Page 1

íÜóÜÚ": 01  †Ø‘": 08"-"10 †ÜçøüÜå. – ݲôÜå. 2013


íÜóÜÚ": 01  †Ø‘": 08"-"10 †ÜçøüÜå.– ݲôÜå. 2013 ´ÜصÜß ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉ ôÜØÆÜܹ‘ ‘å´ÜÃÜ éÆÜåÓÜ ÆÜÓÜÏÜïÜÚ‘ ‘ÝÆÜêÜ ÓÜíÜêÜ ôÜÜèôÜŸ¡ †ÆÜâíÜÚ †ÜïÜÓ ÍÜÜóÜÜïÜàݽ ¹ßÆÜ‘ «Ü‘Ó

†ÜíÜ 4 (344) ÄÜÜØÁÜߢ ¿ÜÓÜ ÏÜ÷ÜÍÜÜÓ´ÜÃÜÜå ÄÜÂسÜ-ÆÜÝÓœÜÑÜ [ÏÜÜÓÜ èåêÜÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜ-11 (ÓÜèºÜå÷ ÏÜà¼å èåêÜíÜÜôÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ) ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 21-9-1924] êÜåƒÜ/ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÏÜÜå‘êÜíÜÜÃÜàØ ôÜÓÃÜÜÏÜàØ íÑÜíÜô³ÜÜÆÜ‘ñÜß, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß« ÆÜÜ“ì ÆÜÜå. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380014 ÉÜåÃÜ": 079-27540635 079-27542634 e-mail ":"sales@navajivantrust.org website ":"www.navajivantrust.org ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÏÜັÜÜêÜÑÜÏÜÜØ “ÜÆÜßÃÜå †ÏܹÜíÜܹ ƒÜÜ´Üå³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÑÜàÛ.

• ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå-íÜܜܑÜå-ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÃÜß ÍÜåü . . . . . . . . . . . . . . . . 263 • ´ÜصÜßô³ÜÜÃÜå³Üß. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 1. `ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ ïÜÜ ÏÜÜüå íÜÜØœÜíÜàØ ¡å‰†å?'  †å ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓ ïÜÜìÜ‘ßÑÜ ÝÃÜËÜØÁÜ—ÄÜÜØÁÜߢ : ÝèÏÜ, ¹ßíÜܹÜزß, ÆÜÜÝüÑÜàØ. . . . . . . . . 265 2. †Ø´ÑÜÜå¹ÑÜÃÜàØ †³ÜÚïÜÜôµÜ ôÜÏÜ¡íÜ´ÜàØ †‘ôÜßÓ ÆÜàô´Ü‘ : †ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü †ÃÜå ôÜÜåÃÜåÓß ÃܹßÃÜÜ ÓÜ¡. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 3. ÄÜÜØØÁÜß †ÃÜåå ÍÜÄÜ´ÜÕôÜ÷ÃÜß †åå‘ôÜܳÜåå ÑÜܹ †ÆÜÜíÜ´Üß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ : †Ü”Ü¹ß ‘ß †ÜåÓ ËÜ°ë´Üå ‘¹ÏÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271 4. ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜßÚ ÓÜèÃÜßݴܤÜÃÜß ôÜØ™ÜóÜÚÄÜܳÜÜ": †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜ. . . . . . . . . . . . . . . .275 5. ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜÚÃÜß ôÜܳÜÚ‘´ÜÜ ÆÜÂéÆÜ´Üß ÆÜàô´Ü‘-ñÜå±Üß : ‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ. . . . . . . . . 278 6. ÄÜÜØÁÜßíÜܹ ÃÜ÷Î ÄÜÜØÁÜßÑÜÜåÄÜ ïÜ߃ÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÄÜÜØÁÜß èåíÜÜ ¡åÑÜÜ-¡±ÑÜÜ ÝíÜÃÜÜåËÜ܆å. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 7. ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ôÜÜœÜàØ ôÏÜÜÓ‘ : œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ‘ä´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß. . . . 285 8. èÃÜÓåïÜÃÜ ÄÜåÆÜÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ ƒÜÆÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜåíÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ƒÜÜåíÜÜÑÜåêÜàØ ÁÜÃÜ : ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 9. ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 10. ‘àüàØËÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜß êÜÜÄܱÜß †ÃÜå ÓÜóü×ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ †ÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ¹ô´ÜÜíÜåè : ŸÑÜÜØ Ó÷Üå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷å‘´ÜÜ Ó÷Üå . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 11. ¢ÓíÜíÜÜÃÜß ´ÜÜ‘Ü´Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß œÜÜåÆܲß : ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? . . . . . . 297 12. ôÜÜÏÜÜÝè‘-†ÜݳÜÚ‘ ¢íÜÃÜÃÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜàØ ÆÜÓÜå° : µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ . . . . . . . . . . . . . . 301 13. èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ÃÜå÷Óà ÆÜ´ÑÜå †ÜØÁÜìß ÍÜÞø´Ü †ÃÜå ÃÜÓß üß‘Ü  –  ËÜØÃÜåÏÜÜسÜß ‹ÄÜÜÓ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÆÜØݲ´Ü¢  –  ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÝíÜïÜå . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 14. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ †Ü´ÏÜÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÄÜܳÜÜ : ÏÜ”ÁÜÜÓ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 15. ÓåêÜíÜåÃÜÜ ³Ü²Ú ‘êÜÜôÜÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÃÜÜå ÉôüÚ ‘êÜÜôÜ ôÜØ™ÜóÜÚ íܱÜÚíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÜæÓ ÓåêÜíÜå. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 16. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ †ØÝ´ÜÏÜ ¹ÜÑÜ‘ÜÃÜÜå †ÝíÜÓ´Ü ôÜØ™ÜóÜÚ †ÜêÜåƒÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß, ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÃÜå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 17. ôÜÓ÷¹ ÆÜÓÃÜÜ íÜßÓÃÜß ‘àó«ÓÜåÄÜ ôÜÜÏÜåÃÜß íÜßÓÄÜܳÜÜ : ÏÜÜÃÜíÜß ƒÜØݲÑÜåÓÜå . . . . . . . . 317 18. ´ÜÓà±ÜÜåÃÜß ÄÜÜØÁÜß‘³ÜÜ : My Early Life – An illustrated Story. . . . . . . . . . 319 19. íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß? ÃÜÜ, †ÆÜÃÜÜíÜíÜÜ èåíÜß ‘³ÜÜ : ÏÜàÓƒÜÓÜè †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†Üå. . . . 321 20. ¢íÜÃÜÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ‘ÓÜíÜ´ÜÜå ‘ÜíÑÜôÜØÄÜÂ÷ : ÓíÜßú-ôÜÜæÓÍÜ. . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 21. ÝíܹåïÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜå è ÃÜ÷Î, ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÍÑÜÜôÜ ÆÜ±Ü †ÜêÜåƒÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÝíܹåïÜ íÜôÜíÜÜüÃÜÜØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 22. ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜØ ôÜ™ÜìÜØ ÆÜÜôÜÜØÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328 ôµÜ߆Üå ÃÜå ôíÜÃÜß †ÜåìƒÜ ‘ÓÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ôµÜ߆Üå †ÃÜå ôµÜߢíÜÃÜÃÜß ôÜÏÜôÑÜ܆Üå. . 331 23. 24. ÄÜÜØÁÜߢÃÜå †å‘ ‘êÜÜ‘ÜÓÃÜß †ÃÜå ôÜÜå ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜß †ÃÜÜåƒÜß †ØèÝêÜ †ÜÆÜ´ÜÜå ôÜØœÜÑÜ : 100 Tributes to Gandhiji.".".. . . . . . . 333 25. ÓÏܱÜßÑÜ †ÃÜå †ÝíÜôÏÜÓ±ÜßÑÜ ÆÜàô´Ü‘ : Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ. . . . . . . . . . . . . . . 336 26. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß  : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340 262


ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå-íÜܜܑÜå-ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÃÜß ÍÜåü ôÜØÆÜܹ‘

`ÏÜÜÓå ÏÜÜµÜ µÜ±Ü íÜô´Üà†Üå ¡å‰†å.".". ÆÜàô´Ü‘, ÆÜàô´Ü‘ †ÃÜå ÆÜàô´Ü‘.' íÜÜ÷, ïÜàØ ÝíÜœÜÜÓ “å ËÜÜ‘ß.".". ‘÷åíÜàØ Æܲå! †Ü †Ø‘ÏÜÜØ èåÏÜÃÜÜ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ “å †åíÜÜ ÝêÜÑÜÜå üÜçêôüÜçÑÜÃÜàØ íÜóÜÜåÚ ÆÜ÷åêÜÜØ íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜàØ †Ü íÜÜøÑÜ “å. ÃÜíÜàØ ÃÜíÜàØ íÜÜ؜ܴÜÜ ³ÜÑÜÜ ÷Ü剆å ÃÜå †ÜíÜàØ íÜèÃܹÜÓ ôÜàíÜÜøÑÜ íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå †åüêÜå ݹêÜ ËÜÜÄÜËÜÜÄÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ. ÝÉ¹Ü ³Ü‰ èíÜÜÑÜ. ôÜàíÜÜøÑÜÜå ÃÜÜÇÁÜíÜÜÃÜß üåíÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †Ü ôÜÜåÃÜåÓß ôÜàíÜÜøÑÜ ²ÜÑÜÓßÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÃÜÜÇÁÜ܉ ¡ÑÜ. ¡å‘å üÜçêôüÜçÑÜÃÜå ¡å‰†å “ß†å ´Üå `ÏÜÜµÜ µÜ±Ü íÜô´Üà†Üå' è †ÜÆܱÜÃÜå ¡å‰†å, †åíÜàØ ¢íÜÃÜÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ÃÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ. †Óå, ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜß íÜÜ´Ü ´ÜÜå ËÜÜèà ÆÜÓ Ó÷ß ÍܱÜíÜÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜØ ³ÜÜå³ÜÜØÏÜÜØ, ÓÜåèÏÜåìÃÜÜØ œÜÜåÆܲÜØÏÜÜØ, †åøôÜ-†åêÜ ôÜßüÃÜÜ ôÜåÕüÄÜÏÜÜØ ‘å ÏÜóÜêÜß ÆêÜÜÕÃÜÄÜ ôÜÉì ‘ÓíÜÜÃÜß ‘ïÜÏÜ‘ïÜÏÜÜØ †Ü ôÜàíÜÜøÑÜ øÑÜÜØÑÜ ÍÜàêÜ܉ ¡ÑÜ.".". ÉÓß øÑÜÜÓå‘ †Ü ‘å †ÜíÜàØ ‘Ü剑 íÜÜøÑÜ ÃÜèÓå œÜ°å ´ÑÜÜÓå ÆÜåêÜß `ËÜÜÄÜËÜÜÄÜ'íÜÜìß êÜÜÄܱÜß ´ÜÜ¢ ³ÜÜÑÜ. †å í܃ܴÜå ¡å‘å ËÜ÷à ÏÜÜå²àØ ÃÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜ ÏÜÜµÜ µÜ±Ü íÜô´Üà†Üå³Üß ÆÜåü ÆÜ±Ü ÃÜ ÍÜÓ´ÜÜ ÷Üå‰†å ´ÑÜÜØ ËÜ¡Ó ÷ÜíÜß ³Ü‰ ÄÜÑÜåêÜÜ †Ü èÏÜÜÃÜÜÏÜÜØ ÆÜÜ“ß ™ÜÓ íÜôÜÜíÜíÜÜÃÜß ÃÜå †åÃÜåÑÜ ³ÜÜå²àؙܱÜàØ ÍÜÓíÜÜÃÜß ÕœÜ´ÜÜ ôÜ÷àÃÜå ôÜ´ÜÜíÜ´Üß ÷ÜåÑÜ. †å ՜ܴÜÜÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü ³ÜíÜÜ †ÃÜå ÏÜàø´Ü ÃÜ÷Î ´ÜÜå ÷ìíÜÜ ³ÜíÜÜ, µÜ±Ü íÜô´Üà†Üå³Üß ÏÜåì Æܲå? èíÜÜËÜ “å — ÃÜÜ. ´ÜÜå ïÜàØ ‘Ó߆å? ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ ´ÜÓɳÜß †åüêÜàØ ‘å ´ÜåÃÜÜå, ݹíÜÜìß ‘ÏÜ-ÃÜâ´ÜÃÜ íÜóÜÜÚÝÍÜÃÜعÃÜ ŸÑÜÜ¹Ü †Ø‘ µÜ±Ü ÃÜ÷Î, ´ÜåÃÜܳÜß †Ü«ÄܱÜß íÜô´Üà†Üå-ÆÜàô´Ü‘Üå ê܉ÃÜå †ÜíÑÜÜå “å. üÜçêôüÜçÑÜÃÜÜ èÏÜÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ êÜÜåÍÜ-êÜÜêÜœÜ-ÆÜÝÓÄÜÂ÷-ïÜÜåóܱÜ-ÍÜÂóüÜœÜÜÓ †ÃÜå †åíÜàØ ËÜÁÜàØ.".". ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ †Ü«ÄܱÜàØ ´ÜÜå íÜÁÑÜàØ è ÷ïÜå ÃÜå! †åüêÜå †Ü«ÄܱÜÜ.

´ÜصÜß ô³ÜÜÃÜå³Üß. . . `ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷'ÃÜß ÏÜÜœÜÚ–2013³Üß ïÜé ³ÜÑÜåêÜß ÑÜܵÜÜÃÜå ÆÜÂÜÓØÍܳÜß è ÷âØÉÜìÜå ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ ôÜÜØÆܲÒÜå “å. ôÜÜÝ÷´ÑÜ‘ÜÓÜå-ÝíÜíÜåœÜ‘Üå, êÜåƒÜ‘Üå ´Ü³ÜÜ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ íÜܜܑÜåÃÜÜ †°ì‘ ÆܵÜÜå†å †ÏÜÃÜå †Ø‘ íÜÁÜà ôÜÜÓÜå ËÜÃÜß Ó÷å †å ÏÜÜüå ÷ØÏÜåïÜÜØ ÆÜÂÑÜ´ÃÜïÜßêÜ Ó܃ÑÜÜ “å. ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÆÜÂœÜÜÓÃÜàØ †Ü ÏÜÜÁÑÜÏÜ ÁÜÜÑÜÜÚ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ÏÜèËÜâ´Ü êÜÜÄÑÜàØ †åÃÜÜå ÓÜ¢ÆÜÜå. êÜÜÄÜêÜÜÄÜü ôÜÜ´Ü †Ø‘ ÆÜ“ß †Ü †Ü«ÏÜÜ †Ø‘ÃÜàØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜÜå²àØ ‘åÏÜ"? †åÃÜÜå †Ü èíÜÜËÜ... `ÃÜíÜ¢íÜÃÜ' ÃÜíÜÜå †Ü‘ÜÓ ê܉ ÓûàØ “å. †ÜçÝÉôÜÃÜÜ †ÜØ´ÜÝÓ‘ ÉåÓÉÜÓÜåÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ÝíÜÍÜÜÄÜÜåÃÜÜ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜß èíÜÜËܹÜÓß íÜÁÜß “å ´ÜÜå ôÜܳÜå ôÜܳÜå †Ü ÉåÓÉÜÓÜåÃÜå ê܉ÃÜå ÃÜíÜßÃÜß‘Ó±ÜÃÜå †ÜíÜ‘ÜÓíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع ÆܱÜ.".". †ÜíÜß ³ÜÜå²ß íÑÜô´Ü´Ü܆ÜåÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †Ü †Ø‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜÏÜÜØ èÓß‘ ÝíÜêÜØËÜ ³ÜÑÜÜå “å ÃÜå †å ÝíÜêÜØËÜÃÜÜå ‹´ôÜÜ÷ “å. ‘Ü ÝíÜêÜØËÜ ³ÜíÜÜÃÜàØ ‘Ü ËÜ÷à è ÓÜåÏÜÜØÝœÜ´Ü ‘Óß ÓûàØ “å. ËÜôÜ, †ÜíÜ´ÜÜ †Ø‘³Üß ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü.".".

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

263


ƒÜåÓ, †Ü ´ÜÜå ïÜ˹ÜåÃÜß ÓÏÜ´Ü “å ÃÜå †ÜØ‘²ÜÃÜÜå ôÜØÑÜÜåÄÜ ÏÜÜµÜ “å, ÆÜ±Ü ÏÜà¼ÜÃÜß íÜÜ´Ü †å “å ‘å †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜÜå †å‘ ‹¼åïÜ ÆÜàô´Ü‘Üå íÜÜüå ÄÜÜØÁÜßÃÜß íÜÜ´Ü-ÄÜÜØÁÜßÏÜâêÑÜÜåÃÜß íÜÜ´Ü êÜÜå‘Üå ôÜàÁÜß ê܉ èíÜÜÃÜÜå “å. †åüêÜå ÝíÜœÜÜÑÜàÛ ‘å, ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜ Ý¹íÜÜìß †Ø‘ÏÜÜØ ïÜàØ †ÜÆÜíÜàØ? ÆÜÓÜÏÜïÜÚ‘ ‘ÝÆÜêÜÍÜ܉ ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØíÜܹÏÜÜØ ôÜâ”ÖÑÜàØ ‘å ÆÜàô´Ü‘-ÆÜÝÓœÜÑÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ ‘ÓíÜÜå. ôÜÓôÜ. ´ÜÜå ÷íÜå ÆÜàô´Ü‘Üå ‘ÑÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜØ? †å ÆÜÂðÃÜ †ÜíÜå. ïÜé ³Ü‰ ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ‘ôÜÓ´Ü. ÆÜÓôÜåíÜÜÃÜàØ †å‘ ÆÜ±Ü üßÆÜàØ ÆÜܲÒÜ íÜÄÜÓ †åíÜÜ ´ÜÜ ÆÜÓ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ‘å, ¹àÝÃÜÑÜÜÍÜÓÃÜÜØ ñÜåó« ÆÜàô´Ü‘Üå ÝíÜïÜå ÝíÜœÜÜÓíÜÜÃÜàØ ÷ÏܱÜÜØ ËÜÜèà ÆÜÓ Ó܃Ü߆å ÆÜ±Ü íÜÜØœÜíÜÜÃÜß ÏÜ¡ ÆÜ²ß ¡ÑÜ †åíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå ÝíÜïÜå ÝíÜœÜÜÓ߆å. †åÏÜÜسÜß ÝíÜœÜÜÓ ”ËÜâøÑÜÜå.".". µÜ±Ü ÝíÜÍÜÜÄÜÏÜÜØ. 1. †åíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå èåÃÜÜسÜß ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ, 2. †åíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå èåÃÜÜ êÜåƒÜ‘Üå ÄÜÜØÁÜߢ³Üß ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå 3. †åíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå èåÃÜܳÜß †ÜÆܱÜå ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³Ü‰†å. íÜÜ´Ü ê܉ ÄÜÑÜÜ ´ÜصÜßñÜß †ÜÄÜì. 32 ÆÜÜÃÜÜØÃÜÜ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÏÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü êÜåƒÜ ÏÜÜüå íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà µÜ±Ü ÆÜÜÃÜÜØ †Ü¹ïÜÚ ÄܱÜÜÑÜ. œÜÜÓ ÆÜÜÃÜÜسÜß †ÜÄÜì ´ÜÜå ÃÜ è íÜÁÜÜÑÜ †ÃÜå ‘Üå‰ êÜåƒÜÏÜÜìÜÏÜÜØØ ˜ÏÜïÜ: ‘ÓíÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜåÑÜ µÜ±Ü ÏÜ±Ü‘Ü ´ÜÜå ËÜ÷à ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ †åíÜß ôÜÜÁÜÜ ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ íÜœœÜåÑÜ `ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ‘ìÜ ÝíÜïÜåóÜÜØ‘'ÏÜÜØ 12 ÆÜÜÃÜÜØÃÜÜå êÜåƒÜ †ÃÜå †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜßÃÜß ôÜíÜÜôÜÜåÏÜß èÑÜØ´Üß ÝÃÜÝÏܶÜå ÆÜÜØœÜ ÷ÆÜ´ÜÜÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ‘ÜïÜ ÃÜ. ïÜÜ÷ÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÃÜåÑÜ ´ÜåÃÜÜØ ÆÜÜÃÜÜØÃÜß

264 

ôÜ؃ÑÜÜ ÃÜ÷Î, ÄÜà±ÜíܶÜÜÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå ÏÜâêÜíÜÃÜÜÓÜ ´ÜصÜßñÜß†å †ÜÏÜÜØÑÜ ‘ûàØ.".". ‘Ó߆å. †ÃÜå ïÜé ³Ü‰ ÏÜôÜ’´Ü.".". †Ü ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ ‘Ó´ÜÜØ ³ÜÑÜåêÜÜ †ÃÜàÍÜíÜêÜÜÄܱÜß †åíÜÜØ “å ‘å ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜå †åíÜÜå ƒÜ¡ÃÜÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÍÜÑÜÜåÚ ÆܲÒÜå “å ‘å ôÜ÷åèåÑÜ ƒÜÜå¾Ü íÜÄÜÓ, ³ÜÜå²ß‘ Ýè¤ÜÜôÜÜ ÃÜå ³ÜÜå²ÜØ‘ ƒÜÜ؃ÜÜ؃ÜÜåìÜÃÜÜ ñÜÏÜ ÏÜܵܳÜß †åíÜÜ ÷ßÓÜ-ÏÜܱÜå‘-ÏÜÜå´Üß éÆÜß ÆÜàô´Ü‘Üå ÷Ü³Ü êÜÜÄÜå “å ‘å íÜÜ؜ܴÜÜ è Ó÷ß è‰†å. †ÃÜå ÆÜ“ß ³ÜÜÑÜ ‘å, ôÜÜêÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜÜÓÜ íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ ‘åÏÜ ÃÜ †ÜíÑÜàØ? †åüêÜå ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ÆÜôÜعÄÜßÃÜÜå ´ÜÜå ôÜíÜÜêÜ è ÃÜ÷Üå´ÜÜå †³ÜíÜÜ ‘÷Üå ‘å †å ôÜíÜÜêÜ è ËÜ÷à ÆÜåœÜß¹Üå ÷´ÜÜå †åüêÜå ´ÜåÃÜÜ ÝíÜïÜå ÝíÜœÜÜÓíÜÜÃÜàØ ÏÜÜØ²ß íÜÜëÑÜàØ †ÃÜå êÜåƒÜ‘Üå ´ÜÓÉ ÃÜèÓ ¹Üå²ÜíÜß. 43 ÃÜÜÏÜÜå ÃÜÜÇÁÑÜÜØ. ÷èà íÜÁÜß ïÜ‘´Ü ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ÷Ü ÆÜÜ²å †ÃÜå ê܃ÜßÑÜå †ÜÆÜå ÆÜ“ß Ý¹íÜÜìßÃÜÜ ÆÜíÜÚüܱÜå ÆÜäó«ÏÜÑÜÜÚ¹ÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜå ÃÜ ôÜÏÜÜíÜßÃÜå ôÜÜêÜ ÏÜàËÜÜÓ‘ (†÷Î ôÜÜçÓß) ‘÷åíÜàØ «ß‘ ÃÜ÷Î. †åüêÜå †ÜüêÜå è †üøÑÜÜ. †åÏÜÜسÜß 28 êÜåƒÜ‘Üå ôÜܳÜåÃÜß íÜÜ´ÜœÜß´Ü êÜåƒÜ ÑÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÆÜÝÓœÜÑÜ éÆÜå †Ü‘ÜÓ ÆÜÜÏÜß. µÜ±Ü ÆÜàô´Ü‘Üå üå‘ÖÝÃÜ‘êÜ ‘ÜÓ±ÜÜåôÜÓ É܉êÜÏÜÜØ ÓûÜØ. †ÃÜå ËÜÜ‘ßÃÜÜØÏÜÜسÜß, †ÜØ‘²å ÆÜâÓÜ œÜÜåíÜßôÜ ÆÜàô´Ü‘-ÆÜÝÓœÜÑÜÜå ôÜܳÜåÃÜÜå †Ü ÝíÜïÜåóÜÜØ‘, `ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ ïÜÜ ÏÜÜüå íÜÜØœÜíÜàØ ¡å‰†å?' †åÃÜÜ ËÜÜåÃÜôÜêÜåƒÜ ôÜܳÜå.".". ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ œÜÜ÷‘Üå-íÜܜܑÜå-ÄÜÂÜ÷‘ÜåÃÜå †Ü ÝíÜïÜåóÜÜØ‘ ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÃÜß ÍÜåü. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ´ÜÓɳÜß ôÜÜæÃÜå ôÜÜêÜ ÏÜàËÜÜÓ‘ †ÃÜå ÷Ü, ÷íÜå ÷åÆÆÜß ÃÑÜâ ‡ÑÜÓ ÆܱÜ. o

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


`ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ ïÜÜ ÏÜÜüå íÜÜØœÜíÜàØ ¡å‰†å?'  †å ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓ ïÜÜìÜ‘ßÑÜ ÝÃÜËÜØÁÜ. . . ÄÜÜØÁÜߢ : ÝèÏÜ, ¹ßíÜܹÜزß, ÆÜÜÝüÑÜàØ. . . ¹ßÆÜ‘ ôÜÜåÝêÜÑÜÜ

ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜå íÜÜ´ÜÜå ™Ü±Üß ³Ü´Üß Ó÷å “å, ÆÜÓØ´Üà †å íÜØœÜÜÑÜ “å †Üå“Ü. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´Üå ê܃ÜåêÜÜØ ‘å ÄÜÜØÁÜߢ èåÏÜÃÜܳÜß ÆÜÂåÓÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ †åÏܱÜå (ÓÝô‘ÃÜ – üÜçêôüÜçÑÜå) ê܃ÜåêÜÜØ ‘å ÆÜ“ß ÄÜÜØÁÜß – üßÏÜÃÜÜ (ÝíÜÃÜÜåËÜÜ, ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ôíÜÜÏÜß †ÜÃÜع, ÏÜïÜéíÜÜìÜ èåíÜÜ) ôÜÍÑÜÜå ¿ÜÓÜ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå ´ÜÜå °ÄÜêÜÜËÜØÁÜ “å. ÆÜ±Ü †å ÆÜàô´Ü‘Üå íÜÜØœÜíÜÜÃÜàØ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ Óß´Üå ËÜ÷à †Üå“àØ ËÜÃÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ “å. †ÜíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå ÑÜÜ ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ ÃÜ÷Î †ÃÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå íÜÜØœÜíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ ÃÜ ÏÜìå †ÃÜå ôÜÏÜÑÜ ÏÜìå ´ÜÜå ”ü ôÜâ”å ÃÜ÷Î ‘å êÜÜíÜ, ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ †ÜØüÜå ÏÜÜÓàØ. . . ÆÜ±Ü †Ü ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜ èåíÜàØ “å. †íÜÜÓÃÜíÜÜÓ ‘ÓíÜÜ èåíÜàØ “å. †åÃÜÜ ÉÜÑÜ¹Ü ™Ü±ÜÜ “å. ôÃÜÜÃܳÜß èåÏÜ ïÜÓßÓ ôíÜœ“ ³ÜÜÑÜ “å †åÏÜ ÏÜÄÜè ôíÜœ“ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß “å. †å †ÜÆܱÜÃÜå Æܲ‘ÜÓå “å, ÝíÜœÜÜÓíÜÜ ÆÜÂåÓå “å, ݹïÜÜ ôÜà”Ü²å “å. ôÜܹÜå ¹ÜƒÜêÜÜå †ÜÆÜàØ. †Ü êÜåƒÜ ê܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå ÷àØ ™ÜÓÏÜÜسÜß ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜØ èåüêÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜàô´Ü‘ ÷ܳÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ †å ËÜÁÜÜØ ê܉ÃÜå ËÜå«Üå (èå³Üß ÏÜÄÜè œÜÜêÜå). ÆÜ“ß †åÏÜÜسÜß ôÜÜæ³Üß ÆÜÜ´Üìß œÜÜåÆܲß" – "Ý÷ع ôíÜÓÜŸÑÜ" – "÷ܳÜÏÜÜØ êÜßÁÜß. †å ƒÜÜåêÜß. ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ. 73 ƒÜàêÑÜàØ. †åÏÜÜØ ê܃ÜåêÜàØ ÷´ÜàØ : ´ÜåÏÜÃÜå (†ØÄÜÂå¡åÃÜå) ÷àØ ÝíÜÃÜÑÜÆÜâíÜÚ‘ ‘÷ßïÜ ‘å ´ÜÏÜå ÏÜÜÓÜ ÓÜ¡ ƒÜÓÜ. . . ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓå ÓÜ¡ “´ÜÜØ ÃÜÜå‘Ó ³Ü‰ÃÜå Ó÷åíÜàØ ÆܲïÜå. ´ÜÏÜÜÓàØ ‘ûàØ †ÏÜÜÓå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †ÏÜÜÓàØ ‘ûàØ ´ÜÏÜÜÓå ‘ÓíÜàØ ÆܲïÜå.

‘ÓÜå íÜÜ´Ü. †ØÄÜÂå¡å ´ÜÜå ÷íÜå ÓûÜ ÃܳÜß. “´ÜÜØ, †Ü íÜÜ´Ü èåüêÜß †ØÄÜÂå¡åÃÜå ´ÜåüêÜß †ÜèÃÜÜ ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜå ÃܳÜß êÜÜÄÜà Æܲ´Üß? †ØÄÜÂå¡å ÄÜÑÜÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü †ÜÆܱÜß ôÜÜÏÜåÃÜÜ Æܲ‘ÜÓÜå ÄÜÑÜÜ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜÜ ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†Ü è ‘÷åíÜÜ èåíÜàØ “å ‘å ´ÜÏÜå †ÏÜÜÓÜ ÃÜå´ÜÜ ƒÜÓÜ. . . ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓå ÓÜ¡ “´ÜÜØ ÃÜÜå‘Ó ³Ü‰ÃÜå Ó÷åíÜàØ ÆܲïÜå. ´ÜÏÜÜÓàØ ‘ûàØ †ÏÜÜÓå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †ÏÜÜÓàØ ‘ûàØ ´ÜÏÜÜÓå ‘ÓíÜàØ ÆܲïÜå. ÑÜå ÷à‰ ÃÜÜ ËÜÜ´Ü! ÄÜÜØÁÜߢÃÜå íÜÜØœÜíÜܳÜß ÏÜÄÜèÃÜå ´ÜÜèÄÜß ÏÜìß. Ý÷ع ôíÜÓÜŸÑÜÏÜÜØ èÓÜ‘ †ÜÄÜì íÜÁÑÜÜå ´ÜÜå †ØÄÜÂå¡åÃÜå ôÜØËÜÜåÁÜßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ‘÷åêÜß †ÃÑÜ †å‘ íÜÜ´Ü íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìß : ´ÜÏÜÜÓå ÓÜŸÑÜ‘´ÜÜÚ ÷Üå‰ Ý÷عàÃÜÜ ÏÜÜÃÜÃÜå ƒÜÜ´ÜÓ ÄÜÜÑÜÃÜÜ ÏÜÜØôÜÃÜÜå †Ü÷ÜÓ “Üå²íÜÜå †ÃÜå ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÃÜÜ ÏÜÜÃÜÃÜå ƒÜÜ´ÜÓ ´ÜÏÜÜÓå ËÜâÓÜ èÃÜÜíÜÓÃÜÜå †Ü÷ÜÓ “Üå²íÜÜå.

†Ü íÜÜØœÜßÃÜå ÏÜÃÜ ÝíÜœÜÜÓå œÜ°ÒàØ ‘å ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †Ü ÏÜÜÄܱÜß †ÜèÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ‘åüêÜß ‹ÝœÜ´Ü “å? †Ü ÏÜà¼å, ‘Üå‰ ´ÜÜ ÆÜÓ ÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜ‘ÜÑÜàØ, ÆÜ±Ü ‘ÏÜ ôÜå ‘ÏÜ ÏÜÄÜè ‘ôÜÜÑÜàØ ´ÜÜå ƒÜÓàØ. ÏÜâì ÏÜà¼Üå †Ü “å. ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ êÜüÜÓ ÏÜÜÓ´ÜÜØ †åíÜàØ êÜÜÄÜå ¡±Üå ÝèÏÜÏÜÜØ è‰ÃÜå ³ÜÜå²ß ‘ôÜÓ´Ü ‘Óß. ÝèÏÜÏÜÜØ ÆÜÓôÜåíÜÜå ÆÜܲíÜܳÜß ôÃÜÜÑÜà ÏÜèËÜâ´Ü ËÜÃÜå “å †åÏÜ ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ íÜÜØœÜíÜܳÜß ÏÜÄÜè ‘ôÜÜÑÜ “å. ÄÜÜØÁÜß ôÜܳÜå ôÜ÷ÏÜ´Ü ÃÜ ³ÜíÜÜÑÜ ´ÜÜå ÆÜ±Ü †åÏÜÃÜå íÜÜØœÜíÜܳÜß, ÏÜÃÜÜåÏÜÃÜ ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜå ôÜØíÜܹ-ÝíÜíÜܹ ‘ÓíÜܳÜß ÆÜ±Ü “åíÜüå †ÜÆܱÜÃÜå ïÜàÍÜÃÜÜå œÜåÆÜ êÜÜÄÜå “å. èåÏÜ ‘ܹíÜÏÜÜØ ‘àô´Üß ‘ÓíÜܳÜß ‘ÜìÜ ³ÜíÜÜÑÜ “å †åÏÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÏÜå¹ÜÃÜÏÜÜØ ‘àô´Üß ‘ÓíÜܳÜß ³ÜÜå²ß™Ü±Üß ÄÜÜØÁÜß-Óè †ÜÆܱÜÃÜå œÜÜÇüå “å †ÃÜå ÏÜÄÜè íÜÁÜà ôíÜœ“ – ôÜÜݶíÜ‘ – ´ÜعàÓô´Ü ËÜÃÜå “å. †êÜËܶÜ, ÄÜÜØÁÜߢ†å èå ‘Ø‰ ‘ûàØ †åÃÜå ËÜÂúíÜÜøÑÜ ÏÜÜÃÜßÃÜå †ü‘íÜÜ èåíÜàØ ÃܳÜß. ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÜå´Üå ôÜ´Ü´Ü ÝíÜ‘ôÜíÜÜÃÜÜ †ÜÄÜÂ÷ß ÷´ÜÜ. †å Ý÷ôÜÜËÜå, ÄÜÜØÁÜß¹êÜßêÜÜå 265


ÆÜ±Ü ÃÜíÜÜ ÃÜíÜÜ ÑÜàÄÜ – ôÜØ¡åÄÜÜå – Æܲ‘ÜÓÃÜå †ÃÜàêÜšÜßÃÜå ËܹêÜÜ´Üß Ó÷åíÜß ¡å‰†å. ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜ´ÑÜ-†Ý÷ØôÜÜÃÜß èå íÜÜ´ÜÜå ‘÷ß †å ´ÜÜå †å‘ †ÜÓØÍÜ ÷´ÜÜå. †å ÝôܽÜØ´ÜÜåÃÜå ÃÜíÜÜ ÆÜÝÓÆÜÂåšÑÜÏÜÜØ ‘‰ Óß´Üå êÜÜÄÜà ‘ÓíÜÜ, †ÜèÃÜÜ ÏÜÃÜàóÑÜå ïÜàØ ‘ÓíÜàØ †å ËÜÁÜàØ ÷íÜå †ÜÆܱÜå ÝíÜœÜÜÓíÜÜÃÜàØ “å. †ÜÆܱÜß †ÜèÃÜß ÏÜâØ”íܱÜÜåÃÜå ‹‘åêÜíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †å‘ ôÜ¹ß èâÃÜÜ ïÜ˹Üå †‘ôÜßÓ è ÃÜßíÜ²å †å èéÓß ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà †åÏÜÜسÜß †å‘ ôÜعÍÜÚ, †å‘ ÁÜ’Üå, ÆÜÜÑÜÜÃÜß ôÜÏÜè. . . †ÜíÜàØ ™Ü±ÜàØ ÏÜìß ïÜ‘å ´ÜåÏÜ “å. èåÏÜ Õ÷¹àÝíÜœÜÜÓ ôÜ´Ü´Ü œÜœÜÜÚ – ÝíÜœÜÜÓ±ÜÜ – ÏÜßÏÜÜØôÜÜ – ïÜÜôµÜܳÜÚ"–"Æܲ‘ÜÓ  ¿ÜÓÜ ÝíÜ‘ôÜ´ÜÜå ÄÜÑÜÜå †åÏÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå ¢íÜ´ÜÜå Ó܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå †åÃÜå ôÜ´Ü´Ü ÝíÜ‘ôÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ †ÜÆܱÜå ‘ÓíÜÜÃÜàØ “å. †å †ÜÆܱÜß ÉÓè “å. †å ÉÓè ÝÃÜÍÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ôÜŸè´ÜÜ

‘åìíÜíÜß ÆÜ²å †ÃÜå ôÜŸè ËÜÃÜíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜ íÜÜ؜ܴÜÜ Ó÷åíÜàØ Æܲå. ÏÜâìÍÜâ´Ü Óß´Üå `ÄÜÜØÁÜß' †åüêÜå ïÜàØ? èå ôÜÜœÜàØ “å, ôÜÜÓàØ “å ´ÜåÃÜß Ý¹ïÜÜ †åüêÜå ÄÜÜØÁÜß. ÓÜè‘àÏÜÜÓ Ý÷ÓܱÜßÃÜß ÝÉêÏÜ êÜÄÜå Ó÷Üå ÏÜàÃÃÜÜÍÜ܉ÃÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ †å è ÷´ÜÜå. †åÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßôÜعÍÜÚÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå †Ø´Üå èå íÜÜ´ÜÜå ‘÷åíÜ܉ ÷´Üß ´Üå †å ÷´Üß ‘å ËÜÜçôÜ, †Ü èÄÜ´ÜÏÜÜØ ôÜ´ÑÜ, ÃÑÜÜÑÜ, œÜÜÝÓµÑÜ, ÆÜÂåÏÜ, ‘Óà±ÜÜ, ôíÜœ“´ÜÜ íÜÄÜåÓå èå ‘Ø‰ ôÜÜÓàØ “å ´ÜåÃÜß ôÜÜÁÜÃÜÜ ‘‰ Óß´Üå ‘ÓíÜß †å ¡±ÜíÜÜÃÜÜå †å‘ ÏÜô´Ü ÏÜÜÄÜÚ “å, ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß ÏÜÜÄÜÚ. ÄÜÜØÁÜߢ ¹ßíÜܹÜØ²ß èåíÜÜ “å. ÏÜܱÜôÜÃÜÜ íÑÜÝø´ÜÄÜ´Ü ¢íÜÃÜÏÜÜØÃÜÜØ ´Ü³ÜÜ ôÜÏÜÄÜ ¹åïÜ ¹àÝÃÜÑÜÜ ôÜÜÏÜåÃÜÜØ ¡åƒÜÏÜÜå ôÜÜÏÜå êÜÜêÜËܶÜß ÁÜÓíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ÄÜÜØÁÜߢ†å ‹´ôÜÜ÷ÍÜåÓ ‘ÓåêÜàØ. ÆÜæôÜÜ ÆÜÜ“ìÃÜß †ÜØÁÜìß ¹Üåü. . . ‘ÜåÏÜíÜܹ. . .

†Ü ÝíÜóÜÑÜ ‹ÆÜÓ ÏÜÇ íÜßôÜ ÆÜÂ‘Ó±Ü ê܃ÑÜÜØ “å, ´Üå íÜÜØœÜÃÜÜÓ †ÜÄÜì ÏÜâ‘íÜÜÃÜß Õ÷ÏÜ´Ü ‘ÓàØ “àØ. ŸÑÜÜÓå ÏÜÜÓܳÜß ÃܳÜß Ó÷åíÜÜÑÜàØ ´ÑÜÜÓå è ÏÜÇ ê܃ÑÜàØ “å. ËÜ÷à íÜÜØœÑÜàØ, ËÜ÷à ÝíÜœÜÜÑÜàÛ. íÜìß ÝíÜêÜÜÑÜ´ÜÏÜÜØ ü×ÜÃôÜíÜÜêÜ ²åÆÑÜàüåïÜÃÜ ôÜÜÓàØ œÜÜÓ ÏÜÜôÜ ÓûÜå ´Üå ÏÜ๴ÜÏÜÜØ ÏÜÜÓܳÜß ËÜÃÑÜÜ ´ÜåüêÜÜ Õ÷¹ßÃÜß ôÜܳÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜÚ, ËÜÃÑÜÜ ´ÜåüêÜÜ †ØÄÜÂå¡åÃÜå ÆÜ±Ü ÏÜëÑÜÜå. èå ÏÜÜÓÜ ÝíÜœÜÜÓ “åíÜüÃÜÜ êÜÜÄÑÜÜ ´Üå íÜÜØœÜÃÜÜÓÃÜß ÆÜÜôÜå ÏÜâ‘íÜÜ †å ÏÜÜÓß ÉÓè ôÜÏÜŸÑÜÜå.

266 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÃÜæÝ´Ü‘´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜÏÜêÜå °ßêÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ. . . †ÜìôÜ. . . ˜ÜåÁÜ. . . ‹ÃÏÜܹ. . . ƒÜÜ‹ÁÜÓÜÆܱÜàØ. . . ‹ÆÜÍÜÜåø´ÜÜíÜܹ. . . †ÜíÜÜØ †ÃÜå‘ ¡åƒÜÏÜÜå ËÜÜËÜ´Üå ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÜå´Üå ÆÜ±Ü ËÜ÷à ôÜÜíÜÁÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå êÜÜå‘ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ‹´ôÜÜ÷ÍÜåÓ œÜå´ÜíÜ´ÜÜ. ´ÜÏÜÜÏÜ ÆÜ‘ÜÓÃÜß ƒÜÜÏÜ߆Üå ôÜÜÏÜå êÜ²ß êÜåíÜÜÃÜÜå èàôôÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÏÜÜØ èËÜÓÜå ÷´ÜÜå. †ÜÆܱÜÜÏÜÜØ †åüêÜÜå èàôôÜÜå ÃÜ ÷ÜåÑÜ †å ôÜÏÜ¢ ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜàØ “å. †åüêÜå è ÄÜÜØÁÜß – ôÜØÆÜ‘Ú ¡ìíÜß Ó܃ÜíÜÜå. èå œÜêÜÜíÜß ÃÜ êÜåíÜÜÑÜ †åÃÜß ôÜÜÏÜå ËÜ܃ܲíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜߢ †ÜÆܱÜÃÜå êÜêÜ‘ÜÓå – Æܲ‘ÜÓå “å, ÆÜÂåÓå “å, ËÜì ÆÜâÓàØ ÆÜÜ²å “å. ÄÜÜØÁÜß´íÜ †å ÑÜܵÜÜ “å. ôÜ´ÑÜ ´ÜÓÉÃÜß, ‹¶ÜÏÜ ¢íÜÃÜ ´ÜÓÉÃÜß, ñÜåó« ôÜÏÜÜèÓœÜÃÜÜ ´ÜÓÉÃÜß †å‘ ÑÜܵÜÜ. ÄÜÜØÁÜß †åüêÜå ¡±Üå †åíÜÓåôü œÜÎÁÜ´ÜàØ ÆÜÜÝüÑÜàØ. †åíÜÓåôü ´ÜÜå ƒÜåÓ, ôÜÓ ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ “å, ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜß´íÜ †åüêÜå ‘å ÆÜâ±ÜÚ´íÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ ÃÜ÷Î. ƒÜ๠ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜ±Ü “å‘ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜÃÜÜå ¹ÜíÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜå ‘ÑÜÜÚå. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÷ØÏÜåïÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ÆÜÂÜåèåøïÜÃÜ ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÓÏÜ Ýï܃ÜÓÃÜå †ÜØËÜíÜÜ ÏܳÜß Ó÷åêÜÜ ‡ÃôÜÜÃÜ ´ÜÓß‘å è ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ. ÄÜÜØÁÜߢ ËÜå ÷´ÜÜ : †å‘ ËÜÜÆÜà, ËÜß¡ †ÃÜàÑÜÜÑÜß. †åÏܱÜå ‘÷åêÜØà : ÏÜÜÓå †å‘ è †ÃÜàÑÜÜÑÜß “å †ÃÜå ´Üå ÷àØ. †å †å‘ÃÜå ôÜÜœÜíÜíÜÜå ÏÜàï‘åêÜ ÆÜ²å “å ´ÜÜå ÆÜ“ß ËÜß¡ÃÜß íÜÜ´Ü ïÜß?1 †å †³ÜÚÏÜÜØ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÜå´Üå ÆÜâÓåÆÜâÓÜ `ÄÜÜØÁÜߢ' ËÜÃÜß ïÜøÑÜÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜ. üâØ‘ÏÜÜØ, ‘Üå‰ `ÄÜÜØÁÜߢ' ËÜÃÜß ïÜ‘å ÃÜ÷Î. ÏÜÜÃÜíÜßÏÜÜØ ÏÜÑÜÜÚ¹Ü Ó÷åíÜÜÃÜß è. ËÜعÜå øÑÜÜÓåÑÜ ƒÜà¹Ü ËÜÃÜß ïÜ‘å ÃÜ÷Î. ´ÜÜå ïÜàØ ÏÜÃÜàóÑÜå ÷Ü³Ü ¡å²ßÃÜå ËÜåôÜß Ó÷åíÜÜÃÜàØ? ÃÜÜ, †å ïÜøÑÜ ÃܳÜß. ÄÜÝ´Ü †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ “å. ôÜØôÜÜÓÏÜÜØ ‘ïÜàØ è ô³ÜÜÑÜß ÃܳÜß. Æܳ³ÜÓ èåíÜÜå Æܳ³ÜÓ ÆܱÜ

†´ÑÜØ´Ü ÁÜßÏÜß ÄÜݴ܆å ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜïÜßêÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÆÜ“ß ÏÜÜÃÜíÜßÃÜàØ ´ÜÜå ÆÜâ“íÜàØ è ïÜàØ? ÏÜÃÜàóÑÜ †å‘ ´ÜÓÉ ôÜ´Ü´Ü èÃÏܳÜß ÏÜ ´ÜÓÉ †ÜÄÜì íÜÁÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “å †åÏÜ ËÜߢ ´ÜÓÉ †ÆÜâ±ÜÚÏÜÜسÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ ËÜÃÜíÜÜ ÏÜÜüå ÆÜ±Ü †å ÏܴܳÜÜå Ó÷å “å. §œÜ܉ (†åíÜÓåôü) ´ÜÓÉÃÜß ÑÜܵÜÜÏÜÜØ ™Ü±Üß íÜÜÓ §²ß ƒÜß±ÜÜå †ÜíÜå, ‘Üå‰ÃÜàØ ÆÜ´ÜÃÜ ³ÜÜÑÜ, ‘Üå‰ÃÜÜ ÷ܳÜå ƒÜâÃÜ ³ÜÜÑÜ, ‘Üå‰ ËÜìÜ´‘ÜÓ ‘Óå. . . †ÜíÜàØ ËÜÁÜàØ ³Ü´ÜàØ ÷ÜåÑÜ “å †å ôÜœœÜ܉ ÃÜ‘ÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ ÃÜ÷Î. “´ÜÜØ, ÆÜÜÆÜßÏÜÜØ ÆÜÜÆÜß ÏÜÃÜàóÑÜ “å‘ †Ø¹ÓƒÜÜÃÜå ´ÜÜå ÆÜÝíܵÜ – ‹ÏÜ¹Ü ËÜÃÜíÜÜ ÏܴܳÜÜå ÷ÜåÑÜ è “å. ÏÜܱÜôÜÏÜÜµÜ §²Ü †ØÁÜÜÓå³Üß ÆÜÓÏÜ ´Üåè ´ÜÓÉ †ÜÄÜì íÜÁÜíÜÜ ÏÜÜÄÜå “å. ÏÜÜÃÜíÜß †ÁÜâÓÜå “å, ÆÜ±Ü †åÃÜÜÏÜÜØ ´ÜÓôÜ ÷ÜåÑÜ “å"–"ÆÜâ±ÜÚ ËÜÃÜíÜÜÃÜß. †åíÜß è Óß´Üå †ÁÜâÓÜ ôÜÏÜÜèÃÜå ÆÜ±Ü †å‘ ´ÜÓôÜ ÷ÜåÑÜ “å, †Ü¹ïÜÚ ôÜÏÜÜè ËÜÃÜíÜÜÃÜß. †Ü †Ü¹ïÜÚ, †Ü ÆÜâ±ÜÚ´ÜÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘‰ Óß´Üå ‘ÓíÜÜØ? †ÜÄÜì ‘‰ Óß´Üå íÜÁÜíÜàØ ? †å ÏÜÜüå ÝÓÉÓ ‘ÓÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜå, ‘Ü ‘å œÜÜÝÓµÑÜ. . . ÃÜßÝ´ÜÏܶÜÜ. . . ‘Óà±ÜÜ. . . ÝíܜܚܱܴÜÜ. . . ôÜ´ÑÜÆÜÂåÏÜ. . . †Ü ËÜÁÜÜ ôÜËèåøüôÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜß èåüêÜÜ ÏÜÜøÚôÜ ËÜ÷à †Üå“Ü êÜÜå‘Üå ÏÜåìíÜß ïÜøÑÜÜ “å. ÄÜÜØÁÜß ÆÜÜ«ÒÆÜàô´Ü‘ ÆÜ±Ü “å, ÄÜ܇² ÆÜ±Ü “å †ÃÜå †ÆÜåÝšÜ´Ü (ÆÜÓßšÜÜÏÜÜØ ÆÜà“ÜíÜÜ êÜÜÑÜ‘ ôÜíÜÜêÜÜå ´ÜÓÉ †ÜØÄÜìß œÜÎÁÜ´ÜàØ ôÜØ‘êÜÃÜ) ÆÜ±Ü “å. ÏÜÜüå ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜÜÓÜ ÏÜÜøÚôÜ ÏÜåìíÜíÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †Ü ËÜÁÜàØ ÓÜåè íÜÜØœÜíÜàØ. ÓÜåè ¡å ïÜøÑÜ ÃÜ è±ÜÜÑÜ ´ÜÜå ŸÑÜÜÓå-ŸÑÜÜÓå ïÜøÑÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå íÜÜØœÜíÜàØ. ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ, †Ü ݹíÜÜìß ÆÜÓ [ÃÜíÜÜ íÜóÜÚÏÜÜØ] ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ‘Üå‰ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ †íÜïÑÜ íÜÜØœÜíÜàØ. †ÜƒÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÃÜ÷Î ´ÜÜå ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ †å‘ ÆÜ‘ӱÜ. . . íÜÜØœÜïÜÜå ÃÜå! ÆÜÜ’àØ? ôÜÓôÜ.

1. œÜعàêÜÜêÜ ËÜ÷åœÜÓêÜÜêÜ ÆÜüåêÜ ôÜØÆÜÜݹ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †ÃÜÜåƒÜÜå ‹¹ÖÄÜÜÓ‘ÜåïÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜØ †³ÜÚ™ÜüÃÜÜå ÏÜÜسÜß. –"ÏÜâ.

êÜåƒÜ‘ - ôÜØÆÜ‘Ú : e-mail": dipaksoliya@gmail.com

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

o

267


†Ø´ÑÜÜå¹ÑÜÃÜàØ †³ÜÚïÜÜôµÜ ôÜÏÜ¡íÜ´ÜàØ †‘ôÜßÓ ÆÜàô´Ü‘ : †ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü †ÃÜå ôÜÜåÃÜåÓß ÃܹßÃÜÜ ÓÜ¡ ²Üç. ÓôÜåïÜ èÏÜßÃܹÜÓ

ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÓ ÆÜÂÍÜÜíÜ ÆÜܳÜÓÃÜÜÓÜ µÜ±Ü ÏÜ÷ÜÆÜàÓàóÜÜåÏÜÜØÃÜÜ †å‘ ´Üå ¡çÃÜ ÓÝô‘ÃÜ. †åÏÜÃÜÜ ïÜ‘íÜ´ÜßÚ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ íÜÜœÜÃܳÜß ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ËÜ܃ÜâËÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †ÜíÜåêÜàØ. ÓÝô‘ÃÜÃÜàØ ÆÜàô´Ü‘ Unto this Last íÜÜÓØíÜÜÓ ‡óüÜÆÜâÝ´ÜÚ‘ÜÑÜÚÃÜß ÑÜܹ †ÆÜÜíÜå “å. †åÏÜÃÜÜ †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜå êÜÄÜ´ÜÜ œÜÜÓ ÝÃÜËÜØÁÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ ´ÜÓÉ ‹¡ÄÜÓ ‘Óå “å ´ÜÜå ôÜܳÜå ôÜܳÜå ïÜÜòÜ´Ü ÝíÜœÜÜÓÃÜå ôÜÏÜÑÜÃÜÜØ †ÃÜå ÍÜâÄÜÜåìÃÜÜØ ËÜØÁÜÃÜ øÑÜÜÓåÑÜ Ãܲ´ÜÜØ ÃܳÜß †åÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ÆÜ±Ü ‘ÓÜíÜå “å. ôÜÏÜÄÜ´ÜÑÜÜ ÓÝô‘ÃÜ, ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå †ÜÆܱÜß ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜØ ÝíÜ™ÜÜ´Ü‘ ËÜÜËÜ´Ü †Üæ¾ÜåÄÜß‘Ó±ÜÃÜß “å èå±Üå ÷ô´Ü

†ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü †ÃÜå ôÜÜåÃÜåÓß ÃܹßÃÜÜ ÓÜ¡ êÜå. ¡çÃÜ ÓÝô‘ÃÜ, ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓ †ÃÜå ôÜÏÜèâ´Üß : ݜܶÜÓØèÃÜ íÜÜåÓÜ, ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ, ËÜߢ ôÜØíÜÝÁÜÚ´Ü †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ:ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ èâÃÜ, 2013, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜ 213, _ 150

268 

‘ÜæïÜêÜ †ÃÜå ñÜÏÜÃÜß ÆÜÂÝ´Üó«ÜÃÜå ÍÜÓÆÜâÓ ÃÜà‘ôÜÜÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÜܲÒàØ “å. †ÜÆܱÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ, ÓÝô‘ÃÜÃÜàØ †íÜêÜÜåÝ‘´Ü ÆÜàô´Ü‘ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †Ø´ÑÜÜå¹ÑÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÷ܹÚÃÜå ôÜØÆÜâ±ÜÚ Óß´Üå íÑÜø´Ü ‘Óå “å. ôÜÓíÜÜìå †Ü µÜ±ÜåÑÜ ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜ †ÜݳÜÚ‘ †ÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÏÜÃÜÜåíÜêܱÜÜåÃÜå ÏÜÜÃÜíÜßÑÜ ÀÝóü‘Üå±Ü³Üß ôÜÏÜÍÜÜíÜÃÜÜ ´ÜÓÉ †Ü‘äóü [†Ü‘óÜåÚêÜàØ, ƒÜÇœÜåêÜàØ] ‘Óå “å. ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜØœÜÜåìß ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜß ÃÜܲÃÜå ËÜÓÜåËÜÓ ÆÜÜÓƒÜßÃÜå è±ÜÜíÜå “å ‘å ËÜß¡ÃÜÜ †ÍÜÜíÜ, ËÜß¡ÃÜß ÓØ‘´ÜÜ, ËÜß¡ÃÜß ÄÜÓè ÆÜÓ èå ôÜØÆÜݶÜÃÜàØ ‹´ÆÜܹÃÜ ³ÜÜÑÜ “å ´Üå ôÜØÆÜÝ¶Ü ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÝíÜÆÜÝ¶Ü “å. ÓÝô‘ÃÜ ôÜÜœÜàØ ‘÷å “å ‘å ôÜØÆÜÝ¶Ü èåíÜß ‘Üå‰ ôÜÜíÜÚÍÜÜæÏÜ ôíÜÜÑÜ¶Ü íÜô´Üà è ÃܳÜß, ¢íÜÃÜ ´Üå è ôÜØÆÜÝ¶Ü “å. ¡çÃÜ ÓÝô‘ÃÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜâìÏÜÜØ †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å †ÃÜå ´Üå 1862ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜàØ ÷´ÜàØ. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †åÏÜÃÜÜ œÜÜÓ ÝÃÜËÜØÁÜÜå Óèâ ³ÜÑÜÜ “å, èå ÆÜàô´Ü‘Ü‘ÜÓ ÆÜâíÜåÚ ‘ÜåÝÃÜÚÝ÷êÜ ÏÜåÄÜåÝ”ÃÜ1ÏÜÜØ ÷ÆÜ´ÜÜíÜÜÓ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ÷´ÜÜ : `ÆÜÂÝ´Üó«ÜÃÜÜØ ÏÜâì', `ôÜØÆÜݶÜÃÜß ÁÜÜåÓß ÃÜôÜ', `†¹êÜ ÃÑÜÜÑÜ' †ÃÜå `ƒÜÓàØ ÏÜâêÑÜ'. †³ÜÚÝíÜ¾Ü ÝíÜïÜåÃÜÜØ †Ü ïÜ‘íÜ´ÜßÚ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ôÜÜÓ ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ ÃÜÜÏÜÃÜß ÆÜàÝô´Ü‘Ü ¿ÜÓÜ †ÜÆܱÜÃÜå †ÜÆÑÜÜå ÷´ÜÜå, ÆÜÓØ´Üà ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ ôÜØÆÜâ±ÜÚ †ÃÜàíÜܹ “å‘ 1995ÏÜÜØ ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. †Ü ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹÃÜß ËÜߢ ôÜØíÜÝÁÜÚ´Ü †ÜíÜäÝ¶Ü 2013 ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü‰ ÷´Üß èå üâØ‘ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ è ƒÜÆÜß è´ÜÜØ èâÃÜ ÏÜÝ÷ÃÜÜÏÜÜØ µÜߢ †ÜíÜäÝ¶Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Ó܉ “å. ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ †ØÄÜÂå¢ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå 1. ôÜÜÝ÷´ÑÜšÜåµÜå §œÜß ÃÜÜÏÜÃÜÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ÝíÜøüÜåÝÓÑÜÃÜ ÏÜçÄÜåÝ”ÃÜ (1860–1975). [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÃÜàíÜܹ1 †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜÜ †ÁÑÜÜÆÜ‘ ݜܶÜÓØèÃÜ íÜÜåÓÜ†å ‘ÑÜÜåÚ “å. †ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôüÃÜÜå ‘Üå‰ ÝíÜ‘êÆÜ ÃܳÜß †åíÜÜ ïÜßóÜÚ‘ ÷å«ì ÆÜÂÜ. †åÏÜ. †åêÜ. ¹ÜØ´ÜíÜÜêÜÜÃÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÓ´íÜåÃÜàØ ÍÜÜóÑÜ †ÏÜâêÑÜ “å. ôÜÜÝ÷´ÑܤÜ-‡Ý´Ü¤Ü ñÜß ÏÜÃÜàÍÜ܉ ÆÜØœÜÜåìßÃÜß üâØ‘ß ÆÜ±Ü ù¹ÑÜôÆÜïÜßÚ ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜ, `†å é²àØ ‘ÜÏÜ' ïÜßóÜÚ‘³Üß †ÜÆܱÜÃÜå ÷ܳÜíÜÄÜß ³Ü‰ “å. ÍÜ܉ ݜܶÜÓØèÃÜ íÜÜåÓ܆å ôÜàØ¹Ó †ÃÜå ôÜÓì †ÃÜàíÜܹ ‘ÑÜÜåÚ “å. ÏÜÃÜàÍÜ܉†å ÑÜÜåÄÑÜ è ‘ûàØ “å ‘å †Ü ÏÜ÷ÜÃÜ ‘êÜÜÝíÜíÜåœÜ‘ †ÃÜå ôÜÜÝ÷´ÑÜôíÜÜÏÜßÃÜÜå ôÜÉì †ÃÜàíÜܹ ‘ÓíÜÜå †å ƒÜÜزÜÃÜÜå ƒÜåêÜ “å †ÃÜå ‘÷åíÜàØ ¡å‰†å ‘å †ÃÜàíÜܹ‘ †åÏÜÜØ ôÜØÆÜâ±ÜÚ ôÜÉì ³ÜÑÜÜ “å. ÆÜÂÜ. ¹åíÜíÜ嫆 ÆÜÜ«‘ ÁÑÜÜÃÜÜ÷Ú Óß´Üå ‘÷å “å ‘å †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ è ê܃ÜÜÑÜåêÜàØ “å †ÃÜå †ÃÜàíÜܹ ÃܳÜß †åíÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ³ÜÜÑÜ “å ´Üå †ÃÜàíÜܹ‘ÃÜß ÏÜÜåüß ÝôÜݽ “å. ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ †ÜݳÜÚ‘ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜÜ ´ÜÜ´ÆÜÑÜÚÃÜå ôÜÓìËÜÜåÁÜ ¿ÜÓÜ êÜÜå‘ÄÜ´Ü ‘ÑÜÜÛ “å †å †Ü †ÃÜàíÜܹÃÜàØ ¥èìàØ ÆÜÜôÜàØ “å. ÓÝô‘ÃÜÃÜß ¢íÜÃÜÓåƒÜÜ ´Ü³ÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ÏÜ÷¶íÜÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß †ÜÆÜßÃÜå ‹ÏÜ¹Ü ‘ÜÑÜÚ ‘ÑÜàÛ “å. `†³ÜÚïÜÜôµÜ' †ÃÜå `ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ'ÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ¹Óå‘ É‘ÓÜÃÜß èå ôÜÏÜèâ´Üß †ÜÆÜß “å ´Üå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ †ØÄÜ “å. †Ü †ÃÜàíÜܹÃÜÜ †Ø´Üå †ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôüÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓËÜßè ‹ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ôÜÜåÃÜåÓß ÃܹßÃÜÜ ÓÜ¡ÃÜß ÆÜÓß‘³ÜÜ The King of Golden RiverÃÜàØ ÝœÜÝµÜ´Ü ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓ ÆÜ±Ü ÏÜܱÜíÜÜ ÑÜÜåÄÑÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜÜÓÉ´Üå Óèâ ³ÜÑÜåêÜÜ †ÜݳÜÚ‘ ÝíÜœÜÜÓ †ÜåÄܱÜßôÜÏÜß ôܹßÃÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå †ÃÜå †å †ÄÜÜ‹ èå †ÜݳÜÚ‘ ÝíÜœÜÜÓ †ÃÑÜÜå ¿ÜÓÜ ÆÜÂô´Üà´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ ´ÜåÃÜå èÃÜôÜÏÜšÜ Ó܃ÜßÃÜå †ÜÆܱÜß ÆÜ´ÑÜšÜ ³ÜÑÜÜ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØÑÜ †åÏÜÜØ †ÝÍÜíÑÜø´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ ÝíÜœÜÜÓ †å‘íÜßôÜÏÜß ôܹßÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜÜèÄÜßÍÜÑÜÜÚ è±ÜÜÑÜ “å. ÓÝô‘ÃÜÃÜß †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØÃÜß Óèâ†Ü´Ü ÆÜÜå´Üå è ÆÜÂþÜÜå ‹ÆÜÞô³Ü´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß †ÃÜå ÆÜÜå´Üå è ´ÜåÃÜÜ ‹¶ÜÓÜå †ÜÆÜíÜÜÃÜß 1. †Ü †ÃÜàíÜÜݹ´Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †ÃÜ üà ÝÁÜôÜ êÜÜôüÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓËÜßè ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÁÜ Õ‘ÄÜ †ÜçÉ ÄÜÜåê²ÃÜ ÝÓíÜÓ ÆÜ±Ü ôÜÜåÃÜåÓß ÃܹßÃÜÜ ÓÜ¡éÆÜå ôÜÏÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

Ó÷ß “å. ´ÜåÏܱÜå œÜÜÓåÑÜ ÝÃÜËÜØÁÜÏÜÜØ †ÜÆ´ÜíÜÜøÑÜÃÜß ÆÜ½Ý´Ü [ÃÜ¢‘ÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜíÜÜìß íÑÜÞø´Ü ôÜܳÜå ôÜØíÜܹ ³ÜÜÑÜ ´Üå Óß´Üå]†ÃÜÜÑÜÜôÜå è ÆÜÂÑÜÜå¢ “å. ôÜØÍÜíÜ “å ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÓØÆÜÓÜÏÜÜØ ÝÃÜÝ÷´Ü †Ü ÆܽݴܳÜß ÓÝô‘ÃÜ ôÜÜíÜ †¡±Ü ÷ÜåÑÜ; †åÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÏÜÜØ ÆÜÂþÜÜåÃÜÜ ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜÃÜÜ ‹¶ÜÓôíÜéÆÜå †Ü †ÝÍÜÄÜÏÜ †ÆÜÃÜÜíÜå †å ÁÑÜÜÃÜÜ÷Ú “å. †ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü ÆÜàô´Ü‘ ´Üå ‘åíÜì †³ÜÚÝíܾÜÃÜå ôÜÏÜ¡íÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÃܳÜß ÆÜ±Ü †ÜƒÜÜ ÆÜÝÿÜÏÜß ôÜÏÜÜèÃÜàØ íÜä¶Ü “å. ÆÜ±Ü †Ü íÜä¶Ü †åüêÜàØ ïÜÜòÜ´Üß “å ‘å èå ÝíÜòÜÃÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÍÜâÍÜÜÄÜÃÜÜ ôÜÏÜÜèÃÜÜ íÜä¶Ü ôÜÏÜÜÃÜ “å †ÃÜå ´Üå³Üß è ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ †åÏÜÜØÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ‹ÆÜÓ †Üåì™ÜÜåì ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ ‘÷Üå ‘å †ÝÍÜÍÜâ´Ü ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ. ÓÝô‘ÃÜÃÜàØ ÆÜÂô´Üà´Ü †íÜêÜÜå‘ÃÜ ÓÜÏÜËÜÜ±Ü ‡êÜÜèÃÜß èåÏÜ ôÜœÜÜåü “å. “åíÜܲÜÃÜÜ è±ÜÃÜå ÏÜâ«ß §œÜåÓÜå êÜÜíÜíÜÜ ´ÜÓÉÃÜÜå ÓÝô‘ÃÜÃÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ù¹ÑÜÃÜå ôÆÜïÜßÚ ÄÜÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢ †ÜÆܱÜß ÓÜóü×ßÑÜ ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ –"ôÜÜØô‘ÜÝÓ‘ ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜÜ íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜÃÜÜ †Äܹâ´Ü “å †ÃÜå ÓÝô‘ÃÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜß †Ü ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜÜØ ËÜßè ´Üå†Üå ¡å‰ ïÜøÑÜÜ “å. †ÃÜå “åíÜüå ´Üå ËÜÜËÜ´Ü ü×ôüßÝïÜÆÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´Ü ôíÜéÆÜå ¥ÍÜÓß †ÜíÜß “å. ôÜÓíÜÜìå ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ ÏÜ´Üå †³ÜÚïÜÜôµÜ †åüêÜå ñÜßÏÜØ´Ü ³ÜíÜÜÃÜàØ ÝíܤÜÜÃÜ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü “åíÜܲÜÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜå ¢íÜÃÜ ¢íÜíÜÜ ôÜšÜÏÜ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ÝíÜ¾Ü “å. †Ü³Üß ´ÜÜå ÓÝô‘ÃÜ ÃÜÜÇÁÜå “å, `ôÜÜæÃÜÜ íÑÜíÜ÷ÜÓÜåÏÜÜØ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜ, ¤ÜÜÃÜôÜÏÜè ´ÜåÏÜ è ÓÜóü×ôÜåíÜÜÃÜÜ †Ü¹ïÜÚ èåüêÜÜ ôÜíÜÜåÚÆÜÓß ´ÜåüêÜàØ ÓÜóü×ÃÜàØ íÜÁÜÜÓå ÍÜêÜàØ ³ÜÜÑÜ.' (É‘ÓÜ 147ÃÜß ÆÜܹÃÜÜÇÁÜ) ÓÝô‘ÃÜ ‘÷å “å : ¢íÜÃÜ ‘Ó´ÜÜØ †ÝÁÜ‘ †åíÜß ôÜØÆÜÝ¶Ü †ÃÑÜ ‘Üå‰ ÃܳÜß. ¢íÜÃÜ †å è ôÜØÆÜÝ¶Ü “å, ÆÜÂåÏÜ, †ÜÃÜع †ÃÜå ‘ä´Ü¤Ü´ÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü íܲå ôÜÜÏܳÑÜÚÍÜÑÜàÛ ¢íÜÃÜ. èå ÓÜóü× †ÜíÜß †±ÜÏÜÜåêÜ ÄÜà±ÜôÜØÆܹܳÜß ÝíÜÍÜâÝóÜ´Ü, ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜܳÜß “êÜ‘Ü´Üß íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜå ‘åìíÜßÃÜå ‹“åÓå “å, ´Üå ÓÜóü× ñÜåó« ôÜØÆÜݶÜíÜÜìàØ ôÜÏÜä½ ÓÜóü× “å. èå íÑÜÞø´Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓ߆Üå ÆÜâ±ÜÚ ‘Óß ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ´ÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³Ü‰ è “å, ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜ †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜ-

269


†Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜå †ÜÆܱÜå †Ü ôÜعÍÜåÚ †íÜêÜÜå‘íÜàØ ¡å‰†å ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÀÝóü†å †ÃÜà‘Ó±ÜßÑÜ †åíÜÜ ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ ÑÜÜåÄÜ †ÃÜå šÜåÏÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ´Ü¶íÜ-ôܶíÜÃÜå †ÜÆܱÜå íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜÜÏÜÜØ ‹´ÜÜÓß†å †ÃÜå “åíÜܲÜÃÜÜ è±Ü ôÜàÁÜß ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜß ÍÜÜíÜÃÜܳÜß †åÃÜàØ †ÏÜêÜß‘Ó±Ü ‘Óß†å ´ÜåÏÜÜØ ÝœÜ¶ÜÓØèÃÜÍÜ܉ÃÜàØ †Ü ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ †ÃÜàݹ´Ü ³ÜÑÜåêÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ‹ÆÜܹåÑÜß [‹¶ÜÏÜ, í܃ÜܱÜíÜÜ èåíÜàØ] ÃÜßíܲïÜå †åÏÜÜØ ïÜØ‘Ü ÃܳÜß.

ôÜØÆÜÝ¶Ü íܲå ËÜß¡†ÜåÃÜå ÆÜ±Ü ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³ÜíÜÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜÚ‘´ÜÜ ôÜÏÜèå “å, ´Üå íÑÜÞø´ÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ÏÜ÷ÜÃÜ “å (É‘ÓÜå 275). ‡Ý´Ü. ÄÜÜØÁÜߢ †ÜíÜÜ ÏÜ÷ÜÏÜÜÃÜíÜ ÷´ÜÜ.

“åíÜüå ´ÜÜå, ôÜíÜÚ : ôÜíÜåÚ ÃÜ ¡ÃÜÜÝ´Ü | ôÜíÜÚ¤ÜÜå ÃÜÜÝô´Ü ‘ÿÜÃÜ| ´ÜÜ´ÆÜÑÜÚ †åüêÜàØ è ‘Ü剑 íÑÜÞø´Ü ôÜíÜÚ¤Ü ÃܳÜß †ÃÜå ËÜå ÝíÜ¿ÜÃÜ †å‘ÏÜ´Ü ÷ÜåÑÜ †å ôÜØÍÜíÜ ÃܳÜß. ÝíÜíÜܹ ôÜØíÜܹ ÆÜ´ÑÜå‘ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ÆÜÓ´íÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜß ÷ÜåÑÜ “å. íÜܹå íÜÜ¹å ¡ÑÜ´Üå ´Ü¶íÜËÜÜåÁÜ | ÝÃÜÏÜÚì ôÜ´ÑÜÃÜàØ †ÃíÜåóÜ±Ü è †ÜÆܱÜàØ ÆÜÂÁÜÜÃÜ †ÃÜå †å‘ÏÜåíÜ ‘´ÜÚíÑÜ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å. ÝíÜÝíÜÁÜ ÍÜâÝÏܑ܆Üå³Üß ÏÜâ«ß §œÜåÓÜ ³ÜíÜÜÃÜß èéÓ “å. ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ



êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ËÜß/10 íÜôÜà †çÆÜÜüÚÏÜåÃüÖôÜ, ñÜߢ ÆÜçêÜåôÜ ôÜÜÏÜå, ÃÜÜÓ±ÜÆÜàÓÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380 013

o

ÆÜÝÓœÜÑܳÜß ÆÜÂÍÜÜíÜ ôÜàÁÜß : Ÿ÷ÜåÃÜ ÓÝô‘ÃÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ

ÓÝô‘ÃÜ

‘ìÜ †ÃÜå ôÜÜ̹ÑÜÚÃÜÜ ‹ÆÜÜôÜ‘ ÷´ÜÜ. ÆÜÜå´ÜÜÃÜß êÜåƒÜ‘ ´ÜÓß‘åÃÜß ‘ÜÓÝ‘¹ßÚ †åÏܱÜå ‘ìÜÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå³Üß ïÜé ‘Óß. ÆÜÓØ´Üà ŸÑÜÜÓå †åÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜ ¹à:ƒÜ, ¹ÜÝÓº, ïÜÜåóܱÜ, ‘àôÜØÆÜ †ÃÜå ÃÜæÝ´Ü‘ ÆÜ´ÜÃÜ ¡åÑÜÜØ ´ÑÜÜÓå †åÏÜÃÜÜ ôÜØíÜå¹ÃÜïÜßêÜ ù¹ÑÜÃÜÜ ´ÜÜÓ ”±Ü”±Üß ¥«ÒÜ. †åÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‘êÜÏÜ êÜÜå÷ß †ÃÜå †ÜØôÜàÏÜÜØ ËÜÜåìßÃÜå (dipped in blood and tears) †Ãüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü, ÉÜåôÜÚ øêÜåÝíÜèåÓÜ, ÝôÜôÜåÏÜ †çò ÝêÜêÜß”, ÁÜß ˜Ü‹ÃÜ †ÜçÉ íÜÜ‡ê² †ÜçÝêÜíÜ, íÜÄÜåÓå ÏÜ÷¶íÜÆÜâ±ÜÚ ÄÜÂØ³Ü ê܃ÑÜÜ. ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ´ÜÏÜÜÏÜ ‘äݴ܆ÜåÏÜÜØ †ÃÜ üà ÝÁÜôÜ êÜÜôüÃÜå †åÏܱÜå ôÜíÜÚñÜåó« ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ¡´ÜÃÜß ôÜåíÜÜ ÏÜÜüå ÝœÜÓ‘Üì ü‘ÃÜÜÓß ‘äÝ´Ü ´ÜÓß‘å †ÜåìƒÜÜíÜß “å. ÄÜÜØÁÜߢ†å †Ãüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü ‰.ôÜ. 1904ÏÜÜØ ¡å÷ÜÝÃÜôÜËÜÄÜÚ³Üß ÃÜÜ´ÜÜêÜÃÜß ÏÜàôÜÜÉÓßÏÜÜØ ÆܳÜÏÜ íÜÜÓ íÜÜØœÑÜàØ. †åÏÜÃÜå ôüåïÜÃÜå ÏÜâ‘íÜÜ †ÜíÜåêÜÜ †åÏÜÃÜÜ ÝÏÜµÜ ÝÏÜ. ÆÜÜåêÜÜ‘å, ``†Ü ÆÜàô´Ü‘ Óô´ÜÜÏÜÜØ íÜÜØœÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜàØ “å. ´Üå íÜÜØœÜß è¡å. ´ÜÏÜÃÜå ÄÜÏÜïÜå.'' ‘÷ßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ÏÜâ‘åêÜàØ. ÄÜÜØÁÜߢ ê܃Üå “å: ``†Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜå êÜßÁÜÜ ÆÜ“ß ÷àØ “Üå²ß è ÃÜ ïÜøÑÜÜå. ´Üå±Üå ÏÜÃÜå ÆÜ‘²ß êÜßÁÜÜå... †ÜƒÜß ÓÜ´Ü §™Ü ÃÜ †ÜíÜß. ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ôÜâœÜíÜåêÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †ÏÜêÜÏÜÜØ ÏÜâ‘íÜÜÃÜÜå ‡ÓܹÜå ‘ÑÜÜåÚ.'' ÆÜÓØ´Üà †å ÏÜÜµÜ `‡ÓܹÜå' è ÃÜ ÓûÜå. †å ÆÜàô´Ü‘å ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ´Ü´‘Üì ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå ÓœÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ÉåÓÉÜÓ ‘ÓÜíÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‘÷߆å

270 

´ÜÜå ``ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ (†ÃÜüà ÝÁÜôÜ êÜÜôü)íÜÜØœÜßÃÜå †å‘ è ÓÜ´ÜÏÜÜØ íÜ‘ßêÜ ÃÜå ÃÜÄÜÓíÜÜôÜßÏÜÜسÜß, ²ÓËÜÃܳÜß ¹âÓ †ÃÜå ÃÜ¢‘ÏÜÜØ ÃÜ¢‘ÃÜÜ ÓåêÜíÜå ôüåïÜÃܳÜß µÜ±Ü ÏÜ܇êÜ “åüå †ÜíÜåêÜÜ †å‘ ƒÜå´ÜÓ ‹ÆÜÓ íÜôÜ´ÜÜ ÄÜÜÏÜݲÑÜÜÏÜÜØ ÏÜÜÓàØ éÆÜÜØ´ÜÓ ³ÜÑÜàØ.'' †Ü ƒÜå´ÜÓ ´Üå †åÏÜÃÜÜ ôÜÜÏÜà¹ÜÝÑÜ‘ ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ¢íÜÃÜÃÜß ÆܳÜÏÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÍÜâÝÏÜ ÝÉÝÃÜøôÜ †ÜñÜÏÜ. †Ü ÍÜâÝÏÜÏÜÜØ †åÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÃÜíÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ÆÜÂÜÓØÍÜ ‘ÑÜÜåÚ. ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÆÜÂÜœÜßÃÜ ¸ÝóÜíÜܱÜß:  ôÜíÜڞÝÆÜ ôÜà݃ÜÃÜ: ôÜôÜà ôÜíÜåÚ ôÜôÜà ÝÃÜÓÜÏÜÑÜÜ: ||    ôÜíÜåÚ ÍܺÜÝ±Ü ÆÜïÑÜôÜà ÏÜÜ ‘ÝÿÜ´ÜÖ ¹à:ƒÜÏÜÜÆÃÜàÑÜÜ´ÜÖ ||  –"ÃÜÜå ËÜàêÜع Æܲ™ÜÜå ôÜØÍÜìÜÑÜÜå. ´Üå†Üå ê܃Üå “å ´ÜåÏÜ ``èå íÜô´Üà ÏÜÜÓÜÏÜÜØ §²å ÍÜÓåêÜß ÷´Üß ´ÜåÃÜàØ ôÆÜóü ÆÜÂÝ´ÜÕËÜËÜ ÏÜÇ ÓÝô‘ÃÜÃÜÜ †Ü ÄÜÂسÜÓ´ÃÜÏÜÜØ ¡åÑÜàØ.'' †åÏÜÜسÜß †åÏܱÜå èå ËÜÜåÁÜ ÄÜÂ÷±Ü ‘ÑÜÜåÚ ´Üå †Ü ÆÜÂÏÜܱÜå “å: 1. ËÜÁÜÜÃÜÜ ÍÜêÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜàØ Ó÷åêÜàØ “å. 2. íÜ‘ßêÜ ´ÜåÏÜ è íÜÜìع ËÜØÃÜåÃÜÜ ‘ÜÏÜÃÜß ‘ßÏÜ´Ü †å‘ôÜÓƒÜß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å ‘åÏÜ ‘å †Ü¢ÝíÜ‘ÜÃÜÜå ÷‘ ËÜÁÜÜÃÜå †å‘ôÜÓƒÜÜå “å. 3. ôÜܹàØ ÏÜèâÓßÃÜàØ ƒÜå²â´ÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ è ƒÜÓàØ ¢íÜÃÜ “å. [ôÜÜÍÜÜÓ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÁÜÏÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÏÜÜسÜß, êÜå. ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÄÜÂØ³Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ËÜÜç²Ú]

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØØÁÜß †ÃÜåå ÍÜÄÜ´ÜÕôÜ÷ÃÜß †åå‘ôÜܳÜåå ÑÜܹ †ÆÜÜíÜ´Üß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ : †Ü”Ü¹ß ‘ß †ÜåÓ ËÜ°ë´Üå ‘¹ÏÜ Ý‘Ó±Ü ‘ÜÆÜàÓå

ÝíܹåïÜß

ôܶÜÜÃÜß ÄÜàêÜÜÏÜß ôÜ÷ß œÜâ‘åêÜÜ †ÃÜå‘ ¹åïÜ †åíÜÜ “å ‘å ´ÜåÏÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß êܲ´Ü ¹ÜÑܑ܆Üå ôÜàÁÜß œÜÜêÜß ÷ÜåÑÜ. †ÜíÜÜ ôÜÏÜÑÜå †ÃÜå‘ íÜÜÓ †åíÜß ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´Ü ôÜ¡Ú´Üß ÷ÜåÑÜ “å ‘å íÜÜ´ÜÜíÜ ÝÃÜÓÜïÜÜèÃÜ‘ êÜÜÄÜå. ÄÜàêÜÜÏÜßÃÜß ËÜå²ß†Üå ´ÜÜå²íÜß †™ÜÓß ³Ü‰ Æܲå. ´ÑÜÜÓå ôÜÏÜÄÜ êܲ´ÜÃÜàØ ÃÜå´Üä´íÜ êÜåÃÜÜÓÃÜß èíÜÜËܹÜÓß †ÃÜå‘ ÄܱÜß íÜÁÜß è´Üß ÷ÜåÑÜ “å. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ¹ß™ÜÚ‘Üì ôÜàÁÜß œÜÜêÜåêÜß ÓØÄÜÍÜå¹ ÝíÜÓà½ÃÜß êܲ´ÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÃÜåêôÜÃÜ ÏÜزåêÜÜÃÜàØ ÃÜå´Üä¶íÜ †ôÜ؃ÑÜ íÜÜÓ ‘ôÜÜåüß†å œÜ²åêÜàØ. ÆÜÓØ´Üà †Ø´Üå †å‘ êÜÜØËÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚ ÆÜ“ß

†Ü”Ü¹ß ‘ß †ÜåÓ ËÜ°ë´Üå ‘¹ÏÜ, ÍÜÜíÜÜÃÜàíÜܹ": †ÜåÏÜÆÜ‘ÜïÜ ïÜÏÜÜÚ, ÏÜØèàêÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ-ÍÜÜåÆÜÜêÜ, íÜóÜÛ" : 2004, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ " : 637, _ 395/-

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜå ÓØÄÜÍÜå¹ÏÜÜسÜß ÏÜàÞø´Ü ÏÜìß. †Ü êܲ´ÜÃÜÜå êÜÜØËÜÜå ¹ô´ÜÜíÜåè †åüêÜå Long Walk to Freedom. †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜÜ †Ü ÃÜÜÏÜÃÜå ôÜܳÜÚ‘ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÃÜåêôÜÃÜ ÏÜزåêÜ܆å ÏÜÜµÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ è ÃܳÜß †ÜêÜåƒÑÜàØ, ËÜê‘å ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜß ÍÜÜæÄÜÜåÝêÜ‘ ÆÜÝÓô³ÜÝ´Ü, ô³ÜÜÝÃÜ‘ ‘ËÜßêÜ܆ÜåÃÜß ôÜØô‘äÝ´Ü, ÓßÝ´ÜÓßíÜÜ¡å †ÃÜå êܲ´Ü ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜÃÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜܳÜ߆ÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÑÜÜå “å. ƒÜÜôôÜàØ ¹ì¹ÜÓ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ Ý÷ùßÏÜÜØ †Ü”Ü¹ß ‘ß †ÜåÓ ËÜ°ë´Üå ‘¹ÏÜ  ÃÜÜ ÃÜÜÏÜå ÏÜØèàêÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ (ÍÜÜåÆÜÜêÜ, ÏÜÁÑÜÆܹåïÜ) ¿ÜÓÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜàØ “å. ôÜÏÜ¡ÑÜ †åíÜß ôÜÓì Õ÷¹ßÏÜÜØ ÍÜÜíÜÜÃÜàíÜܹ ³ÜÑÜåêÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ †ØÄÜÂå¢ íÜÜØœÜíÜÜ ÃÜ÷Î üåíÜÜÑÜåêÜÜ íÜܜܑÜå ÏÜÜüå ÃÜåêôÜÃÜ ÏÜزåêÜÜ †ÃÜå ÓØÄÜÍÜå¹ ÝíÜÓà½ÃÜß œÜìíÜì ¡±ÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ ê܉ †ÜíÑÜàØ “å. `ÄÜÂÜÝÏÜ±Ü ËÜœÜÆÜÃÜ' ÃÜÜÏÜÃÜÜ ƒÜز³Üß ÆÜàô´Ü‘ ¥™Ü²å “å, èåÏÜÜØ ÃÜåêôÜÃÜ ÏÜزåêÜÜÃÜÜØ ËÜÜìÆÜ±Ü †ÃÜå ÝïܚܱÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜØ ôÜØô‘äÝ´Ü, Óß´ÜÝÓíÜÜ¡å †ÃÜå ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå ”ß±ÜíÜüÆÜâíÜÚ‘ †ÜêÜåƒÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å. ³ÜåÏËÜâ ¡Ý´ÜÏÜÜØ èÃÏÜåêÜÜ ÃÜåêôÜÃÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜ ôÜÓ¹ÜÓ ÄܱÜÜ´ÜÜ, †åüêÜå ÆÜÂÜÓØÝÍÜ‘ ´ÜËÜ’å ´ÜÜå ÃÜåêôÜÃÜÃÜÜ Ý¹íÜôÜÜå ƒÜâËÜ †ÜÃÜعÆÜâíÜÚ‘ÃÜÜ íÜß´ÑÜÜ, ÆÜÓØ´Üà ÆÜ“ß³Üß ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜå ÆܹÍÜÂóü ‘ÓÜ´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ÄÜÜÏÜ †ÃÜå ‘ËÜßêÜÜå “Üå²íÜÜå ÆܲÒÜåå. ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜ ÆÜ“ß ÃÜåêôÜÃÜ, ÄÜÜÏÜÃÜÜ †ÃÑÜ ôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜ ÓÜ¡ÃÜÜ íÜÜêÜßÆܱÜÜ ÷å«ì ¥“ÓíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ. †Ü Óß´Üå ËÜÜìÆÜ±Ü †ÃÜå ÆÜÂÜÓØÝÍÜ‘ íÜóÜÜåÚÃÜÜ œÜ²ÜíÜ‹´ÜÜÓÏÜÜسÜß ÆÜôÜÜÓ ³Ü‰ÃÜå ´Üå†Üå ‘ÜçêÜåè ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜå “å. ‘ÜçêÜåè-¢íÜÃÜÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÃÜß íÜÜ´Ü ÏÜÜز´ÜÜØ ´Üå†Üå 271


‘åíÜß Óß´Üå †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ÝïܚܱÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ¢íÜÃܳÜß ÆÜ±Ü ÆÜÝÓÝœÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ´ÜåÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ “å. †ÜÆܱÜÃÜå †Üèå ‘¹ÜœÜ ÃÜíÜ܉ êÜÜÄÜå ÆÜ±Ü ÏÜزåêÜÜ†å ŸÑÜÜÓå †÷Î ÆÜ÷åêÜß íÜƒÜ´Ü üâ³Ü-ÆÜçôü, ÆÜÜÑÜ¡ÏÜÜå †ÃÜå ÉàíÜÜÓÜ ¡åÑÜÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ´Üå ÍÜÜÓå ‘Üæ´Üà‘ ÆÜÜÏÑÜÜ ÷´ÜÜ"! òÜå´Ü êÜÜå‘ÜåÃÜß †ÜíÜß Ó÷å±Üß‘Ó±Üß³Üß ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜåêÜÜ ÏÜزåêÜÜ Ý‘ïÜÜåÓÜíÜô³ÜÜ íÜüÜíÜß œÜâøÑÜÜ ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ òÜå´Ü êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ïÜÜôÜÃÜÃÜå ÑÜÜåÄÑÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´Üå†ÜåÃÜß Ó÷å±Üß‘Ó±Üß †ÃÜå ¢íÜÃܳÜß ÆÜ±Ü ÏÜزåêÜÜ ƒÜÜôôÜÜ ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ÷´ÜÜ. ÆÜÓØ´Üà †å‘ ÆÜ“ß †å‘ ÆÜÂ‘Ó±Ü íÜÜ؜ܴÜÜ è‰†å ´ÜåÏÜ ÏÜزåêÜÜÃÜå òÜå´Ü êÜÜå‘Üå ´ÜÓÉ ³ÜÑÜåêÜÜ ÏÜÜå÷ÍÜØÄÜ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. †Ü ÏÜÜå÷ÍÜØÄÜ ‘ÓÃÜÜÓ ÏÜåêÜåÄÜßêÜ ÃÜÜÏÜÃÜÜ ÏÜà݃ÜÑÜÜ†å †ÜÆÜåêÜÜ íÜø´ÜíÑÜÃÜÜ êÜÜØËÜÜêܜܑ †ØïÜÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ üÜØøÑÜÜ “å" : †ÜÆܱÜÜ è ¹åïÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ÄÜàêÜÜÏÜ “߆å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜß è ÍÜâÝÏÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ÍÜܲâ†Ü´Ü “߆å. †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå ‘Üå‰ ôܶÜÜ ÃܳÜß, ‘Üå‰ ôÜÜÏܳÑÜÚ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èÃÏÜÍÜâÝÏÜÏÜÜØ œÜÜêÑÜÜ è‰ïÜàØ †ÃÜå ´ÑÜÜØ è‰ÃÜå ”âØÆܲÆÜ©ßÏÜÜØ Ó÷ßÃÜå ôÜô´ÜÜå ¹Üé °ÎœÜßïÜàØ. †Ü ËÜÁÜàØ †å ÏÜÜüå ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå †ÜÆܱÜÜ è êÜÜå‘ÜåÃÜå †ÜÆÜíÜÜ èÏÜßÃÜ ÃܳÜß, ŸÑÜÜØ ´Üå†Üå ƒÜå´Üß ‘Óß ïÜ‘å †ÃÜå ôÜÏÜä½ ³Ü‰ ïÜ‘å. ´Üå†Üå ´ÜÜå òÜå´Ü êÜÜå‘ÜåÃÜß ƒÜܱÜÜåÏÜÜØ è ƒÜÜØôÜ´ÜÜ ƒÜÜØôÜ´ÜÜ ÃÜå ôÜâÑÜÚÃÜå ¡åÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôíÜÜô³ÑÜÃÜå ÆÜÜÑÜÏÜÜêÜ ‘Óß ¹å “å. †Ü ÑÜàíÜ‘ÜåÏÜÜØ †åíÜÜ ÏÜà݃ÜÑÜÜ “å, èå†Üå øÑÜÜÓåÑÜ ïÜÜôÜÃÜ ÃÜ÷Î ‘Óß ïÜ‘å, ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå ôíÜÑÜØïÜÜôÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü ÃܳÜß. †åíÜÜ ÝôÜÆÜÜ÷ß ÃܳÜß, èå†Üå øÑÜÜÓåÑÜ êÜ²ß ïÜ‘å ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå ïÜôµÜÜå ÃܳÜß. †åíÜÜ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå ÃܳÜß èå†Üå øÑÜÜÓåÑÜ ‘Üå‰ÃÜå ÍܱÜÜíÜß ïÜ‘å ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜß ÆÜÜôÜå ÍܱÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜØ ‘Üå‰ ô³ÜÜÃÜ ÃܳÜß. ÷àØ ¡±ÜàØ “àØ ‘å ‰òÜÓ †Ü ËÜÁÜàØ ¡å‰ ÓûÜ “å ÆÜ±Ü ´Üå †´ÑÜÜÓå ”Üå‘àØ ƒÜ܉ ÓûÜ “å. ¡å †ÜíÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÷àØ ËÜÃÜå †åüêÜÜ èêÜ¹ß ÏÜÓß èŒ †åíÜàØ ‡œ“àØ “àØ. ‘Ü ‘å ÷àØ ‰òÜÓÃÜå ÏÜìßÃÜå ´ÜåÃÜå ‘÷ßïÜ ‘å ƒÜÜåôÜÜ(†ÜÝÊ‘ÜÃÜß †å‘ ¡Ý´Ü) ÓÜóü×ÃÜÜØ †Ü ÉâêÜ ‘ôÜÏÜÑÜå ÏÜÓß ÓûÜØ “å.

272 

ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ôÜÜæ³Üß ÓôÜÆܹ ÍÜÜÄÜ ´ÜåÃÜÜå ËÜß¡å ƒÜز “å, èåÏÜÜØ ¡å÷ÜÝÃÜôÜËÜÄÜÚ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ÏÜزåêÜÜ†å †å‘ †ÍÑÜÜôÜàÃÜß Óß´Üå Óèâ†Ü´Ü ‘Óß “å. ÃÜÜÃÜß ŒÏÜÓå êÜÄÃÜ ‘ÓíÜܳÜß ËÜœÜíÜÜ ÏÜÜüå ÃÜåêôÜÃÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ íÜÜêÜß ÓÜ¡ÃÜÜ ÆÜàµÜ èÞôüôÜ, ËÜØÃÜå ¡å÷ÜÝÃÜôÜËÜÄÜÚ ÍÜÜÄÜß ¡ÑÜ “å †ÃÜå ´ÑÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ËÜܹ ´ÜåÏÜÃÜå ´ÜÜå ¡å÷ÜÝÃÜôÜËÜÄÜÚ ‘Üå‰ ¡¹à‰ ïÜ÷åÓ èåíÜàØ êÜÜÄÜå “å. †Ü ƒÜزÃÜÜ ÆÜ‘ӱÜÜåÏÜÜØ íÜܜܑÜåÃÜå ÏÜزåêÜÜ íÜÁÜà ÃÜ¢‘³Üß ¡±ÜíÜÜ-ôÜÏÜèíÜÜ ÏÜìå “å, ÄÜÂåü êÜß²Ó ËÜÃÜíÜÜ ´ÜÓÉÃÜß ÏÜزåêÜÜÃÜß ÆÜÂݘÑÜÜÃÜÜå ÆÜÂÜÓØÍÜ ³ÜÜÑÜ “å, ôÜܳÜå †Ü¹Ó-ôÜÃÏÜÜÃÜÃÜß üÜåœÜå ËÜå«åêÜÜ ÃÜå´ÜÜÃÜß ÏÜÑÜÜڹ܆Üå †ÃÜå ÃÜËÜì܉³Üß ÆÜ±Ü ÆÜÝÓÝœÜ´Ü ³ÜíÜÜÑÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå íÜÜØœÜß œÜâ‘åêÜÜÃÜå ´ÜÜå †åüêÜå ôÜàÁÜß ÆÜ±Ü êÜÜÄÜß ïÜ‘å ‘å èå ôÜ÷è´ÜܳÜß ´ÜåÏܱÜå Ý‘ïÜÜåÓÜíÜô³ÜÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ‘ÓåêÜß ÍÜâêÜÜå-œÜÜåÓß ‘å †ôÜ´ÑÜ ËÜÜåêÜíÜÜÃÜß ™ÜüÃÜÜÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ “å, †åüêÜß è ôÜ÷è´ÜܳÜß ÏÜزåêÜÜ ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ‘ÓåêÜß ÍÜâêÜÜå ôíÜß‘ÜÓß ïÜøÑÜÜ “å. ïÜ˹Üå œÜÜåÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ †³ÜíÜÜ ´ÜÜå øÑÜÜØÑÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´ÜÃÜÜå ËÜœÜÜíÜ ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ ÏÜزåêÜÜ†å †ÃÜå‘ ô³Üìå ´ÜåÏܱÜå êÜßÁÜåêÜÜ ƒÜÜåüÜ ÝÃܱÜÚÑÜÜå ‘å ‘ÓåêÜÜØ ƒÜÜåüÜØ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜß ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ ‘ËÜâêÜÜ´Ü ‘Óß “å. ÏÜزåêÜÜ ôíÜß‘ÜÓå “å ‘å, ``ôÜÜœÜàØ ÃÜ ËÜÜåêÜßÃÜå ÷àØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´ÜÃÜå ÝÁÜ’ÜÓß ÓûÜå ÷´ÜÜå. ÷àØ †åüêÜß ÷¹å ÁÜÜå‘åËÜÜ¢ ‘ÓíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå ÷´ÜÜå ‘å ÷íÜå ÝËÜÃÜèéÓß ‘ÜÓ±ÜÜå³Üß ÆÜ±Ü ƒÜÜåüàØ ËÜÜåêÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå ÷´ÜÜå.'' †Ü è ÍÜÜÄÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜÃÜå ÏÜزåêÜÜÃÜÜ ¡÷åÓ ¢íÜÃÜ †ØÄÜå ÆÜ±Ü ÏÜÜÝ÷´Üß ÏÜìå “å. †ÜÝÊ‘ÃÜ ÃÜåïÜÃÜêÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ †ÃÑÜ †ÄÜÂÄܱÑÜ ÃÜå´ÜÜ ôÜܳÜå ÏÜزåêÜÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå ³Ü‰ †ÃÜå ÁÜßÓå ÁÜßÓå ÏÜزåêÜÜÃÜå ôÜÏÜ¡´ÜàØ ÄÜÑÜàØ ‘å ‘åíÜß Óß´Üå †òÜå´ÜÜå ôÜܳÜå †ÃÑÜÜÑÜ ³Ü‰ ÓûÜå “å. ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ †ÃÑÜ ôÜÍÑÜ ÄÜÜå² Óå²ËÜå ÆÜÜôÜå³Üß †ÃÑÜÜÑÜÃÜÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ±Ü ÏÜزåêÜÜ ïÜ߃ÑÜÜØ. `~‘ ôíÜ´ÜصܴÜÜ ôÜåÃÜÜÃÜß ‘Ü èÃÏÜ' ÃÜÜÏÜÃÜÜ µÜß¡ ƒÜزÏÜÜØ †å‘ †ÜÏÜ †Ü¹ÏÜß †ÃÜå †å‘ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ‘ÜÑܑܹÏÜßÚÏÜÜسÜß ´Üå†Üå ‘åíÜß Óß´Üå ÁÜßÓå ÁÜßÓå †òÜå´ÜÜåÃÜÜ ÷‘ ÏÜÜüå êܲ´ÜÜ ôíÜÜ´ÜصÑÜôÜåÃÜÜÃÜß ´ÜÓß‘å ¥ÍÜÓå “å ´ÜåÃÜß [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


íÜÜ´Ü “å. ÏÜزåêÜÜÃÜÜå ÓÜè‘ÜÓ±ÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜß ÏÜÜÄÜåÚ ïÜé ‘ÓåêÜÜ †ôÜ÷‘ÜÓ †ÜعÜåêÜÃÜÃÜß íÑÜâ÷ÓœÜÃÜÜ ÆÜ±Ü †÷Î ÝíÜÄÜ´Üå íÜÜØœÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å. œÜÜå³ÜÜ †ÃÜå ÆÜÜØœÜÏÜÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ÏÜزåêÜÜÃÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚÏÜÑÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ݜܴÜÜÓ “å. †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜÜå †Ü ÍÜÜÄÜ †åíÜÜå “å èåÏÜÜØ ÏÜزåêÜÜ ÓÜè‘ÜÓ±ÜÃÜß üÜåœÜå ÆÜ÷ÜÇœÜßÃÜå ÃÜå´ÜÜ ´ÜÓß‘å ôÜØÆÜâ±ÜÚ ƒÜßêÜå “å ´ÜÜå ËÜߢ ËÜÜèà ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ƒÜêÜåêÜ ÆÜ÷ÜÇœÜå “å. ÆÜÓØ´Üà ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜå ôÜØ™ÜóÜÚ ÏÜزåêÜÜ Õ÷ôÜÜ-†Õ÷ôÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´Üå †ÃÜàÍÜíÜå “å. ´Üå†Üå ê܃Üå “å, †ÏÜå íÜÜÓØØíÜÜÓ †Õ÷ôÜ‘ ïÜôµÜÜåÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå ‘Óß ¡åÑÜÜ. ÍÜÜóܱÜ, ÁÜÏܑ߆Üå, ÓçêÜ߆Üå ÑÜÜåèíÜß, ÷²´ÜÜêÜ ÆÜܲíÜß, ôíÜæÝœ“‘ èåêÜ ÍÜÓíÜß, ËÜÁÜàØ è ‘ÓßÃÜå ¡åÑÜàØ, ÆÜ±Ü ‘Üå‰ è êÜÜÍÜ ÃÜ ³ÜÑÜÜå. ‘Ü ‘å †ÏÜå èå ÆÜ±Ü ‘ÑÜàÛ ´ÜåÃÜå ôÜÓ‘ÜÓå ËÜìÆÜâíÜÚ‘ ‘œÜ²ß ÃÜÜ؃ÑÜàØ.

ÏÜزåêÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜܳÜ߆Üå ÆÜÓ êÜÜÄÜåêÜÜØ ÓÜèºÜå÷ÃÜÜ †ÜÓÜåÆÜ, èåêÜíÜÜôÜ †ÃÜå †ÜíÜß ‘üÜå‘üßÏÜÜØ ÏÜزåêÜÜ†å ‘ÓåêÜÜØ ËÜß¡Ø êÜÄÃÜ èåíÜß †ÃÜå‘ ËÜÜËÜ´ÜÜå ÆÜÜØœÜÏÜÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÓÜèºÜå÷ÃÜÜ †ÜÓÜåÆÜÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü ³Ü‰ †ÜíÜåêÜÜ ÏÜزåêÜÜ ´ÜÓ´Ü è †¤ÜÜ´ÜíÜÜôÜÏÜÜØ è´ÜÜ Ó÷å “å †å ôÜÏÜÄÜ ™ÜüÃÜÜ ˜ÏÜ ´Ü³ÜÜ “âÆÜÜíÜåïÜå ´Üå†Üå†å ‘ÓåêÜÜØ ‘ÜÑÜÜåÚ `‘ÜêÜÜ ÆÜÜÌÁÜÜ' ÃÜÜÏÜÃÜÜ “¬Ü ƒÜزÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜÜÑÜÜ “å. †÷ßØ ÏÜزåêÜÜ †Õ÷ôÜÜÃÜå ´ÑÜÜÄÜßÃÜå Õ÷ôÜÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜåÚ íÜìß ¡ÑÜ “å †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ´Ü‘ÚËܽ ¹êÜßêÜÜå ¿ÜÓÜ íÜܜܑÃÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜÜå ÏÜÜÄÜÚ ÑÜÜåÄÑÜ ÷ÜåíÜÜÃÜàØ ôíÜß‘ÜÓíÜÜ ‘êÜÏÜ ‘ôÜå “å. †¤ÜÜ´ÜíÜÜôÜÏÜÜØ ÉÓ´ÜÜ ÏÜزåêÜÜÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² ³ÜÑÜÜ ËÜܹ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÓ œÜÜêÜåêÜÜ ÏÜà‘¼ÏÜÜ †ÃÜå ‘ÜÑܹÜÃÜß êÜÜØËÜßêܜܑ ÆÜÂݘÑÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ôÜÜ´ÜÏÜÜ ƒÜزÃÜÜå ÝíÜóÜÑÜ ËÜÃÜå “å. ‘ÜÑܹÜÃÜß †ÜØüß ™ÜâØüß †ÃÜå ÃÑÜÜÑÜ´ÜصÜÃÜß ÆÜÂݘÑÜÜÃÜå ôÜÏÜÜíÜ´ÜÜå †Ü ƒÜز ÆÜÂÏÜܱÜÏÜÜØ ³ÜÜå²Üå ÃÜßÓôÜ èéÓ êÜÜÄÜå “å, ÆÜÓØ´Üà †Ü ôÜàÃÜÜíܱÜ߆Üå ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÏÜä´ÑÜà¹Ø² ÏÜìïÜå †åíÜÜ ôÜØ‘å´ÜÜå ¡åíÜÜ “´ÜÜØ ÏÜزåêÜÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ôÜܳÜ߆Üå ‘ÜåüÚÏÜÜØ èå ÝÏÜ¡è ËÜ´ÜÜíÜå “å †å ÍÜÄÜ´ÜÕôÜ÷ÃÜß ÑÜܹ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†ÆÜÜíÜß ¡ÑÜ “å. œÜà‘Ü¹Ü †ÄÜÜ‹ ÏÜزåêÜÜ ÃÑÜÜÑÜÁÜßïÜ ôÜÏÜšÜ ‘÷å “åå, èåêÜÏÜÜØ ôÜ÷åíÜß Æܲ´Üß ÍÜÑÜØ‘Ó ÑÜÜ´ÜÃÜ܆Üå³Üß ÍÜêÜå ÏÜÃÜå ™Üä±ÜÜ ³Ü´Üß ÷ÜåÑÜ, ÆÜÓØ´Üà èå ÑÜÜ´ÜÃÜ܆Üå †Üèå ÏÜÜÓÜ ¹åïÜíÜÜôÜ߆Üå ÍÜÜåÄÜíÜß ÓûÜ “å, ´Üå èåêÜÃÜß †ÜíÜß ÑÜÜ´ÜÃÜ܆Üå ‘Ó´ÜÜØ †ÃÜå‘ ÄܱÜß †ôÜû “å.

ÏÜزåêÜÜÃÜÜ †ÜíÜÜ †ÃÜå‘ Õ”¹ÜݹêÜ †íÜ´ÜÓ±ÜÜå †Ü ƒÜزÏÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †Ü«ÏÜÜ †ÃÜå ÃÜíÜÏÜÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ èåêÜÃÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚÃÜå ‹´ÜÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. ÏÜزåêÜÜ†å ¢íÜÃÜÃÜÜØ †°ÜÓ íÜóÜÚ ‘ÜìÜÆÜܱÜßÃÜß ôÜ¡ ÍÜÜåÄÜíÜß ÷ÜåÑÜ †åíÜÜ ÝÃÜèÚÃÜ üÜÆÜàÃÜß ÍÜÑÜÜÃÜ‘ èåêÜÏÜÜØ ÝíÜ´ÜÜíÜíÜÜØ ÆÜ²å “å. †Ü ËÜØÃÜå ƒÜزÃÜÜØ ÆÜ‘ӱÜÜåÏÜÜØ èåêÜ, ´ÑÜÜÃÜÜØ †ÝÁÜ‘ÜÓ߆ÜåÃÜß ˜âÓ´ÜÜ, ´ÜåÏܱÜå †ÃÜå ôÜܳÜ߆܆å èåêÜÏÜÜØ ôÜ÷åêÜÜ ÍÜå¹ÍÜÜíÜÜå, ÏÜàï‘åêÜ߆Üå, èåêÜÃÜÜØ ÓÜåÕè¹Ü ¢íÜÃÜ, ´ÑÜÜØ ‘ÓíÜÜ Æܲ´ÜÜØ ‘ÜÏÜÜå íÜÄÜåÓå ÝíÜïÜå ê܃ÑÜàØ “å. èå ÏÜزåêÜÜ ÝíÜïÜå †ÜÆܱÜå ôÜÜæ †åíÜàØ ´ÜÜå ¡±Üß†å “ß†å ‘å ´ÜåÏܱÜå ¢íÜÃÜÃÜÜØ 27 íÜóÜÚ èåêÜÏÜÜØ ÝíÜ´ÜÜíÑÜÜØ, ÆÜÓØ´Üà †å èåêÜíÜÜôÜ ‘åüêÜÜå ‘ÆÜÓÜå ÷ïÜå ´Üå †ÜÆܱÜÃÜå †Ü ƒÜز íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß ôÜÏÜ¡ÑÜ “å. †å‘ èÄÑÜ܆å ÏÜزåêÜÜ†å ‘ûàØ “å ‘å, †÷Î †å‘ üâ³ÜÆÜçôü ÆÜâÓß ³Ü‰ Ä܉ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå èåê܆ÝÁÜ‘ÜÓ߆Üå ÆÜÜôÜå ´ÜåÃÜß ÏÜÜØÄܱÜß ‘Óß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå øÑÜÜÓå‘ ´Üå ÏÜÜØÄܱÜß ÆÜâÓß ³Ü´ÜÜØ †å‘ íÜóÜÚ ôÜàÁÜßÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ êÜÜÄÜ´ÜÜå. †åíÜß è Óß´Üå ÆÜàô´Ü‘ÜêÜÑÜÏÜÜسÜß ÏÜØÄÜÜíÜåêÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå “å‘ ´ÑÜÜÓå ÏÜì´ÜÜØ ŸÑÜÜÓå ´ÜåÃÜå ÆÜÓ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ´ÜÜÓ៚ ÆÜ±Ü è´Üß Ó÷ß ÷ÜåÑÜ"! ¹ôÜÏÜÜ ƒÜزÏÜÜØ, ÏÜزåêÜÜ ôÜܳÜå ôÜÓ‘ÜÓ íÜÜüÜ™ÜÜüÜå ‘Óå “å ´ÜåÃÜß Óèâ†Ü´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ †ÜüêÜÜØ íÜóÜÜåÚ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ôÜÓ‘ÜÓ ôÜÜÏÜå œÜÜêÜß Ó÷åêÜÜ ÝíÜÓÜåÁÜÜå ïÜÏÑÜÜ ÃÜ ÷´ÜÜ. ËÜߢ ËÜÜèà ÝíÜòÜÃÜÜ ËÜß¡ ¹åïÜÜåÏÜÜسÜß ÓØÄÜÍÜå¹ ÃÜÜËÜâ¹ ³Ü´ÜÜØ †ÃÜå †ÜØ´ÜÓÓÜóü×ßÑÜ ô´ÜÓå ¹ËÜÜ±Ü íÜÁÜ´ÜÜØ “åíÜüå ôÜÓ‘ÜÓå Õ÷ôÜÜÃÜå ‘ÜËÜâÏÜÜØ êÜÜíÜíÜÜ ÏÜزåêÜÜ ôÜܳÜå íÜÜü™ÜÜüÜå †ÜÓØÍÜß. †Ü ´ÜÏÜÜÏÜ ËÜÜËÜ´ÜÜåÃÜàØ ôÜœÜÜåü ¹ô´ÜÜíÜå¢‘Ó±Ü †÷Î ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. 273


íÑÜÞø´Ü†Üå ÝíÜïÜå íÜÜ´Ü ‘Ó܉ “å, ÆÜÓØ´Üà †ÜÝÊ‘Ü ÝôÜíÜÜÑÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ´ÜåÃÜÜå ôÜعÍÜÚ ÏÜåìíÜíÜÜÏÜÜØ ³ÜÜå²ß ÏÜàï‘åêÜß ÆÜ²ß ïÜ‘å “å. †ÜüêÜàØ “´ÜÜØ ÁÜ íÜÜçÝïÜØÄüÃÜ ÆÜÜåôü †ƒÜËÜÜÓå èåÃÜå íÜßôÜÏÜß ôܹßÃÜß †Ý´Ü ÝíÜÝïÜóü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ ÄܱÜÜíÜß “å, ´Üå íÜÜØœÜíÜܳÜß ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÓØÄÜÍÜå¹ÃÜß ÆܳÜÜÃÜå ÃÜܳÜíÜÜÏÜÜØ ÃÜåêôÜÃÜ ÏÜزåêÜÜÃÜß œÜìíÜì ÆÜ´ÑÜšÜ-ÆÜÓÜåšÜ éÆÜå ‘åíÜß †ôÜÓ‘ÜÓ‘ Ó÷ß †ÃÜå ÝíÜòÜÃÜÜ ™Ü±ÜÜ ¹åïÜÜåÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ‘åíÜß †ôÜÓ Ý”êÜ܉ ´ÜåÃÜÜå ÓôÜÆܹ ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ´ÜÜå ËÜÃÜß è Ó÷å “å.

ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †ØÝ´ÜÏÜ ÍÜÜÄÜÏÜÜØ, ÏÜزåêÜÜ †ÜƒÜÜ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜå ê܉ÃÜå †Ü”Ü¹ß ´ÜÓÉ ²ÄÜ ÏÜÜØ²å “å, ´Üå †ÜƒÜß ¹àÝÃÜÑÜÜ èà†å “å. ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Üå íÜÜ´Ü ÏÜÜØ²ß “å. èåêÜÏÜÜسÜß ËÜ÷ÜÓ †ÜíÑÜÜ ËÜܹ ÆÜÝÓíÜÜÓ †ÃÜå ôÜܳÜ߆Üå ôÜܳÜå ÝÏÜêÜÃÜ, Õ÷ôÜÜ ÓÜå‘íÜÜ ÏÜÜüåÃÜÜ ÏÜزåêÜÜÃÜÜ ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå, ËÜߢ ÆÜ´ÃÜß ÝíÜÃÜß ôÜܳÜåÃÜÜ ÏÜ´ÜÍÜå¹ †ÃÜå “âüÜ“å²Ü, ôÜØÝíÜÁÜÜÃÜ ™Ü²íÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´Üå ´ÜåÏÜÃÜß ÍÜâÝÏÜ‘Ü, ÓÜè‘ÜÓ±ÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ, œÜâØü±Üß, ´ÜåÏÜÃÜÜå ÝíÜèÑÜ íÜÄÜåÓå ™ÜüÃÜ܆Üå ÷åÆÆÜß †çÕòÄÜ ´ÜÓÉ ê܉ ¡ÑÜ “å. ÆÜàô´Ü‘ ƒÜÜôôÜàØ ¹ì¹ÜÓ ÷ÜåíÜÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ‘åüêÜß‘ èÄÑÜ܆å ÃÜßÓôÜ ÆÜ±Ü êÜÜÄÜå “å. †ÏÜà‘ ÆÜ‘ӱÜÜå êÜÜØËÜÜØ êÜÜØËÜÜØ íܱÜÜåÚÃÜÜå³Üß ÍÜÓåêÜÜØ êÜÜÄÜå “å. ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †ÃÜå‘

 êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : 41, ÃÜÓÃÜÜÓÜÑÜ±Ü ôÜÜåôÜÜÑÜüß, ôÜÜ؉ ÆêÜÜ”Ü †çÆÜÜüÚÏÜåÃü ôÜÜÏÜå, ¹ÝšÜ±Üß ôÜÜåôÜÜÑÜüß ÃÜ¢‘, ÏÜݱÜÃÜÄÜÓ, †ÏܹÜíÜܹ-380 008 o

‘åüêÜÜØ‘ ÆÜÂåÓ±ÜܹÜÑÜß ¢íÜÃÜœÜÝÓµÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ ¢íÜÃÜœÜÝ ÓåíÜÓò ¡åôÜåÉ ²Üå‘  †¡´ÜïܵÜà ÕêÜ‘ÃÜ (ôÜØÝšÜÆ´Ü) ÏÜݱÜÍÜ܉ ÍÜ. ¹åôÜ܉  ÏÜÜÓàØ ¢íÜÃÜ †åè ÏÜÜÓß íÜܱÜß (ÍÜÜÄÜ 1³Üß 4) ÃÜÜÓÜÑÜ±Ü ¹åôÜ܉  ÏÜÜå÷ÃÜÏÜÜسÜß ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÓÜÏÜÃÜÜÓÜÑÜ±Ü ÆÜÜ«‘  ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ : †å‘ ôÜÏÜÝÆÜÚ´Ü ¢íÜÃÜ ÓÜèÏÜÜå÷ÃÜ ÄÜÜØÁÜß  ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ (ÍÜÜÄÜ 1-2) ÑÜïÜíÜØ´Ü ¹ÜåïÜß  Õ÷¹ÃÜÜ ôÜÓ¹ÜÓ ÓÜíÜ¢ ÆÜüåêÜ  †ÞÄÃÜ‘âزÏÜÜØ ¥ÄÜåêÜàØ ÄÜàêÜÜËÜ ÃÜÜÓÜÑÜ±Ü ¹åôÜ܉  ÓÝíÜÑÜÜ ¹âËÜìÜÃÜÜ ÓƒÜíÜÜì (ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå) Ýè´Üåú ¹åôÜ܉   ÝôܽÜØ´ÜÝÃÜó« ÏÜÜåÓÜÓ¢ ¹åôÜ܉ ËÜÜËÜàÍÜ܉ è. ÆÜüåêÜ 

_40 _75 _1500 _100 _500 _400 _40 _400 _40 _11

‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü èÃÏÜïÜ´ÜÜË¹ß ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ(ÆÜàÃÜÏÜàÚݺ´Ü)ÃÜÜØ œÜÜÓ ÆÜàô´Ü‘Üå" : 1. ÝíÜíÜå‘ †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜÜ 2. ‘å¹ÜÓÃÜܳÜ(¢íÜÃÜÃÜÜØ ‘åüêÜÜØ‘ ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå) 3. ÝíÜœÜÜÓ¹ïÜÚÃÜ 4. ôÜàôÜØíÜܹ èåÃÜß ‘àêÜ Õ‘ÏÜ´Ü (†ÃÜà˜ÏÜå 80+20+35+5) _"140/- ³ÜÜÑÜ “å. †Ü ñÜå±ÜßÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜÜüå ñÜß ‘ÓôÜÃÜÍÜ܉ ‘åïÜÓÜ ÍÜÜ塱Üß ´Ü³ÜÜ ôÜàñÜß ÏÜØèàêÜÜËÜ÷åÃÜ ‘êÑÜܱÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜ ´ÜÓɳÜß †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß †ÜݳÜÚ‘ ôÜ÷ÜÑÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå íÜܜܑÜåÃÜå ÓÜ÷´Ü ¹Óå ÏÜÜµÜ _"100/-ÏÜÜØ ‹ÆÜêÜËÁÜ ³ÜïÜå. 274 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜßÚ ÓÜèÃÜßݴܤÜÃÜß ôÜØ™ÜóÜÚÄÜܳÜÜ : †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜ ‘åÑÜàÓ ‘Üåü‘

†¹ÜêÜ´ÜÃÜÜ ÆÜÂÜØÄܱÜÏÜÜØ †±Ü™Ü², ‘؉‘ †ØïÜå ËÜå²Üåì †ÃÜå ÁÜâÃÜß èåíÜÜå êÜÜÄÜ´ÜÜå íÜ‘ßêÜ ïÜÜØݴܳÜß ‘ÜÑܹÜÃÜÜ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘Óß ÓûÜå “å. ´ÜåÃÜß ÄܱÜÃÜÜ ôÜÉì íÜ‘ßêÜ ´ÜÓß‘å ³ÜÜÑÜ “å. ´Üå †¹ÜêÜ´ÜÏÜÜØ ¹êÜßêÜÜå Óèâ ‘Óå ´ÑÜÜÓå ÃÑÜÜÑÜÜÁÜßïÜÜåÃÜÜ ÏÜÃÜ ÆÜÓ ôÜœÜÜåü †ôÜÓ ³ÜÜÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå †å‘ ÃÜíÜÜåôÜíÜÜå íÜ‘ßêÜ †ÜíÜå “å †ÃÜå íÜ‘ßêÜÜ´ÜÃÜÜ íÑÜíÜôÜÜÑÜ ôÜØËÜØÁÜå ôÜêÜÜ÷ ÏÜÜØÄÜå “å. ÆÜåêÜÜå ÁÜâÃÜß íÜ‘ßêÜ †Ü؃ÜÜå ÏÜÎœÜßÃÜå ³ÜÜå²àØ ÝíÜœÜÜÓå “å. ÆÜ“ß ‘÷å “å" : ´ÜÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå ‘Üå‰ ôÜêÜÜ÷ êÜåíÜÜ †ÜíÜå ´ÑÜÜÓå ´ÜÏÜÜÓå ´ÜåÃÜå ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ôÜêÜÜ÷ †ÜÆÜíÜß ¡å‰†å. †÷Î ´ÜÜå

†çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜ êÜå. ÏÜݱÜÍÜ܉ ÍÜ. ¹åôÜ܉, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜÜØœÜÏÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2013, ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ 612+8, _ 250

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

¢´ÜÃÜÜÓ ÆÜ±Ü Éß, ƒÜœÜÚ †ÃÜå ôÜÏÜÑÜ ËÜÓËÜܹ ‘Óå “å. †¹ÜêÜ´ÜÏÜÜØ ôÜÜÏÜôÜÜÏÜå êܲíÜÜÃÜå ‘Üå‰ÃÜå ÆÜ±Ü ‹¶ÜåèÃÜ †ÜÆÜïÜÜå ÃÜ÷Î. †ÜíÜàØ ‘ÓÃÜÜÓ ÏÜܱÜôÜÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ Ëܹ´ÜÓ ÏÜܱÜôÜ ÏÜìíÜÜå ÏÜàï‘åêÜ “å. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôÜØ¡åÄÜÜåÏÜÜØ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÝÃÜÿÜÑÜ ‘ÓÜå, †ÃÜå ´ÜÏÜÃÜå êÜÜÄÜå ‘å, íÜ‘ßêÜ ´ÜÓß‘å ÷àØ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ Ó÷ß ïÜ‘àØ †åÏÜ ÃܳÜß, ´ÜÜå íÜ‘ßêÜ ³ÜÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ, ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÝÃÜÿÜÑÜ ‘ÓÜå.

†Ü ôÜÜØÍÜìßÃÜå ÆÜåêÜÜå íÜ‘ßêÜ ÏÜܳÜàØ ƒÜØèíÜÜìå “å. ÆÜ“ß ´Üå±Üå íÜ‘ßêÜÜ´Ü ïÜé ‘Óß ÷´Üß ‘å ÃÜ÷Î ´ÜåÃÜß ¡±Ü‘ÜÓß ÃܳÜß, ÆÜ±Ü èåÏܱÜå ôÜêÜÜ÷ †ÜÆÜß †å íÜ‘ßêÜ íÜ‘ßêÜÜ´ÜÃÜÜ íÑÜíÜôÜÜÑÜÏÜÜØ ËÜçÝÓôüÓ †åÏÜ. ‘å. ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÆÜàÓÜåÄÜÜÏÜß ÷´ÜÜ. ËÜÜÆÜàÃÜß èåÏÜ è ôÜ´ÑÜ †ÃÜå ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜÃÜÜ †Ü ÆÜâ¡Óß, ËÜß¡ ‘Üå‰ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ 16ÏÜÜ †ÃÜå ÝÓÆÜÝËêÜ‘ÃÜ ÆÜšÜÃÜÜ ÆܳÜÏÜ ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜ †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜ ÷´ÜÜ. 132 †ÜåÓ²ÜÏÜÜØ ÉåêÜÜÑÜåêÜÜ ÍÜíÑÜ †ÃÜå †ÜêÜßïÜÜÃÜ í÷܇ü÷Ü‹ôÜÏÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÜåêÜÜ ÕêÜ‘ÃÜÃÜÜå èÃÏÜ ÏÜÜµÜ 1812 ÉâüÃÜß êÜÜ‘²ÜÃÜß ÃÜÜÃÜ‘²ß ‘Üåü²ßÏÜÜØ ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. 12 ÉåËÜÂà†ÜÓß, 1809ÃÜÜ ÓÜåè èÃÏÜåêÜÜ †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜÃÜå íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ ÝÆÜ´ÜÜ üÜçÏÜôÜ ÕêÜ‘ÃÜ ÆÜÜôÜå³Üß ÆÜÂåÏÜÜì, ôܹܜÜÜÓß, ôÜÓì †ÃÜå ÍÜêÜÜå ôíÜÍÜÜíÜ ÏÜëÑÜÜå ´ÜÜå, ÏÜÜ´ÜÜ ÃÜåÃôÜß ÆÜÜôÜå³Üß ÏÜìß ôܹܜÜ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜß ÏÜ÷å‘. ÝÆÜ´ÜÜ ‘åÃüà²ß “Üå²ßÃÜå ‡ÝòÑÜÜÃÜÜ ÓÜŸÑÜÏÜÜØ ô³ÜìÜØ´ÜÓ ‘Óå “å †ÃÜå ƒÜå´ÜßíÜÜ²ß ïÜé ‘Óå “å, ´ÑÜÜÓå ôÜÜ´Ü íÜóÜÚÃÜÜå †çËÜ ÆÜ±Ü ÝÆÜ´ÜÜÃÜå Ïܹ¹ ‘ÓíÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ‘à÷Ü²ß ÆÜ‘²å “å †ÃÜå íÜÁÜÜÓÜÃÜÜØ íÜäšÜÜå ‘ÜÆÜß ƒÜå´Üß ÏÜÜüå èÏÜßÃÜ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜÜ ‘ÜÏÜå êÜÜÄÜå “å. ÃÜíÜ íÜóÜÚÃÜß íÜÑÜå ÍÜßóÜ±Ü ÏÜÓ‘ß ÉÜüß ÃÜß‘ì´ÜÜØ ÏÜÜ´ÜÜ ÄÜàÏÜÜíÜå “å. ÆÜ±Ü ´Üå Ý÷ÏÏÜ´Ü ÷ÜÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ ÍܱÜßÄܱÜßÃÜå ôÜàƒÜßôÜØÆÜÃÃÜ ³ÜíÜÜÃÜàØ ÏÜÜ´ÜÜÃÜàØ ôíÜÆÃÜ 275


ÆÜâ±ÜÚ ‘ÓíÜÜ ÓÜ´ÜݹíÜôÜ †å‘ ‘Óå “å. ݹíÜôÜå êÜÜ‘²ÜØ ‘ÜÆÜ´ÜÜå †çËÜ ÓÜ´Üå ´ÜÜÆܱÜßÃÜå †èíÜÜìå íÜÜØœÜå “å. ÝÆÜ´ÜÜÃÜå †ÜݳÜÚ‘ Ïܹ¹ ‘ÓíÜÜ ÷Üå²ß ËÜÃÜÜíÜ´ÜÜØ †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÷Ø‘ÜÓ´ÜÜØ ÆÜ±Ü ïÜ߃Üå “å. ÃܹßÏÜÜØ ÷Üå²ß ÷Ø‘ÜÓß ÏÜàôÜÜÉÓÜåÃÜå †å‘ Ý‘ÃÜÜÓå³Üß ËÜß¡ Ý‘ÃÜÜÓå ê܉ ¡ÑÜ “å †ÃÜå ÃÜíÜÓÜïÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ™ÜüܹÜÓ íÜäšÜÃÜÜ “ÜØÑÜÜÏÜÜØ ƒÜÜüêÜÜå °Üìß ‘ÜÑܹÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘Óå “å. ‘ÜÑÜ¹Ü †ÃÜå ËÜØÁÜÜÓ±ÜÃÜå êÜÄÜ´ÜÜØ †Ü ÆÜàô´Ü‘Üå †¡±Ü´ÜÜØ ÕêÜ‘ÃÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ ÝÉêÜôÜâÉßÃÜÜå ÆÜÜÑÜÜå ËÜÃÜå “å. ‡ÝòÑÜÜÃÜÜØ ÓÜŸÑÜÏÜÜØ 14 íÜóÜÚ ÆÜôÜÜÓ ‘ÑÜÜÛ ÆÜ“ß ÕêÜ‘ÃÜ ÄÜä÷´ÑÜÜÄÜ ‘ÓßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÍÜÜÄÑÜÃÜàØ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓíÜÜ ‡ÝêÜÃÜÜçÑÜ ÓÜŸÑÜÏÜÜØ †ÜíÜß ¡ÑÜ “å †ÃÜå †÷γÜß è ´ÜåÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ ôÜÉÓ ïÜé ³ÜÜÑÜ “å. ‡ÝêÜÃÜÜçÑÜÃÜÜ ÃÑÜâ ôÜÜêÜåÏÜÏÜÜØ †ÜíÜßÃÜå ÆÜåüÃÜÜå ƒÜܲÜå ÆÜâÓíÜÜ ¹à‘ÜÃܹÜÓ ËÜÃÜå “å. ÄÜݱܴÜÏÜÜØ ‘ÜœÜÜå ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ÏÜÜåè±Üß¹ÜÓ ËÜÃÜå “å †ÃÜå ÆÜ“ß “ †«íÜÜݲÑÜÜØ ÓÜ´ÜݹíÜôÜ †å‘ ‘ÓßÃÜå ÏÜÜåè±ÜßïÜÜôµÜ ïÜ߃Üå “å. ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜÚå œÜÜêÜßÃÜå ôÜÉì´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ íÜ‘ßêÜÜ´Ü ‘Óå “å. Éø´Ü 24 íÜóÜÚÃÜß íÜÑÜå (1832) ‡ÝêÜÃÜÜçÑÜÃÜß ÁÜÜÓÜôÜÍÜÜÃÜß œÜâØü±ÜßÏÜÜØ ”ØÆÜêÜÜíÜå “å. ÝÃÜóÉì´ÜÜ ÏÜìíÜÜ “´ÜÜØ ÃÜÜôÜßÆÜÜôÜ ³Ü´ÜÜ ÃܳÜß. 1834ÏÜÜØ ‡ÝêÜÃÜÜçÑÜÃÜß ÁÜÜÓÜôÜÍÜÜÏÜÜØ ôÜÉì´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ ÆÜÂíÜåïÜ ‘Óå “å †ÃÜå 1842 ôÜàÁÜß ÁÜÜÓÜôÜÍÑÜ ´ÜÓß‘å ôÜÉì, ÑÜïÜôíÜß †ÃÜå ÑÜܹÄÜÜÓ ôÜåíÜÜ ËÜ¡íÜå “å. ÕêÜ‘ÃÜ ÍÜÝíÜóÑÜÏÜÜØ ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜ ËÜÃÜïÜå ´ÜåíÜß ÄܱܴÜÓß ôÜܳÜå è ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜØËÜØÁÜ ËÜÜØÁÜ´Üß ‘àÏÜÜÓß ÏÜåÓß üÜå² ôÜܳÜå êÜÄÃÜ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå êܲ´ÜÜØ-”™Ü²´ÜÜØ êÜÄÃÜ¢íÜÃÜÃÜàØ ÄÜܲàØ ÄÜËÜ²å “å. 1847ÏÜÜØ †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ÓÜóü×ßÑÜ ÓÜè‘ÜÓ±ÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ ‘Óå “å †ÃÜå 1856ÏÜÜØ ÝÓÆÜÝËêÜ‘ÃÜ ÆÜšÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ ËÜÃÜå “å. 1860ÏÜÜØ ²åÏÜÜå˜åÝü‘ ÆÜšÜÏÜÜسÜß ¥ÍÜÜ Ó÷åêÜÜ †å‘ ôܶÜÜíÜÜÓ †ÃÜå ËÜå ËÜìíÜ܃ÜÜåÓ †åÏÜ ‘àêÜ µÜ±Ü ‹ÏÜå¹íÜÜÓÜåÃÜå ÷ÓÜíÜß ÕêÜ‘ÃÜ †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜ ËÜÃÜå “å. ¡å‘å †å‘ è íÜóÜÚÃÜß †Ø¹Ó †ÏÜåÝÓ‘ÜÏÜÜØ †ÜØ´ÜÓÝíÜÄÜÂ÷ ïÜé 276 

³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ¹ÝšÜ±ÜÃÜÜØ ÓÜŸÑÜÜå ‹¶ÜÓÃÜÜØ ÓÜŸÑÜÜå ôÜÜÏÜå ËÜìíÜÜå ÆÜÜå‘ÜÓå “å. ÆÜ±Ü ÕêÜ‘ÃÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ ÏÜà´ôÜ¼ß †ÃÜå ¹ß™ÜÚÀÝóü³Üß †ÜØ´ÜÓÝíÜÄÜÂ÷ÏÜÜØ ÝíÜèÑÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜܳÜå ´ÜåÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜØ Ó÷åêÜß ÄÜàêÜÜÏÜßÆܳÜÜÃÜå ÆÜ±Ü ¹âÓ ‘Óå “å. ÕêÜ‘ÃÜÃÜß ÓÜè‘ßÑÜ ÝÉêÜôÜâÉßÃÜå †ÏÜåÝÓ‘Ü †ÜíÜ‘ÜÓå “å †ÃÜå 1865ÏÜÜØ ÉÓß ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜ ´ÜÓß‘å œÜâØüÜÑÜ “å. ÆÜ±Ü ´Üå†Üå èåÏÜÃÜÜå ‹½ÜÓ ‘ÓíÜÜ œÜÜ÷´ÜÜ ÷´ÜÜ, èåÏÜÃÜÜ ‘êÑÜÜ±Ü ÏÜÜüå ´Üå†Üå ´ÜÓôÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ ´ÜåÏÜÜØÃÜß è †å‘ íÑÜÞø´Ü ÃÜÜÏÜå ¡çÃÜ ËÜâ³Ü ƒÜÜåüß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ, ƒÜÜåüÜ ƒÑÜÜêÜ, ƒÜÜåüß ‘êÆÜÃÜÜ †ÃÜå ƒÜÜåüß ôÜÏÜè³Üß ¹ÜåÓíÜ܉ÃÜå 14 †åÝÆÜÂêÜ, 1865ÃÜÜ ÓÜåè ÏÜܳÜÜÏÜÜØ ÄÜÜåìß ÏÜÜÓß ÕêÜ‘ÃÜÃÜå †ÏÜÓ ‘Óß ¹å “å. †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÏÜÜØ †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ †´ÑÜØ´Ü ÏÜ÷¶íÜÆÜâ±ÜÚ “å †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ ÆܹÜÃÜ †ÝíÜôÏÜÓ±ÜßÑÜ “å. †ÜÆܱÜå ŸÑÜÜçèÚ íÜÜåÕïÜÄüÃÜÃÜå `†ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ÓÜóü×ÝÆÜ´ÜÜ' ‘÷ß†å ´ÜÜå ÕêÜ‘ÃÜÃÜå `†ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜß ÏÜ÷ÜÏÜâêÜß †å‘´ÜÜÃÜÜ ô³ÜÜÆÜ‘' ‘÷ß ïܑ߆å. ÏÜÜåÓÜÓ¢ ¹åôÜ܉†å ÑܳÜܳÜÚÆܱÜå ‘ûàØ “å : ÍÜÜÓ´ÜÃÜå ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß ÃÜ ÏÜëÑÜÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå ôíÜÓÜŸÑÜ ÏÜëÑÜàØ ÃÜ ÷Üå´Ü †ÃÜå ÑÜàÃÜ܇üå² ôüåüÖôÜÃÜå ÕêÜ‘ÃÜ ÃÜ ÏÜëÑÜÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå †å ¹åïÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ ÷Üå´Ü.

ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ÕêÜ‘ÃÜ íÜœœÜå ™Ü±Üß ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ “å. ËÜØÃÜå ôÜ´ÑÜ ÏÜÜÄÜßÚ ÷´ÜÜ. ËÜØÃÜå ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜåÃÜå íÜÓåêÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜØÃÜå íÜ‘ßêÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ íÜ‘ßêÜÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÆÜôÜع ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜØÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¹åïÜÃÜß †å‘´ÜÜ ‘Üèå ïÜ÷ß¹ ³ÜÑÜÜ. ÆÜ±Ü ÓÜè‘ßÑÜ ‘ÜÑÜÚïÜæêÜßÃÜß Óß´Üå ¡å‰†å ´ÜÜå ÕêÜ‘ÃÜ †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ íÜœœÜå íÜÁÜà ôÜÜÏÑÜ ´ÜÓß †ÜíÜå “å. ôÜÓ¹ÜÓå ÍÜÜÓ´ÜÃÜå †å‘ ‘ÓíÜÜ èå ÏÜ’ÏÜ´ÜÜ, ÏÜà´ôÜ¼ß †ÃÜå ‘àÃÜå÷ ¹ÜƒÜíÜß †åíÜß è ‘àïÜì´ÜÜ, íÑÜíÜ÷ÜÓ¹šÜ´ÜÜ †ÃÜå ¹ß™ÜÚÀÝóü ÕêÜ‘ÃÜå †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ †ÜØ´ÜÓÝíÜÄÜÂ÷ í܃ܴÜå ¹åƒÜÜ²ß ÷´Üß. ÕêÜ‘ÃÜ †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓ ËÜØÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜÓÜåÁÜ߆ÜåÃÜÜå †Ü¹Ó ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ. ´Üå†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ‘¹ [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜÜÄÜÚ ÏÜÜå‘ìÜå ‘Óß ¹å “å. ´ÜåÏÜÜØ †ÜÆܱÜÃÜå ÃÜÜÃÜß ËÜÜ¢ÃÜå ÷ÜÓßÃÜå ÏÜÜåüß ËÜÜ¢ ¢´Üß èÃÜÜÓ ÓÜèÃÜßÝ´Ü¤Ü ¹åƒÜÜÑÜ “å. ÝíÜòÜ-‡Ý´Ü÷ÜôÜÏÜÜØ †çËÜÂ÷ÜÏÜ ÕêÜ‘ÃÜÃÜß ÄܱÜÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜèôÜàÁÜÜÓ‘ ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜ ´ÜÓß‘å ³ÜÜÑÜ “å. †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ô³ÜÜÆÜ‘Üå†å ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÃÜß ‘êÆÜÃÜÜ ‘Óß ´ÜÜå ÕêÜ‘ÃÜå ÄÜàêÜÜÏÜßÆܳÜÜ ÃÜÜËÜâ¹ ‘Óß ´ÜåÃÜå íÜÜô´ÜÝíÜ‘ ôíÜéÆÜ †ÜÆÑÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏܱÜå ÓØÄÜÍÜå¹ÃÜå ÄÜÜåÓÜ ôÜÏÜÜèÃÜß ¡å÷à‘ÏÜß ôÜÏÜÜÃÜ ÄܱÜÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ´ÜåÏܱÜå ‘ûàØ ÷´ÜàØ" : ``ÄÜÜåÓÜå ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ïÜÜôÜÃÜ ‘Óå ´ÑÜÜÓå †å ôíÜïÜÜôÜÃÜ “å, ÆÜÓØ´Üà ËÜß¡ ÏÜÃÜàóÑÜ ÆÜÓ ïÜÜôÜÃÜ ‘Óå ´ÑÜÜÓå ´Üå †ÜÆ܃Üà¹ïÜÜ÷ß “å, ¡å÷à‘ÏÜß “å.'' ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜÄÜ ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÃÜå ÆÜÂô³ÜÜÝÆÜ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ †ÜÆÜß “å. ôíÜô³Ü êÜÜå‘ïÜÜ÷ß †ÃÜå ôíÜô³Ü ÓÜè‘Ü ïÜàØ “å ´ÜåÃÜàØ ¹ïÜÚÃÜ ÆÜ±Ü ‘ÓÜíÑÜàØ “å. ôíÜô³Ü êÜÜå‘ïÜÜ÷ß †åüêÜå ïÜàØ? ÓÜóü×ßÑÜ´ÜÜ †åüêÜå ïÜàØ? ÓÜóü×ßÑÜ ÏÜâêÑÜÜå ïÜàØ “å? ÓÜè‘ÜÓ±Üß (Politician) †ÃÜå ÓÜèÃÜßݴܤÜ(Statesman)ÏÜÜØ ïÜàØ ÉÓ‘ ÷ÜåÑÜ “å? êÜÜå‘ïÜÜ÷ß ÓÜóü×ÃÜÜ †ÝÁÜÃÜÜÑÜ‘ÃÜàØ œÜÜÝÓµÑÜ ‘åíÜàØ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å? ôíÜô³Ü ÓÜè‘ßÑÜ ÆÜÂÝ´ÜôÆÜÁÜÜÚ ‘åíÜß ÷ÜåÑÜ? ôíÜ´ÜصܴÜÜ, ôÜÏÜÜÃÜ´ÜÜ †ÃÜå ÍÜ܉œÜÜÓÜÃÜÜå ôÜÜœÜÜå †³ÜÚ ïÜàØ “å? èåíÜÜ †ÃÜå‘ ÆÜÂðÃÜÜåÃÜÜ èíÜÜËÜ ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÃÜå ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß ÆÜÓÜåšÜ Óß´Üå ÏÜìß Ó÷å “å, èå ÍÜÜÓ´ÜÃÜß íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ÓÜè‘ßÑÜ Ýô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÆÜÂô´Üà´Ü “å. ƒÜÓåƒÜÓ, ÕêÜ‘ÃÜÃÜàØ ¢íÜÃÜíÜä¶ÜÜØ´Ü ê܃ÜßÃÜå ÏÜݱÜÍÜ܉ ÍÜ. ¹åôÜ܉†å ` ¹åïÜÃÜß †ÃÜå ôÜØôÜÜÓÃÜß ÍÜÜÓå ôÜåíÜÜ ‘Óß “å.'

íÜÁÜÜÓíÜÜ ËÜß¡ÃÜàØ ‘¹ íÜå´ÜÓíÜÜÏÜÜØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜ. ËÜØÃÜå ÆÜÜôÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïܵÜà†ÜåÃÜå ÝÏÜµÜ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ‘ìÜ ÷´Üß. ÄÜÓßËÜßÏÜÜØ ¥“ÓßÃÜå ‘Üå‰ ÃÜíÜÑÜàíÜ‘ ÆÜÜÓÜíÜÜÓ ôÜØ™ÜóÜÚ ‘ÓßÃÜå ‘åíÜß Óß´Üå †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ ôÜíÜÜÚåœœÜ ÷Üå¼Ü ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜå “å ´ÜåÃÜß ‘ßÝ´ÜÚ‘³ÜÜ ÏÜݱÜÍÜ܉ ÍÜ. ¹åôÜ܉ÃÜß ôÜÓì, ÓôÜÆܹ †ÃÜå ÏÜÜÝÏÜÚ‘ ïÜæêÜßÏÜÜØ Óè⠳܉ “å. ´ÜåÏÜÜØ ÕêÜ‘ÃÜÃÜÜ ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜß ÃÜÜÃÜß ÃÜÜÃÜß ™ÜüÃÜ܆Üå †ÃÜå ´ÜåÃÜàØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ ™Ü²´ÜÓÏÜÜØ ïÜàØ ÆܹÜÃÜ “å ´ÜåÃÜß “±ÜÜíÜü ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ‘Óß ¡ÑÜ “å. ´ÜåÏÜÜسÜß ÕêÜ‘ÃÜÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜÜØ ‹ÏÜ¹Ü ÆÜÜôÜÜØÃÜß ¡±Ü‘ÜÓß ÏÜìå “å ´ÜÜå ôÜܳÜå ôÜܳÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÃÜËÜì܉†Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ “´Üß ÆÜ±Ü ³ÜÜÑÜ “å. ôÜàñÜß ÏÜåÓß üÜå² ôÜܳÜå êÜÄÃÜ †ÄÜÜ‹ è ÕêÜ‘ÃÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÃÜÃÜàØ ôÜÏÜ´ÜÜåêÜÆܱÜàØ ÄÜàÏÜÜíÜß ¹å “å †ÃÜå êÜÄÃÜ ôÜÏÜÑÜå ÷ÜèÓ ³Ü´ÜÜ ÃܳÜß. ÆÜ“ß ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝÏÜµÜ ôüà†üÚÃÜå ÆܵÜÏÜÜØ ê܃Üå “å" :  ÷àØ èå ¹à :ƒÜ †ÃÜàÍÜíÜß ÓûÜå “àØ, ´Üå †ÜƒÜß ÏÜÜÃÜíÜ¡´ÜÏÜÜØ ôÜÓƒÜå ÍÜÜÄÜå íÜ÷ÇœÜß ¹åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå, †Ü ÁÜÓ´Üß ÆÜÓ †å‘ ÆÜ±Ü †ÜÃÜØ¹ß œÜ÷åÓÜå ¡åíÜÜ ÃÜ÷Î ÏÜìå.

ÆÜ±Ü ÷ØÏÜåïÜ ÏÜàèËÜ ´Üå†Üå ÉÓß ËÜå«Ü ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ÏÜåÓß ôÜܳÜå è êÜÄÃÜÃÜÜ ËÜØÁÜÃÜÏÜÜØ ËÜØÁÜÜÑÜ “å. †÷Î ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜåÏÜÜØ ÕêÜ‘ÃÜÃÜÜ íÑÜÝø´Ü´íÜÃÜß ÝíÜÃÜÜå¹íÜäÝ¶Ü †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ÏÜà´ôܼßÆܱÜàØ ÆÜ±Ü †å‘ôÜÓƒÜß Óß´Üå ÆÜ‘ü ³ÜÑÜàØ “å. ‡ÝêÜÃÜÜçÑÜÃÜß ÁÜÜÓÜôÜÍÜÜÏÜÜØ œÜâØüÜÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÃÜß ËÜå«‘ÏÜÜØ èíÜÜ ‘ÆܲÜØ ÝôÜíܲÜíÜíÜÜ ´ÜåÏÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝÏÜµÜ ÆÜÜôÜå ‹“ßÃÜÜØ ÃÜܱÜÜØ êÜåíÜÜ ÆÜ²å “å. ´ÑÜÜÓå ´Üå†Üå ‘÷å “å", `` ÝÏܵÜ, ´ÜÇ ÏÜÃÜå ÏÜ´Ü †ÜÆÑÜÜå ´ÜåÃÜß †Ü ôÜ¡ “å.'' ÆÜ±Ü ´Üå†Üå ŸÑÜÜÓå ôÜåÃÜåüÃÜß œÜâØü±ÜßÏÜÜØ ÷ÜÓß ¡ÑÜ “å, ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÜسÜß è ÓÜóü×ÆÜÂÏÜàƒÜÃÜß œÜâØü±ÜßÏÜÜØ ÝíÜèÑÜÃÜÜå

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : e-mail": keyurkotak@gmial.com o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

277


ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜÚÃÜß ôÜܳÜÚ‘´ÜÜ ÆÜÂéÆÜ´Üß ÆÜàô´Ü‘-ñÜå±Üß : ‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ ÓÏÜåïÜ ËÜß. ïÜÜ÷

êÜåƒÜÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜ ÍÜÜÄÜ[ôÜÆüåÏËÜÓ, 2013]ÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ¡å‰ ÄÜÑÜÜ ´ÜåÏÜ ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å †å‘ÜôÜíÜÜôÜ ôÜåíÜßÃÜå ÆÜÓØÆÜÓÜÄÜ´Ü ÏÜÜÄÜÜåÚ†å èå ôÜÜÁÜÃÜÜ ‘Óß ´ÜåÃÜß ÆÜÜ“ìÃÜÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå ‹¼åïÜ – ÓÜóü×ÃÜÜ ‹½ÜÓ ÏÜÜüå ‰òÜÓß †Ü¹åïÜ †ÃÜå ôÜÜÏܳÑÜÚ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜå"–"ÆÜÜÓ ÃÜ ÆܲÒÜå. ÆÜ±Ü ôܹ߆Üå³Üß ¹åïÜÏÜÜØ œÜÜêÜß †ÜíÜ´Üß †ÃÜå‘ ÁÜÜÝÏÜÚ‘ †ÃÜå †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå †ÃÜå ÍÜÂÏÜÜåÏÜÜسÜß ´Üå†Üå ÏÜàø´Ü ³ÜÑÜÜ †å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÜÁÜÃÜÜÃÜàØ ÆܳÜÏÜ ÃÜèÓå ÃÜ‘ÜÓÜ´ÏÜ‘ è±ÜÜ´ÜàØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ “å, ÆÜ±Ü ÍÜÂÏÜÜåÃÜàØ, †¤ÜÜÃÜÃÜàØ ÝÃÜÓôÜÃÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜ è †ÜÆܱÜÜ ôÜ÷à ÏÜÜüå Éì¹ÜÑÜß ÃÜßíܲÒàØ “å. †å ÍÜÂÏÜÝÃÜÓôÜÃÜÏÜÜسÜß ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜÚ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå ‹¼åïÜ ôÜÜØÆܲÒÜå ´Üå

†åÏÜÃÜß ôÜÜÁÜÃÜÜÃÜß ÏÜ÷¶íÜÃÜß ‹ÆÜêÜÞËÁÜ ÷´Üß. †Ü ËÜØÃÜå ÆÜÜôÜÜØÃÜÜå †ÜÆܱÜå ôÜØšÜåÆÜÏÜÜØ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÏÜåìíÜßïÜàØ. ´ÜåÏܱÜå Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜß ôܹ߆Üå³Üß œÜÜêÜß †ÜíÜ´Üß èå ‘åüêÜß‘ ÆÜÜÑÜÜÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆ÜåÃÜÜå †ôíÜß‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå ´ÜåÃÜß ÆܳÜÏÜ ÃÜÜÇÁÜ ê܉†å. †åÏܱÜå ‰òÜÓÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ÜåìƒÜÜ´Üß ÆÜÓÏÜ ïÜÞø´ÜÃÜÜå ‡Ã‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ÏÜܱÜôÜÃÜå ´ÜåÃÜÜå ôÜÜšÜÜ´‘ÜÓ ³Ü‰ ïÜ‘å †å ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ ôíÜß‘ÜÓß ÃܳÜß. ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å : †ÃÜØ´Ü ÝíÜòÜÏÜÜØ ÍÜÓåêÜÜ ôÜ´ÜִܶíÜÃÜàØ—ÆÜÓÏÜ ïÜÞø´ÜÃÜàØ—ôÜØÆÜâ±ÜÚ †ÃÜå ÑܳÜܳÜÚ ¤ÜÜÃÜ ÏÜÜÃÜíÜß ÏÜÃÜÃÜå ³ÜÜÑÜ ‘å ´ÜåÃÜß ÑÜÜåÄÑÜ ‘êÆÜÃÜÜ ‘Óß ïÜ‘å †åíÜàØ ôÜÜÁÜÃÜ è ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜôÜå ÃܳÜß.  (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 53)

´ÜåÏÜÃÜÜ †Ü ÏÜ´ÜÃÜÜ ôÜÏܳÜÚÃÜÏÜÜØ ÄÜß´ÜÜÃÜÜ 11ÏÜÜ †ÁÑÜÜÑÜÃÜÜ ñÜß‘äó±ÜÃÜÜ ïÜ˹Üå üÜØ‘ß ïÜ‘ÜÑÜ, èåÏÜÜØ †èàÚÃÜÃÜå ‘÷å “å ‘å ´ÜàØ ´ÜÜÓÜØ †Ü œÜÏÜڜܚÜà³Üß ÏÜÜÓÜ ÝíÜòÜéÆÜÃÜàØ ¹ïÜÚÃÜ ÃÜ÷Î ‘Óß ïÜ‘å. †å ¹ïÜÚÃÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå ÷àØ ´ÜÃÜå ݹíÑÜ œÜšÜà †ÜÆÜàØ “àØ. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢÃÜÜå ÏÜà¼Üå †å “å ‘å ôÜÜÁÜÃÜܳÜß ôÜÜÁÜ‘ÃÜå †åíÜÜØ ‘Üå‰ Ý¹íÑÜ œÜšÜà ôÜÜØÆܲ´ÜÜØ ÃܳÜß èå³Üß †å ÆÜÓÏÜ ïÜÞø´ÜÃÜÜØ ¹ïÜÚÃÜ ‘Óß ïÜ‘å. ÆÜ±Ü ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ´ÜÜå ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜÃÜå ƒÜÜåìíÜÜÃÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÃÜÜå è †ôíÜß‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ “å :

‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü èÃÏÜ ïÜ´ÜÜË¹ß ÄÜÂسÜÏÜÜìÜ, [1. ÝíÜíÜå‘ †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜÜ 2. ‘å¹ÜÓÃÜÜ³Ü (¢íÜÃÜ ÃÜÜØ ‘åüêÜÜØ‘ ôÜØôÏÜÓ±ÜÜå) 3. ÝíÜœÜÜÓ¹ïÜÚÃÜ 4. ôÜàôÜØíÜܹ] 1951ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ “¬àØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü íÜóÜÚ": 2011, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 5×7, œÜÜÓåÑÜ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜØ ³Ü‰ÃÜå ‘àêÜ ÆÜÜÃÜÜØ : 930³Üß íÜÁÜà, _ 140

278 

.".".ݜܶÜïÜàݽ †ÃÜå ôܹÖÄÜà±ÜÜåÃÜß ÆÜâ±ÜÚ´ÜÜ ôÜÁÜÜÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜ íÜìß èà¹Üå øÑÜÜØÑÜ ïÜÜåÁÜíÜÜÃÜÜå-¡åíÜÜÃÜÜå ËÜÜ‘ß Ó÷å´ÜÜå ÃܳÜß. †ÃÜØ´Ü ÝíÜòÜÏÜÜØ ÍÜÓßÃÜå Ó÷åêÜß ÏÜ÷ÜÃÜ ïÜÞø´Ü †ÃÜå †ÜÆܱÜÜ †Ø´ÜÓÏÜÜسÜß ÆÜÂåÓ±ÜÜ †ÜÆÜÃÜÜÓß ïÜÞø´Ü †å ËÜØÃÜå èà¹ß èà¹ß ÃܳÜß. ´Üå ôÜØÆÜâ±ÜÚ ïÜÞø´Ü †åüêÜå ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜ. (ôÜàôÜØíÜܹ, ÆÜä. 29)

†êÜËܶÜ, ÏÜÜÃÜíÜß ‰òÜÓÃÜàØ ‘å ‘Üå‰ ÏÜ÷ÜÃÜ ïÜÞø´ÜÃÜàØ †ÜêÜØËÜÃÜ ïÜܳÜß ïÜÜåÁÜå “å ´Üå ´ÜåÏܱÜå ôÆÜóü ‘ÑÜàÛ è “å : ¹à :ƒÜÜåÃÜàØ ÝÃÜíÜÜ †ÃÜå ôÜàƒÜ ‘ÜÑÜÏÜ ü‘íÜÜÃÜÜå †ÜÁÜÜÓ ‘åíÜì [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜàÓàóÜܳÜÚ ÆÜÓ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ‘ÜËÜâ ËÜ÷ÜÓÃÜÜ ôÜØ¡åÄÜÜå ÆÜÓ “å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÏÜܱÜôÜÃÜå ÏÜ÷ÜÃÜ – ïÜÞø´ÜïÜÜìß, †ÜêÜØËÜÃÜÃÜß èéÓ êÜÜÄÑÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß. (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä.15)

ÆÜÓØ´Üà ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ †Ü †ÜêÜØËÜÃÜÏÜÜسÜß èå ‰òÜÓÍÜÞø´Ü ÃÜßÆÜ¢ “å ´Üå±Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜ´Ü ÆÜÂÏÜܱÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜß ÆÜ¡ ÏÜÜüå ÷ÜÝÃÜ‘ÜÓ‘ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå ôÜŸÑÜÜÛ “å. †åÃÜàØ †å‘ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ †å †ÜíÑÜàØ “å ‘å ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ êÜÜå‘Üå†å †ÃÜå‘ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÍÜÄÜíÜÜÃÜ ËÜÃÜÜíÜß ¹‰ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜâ¡ ‘Óß “å. †ÜÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ËÜå ÏÜÜÝÏÜÚ‘ ÆÜÂþÜÜå ÆÜâ“ÒÜ “å : ÆÜÓÏÜåòÜÓÃÜÜ †íÜ´ÜÜÓ ‘å ‰òÜÓß ôÜÜÏܳÑÜÚÃÜÜå ôÜØœÜÜÓ èåÃÜÜÏÜÜØ ³ÜÑÜÜå “å †åíÜß ÝíÜÍÜâݴ܆Üå Õ÷¹àô´ÜÜÃÜ ÝôÜíÜÜÑÜ ËÜßèå øÑÜÜØÑÜ ÆÜå¹Ü ³Ü´Üß ÃܳÜß †å ÆÜÓ³Üß Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÃÜå ÆÜà±ÑÜÍÜâÝÏÜ ÏÜÜÃÜíÜß ‘å ÆÜÜÆÜÍÜâÝÏÜ ÏÜÜÃÜíÜß? ‘å Õ÷¹àô´ÜÜÃÜ †å ÍÜÜåìÜ êÜÜå‘ÜåÃÜàØ ËÜ¡Ó “å †åÏÜ ôÜÏÜèíÜàØ? (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 31)

†ÜÆܱÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ êÜÜå‘Üå†å ‘åíÜì ‘åüêÜÜ‘ ÏÜÜÃÜíÜ߆ÜåÃÜå è ÍÜÄÜíÜÜÃÜ ËÜÃÜÜíÑÜÜ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‘ÜÏÜÃÜ܆Üå ÆÜâÓß ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå †ôÜ؃ÑÜ ¹åíܹåíÜ߆ÜåÃÜß ‘êÆÜÃÜÜ ‘ÓßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÏÜâÝ´ÜÚ†Üå ËÜÃÜÜíÜßÃÜå †ÜÓÜÁÜÃÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÓØÆÜÓÜ ôÜ¢Ú “å. †Ü ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜàØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ íܱÜÚíÜ´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å : ‰òÜÓÆÜÂåÏÜ †ÃÜå ‰òÜÓÝÃÜó«ÜÃÜå êÜßÁÜå ôÜÏÜÜè ‹ÃÃÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å, ´ÜåÏÜÜØ ôܹÖÄÜà±Ü Ó÷å “å †ÃÜå íÜäݽ ÆÜÜÏÜå “å. ÆÜ±Ü ‘åíÜì †ÜÓÜÁÜÃÜÜÃÜß ÆÜÜ“ì ÆܲåêÜÜå ôÜÏÜÜè ‘ÜÏÜÝÃÜ‘ †ÃÜå ¹àËÜÚì ËÜÃÜå “å. (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 43)

†÷Î ‘ÜÑÜÚ‘ÜÓ±ÜÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜÃÜå ¥´ÜÓÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåÏÜ “å. †å‘ ÆÜ¡ ´ÜÓß‘å †ÜÆܱÜå ¹àËÜÚì ÷ÜåíÜܳÜß †ÜÆܱÜß ‘ÜÏÜÃÜ܆ÜåÃÜß ´ÜäÞÆ´Ü ÏÜÜüå †ÜÆܱÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜàÓàóÜܳÜÚ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÓ ÃÜ Ó܃ܴÜÜØ ¹åíܹåíÜ߆Üå, ÄÜàÓà†Üå, †ÃÜå ÏÜÜÃÜí܉òÜÓÜåÃÜß ÆÜÜ“ì êÜÜÄÑÜÜ “߆å. †Ü ÀÝóü†å “åêêÜÜØ ÆÜÜØœÜôÜÜå-ôÜÜ´ÜôÜÜå íÜóÜÚÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ‘åüêÜÜØ ¹åíܹåíÜ߆Üå, ÄÜàÓà†Üå †ÃÜå ÏÜÜÃÜí܉òÜÓÜå ôÜŸÑÜÜÚ “å ´ÜåÃÜÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ´ÜÆÜÜôÜíÜÜ èåíÜÜå “å. ‘ÏÜÚ‘Üز ôíÜéÆÜå ³Ü´Üß †ÜÆܱÜß ‘ÜÏÜÝÃÜ‘ ‰òÜÓÍÜÞø´ÜÃÜàØ †å‘ †ÝÃÜóü ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ †ÜíÑÜàØ “å. ÃÜæÝ´Ü‘ †ÜœÜ ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ ‘åíÜì ‰òÜÓÍÜÞø´Ü ‘Óß†å ´ÜÜåÆÜ±Ü ÆÜà±ÑÜ ‘ÏÜ܉ÃÜå ôÜàƒÜß ³Ü‰ ïܑ߆å. †åíÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå †ÜÆܱÜÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ †ÃÜæÝ´Ü‘ †ÜœÜ íÑÜÜÆÜ‘ ËÜÃÑÜàØ “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ê܃ÑÜàØ “å : ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

‘ÏÜÚ‘Üز³Üß ÆÜÓÏÜåòÜÓ ôÜØ´Üàóü ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜà±ÑÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜÜÆÜÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü ³ÜíÜÜÑÜ “å, †åíÜß ƒÜÜåüß ñÜ½Ü Ó܃ÜßÃÜå ôÜÏÜÜè ôÜܳÜå ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ è †ÜÆܱÜå ‘¹ß ‘Ó´ÜÜ ÃܳÜß. ݘÑÜÜ‘Üز³Üß ÆÜÂÜÆ´Ü ³Ü´ÜÜ ÆÜà±ÑÜÃÜÜ ËÜìå ‡÷êÜÜå‘ÏÜÜØ †ÃÜå ÆÜÓêÜÜå‘ÏÜÜØ †ÜÆܱÜÃÜå ôÜàƒÜ è ÏÜìïÜå †å ñÜ½Ü ÆÜÓ †ÜÆܱÜå ôÜÏÜÜèºÜå÷ ‘Óß†å “ß†å. (ÝíÜ. ¹. ÆÜä. 45)

Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ ‘ÏÜÚ †ÃÜå ÆÜàÃÜèÚÃÏÜÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÃÜÜå ´ÜåÏܱÜå †ôíÜß‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ “å. íÑÜÞø´ÜÃÜå †åÃÜÜ ‘ÏÜÜåÚÃÜàØ Éì †Ü èÃÏÜÏÜÜØ ÃÜ÷Î ´ÜÜå †ÜíÜ´ÜÜ èÃÏÜÏÜÜØ ÍÜÜåÄÜíÜíÜàØ è ÆÜ²å “å, †åüêÜå ‘å íÑÜÞø´Ü ´ÜåÃÜÜØ èå ‘ÏÜÜåÚÃÜàØ Éì ´ÜåÃÜÜ íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ èÃÏÜÏÜÜØ ÃÜ ÍÜÜåÄÜíÜß êÜå ´Üå ÍÜÜåÄÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜåÃÜå ÆÜàÃÜèÚÃÏÜ êÜåíÜÜå ÆÜ²å “å. Õ÷¹à ÁÜÏÜÚÃÜÜå †Ü †å‘ ÆÜÂô³ÜÜÝÆÜ´Ü ÏÜ´Ü “å. ´Üå³Üß ‘ÏÜÚÏÜÜسÜß ‹¹ÖÍÜíÜ´ÜÜØ ËÜØÁÜÃÜÜåÏÜÜسÜß ÏÜàø´Ü ³ÜíÜÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜÜåÚ †ÜÆܱÜå ïÜÜåÁÑÜÜ “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å †Ü ÆÜÂô³ÜÜÝÆÜ´Ü ÏÜ´Ü ôíÜß‘ÜÑÜÜåÚ ÃܳÜß. ´ÜåÃÜå ËܹêÜå ´ÜåÏܱÜå ôÜÜÏÜâÝ÷‘ ‘ÏÜÜåÚ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜØ ôÜÜÏÜâÝ÷‘ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜÜå – ÉìÜåÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ Óèâ ‘ÑÜÜåÚ “å : ¹Óå‘ ÏÜܱÜôÜÃÜÜØ èà¹ÜØ èà¹ÜØ ‘ÏÜÜåÚ ÏÜÜÃÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜÜØ Éì ÍÜÜåÄÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜåÃÜå ÆÜàÃÜèÚÃÏÜ ˜ÏÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ÷ÜåÑÜ †åíÜÜå ÝÃÜÑÜÏÜ ÝíÜòÜÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ †åÏÜ êÜÜÄÜ´ÜàØ ÃܳÜß. †ÜÆܱÜÜ ËÜÁÜÜÃÜÜØ †ÃÜå ÝíÜòÜÃÜÜØ ‘ÏÜÜåÚ †åüêÜÜØ ËÜÁÜÜØ ôÜåìÍÜåì “å †ÃÜå †å‘ËÜß¡ ôÜܳÜå ÄÜâØœÜíÜÜÑÜåêÜÜØ “å ‘å ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ ‘ÑÜàØ ‘ÏÜÚ †ÜÆܱÜàØ †å‘êÜÜÃÜàØ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØÃÜÜ ‘ÑÜÜ ‘ÏÜÚÃÜàØ ‘ÑÜàØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ, †åÃÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ïÜÜåÁÜ ‘Óß ïÜ‘å †åÏÜ êÜÜÄÜ´ÜàØ ÃܳÜß. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ‘ÏÜÚ ‘å ‘ÜÑÜÚ ôíÜ´ÜصÜ, †å‘êÜàØ, ‘å èà¹àØ ÷Üå´ÜàØ ÃܳÜß, ÆÜ±Ü †ÃÜå‘ ÃÜÜÃÜÜØÏÜÜåüÜØ ‘ÜÓ±ÜÃÜàØ †åüêÜå ‘å èà¹ÜØ èà¹ÜØ ‘ÏÜÜåÚÃÜàØ †ÃÜå ݘÑÜ܆ÜåÃÜàØ ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ ÷ÜåÑÜ “å.".". †ÜíÜß Þô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ‘ÏÜÚ ´Ü¶íÜ´Ü : ‘Üå‰ÃÜàØ †å‘êÜÜÃÜàØ ÷Üå‰ ïÜ‘´ÜàØ ÃܳÜß. (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 117)

†Ü ÏÜà¼ÜÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ èåíÜÜå “å. íÑÜÞø´Ü èå ‘ÏÜÜåÚ ‘Óå “å ´ÜåÃÜÜå ™Ü±ÜÜå ÏÜÜåüÜå ÍÜÜÄÜ èå ´Üå ôÜÏÜÜèÃÜß ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ ÆÜÓØÆÜÓÜ ÆÜÂÏÜܱÜå ³ÜÑÜåêÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. ¹Ü. ´Ü., †ÜÆܱÜå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓ ÃÜ ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåíÜܳÜß ÆÜïÜà†ÜåÃÜß Õ÷ôÜÜÃÜÜå ¹ÜåóÜ íÜ÷ÜåÓ´ÜÜ ÃܳÜß, èå êÜÜå‘Üå ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓß “å ´ÜåÏÜÃÜå ¢íÜÜåÃÜß Õ÷ôÜÜ ÆÜÓ ÃÜÍÜíÜàØ ÆÜ²å “å. ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ íÜä½ ÏÜÜ´ÜÜÝÆÜ´ÜÜÃÜå ôÜÜœÜíÜíÜÜØ ´Üå ÆÜàµÜÜåÃÜß ÃÜæÝ´Ü‘ ÉÓè “å, ÆÜÓØ´Üà ÆÜÝÿÜÏÜÃÜÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÆÜÓ †åíÜß ‘Üå‰ ÃÜæÝ´Ü‘ èíÜÜËܹÜÓß êÜܹíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß ÃܳÜß. Ý÷ÓÜåïÜßÏÜÜ ÆÜÓ Õ”‘ÜÑÜåêÜÜ †±ÜàËÜÜçÏËܳÜß 279


êÜ܃ÜÜå ÏÜܱÜôÜÜå ÏÜä´ÑÜà ÆÜÜÏÑÜÜ †ÃÜå †ÃÜå‘ íÜóÜÜåÚ ôÜàÁÜß †åÃÜß †ôÜÓ ÃÜßœÜå ƒÜÜ岃ÜÜØÆܱÜíÜÜìÜØ ‘å ÓÜåÝÄÜó« ËÜÜì‘Üå èÃÏÑÜÜØ ´ÜåÃÜå ‘ÜåÃÜÜØ ‘ÏÜÜåÚÃÜàØ Éì ÄܱÜßïÜàØ? †ÜÆܱÜß †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ †ÃÜå ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ÝíÜœÜÜÓ±ÜÜÏÜÜØ ËÜàݽÃÜå †ÃÜå ËÜàݽÆÜÂÜÏÜܱÑÜÃÜå †ÆÜÂô´Üà´Ü êÜåƒÜßÃÜå ôÜÜÁÜ‘ÃÜå ³Ü´Üß †ÃÜàÍÜâÝ´ÜÃÜå è ÆÜÂÏÜܱÜÍÜâ´Ü ÏÜÜÃÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. †å è Óß´Üå ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ËÜÜËÜ´ÜÜåÃÜå ñܽÜÆÜâíÜÚ‘ ôíÜß‘ÜÓß êÜåíÜÜÃÜß ÷ÜåÑÜ “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å †Ü ÏÜ´Ü ôíÜß‘ÜÑÜÜåÚ ÃܳÜß. ôÜÜÁÜ‘ †íÜô³ÜÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå èå †ÃÜàÍÜíÜÜå †ÃÜå ¹ïÜÚÃÜ ³ÜÑÜÜØ ´ÜåÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÝíÜíÜå‘ËÜàݽ³Üß œÜ‘ÜôÑÜÜØ †ÃÜå †åíÜÜ ÝÃܱÜÚÑÜ ÆÜÓ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ‘å †å ËÜÁÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÃÜÃÜÜØ è ôÜèÚÃÜÜå ÷´ÜÜØ †ÃÜå ´Üå³Üß ÍÜÂÏÜÜå ÷´ÜÜ. ´Üå³Üß ´ÜåÏܱÜå ÝíÜíÜå‘ ÆÜÓ ÍÜÜÓ ÏÜâ‘ßÃÜå ‘ûàØ “å : ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôܹæíÜ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß ³ÜÃÜÜÓÜå ÝíÜíÜå‘ ËÜàݽÃÜÜ ôÜÜÏܳÑÜÚ ÝôÜíÜÜÑÜ ÝœÜ¶ÜÏÜÜØ ü‘ß ïÜ‘ïÜå ÃÜ÷Î. ÏÜÜüå ÝíÜíÜå‘ÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ ‘÷ß ‘å ´ÜåÃÜå êÜÄÜ´ÜÜ ËÜàݽ ôÜÜÏܳÑÜÚÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ “å è †åÏÜ «Óå “å. (ÝíÜ. ¹. ÆÜä. 35)

‘å¹ÜÓÃÜܳܢÃÜÜå ÝíÜïÜåóÜ ËÜÜæݽ‘ ÍÜâÝÏÜ‘Ü ÆÜÓ ÏÜÜÃÜíÜÁÜÏÜÚÃÜÜå ÆÜàÓô‘ÜÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ Ó÷åêÜÜå “å. ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ËÜÁÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÜå ôíÜÜíÜêÜØËÜß Ó÷ßÃÜå ¡´Üå ôÜØ´ÜÜåóÜß ïÜ‘´ÜÜå ÃܳÜß. ´Üå³Üß ´ÜåÃÜå ôÜÏÜÜè ÓœÜßÃÜå ôÜÏÜÜèÃÜÜ ôÜÍÑÜ ´ÜÓß‘å è ¢íÜíÜàØ ÆÜ²å “å. †Ü ÏÜÜÃÜíÜ-ôÜÏÜÜè ‘ÜÑÜÚÝíÜÍÜÜèÃÜ ‹ÆÜÓ ÓœÜÜÑÜåêÜÜå “å. †Ü íÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå ËÜß¡†ÜåÃÜß èéÝÓÑÜÜ´Ü ôÜØ´ÜÜåóÜíÜÜ ÏÜÜüåÃÜß ‹´ÆÜܹÃÜ ÆÜÂíÜäݶ܆Üå ‘Óß†å “ß†å †ÃÜå †ÜÆܱÜß èéÝÓÑÜÜ´Ü ôÜØ´ÜÜåóÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÜÆܱÜå ËÜß¡†Üå ÆÜÓ †ÜÁÜÜÓ Ó܃Üß†å “ß†å. ÏÜÜÃÜíÜß †å‘êÜÜå è Ó÷å´ÜÜå ÷Üå´Ü ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ÃÜßݴ܆ÜåÃÜàØ †ÜœÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂþÜ ¥ÍÜÜå ³ÜÜÑÜ ÃÜ÷Î. ÆÜ±Ü ´Üå ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ¢íÜå “å ´Üå³Üß ´ÜåÃÜÜ ÏÜÜüå ËÜß¡†ÜåÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓßÃÜå ÃÜæÝ´Ü‘ ¢íÜÃÜ ¢íÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂþÜ ¥ÍÜÜå ³ÜÜÑÜ “å. †Ü Þô³ÜÝ´ÜÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå ‹¼åïÜ Óèâ ‘ÑÜÜåÚ “å. ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ ÝíÜ‘ôÜÜíÜßÃÜå ôÜÏÜÜèÃÜÜ Ý÷´Ü ÏÜÜüå ¢íÜíÜàØ †åÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ÏÜÜÃÜíÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜÚ‘´ÜÜ ¡å‰ “å. ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜß ôÜÏÜè †ÜÆÜ´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å : ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÜå †ÃÜå ‡œ“܆ÜåÃÜß ÏÜÜÉ‘ ´Üå ËÜß¡†ÜåÃÜß

280 

èéÝÓÑÜÜ´ÜÜå †ÃÜå ‡œ“܆ÜåÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓíÜÜ êÜÜÄÜå †ÃÜå †å ÏÜÜüå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‡œ“܆Üå ÓÜå‘ßÃÜå ËÜß¡†Üå ÏÜÜüå ôÜØ´ÜÜåóÜÆÜâíÜÚ‘ ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜØ²å †åüêÜå ´Üå ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜå ÏÜÜÄÜåÚ êÜÜÄÑÜÜå †åÏÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ. ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ †åüêÜå è ËÜß¡†Üå ÝíÜïÜå ôÜÏÜÍÜÜíÜ.  (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 347)

¹ÑÜÜ †ÃÜå ‘Óà±ÜÜ †Ü ôÜÏÜÍÜÜíÜÃÜàØ †å‘ ÆÜÜôÜàØ “å. ËÜß¡ÃÜàØ èå íÜ´ÜÚÃÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÃÜ ÓàœÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜàØ íÜ´ÜÚÃÜ ËÜß¡†Üå ÆÜÓ´íÜå †ÜÆܱÜå ÃÜ ‘Óß†å ´Üå †åÃÜàØ ËÜßèàØ ÆÜÜôÜàØ “å. ‘ÜÑÜÚÝíÜÍÜÜèÃÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ÏÜÜÃÜíÜßÃÜß ôÜÜÏÜÜÝè‘´ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜسÜß ¥ÍÜÜ ³Ü´ÜÜ ÏÜÜÃÜíÜßÃÜÜ ÁÜÏÜÚÃÜß ôÜÏÜèâ´Üß †ÜÆÜ´ÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å : ôÜÏÜÜèÃÜÜØ ÁÜÜÓ±ÜÆÜÜåóܱÜ, ÓšÜ±Ü †ÃÜå ‹ÃÃÜÝ´Ü ÏÜÜüå èéÓß ôÜÜÁÜÃÜôÜØÆÜÝ¶Ü ÆÜå¹Ü ‘ÓíÜÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß ¹Óå‘ è±Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÁÜÏÜÚ ´ÜÓß‘å ôÜØ´ÜÜåóܳÜß ôíÜß‘ÜÓíÜß ¡å‰†å.".". †Ü ÁÜÏÜÚ ÏÜÜÃÜíÜß ¢íÜÃÜÃÜÜå ÆÜÂÜ±Ü “å.".". †Ü ÁÜÏÜÚÃÜå ÏÜÜüå èå Ýíܾ܆Üå ÃÜå ‘ì܆Üå èéÓß “å ´ÜåÏÜÜØ ÆÜÂíÜܴ߱ÜÜ ÏÜåìíÜßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå ËÜÁÜÜÃÜÜ Ý÷´ÜÃÜß ÀÝóü†å ÷ÏÜåïÜÜØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Ó´ÜÜ Ó÷åíÜàØ †åÃÜå è †ÜÆܱÜàØ ¢íÜÃÜ‘ÜÑÜÚ ôÜÏÜèíÜàØ ¡å‰†å.  (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 282)

´ÜåÏܱÜå †Ü ¢íÜÃÜ‘ÜÑÜÚÃÜå ÁÜÏÜÚÆÜÜêÜÃÜ ‘å ‘ÏÜÚÑÜÜåÄÜ ‘ûÜå “å. ËÜß¡ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ‘÷ß†å ´ÜÜå íÑÜÞø´Ü ÆÜÜôÜå ÝíܾÜ, ‘ìÜ, ¤ÜÜÃÜ †ÃÜå ÄÜà±ÜÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå ïÜøÑÜ ´ÜåüêÜß ôÜÜÓß Óß´Üå ôÜÏÜÜèÃÜÜ Ý÷´ÜÏÜÜØ ÆÜÂÑÜÜåèíÜÜÃÜÜØ “å. ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓíÜÜÃÜÜå †å ÓÜèÏÜÜÄÜÚ “å, ‘åÏÜ ‘å ´ÜåÏÜ ‘ÓßÃÜå íÑÜÞø´Ü ‘åíÜì ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜüå ÃܳÜß ¢íÜ´Üß ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜèÃÜÜ †ÃÑÜ ôÜÍÑÜÜå ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ¢íÜå “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å †ÜíÜß ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ÝíÜÝíÜÁÜ ÄÜà±ÜÜå ‘åìíÜíÜÜ ÆÜÓ ƒÜâËÜ ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å. ´ÜåÏܱÜå ‘ûàØ “å : ÏÜܱÜôÜå ¹ÜÃÜíÜ ËÜÃÜíÜÜÃÜàØ ÃܳÜß ‘å ‰òÜÓ ËÜÃÜíÜÜÃÜàØ ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà ÏÜÜÃÜíÜ éÆÜå íÑÜÜÆÜÜÓ ‘Ó´ÜÜ œÜæ´ÜÃÑÜÃÜàØ ôܹÖÄÜà±ÜÜå ¿ÜÓÜ ÆÜÂÄÜüß‘Ó±Ü ‘Ó´ÜÜØ ‘Ó´ÜÜØ ´Üå±Üå ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜß ôÜßÏÜ܆å ÆÜ÷ÜÇœÜíÜÜÃÜàØ “å.(ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 33)

ôܹÖÄÜà±ÜÜå ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ôܹÖíÜ´ÜÚÃÜÃÜß íÑÜ܃ÑÜÜ ´ÜåÏܱÜå †Ü ïÜ˹ÜåÏÜÜØ †ÜÆÜß “å : †ÜÆܱÜàØ èå íÜ´ÜÚÃÜ ÃÑÜÜÑÜ ÏÜÜÄÜåÚ ÆÜÓ¹à :ƒÜ ÝÃÜíÜÜ ‘ÓÃÜÜÓàØ, †ÜÆܱÜß ´ÜåÏÜ è ËÜß¡†ÜåÃÜß ‹ÃÃÜÝ´Ü ‘ÓÃÜÜÓàØ †ÃÜå ÃÜæÝ´Ü‘ [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜâ“ß ïÜ‘ÜÑÜ : ÝíÜÝíÜÁÜ ôÜØÆܹÜÑÜÜå êÜÜå‘ÜåÃÜå ôܹÖÄÜà±Üß ³ÜíÜÜÃÜÜå ËÜÜåÁÜ †ÜÆÜå è “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å †ÜÏÜÜØ ÃÜíÜàØ ïÜàØ ‘ûàØ? †Ü ÆÜÂþÜÃÜÜå ‹¶ÜÓ †ÜÆÜ߆å. ÝíÜÝíÜÁÜ ôÜØÆܹÜÑÜÜåÏÜÜØ ôܹÖÄÜà±ÜÜå ‘åìíÜíÜܳÜß ÆÜà±ÑÜ ÆÜÂÜÆ´Ü ³ÜíÜܳÜß ôÜàƒÜ ÏÜìïÜå †³ÜíÜÜ ‰òÜÓ ÓÜ¢ ³ÜïÜå †åíÜß êÜÜêÜœÜ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. †ÜÃÜß ÝíÜÓའ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ôÜÜÏÜÜÝè‘ ‘êÑÜÜ±Ü èåíÜÜ ôÜÜÏÜâÝ÷‘ ÁÑÜåÑÜÃÜß ÆÜÂÜÞÆ´Ü ÏÜÜüå ôܹÖÄÜà±ÜÜå ‘åìíÜíÜÜ ÆÜÓ ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å. ÍÜÜÓ´ÜÃÜß ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜÏÜÜØ íÑÜÞø´ÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ‹¼åïÜ ‰òÜÓÆÜÂÜÞÆ´Ü ‘å ÏÜÜåšÜÃÜß ÆÜÂÜÞÆ´ÜÃÜÜå “å, ôܹÖÄÜà±ÜÜåÃÜàØ †ÜœÜ ´ÜåÃÜÜ †å‘ ôÜÜÁÜÃÜ ´ÜÓß‘å ‘ÓíÜÜÃÜàØ “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ôܹÖÄÜà±Üß ËÜÃÜ߆å ôÜÜÏÜÜÝè‘ ‘´ÜÚíÑÜ †¹Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ è ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ôÜܳÜÚ‘´ÜÜ ¡å‰ “å. ÏÜ´ÜêÜËÜ ‘å ‰òÜÓÆÜÂÜÞÆ´Ü ‘å ÏÜÜåšÜ ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå ‹¼åïÜ ÃܳÜß. ôܹÖÄÜà±ÜÜå ‘åìíÑÜÜ ÝíÜÃÜÜÃÜß ‰òÜÓÍÜÞø´ÜÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÝÃÜÓ³ÜÚ‘ ‘ÏÜÚ‘Üز ÄܱÑÜÜå “å. †ÜÏÜ ‘å¹ÜÓÃÜܳܢÃÜß ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜÏÜÜØ íÑÜÞø´Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü ‹¼åïÜÜå ÏÜÜüå ¢íÜ´Üß ÃܳÜß, ´Üå ôÜÏÜÜèÃÜÜ ‘êÑÜÜ±Ü ÏÜÜüå ¢íÜå “å †ÃÜå †å ÏÜÜÄÜåÚ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ‘êÑÜÜ±Ü ôÜÜÁÜå “å. †ÜÃÜÜå ÉÝêÜ´ÜܳÜÚ †å “å ‘å íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ‘´ÜÚíÑÜÜå ôÜåíÜÜÍÜÜíܳÜß ‘ÓíÜÜÃÜÜØ “å. ÆÜÂåÏÜÆÜâíÜÚ‘ ‘ÓåêÜß ôÜåíÜÜÃÜÜ ÃÑÜÜÑÜß íÜì´ÜÓ éÆÜå èå ÏÜìå ´ÜåÏÜÜØ ´Üå±Üå ôÜàƒÜ ÏÜÜÃÜíÜÜÃÜàØ “å. ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ‘åíÜì §œÜÜ †Ü¹ïÜÜåÚ è Óèâ ‘ÑÜÜÚ ÃܳÜß. ‘åüêÜßÑÜå íÑÜíÜ÷ÜÓà ÄܱÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜß ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÆÜ±Ü †ÜÆÑÜàØ “å. †åÃÜàØ †å‘ è ‹¹Ü÷ ÃÜÜÇÁÜ߆å. ´ÜåÏܱÜå ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜå ïÜ៚ †ÜÆÜß ÷´Üß :

ÀÝóü³Üß ËÜØÃÜåÃÜå êÜÜÍÜ‘ÜÓ‘ ÷ÜåÑÜ ´Üå ôܹÖíÜ´ÜÚÃÜ †ÃÜå †å³Üß ¥êÜüàØ ÷ÜåÑÜ ´Üå ¹âÓíÜ´ÜÚÃÜ. (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 301)

‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å èà¹Ü èà¹Ü ÆÜÂþÜÜåÃÜÜ ‹¶ÜÓ éÆÜå ´ÜåÏÜ è ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜå†å †ÜÆÜåêÜÜØ íÑÜ܃ÑÜÜÃÜÜåÏÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ ôܹÖÄÜà±ÜÜå ÆÜÓ ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å. †å ôܹÖÄÜà±ÜÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß †ÜÆÜíÜß èéÓß ÃܳÜß. ÆÜ±Ü ‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å èå ËÜÜæݽ‘ †ÝÍÜÄÜÏܳÜß ôܹÖÄÜà±ÜÜå ‘åìíÜíÜÜ ÆÜÓ ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å ´ÜåÃÜàØ †å‘ ‹¹Ü÷ ÃÜÜÇÁÜ߆å : ÆÜÓôÆÜÓ ÝíÜòÜÜôÜ, ÆÜÓôÆÜÓ êÜÜÄܱÜß, ôÜù¹ÑÜ´ÜÜ †ÃÜå ù¹ÑÜÃÜß ‘ÜåÏÜì´ÜܳÜß èå ôÜàƒÜ ÏÜìå “å ´Üå ÆÜæôÜܳÜß ‘¹ß ÆÜÂÜÆ´Ü ³Ü‰ ïÜ‘å ƒÜÓàØ? ËÜß¡ÃÜå ôÜàƒÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜß ´ÜåÏÜ è ÆÜÂåÏÜ ÃÜå ‘´ÜÚíÑÜ ƒÜÜ´ÜÓ ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß íÜäÝ¶Ü ´ÜÏÜÜÓÜÏÜÜØ ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓå ÏÜÜüå ÆÜÂåÏܳÜß ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜÜ ‘Üå±Ü ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜÜÑÜ? (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 240)

†Ü ÏÜà¼ÜÃÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ôÜÏÜ¢†å. èå ôÜÏÜÜèÏÜÜØ êÜÜå‘ÜåÃÜÜå ÏÜÜåüÜå ÍÜÜÄÜ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ, ‘´ÜÚíÑÜÝÃÜó« †ÃÜå ôÜ´ÑÜÃÜÜå †ÜÄÜÂ÷ß ÷ÜåÑÜ †å ôÜÏÜÜèÏÜÜØ íÑÜÞø´Ü èå ôÜàƒÜ, ïÜÜØÝ´Ü †ÃÜå ôÜêÜÜÏÜ´ÜßÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ‘Óß ïÜ‘å ´Üå †åÃÜܳÜß ÝíÜÆÜÓß´Ü ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÏÜÜØ ÃÜ †ÃÜàÍÜíÜß ïÜ‘å. ôÜÏÜÜèÃÜå ôܹÖÄÜà±Üß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ïÜé†Ü´Ü íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜܳÜß ‘ÓíÜÜÃÜß “å. †å è †åÃÜÜå ÁÜÏÜÚ “å. ôܹÖÄÜà±ÜÜå ‘åìíÜíÜÜÃÜÜ †å‘ ÍÜÜÄÜ éÆÜå ´ÜåÏܱÜå ôÜØÃÑÜÜôÜß ÏÜÜüåÃÜÜØ ÆÜÜØœÜ ÏÜ÷ÜíÜ´ÜÜå (ôÜ´ÑÜ, ËÜÂúœÜÑÜÚ, †Õ÷ôÜÜ, †ÆÜÝÓÄÜÂ÷ †ÃÜå †ô´ÜåÑÜ) †åÃÜÜØ èà¹ÜØ †³ÜÚ™ÜüÃÜÜå †ÜÆÜßÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÄÜä÷ô³ÜÜå ÏÜÜüå ÆÜ±Ü Óèâ ‘ÑÜÜÛ “å. †åÏܱÜå †Ü ÏÜ÷ÜíÜ´ÜÜåÃÜàØ ÄÜä÷ô³ÜÜå ÏÜÜüå èå †³ÜÚ™ÜüÃÜ ‘ÑÜàÛ “å ´ÜåÃÜÜØ ‘åíÜì ËÜå ‹¹Ü÷Ó±ÜÜå ÃÜÜÇÁÜßïÜàØ : ËÜÂúœÜÑÜÚ †åüêÜå ôÜíÜÚ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜå ôÜØÑÜÏÜ. íÑÜÞø´Ü†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ †ÜÓÜåÄÑÜ ¡ìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ƒÜÜíÜÜÆÜßíÜÜÏÜÜØ ôÜØÑÜÏÜ ¡ìíÜíÜÜå Æܲå, ´Üå±Üå ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü´ÜÜ ¡ìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ôíÜ圓ܜÜÜÓß ËÜÃÜíÜÜÃÜàØ üÜìíÜàØ Æܲå, ôÜÜÓß Óß´Üå ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜ œÜêÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ‘Ó‘ôÜÓÃÜß üåíÜ ÆÜܲíÜß Æܲå.   †ô´ÜåÑÜ †åüêÜå ïÜའÏÜÜÄÜåÚ †Ü¢ÝíÜ‘Ü œÜêÜÜíÜíÜß ´Üå. ‘Üå‰ÃÜß ÆÜ±Ü Õ÷ôÜÜ, ‘Üå‰ÃÜàØ ÆÜ±Ü ïÜÜåóܱÜ, ‘Üå‰ êÜâØü ‘å “å´ÜÓÕÆÜ²ß ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ †Ü¢ÝíÜ‘Ü œÜêÜÜíÜíÜß ´Üå.

.".".´ÜÏÜÜÓÜ ËÜÜåêÜíÜÜÃÜÜå ‘Üå‰ÃÜå ‘ØüÜìÜå ‘å Ý´ÜÓô‘ÜÓ ÃÜ †ÜíÜíÜÜå ¡å‰†å. ´Üå³Üß ÆÜÝÓÝÏÜ´Ü, íÑÜíÜÞô³Ü´Ü, ôÜàôÜØÄÜ´Ü †ÃÜå ÆÜÂôÜØÄÜÜåÝœÜ´Ü ËÜÜåêÜíÜÜÃÜß ´ÜÏÜÜÓå üåíÜ ÆÜܲíÜß ¡å‰†å.".". ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘ÜÑÜÚÃÜß ÆÜÜå´Üå è ÆÜÂïÜØôÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß üåíÜ ´ÜÏÜÃÜå ÃÜ ÷ÜåíÜß ¡å‰†å. ÄÜíÜÚ ´ÜÏÜÃÜå ‘¹ß ÃÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å.".". ôÜØ´ÜÜåóÜÆÜâíÜÚ‘ ôÜ÷ÃÜ ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ ÆÜÂåÏÜ †ÃÜå ôÜàƒÜ ÏÜì´ÜÜØ ÃܳÜß. (ÝíÜ. ôÜÜ. ÆÜä. 32) [ÃÜÜÇÁÜ : ÝíÜ.ôÜÜ.= ÝíÜíÜå‘ †ÃÜå ôÜÜÁÜÃÜÜ, ÝíÜ.¹.=ÝíÜœÜÜÓ¹ïÜÚÃÜ]  êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú" : 202, ™ÜÃÜïÑÜÜÏÜ †åíÜÃÑÜâ, ÃÜíÜÜ ïÜÜÓ¹ÜÏÜØÝ¹Ó ôÜÜÏÜå ÆÜÜêܲß, †ÏܹÜíÜܹ – 380 007

‘å¹ÜÓÃÜܳܢ†å ôܹÖÄÜà±ÜÜå ÆÜÓ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ÆÜÓ èå ÍÜÜÓ ÏÜâøÑÜÜå “å ´ÜåÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ †å‘ ÆÜÂþÜ o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

281


ÄÜÜØÁÜßíÜܹ ÃÜ÷Î ÄÜÜØÁÜßÑÜÜåÄÜ ïÜ߃ÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÄÜÜØÁÜß èåíÜÜ ¡åÑÜÜ-¡±ÑÜÜ ÝíÜÃÜÜåËÜ܆å ݹíÑÜåïÜ íÑÜÜôÜ

íÜßôÜÏÜß ôܹßÃÜÜ ÏÜ÷ÜÏÜÜÃÜíÜ †åíÜÜ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¢íÜÃÜ †ÃÜå ÝíÜœÜÜÓÜå ÆÜÓ ËÜÜåêÜÃÜÜÓÜ-ê܃ÜÃÜÜÓÜ ´ÜÜå †ÃÜå‘ ÷´ÜÜ, “å †ÃÜå Ó÷åïÜå, ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜß" – "íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ÝíÜœÜÜÓ †ØÄÜå †ÝÁÜ‘ä´Ü ËÜÜåêÜß-ê܃Üß ïÜ‘å †åíÜÜØ ÃÜÜÏÜÏÜÜØ ÆܳÜÏÜ ÷ÓÜåìÏÜÜØ ÃÜÜÏÜ †ÜíÜå ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå. ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓÃÜÜÓÜØ, ´ÜåÏÜÃÜÜ †ÜñÜÏÜÜåÏÜÜØ Ó÷åÃÜÜÓÜØ ‘å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜعÜåêÜÃÜÏÜÜØ ¡å²ÜÃÜÜÓÜØÏÜÜØ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ †å‘ †åíÜàØ ÃÜÜÏÜ “å, èåÏܱÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜå ÏÜÜµÜ ¡±ÑÜÜå ‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ôÜÜØÄÜÜåÆÜÜØÄÜ ‹´ÜÜÑÜÜåÚ è ÏÜÜµÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå, ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜŸŸíÜÝêÜ´Ü ÆܤÜܳÜß ´ÜåÃÜå ÝíÜô´ÜÜÑÜÜåÚ ÆÜ±Ü ÷´ÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢ†å

ÄÜÜØÁÜß èåíÜÜ ¡åÑÜÜ-¡±ÑÜÜ ÝíÜÃÜÜåËÜ܆å ôÜØÆÜܹÃÜ : ‘ÜÞÃ´Ü ïÜÜ÷, ÆÜ‘ÜïÜ‘ – ÑÜ¤Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ, íܲÜå¹ÓÜ, µÜߢ †ÜíÜäݶÜÃÜàØ µÜßèàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü, íÜóÜÚ : 2011, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ : 150, _ 50

282 

ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÷ÑÜÜ´ÜßÏÜÜØ è ‘ËÜâêÑÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÏÜÜÓÜ ‘Ó´ÜÜØ íÜÁÜÜÓå ¹âÓÃÜàØ ¡å‰ ïÜ‘å “å. èÃÜ-†ÜعÜåêÜÃÜÜåÃÜß †ÜØÁÜß íÑÜÜÆÜß Ä܉ ÷´Üß †å ôÜÏÜÑÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ŸÑÜÜÓå íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ƒÜÑÜÜêÜ ôÜâ”ÒÜå ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏܱÜå ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜåÃÜå è ÆÜ÷åêÜÜ íÑÜÞø´ÜÄÜ´Ü ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ß ´ÜÓß‘å ÆÜôÜع ‘ÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÓÜè‘ßÑÜ íÜÜÓôÜ ´ÜÓß‘å èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ÃÜå÷ÓàÃÜß ÆÜôÜعÄÜß ‘Óß ÷´Üß, ÆÜ±Ü ¡å ´ÜåÏܱÜå íÜæœÜÜÝÓ‘ íÜÜÓôÜÃÜß ÆÜôÜعÄÜß ‘ÓíÜÜÃÜß †ÜíÜß ÷Üå´Ü ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜå ÑÜܹ †ÜíÜåêÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ ÃÜÜÏÜ ‘¹ÜœÜ ÝíÜÃÜÜåËÜÜÃÜàØ è ÷Üå´Ü"! ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÷´ÑÜÜ ÆÜ“ß ¹åïÜÏÜÜØ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå†å ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ †ÃÜå †ÜعÜåêÜÃÜÃÜß †êÜƒÜ èÄÜÜíÜß Ó܃Üß ÷´Üß †ÃÜå †åÏÜÜسÜß ÍÜâ¹ÜÃÜ-ÄÜÂÜÏܹÜÃÜ-¢íÜÃܹÜÃÜ íÜÄÜåÓå †ÜعÜåêÜÃÜÜå ÆÜÂÄÜüÒÜØ ÷´ÜÜØ. †Ü †ÜعÜåêÜÃÜÜåÃÜÜ ÆÜ´ÜÜÆÜå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ êÜÜå‘Üå ÏÜÜüå `ôíÜÓÜè'ÃÜàØ ôÜÆÜÃÜàØ ôÜÜ‘ÜÓ ³ÜíÜÜÃÜß ôÜØÍÜÜíÜÃÜÜ ÆÜÂËÜì ËÜÃÜß ÷´Üß. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢†å †Ü¢íÜÃÜ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ ÝíÜðêÜåóÜ±Ü †ÃÜå íÑÜÜÆÜ-ÝíÜô´ÜÜÓÃÜàØ ËÜ÷à ÏÜÜåüàØ ‘ÜÏÜ ‘ÓåêÜàØ. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜÜØ †ÜïÜÓå 300 èåüêÜÜØ íÜø´ÜíÑÜÜå †ÃÜå ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜسÜß ôܹÖÄÜ´Ü ‘ÜÞÃ´Ü ïÜÜ÷å †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÄÜÜØÁÜß èåíÜÜ ¡åÑÜÜ-¡±ÑÜÜ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ†å ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓåêÜàØ “å. ‘ÜÞôÜÍÜ܉†å †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ôÜØÆÜܹÃÜ †ØÄÜå ê܃ÑÜàØ “å : "ôÜØÆÜܹÃÜ ÆÜÜ“ì ÀÝóü †å Ó÷ß “å ‘å “åêêÜå èå ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜÜÑÜ ´Üå ÝÏÜñÜ±Ü èåíÜàØ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÓÜôÜÜÑÜݱܑ ôÜØÑÜÜåèÃÜ èåíÜàØ ³ÜíÜàØ ¡å‰†å"—"†ÜçÞøôÜèÃÜ ÃÜå ÷܇²×ÜåèÃÜ ÏÜìßÃÜå “åíÜüå ÆÜܱÜß ËÜÃÜå “å ´ÜåíÜàØ."

ÆÜàô´Ü‘ íÜÜ؜ܴÜÜØ ôÜÏÜ¡ÑÜ “å ‘å ƒÜÓåƒÜÓ ÆÜܱÜß è ËÜÃÑÜàØ “å †ÃÜå †å ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß ´ÜÓôÜÃÜå Ý“ÆÜÜíÜå [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†åíÜàØ ïÜß´Üì †ÃÜå ÄÜà±Ü‘ÜÓß. íÜìß, †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß †ÝÁÜ‘ä´Ü´ÜÜ ËÜÜËÜ´Üå ƒÜ๠ÝíÜÃÜÜåËÜ܆å è±ÜÜíÜåêÜàØ “å : ôÜØÆÜܹÃÜÃÜÜå †Ü ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ËÜ÷à è ôÜÜÓÜå “å, êÜÜÍܹÜÑÜß “å. †ÝÁÜ‘ä´Ü´ÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óå ´ÜåÃÜå ‘÷åíÜàØ ‘å ËÜÜËÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ¡å‰ ÄÜÑÜÜ “å †ÃÜå †åÏܱÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜ †ÜÆÜß “å, †ÜïÜßíÜÜÚ¹ †ÜÆÑÜÜ “å.

÷ÜêÜÏÜÜØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß èå †ÜíÜäÝ¶Ü ‹ÆÜêÜËÁÜ “å, †å µÜߢ †ÜíÜäÝ¶Ü “å. ÏÜ´ÜêÜËÜ ôÜØÆÜܹ‘å ôÜÏÜÑÜÜØ´ÜÓå ´ÜåÏÜÜØ ËܹêÜÜÑÜåêÜÜ ÆÜÝÓÆÜÂåšÑÜÃÜå êÜšÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ³ÜÜå²àØ ™Ü±ÜàØ ‹ÏÜåÑÜàÛ “å ´ÜÜå ³ÜÜå²àØ ™Ü±ÜàØ ‘Ü°ÒàØ “å ´Ü³ÜÜ èéÓß ôÜàÁÜÜÓÜíÜÁÜÜÓÜ ‘ÓåêÜÜ “å. †å‘ ôÜØÆÜܹ‘ ´ÜÓß‘å ‘ÜÞÃ´Ü ïÜÜ÷ ÄÜàèÓÜ´Üß ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜàØ ÏÜÜåüàØ ÃÜÜÏÜ “å. †êÜËܶÜ, ´ÜåÏÜÃÜå †å Óß´Üå ÍÜÜÄÑÜå è ‘Üå‰ ÑÜܹ ‘Óå “å, †å †ÜÆܱÜß †ÃÜå †ÜíÜÃÜÜÓ ÆÜå°ß ÏÜÜüå ÏÜÜåüß ‘ÏÜÃÜôÜßËÜ ËÜÜËÜ´Ü “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †ÁÜ‘œÜÓÜ ‘å †ÃÜàÍÜíÜïÜâÃÑÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜå ‹“ÜëÑÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜå ËܹêÜå èå íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ ÏÜëÑÜàØ “å, ´ÜåÃÜàØ ôÜÏÜÑÜÜåÝœÜ´Ü ôÜØÆÜܹÃÜ-ôÜØ‘êÜÃÜ ‘ÓßÃÜå Óèâ ‘Ó´ÜÜ Ó÷åíÜÜÃÜß íÜæœÜÜÝÓ‘ ÆÜÂÜÏÜÜݱܑ´ÜÜ †ÃÜå ÆÜÂÝ´ÜËܽ´ÜÜ ‘ÜÞÃ´Ü ïÜÜ÷ †ÃÜå ÏÜ÷åú ÏÜå™ÜܱÜß èåíÜÜ ÆÜÜôÜå³Üß ïÜ߃ÜíÜÜ èåíÜß “å. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå ÏÜÜüå ‘ÜÞÃ´Ü ïÜÜ÷ †Ü¢íÜÃÜ `Ý÷” ÏÜÜôüôÜÚ íÜÜå‡ôÜ' ÓûÜ. ´ÜåÏܱÜå `ÍÜâÝÏÜÆÜàµÜ'ÃÜÜ ÆܳÜÏÜ ÆÜÜÃÜÜ ÏÜÜüå ÝíÜÃÜÜåËÜÜÃÜß íÜܱÜßÃÜß ôÜÓíÜܱÜßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜØÆÜÜ¹ì ‘ìÜ †ÃÜå ôÜâ” ³Ü‘ß øÑÜÜÓåÑÜ ËÜØÝÁÜÑÜÜÓ ³ÜíÜÜ ¹ßÁÜß ÃܳÜß. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ‘ÜÞôÜÍÜ܉†å ÝíÜÃÜÜåËÜÜÃÜÜ ÄÜÜØÁÜߢ †ØÄÜåÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †å Óß´Üå Óèâ ‘ÑÜÜÚ “å ‘å ´ÜåÃÜÜå †Ü´ÏÜÜ †ÃÜå †ôÜÓ‘ÜÓ‘´ÜÜ èìíÜ܉ ÓûÜØ “å. ÆÜ‘ӱÜÜåÃÜß íÜ÷ǜܱÜß †ÃÜå ÆÜàô´Ü‘ÃÜß éÆÜÓåƒÜÜ ‘ÜÞôÜÍÜ܉†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜâ”ËÜâ” †ÃÜå ôÜÏÜôÜÜÏÜÝÑÜ‘´ÜÜÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ‘Óß “å. †å‘ ÀÝóü†å ¡å‰†å ´ÜÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ‘ÜÞôÜÍÜ܉ÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ÏÜسÜÃÜÃÜÜå ÆÜ±Ü Æܲ™ÜÜå ÆÜÜ²å “å †ÃÜå †åüêÜå è ´ÜåÃÜß ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘´ÜÜ íÜÁÜß ¡ÑÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ‘àêÜ †ÝÄÜÑÜÜÓ ÆÜ‘ӱÜÜå ôÜÏÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å, èåÏÜÜØ ôÜâ´ÜÓ³Üß ê܉ÃÜå ÝíÜòÜïÜÜØÝ´Ü ôÜàÁÜßÃÜÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜß ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢†å †ÜÆÜåêÜß ôÜÏÜèÃÜß íÜÜ´Ü íܱÜß êÜåíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜØ ô³ÜÜÃÜ-ÏÜÜÃܳÜß ÏÜÜزßÃÜå †ÜØ´ÜÓÓÜóü×ßÑÜ ô´ÜÓå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ôÜÓÃÜàØ ÝíÜô´Üä´Ü ÝíÜíÜåœÜÃÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢†å ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜå ê܃ÑÜàØ “å : "ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ ïÜØ‘ÓÜœÜÜÑÜÚÃÜàØ †¿æ´Ü, ÓÜÏÜÜÃÜàè †ÜݹÃÜß ÍÜÞø´Ü †ÃÜå ÓÜÏÜ‘äó±Ü-ÝíÜíÜå‘ÜÃÜعÃÜß ôÜåíÜÜ, †å ËÜÁÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÜíÜåïÜ ³Ü‰ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ‹´ÆÜܹÃÜÃÜß íÜÜ´Ü ÆÜ±Ü ¡å²Ü‰ “å. †¿æ´Ü ÝíÜœÜÜÓ, ÍÜÞø´ÜÏÜÜÄÜÚ, ôÜåíÜÜ †ÃÜå ‹´ÆÜܹ‘ ‘ÏÜÚÑÜÜåÄÜ ŸÑÜÜØ ÍÜåìÜØ ³ÜÑÜÜØ, ´ÑÜÜØ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÃíÜÑÜÃÜàØ Ýï܃ÜÓ ôÜÓ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ, †åÏÜ ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å."

ÄÜÜØÁÜߢ †ØÄÜåÃÜàØ ÝíÜÃÜÜåËÜÜÃÜàØ ËÜßèàØ ÝÃÜÓßšÜ±Ü ÆÜ±Ü ôÜœÜÜåü “å, "†ÜÆܱÜå ¹Óå‘å †åÏÜ ÏÜÜÃÜíÜàØ ÆÜ²å ‘å ÄÜÜØÁÜߢ èÃÏܳÜß †å‘ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÆÜàÓàóÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü ÏÜ÷åÃÜ´Ü ‘ÓßÃÜå ´Üå†Üå ÏÜ÷ÜÃÜ ³ÜÑÜåêÜÜ. †åÏÜÃÜàØ ËÜÁÜàØ è ÆÜÓܘÏÜ †Ü èÃÏÜÃÜàØ “å. ´Üå†Üå ¡å ÆÜâíÜÚèÃÏÜÃÜß ‘؉‘ ÝôÜݽ ê܉ÃÜå †ÜíÑÜÜ ÷Üå´Ü, ´ÜÜå †ÜÆܱÜÜ ÏÜÜüå ´Üå†Üå †Ü¹Ó±ÜßÑÜ ÷Üå´Ü, †ÃÜà‘Ó±ÜßÑÜ ÃÜ÷Î.

ÝíÜÃÜÜåËÜ܆å ÄÜÜØÁÜߢÃÜå `ÆÜàÓÜ´ÜÃÜ ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜàØ Éì †ÃÜå ÃÜâ´ÜÃÜ ÆÜÓØÆÜÓÜÃÜàØ ËÜßè' ÄܱÜÜíÑÜÜ “å ´ÜÜå ˜ÜشܹïÜßÚ ‘ÝíÜ ÏÜÃÜßóÜß ´ÜÓß‘å ÆÜ±Ü ÃÜíÜÜŸÑÜÜ “å, “´ÜÜØ ´Üå†Üå ÄÜÜØÁÜßíÜܹÃÜå ËܹêÜå ÄÜÜØÁÜßÑÜÜåÄÜÃÜß íÜ‘ÜêÜ´Ü ‘Óå “å. ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å : "†ÜÆܱÜå ÏÜ÷ÜÆÜàÓàóÜÜåÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜå è ÄÜÂ÷±Ü ‘ÓíÜÜ ¡å‰†å, †åÏÜÃÜÜ ô³Üâì ¢íÜÃÜÃÜå ÃÜ ÆÜ‘²ß Ó܃ÜíÜàØ. †ÜÆܱÜå †åÏÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜàØ ÕœÜ´ÜÃÜ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å, †åÏÜÃÜÜ ô³Üâì œÜÝÓµÜÃÜàØ ÃÜ÷Î. †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, íÜœÜÃÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü èå ‹¶ÜÏÜÏÜÜØ ‹¶ÜÏÜ, ôÜâšÏÜÏÜÜØ ôÜâšÏÜ †ÃÜå ïÜà½ÏÜÜØ ïÜའ†³ÜÚ ³Ü‰ ïÜ‘´ÜÜå ÷ÜåÑÜ, ´Üå ÄÜÂ÷±Ü ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å. †Üèå ÝíܤÜÜÃÜ ÑÜàÄÜÏÜÜØ ÆÜàÓܑܱÜìÃÜÜå ÏÜÃÜà †ÃÜå †åÃÜÜå †å èâÃÜÜå ÏÜÜøôÜÚ ÃÜ÷Î œÜÜêÜå †ÃÜå ÷àØ ÃÜÏÜ´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ ‘÷åíÜÜ ÏÜÜÄÜàØ “àØ ‘å ÄÜÜØÁÜß ÆÜ±Ü †åíÜÜå ÃÜå †åíÜÜå ÃÜ÷Î œÜÜêÜå."

`‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÜܹ³Üß †ÜèÃÜÜ èÏÜÜÃÜÜÃÜàØ ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ ÃÜ÷Î ³Ü‰ ïÜ‘å'; †åíÜàØ À°ÆܱÜå ÏÜÜÃÜÃÜÜÓÜ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ, ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ô³Üâì ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜâšÏÜ Óß´Üå ôÜÏÜèíÜÜÃÜß œÜÜíÜß 283


ÆÜâÓß ÆÜÜ²å “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ Ó÷åêÜß ƒÜÜÏÜ߆Üå ´ÜÓÉ ÆÜ±Ü †ØÄÜàÝêÜÝÃܹåÚïÜ ‘ÓÜÑÜÜå “å ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß ôÜØô³Ü܆ÜåÏÜÜØ ³ÜØÍÜåêÜÜØ èì †ØÄÜå ՜ܴÜÜ ÆÜ±Ü íÑÜø´Ü ‘Óß “å. ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓ †ØÄÜå ÏÜâØ”ÜÓÜå †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ †³ÜíÜÜ ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜß ôÜØô³Ü܆ÜåÏÜÜØ øÑÜÜØÑÜ ‘Üå‰ ‘üÜå‘üß ôÜ¡ÚÑÜ ´ÜÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÑÜÜåÄÑÜ ‹‘åêÜ †ÃÜå ôÜœÜÜåü ôÜÏÜÜÁÜÜÃÜ ÆÜâÓàØ ÆÜܲíÜÜ ÏÜÜüå ôÜšÜÏÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ôÜܳÜå ¡å²ÜÑÜåêÜàØ œÜÜå³ÜàØ ÆÜà±ÑÜ ôÏÜÓ±ÜßÑÜ ÃÜÜÏÜ ôíÜÜÏÜß †ÜÃÜعÃÜàØ “å. ôíÜÜÏÜß¹Ü¹Ü†å †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜ ê܃ÜåêÜß “å. ´ÜåÏܱÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß üâØ‘ß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å" :

ËÜå÷¹ ôÜÉì ³ÜÜÑÜ “å. ÆÜàô´Ü‘ «å« “å²Ü ôÜàÁÜß íÜÜØœÜß è´ÜÜØ ÃÜ ´ÜÜå ÏÜÃÜå øÑÜÜØÑÜå «åôÜ †ÜíÜß, ÃÜ ƒÜÜå²ßËÜÜÓÜØ. ôÜÓ߆ÜÏÜ ²ÜÏÜÓ ôܲ‘ ÆÜÓ ÁÜÂÜåÆÜü ¹Üå²´ÜÜå ÉÜü‘ êÜÄÜ±Ü ÆÜ÷ÜÇœÜß ÄÜÑÜÜå. ÄÜâسܑܱìÜ ÆÜ±Ü †åíÜß ‘å †Ü Ý²”܇ÃÜ ÃÜ‘ïÜß¹ÜÓ ôÜìØÄÜ íÜìÜØüÃÜÜå ÄÜÜêÜßœÜÜå-ïÜå´ÜÓØ¢ “å ‘å ‘‘²Ü ¡å²åêÜ ôÜßíÜåêÜ œÜعÓíÜÜå, †åÃÜàØ †ÜåôÜÜ±Ü ôÜÓƒÜàØ íÜÜœÜÃÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ øÑÜÜØÑÜå ÃÜ ¥ÄÑÜàØ. †ÃÜå “´ÜÜØ †ÜÓØÍÜ‘Üì³Üß ÏÜÜزßÃÜå †Üè êÜÄÜßÃÜàØ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜàØ ôÜìØÄÜ ÄÜÜØÁÜß¹ïÜÚÃÜ †Ü ôÜØ‘êÜÃÜÏÜÜØ èå ôÜØÆÜâ±ÜÚ´ÜܳÜß íܱÜÜÑÜàØ “å, ´Üå ¡å‰ÃÜå ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜß ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜÃÜÜå ÷Ó‘Üå‰ œÜÜ÷‘ ÷åÓ´Ü ÆÜÜÏÜå †åÏÜ “å."

ÝíÜÃÜÜåËÜÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå³Üß ÆÜÝÓÝœÜ´Ü ´ÜåÏÜ è ÍÜÜóÜÜôÜØÆÜܹÃÜ †ÃÜå ÆÜ‘ÜïÜÃÜÃÜÜ †«ØÄÜ ¡±Ü‘ÜÓ †åíÜÜ ôíÜÜÏÜß¹Ü¹Ü èåíÜß íÑÜÞø´Ü†å †ÜíÜàØ ôÜ„üÝÉ‘åü †ÜÆÜåêÜàØ ÷ÜåÑÜ ÆÜ“ß †ÜÆܱÜå ïÜàØ ‘÷åíÜÜÃÜàØ"!

†Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÍÜ܉ ‘ÜØݴ܆å ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜàØ ÄÜÜØÁÜß¹ïÜÚÃÜ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ è ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ †ôÜ؃ÑÜ íÜœÜÃÜÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ´ÜåÏÜ è ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜسÜß íÜß±Üß ÄÜâسÜß ôÜìØÄÜôÜâµÜ ‘ÓßÃÜå Óèâ ‘ÑÜàÛ “å. †ÜíÜàØ ‘ÜÏÜ ‘åüêÜàØ ÝíÜ‘ü ÷ÜåÑÜ “å, †åÃÜÜå ÏÜÜÓÜ èåüêÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÜå²ÜÃÜå ÷ïÜå. íÜܜܑ íÜÄÜÚ †å ¡åïÜå. †åíÜÜ è †å‘ íÜܜܑÃÜå ÃÜÜ´Üå ‘÷àØ ´ÜÜå †å ‘ÜÏÜÏÜÜØ ÍÜ܉ ‘ÜØÝ´Ü

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : †åÃÜ – 102, ñÜßÃÜعÃÜÄÜÓ-4, íÜåèêÜÆÜàÓ, †ÏܹÜíÜܹ-380 051 e-mail": divyeshvyasamd@gmail.com o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜåÃÜÜ ‹ÆÜêÜËÁÜ ÆÜàô´Ü‘Üå ‰ïÜÜíÜÜôÑÜ-íÜäÝ¶Ü   ‹ÆÜÝÃÜóܹÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ  ÄÜß´Ü܉ ՜ܴÜÝÃÜ‘Ü   ¤ÜÜÃܹåíÜ ÕœÜ´ÜÝÃÜ‘Ü  ÏÜ÷ÜÄÜà÷ÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÜ   ÝïÜšÜ±Ü ÝíÜœÜÜÓ   ÝíܤÜÜÃÜ"–"†ÁÑÜÜ´ÏÜ  

284 

_25 _30 _100 _50 _60 _40 _50

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ôÜÜœÜàØ ôÏÜÜÓ‘ : œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ‘ä´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß ‹íÜßÚïÜ ‘Üå«ÜÓß

ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ôÏÜÜÓ‘ÜåÃÜß ÃÜíÜ܉ ÃܳÜß. ÓÜè™ÜÜü †ÃÜå ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß †ÜñÜÏܳÜß ÏÜÜزßÃÜå ïÜ÷åÓ, Óô´ÜÜ, ÆÜàêÜ, ËÜÜíÜêÜÜØ †ÃÜå ËÜß¡ †ÃÜå‘ ôíÜéÆÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ô³Üâì ÑÜܹÄÜßÓß èìíÜ܉ “å. ´ÜåÏÜÜسÜß ™Ü±Ü܃ÜÓÜÃÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜåÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ïÜ˹ܳÜÚÏÜÜØ ÃÜÜÏÜÃÜÜå ÷ÜåÑÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ïÜ˹-ôÏÜÜÓ‘ÜåÏÜÜØ 80³Üß ÆÜ±Ü íÜÁÜà ƒÜزÏÜÜØ ÆܳÜÓÜÑÜåêÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷(†ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ‘êÜåøüå² íÜøÚôÜ †ÜçÉ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå Ý÷ùßÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜß íÜÜ›ÏÜÑÜ)ÃÜàØ ‘ÜÏÜ ÏÜÜåüàØ “å, ÆÜÓØ´Üà œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ ôÜØÆÜÜݹ´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓßÃÜÜ ËÜå ÍÜÜÄÜÏÜÜسÜß ÆÜôÜÜÓ ³Ü´ÜÜØ ‘Üå‰ ¹üÜÑÜåêÜÜ ƒÜ¡ÃÜÜÃÜß ÍÜÜì ÏÜåìíÜß †ÜÆÜ´ÜÜå ÝíÜÄÜ´ÜíÜÜÓ

ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß–ÍÜÜÄÜ": 1-2 ôÜØÄÜÂÜ÷‘": œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ.  (1896-1915) ÆÜ‘ÜïÜ‘": ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß †ÜñÜÏÜ ôÜàÓšÜÜ †ÃÜå ôÏÜÜÓ‘ ôü×ôü, ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜ": †ÜçøüÜå. 1976, ‘ÜœÜàØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇”":" 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ":" 206(190+16)" _"12. (1915-1948) ÆÜ‘ÜïÜ‘":" ÏÜÜÝ÷´Üß ƒÜÜ´ÜàØ ÄÜàèÓÜ´Ü ÓÜŸÑÜ, ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜ": ÏÜÜœÜÚ 1970, ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ ôÜ܇” : 6×8, ÆÜÜÃÜÜØ : 764, _ 70 

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÃÜ‘ïÜÜå †‘ËÜØÁÜ ÏÜìß †ÜíÑÜÜå ÷ÜåÑÜ †åíÜß †ÃÜàÍÜâÝ´Ü ³ÜÜÑÜ. èÓÜ ÆÜ±Ü †Ý´ÜïÜÑÜÜåÝø´Ü ÝíÜÃÜÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜåÃÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÍÜÜóÜÜÃÜÜØ ñÜåó« ¹ôÜ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÏÜÜØ Ý¹ÃÜíÜÜÓßÃÜå †œÜâ‘ ô³ÜÜÃÜ †ÜÆÜíÜàØ Æܲå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ èÃÏܳÜß ê܉ÃÜå ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝʑܳÜß ÍÜÜÓ´Ü 1915ÏÜÜØ ÆÜÓ´Ü ÉÑÜÜÚ ôÜàÁÜßÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå 190(+16) ÆÜÜÃÜÜØ ÁÜÓÜíÜ´Üß Ý¹ÃÜíÜÜÓßÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜ܉ “å ŸÑÜÜÓå 750³Üß ÆÜ±Ü íÜÁÜà ÆÜÜÃÜÜØ ÁÜÓÜíÜ´Üß Ý¹ÃÜíÜÜÓßÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ÍÜÜÓ´Ü †ÜíÑÜÜ ´ÑÜÜÓ³Üß ïÜé ‘ÓßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÷´ÑÜÜ ³Ü‰ †å ݹíÜôÜ ôÜàÁÜßÃÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ´ÜÜÓ߃Ü-íÜóÜÚ †ÃÜå ô³ÜìíÜÜÓ ÝíÜÄÜ´ÜÜå üâܱؑÜÏÜÜØ †ÜÆÜß “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÆÜÂåÏÜ߆Üå – †ÍÑÜÜôÜ߆Üå ÏÜÜüåÃÜß ‘ßÏÜ´Üß ƒÜÜ±Ü èåíÜàØ ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå †Ø´Üå ô³ÜìÜåÃÜÜØ ÃÜÜÏÜÃÜß ‘’ÜíÜÜÓ ôÜâÝœÜ, ÃÜÜÏÜ ôÜÝ÷´Ü ËÜß¡ ïÜ˹ÜåÃÜß †êÜÄÜ ôÜâÝœÜ, ÄÜÜØÁÜߢ†å íÜå«åêÜÜ èåêÜíÜÜôÜÃÜß ´ÜÜÓ߃ÜíÜÜÓ ÝíÜÄÜ´ÜÜå †ÃÜå ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ‘ÓåêÜÜ ‹ÆÜíÜÜôÜÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘ ÝíÜÄÜ´ÜÜå ôÜܳÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß ÆÜ±Ü ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ôÜâÝœÜ †åüêÜå ‘å ÑÜܹßÏÜÜØ ÷Üå‰ ÷Üå‰ÃÜå ïÜàØ ÷ÜåÑÜ? †ÃÜå †å‘ ´ÜÜÓ߃ÜÃÜß ôÜÜÏÜå ÄÜÜØÁÜߢ †å ݹíÜôÜå øÑÜÜØ ÷´ÜÜ, ‘ÑÜÜ ‘ÜÑÜÚ˜ÏÜÏÜÜØ ÄÜÑÜÜ, ‘ÜåÃÜå ÏÜëÑÜÜ"—"†åíÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå ïÜàó‘ ÃÜ êÜÜÄÜå? ´ÜåÃÜÜå èéÓ ÆܲÒå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜå íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ ïÜàØ ôíÜܹ †ÜíÜå? †åíÜß ïÜؑ܆Üå †´ÑÜÜÓ ôÜàÁÜßÃÜàØ íܱÜÚÃÜ íÜÜØœÜßÃÜå ³Ü‰ ïÜ‘å “å. ÆÜ±Ü œÜعàÍÜ܉ÃÜÜ ôÜØÆÜܹÃÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ƒÜâËÜß †å “å ‘å §²ÜØ ôÜØïÜÜåÁÜÃÜ, ôÜعÍÜÜÚå †ÃÜå ÆÜâÓ‘ ÏÜÜÝ÷´Ü߆Üå³Üß ´Üå ôÜâÝœÜÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜå íÜÜœÜÃÜšÜÏÜ è ÃÜ÷Î, ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ïÜ˹ÆÜÂÑÜÜåÄÜ íÜÜÆÜÓßÃÜå ‘÷ß†å ´ÜÜå, íÜÜ؜ܴÜÜØ ÓôÜÃÜÜ ™ÜâØü²Ü †ÜíÜå †åíÜàØ ËÜÃÜÜíÜß ïÜøÑÜÜ “å. 285


èåÏÜ ‘å, ô³ÜìôÜâÝœÜ ÆÜÓ³Üß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜÝø´Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ øÑÜÜÓå †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ, ´ÜåÏܱÜå ïÜàØ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ †åíÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå³Üß ÏÜÜزßÃÜå ÍÜÜÓ´ÜÍÜÓÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ‘åüêÜå «å‘ܱÜå ™ÜâÏÜß íÜëÑÜÜ ÷´ÜÜ ´ÜåÃÜÜå †Ø¹Üè †å‘ ÃÜèÓå ÏÜåìíÜß ïÜ‘å. †åíÜß è Óß´Üå, ‘Üå±Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ‘åüêÜß íÜÜÓ, øÑÜÜÓå †ÃÜå øÑÜÜØ ÏÜëÑÜàØ ÷´ÜàØ, ´Üå ÆÜ±Ü ôÜÜíÜ ôÜ÷åêÜ܉³Üß ÆÜ‘߱ÜÚ ôÜâÝœÜÏÜÜسÜß ïÜÜåÁÜß ïÜ‘ÜÑÜ. `ÆÜ‘߱ÜÚ ôÜâÝœÜ'ÏÜÜØ `‘¹Ó¹ÜÃÜß'ÃÜß †çÃü×ß ôÜÜÏÜå ÍÜÜÓ´ÜÍÜÓÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ŸÑÜÜØ ÆܹíÜß, ÏÜÜÃÜœÜÜع ‘å ÏÜÜÃܹ ôÜÍÑÜÆܹ ÏÜëÑÜÜØ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜß ´ÜÜÓ៚ ô³ÜìíÜÜÓ ÝíÜÄÜ´ÜÜå ÏÜìß ¡ÑÜ, ´ÜÜå `ÃÜÜü‘'ÃÜß †çÃü×ß ôÜÜÏÜå ÄÜÜØÁÜߢ ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ŸÑÜÜØ ÆÜ±Ü ÃÜÜü‘ – ÝôÜÃÜåÏÜÜ – ôÜÓ‘ôÜ – ÃÜä´ÑÜ – ôÜØÄÜß´Ü – ÍÜèÃÜ íÜÄÜåÓåÃÜÜ ‘ÜÑÜÚ˜ÏÜÏÜÜØ ÄÜÑÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜß ÏÜÜÝ÷´Üß íÜÄÜÓ ÄÜâÄÜêÜå ÷ÜèÓ. ÏÜàƒÑÜ Ý¹ÃÜíÜÜÓßÏÜÜØ ¹Óå‘ ÆÜÜÃÜå ÏܳÜÜìå íÜóÜÚ †ÃÜå ÏÜÝ÷ÃÜÜå ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ÆÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ´ÜÜÓ߃ÜÃÜß ôÜÜÏÜå üâØ‘ÏÜÜØ ÝíÜÄÜ´Ü †ÜÆÜåêÜß ÷ÜåÑÜ. èåÏÜ ‘å, 1915 – ¡ÃÑÜà†ÜÓß16 ÏÜ÷åÏܹÜíÜܹ": ÄÜÜ²ß †ÜíÜå ´ÑÜÜÓå ÃÜݲÑÜܹ Ý÷Ø¹à †ÃÜܳÜÜñÜÏÜÃÜÜ ÏÜصÜß†å †ÜñÜÏÜ †ØÄÜå ÏÜÜÝ÷´Üß †ÜÆÜß.

†Ü †çÃü×ß ÆÜÓ³Üß ƒÜËÜÓ ÆÜ²å ‘å ÍÜÜÓ´Ü †ÜíÑÜÜ ÆÜ“ß ÏÜàØË܉³Üß ÆÜ÷åêÜß íÜÜÓ †ÏܹÜíÜܹ è´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ †ÏܹÜíÜܹ³Üß ÆÜ±Ü ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜ÷åÏܹÜíÜܹ ôüåïÜÃÜå ¥´ÜÑÜÜÚ ÷´ÜÜ. ÆÜÓØ´Üà †ÜüêÜàØ ÆÜâÓ´ÜàØ ÃܳÜß. †Ü ÝíÜÄÜ´Ü ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ ÆÜÜÃÜÜÃÜÜ ÃÜßœÜåÃÜÜ Ý÷ôôÜÜÏÜÜØ œÜعàÍÜ܉ÃÜß ôÜØÆÜܹ‘ßÑÜ ÃÜÜÇÁÜ ÏÜìå ‘å †Ü ÏÜÜÝ÷´Üß ‘ÜÝ«ÑÜÜíÜܲ ü܇ÏôÜÏÜÜسÜß êÜßÁÜß “å. ÃÜݲÑÜܹÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ †ÃÜܳÜÜñÜÏÜÃÜÜ ÏÜصÜß ÏÜ÷åÏܹÜíÜܹ ôüåïÜÃÜå ‘åÏÜ ÏÜëÑÜÜ ÷ïÜå †å ôÜÏÜ¡´ÜàØ ÃܳÜß. œÜعàÍÜ܉ÃÜß ü‘ÜåÓÜËÜØÁÜ ôÜØïÜÜåÁÜÃÜíÜäݶÜÃÜß ÄÜíÜÜ÷ß †ÜÆÜ´Üß †ÜíÜß ÃÜÜÇÁÜÜå ÆÜÜÃÜå ÆÜÜÃÜå ÏÜìß †ÜíÜå “å. ´ÜåÏÜÜØ †åÏܱÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †Ø´ÜåíÜÜôÜß ËÜÃÜß Ó÷åêÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜß ÄÜÜØÁÜߢ ôÜܳÜåÃÜß ÆÜ÷åêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜåÃÜß ´ÜÜÓ៚ ÃÜÜÇÁÜß 286 

“å. ÍÜÜÓ´Ü †ÜíÑÜÜÃÜÜ ËÜß¡ è ݹíÜôÜå ³ÜÑÜåêÜß ôíÜÜÏÜß †ÜÃÜعÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü[´ÜÜ.10 ¡ÃÑÜà†ÜÓß, 1915]³Üß ïÜé ‘ÓßÃÜå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, †ÜœÜÜÑÜÚ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜß, ÏÜÜÏÜÜôÜÜ÷åËÜ É²‘å, ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ¹åôÜ܉, ÃÜÓ÷ÝÓÍÜ܉ ÆÜÓ߃Ü, ‡Ã¹àêÜÜêÜ ÑÜÜݤܑ, ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÏÜ÷ÜÓÜè, ²Üç. ôÜàÏÜØ´Ü ÏÜ÷å´ÜÜ, ïÜØ‘ÓêÜÜêÜ ËÜçÑÓ, Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÏÜïÜéíÜÜìÜ, ÝíÜÃÜÜåËÜÜ èåíÜÜØ ÃÜÜÏÜÜå †å ÑÜܹßÏÜÜØ †ÜíÜß ¡ÑÜ. œÜØÆÜÜ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜÜ ôÜܳÜß †ÃÜå †Ü”Ü¹ ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ÆܳÜÏÜ ÓÜóü×ÆÜÝ´Ü – ÓÜèåúÆÜÂôÜÜ¹å ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÆÜÂÜå.‘äÆÜÜêÜÜÃÜßÃÜß ÆÜ÷åêÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ÆÜü±ÜÜÏÜÜØ ³Ü‰ ÷ÜåíÜÜÃÜàØ ê܃ÑÜàØ “å, ÆÜ±Ü †å ËÜÓÜËÜÓ ÃܳÜß †åíÜàØ ÆÜâÓß ÃÜÏÜ´ÜÜ †ÃÜå ôÜØïÜÜåÁÜ‘ßÑÜ ÏÜ’ÏÜ´ÜÜ ôÜܳÜå ôÜØÆÜܹ‘ œÜعàÍÜ܉ ÃÜÜÇÁÜß ïÜ‘å “å. üâØ‘ÜØ íÜÜøÑÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü èéÓß ÏÜÜÝ÷´Üß ‘åíÜß Óß´Üå ôÜÏÜÜíÜß êÜåíÜß ´ÜåÃÜÜå ݹÃÜíÜÜÓß †Ü¹ïÜÚ ÃÜÏÜâÃÜÜå “å. èåÏÜ ‘å, 1915 – ÏÜå 20ÃÜß †çÃü×ß “å : ÃÜíÜÜ ™ÜåÓ (‘ÜåœÜÓËÜ †ÜñÜÏÜ) üÜåÆÜß ÆÜ÷åÓßÃÜå íÜÜô´Üà ‘ÑÜàÛ. ÄÜÜØÁÜßüÜåÆÜß ÆÜ÷åÓåêÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß èâè ´ÜôÜíÜßÓÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å †å ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ܴÜÜØ, †Ü ÃÜÜÇÁÜÏÜÜØ `üÜåÆÜß ÆÜ÷åÓßÃÜå' †å ïÜ˹ÜåÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ôÜÏÜ¢ ïÜ‘ÜïÜå. 1918"–"†ÜçøüÜåËÜÓ 5, †ÏܹÜíÜܹ ôÜÜÏÜå ÃÜÜÇÁÜ “å : ÏÜåÝêÜÃôÜ Éâ² êÜßÁÜàØ. ÆÜÓØ´Üà †å ÆÜÜÃÜÜÏÜÜØ ÃÜßœÜå ‘êÜåøüå² íÜøÚôÜÃÜå üÜØ‘ßÃÜå ôÜØÆÜܹ‘ÃÜß íÜÁÜÜÓÜÃÜß ÃÜÜÇÁÜ “å : 18 – 2 – 1912ÃÜÜ ÓÜåè ÆÜÜæµÜ ‘ÜØÝ´ÜÃÜå ÏÜåÝêÜÃôÜ Éâ² †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ ´ÜåÃÜÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå.1 ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜß ”ß±Üß ”ß±Üß, ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜß êÜÜšÜݱܑ´Ü܆ÜåÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜ´Üß ÝíÜÄÜ´ÜÜå³Üß †ÜƒÜàØ ÆÜàô´Ü‘ “êÜ‘ÜÑÜ “å. †ÏܹÜíÜܹÃÜß ÄÜàèÓÜ´Ü íÜÃÜÜÚøÑÜàêÜÓ ôÜÜåôÜÜÑÜüß(ÝíܾÜôÜÍÜÜ)ÏÜÜØ †Ü¢íÜÃÜ ôÜÍÑÜÆܹ ÏÜÜüå 14 †åÝÆÜÂêÜ, 1916ÃÜÜ ÓÜåè †Ó¢ ‘Ó´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ê܃Üå “å, ÷àØ ÆÜåüíÜ²ß†å ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜå Ýïܚܑ “àØ, †åüêÜå ÏÜÜÝôÜ‘ µÜßôÜ éÝÆÜÑÜÜÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓÃÜß †Ø¹ÓÃÜÜå Ýïܚܑ ÄܱÜÜŒ †åÏÜ 1. †Ü †ØÄÜåÃÜß íÜÁÜà ÝíÜÄÜ´Ü ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ 294 ‹ÆÜÓ. ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÝÓœÜÑÜ: ŸÑÜÜØ Ó÷Üå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷å‘´ÜÜ Ó÷Üå.  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‡‘ÜåÃÜÜçÝÏÜøôÜÏÜÜØ Ý²ÆêÜÜåÏÜÜ ‡ÃÜ ÆÜÝËêÜ‘ †ç²ÖÝÏÜÝÃÜôü×åïÜÃÜ ÍܱÜßÃÜå ÆÜ÷åêÜÜØ ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«ÏÜÜØ †ÃÜå ÆÜ“ß³Üß †ÏܹÜíÜܹ ÏÑÜàÝÃÜÝôÜÆÜÜÝêÜüßÏÜÜØ ¡å²ÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. †ÜØ‘²ÜïÜÜôµÜÃÜÜØ ÏÜâì ´Ü¶íÜÜå †ÃÜå íÑÜÜÆÜÜÓß ÍÜâÄÜÜåì èåíÜÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå ê܃ÜÃÜÜÓ œÜعàÍÜ܉ ‘ÜçÆÜÜÚåÓåïÜÃÜÏÜÜسÜß œÜßÉ †ÜçݲüÓ ´ÜÓß‘å ÝÃÜíÜä¶Ü ³ÜÑÜÜ †ÃÜå ‡ÝòÑÜÃÜ ‡ÝÃôüüÒâü †ÜçÉ œÜÜüÚ²Ú †å‘Ü‹ÃüÃüÖôÜ ´ÜÓɳÜß ôÜß.†å.ÃÜß ÏÜÜÃܹ ݲÄÜÂß íܲå ôÜÃÏÜÜÝÃÜ´Ü ³ÜÑÜÜ. ÝÃÜíÜäÝ¶Ü ÆÜ“ßÃÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ´ÜÓß‘å ´ÜåÏܱÜå ÷Ü³Ü ÁÜÓåêÜàØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓßÃÜàØ ÏÜ÷Ü‘ÜÑÜÚ ÄÜàèÓÜ´Üß ‹ÆÜÓÜØ´Ü †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜàØ. ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäÝ¶Ü ÏÜÜœÜÚ 1970ÏÜÜØ (1100 ÃÜ‘êÜ) ³Ü‰. ´ÜåÃÜå ÏÜìåêÜÜ †ÜíÜ‘ÜÓ ÆÜ“ß œÜعàÍÜ܉†å ´ÜÜ. 2 – 10 – 1869³Üß ´ÜÜ. 9 – 1 – 1915 ôÜàÁÜßÃÜÜØ íÜóÜÜÚåÃÜß ïÜøÑÜ †åüêÜß ÝíÜÄÜ´Ü ´ÜæÑÜÜÓ ‘Óß. ´Üå ÆÜàô´Ü‘ÃÜå ¹åíÜÃÜÜÄÜÓß ÝêÜÝÆÜÏÜÜØ ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß †ÜñÜÏÜ ü×ôüå †ÜçøüÜåËÜÓ 1976ÏÜÜØ ÆÜÂÄÜü ‘ÑÜàÛ. ݹÃÜíÜÜÓßÃÜÜ ¹ì¹ÜÓ ÍÜÜÄÜ(1915 – 1948)ÃÜß ËÜߢ ôÜØíÜÝÁÜÚ´Ü †ÜíÜäÝ¶Ü “å‘ 1990ÏÜÜØ (1500 ÃÜ‘êÜ) ³Ü‰, èå ÄÜÜØÁÜß †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ÷ÏܱÜÜØ ôÜàÁÜß ÏÜì´Üß ÷´Üß †ÃÜå ôÜØÍÜíÜ´Ü : ÷èà ÆÜ±Ü ÏÜì´Üß ÷ïÜå1. †ÜíÜàØ ‹¶ÜÏÜ ÆÜàô´Ü‘ “å †ÃÜå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å, ´ÜåÃÜß ™Ü±ÜÜ íÜÜœÜÃÜÆÜÂåÏÜ߆ÜåÃÜå ƒÜËÜÓ è ÃÜ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß ÷èà ôÜàÁÜß ÆÜâÓß 2500 ÃÜ‘êÜ ÆÜ±Ü íÜåœÜ܉ ÃÜ ÷ÜåÑÜ, ´Üå ÄÜàèÓÜ´Üß ´ÜÓß‘å ÄÜÜæÓíÜ †ÃÜàÍÜíÜ´ÜÜ ôÜÜæ†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓßÏÜÜØ šÜÜåÍÜÆÜâíÜÚ‘ ÃÜÜÇÁÜß Ó܃ÜíÜÜ èåíÜß ÏÜÜÝ÷´Üß “å.

ÏÜÜÃÜàØ “àØ. ´Üå³Üß éÝÆÜÑÜÜ ÆÜœÜßôÜ ÏÜÜå‘êÑÜÜ “å. ôÜØÆÜܹ‘ÃÜß ÃÜÜÇÁÜ ÆÜÂÏÜܱÜå, ÝíܾÜôÜÍÜÜÃÜÜ †Ü¢íÜÃÜ ôÜÍÑÜÆܹÃÜß Éß é.50 ÷´Üß, ÆÜ±Ü ôµÜ߆Üå †ÃÜå ÏÜÜÝôÜ‘ é.30 ôÜàÁÜßÃÜÜ ÆÜÄÜÜÓÃÜÜ ÝïܚܑÜå ÏÜÜüå é. 25 ÷´Üß. †åüêÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å (ÆÜÜ“ì³Üß †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜزåêÜß íÜ±Ü‘Ó †ÃÜå ƒÜå²â´ÜÃÜß †ÜåìƒÜÜ±Ü ÆÜ÷åêÜÜØ) Ýïܚܑ ´ÜÓß‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †ÜåìƒÜÜ±Ü †ÜÆÜß ÷´Üß. †å è ÆÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ™ÜüÃÜܘÏÜÃÜß ôÜÝ‘Úü ÆÜâÓß ‘Ó´ÜÜØ œÜعàÍÜ܉†å ÃÜÜÇÁÑÜàØ “å ‘å ´ÜÜ.19ÏÜ߆å ÄÜàèÓÜ´Ü íÜÃÜÜÚøÑÜàêÜÓ ôÜÜåôÜÜÑÜü߆å ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ôÜØô³ÜÜÃÜÜ ÏÜÜÃܹ †Ü¢íÜÃÜ ôÜÍÑÜ ËÜÃÜÜíÑÜÜ †ÃÜå †åÏܱÜå ÏÜÜå‘êÜåêÜÜ é.25 ´ÜÜ. 26-4-16ÃÜÜ ÓÜåè ÆÜÜ“Ü ÏÜÜå‘êÑÜÜ. ÏÜàƒÑÜ´íÜå ôÜâÝœÜÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÝíÜœÜÜÓÆÜ½Ý´Ü ”ßêÜíÜÜÃÜàØ †™ÜÓàØ ÆÜ²å †ÃÜå ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå †å †ÜïÜÑÜ ÆÜ±Ü ÃܳÜß. “´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÆÜÂåÏÜß †ÃÜå †Ü”Ü¹ßÃÜß êܲ´ÜÏÜÜØ µÜ±Ü íÜƒÜ´Ü èåêÜÏÜÜØ è‰ †ÜíÜåêÜÜ œÜعàÍÜ܉†å ÍÜÜÓå ƒÜشܳÜß ´Ü‘ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÝíÜœÜÜÓÆÜ½Ý´Ü ôÜœÜÜåü Óß´Üå ÏÜâ‘ß †ÜÆÜß “å. 1918 – ÏÜÜœÜÚ 3,  †ÏܹÜíÜܹÃÜß †çÃü×ß †åíÜàØ †å‘ ‹¹Ü÷ “å : †å‘ ÆܵÜÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ, íÜÄÜÓ ôÜÏÜèå êÜÜå‘Üå ÏÜÜÓß ÆÜâ¡ ‘Óå †å ‘åíÜì ‘ØüÜìÜéÆÜ “å. ÏÜ÷Ü´ÏÜÜÏÜØݹÓÃÜÜ ÓœÜÝÑÜ´Ü܆ÜåÃÜå ‘ÜÏÜ êÜÜÄÜå †åíÜß †å‘ †çÃü×ß 1919 – †åÝÆÜÂêÜ , 15  †ÏܹÜíÜܹÃÜß “å" : ÷àêêܲÏÜÜØ èƒÜÏÜß ³ÜÑÜåêÜÜÃÜß ƒÜËÜÓ ‘Ü°íÜÜ ÝôÜÝíÜêÜ ‡ÝôÆÜ´ÜÜêÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü. ‘êÜåøüÓÃÜå ÆܵÜ- ÷àêêܲÏÜÜØ ‘ÑÜÜ ‘ÑÜÜ †ØÄÜÂåè ÏÜ ÆÜÜÏÑÜÜ †ÄÜÓ ™ÜíÜÜÑÜÜ “å †å è±ÜÜíÜïÜÜå. èå ÓÜ÷´ÜÉÜìÜå ïÜé ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å ´ÜåÏÜÜسÜß †åÏÜÃÜå ÆÜ±Ü ÓÜ÷´Ü †ÜÆÜß ïÜ‘ÜïÜå.

êÜåƒÜ‘ – ôÜØÆÜ‘Ú : e-mail": uakothari@gmail.com 1  ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß (1915-1948) ‹ÆÜêÜËÁÜ “å, èÃÏܳÜß ê܇ÃÜå ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝʑܳÜß ÍÜÜÓ´Ü ÆÜÓ´Ü ÉÑÜÜÚ ´Üå ÝíÜÄÜ´ÜÜå ôÜÏÜÜíÜ´Üß Ý¹ÃÜíÜÜÓß (1869-1914) †ÆÜÂÜÆÑÜ “å.

ôÜÜÓÄÜÂÜ÷ß, ”ß±Üß †ÃÜå ôíÜô³Ü ôÜØïÜÜåÁÜ‘ ÃÜèÓ ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ œÜعàÍÜ܉ (èÃÏÜ : 6 ÃÜíÜåÏËÜÓ, 1899, ÏÜä´ÑÜà : 2 ÏÜÜœÜÚ, 1980) 1936ÏÜÜØ êÜزÃÜ ô‘âêÜ †ÜçÉ o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

287


èÃÜÓåïÜÃÜ ÄÜåÆÜÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ ƒÜÆÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜåíÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ƒÜÜåíÜÜÑÜåêÜàØ ÁÜÃÜ : ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß ÝËÜÃÜß´Ü ÏÜÜå¹ß

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå ÏÜÜåüå ÍÜÜÄÜå ÆܵÜÜå éÆÜå. ôÜÏÜÄÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ ÄÜØ¡íÜÓ Æܵ܃ܡÃÜÜÃÜß ôÜÜÏÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜàµÜ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜ ‘å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜÜ †ÃÑÜ ÆÜÝÓíÜÜÓèÃÜÜåÃÜÜ ËÜ÷à ³ÜÜå²Ü ÆܵÜÜå ‘å †å ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ‹êêÜåƒÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ¡åíÜÜ-íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. ÆÜÓØ´Üà †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÆܵÜÜåÃÜß ôÜ؃ÑÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜ “å ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂôÜØÄÜå ¥ÆÜôÜåêÜÜ ÝÆÜ´ÜÜ-ÆÜàµÜÃÜÜ ÏÜÃÜÜåÍÜÜíÜ. Ý‘ïÜÜåÓÜíÜô³ÜÜÃÜÜØ íÜóÜÜÚå ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÝÆÜ´ÜÜ ôÜܳÜå ƒÜÍÜåƒÜÍÜÜ ÝÏÜêÜÜíÜßÃÜå ‘ÜÏÜ ‘Óß `“Üåüå ÄÜÜØÁÜß'ÃÜàØ ÝËÜÓ๠ÆÜÜÏÜÃÜÜÓ ÷ÝÓêÜÜêÜ ÑÜàíÜÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ÆÜ÷ÜǜܴÜÜØ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ³ÜßÑÜ

ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ƒÜÜåíÜÜÑÜåêÜàØ ÁÜÃÜ : ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß, êÜå. ÃÜßêÜÏÜ ÆÜÓ߃Ü, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1998ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2007, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7.5, ÆÜÜÃÜÜØ : 244+16, _ 95

288 

ÆÜ÷åêÜÜØ ÍÜÜÓ´Ü ÆÜ÷ÜÇœÜß ÄÜÑÜÜ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ÆÜâ±ÜÚÆܱÜå ËÜÜÆÜàÃÜÜ †Ø´ÜåíÜÜôÜß ‘åÏÜ ÃܳÜß ËÜÃÜß ïÜ‘´ÜÜ ´ÜåÃÜàØ íÜóÜÚíÜÜÓ íܱÜÚÃÜ ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜØ ¹ÜåÝ÷µÜß ÃÜßêÜÏÜËÜ÷åÃÜ ÆÜÓ߃Üå ê܃ÜåêÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß ÏÜìå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜÜÝÓíÜÜÝÓ‘ ¢íÜÃÜÃÜå †ÃÜå ÆÜÝÓíÜÜÓèÃÜÜå ÆÜ´ÑÜåÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß ÝÃÜôÜËÜ´Ü ´Ü³ÜÜ ôÜØËÜØÁÜÜåÃÜå ôÜÏÜèíÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ™Ü±ÜàØ ‘ÜÏÜÃÜàØ “å. †ÜïÜÓå ôÜíÜÜ ËÜôÜÜå ÆÜÜÃÜÜØÏÜÜØ ÆܳÜÓÜÑÜåêÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÆܵÜÜåÃÜÜ ÍÜÜÄÜå ÆÜœÜÜôÜå‘ ÆÜÜÃÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å. ôÜÜ´Ü ËêÜç‘ †åò í÷܇ü ÉÜåüÜåÄÜÂÜÈÖôÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÷ô´ÜÜšÜÓÏÜÜØ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜå ê܃ÜåêÜÜ ÆܵÜÃÜß ËÜå ÆêÜåü ÆÜàô´Ü‘ÃÜàØ ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüàØ èÏÜÜ ÆÜÜôÜàØ “å. ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜå ËÜÜìÆܱܳÜß ê܉ÃÜå ÏÜä´ÑÜà ÆÜÑÜÛ´Ü ÝÆÜ´ÜÜ ôÜܳÜå ôÜèÜÚÑÜåêÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚÃÜàØ ËÜÑÜÜÃÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÆÜÜÃÜå-ÆÜÜÃÜå ÏÜìå “å. ËÜçÝÓôüÓ ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘Ü ÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå `ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ'ÃÜß ÆÜÂÜÝÆ´Ü ÃÜ ³ÜÜ´Ü †åíÜàØ ÄÜÜØÁÜßôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜå ‹ÆÜÓ“êêÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÓÃÜÜÓ ÆÜ±Ü ‘÷ß ïÜ‘å. ÆÜàµÜ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜ ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚÃÜÜØ ËÜßè ÆÜ±Ü †Ü ÝíܹåïÜÆÜÂíÜÜôÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è íÜíÜÜÑÜÜØ ´ÜåÃÜß ôÜÜ÷å¹ß †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÆÜâÓå “å. ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜàØ †å‘êÜíÜÜÑÜàØ ËÜÜìÆܱÜ, ËÜÜìÆܱÜÏÜÜØ è ÆÜÓ¹åïÜÄÜÏÜÃÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜå ÝíÜÑÜÜåÄÜ, ôÜØÑÜàø´Ü ‘àüàØËÜÏÜÜØ ‹“åÓÃÜå ‘ÜÓ±Üå ‹ÆÜåÝšÜ´Ü ËÜÜìÆܱÜ, íܲßêÜÜåÃÜÜØ ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÝíÜÃÜÜÃÜÜ ÍܱܴÜÓÃÜÜØ íÜóÜÜÚå, ÑÜàíÜÜÃÜ íÜÑÜå êÜÄÃÜ, ÝíÜêÜÜÑÜ´ÜÏÜÜØ †ÍÑÜÜôÜ ÏÜÜüå ôÜÄÜÜ ÆÜàµÜÃÜå ËܹêÜå ÍܵÜß¡ÃÜß ÆÜôÜعÄÜß ‘ÓÃÜÜÓ ÝÆÜ´ÜÜÃÜå `íÜ÷ÜêÜÜØ-¹íÜêÜÜØ'ÃÜß é†å ¡å´ÜÜå ³ÜÑÜåêÜÜå ÆÜàµÜ, †å ôÜØ™ÜóÜÚÏÜÜسÜß èÃÏÜåêÜÜå ÄÜä÷´ÑÜÜÄÜ.".". †Ü ôÜ™ÜìÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜåÏÜÜØ ôÜØÑÜàø´Ü ‘àüàØËÜÏÜÜØ ‹“åÓ ÝôÜíÜÜÑÜÃÜÜ ´ÜÏÜÜÏÜ ÏÜà¼Ü †Üèå †å‘ ôÜ¹ß ‹ÆÜÓÜØ´ÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ íÜß´Üß ÄÜÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‘Ü؉ ™ÜôÜÓ‘Üå ÏÜÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ †å ÏÜÜÓß êÜßÁÜÜå. †å ÆÜ÷åêÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜå ´ÜåÏÜ “åêêÜÜå ÆÜ±Ü ÃÜ÷Üå´ÜÜå. ÷Ü, †å ™ÜôÜÓ‘ÜÃÜß ÏÜêÜÏÜÆÜ©ß ‘ÓíÜÜ ÝÃÜÝÏܶÜå †ÃÜå †å Óß´Üå ÝÆÜ´ÜÜ-ÆÜàµÜ ËÜÃÃÜåÃÜß ôÜÜœÜß “ËÜß †ÜêÜåƒÜíÜÜ ÏÜÜüå ÃÜßêÜÏÜËÜ÷åÃÜ ÆÜÓ៚ ¿ÜÓÜ ê܃ÜÜÑÜåêÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ôÜ÷Üå¹Ó èåíÜàØ “å. †ÃÜå †å Óß´Üå ËÜÃÃÜå †å‘ËÜß¡ÃÜÜØ ÆÜâÓ‘ “å. ÄÜÜØÁÜߢ ‘å ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÝÓíÜÜÓèÃÜ ôÜܳÜå ôÜØ‘ìÜÑÜåêÜàØ ÆÜàô´Ü‘ ÷ÜåÑÜ †åüêÜå ´ÜåÏÜÜØ ÆÜÂ‘Ó±Ü †å‘ÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜ ÆÜÜÃÜܳÜß ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ `ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ' ´ÜÓß‘å ÃÜ †ÜíÜå ´Üå ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ ÄܱÜÜÑÜ ÆÜÓØ´Üà ÆÜÂô´Üà´Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜ ËÜÜìÆÜ±Ü ôÜعÍÜÚå ïÜé ³Ü´Üß íÜÜ´ÜÏÜÜØ ÝÆÜ´ÜÜ¢ÃÜÜå ÃÜÜÏÜÜåêêÜåƒÜ `ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜ'ÃÜå ËܹêÜå `ÄÜÜØÁÜߢ' ´ÜÓß‘å ³ÜÜÑÜ †å ‘«å ´ÜåíÜàØ “å. †å ‹ÆÜÓÜØ´Ü ôÜÜêÜíÜÜÓß íÜÜ´ÜÜåÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ÆÜ±Ü œÜÜå’ôÜ íÜóÜÚ ‘å ôÜÏÜÑÜÄÜÜìÜå ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå `´ÜÜèå´ÜÓÏÜÜØ' `ÄÜÑÜå íÜóÜÚå' èåíÜÜ ïÜ˹ÆÜÂÑÜÜåÄÜ †ÃÜàÝœÜ´Ü êÜÜÄÜå “å. †å Óß´Üå ÆÜÜÃÜ ÃÜØËÜÓ 77 ‹ÆÜÓ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ÆÜàµÜß ÓÜÏÜßËÜ÷åÃÜÃÜß ÏÜÜåüß ¹ß‘Óß ‘àôÜàÏÜÃÜÜ ÏÜä´ÑÜàÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ “å ÆÜÓØ´Üà ÆÜÜÃÜ ÃÜØËÜÓ 141 ÆÜÓ ¹ïÜÜÚíÜåêÜÜ íÜØïÜíÜåêÜÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ÃܳÜß. 1998ÏÜÜØ ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäÝ¶Ü †ÃÜå 2007ÏÜÜØ ÆÜàÃÜÏÜÚàº±Ü ÆÜÜÏÜåêÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÷íÜåÃÜÜ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü í܃ܴÜå †Ü ÍÜâêÜÜå ÝÃÜíÜÜÓß ïÜ‘ÜÑÜ †ÃÜå ÃÜíÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå ´Ü³ÜÜ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÈÖôÜÃÜàØ ‹ÏÜå ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜÜå ‹¶ÜÏÜ.

èåÏÜÃÜÜ ´ÜåÏÜ ÆÜÂô´Üà´Ü êÜÜÄÜå “å. ôÜØÑÜàø´Ü ‘àüàØËÜÃÜÜå ‹“åÓ †åüêÜÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î ‘åÏÜ ‘å †å ÆܳÜÜÃÜÜå íÜßôÜÏÜß ôܹßÏÜÜØ è ÝíÜêÜÜåÆÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝʑܳÜß íÜ÷åêÜÜ †ÃÜå íÜåìÜôÜÓ †ÜíÜß ÄÜÑÜåêÜÜ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜå ÆÜÓ¹åïÜÃÜß ÁÜÓ´Üß ÆÜÓ èå ݹïÜÜôÜâœÜÃÜ ‘å ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜ ÏÜëÑÜÜØ ´Üå ôíܹåïÜÃÜß ÁÜÓ´Üß ÆÜÓ ÆÜÂÜÓØÝÍÜ‘ íÜóÜÜÚåÏÜÜØ ËÜÜÆÜà ÆÜÜôÜå³Üß ÃÜ ÏÜëÑÜÜØ. †Ü ƒÜÜåüå ÝÆÜ´ÜÜ-ÆÜàµÜ íÜœœÜå ÏÜÜåüß ƒÜ܉ ôÜ¢Ú, èå ‹¶ÜÓÜå¶ÜÓ íÜÁÜ´Üß è œÜÜêÜß †ÃÜå ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜ ÆÜšÜå ´ÜÜå ÏÜä´ÑÜà ÆÜÑÜÛ´Ü †å èåÏÜÃÜß ´ÜåÏÜ è Ó÷ß. ÝÆÜ´ÜÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ µÜ±Ü ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÆÜÓ´íÜåÃÜÜØ ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜØ íÜêܱÜÜå ÆÜ±Ü †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ Ë܃ÜâËÜß Ý”êÜÜÑÜÜØ “å. ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜå ‘àêÜ ÆÜÜØœÜ ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÷´ÜÜØ. èåÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß ÃÜÜÃÜÜ ÆÜàµÜ ïÜÜÝôÜÃÜå ÆÜ´ÃÜß ÄÜàêÜÜËÜËÜ÷åÃÜÃÜß ÷ÑÜÜ´Üß ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ è ÄÜàÏÜÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÝíÜÁÜàÓ ³ÜÑÜÜ ÆÜ“ß íÜœÜåü ÆÜàµÜ ÓÝôÜ‘ÃÜàØ ÆÜ±Ü †íÜôÜÜÃÜ ³ÜÑÜàØ. íÑÜíÜôÜÜÑÜå ÝÃÜíÜä¶Ü ËÜçÃ‘Ó †ÃÜå ïÜÜåƒÜ³Üß ê܃ܴÜÜ ÏÜàØË܉ÝÃÜíÜÜôÜß ÄÜàèÓÜ´Üß êÜåƒÜ‘ ݹÃÜ‘Ó ¡åïÜ߆å íÜßôÜÏÜß ôܹßÃÜÜ †ØÝ´ÜÏÜ ¹ÜÑÜ‘ÜÃÜÜØ †ØÝ´ÜÏÜ íÜóÜÜÚåÏÜÜØ ê܃ÜåêÜß ÆÜ‘ÜïÜÃÜÜå Æܲ“ÜÑÜÜå ÃÜÜÏÜ‘ ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜÃÜå †ÜÁÜÜÓå ÏÜàØË܉ÃÜß íÑÜíÜôÜÜÑÜß ÓØÄÜÍÜâÝÏÜ ÆÜÓ ÄÜÜØÁÜß ÝíÜÓའÄÜÜØÁÜß ÃÜÜü‘ ÍÜèíÜÜÑÜàØ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ïÜÜå ÆÜ±Ü ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ ³ÜÑÜÜ. ÏÜ÷Ü´ÏÜÜÃÜÜå ÉÜåüÜå œÜêܱÜß ÃÜÜåüÜå ÆÜÓ “ÆÜÜÑÜ “å ´ÜåÃÜÜå ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ‘ÜÓ †ÃÜå ÃÜÜüÝ‘ÑÜ܆Üå†å èà¹ß Óß´Üå ÉÜÑܹÜå ‹«ÜíÑÜÜå. ôÜܳÜå ôÜܳÜå ´ÜåÏܱÜå ÏÜÜÄÜÚ ÍÜâêÜåêÜÜ ÆÜàµÜÃÜß ¢íÜÃÜß ¹ïÜÜÚíÜíÜÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ËÜ¡å êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÓÜ÷ËÜÓ ËÜÃÜåêÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜä´ÑÜÃÜÜ ÆÜÜØœÜ ¹ÜÑÜ‘Ü ÆÜ“ß èå

 

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú": 3, ÓÜÏÜíÜÃÜ †åÆÜÜüÚÏÜåÃü, 67, ÃÜå÷Óà ÆÜÜ‘Ú, íÜõÜÜÆÜàÓ, †ÏܹÜíÜܹ–380 015 e-mail": binitmodi@gmail.com

o

ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ´ÜÏÜå ÷´ÜÜ ôÜ´ÑÜÃÜàØ ÞôÏÜ´Ü †ÃÜÜݹ, †ÜüêÜß ÏÜÜµÜ Ó÷ß Ä܉ ÑÜܹß. [ïܴܹêÜ] ‰Ã¹àêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

289


ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ : ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå ÓÏܱÜß‘ ôÜÜåÏÜåòÜÓ

ËÜÜåêÜß ïÜ‘´ÜÜå ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ èå †å‘ ÆÜ±Ü ÃÜ‘ÜÏÜÜå ïÜ˹ ËÜÜåêÜ´ÜÜå ÃܳÜß ´Üå ÏÜÜæÃÜß “å.—ÄÜÜØÁÜߢ [ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå]1 ïÜÜòÜ´Ü ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ¡ÃÑÜà†ÜÓß – 2013ÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ †Ü †íÜ´Ü íÜÜ؜ܴÜÜØ ÏÜÜÓàØ ÏÜÃÜ ÝíÜœÜÜÓå œÜ²ß ¡ÑÜ “å. ÏÜÜæÃÜß ÏÜ÷Ü´ÏÜÜÃÜß †ôƒÜÝêÜ´Ü íÜ÷å´Üß íÜܱÜß ÷ØÏÜåïÜÜØ †Ü¹Ó †ÃÜå †ÜÿÜÑÜÚ ÆÜÂåÓå “å. †°ì‘, †ÝíÜÓÜÏÜ, †ÆÜÝÓÏÜåÑÜ “´ÜÜØ ´ÜÆÜ :ÆÜâ´Ü. ïÜ˹åïÜ˹ †ÜœÜÓ±ÜÃÜß †å ÆÜÓ œÜ‘ÜôÜåêÜÜå. ÕËܹàÏÜÜØ ÕôÜÁÜà ¡±Üå. ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜÜ †Ü ÏÜ÷ÜÆÜÂíÜÜ÷ÃÜàØ ¹Üå÷ÃÜ ‘ÓßÃÜå †åÃÜå

†ÃÜå‘ÝíÜÁÜ éÆÜå †Ü‘ÜÓËܽ ‘ÓíÜÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜôÜÜå ´ÜÜå †ÃÜå‘ ³ÜÑÜÜ “å; ³Ü´ÜÜ ÓûÜ “å, ³Ü´ÜÜ Ó÷åïÜå. †åÏÜÜØ ÆÜß. ÆÜ‘ÜïÜ íÜåÄܲ2 ¿ÜÓÜ †ÆÜÜÓ ÝÃÜó«ÜÆÜâíÜÚ‘ ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜÑÜåêÜÜå ÄÜÂØ³Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå †å‘ ÃÜÜåƒÜß ÍÜÜ´Ü ÆÜܲÃÜÜÓÜå †ÃÜÜåƒÜÜå ÄÜÂØ³Ü ËÜÃÜß Ó÷å “å. ‘‰ Óß´Üå, ¡å‰†å èÓÜ.".". ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘ßÑÜ ÝÃÜíÜå¹ÃÜÏÜÜØ ‘÷åíÜÜÑÜàØ “å ´ÜåÏÜ `ÁÜÏÜÚ †ÃÜå †ÁÑÜÜ´ÏÜ, ÓÜè‘Ü †ÃÜå †³ÜÚ‘ÜÓ±Ü, íÑÜÞø´Ü †ÃÜå ôÜÏÜÜè.".". †åÏÜ †ÃÜå‘ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜå ôÆÜïÜÚ´ÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ œÜÜêÜ´ÜàØ Ó÷å´ÜàØ †ÝíÜÓ´Ü †Ü´ÏÜÝÃÜÓßšÜ±Ü †ÃÜàÍÜíÜÜÑÜ “å.' ´ÜÜå, ÆÜÂíÜåïÜ‘ÏÜÜØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÷å´Üà ÝíÜïÜå íÜÜ´Ü ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÍÜ܉ ê܃Üå “å : .".".´ÜåÏܱÜå (ÄÜÜØÁÜߢ†å) ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜØô‘äÝ´Ü †ÃÜå ôÜØô‘ÜÝÓ´ÜÜÃÜÜ ÆÜàÃÜÓà´³ÜÜÃÜ ÏÜÜüå †ƒÜìØÄÜ (†ôƒÜÝêÜ´Ü) ÑÜ¤Ü †Ü¹ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå. ´ÜåÏÜÃÜÜ †å `ÑܤÜ'ÃÜÜå ÓÜåœÜ‘ †ÃÜå ÆÜÂåÓ‘ ÆÜÂôÜܹ †ÜèÃÜß ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜå ôÜÓì, ôÜØšÜåÆÜ ÃÜå ÄÜÂÜû ôíÜéÆÜå †ÜÆÜíÜÜÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜ ÁÜÓÜíÜ´ÜÜ †Ü ôÜØÆÜܹÃÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜØô‘ÜÓêÜšÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜÜ ôÜÜÓÍÜâ´Ü, ÓÜåœÜ‘, ÆÜÂåÓ‘ ‘å ïÜæšÜݱܑ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜ †ØïÜÜå `‹ÆÜÑÜàø´Ü' ÝíÜóÜÑÜ ïÜßóÜÚ‘Üå ÷å«ì ‘ÜêÜÜÃÜà ˜ÏÜå ÄÜÜå«íÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å. 1

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå, ôÜØÆÜܹ‘ : ÆÜß. ÆÜ‘ÜïÜ íÜåÄܲ, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäݶÜ, íÜóÜÚ 2013, ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇” 5.5×8.5,  ÆÜÜÃÜÜØ 752 (743+9), _ 450/-

290 

2

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ 1967ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü The Mind Of Mahatma Gandhi, R. K. Prabhu, U. R. RaoÃÜÜå ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå éÆÜå íÜóÜÚ 2000ÏÜÜØ ÃÜçïÜÃÜêÜ ËÜà‘ ü×ôü ¿ÜÓÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜå “å. íÜóÜÚ 2011ÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ËÜߢ †ÜíÜäÝ¶Ü ÆÜ±Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘Ó܉ “å. 28 èâÃÜ 2013ÃÜÜ ÓÜåè ´Üå†Üå ôíÜÄÜÚô³Ü ³ÜÑÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜå ïÜ˹ÜØèÝêÜ †ÜÆÜ´ÜÜ êÜåƒÜ `ÄÜàèÓÜ´Üß ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜ ôÜåíÜܳÜßÚ †ÃÜå †Ü¢íÜÃÜ ÄÜÂسÜÆÜÜêÜÃÜß ÝíܹÜÑÜ' ÏÜÜüå èà†Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷, èàêÜ܉ 2013. [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÆÜÜÑÜåêÜß ÏÜÜÝ÷´ÜßÃÜå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ôÆÜóü †ÃÜå ôÜàÓåƒÜ ´ÜåÏÜ è íÑÜÜÆÜ‘ ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ôÜØÆÜܹ‘å ÀÝóü †ÃÜå êÜÄÜÃÜ- ÆÜâíÜÚ‘ ‘åíÜÜå ´ÜÜå ÆÜÝÓñÜÏÜ ‘ÑÜÜåÚ “å ´Üå †Ü ‹ÆÜÑÜàø´Ü ïÜßóÜÚ‘Üå †ÃÜå ´ÜåÃÜß ‘’ÜíÜÜÓß ÆÜÂÏÜܱÜå ´ÜåÏÜ è ‘ÜêÜÜÃÜà ˜ÏÜå ÄÜÜå«íܱÜß ¡å´ÜÜØ ôÜÏÜ¡ïÜå. ¹Ü. ´Ü. †Ü †å‘ ïÜßóÜÚ‘ – ‘óüôÜ÷ÃÜ (ÆÜä. 151) ÷íÜå, †åÃÜß ôÜܳÜå èà¹ß ´ÜÜÓíÜåêÜß ÃÜÜÇÁÜ – `íÜìß èà†Üå ‹ÆÜíÜÜôÜ; ¹à :ƒÜ; ÝíÜÆܹÜ; ôÜÝíÜÃÜÑÜ ‘ÜÃÜâÃÜÍÜØÄÜ; ôÜÝ÷ó±Üà´ÜÜ' – ´ÜÜå, †Ü ‘óüôÜ÷ÃÜÃÜß íÜÜ´Ü †ÃÑÜµÜ øÑÜÜØ øÑÜÜØ ÏÜìå ´ÜåÃÜß ÍÜÜì ÆÜ±Ü ôÜØÆÜܹ‘å †ÜÆÜß †ÃÜå †Ü ÝíÜóÜÑÜÃÜå èà¹Ü èà¹Ü ÀÝóü‘Üå±Ü³Üß ‘‰ Óß´Üå ¡å‰ ïÜ‘ÜÑÜ †å ¹ïÜÜÚíÜß ôÜÏÜÄÜ ÝíÜóÜÑÜÃÜÜå †å‘ ËÜä÷¹Ö ÃÜ‘ïÜÜå ÆÜ±Ü ÓœÜß †ÜÆÑÜÜå. †Ü ÀÝóü†å †ÍÑÜÜôÜ߆Üå†å †Ü ´ÜÏÜÜÏÜ ïÜßóÜÚ‘Üå †ÃÜå ÆÜ´ÑÜå‘ †íÜ´Ü ÃÜßœÜå ÏÜà‘ÜÑÜåêÜÜ õÜÜå´Ü‹ÆÜõÜÜå´ÜÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå ”ß±ÜíÜüÆÜâíÜÚ‘ ¡åíÜÜ èåíÜß “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜÜ 81 ÍÜÜÄÜ; ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ÃÜß ²ÜÑÜÓßÃÜÜ 23 ÍÜÜÄÜ.".". †ÃÜå †åÏÜ ÄÜàèÓÜ´Üß, †ØÄÜÂå¢ ÍÜÜóÜÜÃÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜóÜÑÜ‘ †ÃÜå‘ ÄÜÂسÜÜå; ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆܵÜÜå, ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå, ÍÜÜóܱÜÜå, †ƒÜËÜÜÓß êÜåƒÜÜåÃÜÜå †ÍÑÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ÷¡ÓÜå ÆÜäó«ÜåÏÜÜسÜß ´ÜÜÓíÜß-ôÜÜÓíÜß, †‘ÜÓÜݹ ˜ÏÜå †åÃÜå ÄÜÜå«íÜß, †åÃÜÜ ôÜعÍÜÜåÚÃÜß ôÜàÓåƒÜ ÏÜÜÝ÷´Üß †ÜÆÜß ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓåêÜÜå †Ü ÄÜÂØ³Ü ÆÜ‘ÜïÜÍÜ܉ÃÜÜ ÕœÜ´ÜÃÜ-ÄÜÜåÉÏÜÜØ ÄÜâسÜÜ´ÜÜå ÓûÜå, èåÃÜÜ ÆÜÝÓÆÜÜ‘ éÆÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå †ÜÆܱÜå †Ü ôíÜéÆÜå ÆÜÜÏÜß ïÜøÑÜÜ. ÏÜÁÜÏÜ܃Üß †ôÜ؃ÑÜ ÆÜàóÆÜÜå œÜâôÜßÃÜå èåÏÜ ÏÜÁÜ †å‘µÜ ‘Óå ´ÜåÏÜ †åÏܱÜå †Ü ÏÜÁÜà‘ÜåóÜ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ. ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷ÃÜÜ ÏÜÜœÜÚ-†åÝÆÜÂêÜ 2013ÃÜÜ †Ø‘ÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÝíÜïÜå íÜÜ´Ü ÏÜÜز´ÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÍÜ܉ ÝíÜÃÜÏÜ ÍÜÜíÜå ‘÷å “å : `ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØô‘ÜÓíÜÜÓôÜÜå †å ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÁÑÜåÑÜÃÜß †ÃÜå †åÃÜß ÝôÜݽ ÏÜÜüå ´ÜåÏܱÜå ‘ÓåêÜß ÏܳÜÜÏܱÜÃÜß †å‘ ”Ü؃Üß “å.' ÆÜÓØ´Üà ¡åíÜÜ ËÜåôÜß†å ´ÜÜå †Ü ÄÜÂسÜÃÜå ‘åü‘åüêÜß Óß´Üå ¡å‰ ïÜ‘ÜÑÜ! ÝíܾܳÜßÚ†Üå, ÆÜÂÜÁÑÜÜÆÜ‘Üå, ÆܑܵÜÓÜå, êÜåƒÜ‘Üå ÏÜÜüå †å ÄÜÂØ³Ü †å‘ ‹¶ÜÏÜ ôÜعÍÜÚÄÜÂØ³Ü ËÜÃÜß Ó÷å ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

“å ´ÜÜå ôÜØïÜÜåÁÜ‘Üå-†ÍÑÜÜôÜ߆Üå ÏÜÜüå †å †å‘ †ÍÑÜÜôÜ ÄÜÂسÜÃÜß ÄÜÓè ôÜÜÓå “å. ÄÜÜØÁÜß-¢íÜÃܹïÜÚÃÜÃÜå ÆÜÜÏÜíÜÜ ÏÜÜüå †å †å‘ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå õÜÜå´Ü ËÜÃÜß Ó÷å “å; ´ÜÜå ‘Üå‰ íÜìß ÕœÜ´ÜÃÜÄÜÂØ³Ü ´ÜÓß‘å ÆÜ±Ü †åÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜÏÜÜØ ê܉ ïÜ‘å. †ÜÏÜ †Ü †å‘ ËÜ÷àÆÜÝÓÏÜܱÜß ÄÜÂØ³Ü “å. †åÏÜÜØ †å‘êÜå ÷ܳÜå ôÜâ”ÆÜâíÜÚ‘ ôÜØ‘ÝêÜ´Ü ‘ÓåêÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜå œÜßíÜüÆÜâíÜÚ‘ ÏÜà‘ÜÑÜåêÜÜ õÜÜå´Ü-ôÜعÍÜÜåÚÃÜå ”ß±ÜíÜü³Üß ¡å‰†å ´ÜÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜíÜå ‘å †Ü ‘ÜÏÜ ‘åüêÜàØ ÆÜÝÓñÜÏÜ ôÜÜÁÑÜ ÷´ÜàØ. ôÜØÆÜܹ‘å ÆÜÂíÜåïÜ‘ÃÜå †ÜÆÜåêÜàØ ‹ÆÜïÜßóÜÚ‘ `†ÜœÜÜÓÝíÜœÜÜÓ ‘ÜåïÜ' ™Ü±ÜàØ è ôÜâœÜ‘ “å. †ÜœÜÜÓ-ÝíÜœÜÜÓÃÜàØ ôÜÏÜÜÑÜÜåèÃÜ †å †åÏÜÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜÜôÜå³Üß ÏÜìåêÜÜå ¢íÜÃÜÏÜØµÜ “å. †ÜݳÜÚ‘ ôÜØ‘üÃÜÜ †Ü ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ `†³ÜÚïÜÜôµÜ' ÝíÜïÜåÃÜß íÜÜ´Ü èÓÜ íÜÜØœÜ߆å : †³ÜÚïÜÜôµÜ †ÃÜå ÃÜßÝ´ÜïÜÜôµÜ íÜœœÜå ÷àØ ÍÜå¹ ÃܳÜß ÆÜܲ´ÜÜå. èå †³ÜÚïÜÜôµÜ íÑÜÞø´Ü †³ÜíÜÜ ÆÜ¡ÃÜÜ Ý÷´ÜÃÜå ‰¡ ‘Óå ´Üå ÃÜßݴܳÜß ÝíÜÓའ÷Üå‰ ÆÜÜÆÜ “å. ´Üå³Üß †å‘ ¹åïÜÃÜå ÷ܳÜå ËÜß¡ ¹åïÜÃÜå ‘œÜ²íÜÜÃÜå ôÜÜÓà †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜåÃÜå ÷àØ †ÃÜßÝ´Ü ÄܱÜàØ “àØ. ÏÜèâÓÜåÃÜàØ êÜÜå÷ß œÜâôÜßÃÜå ËÜÃÜåêÜß íÜô´Üà†Üå êÜåíÜß ‘å íÜÜÆÜÓíÜß †å ÆÜÜÆÜ “å. (ÆÜä. 27) [ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ, 13-10-1921; ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 20-101921; †šÜÓ¹å÷-21 (1971) ÆÜä. 259]

†ÜèÃÜÜ ôÜعÍÜÚÏÜÜØ ÆÜ±Ü ïÜàØ †Ü íÜÜ´Ü †åüêÜß è ÆÜÂô´Üà´Ü ÃܳÜß? `íÜìß èà†Üå', †å †íÜ´Ü ÃÜßœÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜÏÜÜسÜß ÑÜØÄÜ ‡ÞòÑÜÜ, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ‘å ÆÜ“ß †šÜÓ¹å÷ÏÜÜØ ôÜÏÜÜÝíÜóü †Ü †íÜ´ÜÓ±ÜÃÜàØ ÆÜÜ‘àØ ÆÜÄÜåÓàØ †÷Î †ÜÆܱÜÃÜå ÏÜìß Ó÷å “å. ÆÜÄÜêÜåÆÜÄÜêÜàØ ÏÜåìíÜß ÃܹßÃÜÜ ÏÜàƒÜ³Üß ÏÜâì ôÜàÁÜß ÆÜÂíÜÜôÜ ‘Ó´ÜÜØ ÆÜ÷ÜÇœÜíÜÜÃÜß ôÜØïÜÜåÁÜÃÜíÜäݶÜÃÜÜ ¹ïÜÚÃÜ †÷Î ³ÜÜÑÜ “å. †³ÜÚïÜÜôµÜÃÜß èåÏÜ ÝïÜšÜ±Ü †ÃÜå ÆܑܵÜÓ´íÜ ÆÜ±Ü †Üèå †åüêÜÜØ è ՜ܴÜÜ †ÃÜå ՜ܴÜÃÜÃÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå “å. ´ÜÜå ÆܑܵÜÓ´íÜ ÝíÜïÜåÃÜß †Ü ÄÜÜØÁÜßíÜܱÜß : ÆܑܵÜÓÃÜàØ ôÜÜœÜàØ ‘ÜÏÜ èÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜÃÜôÜ ÆÜÓ èÃÜ´ÜÜÃÜå ¡å‰†å ‘å ÃÜ ¡å‰†å ´ÜÜåÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÓ ÆܲåêÜß “ÜÆÜÃÜå ÷‘ß‘´Ü éÆÜå †ÜåìƒÜÜíÜß ´ÜåÏÜÃÜÜå ÏÜÜÓÜå œÜêÜÜíÜíÜÜÃÜàØ ÃܳÜß, èÃÜ´ÜÜÃÜÜ ÏÜÜÃÜôÜÃÜå ôÜÜœÜß Óß´Üå ‘åìíÜíÜÜÃÜàØ “å.

291


†ÃÜå ôܶíÜÏÜÜØ §²Ü±Ü éÆÜå ÆÜÂÄÜüÒàØ “å. †Ü ÏÜ÷¹Ö ‘ÜÑÜÚ ÝÃÜÝÏܶÜå, ÄÜÜØÁÜß-ôÜØôÜÄÜåÚ, ¢íÜÃÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå †å‘ ÆÜ‘ÜÓå †ÃÜÜïÜÞø´Ü ÍÜÜíÜ ‘åìíÜíÜÜÃÜÜå ÑÜ´ÃÜ ‘Ó´ÜÜØ †åíÜÜ †Ü ÄÜÜØÁÜßÄÜÂØ³Ü ôÜܳÜå ÄÜÜå«²ß ÏÜÜزíÜÜ, ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÑÜÜåÄÜ ïÜ˹ÜåÃÜå ÏÜÏÜìÜíÜß ê܉†å :

´Üå³Üß “ÜÆÜÜØíÜÜì܆å ÷ØÏÜåïÜ ‘‰ ÷‘ß‘´Ü øÑÜÜÓå è±ÜÜíÜíÜß ´ÜåÃÜÜå ÝíÜíÜå‘ ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å. †Üèå ´ÜÜå “ÜÆÜÜØíÜÜì܆Üå ÏÜÜµÜ ÷‘ß‘´ÜÜåÃÜå è íÜìÄÜß Ó÷å “å †åíÜàØ ÃܳÜß. “ÜÆÜÜØíÜÜìÜÃÜÜå ÁÜØÁÜÜå ``ËÜÃÜÜíÜÜå ‘åíÜÜ ËÜÃÜïÜå ´ÜåÃÜß †ÜÄÜì³Üß œÜ´ÜàÓ܉ÆÜâíÜÚ‘ ÁÜÜÓ±ÜÜ'' ‘ÓíÜÜÃÜß ‘ìÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜÑÜåêÜÜå ÏÜÃÜÜÑÜ “å.(ÆÜä. 370) [÷ÝÓèÃÜËÜØÁÜà, 29 – 09 – 1947, ÆÜÜ. 338 : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå (1967) ÆÜä. 447]

†ÜÆܱÜÜ ËÜÁÜÜÃÜå ÝíÜïÜå ÷àØ ´ÜÜå †å‘ è íÜô´ÜàÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ ¡å‰ ÓûÜå “àØ, ´Üå †å ‘å †ÜÆܱÜå èå ‘Ø‰ íÜÜØœÑÜàØ “å ´Üå ÝíÜœÜÜÓ߆å, ÷èÏÜ ‘Ó߆å, †ÃÜå ´ÜåÃÜå †ÜÆܱÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ †å‘ †ØÄÜ ËÜÃÜÜíÜß ¹‰†å. (ÆÜä. 72)  êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ôÜß-2, ôÜØô‘ä´Ü üçÃÜÜÏÜåÃüÖôÜ, ôÜß. †åœÜ. ÝíܾÜêÜÑÜ ôÜÜÏÜå, ÆÜÜÓôÜ ËÜØÄÜêÜÜ ÆÜÜ“ì, ÄÜÜåµÜß, ÆÜÜå. ôÜàÍÜÜÃÜÆÜàÓÜ, íܲÜå¹ÓÜ – 390 023

“å‘ 1947ÏÜÜØ ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜåêÜÜ †Ü ÝíÜœÜÜÓÜå †ƒÜËÜÜÓÜå ÃÜå ÏÜßݲÑÜÜÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ ê܉ íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ôÜعÍÜåÚ ÆÜ±Ü ¡åíÜÜ èåíÜÜ ÃܳÜß êÜÜÄÜ´ÜÜ? ÆÜ‘ÜïÜÍÜ܉ÃÜÜ ÆÜÜ“êÜÜ †ÓôÜÜÃÜÜå ôÜÜšÜß ËÜÃÜíÜÜÃÜàØ ³ÜÑÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÃÜÜ †Ü ÆÜÂÑÜ´ÃÜÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÕËÜËÜ ÄÜÂسÜÃÜÜ ´Ü¶íÜ o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÏÜÜØ ‹ÆÜêÜËÁÜ ÝíÜÝíÜÁÜ ‘ÜåïÜ  ݃ÜôôÜÜ‘ÜåïÜ _ 40.00 ÄÜàèÓÜ´Üß – Ý÷Ã¹ß ‘ÜåïÜ _ 100.00 ÝíÜÃÜß´Ü ¡å²±Üß‘ÜåïÜ  ôÜØÆÜÜ. ÏÜÄÜÃÜÍÜ܉ ¹åôÜ܉ _ 150.00 ôÜܳÜÚ ¡å²±Üß‘ÜåïÜ ( ÆÜàÓíܱÜß ôÜܳÜå) _ 300.00 ôÜØô‘ä´Ü – ÄÜàèÓÜ´Üß ‘ÜåïÜ _ 125.00 Ý÷ùß – ÄÜàèÓÜ´Üß ‘ÜåïÜ _ 175.00 Õ÷¹àô´ÜÜÃÜß ïÜ˹‘ÜåïÜ ²Üç. †ØËÜÜïÜØ‘Ó ÃÜÜÄÜÓ  _ 250.00 ÝíܤÜÜÃÜ‘ÜåïÜ 1. †ÜÑÜàÝíÜÚ¤ÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 2. ÍÜâÄÜÜåì  _ 50.00 ,, 3. ÄÜݱܴÜÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 4. íÜÃÜôÆÜÝ´ÜÝíܤÜÜÃÜ   _ 50.00 ,, 5 ÓôÜÜÑܱÜÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 6. ÆÜÂܱÜßÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 7. ÍÜÜæÝ´Ü‘ ÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 8. ÍÜâÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 9. ‘äÝóÜÝíܤÜÜÃÜ  _ 50.00 ,, 10. ‡èÃÜåÓß ÝíܤÜÜÃÜ  _ 60.00 ,, (1) Ýíܾà´Ü ÑÜÜØݵܑ  _ 30.00 ,, (2) ÝôÜÝíÜêÜ  _ 30.00 ÝíܤÜÜÃÜ‘ÜåïÜ ÍÜÜÄÜ 1³Üß 10 (ôÜåüÃÜÜ)  _ 500.00 292 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‘àüàØËÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜß êÜÜÄܱÜß †ÃÜå ÓÜóü×ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ †ÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ¹ô´ÜÜíÜåè : ŸÑÜÜØ Ó÷Üå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷å‘´ÜÜ Ó÷Üå ÆÜàÝÃÜ´ÜÜ †Óà±Ü ÷±ÜÚå

ÄÜÜØÁÜߢ†å ÆÜÜå´Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜåÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ïÜàØ ïÜàØ ‘ÑÜàÛ, ‘åíÜß Óß´Üå ‘ÑÜàÛ, ´Üå ÏÜÜüå ´ÜåÏܱÜå ‘åíÜÜ ÑÜ´ÃÜÜå ‘ÑÜÜÚ ´ÜåÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´Üå ¡´Üå øÑÜÜØÑÜ ‘ÑÜÜÚå ÃܳÜß. †å è ‘ÜÓ±ÜôÜÓ ËÜ÷à ÏÜÜåüÜå ôÜÏÜà¹ÜÑÜ †åÏÜ ÆÜ±Ü ÏÜÜÃÜå “å ‘å ÄÜÜØÁÜߢ†å ´ÜåÏÜÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÏÜÜüå ‘ïÜàØ è ‘ÑÜàÛ ÃܳÜß. ¡å †Ü íÜÜ´ÜÏÜÜØ íÜèâ¹ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ôÜàñÜß ÃÜßêÜÏÜ ÆÜÓ៚ ÝêÜÝƒÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ŸÑÜÜØ Ó÷Üå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷å‘´ÜÜ Ó÷Üå ´ÜåÃÜÜå èíÜÜËÜ “å. íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ íÑÜÝø´ÜÄÜ´Ü †åóܱÜ܆ÜåÃÜß †ÜÆÜâÝ´ÜÚ †å è †å‘ ÁÜÏÜÚ ËÜÃÜß ÓûÜå “å ´ÜåíÜÜ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ôÜؘÜØÝ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ ‹ø´Ü ÆÜàô´Ü‘ `ÆÜâ“íÜÜ «å‘ܱÜàØ' ËÜÃÜß Ó÷å ´ÜåíÜàØ

ŸÑÜÜØ Ó÷Üå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷å‘´ÜÜ Ó÷Üå, êÜå. ÃÜßêÜÏÜ ÆÜÓ߃Ü, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 2004ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ:ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2012, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜØ :235+29, _ 80

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

“å. †Ü ôÜØ‘êÜÃÜÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ïÜøÑÜ ´ÜÏÜÜÏÜ ÆܵÜÜå ôÜÏÜÜíÑÜÜ “å †åíÜàØ ´Üå†Üå ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ê܃Üå “å. ÄÜÜØÁÜߢ ‘àüàØËÜÃÜå `‰òÜÓÓÝœÜ´Ü ôÜØô³ÜÜÃÜ' ´ÜÓß‘å †ÜåìƒÜÜíÜå “å. †Ü †å‘ †åíÜàØ ôÜØô³ÜÜÃÜ ‘å íÑÜíÜô³ÜÜ “å ŸÑÜÜØ ÄÜÜØÁÜß ÏÜÜÃÜå “å ‘å, `†Ý÷ØôÜÜÃÜÜå †÷Î ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜíÜÜÚåœœÜ ÁÜÏÜÚ ´ÜÓß‘å †ÃÜå ôÜâšÏÜÜÝ´ÜôÜâšÏÜ ô´ÜÓå, ´Üä±ÜÏÜâêÜô´ÜÓå ôÜÜæ‘Üå‰ ¿ÜÓÜ †ÏÜêÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å'. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘àüàØËÜßèÃÜÜå ôÜܳÜåÃÜÜ ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓÏÜÜØ ÝÆÜ´ÜÜ, ôÜôÜÓÜ †ÃÜå ¹Ü¹Ü ´ÜÓß‘å ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß “å. ÆÜàµÜÜå-ÆÜàµÜíÜÁÜâ†ÜåÏÜÜØ ÷ÝÓêÜÜêÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆÜ´ÃÜß ÄÜàêÜÜËÜËÜ÷åÃÜ (œÜØœÜß), ËÜß¡ ÏÜݱÜêÜÜêÜ †ÃÜå ôÜàïÜßêÜÜ, µÜß¡ ÓÜÏܹÜôÜ †ÃÜå ÝÃÜÏÜÚìÜ (ÃÜßÏÜà) †ÃÜå “åêêÜÜ ¹åíܹÜôÜ †ÃÜå êÜšÏÜß, ÆÜÜæµÜ-ÆÜÜæµÜ߆ÜåÏÜÜØ ÓÜÏÜß, ôÜß´ÜÜ, †Óà±Ü, ‡êÜÜÃÜå ôÜØËÜÜåÁÜåêÜÜ “å. ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ œÜÜÓ ÏÜàƒÑÜ ÆÜ‘ӱÜÜå “å. ´ÜåÏÜÜØ œÜÜÓ ÆÜàµÜ-ÆÜàµÜíÜÁÜâ†ÜåÃÜå ê܃ÜåêÜÜ êÜÄÜÍÜÄÜ 290 èåüêÜÜ ÆܵÜÜå “å. ÆÜ‘ӱÜ : 1. ÁÜÜÑÜÛà ÏÜÃÜàóÑÜÃÜàØ ‘ÓíÜàØ ÷ÝÓÃÜàØ, ÷ÝÓêÜÜêÜ †ÃÜå ÆÜàµÜß ôÜÏÜ ÆÜàµÜíÜÁÜâ ÄÜàêÜÜËÜ(œÜØœÜì)ÃÜå 28 ÆܵÜÜå 2. ÉÓè †å è ÆÜÓÏÜÜ´ÏÜÜÃÜàØ Óü±Ü, ÏÜݱÜêÜÜêÜ †ÃÜå ôÜàïÜßêÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜå (¹.†ÜÝÊ‘Ü) 170 ÆܵÜÜå 3. ôÜ´ÑÜ †ÃÜå ÍÜÝø´ÜÓôÜÃÜß ÏÜô´Üß, ÓÜÏܹÜôÜ †ÃÜå ÝÃÜÏÜÚìÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜå 45 ÆܵÜÜå 4. ÃÜÜÃÜÜå ´ÜÜåÑÜ Ó܉ÃÜÜå ¹Ü±ÜÜå, ¹åíܹÜôÜ †ÃÜå êÜšÏÜßÃÜå 46 ÆܵÜÜå ÆÜä.196³Üß 233 ôÜàÁÜßÏÜÜØ ‘ÜÏܹà™ÜÜ èÏÜÃÜÜêÜÜêÜ¢, ÷ÝÓêÜÜêÜÃÜÜ ÆÜàµÜ ÓÝôÜ‘ÃÜå †ØèÝêÜ, ÆܱÜÚ‘àüßÏÜÜØ ¹åíܹÜôÜÃÜÜØ êÜÄÃÜ, ‘ô´ÜâÓËÜÜÃÜå †ØèÝêÜ, ËÜÜÆÜà ‘å ‘à“ †ÝíÜôÏÜÓ±ÜßÑÜ ÝœÜµÜ, ÝÃÜÏÜÚìÜ ÄÜÜØÁÜß †ÃÜå ôÜàïÜßêÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ, 293


ôÜàïÜßêÜÜËÜ÷åÃÜ"–"ÄÜÜØÁÜßÃÜß ôÜß´ÜÜ, ÄÜÜØÁÜß ôÜܳÜåÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü, ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß-‘ô´ÜàÓËÜÜ íÜØïÜíÜäšÜ †ÃÜå ôÜعÍÜÚôÜÜÝ÷´ÑÜ ôÜÏÜÜÝíÜóü “å. ÝíÜÝíÜÁÜ ÆܵÜÜåÃÜÜ †ØïÜ †Ü ÏÜàèËÜ “å : ÷àØ ÄÜÏÜå ´ÜåüêÜÜå ÃÜ܃ÜàïÜ ÷ÜåŒ ´ÜÜåÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÆܵÜÜåÃÜß ÓÜ÷ ¡åŒ “àØ. ÏÜÜÓß ÃÜ܃ÜàïÜß ÆÜ±Ü ÆÜÂåÏÜ ÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ÷ÜåÑÜ “å ÃÜå.".". ÏÜÃÜå ¹Ó ÏÜÝ÷ÃÜå †å‘ ÆÜµÜ ê܃ÜíÜÜÃÜÜå †ÃÜå †å‘ ÆÜµÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜå ÷‘ “å, ÏÜÃÜå èåíÜÜå íÜƒÜ´Ü ÏÜìå ‘å ´ÜåíÜÜå ÷àØ ‘ÜÄÜì ê܃Üß ÃÜ܃ÜàØ “àØ .".". ´ÜÏÜå ‘ÜÄÜì ê܃ÜíÜÜÏÜÜØ †Üå“ß †ÜìôÜ Ó܃ÜÜå ´ÜåÏÜ ‰œ“àØ “àØ.".". †Üèå ÷ܳÜå ê܃ÜíÜÜ èåüêÜÜå íÜƒÜ´Ü ÃܳÜß ´Üå³Üß ê܃ÜÜíÜàØ “àØ.".". èÏܱÜÜ ÷ܳÜÃÜå ™Ü±ÜÜå ñÜÏÜ ÆܲÒÜå “å ´Üå³Üß ²ÜËÜÜ ÷ܳÜå ê܃ÜàØ “àØ. ™Ü±ÜÜ ‘ÜÄÜìÜå ôÜíÜÜÓÃÜß œÜÜÓ íÜÜÄÑÜÜÃÜß ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ê܃ÜÜíÜàØ “àØ.".". ÏÜÃÜå ƒÜËÜÓ “å ‘å ÷àØ ŸÑÜÜÓå ÝíÜêÜÜÑܴܳÜß ÏÜÜÓÜ ÍÜ܉ÃÜå ‘ÜÄÜì ê܃ܴÜÜå ´ÑÜÜÓå 20³Üß 25 ÆÜÜÃÜÜØ ÍÜÓßÃÜå ‘ÜÄÜì ê܃ܴÜÜå “´ÜÜØÑÜ ´Üå ‘ÜÄÜì üâØ‘Üå êÜÜÄÜ´ÜÜå. ´ÜÏÜÜÓÜ ËÜÁÜÜÃÜÜ ‘ÜÄÜì †ÜíÜå ´Üå ÏÜÃÜå ÄÜÏÜå ÆÜ±Ü ÷ØÏÜåïÜÜØ †ÜïÜÜ ÆÜâÓß ³Ü´Üß ÃܳÜß.".". ´ÜÃÜå ÃÜÜ ôÜÏÜ¡ÑÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÏÜÜÓß ôÜܳÜå œÜœÜÜÚÏÜÜØ ¥´ÜÓíÜàØ. ´ÜÇ †šÜÓ «ß‘ «ß‘ ôÜàÁÜÜÑÜÜÚ.".". ´ÜÏÜå ÏÜÜå´ÜßÃÜÜ ¹Ü±ÜÜ èåíÜÜ †šÜÓ ‘Ü°Üå ´ÜÜå ÏÜÜÓÜ ÆÜ±Ü †šÜÓ ôÜàÁÜÓß ¡ÑÜ.".". èåÏÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÝÏܵÜÃÜå ê܃Üå ´ÜåÏÜ ÏÜÃÜå ÆÜµÜ ê܃Ü.".". ÏÜÃÜå †å‘êÜÜÃÜå è ´ÜÜÓÜå ÝÏÜµÜ ôÜÏÜè. ÏÜÜÓÜ †ƒÜ´ÜÓ܆ÜåÃÜÜå ÍÜÜåÄÜ ÷àØ ³ÜÑÜÜå ´ÜåÏÜ ´ÜÏÜå †ÃÜå ËÜÜ ÆÜ±Ü ³ÜÑÜÜØ.".". ËÜÜ ôÜÏÜ¢ Ä܉ ´Üå³Üß ™Ü±ÜàØ ‘ÏÜ܉ “å. ´ÜåÃÜÜ èåüêÜàØ ËÜߢ ‘Üå‰ ôµÜß ‘ÏÜ܉ ÃܳÜß.".". ÷àØ ÷èàÑÜ ‘÷åíÜÜ ‡œ“àØ “àØ ‘å ´ÜÏÜÜÓÜ ËÜÁÜÜ ÍÜ܉†ÜåÃÜß èå ôÜåíÜÜ ÏÜÇ ‘Óß “å ´ÜåíÜß ËÜß¡å ËÜÜÆÜ ‘Ó´Ü ÃÜ÷Î.

ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜôÜÓÜ †ÃÜå ËÜÜÆÜ ´ÜÓß‘å ‘åü‘åüêÜß ÃÜÜÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÓôÜ êÜßÁÜÜå “å ´ÜåÃÜÜØ †ÃÜå‘ ‹¹Ü÷Ó±ÜÜå “å èåÏÜ ‘å, ‘ÜØÝ´ÜÃÜå ôÜÜÓà ÏÜåÝêÜÃôÜ Éâ² íÜÜÆÜÓÜå “Üå †å ÏÜÃÜå «ß‘ ÃܳÜß êÜÜÄÜ´ÜàØ, ÆÜÓ¹åïÜß †å‘ ÆÜ±Ü íÜô´Üà Ý÷عàô´ÜÜÃÜÏÜÜØ íÜÜÆÜÓíÜß ´ÜåÃÜå ÷àØ ÆÜÜÆÜ ôÜÏÜèàØ “àØ.".". †Ü †ÄÜÜ‹ ´ÜåíÜß íÜô´Üà†Üå ÝíÜÃÜÜ †ÜÆܱÜå ¥“Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ, †ÜÆܱÜå ÆÜ±Ü †å íÜô´Üà†Üå ÝíÜÃÜÜ è œÜêÜÜíÜíÜàØ †åíÜß ÏÜÜÓß ôÜêÜÜ÷ “å.

ÆÜàµÜíÜÁÜâ†ÜåÃÜå ÆÜµÜ ê܃ܴÜÜØ ÄÜÜØÁÜß ê܃Üå “å : 294 

ÏÜÜåüåÓÜ؆Üå ËÜå«Ü ÆÜÓ±ÜåêÜÜØ “Üå‘ÓÜ؆Üå †å‘ËÜß¡ÃÜå ‘ÜÄÜì ÃÜ ê܃Üß ïÜ‘å †å ôÜÜÓÜå ÝÓíÜÜè ÃܳÜß, Õ÷¹à ôÜØôÜÜÓÏÜÜØ ƒÜÓàØ ¡å´ÜÜØ ´ÜÜå “Üå‘ÓßÃÜß ‘åìíܱÜß ÆÜÓ±ÑÜÜ ÆÜ“ß è ÆÜ´Üå “å. ´ÜÏÜå ÏÜØÄÜÜíÜåêÜß œÜÜåÆܲ߆Üå ÏÜÜå‘êÜ܉ Ä܉ “å. ´ÜåÃÜÜ ÆÜæôÜÜ ´ÜàÓØ´Ü ÏÜÜå‘êÜß ¹å¡å. †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ‹ÁÜÜÓ ƒÜÜ´ÜÜØ ÃÜÜ ÓƒÜÜÑÜ ‘åÏÜ ‘å ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå ƒÜÜÃÜÄÜß ÝÏÜêÜ‘´Ü ÃܳÜß. ´ÜÏÜÜÓÜå ƒÜœÜÚ ‘å ´ÜÏÜÜÓÜØ üÜÆÜüßÆÜ †åíÜÜ ÃÜÜ Ó܃ÜïÜÜå ‘å èå³Üß ´ÜÏÜå ËÜß¡ÃÜÜ ¿åóÜÃÜå ÆÜÜµÜ ³Ü܆Üå. ôÜàïÜßêÜÜÃÜß ËÜ÷åÃÜ ÏÜÜüå ÏÜÜÉß ´ÜÜå ÏÜÜØÄÜíÜß è ¡å‰†å. †ÜüêÜß ËÜÁÜß ¹Üåô´Üß ËÜÜØÁÑÜÜ ÆÜ“ß ÃÜÜÏÜ ÆÜ±Ü ÍÜâêÜå †å ¹Üåô´Ü ‘åíÜÜ; †åÏÜ ÍÜÜÓ´Üß ‘÷ß ïÜ‘å “å. ÆÜ±Ü ÏÜÃÜå ôÜÜ«ß †ÜíÜå “å †åÏÜ ôÜÏÜ¢ ÏÜÜÉ ÃÜ÷Î ‘Óå? ê܃ܴÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ê܃Ü.".". ‘üßôÃÜÜÃÜ, ôÜâÑÜÚôÃÜÜÃÜ êÜå ´ÜÜå ôÜÜÓàØ. ´ÜÜÓå ‘ôÜÓ´Ü ÆÜ±Ü ôÜÜÓß ÆÜå«å ‘ÓíÜß ¡å‰†å. ôÜíÜÜÓÃÜÜ ÆÜÂ÷ÓÏÜÜØ ÉÓíÜÜ ÃÜß‘ìß èíÜàØ ¡å‰†å. ÏÜݱÜêÜÜêÜå 40 Ó´ÜêÜ [1 Ó´ÜêÜ=466 ÄÜÂÜÏÜ] ÄÜàÏÜÜíÑÜÜ? †åÏÜ ÃÜ ÷ÜåÑÜ. øÑÜÜØ‘ ÍÜâêÜ “å, ÉÓß ´ÜÆÜÜôÜèå. ôÜß´ÜÜÃÜå †‘ôÏÜÜ´Ü ³ÜÑÜÜå ´ÜåíÜàØ ´ÜÜå ³ÜÜÑÜ †åÏÜÜسÜß ïÜà‘Ã܆ÆÜïÜà‘ÃÜÃÜàØ †ÃÜàÏÜÜÃÜ ÃÜ ƒÜÇœÜ߆å. ÷ÜêÜ ´ÜÜå œÜÜÑÜ “Üå²ß ¹ßÁÜåêÜ “å ÃÜå «Ø²Ü ÆÜܱÜß³Üß ÃÜÜ÷íÜÜÃÜß üåíÜ ÆÜ²ß Ä܉ “å.".". ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜ´ÑÜå èåüêÜß ‘²‘܉ †ÜíÜïÑÜ‘ “å ´ÜåüêÜß è ËÜß¡†Üå ÆÜ´ÑÜå ‹¹ÜÓ´ÜÜ †ÜíÜïÑÜ‘ “å. êÜšÏÜßÃÜå ¹Ü°ÃÜå ôÜÜÓà ÆÜÓÏÜÇÄÜåÃÜåü ÄÜÓÏÜ ÆÜܱÜßÏÜÜØ ÃÜ܃Üß ‘ÜåÄÜìÜ ÃÜÜ ‘ÓÜíÑÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ‘Óß ¡åèå, †åÃÜß †ôÜÓ ôÜÜÓß ÷ÜåÑÜ “å.".". ËÜßÏÜÜÓßÃÜß ÆÜÝÓÝô³ÜÝ´Ü ÆÜå¹Ü ‘ÓíÜß †ÃÜå ËÜßÏÜÜÓ ÃÜÜ ÆܲíÜÜÃÜß †ÜïÜÜ Ó܃ÜíÜß †å ´ÜÜå †Ü‘ÜïÜ‘àôÜàÏÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓíÜÜ èåíÜÜå “å.

†ÜÏÜ †å‘ ´ÜÓÉ ÃÜÜÃÜß ÃÜÜÃÜß êÜÜÄÜå ´ÜåíÜß ôÜÜÏÜÜÃÑÜ íÜÜ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆܵÜÜåÏÜÜØ ê܃ܴÜÜ ´ÜÜå ËÜߢ ´ÜÓÉ ÆÜàµÜ-ÆÜàµÜíÜÁÜâÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ ™Ü²´ÜÓ ³ÜÜÑÜ ´Üå ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ôÜ´Ü´Ü ê܃ܴÜÜ Ó÷å´ÜÜ : .".".÷àØ ´ÜÏÜÃÜå íÜ÷à ´ÜÓß‘å ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ¹ß‘Óß ôÜÏÜèà “àØ. ¡å íÜ÷à ôÜÏÜè´ÜÜå ÷Üå´Ü ´ÜÜå ÷àØ ´ÜÏÜÃÜå ËÜÜì‘ ÄܱܴÜ. ¹ß‘Óß ôÜÏÜèàØ “àØ ´Üå³Üß ´ÜÏÜÜÓàØ ËÜÜì‘ÆܱÜàØ ôíÜß‘ÜÓíÜÜ ÃܳÜß ÏÜÜØÄÜ´ÜÜå.".". ´ÜÏÜÜÓàØ †‘êÑÜÜ±Ü ³ÜÜÑÜ †³ÜíÜÜ ´ÜÜå ´ÜÏÜÃÜå †ôÜàƒÜ ÆÜÂÜÆ´Ü [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


³ÜÜÑÜ †åíÜàØ íÜ´ÜÚÃÜ ÏÜÜÓܳÜß ÃÜÜ ³ÜíÜàØ ™Üüå. ÝíÜÑÜÜåÄÜß ¹ïÜÜÏÜÜØ ‘êÑÜÜ±Ü ÏÜÜÃÜÃÜÜÓß ôÜ؃ÑÜÜËÜØÁÜ ôµÜ߆Üå Ý÷عàô´ÜÜÃÜÏÜÜØ ³Ü‰ “å. ¹ÏÜÑÜØ´Üß ÃÜì³Üß ÝíÜÑÜÜåÄÜ ÆÜÜÏÜß †ÏÜÓ ³Ü‰ “å. ´ÜÜÓÜÏÜ´Üß ÷ÝÓÿÜغ³Üß “âüß ÆÜ²ß ´ÜåÏÜÜØ ËÜØÃÜåÃÜàØ ‘êÑÜÜ±Ü ³ÜÑÜàØ. ºÜæÆܹßÃÜÜå ÝíÜÑÜÜåÄÜ ´ÜÜå ÆÜÜزíÜÃÜå ôÜàƒÜ‘Ó ³ÜÑÜÜå ÃÜå ºÜæÆܹßÃÜß À°´ÜÜÃÜå †ÜƒÜß Ý÷عàô´ÜÜÃÜÃÜß ÆÜ¡ ÄÜÜÑÜ “å.

ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘àüàØËÜÏÜÜØ èÃÏÜåêÜÜØ ÃÜíÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜÜØ †Ü÷ÜÓ †ÃÜå ÆÜÜåóÜ±Ü ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜß ôÜ´Ü´Ü ´ÜåÏÜÃÜå ê܃ÑÜÜ ‘Óå “å †ÃÜå èíÜÜËÜÃÜß †ÜïÜÜ ÆÜ±Ü Ó܃Üå “å. ÄÜÜØÁÜß ê܃Üå “å : ƒÜÜíÜÜ ÝíÜïÜå ÏÜÇ èå ÉåÓÉÜÓ ‘ÑÜÜÚå “å ´Üå ÷à‘ÏÜ éÆÜå ôÜÏÜ¢ ´ÜåÃÜå ÏÜÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ “å. ¹âÁÜ †ÃÜå ôÜÜËÜà œÜÜåƒÜÜÃÜß ‘ÜØ¢ ÝÃÜÑÜÏÜíÜÜÓ êÜå¡å, ÓÜÏÜßÃÜå ÷¢ ³ÜÜå²Ü ݹíÜôÜ ÁÜíܲÜíÜ¡å. ÁÜíܲÜíÑÜÜ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü ƒÜÜåÓÜ‘ ËÜÓÜËÜÓ ƒÜÜ¡å. ŸÑÜÜØ êÜÄÜß ƒÜàêêÜß ÷íÜÜ ÃÜ÷Î ÏÜìå ´ÑÜÜØ êÜÄÜß ´ÜÝËÜÑÜå´Ü ´Ü¼ÃÜ ôÜÜÓß ÃÜ÷Î ³ÜÜÑÜ. íÜÁÜÜÓå ê܃ÜíÜÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ ÃÜ÷Î .".". ´ÜÏÜå üÜçêôüÜçÑÜÃÜå ÁÑÜÜÃÜ ¹‰ÃÜå íÜÜØœÜÜå “Üå ´Üå³Üß ÏÜÃÜå †ÜÃÜع ³ÜÜÑÜ “å.".". ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‡ÝúÑÜÜå ‹ÆÜÓ †Ø‘àïÜ Ó܃ÜíÜÜå †å ÏÜ÷Ü ‘«±Ü íÜÜ´Ü “å. †ÜÆܱÜܳÜß ËÜÃÜå ´ÜåüêÜàØ ‘ÓíÜàØ ÓûàØ.".". ïÜÓÏÜÃÜå ÏÜÜÑÜÚå ÆÜ±Ü ™ÜÓå±ÜÜØ ÆÜ÷åÓíÜÜÃÜàØ ÃÜ÷Î Ó܃ÜÜå †åÏÜ ‡œ“àØ “àØ. ™ÜÓå±ÜÜØÏÜÜØ ïÜÜåÍÜÜ ÃܳÜß. ôµÜßÆÜàÓàóÜ ËÜØÃÜåÃÜàØ ÆܳÜÏÜ †ÜÍÜâóÜ±Ü ÝïÜÑÜìíÜ嫆 “å. ´Üå ´ÜÏÜÜÓÜÏÜÜØ “å †å ÏÜÜåüàØ †ÜÍÜâóÜ±Ü “å.".". ÑÜܹ ÓÜƒÜ ‘å ÷íÜå³Üß †ÜÆܱÜÜ ÍÜÜÄÑÜÏÜÜØ ÄÜÓßËÜ܉ è Ó÷åíÜÜÃÜß “å. †Ü ÝíÜïÜå ÷àØ èåÏÜ íÜÁÜÜÓå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓàØ “àØ ´ÜåÏÜ ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ´ÜíÜØÄÜÓ ³ÜíÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ÄÜÓßËÜ܉ÏÜÜØ Ó÷åíÜàØ íÜÁÜÜÓå ‘êÑÜܑܱÜÓß “å. ÁÜÃܹÜåêÜ´Ü ‘Ó´ÜÜØ ÄÜÓßËÜßÃÜÜØ ÉìÜå íÜÁÜÜÓå ÏÜß«ÜØ ÷ÜåÑÜ “å.

íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ôÜÏÜÑÜÃÜß ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ôÜÏÜôÑÜÜ ÆÜå°ßƒÜ܉(Generation Gap)ÃÜß “å. ÏÜÜËÜÜÆÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÃÜå üÜå‘´ÜÜØ †ÃÜå ôÜêÜÜ÷ †ÜÆÜ´ÜÜØ ²Óå “å. íÜìß ÄÜÜØÁÜß èå ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓ ôÜßÁÜàØ è ê܃Üß ïÜ‘å “å †å ´ÜÜå êÜÄÜÍÜÄÜ †ôÜØÍÜíÜ è êÜÜÄÜå. ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜàµÜíÜÁÜâÃÜå †´ÑÜØ´Ü ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ´ÜÜ †ÃÜå À°´ÜܳÜß ê܃Üå “å : .".".ÆÜ±Ü ´ÜàØ ôÜØÑÜÏÜ ÃܳÜß ÆÜÜì´Üß. ´ÜÏÜÃÜå ‘ôÜàíÜÜíܲ ‘åÏÜ? ´ÜÏÜå ËÜØÃÜå ËÜÜì‘ ÃܳÜß. ¢íÜÃÜ ÝíÜœÜÜÓÏÜÑÜ ³ÜíÜàØ ¡å‰†å. ‡ÝúÑÜÜå ‹ÆÜÓ †Ø‘àïÜ †ÜíÜíÜÜå ¡å‰†å. ‡ÝúÑÜÜå †ÜÆܱÜÃÜå ‘åÏÜ ™ÜôÜ²ß ¡ÑÜ? †åÃÜÜ ‘Ó´ÜÜØ ËÜßèàØ íÜÁÜÜÓå ïÜÓÏÜÜíÜÜÃÜàØ ïÜàØ ÷ÜåÑÜ? ´ÜàØ ´ÜÜÓÜ ƒÜÜåÓÜ‘ ‹ÆÜÓ, ÃÜÜ÷íÜÜÁÜÜåíÜÜ ‹ÆÜÓ †Ø‘àïÜ

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÏÜâ‘å ´ÜÜå ´ÜÜÓß ‘ÜÑÜÜ ÃÜßÓÜåÄÜß ³Ü‰ ïÜ‘å †ÃÜå ´ÜÏÜå ôÜàƒÜß Ó÷ß ïÜ‘Üå.".".´ÜÜÓÜå †ØÄÜÂå¢ ‘ÜÄÜì ´ÜÜå ôÜÓôÜ ‘÷åíÜÜÑÜ. †åÏÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÃÜ÷Î ê܃Üå? ‘å ÄÜàèÓÜ´Üß ê܃ܴÜÜØ †Üíܲ´ÜàØ ÃܳÜß? ÄÜÏÜå ´ÜåÏÜ ÷ÜåÑÜ ÷íÜå ´Üå ïÜé ‘ÑÜàÛ “å †åüêÜå ÏÜÃÜå í܃ܴÜÜåíÜƒÜ´Ü ê܃ÑÜÜ ‘Óèå. ´ÑÜÜØ ´ÜàØ ïÜàØ ‘Óå “å ´ÜåÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ÆÜ±Ü †ÆÜÜÑÜ. .".".èå ÏÜß«Ü-‘²íÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜå ´ÑÜÜØ ´ÜÏÜÃÜå ³ÜÑÜÜ “å ´ÜåíÜÜ è †÷Î ÆÜ±Ü ËÜÁÜÜÃÜå ³ÜÑÜÜ ‘Óå “å. èÄÜ´ÜÃÜß ÝíÜݜܴܵÜÜ è ´ÜåÏÜÜØ “å. ÓÜåè ÄÜàêÜÜËÜÃÜß ÆܳÜÜÓß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜß ‘¹Ó ‘Üå±Ü ‘Óå? ´Üå³Üß ÁÜÏÜÚÏÜÃÜÃÜ, íÜÜØœÜÃÜ, †ÜœÜÜÓÃÜß ÍÜÜÓå †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ Ó÷å “å.

ËÜÜì‘ÜåÃÜß ËÜßÏÜÜÓßÏÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜàµÜíÜÁÜâ èÓÜ ËÜåËÜÜ‘ìß ³Ü‰ ¡ÑÜ ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜàÓ´Ü ê܃ܴÜÜ : .".".ËÜœœÜÜÃÜå ÏÜعíÜܲ ™ÜÜå²ÜíÜåÄÜå †ÜíÜå †ÃÜå ™ÜÜå²ÜíÜåÄÜå ¡ÑÜ. ‘åÏÜ ‘å ´ÜåÏÜÃÜÜå ‘Üå«Üå †ÜÆܱÜÜ èåíÜÜå ËÜÄܲåêÜÜå ÷Üå´ÜÜå ÃܳÜß, ´ÜåÏÜÜØ †ÜÆܱÜå †ÃÜå‘ ÃÜÜ ÍÜÓíÜÜÃÜàØ ÍÜÓßÃÜå ËÜÄÜÜ²ß ÏÜâ‘ß†å “ß†å,.".". ´ÜåÃÜÜ ÓƒÜåíÜÜì ÍÜÄÜíÜÜÃÜ “å.".".

ËÜÜì‹“åÓÃÜÜ ôÜعÍÜÚå ÆÜÜæµÜß ÓÜÏÜßÃÜå ê܃Üå “å : “Üå‘ÓÜ؆ÜåÃÜå ÏÜÜÓíÜÜÃÜß †ÃÜå ƒÜß¡íÜÜÃÜß üåíÜ ‘Ü°ß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜß. ÓÏÜܲßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå³Üß ™Ü±ÜàØ ‘ÜÏÜ ê܇ ïÜ‘ÜÑÜ. ËÜÜì‘ÜåÃÜå ÆÜ±Ü †ÜËÜé ÷ÜåÑÜ “å. Éèå´Üß³Üß ´Üå†Üå ïÜÓÏÜÜÑÜ “å. ÏÜÜåüåÓÜ؆Üå ‘Ó´ÜÜØ ËÜÜì‘ÜåÏÜÜØ †ÜËÜéÃÜß †ÃÜå ôíÜÏÜÜÃÜÃÜß êÜÜÄܱÜß íÜÁÜÜÓå ´ÜßíÜ ÷ÜåÑÜ “å. †åÃÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ÏÜÜåüåÓÜ؆Üå ‘åÏÜ ÃÜ÷Î ‘Ó´ÜÜØ ÷ÜåÑÜ?

ÄÜÜØÁÜߢ†å ´ÜåÏÜÃÜß ¹Óå‘ ÆÜàµÜíÜÁÜâÃÜå †å‘ ÏÜÜ´ÜÜÃÜß èåÏÜ íÜÜ´ôÜêÑܳÜß †Ü¹ïÜÚ ÄÜäÝ÷±ÜßÃÜÜ ÆÜÜ« ïÜ߃ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ. ñÜßÏÜØ´Ü ‘àüàØËÜÃÜß ¹ß‘ÓßÃÜå ÆÜ±Ü ÏÜÜåüÜ ™ÜÓÃÜå" – "†ÜñÜÏÜÃÜå ïÜÜåÍÜå ´Üå Óß´Üå ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜÏÜÜØ ÆÜìÜåüß ÷´Üß. íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ôÜÏÜÑÜÏÜÜØ èå ”²ÆܳÜß ‘àüàØËÜ ´Üâüß ÓûÜØ “å †ÃÜå íÜÜÓôÜÜÄÜ´Ü ÏÜâêÑÜÜåÃÜå ÆÜå°ß ¹Ó ÆÜå°ß ¡ìíÜíÜÜØ ÏÜàï‘åêÜ ³Ü‰ ÓûÜ “å ´Ü³ÜÜ ËÜÜû ÍÜÑÜ ‘Ó´ÜÜØ ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ÍÜÑÜ ‘å †ÜØ´ÜÝÓ‘ ÍÜÑÜ ôÜÏÜÜèÃÜå ƒÜêÜÜôÜ ‘Óß ÓûÜå “å ´ÑÜÜÓå ÄÜÜØÁÜßÃÜß †Ü íÜÜ´Ü ‘ÜêÜÄÜÂô´Ü ³ÜÜÑÜ ´Üå †ïÜøÑÜ “å. èåÏÜ ‘å, .".". ´ÜÏÜå ÆÜÓßšÜÜÏÜÜØ ÝôÜݽ ÆÜÂÜÆ´Ü ‘ÓÜå ‘å, ÆÜÂÏÜܱÜÆÜµÜ ÏÜåìíÜÜå, †å ‡œ“íÜÜ ÑÜÜåÄÑÜ ƒÜÓàØ. ÆÜ±Ü ´ÜÏÜå ÏÜÃÜå ÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ

295


êÜåÝƒÜ‘Ü ‘÷å “å ´ÜåÏÜ,

´ÜÏÜÜÓÜ ‘´ÜÚíÑÜ †ÃÜå œÜÜÝ ËÜÜËÜ´Ü èå †ÃÜå‘ ÃÜÜÃÜÜåÏÜÜåüÜå ÷óÜÚ ‘å †ÜÃÜع †ÜÆÑÜÜå “å †ÃÜå †ÜÆÜ´ÜÜØ Ó÷Üå “Üå ´ÜåÃÜß ËÜÓÜËÜÓß ´ÜÏÜå ÏÜåìíÜåêÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜÂÏÜܱÜÆÜµÜ ‘Óß ïÜ‘å ÃÜ÷Î.

ÆܵÜÜåÏÜÜØ øÑÜÜØÑÜ êÜÜÄܱÜßíÜå²Ü ÃܳÜß. ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ, †ÆÜâíÜÚ íÜÜ´ôÜêÑÜ “å, ôíÜô³ÜÝœÜØ´ÜÃÜ “å †ÃÜå ËÜ‘ß ÍÜÓß êÜåíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³ÜÑÜàØ “å ´ÜÜå †å ÆÜ±Ü “àÆÜÜíÑÜÜ íÜÄÜÓ ê܃ÑÜàØ “å. šÜÜåÍÜ Ó܃ÑÜÜ íÜÄÜÓ †ÃÜå ƒÜàêêÜÜ ÏÜÃܳÜß †ÃÜå ôíÜô³Ü´ÜܳÜß †´ÑÜØ´Ü †ØÄÜ´Ü ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ÆÜÓ íÜÜ´Ü ‘Óß “å.

ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜåÏÜÜØ †Ü´ÏÜÝíÜòÜÜôÜ ÍÜÓ´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜß ê܃Üå “å : .".".´ÜÏÜå èåüêÜÜå ÆÜÝÓñÜÏÜ ³Ü‰ ïÜ‘å ´ÜåüêÜÜå ÆÜÝÓñÜÏÜ ‘ÓÜå. ´ÜÏÜÜÓß ´ÜÏÜÜÏÜ ´ÜÜ‘Ü´Ü ôÜܳÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓÜå. ´ÜÏÜÜÓå ôÜÓƒÜÜÏܱÜß †ÃÜå ôÆÜÁÜÜÚ ‘ÓíÜÜÃÜß “å ´ÜÏÜÜÓß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´Ü ôÜܳÜå è. ƒÜ๠ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÏÜÜüå è ´ÜÏÜÜÓå ´ÜÏÜÜÓÜ ‘ÜÏÜÃÜàØ †ÃÜå íÜ´ÜÚÃÜ-íÑÜíÜ÷ÜÓÃÜàØ ÁÜÜå §œÜàØ Ó܃ÜíÜÜÃÜàØ “å †ÃÜå ôÜÜæ³Üß ÏÜ÷¶íÜÃÜß íÜÜ´Ü ´ÜÜå †å “å ‘å †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜß ¡´ÜÏÜÜØ ñÜ½Ü Ó܃ÜíÜÜÃÜß.

ÄÜÜØÁÜ߆å ÆÜÜå´Üå ÝÆÜ´ÜÜ ´ÜÓß‘å ôÜ´Ü´Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå Ý÷ôÜÜËÜ ÆÜ±Ü ÆܵÜÜå ÏÜÜÓÉ´Ü †ÜÆÑÜÜ ‘ÑÜÜÚå “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ôÜÜØÝÃÜÁÑÜ ÏÜåìíÜíÜÜ ”؃ܴÜÜØ ‘àüàØËÜßèÃÜÜåÃÜå ¹âÓ Ó܃ܴÜÜ ÄÜÜØÁÜß ÓÜè‘ßÑÜ ÃÜå´Ü܆Üå †ÃÜå †ÃÑÜ †ÜñÜÏÜíÜÜôÜ߆Üå³Üß ™ÜåÓÜÑÜåêÜÜ “å. ´ÜåÏÜ “´ÜÜØ ôÜ´Ü´Ü †ÃÜà‘âì´ÜÜ ‘ÓßÃÜå ‘àüàØËÜßèÃÜÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜܳÜå Ó܃ÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜÜôÜ ÆÜ±Ü ‘Óå è “å. ôÜÏÜÄÜ ÄÜÜØÁÜß-‘àüàØËÜ øÑÜÜÓåÑÜ †å‘ôÜܳÜå ÍÜåÄÜàØ ÓûàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜàØ ÆܵÜÜåÏÜÜسÜß ¡±ÜíÜÜ ÏÜì´ÜàØ ÃܳÜß. èå ôÜØ´ÜÜÃÜÜåÃÜÜå ÝÆÜ´ÜÜ ËÜôôÜÜå³Üß íÜÁÜà íÜóÜÚ ôÜàÁÜß ÄÜàêÜÜÏÜ Ó÷åêÜÜ ¹åïÜÃÜß †Ü”Ü¹ß ÏÜÜüåÃÜÜ ÓÜóü×ßÑÜ †ÜعÜåêÜÃÜÃÜÜå ÃÜå´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜå†å ‘åíÜß íÑÜíÜ÷ÜÓïÜàݽ Ó܃ÜíÜß †ÃÜå ÓÜè‘ßÑÜ ¡ÄÜäÝ´Ü Ó܃ÜíÜß ´ÜåÃÜß ÆÜ±Ü ´ÜÜêÜßÏÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ÆܵÜÜåÃÜÜ ôÜØ‘êÜÃÜÃÜÜå †Ü ¹ô´ÜÜíÜåè “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜÜÃÜíÜôÜØËÜØÁÜÜåÃÜå ¡ìíÜß Ó܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå †Ý÷ØôÜÜ †ÃÜå ôÜÝ÷ó±Üà´ÜÜ ôÜØËÜÁÜß, ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ´ÜìÆÜ¹ß ÍÜÜóÜÜ ôÜØËÜØÁÜß ´Ü³ÜÜ †å‘ ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜ †ÜÄÜÂ÷ÜåÃÜå ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÏÜÜÃÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÷à‘ÏÜ ÏÜÜÃÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå ôÜÏÜèÆÜâíÜÚ‘ †ÏÜêÜÏÜÜØ ÏÜâ‘å ´Üå ÏÜÜüå ‘ÓåêÜÜ ôÜ™ÜÃÜ ÆÜÂåÏÜÜì ÆÜÂÑÜÜôÜÜåÃÜÜå ¹ô´ÜÜíÜåè “å.

ÏÜÜËÜÜÆÜ ôÜܳÜå ÆÜå°ß-ƒÜ܉ ôÜعÍÜÚå ÄÜÜØÁÜßÃÜß †Ü íÜÜ´Ü íÜóÜÜÚåíÜóÜÚ ôÜ´ÑÜ ôÜÜÝËÜ´Ü ³ÜÜÑÜ ´ÜåíÜß “å. ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜß èåíÜß ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ´ÜÜ †ÃÜå ‘ËÜâêÜÜ´ÜÃÜß Ý÷ØÏÜ´Ü ‘åüêÜÜØ ÏÜÜËÜÜÆÜÏÜÜØ ÷Üå‰ ïÜ‘å? ÄÜÜØÁÜߢ†å ê܃ÑÜàØ “å : .".".ÏÜÜÓå ´ÜÏÜÃÜå ôÜÜØÍÜìíÜÜ ¡å‰´ÜÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ÷àØ ËÜÜåêÜ´ÜÜå ÓûÜå. èÑÜÜÓå ÏÜÜÓå ÁÜßÓè Ó܃ÜíÜÜÃÜß ÷´Üß ´Üå íÜåìÜ ÷àØ ÄÜàôôÜå ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå.".". †Ü ¹ÜåóÜ ÏÜÜüå ÷àØ ´ÜÏÜÜÓß šÜÏÜÜ ÏÜÜØÄÜàØ “àØ.

¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜØ ´ÜÏÜÜÏÜ ÏÜÜËÜÜÆÜ †Ü Ýô³ÜÝ´ÜÏÜÜسÜß ÆÜôÜÜÓ ³Ü´ÜÜØ ÷ïÜå ÆÜ±Ü ‘ËÜâêÜÜ´ÜÃÜß ´ÜÜ‘Ü´Ü ¹Óå‘ÏÜÜØ øÑÜÜØ? ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆܵÜÜåÃÜàØ ÝíÜóÜÑÜíÜæÝíÜÁÑÜ ÁÜÏÜÚ, †ÜœÜÜÓ, †Ü÷ÜÓ, ÝíÜÃÜÑÜ, †ÜñÜÏÜ-ôÜØœÜÜêÜÃÜ, ñÜÏÜ, ÆÜÜåóܱÜ, ÝïܚܱÜ, †ÜÓÜåÄÑÜ, ËÜÜì‹“åÓ, ôíÜÜô³ÑÜ, Ý÷Ã¹ß ÆÜÂœÜÜÓ, †šÜÓôÜàÁÜÜÓ±Ü, ËÜÜÃÜÜ ƒÜËÜӆشÜÓ, ÆÜÂíÜÜôÜ, ÄÜß´ÜÜÆÜÂíÜœÜÃÜ, ‘àüàØËÜÝÃÜÑÜÜåèÃÜ, ËÜÂúœÜÑÜÚ, ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ, ‰òÜÓ ÆÜÓÃÜß †Üô³ÜÜ èåíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜåÃÜå †ÜíÜÓß êÜå “å ´ÜÜå ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü èåêÜ¢íÜÃÜ, ƒÜå²â´ÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ, ôíÜ圓܆å ôíÜß‘ÜÓåêÜß ÄÜÓßËÜßÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ †ÃÜå ÄÜÜæÓíÜ, †ÜÍÜâóܱÜÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ, ôÜܹÄÜß, ÝíܹåïÜß íÜô´Üà†ÜåÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ, ÆܑܵÜÓ´íÜ, ƒÜܹßÃÜàØ ‘ÜÏÜ èåíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ÆÜ±Ü ôÜÏÜÜíÜß êÜå “å.

296 



êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ôÜ÷†ÁÑÜÜÆÜ‘,  ÆܑܵÜÓ´íÜ †ÃÜå ôÜÏÜâ÷ ÆÜ´ÑÜÜÑÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ,  ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«, †ÜñÜÏÜ ÏÜÜÄÜÚ, †ÏܹÜíÜܹ – 380014. e-mail": punitaharne@yahoo.co.uk o

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


¢ÓíÜíÜÜÃÜß ´ÜÜ‘Ü´Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß œÜÜåÆܲß : ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? ÆܱÜíÜ †ÁÑÜÜÓà 

´ÜÏÜÜÓÜ ÆÜâíÜÚ¡å†å ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓåêÜÜ †ÃÜå ´ÜÏÜÃÜå íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ ÏÜìåêÜÜ èå ÍÜíÑÜ ÏÜ÷ÜêÜÑÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ÆÜå°ß ¹Ó ÆÜå°ß ´ÜÏÜÜÓß ÆÜÂÝ´Üó«Ü ËÜØÁÜ܉ ÷ÜåÑÜ. èåÃÜß ÏÜÜíÜè´Ü †å è ´ÜÏÜÜÓÜå ¢íÜÃÜÁÜÏÜÚ ÷ÜåÑÜ. èåÃÜå íÜÁÜà ÝíÜïÜÜì, íÜÁÜà ÏÜèËÜâ´Ü †ÃÜå íÜÁÜà †Ü‘óÜÚ‘ ËÜÃÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜÏÜå †ÜÑÜàóÑÜÃÜÜØ ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜÜØ íÜóÜÜÚå †ÃÜå ¢íÜÃÜÍÜÓÃÜß ‘ÏÜܱÜß ƒÜœÜßÚ ÃÜ܃Üß ÷ÜåÑÜ, †å ÏÜ÷ÜêÜÑÜÃÜÜ ‘Üå‰ †ÜåÓ²ÜÏÜÜسÜß †å‘ ݹíÜôÜ ´ÜÏÜÃÜå ôܹ߆Üå èâÃÜß ‘Üå‰ ôÜع①÷Ü³Ü êÜÜÄÜå “å. †Ü ôÜعâ‘ÏÜÜسÜß †å‘ ¹ô´ÜÜíÜåè ÃÜß‘ìå “å †ÃÜå †å ¹ô´ÜÜíÜåè íÜÜ؜ܴÜÜØ ´ÜÏÜÃÜå ôÜÏÜ¡ÑÜ “å ‘å ÆÜâíÜÚ¡å†å íÜÜÓôÜÜÏÜÜØ

´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ?, êÜå. ÝêÜÑÜÜå üÜçêôüÜçÑÜ, †ÃÜàíÜܹ : ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ߃Ü-ÆÜÜزàÓØÄÜ ÝíܬêÜ íÜìÜÏÜå, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1928ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ µÜßèàØ ÆÜàÃÜ:ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2010, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜ ­ +10, _ 75 : 318

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†ÜÆÜåêÜàØ †ÃÜå ÷íÜå ´ÜÏÜÜÓÜ †Ýô´Ü´íÜÃÜÜå †å‘ÏÜÜµÜ †ÜÁÜÜÓ ËÜÃÜß ÄÜÑÜåêÜàØ †Ü ÍÜíÑÜ ÏÜ÷ÜêÜÑÜ èå èÏÜßÃÜ ÆÜÓ ¥ÍÜàØ “å ´Üå èÏÜßÃÜÃÜß ÏÜÜÝêÜ‘ß ÷‘ß‘´ÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ËÜß¡ÃÜß è “å †ÃÜå †Ü íÜÜ´ÜÃÜß ¡±Ü †ÃÑÜ ‘Üå‰ÃÜå ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ™Ü²ßÃÜÜ “¬Ü ÍÜÜÄÜÏÜÜØ †Ü ÏÜ÷ÜêÜÑÜ ƒÜÜêÜß ‘ÓßÃÜå Óô´ÜÜ ÆÜÓ †ÜíÜß èíÜàØ Æܲå. †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, †Ü ÏÜ÷ÜêÜÑÜÃÜß ÃÜßœÜå³Üß ÁÜÓ´Üß‘ØÆÜÃÜß †åíÜß ÉÜåêü-êÜ܇ÃÜ ÆÜôÜÜÓ ³ÜÜÑÜ “å ‘å ‘Üå‰ ÆÜ±Ü šÜ±Üå †Ü ‡ÏÜÜÓ´Ü ÆܶÜÜÃÜÜ ÏÜ÷åêÜÃÜß ÏÜÜÉ‘ ´Üâüß ÆܲÃÜÜÓß “å. ÏÜ÷ÜêÜÑÜ" – "èÏÜßÃÜ †ÃÜå ÏÜÜÝêÜ‘ßÃÜß ÆÜÜå‘ì´ÜÜÃÜÜå †Ü ¹ô´ÜÜíÜåè ¡åÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜÏÜÃÜå †å‘ šÜ±Ü ÏÜÜüå ³ÜÜÑÜ “å ‘å †Ü ÏÜ÷ÜêÜÑÜ èåÃÜàØ “å ´ÜåÃÜå †ÆÜÚ±Ü ‘ÓßÃÜå ÃÜíÜåôÜÓ³Üß †å‘²å †å‘³Üß ¢íÜÃÜ ïÜé ‘ÓíÜàØ †å è ÏÜÜÓÜå ÁÜÏÜÚ “å, ÆÜÓØ´Üà †åÏÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ´ÜÏÜå ´ÜÏÜÜÓß ÷ÜêÜÃÜß ôÜ™Üìß ÏÜ¡ÆÜÂÝ´Üó«Ü-ôÜÄÜíܲÜå-Ýô³ÜÓ´ÜÜ †ÃÜå ÝÃÜÓÜØ´Ü ÄÜàÏÜÜíÜß ÓûÜ “Üå. ‘Ü ‘å †Ü ËÜÁÜàØ ´ÜÜå †å ÏÜ÷ÜêÜÑÜÃÜå †ÜÁÜÜÓå è üøÑÜàØ “å. †Ü ÝíÜœÜÜÓßÃÜå ´ÜÏÜå ÆÜåêÜÜ ¹ô´ÜÜíÜåèÃÜå ÷ìíÜ味Üß ôÜع①ÍÜåÄÜÜå ‘ÓÜå “Üå †ÃÜå †å ôÜع①ÍÜâêÜå œÜâ‘å ÆÜ±Ü ‘Üå‰ÃÜß, ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ´ÜÏÜÜÓß ÃÜèÓå ÃÜÜ œÜ²å †åíÜß Óß´Üå “àÆÜÜíÜß ¹Üå “Üå. †ÜÏÜ “´ÜÜØ, †å ôÜعâ‘, †å ¹ô´ÜÜíÜåè †ÃÜå ÏÜ÷ÜêÜÑÜÃÜß ÆÜÜå‘ì´ÜÜ ´ÜÏÜÜÓß ôÏÜäÝ´ÜÏÜÜØ ÷ÏÜåïÜÜØ Ó÷å “å, èå ÑÜܹ †ÜíÜå ´ÑÜÜÓå ´ÜÏÜÜÓß íÜÜÏÜÃÜ´ÜÜ †ÃÜå ÝÃÜÏÜÜÚêÑÜ´ÜÜ ´ÜÏÜÃÜå ݹêÜÏÜÜØ ïÜâìÃÜß ÏÜÜÉ‘ ÆÜß²å “å. ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? †å ÆÜàô´Ü‘ †å‘ †³ÜÚÏÜÜØ ÆÜåêÜß ôÜعâ‘ÏÜÜسÜß ÃÜß‘ìåêÜÜå †ÃÜå ´ÜÏÜÃÜå íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜÃÜàØ ÍÜÜÃÜ ‘ÓÜíÜ´ÜÜå ¹ô´ÜÜíÜåè “å. ¢íÜÃÜ, ôÜÏÜÜè, ÁÜÏÜÚ, ÝíÜ‘ÜôÜ, ÁÜÃÜ, †³ÜÚ´ÜصÜ, ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ, ÓÜå¢, ¹ÜÃÜ, ôÜåíÜÜ, ÝÃÜôÜËÜ´Ü èåíÜß ‘å †Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß 297


§œÜß ôÜÏÜè±Ü ‘å ÏÜÜÃÜíÜßÑÜ †ÜœÜÜÓ ÝíÜœÜÜÓÃÜÜå ÉÜØ‘Üå ‘å †üêÜ ÝíÜòÜÜôÜ ÁÜÓÜíÜ´Üß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜÝø´Ü ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? íÜÜØœÜå ´ÜÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÆÜÄÜ ÃÜßœÜå³Üß èÏÜßÃÜ ôÜÓ‘ß ÄÜÑÜÜÃÜÜå ‘å ÏÜܳÜå †ÜÍÜ ´Üâüß ÆܲÒÜÃÜÜå †÷åôÜÜôÜ ³ÜÑÜÜ íÜÄÜÓ ÃÜÜ Ó÷å! ´ÜÏÜå ÆÜÓÜÆÜâíÜÚ³Üß œÜÜêÑÜÜ †ÜíÜ´ÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå †ÃÜå ñÜåó« ÆÜÓØÆÜÓ܆ÜåÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜ ÆÜÓ ÃÜíÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †ÃÜå ôÜíÜÚÏÜÜÃÑÜ †ÜœÜÓ±ÜÃÜÜå èå ÏÜ÷åêÜ ËÜÃÜÜíÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå ôÜ™Üìß ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå-ÝôܽÜØ´ÜÜå †ÃÜå ÝÃÜÑÜÏÜÜåÃÜÜ ÏÜâìÏÜÜØ è ™ÜÜ ‘Óå †åíÜß †Ü œÜÜåÆÜ²ß “å. üÜçêôüÜçÑÜå ´ÜåÓ ¹ÜÑÜ‘Ü ÆÜ÷åêÜÜØ ê܃ÜåêÜÜ †ÃÜå 1928ÏÜÜØ ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ៚ ¿ÜÓÜ †ÃÜàíÜÜݹ´Ü †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ è ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ´ÜåÃÜß ôÉÜåü‘´ÜܹÜ÷‘´ÜÜ †ÃÜå ÝíÜÁíÜØôÜ‘´ÜÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ê܃ÑÜàØ “å : . . .†å ËÜ÷à ƒÜÓÜËÜ œÜÜåÆÜ²ß “å. †å †ÜÆܱÜÃÜå ¡ÄÜ嫆 ‘Óå “å, †ôíÜô³Ü ‘Óå “å, ÁÜÏÜÚÍÜßÓà ‘Óå “å. †Ü œÜÜåÆÜ²ß íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß †åï܆ÜÓÜÏÜ †ÃÜå ÏÜÜåèïÜÜåƒÜÃÜÜ ¹âÁÜÏÜÜØ ÆÜÿÜÜ´ÜÜÆÜÃÜÜå ƒÜÜÓÜå ‘ÜØ‘ÓÜå ÆÜ²å “å. ŸÑÜÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ôÜàÁÜÜÓß†å ´ÑÜÜÓå è †Ü ÏÜÃÜÜåíÑܳÜÜ †Üå“ß ³ÜÜÑÜ. ÏÜܱÜôÜ܉ÃÜå è ôÜÜíÜ ÄÜâØÄÜìÜíÜß ÏÜÜÓß†å ´ÜÜå ´ÜÜå ôÜíÜÜêÜ è ÃܳÜß. . .

†Üèå êÜÄÜÍÜÄÜ †å‘ôÜÜå µÜßôÜ íÜóÜÚ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü †Ü œÜÜåÆܲßÃÜß ÁÜÜÓ †Üå“ß ÃܳÜß ³Ü‰. `†Ü œÜÜåÆܲßÃÜàØ íÜÜØœÜÃÜ ôÜ÷åêÜàØ ÃܳÜß' †åÏÜ ‘ûÜ ÆÜ“ß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÃÜß †ÜƒÜÓÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å : . . . ÄÜàèÓÜ´Ü †Üèå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜÜÁÜàôÜØ´ÜÜå ‘Ó´ÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ºíÑÜÜèÚÃÜïÜÝø´Ü ÝíÜïÜå ÏÜÄÜéÓß ÁÜÓÜíÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÄÜàèÓÜ´Üå †Ü œÜÜåÆÜ²ß †íÜïÑÜ íÜÜØœÜíÜß ¡å‰†å. ‘؉‘ ´ÜÜå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÓíÜÜå è Æܲå!

÷íÜå ÃÜíÜß †ÜݳÜÚ‘ ÃÜßÝ´Ü †ÃÜå ÄêÜÜåËÜêÜ܇”åïÜÃÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †÷Î ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ô³ÜÜÃÜå ÍÜÜÓ´Ü †ÃÜå ÝíÜòÜ ÏÜâ‘íÜÜØ Æܲå. ‘Ü ‘å ÁÜÃÜ †ÃÜå ÁÜÃÜÆÜÂÜÝÆ´ÜÃÜÜå †´ÑÜÜÓå èåíÜÜå †ÃÜå èåüêÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ “å †åíÜÜå †ÃÜå †åüêÜÜå †ÄÜÜ‹ øÑÜÜÓåÑÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå. †°ì‘ ÆÜæôÜÜ ‘ÏÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ (‘å ËÜÃÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ) ‘ïÜàØ ƒÜÜåüàØ 298 

ÃܳÜß, ËÜêÜ‘å †ÝÁÜ‘ÜÝÁÜ‘ ÆÜæôÜÜÃÜàØ ‹ÆÜÜèÚÃÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ è ôÜÏÜÜèÃÜàØ §œÜÜ ÆÜ‘ÜÓÃÜàØ Ý÷´Ü Ó÷åêÜàØ “å †åíÜàØ êÜÜå‘ÜåÃÜå «ôÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå “å. ËÜàݽÏÜÜÃÜ ÄܱÜÜ´Üß ÷ô´Ü߆ÜåÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå³Üß, ÝíÜòÜÃÜÜ üÜåœÜÃÜÜ ñÜßÏÜØ´ÜÜåÃÜß ¢íÜÃÜ‘³ÜÜÃÜÜØ ‹¹Ü÷Ó±ÜÜå³Üß †ÃÜå †å‘ ôÜÏÜÑÜå †ïÜøÑÜ êÜÜÄÜ´ÜÜ ÆÜÓØ´Üà ÆÜæôÜÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ÆÜÜÓ ÆܲåêÜÜØ ‘ÜÑÜÜÚåÃÜÜ ÷íÜÜêÜܳÜß †Ü íÜÜ´Ü †ÜÆܱÜÜÏÜÜØ †å ÷¹å †ÜÓÜåÝÆÜ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å ‘å †ÜÆܱÜå ´ÜåÃÜå è ôÜÃÜÜ´ÜÃÜ ôÜ´ÑÜ ÏÜÜÃÜß ËÜå«Ü “߆å. ÆÜæôÜÜ †å ÝíÜÝÃÜÏÜÑÜÃÜàØ †å‘ ôÜÜÁÜÃÜ ÏÜÜµÜ “å †åíÜàØ †³ÜÚïÜÜôµÜ ‘÷å “å. ÆÜÓØ´Üà ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ? ÆÜàô´Ü‘ ´ÜÏÜÜÓß †Ü ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆ÜåÃÜÜå ÍÜâ‘Üå ‘ÓßÃÜå ´ÜÏÜÃÜå ôÆÜóü Óß´Üå è±ÜÜíÜå “å : †å‘ íÜÄÜÚÃÜÜ êÜÜå‘Üå ËÜß¡ íÜÄÜÚÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÄÜàêÜÜÏÜßÏÜÜØ è‘²ß Ó܃Üå “å, ´ÜåÃÜàØ ‘Ü ÆÜæôÜÜå è “å. . . †å‘ ÏÜܱÜôÜ ËÜß¡ÃÜÜ ÏÜÜüå †ÜƒÜÜå ݹíÜôÜ íÜæ´ÜÓàØ ‘Óå, ÆÜåüÆÜâÓ´ÜàØ ƒÜÜíÜÜÃÜàØ ÆÜ±Ü ÃÜÜ ÆÜÜÏÜå, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ËÜÜìËÜœœÜÜØÃÜå ÆÜ±Ü ôÜƒÜ´Ü ‘ÜÏÜÏÜÜØ èâ´Üå, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èÏÜßÃÜ ƒÜÜå‰ ËÜåôÜå, †ÃÜå †ÜƒÜß ÝèعÄÜß ‘ØüÜìÜ ÍÜÓåêÜß ´Ü³ÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜå èå íÜô´ÜàÃÜß èéÓ ÃÜ ÷ÜåÑÜ †åíÜß íÜô´Üà†Üå ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓíÜÜÃÜß ÏÜèâÓß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÄÜÜìå ‘Ü ‘å ´ÜåÃÜå ¢íÜÃÜ ü‘ÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ôÜÏÜÜè †ÃÜå ôÜÓ‘ÜÓå ÃÜ’ß ‘ÓåêÜÜ ÝíÜÝÃÜÏÜÑÜÃÜÜ ôÜÜÁÜÃÜ †åüêÜå ‘å ÆÜæôÜÜÃÜß èéÓ “å. †å‘عÓå ÝÃܹÜåÚóÜ êÜÜÄÜ´ÜàØ †Ü ôÜÜÁÜÃÜ ÷‘ß‘´ÜÏÜÜØ ¡ÝêÜÏÜÜåÃÜàØ ïÜôµÜ “å, ‘Ü ‘å èåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ÆÜæôÜÜ “å ´Üå†ÜåÃÜå ÆÜæôÜÜ íÜÄÜÓÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÝÃÜœÜÜåíÜíÜÜÃÜÜå †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ ´ÜåêÜ ‘Ü°íÜÜÃÜÜå ÷‘ ÏÜìß è´ÜÜå ÷ÜåÑÜ “å.

†³ÜÚïÜÜôµÜÃÜÜ éÆÜ‘²Ü †ÃÜå Æܲ‘ÜÓß ÃÜÜ ïÜ‘ÜÑÜ ´ÜåíÜÜ è±ÜÜ´ÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜåÃÜß üÜçêôüÜçÑÜå ‘ÓåêÜß “±ÜÜíÜü †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå ôÜÏÜÜèÃÜÜ †å‘ ÏÜÜåüÜ íÜÄÜÚÃÜå ¹Ü唃ÜÏÜÜØ ÏÜâ‘ß Ó܃ÜíÜÜÃÜàØ †ÃÜØ´Ü ‘Üì³Üß œÜÜêÜ´ÜàØ ‘ÜíÜ´ÜÓàØ ´ÜÏÜÃÜå ôÜàÆÜåÓå ôÜÏÜ¡ÑÜ “å. †ÃÜå †å ôÜÏÜ¡ÑÜ ´Üå ôÜܳÜå è ´ÜÏÜÃÜå ³ÜÜÑÜ “å ‘å ´ÜÏÜå ÆÜ±Ü †Ü ‘ÜíÜ´ÜÓÜÃÜÜ Ý÷ôôÜå¹ÜÓ “Üå. ïÜ÷åÓÜåÃÜÜ ÁÜÏÜÁÜÏÜ´ÜÜ œÜÜÓ Óô´ÜÜ ÆÜÓ ¡åƒÜÏÜß ü×ÜÝÉ‘ÃÜß íÜœœÜå üÜ°-´Ü²‘Üå ‘å íÜÓôÜܹÃÜß ÆÜÓíÜÜ ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ ÉàÄÄÜÜ-"œÜÜíÜßíÜÜìÜØ ÓÏÜ‘²ÜØ, ‘ÜÓÃÜÜØ ôÜßü‘íÜÓ ‘å ÆÜܱÜßÃÜÜ ÆÜÜ‹œÜ íÜåœÜ´ÜÜØ ËÜÜì‘Üå, ôµÜ߆Üå †ÃÜå †ïÜø´ÜÜåÃÜå ¡åÑÜÜ è ÷ïÜå. ´ÜåÏÜÃÜÜØ íÜåïÜ-íÜܱÜß †ÃÜå [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


œÜ÷åÓÜå †Ü êÜÜå‘Üå ÄÜÜÏܲå³Üß ïÜ÷åÓÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷ÜåíÜÜÃÜß œÜÜ²ß ƒÜÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. †Ü êÜÜå‘ÜåÃÜå ¡å‰ÃÜå øÑÜÜÓå‘ ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå³Üß ‘؉‘ ƒÜÓß¹ßÃÜå ´ÜÏÜå ´ÜåÃÜå Ïܹ¹éÆÜ ³ÜÑÜÜ ÷ïÜÜå ‘å øÑÜÜÓå‘ ´ÜåÏÜÃÜå ü×ÜÝÉ‘ÏÜÜØ †²œÜ±ÜéÆÜ ôÜÏÜ¢ÃÜå Ý´ÜÓô‘ÜÑÜÜÛ ÷ïÜå ‘å øÑÜÜÓå‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ †Ýô´Ü´íÜÃÜå ÄܑܱÜÑÜÜÚ íÜÄÜÓ è †ÜÄÜì ÃÜß‘ìß ÄÜÑÜÜ ÷ïÜÜå. ´ÜÏÜå ´ÜåÏÜÃÜå Ïܹ¹éÆÜ ³ÜÑÜÜ ÷ïÜÜå ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜØíÜå¹ÃÜÜ, ÝÃÜôÜËÜ´Ü ‘å ÏÜÜÃÜíÜ´ÜÜ †ØÄÜå ÏÜÃÜÜåÏÜÃÜ ÆÜÜåÓôÜÜÑÜÜ ÷ïÜÜå. Ý´ÜÓô‘ÜÑÜÜÛ ÷ïÜå ´ÜÜå `†å ´ÜÜå “å è †å êÜÜÄÜÃÜÜØ. . .' ‘÷ßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ Ý´ÜÓô‘ÜÓÃÜå íÜÜèËÜß «åÓíÑÜÜå ÷ïÜå. †ÃÜå ´Üå ôÜÜæÃÜÜ †Ýô´Ü´íÜÃÜå ÄܱܴÜÓßÏÜÜØ è ÃÜÜ êÜßÁÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜÏÜå ´ÜÏÜÜÓÜ Æܹ-ÆÜÂÝ´Üó«Ü-ÆÜæôÜÜ ‘å ÁÑÜåÑÜ †ØÄÜå ´Ü¼ÃÜ ƒÜÜåüÜ ÍÜÂÏÜÏÜÜØ ÷ïÜÜå. †Ü ôÜÜÞ¶íÜ‘ †ÝÍÜÏÜÜÃÜ ‘å Ý´ÜÓô‘ÜÓÃÜàØ íÜÜèËÜßÆܱÜàØ ‘å ÍÜÂÏÜ ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß è ü‘ïÜå, ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß †Ü œÜÜåÆÜ²ß íÜÜØœÜß ÃÜ÷Î ÷ÜåÑÜ. ÏÜÜµÜ œÜÜÓ Óô´ÜÜ ÆÜÓ ¡åíÜÜ ÏÜì´ÜÜ ÄÜÓßËÜÜå è ÃÜ÷Î, ÆÜÓØ´Üà ŸÑÜÜØ †ÆÜÜÓ ‘à¹Ó´Üß ¥ÆÜè ÁÜÓÜíÜ´ÜÜØ èØÄÜêÜÜå “å, ƒÜå´ÜÓ “å, †ÃÜÜè “å, °ÜåÓ “å, ŸÑÜÜØ ÍÜâÝÏÜÃÜàØ ôÜÏÜô´Ü ÁÜÃÜ “å ´Üå ÄÜÜÏÜ²Ü “Üå²ßÃÜå ïÜ÷åÓÏÜÜØ «êÜíÜÜ´ÜÜ êÜÜå‘Üå ÏÜÜüå †ÜÆܱÜå øÑÜÜÓåÑÜ §²Üå ÝíÜœÜÜÓ ‘ÑÜÜÚå “å? †å ÝíÜœÜÜÓíÜÜÃÜàØ †ÜÆܱÜÃÜå ÍÜÜÄÑÜå è ôÜâ”å “å. †ÃÜå †åíÜàØ ‘‰ ôÜâ”å ´ÜÜåÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå †å‘ ÷¹³Üß †ÜÄÜì íÜÁÜ´ÜÜ ÃܳÜß. ‘Ü ‘å ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÜô´ÜàÃÜå ƒÜÓÜ †³ÜÚÏÜÜØ ¡åíÜÜÃÜß †ÜÆܱÜß íÜäÝ¶Ü è ÃܳÜß. ÆÜÓØ´Üà ôÜØíÜå¹ÃÜÜôÜÏÜè±Ü-´Ü‘ÚÃÜß ôÜÜæ³Üß §œÜß üÜåœÜå ÆÜ÷ÜÇœÜåêÜÜ üÜçêôüÜçÑÜå †Ü íÜäÝ¶Ü ‘åìíÜß ÷´Üß. ´ÜåÏܱÜå ÓÜåüêÜÜå ÓìíÜÜ ïÜ÷åÓÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜ †ÃÜå ôÜÓíÜÜìå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ †ÏÜâêÑÜ ¢íÜÃÜ ïÜ÷åÓ †ÃÜå ïÜ÷åÓßèÃÜÜåÃÜå ÷íÜÜêÜå ‘Ó´ÜÜ ÄÜÜÏܲÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜß ÏÜÃÜÜåÝô³ÜÝ´Ü †ÃÜå ÏÜèËÜâÓßÃÜß ËÜÜÓߑ܉ íܱÜÚíÜíÜÜÃÜß ôÜܳÜå †ÜÆܱÜÃÜå †åíÜÜå †ÜÑÜÃÜÜå ÁÜÑÜÜÚå “å ‘å èåÏÜÜØ †ÜÆܱÜå †ÜÆܱÜÃÜå è ¡å‰ÃÜå “ìß ÏÜÓ߆å. †Ü œÜÜåÆܲßÏÜÜØ ´ÜÏÜÃÜå †ÜíÜÜ †ÜÑÜÃÜÜ «åÓ «åÓ ÏÜìïÜå. ‘Ü ‘å †Ü œÜÜåÆܲßÃÜÜå ÏÜâì ÷å´Üà ÏÜܱÜôÜÃÜÜå ÏÜâì ôíÜÍÜÜíÜ ïÜÜåÁÜíÜÜÃÜÜå †ÃÜå è±ÜÜíÜíÜÜÃÜÜå “å. ÆÜšÜßÃÜÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ôíÜÍÜÜíÜ è †åíÜÜå “å ‘å ´Üå ¥²å, œÜÜêÜå, œÜ±Üå †ÃÜå ÄÜÜÑÜ. †åíÜàØ ËÜÁÜàØ ‘Óå ´ÑÜÜÓå è ´ÜåÃÜå ôÜØ´ÜÜåóÜ †ÃÜå †ÜÃÜع ³ÜÜÑÜ. †ÃÜå †Ü ËÜÁÜàØ ‘Óå ´ÜÜå è †åÃÜå ÆÜšÜß ‘÷åíÜÜÑÜ. †åíÜàØ è ÏÜܱÜôÜ ÏÜÜüå ´ÜÏÜå øÑÜÜÓåÑÜ ÝíÜœÜÜÑÜÛà “å ‘å ÏÜܱÜôÜÃÜÜå ÏÜâì ôíÜÍÜÜíÜ ïÜàØ “å ‘å èå ‘ÓíÜܳÜß ´Üå ÏÜܱÜôÜ ÄܱÜÜÑÜ? †Ü œÜÜåÆÜ²ß ´ÜÏÜÃÜå †å íÜÜ´Ü ôÜÏÜ¡íÜå “å. †ÜÆܱÜß é° ³Ü‰ ÄÜÑÜåêÜß ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå †ÃÜå †Ý²ÑÜêÜ ÝíÜœÜÜÓÁÜÜÓÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †Ü íÜÜ´Ü ôÜÏÜèíÜÜÏÜÜØ ³ÜÜå²ß íÜÜÓ êÜÜÄÜïÜå †ÃÜå ôíÜß‘ÜÓíÜÜÃÜàØ ´ÜÜå ôÜ÷åè ÆÜ±Ü ÃÜ÷Î ÄÜÏÜå. ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓÜå ÏÜÜØûêÜÜå ¡å ¢íÜ´ÜÜå ÷ïÜå ´ÜÜå †Ü ËÜÁÜß íÜÜ´ÜÜåÃÜàØ ôÜ´ÑÜ †ÃÜå ´Ü¶íÜ ËÜØÃÜå ôÜÜå üœÜÃÜÜØ “å ´Üå èéÓ ÏÜÜÃÜïÜÜå. †ÜÏÜÜسÜß ´ÜÏÜÃÜå †å ôÜ´ÑÜ ÆÜ±Ü êÜÜÁÜïÜå ‘å ÁÜÏÜÚ, ‘ìÜ, ÝíܤÜÜÃÜ †Ü ËÜÁÜàØ è †´ÑÜÜÓå èå ÃÜÜÏܳÜß †ÜåìƒÜÜÑÜ “å ´Üå ôÜÜœÜß íÜô´Üà ÃܳÜß, ‘Ü ‘å †ÜÆܱÜå ´ÜÜå ÷íÜå ¡´ÜÏÜ÷åÃÜ´Ü ÃÜ÷Î ‘ÓíÜÜÃÜÜå èå ÷‘ ÏÜåìíÜßÃÜå ËÜå«Ü “ß†å ´ÜåÃÜå ÆÜÜåóÜ´Üß íÜÜ´ÜÜåÃÜå è ÝíܤÜÜÃÜ †ÃÜå ‘ìÜ ‘å ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ‘åìíܱÜß ‘÷ß†å “ß†å. íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜ †å “å ‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ‘´ÜÚíÑÜ ´Ü³ÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ñÜåÑÜ ÄÜÏÜå ´ÜåÏÜÜØ Ó÷åêÜàØ êÜÜå‘Üå ÏÜÜÃÜå, ÆÜÓØ´Üà ÝíܤÜÜÃÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜå ôÜÜœÜåôÜÜœÜàØ ôÜÏÜ¡íÜíÜÜÃÜàØ “å †ÃÜå ‘ìÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ´Üå ÝïܚܱÜÃÜå ÏÜâ´ÜÚ éÆÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ “å. †Üèå †ÜÆܱÜå èåÃÜå ÝíܤÜÜÃÜ †ÃÜå ‘ìÜ ‘÷ß†å “ß†å ´Üå ´ÜÜå †å¹ß ÝœÜ¶Ü †ÃÜå †ÜìôÜà ù¹ÑÜÃÜß ‘äݴ܆Üå “å. ´ÜåÃÜÜå ‹¼åïÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ èåíÜÜØ è †å¹ß ݜܶÜÜå †ÃÜå †ÜìôÜà ù¹ÑÜÜåÃÜå ÝíÜÃÜÜå¹ ‘ÓÜíÜíÜÜÃÜÜå “å. êÜÜå‘Üå ÏÜÜüå †å †ÄÜÏÑÜ †ÃÜå †³ÜÚ÷ßÃÜ “å. ‘Ü ‘å ´ÜåÏÜÃÜàØ ‘êÑÜÜ±Ü †å ‘¹ß ´ÜåÃÜÜå ‹¼åïÜ “å è ÃÜ÷Î. ôÜÜæÃÜå ³ÜÜÑÜ “å †åíÜÜå ôÜíÜÜêÜ ¡å ´ÜÏÜÃÜå ÆÜ±Ü ³Ü´ÜÜå ÷ÜåÑÜ ‘å, èå ïÜÝø´Ü†å ÏÜÃÜå ÆÜå¹Ü ‘ÑÜÜÚå “å †ÃÜå èå ïÜÝø´Ü ÏÜÃÜå ¹ÜåÓå “å, ´Üå ÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå³Üß †ÃÜå ËÜß¡ ôÜÜæ ÏÜÃÜàóÑÜ ÆÜÜôÜå³Üß ïÜÜÃÜß †ÆÜåšÜÜ Ó܃Üå “å? †ÃÜå ÏÜÜÓÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ´Ü³ÜÜ èÄÜ´ÜÃÜÜ ‘êÑÜܱÜÃÜß èå íÜÜôÜÃÜÜ ÏÜÜÓÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ †Ø‘܉ Ó÷åêÜß “å ´ÜåÃÜå ôÜØ´ÜÜåóÜíÜÜ ÏÜÜüå ÏÜÜÓå ïÜàØ ‘ÓíÜàØ ¡å‰†å. ËÜàݽ †ÃÜå †Ø´ÜÓÜ´ÏÜÜÃÜÜ †íÜÜèÃÜß

299


¢íÜÃÜ ´ÜÜå †ÏÜÜÆÜ, †ÃÜØ´Ü ¸±Ü †ÃÜå ÉÓè³Üß ÍÜÓåêÜàØ “å. †ÃÜå †Ü ¸±Ü ‹´ÜÜÓíÜÜÃÜÜå, ÉÓè ËÜ¡íÜíÜÜÃÜÜå, †å‘ÏÜÜµÜ ‹ÆÜÜÑÜ †ÜìôÜ ´ÑÜèíÜÜÃÜÜå, ¡´ÜÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜÜå “å. †´ÑÜÜÓå ÆÜä³íÜß ÆÜÓ èå ÍÜÜÓ íÜÁÑÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å †å ÍÜÜÓ “å ´ÜÏÜÜÓß †ÜìôÜÃÜÜå, †å¹ßÆܱÜÜÃÜÜå, ‘à¹Ó´ÜÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜÃÜÜ ºÜå÷ÃÜÜå. ´ÜÏÜå ÍÜÜÓÃÜàØ ‘Ü “Üå. . .ÝÃÜíÜÜ ËÜÃÜíÜÜ ÏÜÜØÄÜ´ÜÜ ÷Üå ´ÜÜå íÜÜØœÜß ‘Ü°Üå. . . ´ÑÜÜÓå ‘ÓßïÜàØ ïÜàØ?

íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ÃÜ¢‘ †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü ‹ÃÃÜ´Ü ³Ü´ÜàØ ¢íÜÃÜ ‘åíÜß Óß´Üå ïÜøÑÜ ËÜÃÜå?

. . . ´ÜÜå †Ü œÜÜåÆÜ²ß †íÜïÑÜ íÜÜØœÜíÜß ¡å‰†å. ´Üå ÏÜÜµÜ ôÜíÜÜêÜÜå ¥ÍÜÜ ÃܳÜß ‘Ó´Üß. èíÜÜËÜÜå ÆÜ±Ü †ÜÆÜå “å. †å †êÜÄÜ íÜÜ´Ü “å ‘å †å èíÜÜËÜÜåÃÜå ÆÜœÜÜíÜíÜÜÃÜß ´ÜÜ‘Ü´Ü ´ÜÏÜå ÏÜåìíÜíÜÜ ‡œ“Üå “Üå ‘å ÃÜ÷Î. †å ´ÜÜ‘Ü´Ü ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜå ÏÜÜÄÜÚ ÆÜ±Ü †Ü ÆÜàô´Ü‘ ËÜ´ÜÜíÜå “å. ÆÜ±Ü †å ÏÜÜÄÜÚå †ÜÄÜì íÜÁÜ´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ ´ÜÏÜÜÓå ôÜØÆÜâ±ÜÚ ôÜ´ÑÜ ôíÜß‘ÜÓíÜàØ ¡å‰†å †ÃÜå ÆÜâ±ÜÚ ÆÜÿÜܶÜÜÆÜ ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜÜå è ´ÜÏÜÃÜå ôÜÏÜ¡ïÜå ‘å Õè¹ÄÜßÏÜÜØ ÷‘, †ÝÁÜ‘ÜÓ, ÝíÜïÜåóÜ êÜÜÍÜ †åíÜß ‘Üå‰ íÜô´Üà è ÃܳÜß.

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : 2510, Æ܃ÜÜêÜßÃÜß ÆÜÜåì, ËÜÄܲÜíÜܲ, ÓÜÑÜÆÜàÓ, †ÏܹÜíÜܹ-380 001 e-mail": pranavadhyaru@gmial.com o

ÆÜÝÓœÜÑܳÜß ÆÜÂÍÜÜíÜ ôÜàÁÜß: üÜçêôüÜçÑÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ

üÜçêôüÜçÑÜ †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜÜæÆܳÜÏÜ ÆÜÝÓœÜÑÜ üÜçêôüÜçÑÜå ¹åïÜËÜØÁÜà ݜܶÜÓØèÃܹÜôÜÃÜå ê܃ÜåêÜÜ †å‘ ÆÜµÜ ÝÃÜÝÏܶÜå ³ÜÑÜÜå. ÆÜÂåÏÜÃÜÜ ‘ÜÃÜâÃÜÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ¹ïÜÜÚíÜ´ÜÜå †å ÆÜµÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå †åüêÜÜå ËÜÁÜÜå ÆÜÂåÓ‘ †ÃÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß è±ÜÜÑÜÜå ÷´ÜÜå ‘å ´ÜåÏܱÜå †åÃÜÜå ´ÜÓèâÏÜÜå ‘ÓÜíÜß †åÃÜß íÜßôÜ ÷¡Ó ÃÜ‘êÜÜå “ÆÜÜíÜßÃÜå íÜ÷ÇœÜíÜÜÃÜß ÏÜØèâÓß ÏÜÜÄÜ´ÜÜå ÆÜµÜ (1909) üÜçêôüÜçÑÜÃÜå ê܃Üß ÏÜÜå‘êÑÜÜå. †ÃÜå †ÜÏÜ ÆܵÜ-íÑÜíÜ÷ÜÓ ËÜØÃÜå ÆÜšÜå †ÜÄÜì íÜÁÜ´ÜÜå œÜÜêÑÜÜå.".". ÆÜ“ß ´ÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å Õ÷¹ ôíÜÓÜŸÑÜÃÜß †ØÄÜÂå¢ ÃÜ‘êÜ (1910) ÆÜ±Ü üÜçêôüÜçÑÜÃÜå ÏÜÜå‘êÜß †ÜÆÜß ÷´Üß. èåÃÜÜå ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÆÜÜ«íÜ´ÜÜ üÜçêôüÜçÑÜå è±ÜÜíÑÜàØ ÷´ÜàØ ­: ÷àØ ´ÜÏÜÜÓàØ ÆÜàô´Ü‘ ËÜ÷à ÓôÜÍÜåÓ íÜÜØœÜß ÄÜÑÜÜå, ‘åÏÜ ‘å ÷àØ ÏÜÜÃÜàØ “àØ ‘å †åÏÜÜØ œÜœÜåÚêÜÜå ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ÆÜÂþÜ †å‘êÜÜ Õ÷¹ß†Üå ÏÜÜüå è ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †ÜƒÜß ÏÜÜÃÜíÜ¡´Ü ÏÜÜüå ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå “å. †ÜÃÜÜ †ÃÜàôÜØÁÜÜÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å Õ÷¹ ôíÜÓÜŸÑÜ ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÝíÜÄÜ´Üå ôÜÏÜÜêÜÜåœÜÃÜÜ ê܃Üß ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ÝíÜÃÜØ´Üß ‘Óß. ÃÜܹàÓô´Ü ´ÜÝËÜÑÜ´ÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå üÜçêôüÜçÑÜ ´ÜåÏÜ ÃÜ ‘Óß ïÜøÑÜÜ ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÏÜä´ÑÜàÃÜÜ êÜÄÜÍÜÄÜ ËÜå ÏÜÝ÷ÃÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ´ÜåÏܱÜå ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ÏÜÜüåÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß êÜÜÄܱÜß ê܃Üß ÏÜÜå‘êÜß: `¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå †Ü “å²å ËÜå«åêÜÜ †ÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ü×ÜÃôÜíÜÜêÜÏÜÜØ ´ÜÏÜå èå ÆÜÂíÜäÝ¶Ü ‘Óß ÓûÜ “Üå ´Üå ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå †ÄÜ´ÑÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ “å—èÄÜ´ÜÏÜÜØ †´ÑÜÜÓå œÜÜêÜß Ó÷åêÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ‘ÜÑÜÚ ‘Ó´ÜÜØ ´Üå íÜÁÜÜÓå ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ “å, èåÏÜÜØ Éø´Ü ݃ÜÂô´Üß ÆÜ¡†Üå è ÃÜ÷Î, ÆÜÓØ´Üà ôÜÏÜÄÜ èÄÜ´ÜÃÜß ÆÜ¡†Üå †œÜâ‘ ÍÜÜÄÜ êÜïÜå.' [ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ÁÜÏÜÚ¹ïÜÚÃÜÏÜÜسÜß ôÜÜÓÜØïÜ, êÜå. ÏÜ. ¡å. ÆÜüåêÜ, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÄÜÂØ³Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ËÜÜç²Ú]

300 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÜÏÜÜÝè‘-†ÜݳÜÚ‘ ¢íÜÃÜÃÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜàØ ÆÜÓÜå° : µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ ‘ÜÝ´ÜÚ‘åÑÜ ÍÜ©

ôÜÏÜÑÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜ÷ÏÜÜØ ÏÜÜå¡Ø†Üå ¥«å “å †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜ ËܹêÜÜÑÜ “å. ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå ™ÜÜü ÏÜì´ÜÜ Ó÷å “å. †å‘ ÏÜÜåèàØ ‹«åêÜàØ ‘äÝóÜ-˜ÜØÝ´ÜÃÜàØ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜ ËܹêÜÜÑÜàØ. ÆÜ“ß ËÜßèà ÏÜÜåèàØ ¥«ÒàØ †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜàØ †ÃÜå ´Üå±Üå ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå ôÜÏÜâìÄÜàØ ËܹêÜß ÃÜ܃ÑÜàØ. ÷íÜå µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ ¥«ß ÓûàØ “å èå †å‘ ÃÜíÜÜ ÏÜÜÃÜíÜ-ôÜÏÜÜè †ÃÜå †å‘ ÃÜíÜß ÏÜÜÃÜíÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜàØ ôÜèÚÃÜ ‘ÓïÜå. 3 †ÜçøüÜåËÜÓ, 1928ÃÜÜ ÓÜåè †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜÜ êÜÜçôÜ †çÃèåêÜôÜ Þô³Ü´Ü †åÞêíÜÃÜ üÜåÉêÜÓå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÕœÜ´ÜÃÜñÜå±Üß, ÍÜÝíÜóÑܹïÜÚÃÜÃÜÜØ µÜ±Ü ÆÜàô´Ü‘ ê܃ÑÜÜØ “å. èåÏÜÜØ

µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ †åÞêíÜÃÜ üÜåÉêÜÓ, Óèâ†Ü´Ü : ‘ÜÝÃ´Ü ïÜÜ÷, ÑÜ¤Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ, œÜÜå³Üß †ÜíÜäݶÜ, íÜóÜÚ : 2009, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇”": 8.5×5, ÆÜäó« : 156, _ 240

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

1970ÏÜÜØ Future Shock, 1980ÏÜÜØ Third Wave †ÃÜå 1990ÏÜÜØ Powershift. èåÏÜÜسÜß 1970ÏÜÜØ ê܃ÜåêÜØà ÆÜàô´Ü‘ The Third Wave ƒÜâËÜ œÜœÜÜÚÑÜàØ “å. †ÜÁÑÜÜÞ´ÏÜ‘ ՜ܴÜÃÜÜå †ÃÜå ÍÜÝíÜóÑÜíÜܱÜ߆Üå íÜœœÜå ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÕœÜ´ÜÃÜ †ÃÜå ËܹêÜÜ´Üß ôÜÜÏÜÜÝè‘ ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ ÆÜÝÓÞô³Üݴ܆ÜåÃÜß íÜÜ´Ü ‘Ó´ÜàØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ “å. üÜåÉêÜÓ ÏÜÜÃÜå “å ‘å ¹ÝÓÑÜÜÃÜÜØ ÏÜÜå¡ØÃÜß èåÏÜ ôÜÏÜÑÜ ÆÜÂíÜÜ÷ÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÏÜÜå¡Ø ¥«å “å †ÃÜå ´Üå ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜå ËܹêÜå “å. èØÄÜêÜÜå †ÃÜå ÆÜíÜÚ´ÜÜåÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜå ÏÜܱÜôÜ ÓÜØÁÜßÃÜå ƒÜÜ´ÜÜØ ïÜ߃ÑÜÜå, ÃÜ¹ß ‘ÜØ«ÜÃÜÜØ ƒÜàêêÜÜØ ÏÜå¹ÜÃÜÜåÏÜÜØ ƒÜå´Üß ‘Ó´ÜÜØ ïÜ߃ÑÜÜå †ÃÜå ‘äÝóÜ ˜ÜØÝ´Ü ôÜèÜÚ‰. ÏÜÜÃÜíÜ ‹´ÆÜݶÜÃÜÜØ êÜ܃ÜÜå-‘ÓÜå²Üå íÜóÜÚ ÆÜ“ß †å‘ ‘äÝóÜ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ÏÜÜÃÜíÜ ôÜÏÜÜè ÓœÜÃÜÜ ÝíÜ‘ôÜß †ÃÜå ¢íÜÃÜ ‘äÝóÜÃÜå ‘åúô³ÜÜÃÜå ÄÜÜå«íÜÜÑÜàØ. 18ÏÜß ôܹßÏÜÜØ †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜØ ÏÜÜå¡Ø†å ÏÜÜÃÜíÜ¢íÜÃÜ ôÜÍÑÜ´ÜÜ-ôÜØô‘äÝ´ÜÏÜÜØ ÁÜÓÏÜâìÏÜÜسÜß ÉåÓÉÜÓ ‘ÑÜÜåÚ †ÃÜå ôÜÏÜÜè ôÜØô‘äÝ´Ü, ÝïܚܱÜ, ÁÜÏÜÚ, ÓÜŸÑÜ, ‹´ôÜíÜÜå ËÜÁÜàØ è †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØݴܳÜß ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜàØ! †åÞêíÜÃÜ üÜåÉêÜÓÃÜå ÷íÜå ÏÜÜÃÜíÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÃÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÃÜàØ µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ ¥«´ÜàØ ¹åƒÜÜÑÜ “å. †å‘ ÃÜíÜß ôÜÜÏÑÜ´ÜÜ, ôÜØô‘äÝ´Ü ÆÜÜØÄÜÓíÜÜØÃÜÜ †ÇÁÜÜ±Ü ¹åƒÜÜÑÜ “å †ÃÜå üÜåÉêÜÓ ´ÜåÃÜå êܚܱÜÜå ôÜܳÜå íܱÜÚíÜå “å. †åÞêíÜÃÜ üÜåÉêÜÓ µÜß¡ ÏÜÜå¡ÃÜå ôÜÏÜ¡íÜíÜÜ ÏÜÜüå †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜ ËÜß¡ ÏÜÜå¡ÃÜß †ôÜÓÜåÃÜå ÝíÜÄÜ´Üå œÜœÜåÚ “å †ÃÜå µÜß¡ ÏÜÜå¡ ¿ÜÓÜ †åÏÜÜØ ïÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †ÜíÜïÜå ´Üå ôÜÏÜ¡íÜå “å.

301


ÏÜÜÃÜíÜ ‹´˜ÜØÝ´ÜÃÜÜ ‘ÓÜå²Üå íÜóÜÜåÚ ÆÜ“ß ‹«åêÜß ‘äÝóܘÜØÝ´Ü ¹ôÜ ÷¡Ó íÜóÜÚ œÜÜêÜß. ÏÜÜÃÜíÜ ôÜÏÜÜè-ôÜÍÑÜ´ÜÜ-ôÜØô‘äÝ´Ü ÆÜÓ ‘äÝóÜ-˜ÜØÝ´Ü “íÜÜÑÜåêÜß Ó÷ß †ÃÜå ÆÜ“ß 16ÏÜß-17ÏÜß ôܹßÏÜÜØ ³ÜÑÜåêÜß ïÜÜåÁÜÜå ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØݴ܆å ËÜÁÜàØ ËܹêÜß ÃÜ܃ÑÜàØ. †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÏÜÜØ ‘àüàØËÜ, íÑÜÞø´Ü, ÝïܚܱÜ, ‘ìÜ.".". ËÜÁÜàØ è ¡±Üå ‘å ËÜ¡Ó ÏÜÜüå ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜàØ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ. ÝïÜšÜ±Ü ‡Ý´Ü÷ÜôÜ Ýï܃ÜíÜÜ²å ‘å ÝíܤÜÜÃÜ, ÍÜÜóÜÜ Ýï܃ÜíÜÜ²å ‘å ÄÜÝ±Ü´Ü ÆÜ±Ü ´Üå ôÜÏÜÑÜÆÜÜêÜÃÜ, †Ü¤ÜÜÆÜÜêÜÃÜ ÑÜصÜíÜ´ÜÖ ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜß üåíÜÜå èéÓ Ýï܃ÜíÜ´ÜàØ ³Ü‰ ÄÜÑÜàØ! ÏÜܱÜôÜ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ‘ØÆÜÃÜ߆Üå, ÉçøüÓ߆Üå êÜÜØËÜàØ ¢íÜíÜÜ êÜÜÄÜß. ‹´ÆÜܹÃÜ †ÃÜå ‹ÆÜÍÜÜåÄÜ èà¹ÜØ ÆÜ²ß ÄÜÑÜÜØ. ÏÜܱÜôÜ ÏÜܱÜôÜ íÜœœÜå œÜà‘íܱÜß †ÃÜå ÏÜåìíÜíÜÜ ÝôÜíÜÜÑÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ è ÃÜ ÓûÜå. ÏÜâ²ßíÜܹ ÷ÜåÑÜ ‘å ôÜÜÏÑÜíÜܹ, ËÜØÃÜåÏÜÜØ ‹´ÆÜܹ‘ †ÃÜå ÄÜÂÜ÷‘ èà¹Ü ÆÜ²ß ÄÜÑÜÜ. †ÃÜå ƒÜÓß¹-íÜåœÜܱÜÃÜÜå ˜ÏÜ ‘ì܆Üå ´Ü³ÜÜ †Ü´ÏÜ܆ÜåÃÜå ÆÜ±Ü êÜÜÄÜà ÆܲíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå. üÜåÉêÜÓ ÏÜÜÃÜå “å ‘å ÝíÜ‘ÓÜì †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ß‘Ó±Üå ÆÜÑÜÜÚíÜÓ±ÜÃÜÜ-ôÜÏÜÜèÃÜÜ ÆÜÂþÜÜå ¥ÍÜÜ ‘ÓßÃÜå ÏÜÜµÜ ïÜ÷åÓÃÜå ÃÜ÷Î ôÜäÝóüÃÜå è ƒÜ´ÜÏÜ ‘Óß ÃÜ܃Üß “å. †Üèå ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüß ‘üÜå‘üß ôÜèÜÚ‰, ´Üå ÏÜÜÃÜíÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜß “å. ÏÜܱÜôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ƒÜÜåíÜÜÑÜåêÜß ¡´ÜÃÜå ïÜÜåÁÜíÜÜ ÏÜÜüå ÝôÜÃÜåÏÜÜ, ÃÜÜü‘, ÃÜíÜêÜ‘³Ü܆Üå -¡´ÜÍÜÜ´ÜÃÜß ‘ì܆ÜåÏÜÜØ ÍÜü‘å “å. ÆÜ±Ü ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ÏÜÜüå ´ÜêÜÆÜÜÆܲ ÏÜܱÜôÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃܳÜß è Íܲ‘å “å! ËÜ÷à ÄÜÜèåêÜß †ÃÜå †Ü‘óÜÚ‘ êÜÜÄÜåêÜß †Ü †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜØ µÜ±ÜôÜÜå íÜÓôÜÏÜÜØ ´ÜÜå íÜì´ÜÜØ ÆÜܱÜß ³ÜÑÜÜØ “å. †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ šÜåµÜÃÜß ÑÜصÜíÜ´ÜÖ´ÜÜ ÝïܚܱÜ, ôÜÏÜÜè, ÓÜŸÑÜ ËÜÁÜå è ÆÜÂôÜÓß Ä܉ “å. ÝÃÜÑÜÝÏÜ´Ü´ÜÜ †ÃÜå ”²ÆÜÃÜß ôÜܳÜå è²´ÜÜ †ÜíÜß Ä܉ “å. ÆܹâóÜ±Ü †ÃÜå ¥èÜÚ ‘üÜå‘üßÃÜÜ ÆÜÂþÜ ÝíÜ‘ÓÜì ËÜÃÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜ “å. †Üèå ÏÜÜÃÜíÜ-ôÜÏÜÜè ôÜÜÏÜå èå ÆÜÂþÜÜå ÏÜÜÇ ÉܲßÃÜå ¥ÍÜÜ “å ´ÜåÃÜÜå ‹‘åêÜ †Ü íÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ Ó÷ßÃÜå †ÜíÜß ïÜ‘å ´ÜåíÜàØ “å è ÃÜ÷Î. †Ü íÑÜíÜô³ÜÜ ËܹêÜíÜß ÆܲïÜå. ‘ÜÓƒÜÜÃÜÜ ôÜØô‘äÝ´ÜÏÜÜسÜß ËÜ÷ÜÓ †ÜíÜíÜàØ ÆܲïÜå. üÜåÉêÜÓ ÏÜÜÃÜå “å ‘å ƒÜÓß ÏÜÜÃÜíÜ 302 

ôÜØô‘äÝ´Ü ´ÜÜå ÷íÜå ÆÜÜØÄÜÓß Ó÷ß “å. 1955ÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜ µÜß¡ ÏÜÜå¡ØÃÜß †ôÜÓÜå ‹¹ÖÍÜíÜíÜß ïÜé ³Ü‰ Ä܉ “å. ÷íÜåÃÜÜå ÃÜíÜÜå ôÜÏÜÜè †Ü ƒÜ´ÜÏÜ ³Ü‰ èÃÜÜÓÜ ¥èÜÚÃÜÜ ÆÜàÓíÜ«Ü ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜâÑÜÚ ¥èÜÚ, ÆÜíÜÃÜ ¥èÜÚ, èåíÜÜ íÜæ‘ÝêÆÜ‘ †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü ÏÜì´ÜÜ ¥èÜÚÃÜÜ õÜÜåµÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ÷ïÜå. ÷íÜå ôÜعåïÜÜíÑÜíÜ÷ÜÓÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †ÜíÜïÜå. †å‘ܹ ÝíÜœÜÜÓ, íÑÜÞø´ÜÃÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´ÜÃÜÜå ‘ÜËÜâ ÆÜâÓÜå ³ÜïÜå. ÃÜÜÃÜÜØ íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜÆܵÜÜå, ÃÜÜÃÜÜØ ÓåݲÑÜÜå ôüåïÜÃÜÜå, †ÃÜå‘ ‘êÜÜ‘ÜÓÜå–†ÃÜå‘ †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü†Üå †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ôÜعåïÜÜíÑÜíÜ÷ÜÓ ôÜèÜÚïÜå. ÏÜÃÜÜåÓØèÃÜ ÉÓß³Üß ÝíÜ‘åÞú´Ü ³ÜïÜå. ÏÜÜüå ôÜÓƒÜÜ ÏÜÜÃÜôÜ ôÜèÚ´Üß ôÜÓƒÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü †ÃÜå ´ÜåÃÜàØ `‘ÞòïÜÕÃÜÄÜ' ƒÜ´ÏÜ ³ÜïÜå! üÜåÉêÜÓÃÜå ¹åƒÜÜ´ÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜè ÆÜ±Ü ËܹêÜÜÑÜ “å. ôµÜßÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ËܹêÜÜÑÜ “å. ÏÜܱÜôÜÜå ÉÓß ™ÜÓ†ÜØÄܱÜÜÃÜÜ íÑÜíÜôÜÜÑÜÜåÏÜÜØ ÆÜÂíÜä¶Ü ³ÜïÜå. ôµÜß ™ÜÓå Ó÷ßÃÜå èå ‘ÜÏÜ ‘Óå “å ´ÜåÃÜàØ ÏÜâêÑÜ ÄܱÜíÜÜÏÜÜØ ÃÜÜå'´ÜàØ †ÜíÜ´ÜàØ, ´Üå ÄܱÜÜ´ÜàØ ³ÜïÜå. ‘àüßÓ‹¾ÜåÄÜÜå ‡êÜå‘ü×ÜçÝÃÜ‘ †ÃÜå †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ËÜÃÜïÜå. †å‘ Óß´Üå ÄÜÜØÁÜߢ, ÝíÜÃÜÜåËÜÜ¢ÃÜÜ †ÜݳÜÚ‘ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜß †÷Î “ÜÆÜ ¹åƒÜÜÑÜ “å. †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÏÜÜØ ÓÜŸÑÜíÑÜíÜô³ÜÜ †ÃÜå êÜÜå‘ïÜÜ÷ßÃÜàØ ÆÜ±Ü ÑÜÜصÜß‘Ó±Ü ³ÜÑÜàØ.... †å‘ܹ ÏÜܱÜôÜ †ÜƒÜÜ ¹åïÜÃÜß ÝïÜ‘êÜ ËܹêÜß ÃÜ܃ÜïÜå †å ÏÜÜåüÜå ÍÜÂÏÜ †ÜƒÜß ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ÉåêÜÜÑÜÜå. †Ü ÃÜíÜÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÏÜÜØ †Ü ÏÜôÜß÷ÜíÜäݶÜ, íÑÜÞø´ÜíÜܹÃÜÜå †Ø´Ü †ÃÜå †ÃÜå‘ ÃÜå´Ü܆Üå, †ÃÜå‘ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜÜå ‹¹ÖÍÜíÜ ³Ü‰ ÓûÜå ÷ïÜå. †Üèå †ÜÆܱÜå ËÜ÷àÏÜ´ÜßíÜܹ, 51% ÏÜ´ÜÃÜÜ ÝÃÜÑÜÏÜ ÆÜÓ œÜÜêÜß†å “ß†å. ÷íÜå êÜ™ÜàÏÜ´ÜßíÜܹ ´ÜÓÉ èíÜàØ ÆܲïÜå. ÃÜËÜìÜ ÃÜÜÃÜÜ íÜÄÜÚÃÜß íÜÜ´Ü ôÜÜØÍÜìíÜß ÆܲïÜå. (†ÜÏÜ ÆÜ±Ü ôÜŸèÃÜÜå, ôÜÜÓÜ êÜÜå‘Üå, ÄÜÓßËÜÜå êÜ™ÜàÏÜ´ÜßÏÜÜØ è †ÜíÜß ÄÜÑÜÜ “å ÃÜå!) µÜß¡ ÏÜÜå¡ØÃÜß ôÜØÍÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ üÜåÉêÜÓ “åêêÜå ê܃Üå “å ‘å †Ü ÃÜíÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÜå †ÜíÜïÜå øÑÜÜسÜß? †Ü ËÜÁÜàØ ‘ÓïÜå [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


‘Üå±Ü?.".". ÏÜܱÜôÜå †ÜÏÜÜØ ôÜݘÑÜ ÍÜâÝÏÜ‘Ü ÍÜèíÜíÜÜÃÜß “å. †å‘ †ÜƒÜß ÆÜå°ß†å ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜàØ ÆܲïÜå. †÷ÎÑÜÜØ ôÜØ™ÜóÜÚ ÆÜ±Ü ôÜèÜÚïÜå. †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜ ËÜß¡ ÏÜÜå¡ØÃÜå íÜìÄÜß Ó÷åÃÜÜÓ܆Üå †ÃÜå ËÜß¡ ÏÜÜå¡Ø³Üß èåÏÜÃÜå êÜÜÍÜ ³ÜÑÜÜå “å ´ÜåíÜÜ êÜÜå‘Üå ÃÜíÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜÜåÃÜÜå ÝíÜÓÜåÁÜ ‘ÓïÜå. ÆÜ±Ü ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÆÜ¡ µÜß¡ ÏÜÜå¡ØÃÜß ´ÜÓÉå±ÜÏÜÜØ ÷ïÜå. ¡å ô³ÜÜÝÆÜ´Ü Ý÷´ÜÜå, ÍܺíÜÄÜÚ êÜœÜßêÜÜÆܱÜàØ, ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜïÜßêÜ´ÜÜ ÃÜ÷Î ËÜ´ÜÜíÜå ´ÜÜå êÜÜåÝ÷ÑÜÜì ˜ÜØÝ´Ü ³ÜïÜå! üÜåÉêÜÓ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ÏÜÜüå ôÜÏÜô´Ü ÆÜ¡ÃÜß ïÜÞø´Ü ‘ÜÏÜå êÜÄÜܲíÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óå “å. †åüêÜå ‘å †Ü ÃÜíÜß ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ ôÜèÚ‘ “߆å, `†ÜÆܱÜå ÆÜÜå´Üå'. üÜåÉêÜÓÃÜàØ µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ †ÜÆܱÜÜ ôÜàÁÜß ÑÜ¤Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ¿ÜÓÜ ‘ÜÝÃ´Ü ïÜÜ÷ ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å. `ÍÜâÝÏÜÆÜàµÜ'ÏÜÜØ “ÆÜÜÑÜåêÜß ´ÜåÏÜÃÜß êÜåƒÜÏÜÜìÜÃÜå ´ÜåÏܱÜå ÆÜàô´Ü‘ éÆÜå ÆÜÂÄÜü ‘Óß “å. ôÜÜÏÜÜÝè‘ ÕœÜ´ÜÃÜÃÜÜØ ƒÜâËÜ †Üå“ÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå íÜœœÜå †Ü

µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ ÏÜÃÜÏÜÜØ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜÜØ †ÃÜå‘ ÏÜÜå¡Ø†Üå ôÜèåÚ “å. ƒÜÜôÜ ´ÜÜå †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜ ËÜß¡ ÏÜÜ塳Üß †ÝÍÜÍÜâ´ÜíÜïÜßÍÜâ´Ü ÏÜÃÜÃÜß ÝíÜœÜÜÓ ÆÜÂݘÑÜÜÃÜå è ÁÜÓÏÜâìÏÜÜسÜß ÷êÜÜíÜß ÃÜ܃Üå “å. µÜßèàØ ÏÜÜåèàØ ÍÜêÜå ïÜøÑÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ÆÜ±Ü ËÜß¡ ÏÜÜå¡ÃÜß ƒÜÜÏÜ߆Üå †ÃÜå ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜ ôÜØô‘äÝ´Ü ÆÜÓ ÆܲåêÜß ´ÜåÃÜß †ôÜÓÜåÃÜß ÕœÜ´ÜÜ ´Ü³ÜÜ ÕœÜ´ÜÃÜ ôÜàÆÜåÓå ݃ÜêÑÜÜØ “å. ‘êÑÜܱܳÜß ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÏܳÜÜÏÜ±Ü ‘Ó´ÜÜ ÏÜÜÃÜíÜ- ôÜÏÜÜè ÃÜå ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß †ôÜÓíÜÜìÜ †ÃÜå ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜíÜܹÃÜß †ôÜÓíÜÜìÜ †Ü µÜß¡ ÏÜÜå¡ÃÜß èéÓ “å.  

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú": 65, œÜغÆÜ‘ÜïÜ ôÜÜåôÜÜÑÜüß, ÝíÜÍÜÜÄÜ–3, íÜå¹ÏÜØݹÓÃÜß ÆÜÜ“ì, ‘ÜØ‘ÝÓÑÜÜ †ÏܹÜíÜܹ–380 022 e-mail": bhattkartikey@yahoo.in

o

ÄÜÜÁÜߢÃÜÜØ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷-ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ-ôíÜÓÜè ôÜØËÜØÝÁÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß †Õ÷ôÜÜÃÜÜå ÆÜ÷åêÜÜå ÆÜÂÑÜÜåÄÜ  _25.00 †ÜÆܱÜå ôÜÜæ †åå‘ ÝÆÜ´ÜÜÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜ  _30.00 ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå †³ÜíÜÜ †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ (‘ÜœÜàØ ÆÜâØ«àØ)  _50.00 ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜå †³ÜíÜÜ †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ (ݲêÜøôÜ)  _100.00 †å‘ ôÜ´ÑÜíÜßÓÃÜß ‘³ÜÜ †³ÜíÜÜ ôÜÜç˜åÝüôÜÃÜÜå ËÜœÜÜíÜ  _5.00 ÄÜÂÜÏÜôíÜÓÜè  _50.00 ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ôÜØÝšÜÆ´Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ  _25.00 ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ¢íÜÃÜ †åÏÜÃÜÜ è ïÜ˹ÜåÏÜÜØ  _10.00 œÜÜÝ †ÃÜå ÓÜóü×ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü   _10.00 ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜÜ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ‰Ý´Ü÷ÜôÜ  _40.00

¹ÜéËÜØÁÜß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÍÜÜåÄÜå  ÏÜÜÓÜ ôíÜÆÃÜÃÜàØ ÍÜÜÓ´Ü  ÏÜØÄÜìÆÜÂÍÜÜ´Ü   ÓœÜÃÜÜ´ÏÜ‘ ‘ÜÑÜÚ˜ÏÜ  êÜÜå‘ïÜÜ÷ß—ôÜÜœÜß †ÃÜå ÍÜÂÜÏÜ‘  ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ   ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ ¹ïÜÚÃÜ  Õ÷¹ ôíÜÓÜè  Õ÷¹ ôíÜÓÜè–÷ô´ÜÜšÜÓ–(÷ܑܳÜÄÜì)  Õ÷¹ ôíÜÓÜè–÷ô´ÜÜšÜÓ–(ÏÜåÆÜêÜß³ÜÜå) 

_5.00 _60.00 _10.00 _5.00 _15.00 _10.00 _40.00 _15.00 _500.00 _300.00

o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

303


èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ÃÜå÷Óà ÆÜ´ÑÜå †ÜØÁÜìß ÍÜÞø´Ü †ÃÜå ÃÜÓß üß‘Ü  –  ËÜØÃÜåÏÜÜسÜß ‹ÄÜÜÓ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÆÜØݲ´Ü¢  –  ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÝíÜïÜå ݹêÜßÆÜ ÄÜÜåÝ÷êÜ

†Ü”ܹßÃÜå

†å‘ ¹ÜÑÜ‘Üå íÜßÝ´Ü ÄÜÑÜÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜÃÜß ÄÜåÓ÷ÜèÓß “å. ¹åïÜÏÜÜØ ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜß †ÃÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜÏÜÜØ ÆÜØݲ´Ü ÃÜå÷ÓàÃÜß ôܶÜÜ †‘ËÜØÁÜ “å ´ÑÜÜÓå èà¹Ü èà¹Ü ÏÜà¼å èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ïÜàØ ÝíÜœÜÜÓ´ÜÜ ÷ïÜå? †Ü ôÜíÜÜêÜÃÜÜå èíÜÜËÜ †å‘ è ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß ÏÜìß ïÜ‘å ´ÜåÏÜ “å" : ÆÜØݲ´Ü¢" – "ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÝíÜïÜå. ÆÜØݲ´Ü ÃÜå÷Óà ôÜܳÜåÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜåÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÓÜÏÜÃÜÜÓÜÑÜ±Ü œÜÜåÁÜÓß1†å ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÑÜàÛ “å. †Ü ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå †ÜçøüÜåËÜÓ, 1958³Üß †ÜçøüÜåËÜÓ 1960 †åÏÜ ËÜå íÜóÜÚÃÜÜ ÄÜÜìÜÏÜÜØ êÜåíÜ܉ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ

ÝíÜœÜÜÓÜå ÆÜÂÏÜܱÜåÃÜàØ ôíÜÓÜè ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ÓÜóü× ËÜÃÜíÜÜ ´ÜÓÉ ÍÜÜÓ´Üå ²ÄÜêÜÜØ ÏÜÜزíÜÜ êÜÜÄÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. ´ÜåÃÜß ÝœÜØ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜßíÜܹ߆ÜåÏÜÜØ ÷´Üß ´Üå †÷Î êÜåƒÜ‘ÃÜÜ ôÜíÜÜêÜÜåÏÜÜØ øÑÜÜØ‘ øÑÜÜØ‘ ¹åƒÜÜÑÜ “å. ÃÜå÷Óà†å ´Ü‘ÚËܽ ÀÝóü†å †ÃÜå ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ´ÜܳÜß èíÜÜËÜÜå †ÜÆÜíÜÜ ‘ÜåÝïÜïÜ ‘Óß “å. êÜåƒÜ‘ÃÜÜ `ËÜå ËÜÜåêÜ'ÏÜÜØ “å ´Üå ÆÜÂÏÜܱÜå `™Ü±Ü܃ÜÓÜ êÜÜå‘Üå ÃÜå÷Óà¢ÃÜå ôÜÜœÜÜ †³ÜÚÏÜÜØ-ôíÜéÆÜÏÜÜØ ¡å‰ ïÜ‘´ÜÜ ÃܳÜß. .".".†ÜïÜÜ “å ‘å †Ü ÆÜàô´Ü‘³Üß †Ü ÏÜ÷ÜÆÜàÓàóÜÃÜå ôÜÜœÜß Óß´Üå ôÜÏÜèíÜÜÏÜÜØ Ïܹ¹ ³ÜïÜå.' ÃÜ÷åÓà ÆÜ´ÑÜå êÜåƒÜ‘ÃÜÜå ³ÜÜå²Üå †÷ÜåÍÜÜíÜ ÆÜ±Ü ²Üå‘ÜÑÜ “å. ´Üå†Üå ê܃Üå “å" : `(†Õ÷ôÜÜ †ÃÜå ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ èåíÜÜ) .".".ÏÜ÷ÜÃÜ ÑܤÜÃÜß ôÜÉì´ÜÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜ“ß, ÏÜÜÓÜ ƒÑÜÜêÜ ÏÜàèËÜ, èå †å‘ ÆÜàÓàóÜÃÜÜå ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå ÷Ü³Ü ÷´ÜÜå, ´ÜåÃÜÜ †Ü´ÏÜ‘³ÜÃÜ ÝíÜïÜå †Ü ËÜå ËÜÜåêÜ “å.' èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜÃÜå ôÜíÜÜêÜ ÆÜâ“íÜÜ ôÜܳÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝíÜïÜåÃÜÜ ÆÜÂïÜØôÜÜÃÜÜ ïÜ˹Üå ÆÜ±Ü üÜØ‘å “å. èåÏÜ ‘å, `ÏÜÇ ´ÜåÏÜÃÜå (ÄÜÜØÁÜߢÃÜå) ÆÜâ“ÒàØ ÷´ÜàØ ‘å ´ÜÏÜå ´ÜÏÜÜÓÜ èåíÜÜ ÝíÜœÜÜÓ ÁÜÓÜíÜÃÜÜÓ †ÃÜå ´ÜÏÜÜÓÜ íÜÁÜÜÓå ÃÜß‘üÃÜÜ ôÜܳÜßÃÜå ËܹêÜå ÃÜå÷ÓàÃÜå ‘åÏÜ ÆÜôÜع ‘ÑÜÜÚ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏܱÜå ÏÜÃÜå †Ü ïÜ˹Üå ‘ûÜ ÷´ÜÜ" : èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ †å‘ ÝíÜïÜའ†Ü´ÏÜÜ “å. ´ÜåÃÜàØ ù¹ÑÜ ôÉÝü‘ÏÜÝ±Ü èåíÜàØ ôíÜœ“ “å. ´Üå ÍÜâêÜ ‘Óå, ÆÜ±Ü ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ÄÜÓßËÜÜåÃÜàØ Ý÷´Ü ´ÜåÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ÷ØÏÜåïÜÜØ ôÜêÜÜÏÜ´Ü Ó÷åïÜå.

ÆÜØݲ´Ü¢"—"ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÝíÜïÜå (ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÂþÜÜåÃÜÜ ÆÜØݲ´Ü ÃÜå÷Óà†å †ÜÆÜåêÜÜ ‹¶ÜÓÜå), ôÜØÆÜܹ‘ : ÓÜÏÜÃÜÜÓÜÑÜ±Ü œÜÜåÁÜÓß, †ÃÜàíÜܹ : ‘ÓßÏÜÍÜ܉ íÜÜåÓÜ, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1963ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÝ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2013, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ÆÜÜÃÜÜØ 200+8, _ 120

304 

ÆÜ±Ü ÆÜ“ß ´ÜÓ´Ü ÆÜâ“å “å, `´ÜåÏÜÃÜÜ †ÜíÜÜ ÝíÜòÜÜôÜ †ÃÜàôÜÜÓ ´ÜÏÜå ‘ÜÏÜ ‘ÓÜå “Üå †åÏÜ ´ÜÏÜÃÜå êÜÜÄÜå “å ƒÜÓàØ?' íÑÜÝø´ÜÆÜâ¡ ÝíÜïÜå †ÃÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ ´ÜÓß‘å (´Üå í܃ܴÜÃÜÜ ôÜÜæÓÜóü×ÃÜÜ œÜßÉ ÝÏÜÝÃÜôüÓ) °åËÜÓÍÜ܉ÃÜå ÏÜâøÑÜÜ ´Üå †ØÄÜåÃÜÜ †Ü‘ÓÜ ôÜíÜÜêÜ ÆÜ±Ü êÜåƒÜ‘å ÆÜâ“ÒÜ “å. 1.  ÓÜèô³ÜÜÃÜÃÜÜ †ÄܱÜß ‘ÜýÄÜÂåôÜß ÃÜå´ÜÜ (1928-2012) [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


œÜÜåÁÜÓß" : .".".èåÏÜÃÜÜå ´ÜÏÜÜÓÜ ÆÜÓ ÆÜÂÍÜÜíÜ ÃÜ Æܲå, ËÜêÜ‘å èåÏÜÃÜÜ ÆÜÓ ´ÜÏÜÜÓÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ ÆÜ²å †åíÜÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ‘åÏÜ ËÜåôÜܲÒÜ? ÃÜå÷Óà" : ÏÜÇ ‘ÜåÃÜå ËÜåôÜܲÒÜ? °åËÜÓÍÜ܉ÃÜå? œÜÜåÁÜÓß" : ÝÃÜÑÜÏÜ ÏÜàèËÜ ¡å´ÜÜØ ´ÜÜå íÜÜ´Ü †åíÜß êÜÜÄÜå ‘å êÜÜå‘Üå†å ´ÜåÏÜÃÜå œÜâØüÒÜ, ÆܱÜ.".". ÃÜå÷Óà" : ´ÜåÏÜÜØ ÏÜÜÓÜå ÷Ü³Ü ÷´ÜÜå, †å íÜÜ´Ü ôÜÜœÜß. ËÜß¡ ™Ü±ÜÜÃÜÜå ÷Ü³Ü ÷´ÜÜå, ÏÜÜÓÜå ƒÜÜôÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå. †ÏÜå ôÜÜæ ‡œ“´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ‘Üå‰ ‘ÜÏÜ ‘Óå †åíÜÜå ÑÜÜåÄÑÜ †ÃÜå ÷ÜåÝïÜÑÜÜÓ ÏÜܱÜôÜ ÷ÜåíÜÜå ¡å‰†å. †ÃÜå °åËÜÓÍÜ܉ ÏÜÃÜå ËÜ÷à ÄÜÏÜ´ÜÜ. .".". ´Üå†Üå ËÜ÷à ôÜâ”íÜÜìÜ ÏÜܱÜôÜ êÜÜÄÜåêÜÜ. .".". ´ÜåÏÜÃÜàØ ÃÜÜÏÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜÇ ÏÜâøÑÜàØ ‘å ËÜß¡ ‘Ü剆å, ÑÜܹ ÃܳÜß. ÄÜÏÜå ´ÜåÏÜ, †ÏÜå ôÜÜæ†å ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜôÜع ‘ÑÜÜÚ, †ÃÜå ÆÜ“ß ´ÜåÏÜÃÜå ‘÷åíܲÜíÑÜàØ.

†Ü èíÜÜËÜ ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ´ÜܳÜß †ÜÆÑÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜàØ êÜÜÄÜå “å. †ÜèåÑÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜÏÜÜØ ‹ÆÜÓ³Üß ÝÃÜÏܱÜâ‘ÃÜÜå ÝôÜêÜÝôÜêÜÜå œÜÜêÜ´ÜÜå †ÜíÜå “å ´Üå †ÜüêÜÜå èâÃÜÜå “å. êÜåƒÜ‘ÃÜàØ ‘àêÜ 50 ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜåÃÜàØ †ÜÑÜÜåèÃÜ ÷´ÜàØ, ÆÜ±Ü 19 ³Ü‰ ïÜ‘ß ÷´Üß. ´ÜåÏÜÜØ †ØÄÜ´Ü ¢íÜÃÜ, ¡÷åÓ ¢íÜÃÜ, ôÜÓ‘ÜÓ, íÜ÷ßíÜü, ÁÜÏÜÚ, †ÏÜêܹÜÓïÜÜ÷ß, èåíÜÜ ÆÜÂþÜÜå ‹ÆÜÓÜØ´Ü ƒÜܱÜßÆÜß±Üß †ÃÜå †Ü¹´ÜÜåÃÜÜ ÃÜÜÃÜÜ ÃÜÜÃÜÜ ÆÜÂþÜÜåÃÜå ÆÜ±Ü †ÜíÜÓß êÜåíÜÜÑÜÜ “å. êÜÄÃÜ¢íÜÃÜ ÝíÜïÜåÃÜÜ ôÜíÜÜêÜÃÜÜ èíÜÜËÜÏÜÜØ ÃÜå÷Óà ‘ïÜß ÝÉêÜÜåôÜÜçÉß ÝíÜÃÜÜ ôÜÓì èíÜÜËÜ è †ÜÆÜå “å, `´ÜÏÜÜÓÜå †Ü ôÜíÜÜêÜ ƒÜÓÜå “å. .".".†Óå, ³ÜÜå²Üå ™Ü±ÜÜå †±ÜËÜÃÜÜíÜ ³ÜÜÑÜ è. ÆÜ±Ü ôÜàƒÜß ‘å ¹à" :ƒÜß ³ÜíÜÜÃÜÜå ôÜíÜÜêÜ †ÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ¥ÍÜÜå ³ÜÑÜÜå ÃÜ÷Üå´ÜÜå, ‘Ü ‘å ™Ü±ÜÜØ íÜÓôÜ ÏÜÜÓå èåêÜÏÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜàØ ³ÜÑÜåêÜàØ.' œÜÜåÁÜÓß †÷Î ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÃÜå´ÜÜÃÜå †Ü‘ÓÜå ôÜíÜÜêÜ ÆÜâ“å “å, ÆÜ±Ü ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü ôÆÜóü´ÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ´Ü‘ †ÜÆÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜåíÜàØÑÜ êÜÜÄÜå “å" : `´ÜåÃÜß ´ÜÝËÜÑÜ´ÜÃÜß ÆÜÝ´Ü ´ÜÓß‘å ‘Üì¢ Ó܃ÜåêÜß ‘å ÃÜ÷Î. .".". †Ü ÆÜâ“àØ “àØ ‘Ü êÜÜå‘ÜåÃÜå †åíÜÜå ƒÑÜÜêÜ “å ‘å ÃÜ÷Üå´Üß Ó܃Üß.' `ËÜØÃÜå íÜÜ´Ü ƒÜÓß “å. ‘Üå‰ íÜÜÓ ‘Üì¢ Ó܃Üß, ‘Üå‰ íÜÜÓ ÃÜ Ó܃Üß. ÷àØ ¹åïÜÍÜÓÏÜÜØ ¹Üå²Ü¹Üå²ß ‘Ó´ÜÜå ÷´ÜÜå. ÏÜÜÓàØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÏÜÃÜ ËÜß¡ ÆÜÜÓ íÜÄÜÓÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå³Üß ÍÜÓåêÜàØ ÷´ÜàØ.' †ÃÑÜ èíÜÜËÜÜåÏÜÜØ ‘ÏÜìÜÃÜß ôÜÜÓíÜÜÓ ÏÜÜüå ÆÜÜå´Üå ÆÜ±Ü ÝíܹåïÜ ôÜØÍÜÜì êÜåíÜÜ ÄÜÑÜåêÜÜ †ÃÜå ÓÜå‘ÜÑÜåêÜÜ ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå “å. êÜÄÃÜ¢íÜÃÜ ÝíÜïÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ †å‘ †ÜåË”íÜÚåïÜÃÜ †Üèå ÆÜ±Ü ôÜÜœÜàØ ÆÜ²å ´ÜåíÜàØ “å. `†Üè‘ÜêÜ †åíÜÜØ êÜÄÃÜÜå ³ÜíÜÜ ÏÜÜزÒÜØ “å, èåÏÜÜØ ‘ÜçÏÜÃÜ ÉåøüÓ Õ÷¹àô´ÜÜÝÃÜÑÜ´Ü ÃÜ÷Î, ÃÜíÜàØ †ØÄÜÂå¢ ÍܱܴÜÓ “å.' ÍÜÜóÜÜÃÜß ÏÜàï‘åêÜß †ØÄÜÂå¢ÃÜå ‘ÜÓ±Üå ¹âÓ ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜ±Ü †Ü¹´ÜÜå, Óß´ÜÝÓíÜÜ¡åÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÃÜÜÃÜß ÃÜÜÃÜß ¹ßíÜÜêÜÜå ¥ÍÜß ³ÜÜÑÜ “å. †ÜÄÜì ´ÜåÏܱÜå †å ÝœÜØ´ÜÜ ÆÜ±Ü íÑÜø´Ü ‘ÓåêÜß ‘å `êÜÄÃÜÏÜÜØ †ÜíÜß †²œÜ±ÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÓÜóü×ßÑÜ´ÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´Üå è ¥ÍÜß ³ÜÑÜÜ íÜÄÜÓ ÃÜ Ó÷å.' íܲÜÆÜÂÁÜÜÃÜÆÜ¹å ¹ôÜ íÜóÜÚ ÓûÜ †ÃÜå ÍÜÜóÜÜíÜÜÓ ÓÜŸÑÜÜåÃÜß ÓœÜÃÜÜ ‘ÓíÜÜ ÉÓè ÆÜ²ß ´ÜåÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ †÷Î ËÜÜåêÜß ÓûÜå “å. ÆÜÂÜØ´ÜíÜܹ, ÍÜÜóÜÜíÜܹ, ‘ÜåÏÜíÜܹ, ¤ÜÜÝ´ÜíÜܹ ¹âÓ ³ÜïÜå ´ÜåíÜß †ÜïÜÜ 10 è íÜóÜÚÏÜÜØ ÁÜâìÏÜÜØ ÏÜìß ÷´Üß ´Üå ÆÜ±Ü †÷Î ôÜÏÜ¡ÑÜ “å. ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ôÜÜæÃÜå ÓôÜ ÆÜ²å ´ÜåíÜÜ ôÜíÜÜêÜ-èíÜÜËÜ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ÃÜå÷ÓàÃÜÜ †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ ÏÜÜÄÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ “å. œÜÜåÁÜÓß" : ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ? ÃÜå÷Óà" : ‘ÜÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß †Üíܲ´Ü èËÜÓèô´Ü ÷´Üß. ‘²‘ †Ü¹ÏÜß ÷´ÜÜ. ÷íÜå ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ‘ÜýÄÜÂåôÜ ‘åíÜß œÜÜêÜß †ÃÜå ‹¶ÜÓ ÆܹåïÜÏÜÜØ ‘åíÜß œÜÜêÜß ´ÜåÃÜß ôÜÓƒÜÜÏܱÜß ‘ÓÜå. ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÷Ü³Ü ÃÜßœÜå .".". ‘Üå‰ÃÜß †ÜÏÜ ‘å ´ÜåÏÜ íÜìíÜÜÃÜß ”Ü”ß ÏÜÜå‘ìÜïÜ ÃÜ÷Üå´Üß. †åÏÜÜØ †å‘ ïÜÝø´Ü ÷´Üß †ÃÜå ÃÜËÜì܉ ÆÜ±Ü ÷´Üß .".". ‹¶ÜÓ ÆܹåïÜÏÜÜØ ÏÜÜÓÜå ƒÜÜôÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå, ôÜÜæÃÜÜå ÷Ü³Ü ÷´ÜÜå .".".†Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“Ü ¹ôÜËÜÜÓ ÷´ÜÜ. ËÜÁÜÜ ôÜÓƒÜÜ ¹ÓŸ¡ÃÜÜ ÷´ÜÜ. †ÏÜå †ÏÜÜÓß ÆܹåïÜ ôÜÝÏÜÝ´ÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÃÜå ƒÜÜôÜ ÏÜ÷¶íÜ †ÜÆÜ´ÜÜ ÆÜ±Ü ÃÜ÷Üå´ÜÜ. œÜÜåÁÜÓß" : ‘ÜýÄÜÂåôÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ôÜܳÜå ´ÜÏÜÜÓÜå ÏÜ´ÜÍÜå¹ ‘¹ß ”™Ü²ÜÃÜß ÷¹å ÆÜ÷ÜÇœÜåêÜÜå ƒÜÓÜå? ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ ôÜܳÜå †åíÜÜå ÆÜÂôÜØÄÜ †ÜíÜåêÜÜå? ÃÜå÷Óà" : .".". †ÜÏÜ ´ÜÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ ‘Üå‰ †ÜÄÜåíÜÜÃÜ ÄÜÜØÁÜߢ³Üß ÏÜÜزßÃÜå †åíÜÜ ÃܳÜß èåÏÜÃÜß ôÜܳÜå ‘Üå‰ ÃÜå ‘Üå‰ ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ÏÜ´ÜÍÜå¹ ÃÜ ³ÜÑÜÜå ÷ÜåÑÜ .".".ÆÜ±Ü ÏÜ´ÜÍÜå¹ÃÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå èâ³ÜËÜØÁÜß ³ÜÜÑÜ, ´ÜåÏÜÜØ ÷àØ ‘¹ß ÃܳÜß ÆܲÒÜå. .".". ôÜÓ‘ÜÓÃÜß ÓœÜÃÜÜ

305


÷¡ÏÜ´Ü ‘ÓÜå “Üå ‘å ‘ÓÜíÜß êÜÜå, ÆÜÄÜÓƒÜÜØ ÓÜåè ÆÜÜçÝêÜïÜ ³ÜÜÑÜ “å ƒÜÓÜØ, ¹Ü´Ü±Ü ‘ÓÜå ‘å ËÜÂïÜ ôÜÝ÷´ÜÃÜÜ ÆÜÂþÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜà“ÜÑÜÜ “å. ´Üå èÏÜÜÃÜÜÏÜÜØÑÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †Ü¹ïÜÚÃÜß †ÜíÜß ËÜÜËÜ´ÜÜåÏÜÜØ ÓôÜ Æܲ´ÜÜå ÷ïÜå ´ÜåÏÜ ¡±ÜßÃÜå êÜåƒÜ‘å ´Üå ÆÜÂþÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜâ“ß êÜßÁÜÜ “å. ´ÜåÏÜÜØ ÓôÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ÆÜàô´Ü‘ †œÜâ‘ íÜÜØœÜíÜàØ. †÷Î ÄÜÜØÁÜß-ÃÜå÷Óà ôÜØËÜØÁÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜÏÜÜÆÜÃÜ ‘Ó߆å.

ÆÜ“ß †ÏÜÜÓÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÏÜÜØ ‘؉‘ ÉÓ‘ ÷´ÜÜå †å ƒÜÓàØ. †å íÜÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜß ÷´Üß.".". ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜ¡íÑÜÜ ÷´ÜÜ. ËÜêÜ‘å, èå ݹíÜôÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÄÜÜåìß ÏÜÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß ´Üå ݹíÜôÜå †ÏÜå ÉÓß³Üß ´ÜåÏÜÃÜå ÏÜìíÜÜÃÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÜØ ƒÜÜôÜ ÏÜÏÜ´ÜÃÜß ‘Üå‰ íÜÜ´Ü ÃÜ÷Üå´Üß; †ÏÜà‘ ôÜíÜÜêÜÜå ÝíÜïÜå ÀÝóü èÓÜ èà¹ß èà¹ß ÷´Üß.

†Ü ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜåÏÜÜØ ÄÜÜæôÜØíÜÁÜÚÃÜ, ÄÜÂÜÏÜôíÜÓÜè, ÑÜصÜÜåÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ, †ÏÜêܹÜÓïÜÜ÷ßÃÜß èéÓ, ôÜܹ܉ÃÜß èÄÑÜÜ†å ‘ÜÑÜÚšÜÏÜ´ÜÜ ÏÜÜüå ôÜÄÜíܲÜåÃÜß èéÓ íÜÄÜåÓåÏÜÜØ ÃÜå÷Óà†å ôÆÜóüÆܱÜå ÝíÜœÜÜÓÜå Óèâ ‘ÑÜÜÚ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ôÜܹ܉ ÝíÜïÜå ‘üÜšÜ ÆÜ±Ü ‘ÑÜÜÚå “å ‘å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜܹ܉ ôÜÜœÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå 25 ÏÜܱÜôÜÜåÃÜß ÉÜåèÃÜß èéÓ ÆÜ²å “å. ÄÜÜåíÜÁÜ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ÄÜÍÜÓÜÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ ¹êÜßêÜÜå ‘Óß “å †ÃÜå êÜÜå‘ôÜåíÜ‘ÜåÃÜß šÜÏÜ´ÜÜ ÃÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜØ †ÏÜêܹÜÓÜåÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ‘ÓíÜÜå ÆÜ²å ´ÜåíÜß íÑÜíÜ÷ÜÓà íÜÜ´ÜÜå ÍÜÜÓÆÜâíÜÚ‘ ‘÷ß “å. ôÜÏÜÜèíÜܹ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå †å‘³Üß íÜÁÜÜÓå ƒÜàêÜÜôÜÜ ‘ÑÜÜÚ “å †ÃÜå ôÆÜóü´ÜÜ ‘Óß “å ‘å ôÜÜæÃÜå ÄÜÓßËÜ Ó܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ôÜÜæÃÜÜ ôÜÏÜÜÃÜ Óß´Üå ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ôÜÏÜÜèíÜܹ “å. êÜÜêÜ ÄÜàêÜÜËÜ ïÜÜ ÏÜÜüå ÆÜôÜع, ݹÃÜœÜÑÜÜÚ ïÜàØ, ƒÜܱÜßÆÜß±ÜßÃÜß †Ü¹´Ü, ‘ôÜÓ´Ü ‘ÓÜå “Üå ‘å ÃÜ÷Î, ¡´Üå

œÜÜåÁÜÓß" : ´ÜÏÜÜÓÜå †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÃÜå´Ü܆ÃÜàÑÜÜÑÜßÃÜÜå ÷´ÜÜå, ÄÜàÓàÝïÜóÑÜÃÜÜå ÷´ÜÜå ‘å ÝÆÜ´ÜÜÆÜàµÜÃÜÜå? ÃÜå÷Óà" : ÷àØ ÏÜÜÃÜàØ “àØ ‘å ´Üå†Üå ÃÜå´ÜÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ÷àØ ´ÜåÏÜÃÜÜå †ÃÜàÑÜÜÑÜß ÷´ÜÜå †å ‹™ÜÜ²ß íÜÜ´Ü “å. ÄÜàÓàÝïÜóÑÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ‘÷åíÜÜå †å ‘¹ÜœÜ ƒÜÓàØ ÃÜ ÄܱÜÜÑÜ, ÃÜ ´ÜÜå ÝÆÜ´ÜÜÆÜàµÜÃÜÜå ÆÜâÓÜå ôÜÜœÜÜå ‘÷åíÜÜÑÜ.

êÜåƒÜ‘ÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüÜ †Ü¹ïÜÚ ÏÜ÷ÜÆÜàÓàóÜ ÄÜÜØÁÜߢ ÷´ÜÜ †ÃÜå ËÜß¡ ÃÜØËÜÓå èíÜÜ÷Ó ´Üå³Üß ´Üå†Üå íÜÜ´ÜÃÜÜå ´ÜØ´Ü “Üå²´ÜÜ ÃܳÜß †ÃÜå ÃÜå÷Óà†å ‘÷åíÜàØ ÆÜ²å “å : `.".". ‘åíÜì ÃÜå´ÜÜ ÃÜå †ÃÜàÑÜÜÑÜßÃÜÜå ÃÜ÷Î. ÷Ü, ´ÜåÏÜÃÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ‘÷åíÜÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå, ´Üå†Üå †ÏÜÜÓÜ ‘àüàØËÜÃÜÜ ÝÏÜµÜ ÷´ÜÜ. .".". †ÃÜå ÷àØ ‘¹ß ´ÜåÏÜÃÜß †ÜÄÜì ÓÜåÑÜÜå ÃܳÜß.' êÜåƒÜ‘ – ôÜØÆÜ‘Ú : e-mail": dilipgohil@rediffmail.com o

èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ÃÜå÷Óà ÝêÜܴ݃Ü – ÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘Üå èíÜÜ÷ÓêÜÜêÜ ÃÜå÷Óà : ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÀÝóü†å êÜêêÜà ÏÜ‘ÃÜ¢ 

_40

†ÜíÜå “å.".". èÄÜ´ÜÃÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜàØ ôÜØÝšÜÆ´Ü ÓåƒÜܹïÜÚÃÜ   ÏÜÜÓàØ Õ÷¹ÃÜàØ ¹ïÜÚÃÜ   ÏÜÜÓß ¢íÜÃÜ‘³ÜÜ  ‡Ã¹àÃÜå ÆܵÜÜå 

306 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ †Ü´ÏÜÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÄÜܳÜÜ : ÏÜ”ÁÜÜÓ ÆÜÂÉàêêÜ ÓÜíÜêÜ

†Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜàØ êÜåƒÜÃÜ †å ôÜ´ÜÃÜß †ÜÓÜÁÜÃÜÜ “å. †åÃÜÜ êÜåƒÜ‘ÃÜå “Üå ´ÜåíÜÜ Óèâ ³ÜíÜÜÏÜÜØ øÑÜÜØÑÜ ôÜØ‘ÜåœÜ ÃÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å. †å è †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜÜ êÜåƒÜÃÜÃÜàØ †ÜÁÜÜÓÕËÜ¹à “å. ¡å‘å ¢íÜÃÜÃÜàØ ôÜ´ÑÜ ÏÜ÷¹ØïÜå ÑܳÜÜ´Ü³Ü †ÝÍÜíÑÜø´Ü ‘ÓíÜàØ ¹àó‘Ó “å. èå ‘Ø‰ íÑÜø´Ü ³ÜÜÑÜ “å ‘å ê܃ÜÜÑÜ “å ´Üå ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜå ËÜÜû ™ÜüÃÜ܆Üå. †å èåüêÜß ÓÜåÏÜÜ؜ܑ ÷ÜåÑÜ ´ÜåüêÜß †å †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ íÜܜܑÃÜå ÝíÜïÜåóÜ ÓàÝœÜ‘Ó êÜÜÄÜå. †êÜËܶÜ, †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ËÜÜû ™ÜüÃÜ܆ÜåÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ÃܳÜß †åÏÜ ÃÜ÷Î, ÆÜÓØ´Üà †åÃÜÜ ™ÜüÜüÜåÆÜÏÜÜØ ôÜ´ÑÜ ÃÜ °Ø‘܉ ¡ÑÜ ´Üå ÝíÜïÜåóÜ ÏÜ÷¶íÜÃÜàØ “å. †å ÀÝóü†å ôÜ´ÑܳÜß ÉØüÜÑÜåêÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ

ÏÜ”ÁÜÜÓ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ‘ä´Ü ` ÏÜß²ôü×ßÏÜ – ÏÜÜÑÜ êÜåüÓ êÜ܇É'ÃÜÜå †ÃÜàíÜܹ, †ÃÜà. ÝíܬêܹÜôÜ ÏÜÄÜÃÜêÜÜêÜ ‘Üå«ÜÓß, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ‰. ôÜ. 1952ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜັÜ, íÜóÜÚ : 2013, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜØ 312( 300+12) _ 150

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

‘³ÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع †ÜÆÜå “å ÆÜ±Ü †åÃÜÜ êÜåƒÜ‘ÃÜß ÝÃÜÍÜåÚì “ËÜß ÏÜì´Üß ÃܳÜß. èÃÏÜå ´ÜعàÓô´Ü ÆÜ±Ü 18 ÏÜÜôÜÃÜß ŒÏÜÓ ÆÜ“ß ³ÜÑÜåêÜß ôÜƒÜ´Ü ËÜßÏÜÜÓßÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †ØÁÜ †ÃÜå ËÜÝÁÜÓ †ÃÜå ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå ÏÜâ‘ ³Ü‰ èÃÜÜÓ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜß 21 íÜóÜÚ ôÜàÁÜßÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ Story of my life—†ÆÜØÄÜÃÜß ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜ ÃÜÜÏÜå ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü‰ “å. ´ÜåÃÜÜå ËÜß¡å ÍÜÜÄÜ †åüêÜå Midstream—My Letter life.— ÏÜ”ÁÜÜÓ ÃÜÜÏÜå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ ÆÜàÃÜ:ÏÜàݺ´Ü ‘Ó܉ “å. †Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ™ÜüÃÜ܆Üå ´ÜÜå “å è, ÆÜÓØ´Üà †å ™ÜüÃÜÜ ™Üüß ´Üå í܃ܴÜå †åÏܱÜå èå †ÃÜàÍÜíÑÜàØ ´ÜåÃÜå íÑÜø´Ü ‘ÓíÜÜÃÜàØ üÜëÑÜàØ ÃܳÜß, ËÜêÜ‘å †åÃÜÜ †ÃÜàóÜØÄÜå ÍÜß´ÜÓÃÜß ÍÜÜíÜÃÜÜ ‘å ÏܳÜÜÏÜ±Ü ÝÃÜ:ôÜØ‘ÜåœÜ “´Üß ‘Óß “å. †Ü íÜÜ؜ܴÜÜ †åÏÜÃÜß êÜÜÄܱÜ߆Üå †ÃÜå ÍÜÜíÜÃÜ܆ÜåÃÜàØ ÝíÜïÜའ†ÜêÜåƒÜÃÜ, †Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜàØ ôܶíÜ “å ´ÜåÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ÝÃÜ:ïÜØ‘ ÆܱÜå ËÜÂå‡êÜÝêÜÝÆÜÏÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜß ÃÜå †å‘íÜßôÜ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ íÜ÷ÇœÜÜÑÜåêÜß †Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓå †åÏÜÃÜß †å‘íÜßôÜ íÜóÜÚÃÜß íÜÑܳÜß ÆÜœÜÜôÜ íÜóÜÚÃÜß íÜÑÜ ôÜàÁÜßÃÜàØ ¢íÜÃÜíÜä¶ÜÜØ´Ü †ÜêÜåƒÑÜàØ “å. ÆÜ÷åêÜÜ ÆÜÂ‘Ó±Ü `´ÜÜÓ ÏÜåìíܱÜß'ÏÜÜØ †åÏܱÜå †Ü íÜä¶ÜÜØ´Ü ê܃ÜíÜÜ ÝÃÜÝÏܶÜå ôÏÜäÝ´Ü °Ø°ÜåìßÃÜå èå ÏÜÃÜÜåíÑÜÜÑÜÜÏÜ ‘ÑÜÜåÚ “å ´ÜåÃÜàØ ËÜÑÜÜÃÜ “å. †åÏܱÜå †ÃÜàÍÜíÜÃÜß ` ÝœÜËÜӑ߆Üå' ÄÜÜå«íÜíÜÜÏÜÜØ †ÃÜàÍÜíÜåêÜß ÏÜâØ”íܱÜÃÜå ÝÃ܃ÜÜêÜôÜ´ÜܳÜß íÑÜø´Ü ‘Óß “å. †Ü ¢íÜÃÜ‘³ÜÜÃÜÜ êÜåƒÜÃÜ ÏÜÜüå `êÜå²ß” ÷ÜåÏÜ èÃÜÚêÜ'1 ôÜܳÜå 1  †ÏÜåÝÓ‘ÜÏÜÜØ 130 íÜóÜÚ³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü´ÜàØ ôµÜß-ôÜÜÏÜÝÑÜ‘. 10 êÜÜƒÜ ÃÜ‘êÜÃÜÜ ÉåêÜÜíÜÜ ÆÜÓ (1907) ÆÜ÷ÜÇœÜåêÜàØ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü šÜåµÜÃÜàØ †Ü ÆÜ÷åêÜàØ ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ ÷´ÜàØ.

307


‘ÓÜÓÃÜÜÏÜàØ ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß èå ÆÜÂôÜØÄÜÜå ê܃ÜÜÑÜÜ ´ÜåÃÜÜå ÆÜ÷åêÜÜ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ê܃Üå “å :  ÆÜ±Ü ÷íÜå êÜåíÜÜ êÜÜÑÜ‘ ËÜÁÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜå ƒÜêÜÜôÜ ³ÜÑÜÜ †å ÍÜÜÃÜ ³ÜíÜÜÃÜå ËÜ÷à ¹÷Ü²Ü ÃÜ êÜÜÄÑÜÜ. ÷àØ ´ÜÜå §²ÜØ ÆÜܱÜßÏÜÜØ ¥´ÜÓß “àØ †åÏÜ êÜÜÄÑÜàØ ÃÜå ´ÜåÃÜß ôÜܳÜå ÏÜÜÓß ÍÜßÝ´ÜÃÜÜå ÆÜÜÓ ÃÜ ÓûÜå.  (ÆÜä. 5)

ôÜÏÜÑÜÏÜÑÜÜÚ¹ÜÏÜÜØ ÃÜ ê܃ÜÜÑÜàØ ÃÜå ôÜÜÏÜÝÑÜ‘ÃÜß íÜÜÓØíÜÜÓÃÜß ¥™ÜÓܱÜß ³Ü´Üß Ä܉ ´ÑÜÜÓÃÜß †åÏÜÃÜß ÏÜÃÜÜå¹ïÜÜ †ÃÜå ÏÜÃÜÜåíÑܳÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÏÜÃÜÜ †å‘ ÝÏܵÜ-ôÜêÜÜ÷‘ÜÓ, êÜåƒÜ‘ ÏÜåôÜßÃÜß Ïܹ¹ ÏÜìß. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ÃÜÜÇÁÜå “å : ÏÜÇ †å‘«àØ ‘ÓåêÜàØ ËÜÁÜàØ ôÜÜÝ÷´ÑÜ ¡å‰ ÄÜÑÜÜ. †åÏÜ ¡±ÜÜå ‘å, ËÜÂú܆å ôÜäÝóü ™Ü²íÜÜ èåíÜàØ ôÜÜÝ÷´ÑÜ êÜßÁÜàØ ÷ïÜå ´ÜåíÜàØ è †å ÷´ÜàØ. ‘àïÜì´ÜÜÆÜâíÜÚ‘ †ÃÜå ”ÆÜÜüÜËÜØÁÜ †åÏܱÜå ´ÜÜå †å ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜ †Ý²ÑÜêÜ ÍÜÜÄÜÜåÃÜå ‘ÜËÜâÏÜÜØ †Ü±ÑÜÜ. †ÃÜå ³ÜÜå²Ü‘ ‘êÜÜ‘ÜåÏÜÜØ †ÏÜå ôÜàôÜØËܽ, ôÜàíÜÜœÑÜ †ÃÜå œÜÜêÜå †åíÜàØ ÆÜÂ‘Ó±Ü ™Ü²ß ‘Ü°ÒàØ (ÆÜä. ÆÜ-6) ÆÜ“ß ´ÜÜÓÃÜß ÏÜåìíܱÜß ³Ü‰ ÃÜå ¢íÜÃÜ‘³ÜÜ ê܃ÜÜ´Üß Ó÷ß.

`ÄÜ´ÜÜ ÃÜ : ƒÜêÜà ´Üå ݹíÜôÜÜ :' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ÆÜâíÜÚ‘³ÜÜÏÜÜØ êÜåƒÜÜÑÜåêÜÜ ‘ÜçêÜåè‘ÜìÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜåÃÜß ÏÜÃÜ ÆÜÓ ³ÜÑÜåêÜß †ôÜÓÃÜß ÝíÜô´Üä´Ü ‘³ÜÜ “å. †åÏÜÜØ ôÜÜÝ÷´ÑÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜ êÜÄÜÜíÜ †ÃÜå ´Ü¶íܤÜÜÃÜÃÜÜ †ÍÑÜÜôÜÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå “å. ´Ü¶íܤÜÜÃÜ ôÜعÍÜåÚ †åÏܱÜå ÃÜÜÇÁÑÜàØ “å :  ÏÜÃÜå ´Ü¶íܤÜÜÃÜÃÜÜ †ÍÑÜÜôÜÏÜÜØ ÏÜ¡ Æܲ´Üß. ´ÜåÃÜå êÜßÁÜå ÏÜÃÜå œÜÜÓ ÏÜàï‘åêÜßÍÜÑÜÜÛ íÜÓôÜ ´ÑÜÜØ Ó÷åíÜÜ èåíÜÜØ êÜÜÄÑÜÜØ. íÜôÜØ´Ü ¸´ÜàÃÜÜ íÜÓôÜܹ³Üß èåÏÜ ƒÜå´ÜÓÜå êÜßêÜÜØ“ÏÜ ³ÜÜÑÜ “å ´ÜåÏÜ, ´Ü¶íÜ՜ܑܴÜåÃÜÜ ¡¹à‰ ïÜ˹ÜåÏÜÜسÜß ÏÜì´ÜÜ ÃÜâ´ÜÃÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜß íÜóÜÜÚ³Üß ÏÜÜÓàØ †Ø´ÜÓ ôÜàïÜÜåÝÍÜ´Ü ³Ü´ÜàØ. ÏÜÜÓÜÏÜÜØ ñÜ½Ü †ÃÜå ‘êÆÜÃÜÜ ÷´ÜÜØ. ÆÜ±Ü ´Ü¶íܤÜÜÃÜå ÏÜÃÜå †å ïÜ߃ÜíÑÜàØ ‘å, `†Ü؃ܑÜÃÜ íÜÄÜÓÃÜÜ ÏÜܱÜôÜÃÜå †Ü ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ èå ÏÜÑÜÜÚݹ´Ü †ÃÜàÍÜíÜÜå ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ´ÜåÃÜå êÜßÁÜå èå ÍÜÂÏܱÜ܆Üå ³ÜÜÑÜ “å, ´ÜåÃÜß ôÜÜÏÜå ïÜß Óß´Üå œÜå´ÜßÃÜå œÜÜêÜíÜàØ. ÏÜÜÓß †ØÁÜÜÓÜÏÜÜØ †³Ü²Ü´Üß ÏÜÜÃÑÜ´Ü܆Üå ÏÜÜüå ÏÜÃÜå †å ÝíÜœÜÜÓ‘Üå ÆÜÜôÜå³Üß ËÜì ÏÜëÑÜØà.(ÆÜä. 10 – 11)

†åÏܱÜå ‘åÃü †ÃÜå ‡ÏÜôÜÚÃÜÃÜå ÑÜܹ ‘ÑÜÜÚ “å ´ÜÜå ÆÜÂÜå. ‘àÆÜêÜçò, ÆÜÂÜå. †Ü‘ßÚËÜÜê², ÆÜÂÜå. ÓÜç‰ôÜ èåíÜÜ †ÁÑÜÜÆÜ‘ÜåÃÜå ´Ü³ÜÜ ËܳÜÜÚ †å‘ôü×Üå³Ü èåíÜß ôÜ÷ÜÁÑÜÜÑÜß ôÜܳÜå ôÜÓ üÜåÏÜôÜ 308 

ËÜêíÜß²ßÓ ÃÜÜÏÜÃÜÜ ‘â´ÜÓÜÃÜàØ ôÏÜ ‘ÓßÃÜå †åÏÜÃÜß ôÜܳÜå ÄÜÜìåêÜÜ ÃÜå †ÃÜàÍÜíÜåêÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜåÃÜå ÓôÜÆÜâíÜÚ‘ íܱÜÚíÑÜÜ “å. †åÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÑÜÜæíÜÃÜ‘ÜìÃÜß ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÃÜå íÜÜÄÜÜåì´ÜÜØ ê܃ÑÜàØ “å : `èàíÜÜÃÜß! †Óå èàíÜÜÃÜß! íÜÓôÜÜå ÆÜ÷åêÜÜØÃÜß ´ÜàØ ÏÜÃÜå ïÜß íÜÜ´Ü ‘Óå “å?"—"èìÜïÜÑÜÏÜÜØ ÆÜíÜÃÜÃÜå ÁÜ‘åêÜßÃÜå ÷Ø‘ÜÓíÜàØ, üÜåÆÜß ÏÜÜ“êÜ߆ÜåÃÜå †ÜÆÜß ¹åíÜß, ‘ÃÜ‘² ÏÜÜÄÜÚ ÆÜÓ †åÝÆÜÂêÜÏÜÜØ ”ÜÆÜüÜØ ƒÜÜíÜÜØ, †å‘ íÜóÜÜÚ-‘ÜåüÏÜÜØ ËÜå ÝÏܵÜÜåå†å ÓšÜ±Ü êÜåíÜàØ, ÝÏܲêÜÏÜåšÜÃÜß ôÜâ‘ß üå‘Ó߆ÜåÏÜÜØ ÏÜå ÏÜÜôÜÃÜÜ Ý¹íÜôÜÜå ÄÜÜìíÜÜ, †ÜÓËÜàüÖôÜÃÜÜ ÝêÜôÜÜåüÜÃÜß ÆÜÜ“ì ÆÜÜ“ì ´ÜåÃÜß ƒÜàïÜËÜÜå êÜå´ÜÜ èíÜàØ! ÄÜܲ߆ÜåÏÜÜØ ÷íÜÜ ƒÜÜíÜÜ ÃÜß‘ìåêÜÜ ËÜå«Ü²à êÜÜå‘Üå ÄÜÏÜå ´Üå ÁÜÜÓå, ´ÜåÃÜß ÆÜÓíÜÜ ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ, †å‘ ƒÜàêêÜÜ ÏÜܳÜÜíÜÜìÜå ÑÜàíÜÜÃÜ ÏÜÜÓÜ †Ü´ÜàÓ ÷ܳÜÏÜÜØ ´ÜåÃÜß ÏÜ¡ÃÜß íÜÜ´ÜÜå ê܃ܴÜÜå ÷ÜåÑÜ! ݃ÜôÜ‘ÜåêÜßÃÜå †ÜÃÜع³Üß †ƒÜÓÜåü èåíÜàØ Éì ƒÜíܲÜíÜíÜàØ †ÃÜå Óô´ÜÜÃÜß ËÜÜèà†å ËÜåôÜßÃÜå ÆÜšÜ߆Üå ÄܱÜíÜÜØ! †Ü ‘åíÜÜå †ÜÃÜع ÷´ÜÜå! ÷íÜå ´ÜÜå ÆÜšÜ߆Üå †åüêÜÜØ ËÜÁÜÜØ ¹åƒÜÜ´ÜÜØ ÃܳÜß. ÃÜå ŸÑÜÜÓå ‘ÜêÜç ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜØÄÜß´ÜÃÜß ÃÜ‘êÜ ‘ÓßÃÜå ÏÜÃÜå ËÜ´ÜÜíÜ´ÜÜå, ´ÑÜÜÓå ´Üå†Üå èåíÜàØ ÏÜ¡ÃÜàØ ÄÜÜ´ÜÜØ, ´ÜåíÜàØ ÄÜÜ´ÜÜØ ÆÜ±Ü ÃܳÜß.'  (ÆÜä. 22)

†÷Î ¡±Üå ôÏÜÓ±ÜÜåÃÜß ‹¡±Üß ‘Óß “å. †åüêÜå †åÏÜÃÜå êÜÜÄÑÜàØ ‘å †å ݹíÜôÜÜå ƒÜÓåƒÜÓ ÄÜÑÜÜ ÃܳÜß. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓå ÓåóÜÏÜ1ÏÜÜØ ÆÜôÜÜÓ ‘ÓåêÜÜØ íÜóÜÜåÚÃÜàØ øÑÜÜØ‘ †ÜÃÜع³Üß ´ÜÜå øÑÜÜØ‘ ÝíÜóÜܹ³Üß †ÜêÜåƒÜÃÜ ‘ÑÜàÛ “å. †å †ØÁÜ-ËÜÝÁÜÓ ÷åêÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜíÜ-‹´ôÜà‘ ÏÜÃÜÃÜß †Ü ÍÜÜíÜÏÜÑÜ †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü ‘ÜíÑÜÏÜÑÜ ÄܾÏÜÜØ ³Ü‰ “å èå ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ ÏÜÃÜÜåèÄÜ´ÜÃÜàØ ïÜË¹ÝœÜµÜ “å. †ÜÃÜع ôÜܳÜå `†Ü ¢íÜÃÜÃÜÜ ÄÜÍÜÓÜíÜß ÃÜ܃Üå ´ÜåíÜÜ ´Ü²‘Ü- “ÜØÑܲܳÜß ‘¹ß ÷àØ «Óß«ÜÏÜ ³Ü‰ ïÜ‘´Üß ÃܳÜß.' (ÆÜä. 32) †åÏÜ ‘÷å´Üß ÷åêÜÃÜÃÜß ËÜߢ ËÜÜèà ÆÜ±Ü ÆÜÏÜÜÑÜ “å. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ èå ÝíÜÝíÜÁÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜÜ ôÜØÆÜ‘ÚÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ †ÃÜå †å ôÜØÆÜ‘Ú³Üß †åÏÜÃÜå èå ô³Üâì-ôÜâšÏÜ ÆÜÂÜÞÆ´Ü ³Ü‰ ´ÜåÏÜÜØ ÏÜÜ‘Ú üÖíÜåÃÜÃÜàØ †åÏܱÜå †÷ÜåÍÜÜíܳÜß ôÏÜ ‘ÑÜàÛ “å. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ê܃Üå “å :  ÏÜÜÓÜ †ØÁÜ‘ÜÓÏÜÑÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ôÜÜ÷ÝôÜ‘ †ÃÜå †¹ÖÍÜà´Ü Ý‘ôôÜ܆Üå 1.  ÑÜà.†åôÜ.ÃÜÜ ÏÜåôÜåœÑÜàôÜåüÖôÜ ÓÜŸÑÜÃÜàØ †å‘ ÄÜÜÏÜ. [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜâسÜß ËÜ´ÜÜíÜ´ÜÜ' (ÆÜä. 42) ÏÜÜ‘Ú üÖíÜåÃÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå †Ü¹Ó †ÃÜå †÷ÜåÍÜÜíÜ íÜܜܑÃÜå ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ ÍÜÜíÜôÜÍÜÓ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜå ÆÜ±Ü ÆÜÝÓœÜÑÜ †ÜÆÜß Ó÷å “å. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓå ÏÜÜµÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ³ÜÑÜܳÜß ôÜØ´ÜÜåóÜ ÏÜÜÃÑÜÜå ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà ´ÜåÏÜÃÜÜØ èåíÜÜØ †ÃÜå‘ÜåÃÜå ¹ÜåÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÓßÃÜå ÆÜ±Ü ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ‹¡ëÑÜàØ “å. †å ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ øÑÜÜÓå‘ †ÆÜâíÜÚ †ÜÃÜع ÏÜåìíÑÜÜå “å ´ÜÜå ôÜØô³Ü܆ÜåÃÜÜ-íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜÜ íÑÜíÜ÷ÜÓ³Üß ¹à :ƒÜ †ÃÜàÍÜíÑÜàØ “å. “´ÜÜØÑÜ ´Üå†Üå ÷ÜÑÜÜÛ ‘å ³ÜÜøÑÜÜØ ÃܳÜß. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‘ÜÑÜÚÃÜå íÜìÄÜß ÓûÜØ “å. †å ÏÜÜüå †åÏÜÃÜå †íÜÜèÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ è±Ü܉ “å †åüêÜå †åÏܱÜå ÏÜÃÜÃÜß íÜÜ´Ü ‘Ó´ÜÜØ ‘ûàØ “å :  ÏÜÃÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ †ÜÄÜì íÜÁÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ÃÜÜØ ÏÜÜå¡Ø ¥“ì´ÜÜØ êÜÜÄÑÜÜØ †ÃÜå èå ÏÜÜå¡Ø ÏÜÃÜå ËÜ÷ÜÓÃÜß ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ÁÜ‘åêÜ´ÜÜØ ÷´ÜÜØ ´ÜåÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜß íÜìíÜÜ ÏÜÜÓå †ÃÜà‘âì †íÜÜè ÏÜÜÓå ÏÜåìíÜíÜÜå ¡å‰†å †åÏÜ ÷àØ ”؃ܴÜß ÷´Üß. (ÆÜä. 76)

†ÜÄÜì ‘÷å “å, `ÍÜÜóÜ±Ü ‘ÓíÜÜÃÜß “üÜ †ÄÜÓ íÜܱÜßÃÜß ÓÜåœÜ‘´ÜÜ ‘¹ß ÷àØ ÏÜåìíÜß ïÜ‘ß ÃÜ÷Î.' (ÆÜä. 85) †åÏÜ ‘÷å´ÜÜØ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓå ˆÄêÜçòÃÜÜØ ÆÜÓÄܱÜÜØ †ÃÜå ÃÑÜâ ÑÜÜç‘Ú, ÃÑÜâ èôÜßÚ èåíÜÜØ ÓÜŸÑÜÜåÏÜÜØ ÍÜÜóÜ±Ü ‘ÓßÃÜå †ØÁÜ-ËÜÝÁÜÓÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜܳÜåÚ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘ÑÜÜÛ “å ´ÜåÃÜàØ ôÜÝíÜÄÜ´Üå †ÜêÜåƒÜÃÜ `ÍÜÂÏܱÜ' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ‘ÑÜàÛ “å. üåÝêÜÉÜåÃÜÃÜÜ ïÜÜåÁÜ‘ ²Üç. ËÜåêÜ ôÜܳÜåÃÜÜØ ôÜàƒÜ¹ ôÏÜÓ±ÜÜå †åÏÜÃÜå `‘ßÏÜ´Üß ÏÜâ²ß' êÜÜÄÜå “å. ²Üç. ËÜåêÜå üåÝêÜÉÜåÃÜÃÜß ïÜÜåÁÜ ‘Óß †ÃÜå ËÜÝÁÜÓÜå ÏÜÜüå ÆÜ±Ü ‘ÜÏÜ ‘ÑÜàÛ ´ÜåÃÜå ÑÜܹ ‘ÓßÃÜå ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ‘÷å “å : ` ÷àØ ´ÜåÏÜÃÜå ËÜØÃÜå ‘ÜÏÜ ÏÜÜüå œÜÜ÷àØ “àØ, ÆÜ±Ü ÷àØ ´ÜåÏÜÃÜå ÑÜܹ ‘ÓàØ “àØ ´Üå ÏÜ÷ÜÃÜ ïÜÜåÁÜ‘ ´ÜÓß‘å ‘å ËÜÝÁÜÓÜåÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜ ‘êÑÜܑܱ´ÜÜÚ ´ÜÓß‘å ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü †å‘ ôÃÜå÷Üì †ÃÜå ôÜÏÜèà ÝÏÜµÜ ´ÜÓß‘å.' (ÆÜä. 92) †åÏܱÜå ` ÏÜÜÓÜ èâÃÜÜÏÜÜØ èâÃÜÜ ÝÏܵÜ' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ²Üç. ËÜåêÜÃÜÜØ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜàØ ôÜÏÜàÝœÜ´Ü ÏÜâêÑÜÜØ‘ÃÜ ‘ÓßÃÜå †åÏÜÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜØ ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜÜôÜÜØÃÜå ÝœÜµÜ´Ü ‘ÑÜÜÛ “å. †Ü ²Üç. ËÜåêÜ ‘Üì˜ÏÜå ÝœÜÓ ÝíܹÜÑÜ êÜå “å †ÃÜå ÷åêÜÃÜ ‘÷å “å : ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†ÏÜå “ÜÆÜÜØÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜÃÜÜ ƒÜËÜÓ íÜÜØœÑÜÜ ´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß ¢íÜÃÜ ‘¹ß †å‘ÁÜÜÓàØ ÄÜÑÜàØ ÃܳÜß. “´ÜÜØ †ÜØôÜàÃÜß ÍÜßÃÜÜïÜ ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ èå ÆÜÂôÜØÄÜÜå ÏÜÜÓÜÏÜÜØ ¢íÜØ´Ü “å ´ÜåÃÜå êÜßÁÜå ÆÜ‘ÜïÜÏÜÜÃÜ êÜÜÄÜå “å.  (ÆÜä. 119)

÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜß ¢íÜÃÜÃÜæÑÜÜ †åÏܱÜå †Ü¹ÓåêÜß ÆÜÂíÜäݶÜÏÜÜØ †å‘ÏÜÑÜ ÷´Üß †ÃÜå 1914-1918ÃÜÜ ÝíÜòÜÑÜà½å †åÏÜÃÜå íÑÜÝ³Ü´Ü ‘ÑÜÜÛ ÷´ÜÜØ. ´ÑÜÜÓÃÜÜå †åÏÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜßݲ´ÜÜåÃÜß ôÜ÷ÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ÏÜÜüå ÷´ÜÜå. †Ü ÆÜÂíÜÜôÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ è ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ÆÜÂåÏÜÃÜÜ íÜÏÜìÏÜÜØ ÉôÜÜÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ †å ÆÜÂåÏÜÆÜ‘ӱÜÃÜß ™ÜüÃÜÜ ôÜ÷è Óß´Üå †åÏܱÜå †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ Óèâ ‘Óß “å. `éÆÜåÓß Æܲ¹Ü ÆÜÓ' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ ¢íÜÃÜ ÆÜÓ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ÝÉêÏÜÃÜÜ ÝÃÜÏÜÜÚ±ÜÃÜß ‘³ÜÜ “å. †å ÝÃÜÝÏܶÜå ³ÜÑÜåêÜàØ †Ü´ÏÜÏÜسÜÃÜ †åÏÜÃÜß †Ü´ÏܹïÜÚÃÜíÜäÝ¶Ü ÝÃܹåÚïÜå “å. †ÜƒÜàØ ÆÜÂ‘Ó±Ü íÜܜܑÏÜÜØ ‘à´Üâ÷êÜÃÜß êÜÜÄܱÜß èÃÏÜÜíÜå “å †ÃÜå ÆÜÂôÜØÄÜÜåÃÜàØ ÝÃÜéÆÜ±Ü ÝíÜÝíÜÁÜ ÍÜÜíÜÜåÃÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ‘ÓÜíÜå “å. †Ø´Üå ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ÝÃÜÓÜïÜܳÜß ‘÷å “å : `´ÑÜÜÓ ÆÜ“ß ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÝíÜèÑÜ †ÆÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüåÃÜß ÏÜÜÓß ÝíÜÝœÜµÜ ‘êÆÜÃÜÜ ‘¹ß ÷ÜÇïÜÍÜÓß Ó÷ß ÃܳÜß.' (ÆÜä. 178) †ÜíÜß è ÓÏÑÜ‘³ÜÜ `ÃÜÜü‘ÃÜß ¹àÝÃÜÑÜÜ'ÏÜÜØ Óè⠳܉ “å. †³ÜÜåÚÆÜÜèÚÃÜ ÝÃÜÝÏܶÜå ‘ÓåêÜß †Ü ÆÜÂíÜäݶÜÏÜÜØ øÑÜÜØ‘ ‘²íÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜå ÆÜ±Ü ³ÜÑÜÜ “å. ` ÏÜÜÓß ÏÜÜÃÜÜå ôíÜÍÜÜíÜ ÄÜä÷ÝÆÜÂÑÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå' (ÆÜä. 186) †åÏÜ ‘÷å´Üß ÷åêÜÃÜå †åÃÜß ÏÜÜÃÜàØ ôÜàÓåƒÜ ÍÜÜíÜÝœÜµÜ †ÜêÜåƒÑÜàØ. ÏÜÜÃÜÜ †íÜôÜÜÃÜÃÜÜ ôÜÏÜÜœÜÜÓ ÆÜ“ß ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ÓØÄÜÍÜâÝÏÜ ÆÜÓ è´ÜÜØ †åÃÜß †ÃÜàÍÜâÝ´Ü †ÜíÜß ÷´Üß :  ÏÜÃÜå ÆÜâ±ÜÚ ñÜ½Ü ÷´Üß ‘å ÏÜÜÓß ÏÜÜ †ÃÜå ÷àØ ïÜÜòÜ´Ü ôÜÜæùÑÜÚÃÜÜ ¹åïÜÏÜÜØ ÉÓß ÏÜìíÜÜÃÜÜØ “߆å. ÆÜ±Ü †Óå! ´ÜåÃÜÜ èíÜܳÜß ÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ èå ¹à :ƒÜ‘ÜÓ‘ ƒÜÜåü ÆÜ²ß ´ÜåÃÜàØ ïÜàØ? †ÏÜå èå èå Óô´Üå ÄÜÑÜÜØ ÷´ÜÜØ, ´Üå ¹Óå‘ «å‘ܱÜå ÏÜÃÜå ´ÜåÃÜß ƒÜÜåü êÜÜÄÜ´Üß ÷´Üß. ÏÜÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜÂå‡êÜÏÜÜØ ê܃ÜÜ´ÜÜØ ÆܵÜÜåÃÜß ƒÜÜåü êÜÜÄÜ´Üß ÷´Üß.  (ÆÜä. 189-190)

`†ØÁÜ‘ÜÓÏÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜ' †å ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ †ØÁÜèÃÜÜåÃÜå èå †ÜØ´ÜÓÆÜ‘ÜïÜ êÜÜÁÜå “å ´ÜåÃÜß ÍÜÜíÜÏÜÑÜ †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü 309


“å. †ÃÜàÍÜíÜÜå ôÜíÜÚ¹Ü ôÜàƒÜÏÜÑÜ ÃܳÜß ³ÜÑÜÜ. †ØÁÜèÃÜÜåÃÜÜ ‘ÜÏÜÏÜÜØ §²Üå ÓôÜ êÜå´Üß íÑÜÞø´Ü†ÜåÃÜàØ ôÜÜÍÜÜÓ ôÏÜ ‘ÑÜàÛ “å. `‘àØÝ«´Ü ïÜÞø´Ü†Üå' ïÜßóÜÚ‘ ÷å«ì ê܃ÜÜÑÜåêÜ ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ †ØÁÜèÃÜÜåÃÜß ïÜÞø´Ü†Üå ‘àØÝ«´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ “å ´ÜåÃÜÜ ôÜعÍÜåÚ †åÏÜÃÜÜå ÏÜ´Ü ôÜÜØÍÜìíÜÜ èåíÜÜå “å : ÆÜàƒ´Ü ŒÏÜÓÃÜÜ ÝÃÜÓߚܑ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ Óß´Üå †åÏÜ ÏÜÜÃÜå “å ‘å, †å‘ܹ ‡ÞúÑÜÃÜß ¥±ÜÆÜÃÜå ËܹêÜå ËÜߢ ‡ÞúÑÜÃÜß ôÜÝíÜïÜåóÜ ïÜÞø´Ü ‘à¹Ó´Ü †ÜÆÜå “å. †ÜíÜàØ ‘؉ ÃܳÜß. ‘Üå‰ ‡ÞúÑÜÃÜß ôÜÝíÜïÜåóÜ ïÜÞø´Ü íÜÁÜÜÓå ‘åìíܱÜß †ÃÜå ôÜ´Ü´Ü ‹ÆÜÑÜÜåÄÜÃÜå êÜßÁÜå ÆÜÂÜÆ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. †Ü؃ÜÃÜàØ ´Üåè ÏÜÓß ÄÜÑÜàØ ÷ÜåÑÜ †åüêÜå ËÜߢ ‡ÞúÑÜÜåÃÜå íÜÁÜÜÓå ‘ÜÏÜ ÆÜ÷ÜÇœÜå “å †ÃÜå †å Óß´Üå ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ ˜ÏÜÏÜÜØ ´Üå ‡ÞúÑÜÜåÃÜå íÜÁÜÜÓå ´ÜÜêÜßÏÜ ÏÜìíÜܳÜß ´Üå íÜÁÜÜÓå ‘åìíÜÜÑÜ “å. (ÆÜä. 216)

ÆÜÂœÜÝêÜ´Ü ÏÜÜÃÑÜ´ÜÜÃÜå †ÃÜàóÜØÄÜå ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ ôÜ´ÑÜÃÜå ‹¡ÄÜÓ ‘Óå “å, ÆÜÓØ´Üà ôÆÜïÜÚ¤ÜÜÃÜ ÝíÜïÜå ÏÜÜæÝêÜ‘ íÜÜ´Ü ÃÜÜÇÁÜå “å : íÜô´Üà´Ü : ôÆÜïÜÚ¤ÜÜÃÜ †ÜƒÜÜ ïÜÓßÓÏÜÜØ ÆÜÂíÜ´ÜåÚ “å, †ÃÜå ¹Óå‘ †ØÄÜÃÜß œÜÜÏÜ²ß èéÓ ÆܲÒå †ôÜÜÁÜÜ Óß´Üå ôÆÜïÜÚ¤ÜÜÃÜÃÜß †ôÜÜÁÜÜ ïÜÞø´Ü ÁÜÓÜíÜå “å. †åÏÜ êÜÄÜÍÜÄÜ ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å œÜÜÏܲßÃÜÜ †±Üà †±ÜàÏÜÜØ †å ïÜÞø´Ü Ó÷åêÜß “å. ´Üå ¹Óå‘ íÜô´ÜàÃÜå ôÆÜïÜåÚ “å. †ÃÜå ôÆÜïÜÚ³Üß ÄÜÓÏÜß, «Ø²ß, ÆÜß²Ü, ƒÜÓËܜܲÜÆܱÜàØ, êÜßôÜÜÆܱÜàØ †ÃÜå ™ÜóÜÚ±Ü ´Ü³ÜÜ ïÜÓßÓ ‹ÆÜÓ ³Ü´Üß ´ÜåÃÜß †ôÜÓ ôÜÏÜ¢ ê܉ÃÜå ÏÜÄÜèÃÜå ´ÜåÃÜàØ ¤ÜÜÃÜ ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å.(ÆÜä. 216)

†Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜØ ÷åêÜÃÜå †åÏÜÃÜÜ ôÜØÆÜ‘ÚÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß ÝíÜÝíÜÁÜ šÜåµÜÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ íÑÜÞø´Ü†Üå ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØËÜØÁÜÃÜß ÏÜÜزßÃÜå íÜÜ´Ü ‘Óß “å †ÃÜå †å ôÜ÷àÃÜÜØ ‘ÜÑÜÜåÚÃÜß ôÜàÑÜÜåÄÑÜ ÃÜÜÇÁÜ êÜßÁÜß “å. ÆÜÂíÜÜôÜÝÆÜÂÑÜ ÷åêÜÃÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ †ÃÜå‘ ôÜÜ÷ôÜÜå ‘ÑÜÜÛ “å ´ÜåÃÜß ÆÜ±Ü ÃÜÜÇÁÜ “å. íÜÜØœÜíÜàØ ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜå ÄÜÏÜ´ÜàØ ÷´ÜàØ. íÜÜØœÜíÜܳÜß ¤ÜÜÃÜËÜÜÓß ƒÜâêÜå “å ´ÜåÃÜàØ †åÏÜÃÜå ¤ÜÜÃÜ “å. `œÜÏÜ´‘ÜÝÓ‘ ¤ÜÜÃÜ-ËÜÜÓß' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ †åÏܱÜå ‘åüêÜÜ‘ êÜåƒÜ‘Üå-‘Ýí܆ÜåÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß Ýè‘Ó ‘Óß “å. ` ÷àØ ¹àÝÃÜÑÜÜ ÆÜÓ ÃÜèÓ ‘ÓàØ “àØ ´ÑÜÜÓå ÏÜÃÜå ËÜå íÜô´Üà ¹åƒÜÜÑÜ “å. ôÜÏÜÜè †Üæ¾ÜåÝÄÜ‘ ¢íÜÃÜ ÆÜÓ ÄÜÜå«íÜÜÑÜÜå “å †ÃÜå ¢íÜÃÜ ôíÜܳÜßÚ, êܲ‘±ÜàØ †ÃÜå ƒÜÜ‹ÁÜÓàØ “å.' (ÆÜä. 274) †åÃÜܳÜß ¥ÍÜÜ ³ÜÑÜåêÜÜ ÆÜÂþÜÜå ÷åêÜÃÜÃÜå §™ÜÏÜÜØ 310 

ÆÜ±Ü ƒÜêÜåêÜ ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²å “å. †Ü ÝíÜóÜÏÜ ÆÜÝÓÞô³ÜÝ´ÜÃÜàØ ËÜÑÜÜÃÜ †åÏܱÜå ‘ÑÜàÛ èå †åÏÜÃÜÜ ¹ÑÜÜìà ÏÜÜÃÜôÜÃÜå “´ÜàØ ‘Óå “å ´ÜÜå ôÜÏÜÜè ÆÜ´ÑÜåÃÜÜ ¹ÜÝÑÜ´íÜ ÝÃܹåÚïÜå “å. †Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜàØ “åêêÜàØ ÆÜÂ‘Ó±Ü “å ` ÏÜÜÓÜ ÆÜÜêÜ‘ ¹åíÜ'. †å ÷´ÜÜØ ñÜß †åÃÜ. ôÜêÜßíÜÃÜ, ÷åêÜÃÜÃÜÜØ ÝïÜݚܑÜ. ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ ê܃Üå “å :  ÏÜÜÓÜØ ÝïÜÝšÜ‘Ü ÏÜÜÓå ´ÑÜÜØ †ÜíÑÜÜØ ´Üå ݹíÜôÜ ÏÜÃÜå ÝÆÜÂÑÜÏÜÜØ ÝÆÜÂÑÜ “å. ´Üå †å‘Ü‘ß èàíÜÜÃÜ ËÜ܉ ÷´Üß. ´Üå ÃÜÜÃÜÆܱܳÜß †ØÁÜ èåíÜß ÷´Üß †ÃÜå üâØ‘ ôÜÏÜÑÜ ÆÜÓ è ´ÜåÃÜß †Ü؃ÜÜåÃÜàØ ´Üåè ³ÜÜå²àØ ÆÜÜ“àØ ÏÜåìíÜß ïÜ‘ÜÑÜàØ ÷´ÜàØ. †ÏÜÜÓÜ ™ÜÓÏÜÜØ ËÜÁÜàØ ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ÃÜíÜàØ ÃÜíÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÃÜÜØ ôÜÄÜÜôÜØËÜØÁÜ߆Üå³Üß ´Üå ÆÜعÓôÜÜå ÏÜ܉êÜ ¹âÓ †ÜíÜß ÷´Üß †ÃÜå †ÜØ´ÜÓÝíÜÄÜÂ÷³Üß êÜÄÜÍÜÄÜ ÍÜÜØÄÜß ÆܲåêÜÜ †å‘ ÃÜÜÃÜÜïÜÜ ïÜ÷åÓÏÜÜØ †ÜíÜß ÷´Üß. ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå †ôÜÜÁÜ ÏÜÃÜÜåËÜì †ÃÜå ÏÜèËÜâ´Ü ù¹ÑÜ ÷´ÜàØ, ÆÜ±Ü ËÜßèàØ ÍÜܳÜàØ †Üå“àØ ÷´ÜàØ.( ÆÜä. 286)

†Ü †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜàØ Äܾ, ÄܾÃÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ´ÜÓå÷ ôÜܳÜå ´ÜåÃÜß ôÜèÚ‘´ÜÜÃÜÜå ÓôÜÏÜÑÜ †÷åôÜÜôÜ ‘ÓÜíÜå “å. †ÃÜå †ÃÜàíÜܹ‘ ÝíܬêܹÜôÜ ÏÜÄÜÃÜêÜÜêÜ ‘Üå«ÜÓß†å ´ÜåÃÜå †åüêÜß è ôÜ÷è´ÜܳÜß ÄÜàèÓÜ´Üß ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ ÏÜâ‘ß †ÜÆÑÜÜå “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜ ê܃Üß “å.1 ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜÜ †Ü´ÏÜÝíÜ‘ÜôÜÃÜß †Ü ÄÜܳÜÜ ÆÜÂåÓ‘ “å ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜœœÜ܉ÃÜàØ †Ü´ÏÜÄÜÜÃÜ “å.  êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ËÜß-12, ÏÜÜÁÜíÜ †åÆÜÜüÚÏÜåÃü, ÏÑÜàÝÃÜÝôÜÆÜêÜ ÄÜܲÚÃÜ ôÜÜÏÜå, íÜÜôܱÜÜ, †ÏܹÜíÜܹ-380 007 o

1. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜå µÜ±Ü ÆÜàô´Ü‘Üå ÏÜÜüå ‘ä´Ü¤Ü´ÜÜ ÷´Üß, ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ †å‘ ´Üå †Ü ÆÜàô´Ü‘. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ê܃Üå “å, ` `÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ íÜÜØœÜßÃÜå †ÜÆܱÜå †åÃÜß ÆÜÂÝ´ÜÍÜܳÜß †ÜÿÜÑÜÚœÜÝ‘´Ü ³Ü‰ è‰†å †åüêÜàØ ËÜôÜ ÃܳÜß. †ÜíÜß œÜÜåÆܲ߆ÜåÃÜÜå ÓôÜ ‘åíÜì ‘ÜíÑÜÓôÜ ÃܳÜß ÷Üå´ÜÜå. †åÏÜÜسÜß ù¹ÑÜÏÜÜØ ‘ÜÓà±ÑÜ ¥ÆÜèå †åüêÜàØÑÜå ËÜôÜ ÃܳÜß. †åÏÜÜسÜß ÓÜóü×íÑÜÜÆÜß ‘ÜÑÜÚÃÜÜå †ÜÓØÍÜ ³ÜíÜÜå ¡å‰†å... ÷àØ †ÜïÜÜ Ó܃ÜàØ “àØ ‘å, `†ÆÜØÄÜÃÜß ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜ' †ÃÜå ` ÏÜ”ÁÜÜÓ' †å ËÜå œÜÜåÆܲ߆Üå íÜÜØœÜßÃÜå ôíÜ´ÜØµÜ ÍÜÜÓ´ÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß ôÜÏÜèÃÜÜÓÜ ÄÜàèÓÜ´Ü߆Üå †ÜØÁÜìÜÃÜß ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜß ôÜåíÜÜ ‘ÓíÜÜ ÆÜÂåÓÜïÜå ‘å èå³Üß †ÜÆܱÜå ´ÑÜÜØ ÆÜ±Ü ÷åêÜÃÜ ‘åêÜÓ èåíÜß `ÃÜåµÜ ÝíÜÃÜÜÃÜß ÃÜåµÜ߆Üå' ´ÜæÑÜÜÓ ³ÜïÜå †ÃÜå ÃÜåµÜíÜÜìß ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜå †åÃÜß èíÜÜËܹÜÓßÃÜàØ ÍÜÜÃÜ ‘ÓÜíÜïÜå''. [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÓåêÜíÜåÃÜÜ ³Ü²Ú ‘êÜÜôÜÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÃÜÜå ÉôüÚ ‘êÜÜôÜ ôÜØ™ÜóÜÚ íܱÜÚíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÜæÓ ÓåêÜíÜå êÜÝêÜ´Ü ƒÜØÍÜÜÑÜ´ÜÜ

ÝÆÜüÓÏÜåÝÓ´”ËÜÄÜÚÃÜÜ

ÓåêÜíÜå ôüåïÜÃÜå ÏÜÜå÷ÃܹÜôÜÃÜå ‹´ÜÜÓß ÏÜà‘ÜÑÜÜ †å ôÜܳÜå ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ËÜÃÜíÜÜÃÜß ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÉÓ †ÜÓØÍÜ܉. †å ËÜÃÜÜíÜ ÝôÜíÜÜÑÜ ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜߢ†å ¢íÜÃÜÃÜÜ †Ø´Ü ôÜàÁÜß ÓåêÜíÜå ôÜÉÓÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜܳÜß¹ÜÓ ËÜÃÜÜíÜß ÷´Üß. †åíÜß ÓåêÜíÜå ôÜÉÓÃÜß íÜÜ´ÜÜå ‘Ó´ÜàØ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ´Üå" : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÜæÓ ÓåêÜíÜå. ïÜàØ “å †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ? .".". ÓåêÜíÜå ÃÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå, ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ †ØÄÜÂå¡åÃÜÜå èåüêÜÜå ÆÜÂÍÜÜíÜ “å †åüêÜÜå øÒÜÓåÑÜ ÃÜ ÷Üå´Ü. ÓåêÜíÜå†å ÓÜåÄÜœÜÜìÜå ÉåêÜÜíÑÜÜå “å. ¡å ÓåêÜíÜå ÃÜ ÷Üå´Ü ´ÜÜå ³ÜÜå²Ü êÜÜå‘Üå ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Óß ïÜ‘´ÜÜ ÷Üå´Ü. ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜå œÜåÆÜ ¿ÜÓÜ ÉåêÜÜ´ÜÜ ÓÜåÄÜÜå ÆÜ±Ü ¹åïÜÍÜÓÏÜÜØ ÃÜ ÉåêÜÜ´ÜÜ ÷Üå´Ü. ÓåêÜíÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå ¹à‘Üì íÜÁÜß ÄÜÑÜÜ “å, ‘åÏÜ ‘å ÷åÓÉåÓÃÜß

ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÜæÓ ÓåêÜíÜå ôÜØ‘êÜÃÜ‘´ÜÜÚ : ²Üç. íÜ܉.ÆÜß.†ÜÃÜù, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜ, íÜóÜÚ 2002, ÆÜÜ‘àØ ÆÜâ«àØ, ôÜ܇” 5.5×8.5, ÆÜäó« : 96, _ 100

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ôÜàÝíÜÁÜܳÜß êÜÜå‘Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜØà †ÃÜÜè ôÜÜœÜíÜß Ó܃ÜíÜÜÃÜå ËܹêÜå íÜåœÜß ÃÜ܃ܴÜÜ ³ÜÑÜÜ “å. ÓåêÜíÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå ¹àóü´ÜÜ íÜÁÜß “å, ‘åÏÜ ‘å ÆÜÜÆÜÜ´ÏÜ܆Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ÆÜÜÆÜÜå ôÜÓì´ÜܳÜß ÉåêÜÜíÜß ïÜ‘å “å. ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜØ ÆÜÝíÜµÜ ÑÜܵÜÜÁÜÜÏÜÜå †ÆÜÝíÜµÜ ³ÜÑÜÜØ “å ‘åÏÜ ‘å ÷íÜå êÜÜå‘Üå ôÜÓì´ÜܳÜß ´ÑÜÜØ è‰ ïÜ‘å “å. ÆÜ÷åêÜÜØÃÜß èåÏÜ ñܽÜÆÜâíÜÚ‘ ÃܳÜß è´ÜÜ. †åüêÜå †åüêÜàØ ´ÜÜå ôÆÜóü ôÜÏÜ¢ êÜåíÜàØ ¡å‰‘å ÓåêÜíÜå ÏÜÜµÜ ¹àóü´ÜÜÃÜÜå ÉåêÜÜíÜÜå ‘Óå “å. ÍÜêÜå ‘Üå‰ ÝíÜ¿ÜÃÜÜå ÏÜÜÓß ôÜܳÜå ôÜ÷ÏÜ´Ü ÃÜ ³ÜÜÑÜ ÆÜÓØ´Üà ÏÜÜÓÜ ÏÜÃÜ ÆÜÓ ´ÜÜå †Ü íÜÜ´Ü †ØÝ‘´Ü ³Ü‰ è Ä܉ “å.

ÄÜÜØÁÜߢ†å ÓåêÜíÜå ÝíÜïÜå †ÜíÜàØ ‘ûàØ “å †åÏÜ ‘÷ß†å ´ÜÜå ‘¹ÜœÜ ÏÜÜÃÜíÜÜ èåíÜØà ÃÜ êÜÜÄÜå ÆÜ±Ü 1909ÏÜÜØ Õ÷¹ ôíÜÓÜè ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †ÃÜå ‰ÞòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜÏÜÜØ `ÁÜ ‘ÞòïÜÃÜ †ÜçÉ ‰ÞòÑÜÜ" : ÓåêÜíÜå”' ÃÜÜÏÜÃÜÜ êÜåƒÜÏÜÜØ ´ÜåÏܱÜå †Ü ÝíÜœÜÜÓÜå íÑÜø´Ü ‘ÑÜÜÚ “å. ÃÜíÜß Ý¹ê÷ß Þô³Ü´Ü ÓÜÞóü×ÑÜ ÄÜÜØÁÜß ôÜØÄÜÂ÷ÜêÜÑÜÃÜÜ ÝÃܹåÚïÜ‘ †ÃÜå ÓåêÜíÜå ËÜÜå²ÚÃÜÜ †ÁÑÜšÜ Ó÷ß œÜâ‘åêÜÜ íÜÜÑÜ. ÆÜß. †ÜÃÜùÃÜÜ ôÜØÆÜÜݹ´Ü ÆÜàô´Ü‘ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß †ÜåÓ ÓåêÜíÜå (†ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ Mahatma Gandhi & The Railways)ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ÓåêÜÄÜÜ²ß ôÜܳÜåÃÜÜå ôÜËÜØÁÜ íܱÜÚíÜÜÑÜÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÓåêÜíÜå ôÜܳÜå ¡å²ß †ÜÆÜ´ÜÜ 50 èåüêÜÜ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÉÖôÜ ÁÜÓÜíÜ´ÜØà †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÓåêÜíÜåÃÜß ¹Üå°ôÜÜåÏÜß íÜóÜÚÄÜÜØ«ÃÜß ‹èíܱÜß ÝÃÜÝÏܶÜå íÜóÜÚ 2002ÏÜÜØ †ØÄÜÂå¢ †ÃÜå Ý÷Ã¹ß ËÜÃÃÜå ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓÜÑÜØà. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÓåêÜíÜåÃÜÜå ÉÜìÜå †íÜÄܱÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åÏÜ ÃܳÜß †ÃÜå †¡±ÑÜÜå ÆÜ±Ü ÃܳÜß. †ÜÝÊ‘ÜÃÜÜ ÝÆÜüÓÏÜåÝÓ´”ËÜÄÜÚ ÓåêÜíÜå ôüåïÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ‹´ÜÜÓß ÏÜà‘ÜÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ´Üå†Üå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ‘ÜÑܑܹÏÜßÚ ÷´ÜÜ. ÓåêÜíÜåÏÜÜسÜß ‹´ÜÜÓß ÏÜà‘ÜÑÜÜ †å ™ÜüÃÜÜ è ‘¹ÜœÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ÏÜ÷¶íÜÃÜÜå íÜìÜØ‘ ËÜÃÜß. ÆÜ“ß ´ÜÜå ÍÜÜÓ´Ü †ÜíÑÜÜ, †ÜñÜÏÜÜå ô³ÜÜÆÑÜÜ, †ÜعÜåêÜÃÜÜå ‘ÑÜÜÛ, ‹ÆÜíÜÜôÜ ‘ÑÜÜÚ.".". †å ËÜÁÜß è ÆÜÂíÜäݶÜÏÜÜØ ÓåêÜíÜåÃÜÜå ôÜÜ³Ü ´ÜåÏܱÜå øÒÜÓåÑÜ “âüíÜÜ ÃܳÜß ¹ßÁÜÜå †åíÜØà †Ü 311


ÆÜàô´Ü‘ íÜÜ؜ܴÜÜØ ôÜÏÜ¡‰ †ÜíÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢ†å ¹åïÜÃÜß †Ü”Ü¹ß ÏÜÜüå ôÜØ™ÜóÜÚ ‘ÑÜÜåÚ †åíÜß íÑÜÜÆÜ‘ ôÜÏÜè “å. †å ôÜÏÜè ôÜÜœÜß “å ÆÜÓØ´Üà †ÁÜâÓß “å, †å ÆÜ±Ü †Ü ÄÜÂØ³Ü ôÜÏÜ¡íÜå “å. †Ü”Ü¹ß ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÓåêÜíÜåÃÜÜ µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÜåÃÜÜ ÃÑÜÜÑÜ ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜߢ†å ËÜ÷à êÜÜØËÜß †ÃÜå †‘êÆÜÃÜßÑÜ êܲ´Ü †ÜÆÜß ÷´Üß. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †å êܲ´Ü ÆÜÓ ÝíÜïÜåóÜ ÁÑÜÜÃÜ †ÆÜÜÑÜØà “å. ÄÜÜØÁÜߢ†å ³Ü²Ú øêÜÜôÜÃÜÜ ÆÜåôÜåÃèÓÜåÃÜå ³Ü´ÜÜå †ÃÑÜÜÑÜ ÝÃÜíÜÜÓíÜÜ ÏÜÜüå ê܃ÜåêÜÜ êÜåƒÜÜå, †ÜÆÜåêÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå, ‘ÓåêÜÜå ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ôÜÏÜÜíÜÜÑÜÜå “å. †å ¡å´ÜÜØ ƒÜËÜÓ ÆÜ²å “å ‘å †Üèå ³Ü²Ú øêÜÜôÜÃÜÜ ²ËËÜÜÏÜÜØ ËÜåôÜíÜÜ èÄÑÜÜ ÏÜìß ¡ÑÜ ´ÜÜå ÏÜÃÜÜåÏÜÃÜ †å‘ íÜƒÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÑÜܹ ‘Óß êÜåíÜÜ ¡å‰†å. ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü †ÃÜå `†Ü”ܹßÃÜÜ †Ü‰‘ÜåÃÜ' ËÜÃÜíÜÜÃÜß Þô³ÜÝ´Ü †ÜíÜß ´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜߢ†å ÓåêÜíÜåÃÜÜ ³Ü²Ú øêÜÜôÜÃÜÜ ²ËËÜÜÏÜÜØ è ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Óß “å. ‘åÏÜ? ‘åÏÜ ‘å µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÜåÃÜå ³Ü´Üß íÑܳÜÜ ´Üå†Üå ¹âÓ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜØÄÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. †å ¹âÓ ÃÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜåÆÜ±Ü ‘ÏÜôÜå ‘ÏÜ ÆÜÜå´Üå ´ÜÜå µÜß¡ íÜÄÜÚÏÜÜØ ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Óß ïÜ‘å ÃÜå? †åÏÜ ÄܱܴÜÓß ‘Óß ´Üå†Üå ÏÜèËÜâÓß ÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå µÜß¡ íÜÄÜÚ ÆÜÓ è ÆÜ÷åêÜß ÆÜôÜعÄÜß ‹´ÜÜÓ´ÜÜ ÷´ÜÜ. µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÜå ôÜܳÜå ³Ü´ÜÜ †ÃÑÜÜÑÜÜå ÆÜÓ ´ÜåÏܱÜå †ÃÜå‘ êÜåƒÜÜå ê܃ÑÜÜ “å. ƒÜÜôÜ ´ÜÜå †ÃÑÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜå ´ÜåÏܱÜå †ÆÜßêÜ ‘Óß “å ‘å, ´ÜÏÜå µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜÜ ÏÜàôÜÜÉÓÜå ÏÜÜüå ‘Ø‰ ÃÜ ‘ÓÜå ´ÜÜå íÜÜØÁÜÜå ÃܳÜß, ƒÜÜêÜß †å‘ íÜƒÜ´Ü µÜß¡ íÜÄÜÚÏÜÜØ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÆÜÂíÜÜôÜßÃÜß ÏÜÜÉ‘, êÜ܇ÃÜÏÜÜØ ¥ÍÜß, ÝüÝ‘ü ê܉ÃÜå ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Óß èà†Üå. †åüêÜå µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜß íÜå¹ÃÜÜ †ÜÆÜÜå†ÜÆÜ ôÜÏÜ¡‰ †ÜíÜïÜå. ËÜßÏÜÜÓßÃÜå ‘ÜÓ±Üå ŸÑÜÜÓå µÜß¡ íÜÄÜÚÃÜå ËܹêÜå íÜÁÜà ôÜàÝíÜÁÜÜèÃÜ‘ íÜÄÜÚÏÜÜØ ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Ó´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜå †´ÑÜØ´Ü ïÜÓÏÜ †ÜíÜ´Üß †åíÜØà ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜØà “å. 1917ÃÜÜå †å‘ ÓôÜÆܹ Ý‘ôôÜÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å íܱÜÚíÑÜÜå “å. ´ÑÜÜÓå ´Üå†Üå êÜÜ÷ÜåÓ³Üß Ý¹ê÷ß †ÜíÜß ÓûÜ ÷´ÜÜ." êÜÜ÷ÜåÓ-ݹê÷ß íÜœœÜå ÏÜÃÜå ÓåêÜíÜåÃÜß ÍÜß²ÃÜÜå ‘üà †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÑÜÜå. êÜÜ÷ÜåÓ³Üß ÏÜÃÜå ‘Üå‰ Óß´Üå èÄÑÜÜ ÏÜì´Üß ÃÜ ÷´Üß. ²ËËÜÜÃÜÜå ¹ÓíÜÜ¡å ËÜØÁÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå êÜÜå‘Üå ËÜÜÓßÏÜÜسÜß †Ø¹Ó ™ÜâôÜß è´ÜÜ ÷´ÜÜ. ÏÜÃÜå †å‘ ÏÜèâÓå ‘ûàØ ‘å ËÜÜÓ †ÜÃÜÜ †ÜÆÜÜå ´ÜÜå èÄÑÜÜ

312 

‘Óß ¹Œ. ÏÜå ‘ûàØ èÄÑÜÜ ‘Óß ¹å ÆÜ“ß ËÜÜÓ †ÜÃÜÜ †ÜÆÜØà"! †åüêÜå ÏÜèâÓ ÑÜܵÜ߆ÜåÃÜå ÝíÜÃÜØ´Üß ‘Óß èÄÑÜÜ ïÜÜåÁÜíÜÜÏÜÜØ êÜÜÄÜß ÆܲÒÜå. èÄÑÜÜ ÏÜìß ÃÜ÷Î †ÃÜå ü×åÃÜ ïÜé ³ÜíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå. †åüêÜå †ÜƒÜÓå ÏÜèâÓå ÏÜÃÜå ‹ÆÜܲßÃÜå ËÜÜÓßÏÜܳÜß †Ø¹Ó ÆÜ÷ÜÇœÜÜ²ß ¹ßÁÜÜå. ÷àØ ôÜÜØ‘ì ÆÜ‘²ßÃÜå ¥ÍÜÜå ÷´ÜÜå, ÆÜÓØ´Üà ËÜå«åêÜÜ ÑÜÜݵܑÜå ÏÜÜÓß ÷ÜèÓß ôÜ÷ÃÜ ‘Óß ïÜ‘´ÜÜ ÃÜ ÷´ÜÜ. ÏÜÜüå íÜÜÓØíÜÜÓ ÏÜÃÜå Ý´ÜÓô‘ÜÓÆÜâíÜÚ‘ ËÜåôÜß èíÜÜ ‘÷å´ÜÜ ÷´ÜÜ. ÷àØ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÜÏÜå èÄÑÜÜ ÃÜ ÷ÜåíÜÜÃÜß ¹êÜßêÜ ‘Ó´ÜÜå ÷´ÜÜå. ÏÜÃÜå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ôÜíÜÜêÜÜå ÆÜà“܉ ÓûÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå ÷àØ ¹Óå‘ÃÜÜ ËÜÃÜå †åüêÜß ôÜÜæÏÑÜ´ÜܳÜß èíÜÜËÜ †ÜÆÜ´ÜÜå ÷´ÜÜå. ‘Ü剆å ÏÜÜÓàØ ÃÜÜÏÜ «ÜÏÜ ÆÜà“ÒàØ. ÏÜÇ ÃÜÜÏÜ †ÜÆÑÜØà ÆÜ“ß ‘åüêÜÜ‘ ÏÜàôÜÜÉÓÜå ïÜÓÏÜÜÑÜÜ, ÏÜÜÓß ôÜܳÜå ÄÜåÓíÜ´ÜÚÃÜ ÏÜÜüå ÏÜÜÉß ÏÜÜÄÜß †ÃÜå ÏÜÃÜå èÄÑÜÜ ÆÜ±Ü ‘Óß ¹ßÁÜß."

ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †ÜíÜÜ ‘åüêÜÜ‘ Ý‘ôôÜ܆Üå ÄÜÜØÁÜßÄÜßÓßÃÜÜ ¢íÜØ´Ü ÃÜÏÜâÃÜ܆Üå èåíÜÜ “å. ÍÜÜÓ´Ü †ÜíÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ïÜé†Ü´ÜÃÜÜ ÄÜÜìÜÏÜÜØ ´Üå†Üå ÓåêÜíÜå³Üß †´ÑÜØ´Ü ƒÜÉÜ ÷´ÜÜ èå êÜåƒÜÃÜß ïÜéÏÜÜØ ÏÜâ‘åêÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ê܃ÜܱÜÃÜÜ ÍÜÜíÜÜÃÜàíÜܹÏÜÜØ ôÜÏÜ¡‰ ïÜ‘å “å. ËÜܹÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå ÓåêÜíÜåÃÜàØ ÏÜ÷¶íÜ ôÜÏÜ¡ÑÜØà ÷ÜåÑÜ ‘å ÆÜ“ß ÓåêÜíÜå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ ¹âóÜ±Ü êÜÜÄÑÜØà ÷ÜåÑÜ. èå ÷ÜåÑÜ †å, ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ÓåêÜíÜåÃÜß üß‘Ü ËÜØÁÜ ‘Óß ÓåêÜíÜå ôÜàÝíÜÁÜÜ ‘‰ Óß´Üå ôÜàÁÜÓß ïÜ‘å †å íÜÜ´Ü ÆÜÓ ÁÑÜÜÃÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ïÜé ‘ÑÜàÛ †ÃÜå †å ÏÜÜüå ”àØËÜåïÜ ÆÜ±Ü †Ü¹Óß. †å ”àØËÜåïÜ ´Üå†Üå ÏÜä´ÑÜà ÆÜÜÏÑÜÜ ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß œÜÜêÜ´Üß Ó÷ß. ÍÜÜÓ´Ü è ÃÜ÷Î ÆÜÓ¹åïÜÏÜÜØ ÄÜÑÜÜ †ÃÜå ´ÑÜÜØ ÏÜàôÜÜÉÓß ‘Óß ´ÜÜå ´ÑÜÜØÃÜß ÓåêÜÄÜܲ߆Üå ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ‘êÜÏÜ ‹ÆÜÜ²ß è ÷´Üß. †ÃÜå‘ ÑÜܵÜ܆ÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÄÜÜØÁÜߢ ÓåêÜíÜåÃÜß ôÜÏÜôÑÜÜÃÜÜå ÷Ó´ÜÜå ÉÓ´ÜÜå ÍÜÄÜíÜ¹Ö ÄÜÜåÏÜزêÜ ËÜÃÜß ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ! ‘‰ ÓåêÜíÜåêÜ܇ÃÜÃÜß ÄÜܲ߆Üå ôÜÜÉôÜà³ÜÓß “å, ‘‰ êÜ܇ÃÜÃÜß ÄÜܲ߆ÜåÃÜÜØ ôÜزÜôÜ ÄÜعÜØ “å, ‘ÑÜÜ ôüåïÜÃÜ ÆÜÓ ÏÜ÷¶ÜÏÜ êÜÜØœÜ êÜåíÜÜÑÜ “å, ‘ÑÜÜ ôüåïÜÃÜ ÆÜÓ ÝüÝ‘üËÜÜÓßÏÜÜØ ôÜÄÜÜíÜܹ œÜÜêÜå “å íÜÄÜåÓå ´Üå†Üå ôÜÓì´ÜܳÜß ‘÷ß ïÜ‘´ÜÜ ÷´ÜÜ. †å †ØÄÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜåÏÜÜØ ÉÜå² ÆÜܲ´ÜÜ †ÃÜå ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü ê܃ܴÜÜ. ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ “å, `†å‘ ôÜÏÜÑÜ ÷´ÜÜå ŸÑÜÜÓå ÷àØ ÏÜàôÜÜÉÓÜåÃÜß †ÄÜíܲÜåÃÜß ÉÝÓÑÜܹ ¹âÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÃÜå ´ÜåÃÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ ÝÃÜó±ÜÜ´Ü ËÜÃÜß ÄÜÑÜÜå ÷´ÜÜå"!' [†ÃÜàôÜØÁÜÜÃÜ ÆÜä 316 ÆÜÓ] [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ †ØÝ´ÜÏÜ ¹ÜÑÜ‘ÜÃÜÜå †ÝíÜÓ´Ü ôÜØ™ÜóÜÚ †ÜêÜåƒÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß, ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÃÜå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ‡Ã¹à‘àÏÜÜÓ ¡ÃÜß

ËÜß¡

ÝíÜòÜÑÜà½ÃÜÜå †ÜÓØÍÜ ³ÜÑÜÜå †å ݹíÜôÜÜå³Üß †Ü ÆÜàô´Ü‘ ïÜé ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ, †Ü”Ü¹ß ´ÜåÏÜ è ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÷´ÑÜܳÜß ÆÜàô´Ü‘ÃÜØàØ ôÜÏÜÜÆÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å. Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ´ÜËÜ’Üå ‘‰ Óß´Üå †ÜíÑÜÜå, ´ÜåÃÜß ÆÜÜ“ì ‘ÑÜÜØ ‘ÑÜÜØ ÆÜÝÓËÜìÜå èíÜÜËܹÜÓ ÷´ÜÜØ, ‘Üå±Üå ‘åíÜÜå ÍÜÜÄÜ ÍÜèíÑÜÜå ´ÜåÃÜß ´ÜÆÜôÜßêÜ †÷Î ÆÜÜÃÜå ÆÜÜÃÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜ܆å ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ËÜÝêܹÜÃÜ êÜßÁÜàØ, ôÜÓ÷¹ß ÝíÜô´ÜÜÓÜåÏÜÜØ íÜôÜ´ÜÜ †ÃÜå‘ ÝÃܹÜåÚóÜÜåÃÜÜå ÍÜÜåÄÜ êÜßÁÜÜå, ´ÑÜÜØÃÜÜ êÜÜå‘Üå†å ÏÜÜêÜÝÏÜêÜ‘´ÜÜå ÄÜàÏÜÜíÜß – †å ËÜÁÜß

ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß, ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÃÜå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ, êÜåƒÜ‘ : ¹åíÜœÜغ ”Ü, †ÃÜàíÜܹ‘ : †ïÜÜå‘ ÍÜ. ÍÜ©, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäݶÜ, íÜóÜÚ : 2007, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜ : 176(160+16), _ 100

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ËÜÜËÜ´ÜÜå ݹêÜÏÜÜØ ôÜØ´ÜÜÆÜ èÄÜÜ²å “å. ôÜܳÜÜåôÜÜ³Ü †ÜèåÑÜ †Ü”ܹ ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ †íÜÜÓÃÜíÜÜÓ ÉÜüß ÃÜß‘ì´ÜÜØ ‘ÜåÏÜß ÓÏ܃ÜܱÜÜåÃÜÜ ÆÜÜÑÜÜÏÜÜØ Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ÷ÜåíÜÜÃÜÜå ÏÜà¼Üå †Ü ÆÜàô´Ü‘ †ÁÜÜåÓåÝƒÜ´Ü ‘Óå “å. †Ü ÍÜÜÄÜêÜܳÜß ÄÜÜØÁÜߢ†å †‘³ÑÜ ÆÜß²Ü †ÃÜàÍÜíÜß †ÃÜå †å ËÜÁÜß ÝíÜÄÜ´ÜÜå íÜÜØœÜßÃÜå íÜܜܑ ÆÜ±Ü íÜå¹ÃÜÜÏÜÜØ ÄÜÓ‘ÜíÜ ³Ü‰ ¡ÑÜ †åüêÜß ÏÜÜÝ÷´Üß, ¹ô´ÜÜíÜå¡å ôÜÝ÷´Ü †ôÜÓ‘ÜÓ‘ Óß´Üå Óèâ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ˆÄêÜçòÃÜÜ ´Ü´‘ÜêÜßÃÜ íÜ²Ü ÆÜÂÁÜÜÃÜ ÝíÜÃôüÃÜ œÜÝœÜÚêÜÃÜÜ ïÜ˹Üå"–"÷àØ ÝËÜÂÝüïÜ ôÜÜÏÜÂÜŸÑÜÃÜàØ ÝíÜôÜèÚÃÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå íÜ²Ü ÆÜÂÁÜÜÃÜ ÃܳÜß ËÜÃÑÜÜå"–"³Üß ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ïÜé†Ü´Ü ³ÜÜÑÜ “å. Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ ôíÜ´ÜØµÜ ÃÜ ËÜÃÜíÜàØ ¡å‰†å †åíÜÜå ôÆÜóü †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ œÜÝœÜÚêÜÃÜÜå ÷´ÜÜå. †Ü ÏÜà¼å †ÏÜåÝÓ‘ÃÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ, ‘çÃÜå²Ü †ÃÜå †Üçôü×åÝêÜÑÜÜÃÜÜ ÆÜÂÁÜÜÃÜ ÏÜصÜ߆Üå, ´ÜåÏÜ è œÜßÃÜÃÜÜ ÏÜÜïÜÚêÜ œÜÜØÄÜ ‘܉-ïÜå‘ †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ߆ÜåÃÜß ôÜêÜÜ÷ †íÜÄܱÜßÃÜå œÜÝœÜÚêÜå ÝËÜêÜ‘àêÜ è² ÄܱÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜàØ íÜêÜ±Ü †ƒÜ´ÑÜÜÓ ‘ÓåêÜàØ. 1775 †ÃÜå 1783 íÜœœÜåÃÜß †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜß ˜ÜØÝ´ÜÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÃÜß ÆÜÂÏÜàƒÜ é”íÜåêüå œÜÝœÜÚêÜÃÜå ÑÜܹ †ÆÜÜíÜß; †ØÄÜÂåè íÜôÜÜ÷´ÜÜå †ÃÜå ´ÜåÓ ÓÜŸÑÜÜåÏÜÜØ ‘ÓåêÜàØ ÝíÜÍÜÜèÃÜ “´ÜÜØ †Ø´Üå †ÏÜåÝÓ‘Ü †å‘ Ó÷ß ïÜøÑÜàØ ´ÜåÃÜß ÆÜ±Ü Ýè‘Ó ‘ÓåêÜß—†Ü ‘ïÜÜÑÜÃÜß œÜÝœÜÚêÜ ÆÜÓ ‘ïÜß †ôÜÓ ÃÜ÷Üå´Üß Æܲß. `ÍÜÜÄÜêÜÜ ÆÜܲÜå ÃÜå ÓÜè ‘ÓÜå'ÃÜß ÃÜßÝ´Ü œÜÝœÜÚêÜå †Ü´ÏÜôÜÜ´ÜÖ ‘Óß ÷´Üß. †åüêÜå ŸÑÜÜÓå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜå ôíÜ´ÜØµÜ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÏÜà¼Üå ‹ÆÜÞô³Ü´Ü ³Ü´ÜÜå, ´ÑÜÜÓå œÜÝœÜÚêÜÃÜÜå èíÜÜËÜ †åíÜÜå Ó÷å´ÜÜå ‘å": ‘ÜýÄÜÂåôÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÀÝóü†å ôÜÏÜÄÜ Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ´íÜ ‘Óå “å †åíÜàØ ÷àØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ÃܳÜß. ÃÜíÜ ‘ÓÜå² ÏÜàÞôêÜÏÜÜå, œÜÜÓ

313


‘ÓÜå² †ôÆÜäïÑÜÜå †ÃÜå ÓèíÜܲÜØÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜØ ÃÜíÜ ‘ÓÜå² ÆÜ¡èÃÜÜåÃÜàØ Ý÷´Ü †ØÄÜÂå¡å ÍÜâêÜß ÃÜ ïÜ‘å.".". ‘ÜýÄÜÂåôÜ †å‘ Õ÷¹à ôÜØÄÜ«ÃÜ “å †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜÏÜÜØÃÜÜ ‘Üå‰ÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ´íÜ ´Üå ‘Ó´Üß ÃܳÜß.

ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †ôÜ´ÑÜ íÜœœÜåÃÜÜå †Ü ôÜØ™ÜóÜÚ ÷´ÜÜå. œÜÝœÜÚêÜå ¹àÝÃÜÑÜÜÍÜÓÃÜÜ íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜÆܵÜÜåÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ¡ÆÜÜÃÜÃÜÜ ôÜÏܳÜÚ‘ “å ´ÜåíÜÜå †ÆÜÆÜÂœÜÜÓ ‘ÑÜÜåÚ. ÄÜÜØÁÜߢ ¡ÆÜÜÃÜÃÜÜ ‡ÓܹÜÃÜå ËÜÓÜËÜÓ †ÜåìƒÜß ÄÜÑÜåêÜÜ. ´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ : ¡ÆÜÜÃÜ߆Üå †ØÄÜÂå¡åÃÜß ™ÜâØôÜÓßÏÜÜسÜß ‘¹ÜœÜ “Üå²ÜíÜïÜå ÆÜ±Ü ´Üå ËܹêÜÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ™ÜâØôÜÓß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜÜ è.".". †ØÄÜÂå¡åÃÜÜ ïÜÜôÜÃÜÃÜÜ ËܹêÜÜÏÜÜØ ËÜß¡ ‘Üå‰ÃÜàØ ïÜÜôÜÃÜ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß ÏÜÜÓß ÏÜÓ¢ ÃܳÜß.

‹ÆÜíÜÜôÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ´ÜÝËÜÑÜ´Ü íÜÁÜÜÓå ËÜÄÜ²ß ´ÑÜÜÓå œÜÝœÜÚêÜå †ÜšÜåÆÜ ‘ÓåêÜÜå ‘å ÄÜÜØÁÜß ÆÜܱÜßÏÜÜØ ÄêÜà‘Üå” ÏÜåìíÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ¡å‘å íÜ܇ôÜÓÜçÑÜå è †åÃÜÜå ‡ÃÜ‘ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÷´ÜÜå. ÑÜÓíÜ²Ü èåêÜÃÜÜ ‹ÆÜíÜÜôÜ ÆÜâÓÜ ³ÜÜÑÜ ´Üå ÆÜ÷åêÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ÏÜä´ÑÜà ÆÜÜÏÜïÜå †åíÜß œÜÝœÜÚêÜÃÜß ÄܱܴÜÓß ÷´Üß. ´Üå³Üß ´Üå±Üå ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜß íÜÄÜÜåíܱÜß ‘Ó´Üß †å‘ ÆÜàÝô´Ü‘Ü ËÜ÷ÜÓ ÆÜÜ²ß ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜߢ ¢íÜß ÄÜÑÜÜ! œÜÝœÜÚêÜÃÜÜå ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ÷´ÜÜå : `÷íÜå †åíÜàØ œÜÜå’ôÜÆܱÜå êÜÜÄÜå “å ‘å ´ÜåÏÜÃÜÜ ‘÷åíÜÜ´ÜÜ ‹ÆÜíÜÜôÜ ÆÜ“ß ËܹÏÜÜïÜ ²ÜåôÜÜå íÜÁÜÜÓå ôÜݘÑÜ ³ÜïÜå.' †Ü ïÜ˹Üå œÜÝœÜÚêÜÃÜß ÷ßÃÜ ÏÜÃÜÜå¹ïÜÜ ¹ïÜÜÚíÜå “å. †Ü ‹ÆÜíÜÜôÜ ÆÜ“ß èåíÜàØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜàØ ïÜÓßÓ íÜëÑÜàØ ´Üå ôÜܳÜå †åÏܱÜå `´ÜÜåÉÜÃÜÜå ÏÜÜüå ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß'íÜÜìß ÆÜàÝô´Ü‘Ü ÏÜØÄÜÜíÜß †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØ Ó÷åêÜÜ †ôÜ´ÑÜÜåÃÜÜå ÆܹÜÚÉÜïÜ ‘ÑÜÜåÚ. Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ÏÜÜüå œÜÝœÜÚêÜ ÆÜ“ß ËÜߢ èíÜÜËܹÜÓß ÏÜ÷ØÏܹ†êÜß ”ß±ÜÜÃÜß ÷´Üß. ´Üå†Üå ÏÜàÞôêÜÏÜ êÜßÄÜÃÜÜ ôܹôÑÜÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß íÑÜâ÷ÓœÜÃÜÜÃÜå †ÃÜàôÜÓíÜÜ ÏÜÜüå ôÜÏÜ¡íÜ´ÜÜ †ÃÜå ‘÷å´ÜÜ ‘å : Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ †ØÄÜÂå¡åÃÜàØ “å, ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜàØ ÃÜ÷Î. ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÜÆܱÜÃÜå ‘Ü؉ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ïÜ‘ïÜå ÃÜ÷Î. ´Üå ´ÜÓÉ ¡åïÜÜå ÃÜ÷Î. †ØÄÜÂå¡å †ÜÆÜß ïÜ‘ïÜå. ŸÑÜÜØ ôÜàÁÜß ¹ËÜÜ±Ü ÃÜ÷Î êÜÜíÜß†å ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †å ÆÜ±Ü ÃÜ÷Î †ÜÆÜå. †ÜÆܱÜå èå ¡å‰†å ´ÜåÃÜå ÏÜÜüå ¹ËÜܱÜ

314 

êÜÜíÜíÜÜ †ÜÆܱÜå †êÆÜ ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜØ “߆å, ÆÜ±Ü èå †ÜÆܱÜÃÜå ÃÜ ÄÜÏÜå ´ÜåÃÜß ôÜÜÏÜå ÝÃÜóÜåÁÜÜÝÁÜ‘ÜÓ íÜÜÆÜÓíÜÜ †ÜÆܱÜå ôÜšÜÏÜ “߆å.

‘çÝËÜÃÜåü ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÏÜزìÃÜå †åÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü íÜåìÜ ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÆÜóü è±ÜÜíÜåêÜàØ ‘å ´ÜÏÜÃÜå èå ÃÑÜÜÑÜß ‹‘åêÜ êÜÜÄÜ´ÜÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå †ÏÜÜÓÜ ÆÜÓ êÜܹ´ÜÜ ÃÜ÷Î; ÝÃܱÜÚÑÜÃÜß èíÜÜËܹÜÓß ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÃÜå êÜßÄÜ ÆÜÓ “Üå²ß ¹Üå. ”ß±ÜÜÃÜß ôÜܳÜå ÆÜ±Ü íÜÜ´Ü ‘Óß èà†Üå †ÃÜå †åíÜàØ êÜÜÄÜå ‘å ´ÜåÏÜÃÜܳÜß ‘ïÜàØ ÃÜ÷Î ³Ü‰ ïÜ‘å ´ÜÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜ ‹ÆÜÓ ÍÜÓÜåôÜÜå ‘ÓÜå.".". †ØÄÜÂå¡å ³Ü‘ß ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ôíÜéÆÜÃÜÜ ‘å ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ôÜÜÏÜå ÄÜÜØÁÜߢ “åíÜü ôÜàÁÜß ÝíÜÓÜåÁÜ ‘Ó´ÜÜ ÓûÜ. ´ÜåÏÜÃÜß †ÜÄÜíÜß ¹ß™ÜÚÀÝóü³Üß ´ÜåÏܱÜå ÓÜóü×ÃÜå œÜå´ÜíܱÜß †ÜÆÜß ÷´Üß ‘å †ØÄÜÂå¡åÃÜå ôÜÜØÆܹÜÝÑÜ‘ †ÜÁÜÜÓ ‹ÆÜÓ, ôܶÜÜÃÜß ôÜÜÇÆܱÜß ‘Ó´ÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ‘ÓíÜÜ ¹åíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜïÜå ´ÜÜå ¹åïÜÃÜå ôÜØ‘ü †ÃÜå ÆÜÜÑÜÏÜÜêÜßÃÜÜå ôÜÜÏÜÃÜÜå ‘ÓíÜÜå ÆܲïÜå. ´ÜåÃÜå ÆÜÄÜêÜå †ÜíÜïÜå ‘²íÜÜïÜ †ÃÜå ¹àïÏÜÃÜÜíÜü. ´Üå†Üå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜàØ ‘´ÜÚíÑÜ ËÜ¡íÜå †ÃÜå ¹åïÜÏÜÜØ †íÑÜíÜô³ÜÜ ÉåêÜÜïÜå ´ÜåíÜß ¹÷åïÜ´Ü ÃÜ Ó܃Üå ´ÜåíÜß ôÜêÜÜ÷ ´ÜåÏܱÜå †ØÄÜÂå¡åÃÜå íÜÜÓØíÜÜÓ †ÜÆÜß ÷´Üß. ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ÏÜÜœÜÚ 1947ÏÜÜØ “åêêÜÜ íÜ܇ôÜÓÜçÑÜ ´ÜÓß‘å ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜ Ý¹ê÷ß †ÜíÑÜÜ. èâÃÜ, 1948ÏÜÜØ †ØÄÜÂå¡å ÆÜÜ“Ü èíÜÜÃÜÜ ÷´ÜÜ ´Üå ÃÜ’ß ÷´ÜàØ. ÄÜÜØÁÜߢ†å ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜ ôÜܳÜåÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÏÜÜØ, ´Üå†Üå ÆÜ÷åêÜå³Üß †ØÄÜÂå¡åÃÜå ‘÷å´ÜÜ †ÜíÑÜÜ ÷´ÜÜ, †å è ´ÜåÏÜÃÜå ‘ûàØ : `ôÜ´ÑÜÃÜå ÆÜÜÓƒÜíÜÜÃÜß †ÃÜå †å ÏÜÜÄÜåÚ èíÜÜÃÜß Õ÷ÏÜ´Ü ËÜ´ÜÜíÜÜå.".".' ”ß±ÜÜÃÜå ÏÜصÜßÏÜزì ÓœÜíÜÜÃÜÜå ÝíÜ‘êÆÜ †ÜÆÜíÜÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ÆÜÂÁÜÜÃÜÏÜزìÃÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜ ¿ÜÓÜ ƒÜàêêÜÜ Ý¹êܳÜß üå‘Üå †ÜÆÜíÜÜ ÏÜÜüåÑÜ ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜæÑÜÜÓ ÷´ÜÜ. ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜêÜÜ÷‘ÜÓÜåÃÜå ‘ûàØ : ÝÏÜ. ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜ ‹ÆÜÓÃÜÜ †ÜÿÜÑÜÚèÃÜ‘ ÆÜÂÍÜà´íÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ‘ÜýÄÜÂåôÜ ÑÜÜåèÃÜÜÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓ ‘ÓíÜÜ ôÜØÏÜ´Ü ³ÜïÜå. ”ß±ÜÜÃÜå ÏÜÜüå ÄÜÜØÁÜßÃÜÜå ÆÜÂô´ÜÜíÜ «à‘ÓÜíÜíÜÜÃÜàØ ÏÜàï‘åêÜ ËÜÃÜïÜå.

´ÜåÏܱÜå ôÜêÜÜ÷‘ÜÓÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ †ÜÆÑÜÜå : [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜâìÍÜâ´Ü Óß´Üå, ÝÏÜ. ÄÜÜØÁÜßÃÜÜå ‹¼åïÜ Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜß †å‘´ÜÜ ôÜÜœÜíÜíÜÜÃÜÜå “å. ÑÜÜåèÃÜÜÃÜÜ ôÜÉì †ÏÜêÜ ÏÜÜüå ÏÜàÞôêÜÏÜÜåÃÜÜ ÏÜÃÜÏÜÜسÜß ÍÜÑÜÃÜå ¹âÓ ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å ´ÜåíÜàØ ÝÏÜ. ÄÜÜØÁÜß ÆÜÂÜÏÜÜݱܑÆܱÜå ÏÜÜÃÜå “å. †å‘ íÜƒÜ´Ü †ƒÜز Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜå †ØÄÜÂå¡å ôܶÜÜÃÜß ôÜÜÇÆܱÜß ‘Óß ¹å, ´ÜÜå Õ÷¹ß†Üå ÆÜÓôÆÜÓ ôÜÏÜ¢-ÝíÜœÜÜÓß Óô´ÜÜå ‘Ü°ïÜå †ÃÜå èéÓß ÷ïÜå ´ÜÜå †å‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ÆÜÜÝ‘ô´ÜÜÃÜÃÜàØ ÆÜ±Ü ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ‘ÓïÜå ´ÜåíÜß ÝÏÜ. ÄÜÜØÁÜßÃÜå ƒÜÜ´ÜÓß ÷´Üß.

ÆÜ“ß ´Ü´‘ÜêÜßÃÜ ‘ÜýÄÜÂåôÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ ‘äÆÜÜêÜÜÃÜßÃÜå †å‘ ËÜÜèà ÏÜâ‘ßÃÜå ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜå ÃÜå÷Óà †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ ôÜܳÜå íÜÜüÜ™ÜÜüÜå œÜêÜÜíÜß. ‘ÜýÄÜÂåôÜ †ÃÜå ÏÜàÞôêÜÏÜ êÜßÄÜ ôÜÝ÷´ÜÃÜÜ †ÄܱÜ߆ÜåÃÜß íÜœÜÄÜÜìÜÃÜß ôÜÓ‘ÜÓ ÓœÜ܉. †åÏÜÜØ êÜßÄÜÃÜÜ †ÜÄÜåíÜÜÃÜÜåÃÜÜå ‘²íÜÜå †ÃÜàÍÜíÜ ³ÜÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †åíÜÜå †ÜÄÜÂ÷ ôÜ´Ü´Ü ÓûÜå ‘å, `†ØÄÜÂå¡å ôÜܳÜå ôÜÜå¹Üå ‘ÓíÜÜÃÜå ËܹêÜå, †ØÄÜÂå¡å œÜÜêÑÜÜ ¡ÑÜ ÆÜ“ß ÏÜàÞôêÜÏÜ êÜßÄÜÃÜß ôÜܳÜå ôÜßÁÜß íÜÜ´Ü ‘ÓßÃÜå ‹‘åêÜ êÜÜíÜíÜÜå ¡å‰†å, ÍÜêÜå ´ÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå †ÜØ´ÜÓÝíÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ôÜÜÏÜÃÜÜå ‘ÓíÜÜå Æܲå.' ÏÜà´ôÜ¼ß ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜå ¡å‰ êÜßÁÜàØ ÷´ÜàØ ‘å ‘ÜýÄÜÂåôÜß ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜå èå ÆÜÜ« ÍܱÜÜíÜß†å ´Üå ÍܱÜå ´ÜåíÜÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÍÜÜÄÜêÜÜ ÏÜÜüå ôÜÏÜ¡íÜß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜß ïÜøÑÜ´ÜÜ è ÃÜ÷Üå´Üß. †ØÄÜÂ¡å ¿ÜÓÜ ³Ü´ÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜÃÜå †å ÝíÜÃÜÜïÜ‘ÜÓß ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. ‘ÜýÄÜÂåôÜß ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜå ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜå ÷Ü³Ü ÆÜÓ êÜßÁÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢ †å‘êÜÜ ÆÜ²ß ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢ ôÜÓÏÜàƒÜ´ÑÜÜÓ ÃÜ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜå ‘¹ßÑÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜܳÜ߆Üå ÆÜÓ êÜÜ¾Ü ÃÜ ÷´ÜÜ. †Ø´Üå ¹åïÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ÆܲÒÜ. †ØÄÜÂå¡å†å ‘å‘ ‘ÜÆÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ´Üå Óß´Üå ¹åïÜÃÜÜ ËÜå üà‘²Ü ‘Óß ÃÜ܃ÑÜÜ. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ôÜêÜÜ÷ÃÜÜå †ÃÜÜ¹Ó ‘ÓíÜÜÏÜÜØ èå ÍÜÑÜØ‘Ó Õ‘ÏÜ´Ü Õ÷¹ß ‹Æ܃ÜزÃÜå œÜâ‘íÜíÜß Æܲß – ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜß ÃÜå´ÜÜÄÜßÓß, ”ß±ÜÜ, ÏÜÜ‹ÃüËÜçüÃÜ †ÃÜå †ØÄÜÂåè ôÜÓ‘ÜÓ ËÜÁÜÜ è ôÜÓƒÜÜ ¹ÜåÝóÜ´Ü “å – ´Üå èÄÜ¡÷åÓ “å. ´ÜåÃÜÜ †ÜØ‘²Ü ÏÜÜåèâ¹ “å. “ êÜÜƒÜ ôµÜ߆Üå, ËÜÜì‘Üå †ÃÜå ÆÜàÓàóÜÜå ÏÜÜÑÜÜÛ ÄÜÑÜÜØ. (†Ü †ÜØ‘²Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ 81ÏÜÜ ÆÜÜÃÜå “å ÆÜÓØ´Üà 88ÏÜÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÆÜÜÃÜå ¹ôÜ êÜÜƒÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜØ ÏÜä´ÑÜà ³ÜÑÜÜØ ÷ÜåíÜÜÃÜàØ è±ÜÜíÑÜàØ “å.)1 ¹Üå° ‘ÓÜå² ÏÜܱÜôÜÜåÃÜÜØ ™ÜÓËÜÜÓ ¥è²ß ÄÜÑÜÜØ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß ÏÜÜåüàØ ÄܱÜÜ´ÜàØ ô³ÜÜÃÜÜØ´ÜÓ ‘ÓßÃÜå ´Üå†Üå ïÜÓ±ÜܳÜßÚ ËÜÃÑÜÜ. †ÃÜå ´Üå±Üå ¹ÓíÜÜ¡ ƒÜÜåêÑÜÜ– ‹Æ܃ÜزÃÜÜ ËÜå †êÜÄÜ ³ÜÑÜåêÜÜ Ý÷ôôÜÜ íÜœœÜå, ôÜ´Ü´Ü †ÃÜå ÝÃÜÓØ´ÜÓ ôÜØ™ÜóÜÚÃÜÜ. †Üèå ÓÜè‘ßÑÜ ÆÜšÜÜåÏÜÜØ †ÃÜå ¡÷åÓ ¢íÜÃÜÏÜÜØ èå ¹âóܱÜÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å ´ÜåÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ ÆÜ±Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ³ÜÑÜÜå “å. ‘åüêÜß‘ ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ ËÜÜËÜ´ÜÜå ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß è ¡å‰†å : (1) ÄÜÜØÁÜߢ ¡±Ü´ÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ôÜÜœÜÜ êÜÜå‘ôÜåíÜ‘Üå ‘Üå±Ü “å †å êÜÜå‘Üå ¡±Üå “å. †Ü³Üß, ‘ÜýÄÜÂåôÜß ‘ÜÑÜÚ‘ÓÜå†å ´ÜåÏÜÃÜß ôÜåíÜÜÃÜß ÏÜâ²ß ‹ÆÜÓ œÜâØü±ÜßÏÜÜØ ¥ÍÜÜ Ó÷åíÜàØ ¡å‰†å ´ÜåíÜàØ ´Üå†Üå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ.".". 1945-46ÃÜÜ ÝïÜÑÜÜìÜÏÜÜØ ‘åúßÑÜ †ÃÜå ÆÜÂÜØÝ´Ü‘ ÁÜÜÓÜôÜÍÜ܆ÜåÃÜß œÜâØü±ÜßÃÜÜ ôÜÏÜÑÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ôÜêÜÜ÷ †íÜÄܱÜß. ´ÜåÏÜÜØÃÜÜ †å‘ ‹ÏÜå¹íÜÜÓ ÄÜàêÜÜÏÜ ôÜÓíÜÜÓ ÷´ÜÜ. ´ÜåÏÜÃÜå ‘ÜýÄÜÂåôÜå, ÏÜàÞôêÜÏÜ êÜßÄÜ ôÜÜÏÜå œÜâØü±Üß êܲíÜÜ †ÜݳÜÚ‘ ôÜ÷ÜÑÜ ‘Óß ÷´Üß. ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜ“ì³Üß 1946ÏÜÜØ ÃÜÜå†ÜƒÜêÜßÏÜÜØ ÓÏ܃ÜܱÜÜå ‘ÓÜíÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. (2) ¡å Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ †ÃÜå Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ ³Ü‘ß ôÜÏÜÄÜ ¹àÝÃÜÑÜ܆å ôíÜ´ÜصܴÜÜ ÏÜåìíÜíÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå êÜÜå‘Üå†å ïÜ÷åÓÜåÏÜÜØ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ÄÜÜÏܲÜØÏÜÜØ íÜôÜíÜàØ ÆܲïÜå, ÏÜ÷åêÜÜåÏÜÜØ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ”âØÆܲÜ؆ÜåÏÜÜØ Ó÷åíÜàØ ÆܲïÜå, †å ÷‘ß‘´ÜÃÜÜå íÜ÷åêÜÜå ‘å ÏÜÜå²Üå ôíÜß‘ÜÓ ‘ÓíÜÜå è ÆܲïÜå. ‘ÓÜå²Üå êÜÜå‘Üå øÑÜÜÓåÑÜ †å‘ËÜß¡ÃÜß ôÜܳÜå ïÜÜØݴܳÜß ïÜ÷åÓÜåÏÜÜØ †ÃÜå 1. †Ü ËÜØÃÜå ÝíÜÄÜ´ÜÜå íÜÜ؜ܴÜÜØ è±ÜÜÑÜ “å ‘å ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ êÜåƒÜ‘å 81ÏÜÜ ÆÜÜÃÜå èå †ÜØ‘²Ü üÜØøÑÜÜ ´Üå ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÏÜ´Ü ÏÜàèËÜÃÜÜ “å, ŸÑÜÜÓå 88ÏÜÜ ÆÜÜÃÜå üÜØ‘åêÜÜå †ÜØ‘ `New York Times'ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü êÜåƒÜÃÜÜå “å. †åüêÜå 88ÏÜÜ ÆÜÜÃÜå ¹ôÜ êÜÜƒÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ÏÜÜÑÜÜÚ ÄÜÑÜÜÃÜÜå ‹êêÜåƒÜ “å, ´ÜåÏÜÜØ ôµÜß-ÆÜàÓàóÜÜåÃÜÜå †êÜÄܳÜß †ÜØ‘ ÃÜ÷Î ÷ÜåíÜÜÃÜÜ ‘ÜÓ±Üå †ÃÜå 81ÏÜÜ ÆÜÜÃÜå “ êÜÜƒÜ ôµÜ߆ÜåÃÜÜØ ÏÜÜå´ÜÃÜß ÝíÜÄÜ´ÜÃÜå êÜßÁÜå ËÜÜ‘ßÃÜÜ œÜÜÓ êÜ܃ÜÏÜÜØ ËÜÜì‘Üå †ÃÜå ÆÜàÓàóÜÜå ÷ïÜå, †åÏÜ ôÜÜÏÜÜÃÑÜÆܱÜå ÏÜÜÃÜíÜÜÃÜàØ Ó÷å.

315


íÜÜÓ è †÷Î ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜÜå “å. Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ÝôÜíÜÜÑÜÃÜß ËÜÜËÜ´ÜÜå ÆÜÝÓÝïÜóüÏÜÜسÜß üÜìß ïܑ܉ ÷Üå´Ü. üåøÃÜÜåêÜÜç¢ÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÝíÜòÜ ÃÜÜÃÜàØ ³Ü´ÜàØ ¡ÑÜ “å. ËÜÝêÜÚÃÜÃÜß ¹ßíÜÜêÜ ´Üâüß “å. ÓÝïÜÑÜÜÃÜàØ ÝíÜ™ÜüÃÜ ³ÜÑÜàØ “å †ÃÜå êÜÜåƒÜØ²ß ¹ßíÜÜêÜ ÷íÜå †Ýô´Ü´íÜÏÜÜØ ÃܳÜß. `«Ø²Øà ÑÜà½' ÷íÜå ÃܳÜß “´ÜÜØ †ÏÜåÝÓ‘ÜÃÜß ¹Ü¹ÜÄÜßÓß³Üß †ÃÜå ôÜØ÷ÜÓ‘ ïÜôµÜÜåÃÜÜ ËÜåôÜàÏÜÜÓ ‹´ÆÜܹÃܳÜß ÝíÜòÜÃÜÜ †å‘ ÑÜÜ ËÜß¡ ÓÜóü×ÜåÏÜÜØ êܲ܉ œÜÜêÑÜÜ è ‘Óå “å. ÁÜÏÜÚÃÜå †ÜÁÜÜÓå ÆܲåêÜÜ ÍÜÜÄÜêÜÜ ü‘ß ïÜ‘å ÃÜ÷Î †åíÜàØ ËÜÜØÄêÜܹåïÜÃÜÜ ôÜèÚÃܳÜß ÆÜàÓíÜÜÓ ³ÜÑÜàØ “å.".". †Üü†ÜüêÜàØ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ÍÜÜÓ´Ü †ÃÜå ÆÜÜÝ‘ô´ÜÜÃÜ íÜœœÜåÃÜÜ ´ÜÃÜÜíÜÜå, µÜÜôÜíÜÜ¹ß ÆÜÂíÜäݶ܆Üå íܱܳÜØÍÜß œÜÜêÜà “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ †Ø´Üå ²Üç. ôÜàïÜßêÜ ÃÜÑÑÜÓå èå †ÜïÜÜíÜܹ íÑÜø´Ü ‘ÑÜÜåÚ “å ´ÜåÃÜܳÜß è ôÜÏÜÜÆÜÃÜ ‘ÓàØ :

ÏÜ÷åêÜÜåÏÜÜØ ÃÜ÷Î Ó÷ß ïÜ‘å. ´ÜåíÜàØ ‘ÓïÜå ´ÜÜå ´ÜåÏÜÃÜå Õ÷ôÜÜ †ÃÜå †ôÜ´ÑÜÃÜÜå †ÜïÜÓÜå êÜåíÜÜå ÆܲïÜå. (3) ÏÜܱÜôÜå †åÃÜß èåüêÜß èéÝÓÑÜÜ´Ü ÷ÜåÑÜ ´ÜåüêÜܳÜß è ôÜØ´ÜÜåóÜ ÏÜÜÃÜíÜÜå ¡å‰†å. †ÜÆܱÜå ôÜ´ÑÜ †ÃÜå †Õ÷ôÜÜÃÜÜå ôÜÜšÜÜ´‘ÜÓ ÄÜÜÏܲÜÃÜß ôÜÜ¹ß Õè¹ÄÜßÏÜÜØ è ‘Óß ïܑ߆å.".". ÝíÜòÜ ËÜߢ ݹïÜÜÏÜÜØ è´ÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´ÜåÃÜß ÏÜÃÜå ՜ܴÜÜ ÃܳÜß. †ÃÜå †åíÜàØ ÆÜ±Ü ËÜÃÜå ‘å Ý÷ùàô´ÜÜÃÜ ÆÜ±Ü †å Óô´Üå ¡ÑÜ †ÃÜå èåÏÜ ÆÜåêÜß ‹Þø´Ü “å ´Üå ÆÜÂÏÜܱÜå ÆÜ´ÜØÝÄÜÑÜØà èåÏÜ ¹ßíÜÜÃÜß ŸÑÜÜå´ÜÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜ ÍÜÏÜß †ÃÜå “åíÜüå ÍÜôÏÜßÍÜâ´Ü ³ÜÜÑÜ “å †åíÜàØ ÆÜ±Ü ËÜÃÜå. ÆÜ±Ü ÏÜÜÓß ÉÓè “å ‘å ÏÜÜÓÜ “åêêÜÜ òÜÜôÜ ôÜàÁÜß ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óß Ý÷ùàô´ÜÜÃÜÃÜå †ÃÜå ´ÜåÃÜܳÜß ÝíÜòÜÃÜå †åíÜÜ ÝíÜÃÜÜïÜÏÜÜسÜß ËÜœÜÜíÜíÜàØ. (4) ôíÜ´ÜØµÜ ¹åïÜÃÜÜ ïÜÜôÜ‘Üå, ôÜܹÜØ ™ÜÓÜåÏÜÜØ Ó÷åïÜå, ôÜÜ¹ß ¢íÜÃÜïÜæêÜß †ÆÜÃÜÜíÜïÜå †åíÜß ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ÜïÜÜ ÆÜ±Ü ÉìßÉâ´Ü ÃÜ ³Ü‰. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜØ †Ü« ÆÜ‘ӱÜÜå †ÃÜå †Ü« ÆÜÝÓÝïÜóüÜå ÏÜÜÝ÷´ÜßÆÜÂœÜàÓ “å. ƒÜÜôôÜß 238 èåüêÜß ´ÜÜå ÆÜܹüßÆÜÜå “å. †å ÀÝóü†å ÆÜàô´Ü‘ÃÜàØ ¹ô´ÜÜíÜå¢ ÏÜâêÑÜ ™Ü±ÜàØ “å. èÃÜÓêÜ œÜÜØÄÜ ‘܉-ïÜå‘ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ÆÜµÜ ÆÜ÷åêÜß

.".". †ÜÆܱÜå ÝíÜòÜÜôÜ Ó܃Üß†å †ÃÜå ÆÜÂܳÜÚÃÜÜ ‘Óß†å ‘å ÍÜÜÓ´Ü †ÃÜå ÆÜÜÝ‘ô´ÜÜÃÜ ÃÜíÜÜå †ÁÑÜÜÑÜ ïÜé ‘Óß ÍÜâêÜÃÜå ôÜàÁÜÜÓß êÜåïÜå. ÝËÜÂüÃÜÃÜß ‡œ“Ü ÷´Üß ‘å ÍÜÜÓ´Ü †åÃÜÜ èåíÜàØ ôÜÏܳÜÚ †ÃÜå ËÜÓÜåËÜÝÓÑÜàØ ÃÜÜ ³ÜÜÑÜ †åüêÜå †å±Üå ÍÜÜÄÜêÜÜ ‘ÑÜÜÚ. ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ¹ïÜÜÚíÜåêÜÜ ÏÜÜÄÜåÚ è‰ÃÜå ÷èà ÆÜ±Ü íÜÁÜÜÓå ôÜÜÓàØ ‘ÓíÜÜÃÜÜå Óô´ÜÜå ïÜÜåÁÜß ïܑ߆å. ÆÜ±Ü ÆÜÂþÜ “å ‘å †åÏÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ²÷ÜÆÜ±Ü øÑÜÜÓå †ÜíÜïÜå. êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ´ÜصÜßñÜß, `ÃÜÑÜÜÏÜÜÄÜÚ', ÄÜàèÓÜ´Ü ƒÜå´Ü ÝíÜ‘ÜôÜ ÍÜíÜÃÜ, ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß †ÜñÜÏÜ ÆÜÜôÜå, †ÏܹÜíÜܹ-380 027 o

ÆÜä. 312³Üß œÜÜêÜà . . . ³Ü²Ú øêÜÜôÜÏÜÜØ è ÏÜàôÜÜÉÓß ‘ÓßÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ÏÜàôÜÜÉÓÜåÃÜß ôÜàÝíÜÁÜÜ ÏÜÜüå ÉôüÚ øêÜÜôÜ êܲ´Ü †ÜÆÜß ÷´Üß †åÏÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ ôÜÜÝËÜ´Ü ‘Óß †ÜÆÜå “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ™Ü±ÜÜå ƒÜÓÜå ÍÜÜÄÜ ÓåêÜíÜå ôÜܳÜåÃÜÜ ôÜØ™ÜóÜÚÃÜå ÉÜìå ÄÜÑÜÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå ÓåêÜíÜåÃÜÜ ÓôÜÆܹ Ý‘ôôÜÜ

316 

†Üå“Ü “å. ôÜÓ‘ÜÓß †ÝÁÜ‘ÜÓ߆å ê܃ÑÜØà ÷ÜåíÜܳÜß ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÍÜÜóÜÜÃÜß ôÜŸè´ÜÜ ‘å ÓôÜÜì´ÜÜ ¡åíÜÜ ÏÜì´Üß ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà †å‘ ¹ô´ÜÜíÜåè ´ÜÓß‘å †å œÜÜå’ôÜÆܱÜå †ÄÜ´ÑÜÃÜàØ “å. êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : e-mail": lalitjajjar@gmail.com o

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÓ÷¹ ÆÜÓÃÜÜ íÜßÓÃÜß ‘àó«ÓÜåÄÜ ôÜÜÏÜåÃÜß íÜßÓÄÜܳÜÜ : ÏÜÜÃÜíÜß ƒÜØݲÑÜåÓÜå ôÜàÓåïÜ ôÜÜåÃÜß

¹åïÜÃÜß †Ü”Ü¹ß ÏÜÜüå ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ †ÃÜå Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ èåêÜÏÜÜØ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏܱÜå ÆÜåÓß ËÜÓèåôÜ ‘ä´Ü ôÜ´ÑÜ™ÜüÃÜÜ †ÜÁÜÜÝÓ´Ü ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ Who Walk Alone íÜÜØœÜß. ËÜعßíÜÜôÜÏÜÜØ è ´Üå†Üå†å ôÜܳÜå ÏÜìßÃÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜå ÏÜÜÃÜíÜß ƒÜØݲÑÜåÓÜå ÃÜÜÏÜå †ÃÜàíÜܹ ÆÜ±Ü ‘ÑÜÜåÚ. ôÜØÝšÜÆ´Ü‘´ÜÜÚÃÜå ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ÆÜ±Ü †Ü ÓÜåÄÜ ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. `†ÃÜàíÜܹ‘ÜåÃÜàØ ÝÃÜíÜå¹ÃÜ'ÏÜÜØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ †ÃÜå Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ÃÜÜÇÁÜå “å : †ÜÏÜÜØ ÓÜåÄÜ߆Üå ÆÜ´ÑÜå ¹ÑÜÜ ÆÜå¹Ü ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü ‘Üå°ß†Üå[Óø´ÜÝÆÜ´ÜÄÜÂô´Ü] ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ èåíÜÜ è ÏÜܱÜôÜ “å,

ÏÜÜÃÜíÜß ƒÜØݲÑÜåÓÜå êÜå. ÆÜåÓß ËÜÓèåôÜ, †ÃÜàíÜܹ : ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, Ý‘ïÜÜåÓêÜÜêÜ ™Ü. ÏÜïÜéíÜÜìÜ, ôÜØšÜåÆÜ‘´ÜÜÚ : ÏÜ÷åú ÏÜå™ÜܱÜß, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1991ÏÜÜØ êÜÜå‘ÝÏÜêÜÜÆÜ ¿ÜÓÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ôÜØÝšÜÆ´Ü †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2009, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜØ 132×12, _ 25

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†ÃÜå ËÜß¡ ÏÜÃÜàóÑÜÜåÃÜÜ ôÜ÷‘ÜÓ, ôÜÏÜÍÜÜíÜ †ÃÜå †Ü¹ÓÃÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓß “å †å †ÜÏÜÜØ ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå Ýôܽ ‘ÓåêÜàØ “å. ÍÜÜíÜÃÜÜïÜßêÜ ´Ü³ÜÜ ÃÜÜèà‘ ÏÜÃÜÃÜÜØ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ‘Üå° †ôíÜô³Ü ‘Óß ÏÜâ‘å “å. †Ü œÜÜåÆܲßÏÜÜØ ‘Üå‰ÃÜå ÝíÜ÷ÖíÜì ‘Óß ÏÜâ‘å †åíÜàØ êÜÜÄÜïÜå ÃÜ÷Î. ¥êÜüàØ †å‘ íÜßÓÄÜܳÜÜ íÜÜØœÑÜÜÃÜß ÆÜÂôÜÃÃÜ´ÜÜ êÜÜÄÜïÜå.

†ÃÜå †Ü íÜßÓ †åüêÜå ÃÜå². †ÏÜåÝÓ‘ÃÜ ôÜæÝÃÜ‘ ÃÜå²ÃÜß †Ü ‘³ÜÜ “å. †Ü´ÏÜ‘³ÜÜ ôíÜéÆÜÃÜß “å. èå ÃÜíÜêÜ‘³ÜÜ, ÝÉêÏÜ, íÜÜ´ÜÜÚ, †åÝÆÜôÜÜå² íÜÜ؜ܴÜÜ-¡å´ÜÜØ ÏÜÜÓß †Ü؃ÜÏÜÜØ ”ì”ÝìÑÜÜØ †ÜíÜå, †å ÏÜÜÓÜ ù¹ÑÜÃÜå ôÆÜïÜåÚ. †å ÏÜÃÜå ÄÜÏÜå. †Ü ÆÜàô´Ü‘ †åÏÜÜØÃÜàØ †å‘ “å. ´ÜÜå íÜÜ´Ü †ÜÏÜ “å. ÃÜå² †ÏÜåÝÓ‘Ü ´ÜÓɳÜß ôÆÜåÃÜ ôÜÜÏÜå ÑÜà½ÏÜÜØ ¡å²ÜÑÜÜå. ´ÑÜÜسÜß ÝÉÝêÜÆÜ܇ÃÜ ÄÜÑÜÜå. ‘Æ´ÜÜÃÜÃÜß †Ü¤ÜܳÜß †å‘ ôÜعåïÜÜå ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜ ÃÜß‘ëÑÜÜå. Óô´ÜÜÏÜÜØ ÄÜÜåì߆ÜåÃÜß ”²ß íÜÓôÜß. ÃÜ¢‘ÃÜÜ ÏÜ‘ÜÃÜÃÜÜ ¹ÓíÜÜ¡ÏÜÜØ ÆÜÂíÜåïÑÜÜå. `†å ÏÜà¢, †å ´ÜÜå ‘Üå° ™ÜÓ “å' (‘Üå° Óø´ÜÝÆܶÜÃÜÜ †³ÜÚÏÜÜØ “å. ‘Üå° †ÃÜå Óø´ÜÝÆܶÜ" – "‘àó«ÓÜåÄÜÏÜÜØ ÉåÓ “å.) ´ÑÜÜسÜß ÍÜÜÄÑÜÜå, ÆÜ±Ü ´ÑÜÜÓå øÑÜÜØ ƒÜËÜÓ ÷´Üß ‘å †åÃÜå ÆÜ±Ü ÍÜÝíÜóÑÜÏÜÜØ †åÏÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜÜå íÜÜÓÜå †ÜíÜíÜÜÃÜÜå “å! ÃÜå² ÝÉÝêÜÆÜ܇ÃÜÃÜÜ ËÜåüÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜå ÷´ÜÜå ´ÑÜÜÓå †å‘ ‘àüàØËÜÏÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜàØ ³ÜÑÜåêÜàØ. ‘àüàØËÜÃÜß ÑÜàíÜ´Üß ‘ÜÝÓüÜ ôÜܳÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÂåÏÜ ³ÜÑÜÜå. †å ÄÜÜìÜÏÜÜØ ‘ÜÝÓüÜÃÜÜ ÍÜ܉ÃÜå Óø´ÜÝÆÜ¶Ü ³ÜÑÜÜå ÷´ÜÜå. ÃÜíÜ íÜóÜÚ ÆÜ“ß ÃÜå²ÃÜÜ ïÜÓßÓ ‹ÆÜÓ ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜÜØ œÜÜ«ÜØ ¹åƒÜÜÑÜÜØ. ËÜ÷à ÏÜàï‘åêÜß†å ™Ü±Üå ¹âÓ ¹âÓ è‰ÃÜå ´ÜÆÜÜôÜ ‘ÓÜíÜß ´ÑÜÜÓå ÝÃܹÜÃÜ ³ÜÑÜàØ ‘å †åÃÜå ÆÜ±Ü †Ü ÓÜåÄÜ ³ÜÑÜÜå “å. †êÜÄÜ üÜÆÜà ‹ÆÜÓ †êÜÜÑÜ¹Ü ™ÜÓÏÜÜØ Ó÷åíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜÑÜ †ÜíÑÜÜå. è´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ †å±Üå ™ÜÓÏÜÜØ ÏÜÜµÜ ÃÜÜÃÜÜ ÍÜ܉ÃÜå è è±ÜÜíÑÜàØ. ÃÜÜü‘ ‘ÑÜàÛ : `‘ÜÓ ¹ÝÓÑÜÜÏÜÜØ Æܲß. ‘ÜÓÏÜÜØ †å ÷´ÜÜå †ÃÜå ÏÜä´ÑÜà ÆÜÜÏÑÜÜå!' †Ü ËÜÜèà 317


†ÜÄÜì è´ÜÜØ ÆÜÂåÝÏÜ‘Ü ‘ÜÝÓüÜÃÜå ÆÜ±Ü ÓÜåÄÜ ³ÜÑÜÜå. †å ÃÜå²ÃÜÜ üÜÆÜà ‹ÆÜÓ †ÜíÜß ÆÜ±Ü ƒÜÓß. †åÏÜÃÜàØ êÜÄÃÜ ³ÜÑÜàØ? èíÜÜËÜ ÏÜÜüå, íÜÜØœÜÜå ÆÜàô´Ü‘. íÜÓôÜÜå ÆÜâíÜåÚ ÃÜå² ü×å‡ÃÜÏÜÜØ ËÜåôÜßÃÜå ™ÜÓå³Üß ÃÜß‘ëÑÜÜå, ´ÑÜÜÓå ôíÜÆÃÜàØ ôÜܳÜå ê܉ÃÜå ÃÜß‘ìåêÜÜå, †å‘ ݹíÜôÜ ôÜÜÓÜå ³Ü‰ÃÜå ™ÜÓå ÆÜÜ“Üå ÉÓßïÜ. †å ôíÜÆÃÜ ôÜÜ‘ÜÓ ³ÜÑÜàØ? èíÜÜËÜ ÏÜÜüå, íÜÜØœÜÜå ÆÜàô´Ü‘.

†å‘êÜÜ Ó÷ßÃÜå ôÜÜÓíÜÜÓ ‘ÓÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ™Ü±Üß ÷ÜçÝôÆÜüêÜÜå ËܹêÜ܉. ÃÜå² “åíÜüå ‘àÝêÜÑÜÃÜ üÜÆÜà ÆÜÓ †ÜíÜß ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜå. ÓûÜå. ´ÑÜÜØ Óø´ÜÝÆܶÜÄÜÂô´ÜÜå ÏÜÜüå ™Ü±ÜÜØ ‘ÜÏÜ ¥ÍÜÜØ ‘ÑÜÜÛ. ‘ÜÓƒÜÜÃÜàØ œÜÜêÜàØ ‘ÑÜàÛ. ÃÜÜÃÜ‘²Ü ËÜÜì‘ ôÜܳÜå ¹Üåô´Üß ³Ü‰ †ÃÜå ôÜÓôÜ ÏÜ¡ÃÜàØ ™ÜÓ ËÜÃÜÜíÑÜàØ.

1970ÏÜÜØ ÏÜÇ Óø´ÜÝÆܶÜÃÜÜ šÜåµÜÏÜÜØ ‘ÜÏÜ †ÜÓØÍÑÜàØ. 1979³Üß Óø´ÜÝÆܶÜÄÜÂô´ÜÜå ôÜܳÜå †å‘ ‘çÏÆÜôÜÏÜÜØ ¢íÜàØ “àØ. ÃÜå²ÃÜÜ èåíÜß è Óø´ÜÝÆܶÜÄÜÂô´ÜÜåÃÜß íÑܳÜÜ ÏÜÇ ¡å‰ “å, ôÜÜØÍÜìß “å. ÏÜÃÜå Ó²ÜíÜå “å. ÆÜÓÏÜåòÜÓÃÜß ‘äÆÜܳÜß ÏÜÜÓàØ Óà¹ÃÜ íÜÜØÝ”ÑÜàØ ÃܳÜß. †åÏÜÃÜå ÏÜÜÓå ÏÜÜÓܳÜß ËÜÃÜ´ÜàØ ËÜÁÜàØ è ‘Óß “âüíÜÜÃÜß ôÜ´Ü´Ü ‘ÜåÝïÜïÜ œÜÜêÜà “å. 1970³Üß †Üè ôÜàÁÜßÏÜÜØ Óø´ÜÝÆܶÜÃÜÜ šÜåµÜÏÜÜØ ™Ü±Üß ˜ÜØÝ´Ü ³Ü‰ “å. ôÜÜÓß ¹íÜ܆Üå ïÜÜåÁÜ܉ “å. üÜÆÜàÃÜß èéÓ ÃܳÜß. ‘àéÆÜ´ÜÜ †ÜíÜ´Üß †ü‘ÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å †ÃÜå †ÜíÜåêÜß ‘àéÆÜ´ÜÜÃÜå †Üå“ß ‘Óß ïÜ‘ÜÑÜ “å. ÏÜÜÓå ´ÑÜÜØ Ó÷ßÃÜå ‘ÏÜÜ´ÜÜ Óø´ÜÝÆܶÜÄÜÂô´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜå ™ÜåÓ è´ÜÜ-†ÜíÜ´ÜÜ ³ÜÑÜÜ “å. ‘Ü剑ÃÜÜØ ôíÜèÃÜÜå ÆÜ±Ü †÷Î ÏÜìíÜÜ †ÜíÜå “å. Óø´ÜÝÆܶÜÄÜÂô´ÜÜå †÷Î †åüêÜÜ ÏÜÜüå è Ó÷å “å, ‘Ü ‘å †åÏÜÃÜÜ íÜ´ÜÃÜÏÜÜØ ÄÜÓßËÜß “å. ‘ÜÏÜ ÃܳÜß ÏÜì´ÜàØ. †÷Î ‘ÜÏÜ ÏÜìå “å. ÓÜåèÄÜÜÓß ÏÜìå “å. 

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú" : ôÜ÷ÑÜÜåÄÜ ‘äó«ÑÜ¤Ü ü×ôü,  ÓÜèåúÃÜÄÜÓ œÜÜå‘²ß ÆÜÜôÜå, Õ÷ÏÜ´ÜÃÜÄÜÓ-‹¹åÆÜàÓ ÃÜåïÜÃÜêÜ ÷܇íÜå, Ýè. ôÜÜËÜÓ‘ÜØ«Ü o

ÄÜÜØÁÜßÀÝóü : ‘àó«ÓÜåÄÜ ¡å †ÜÆܱÜÜå ôÜÏÜÜè Óø´ÜÝÆܶÜÃÜÜ ¹¹ßÚÃÜå †ÆÜÃÜÜíÜß ïÜ‘´ÜÜå ÃÜ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ´ÜÓÉ ÏÜÜµÜ ™Üä±ÜÜÍÜÜíÜ Ó܃ܴÜÜå ÷ÜåÑÜ, ´ÜÜå ´Üå ôÜÏÜÜèÏÜÜØ íÜôÜ´ÜÜ ÏÜÜÃÜíÜ߆ÜåÃÜå ÏÜÜÃÜíÜ ‘÷åíܲÜíÜíÜÜÃÜÜå ‘Üå‰ †ÝÁÜ‘ÜÓ ÃܳÜß. ÑÑ èå êÜÜå‘Üå ‘àó«ÓÜåÄÜ߆Üå ÆÜ´ÑÜå Ý´ÜÓô‘ÜÓ Ó܃Üå “å ´Üå†Üå ù¹ÑÜÝíÜ÷ßÃÜ “å. ‘àó«ÓÜåÄÜ߆ÜåÃÜå ´ÜÓ“Üå²íÜÜ †å ù¹ÑÜ÷ßÃÜ´ÜÜÃÜß ÆÜÓÜ‘Üó«Ü “å. ÑÑ ôÜÜœÜß †Ü”Ü¹ß †ÜíÜß ´ÑÜÜÓå è ‘÷åíÜÜÑÜ, ‘å ŸÑÜÜÓå ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ‘àó«ÓÜåÄÜÃÜÜå †å‘ ÆÜ±Ü ¹¹ßÚ ôÜÜÓíÜÜÓôÜàÝíÜÁÜܳÜß íÜØÝœÜ´Ü ÃÜ Ó÷å. ÑÑ †ÜÆܱÜÜ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ §œÜÜ ÄܱÜÜ´ÜÜ êÜÜå‘Üå èåüêÜàØ è ô³ÜÜÃÜ ‘àó«ÓÜåÄÜ߆ÜåÃÜàØ ÷ÜåíÜàØ ™Üüå. ÑÑ ‘àó«ôÜåíÜÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ †å ÏÜÜµÜ ´ÜËÜßËÜß ÓÜ÷´ÜÃÜàØ ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà †åÏÜÜØ ´ÜÜå ¢íÜÃÜÃÜß ÝÃÜÓÜïÜÜÃÜå †Ü´ÏÜ´ÑÜÜÄÜÃÜÜ ‹êêÜÜôÜÏÜÜØ †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÏÜ÷¶íÜÜ‘ÜØšÜÜÃÜå ÝÃÜ :ôíÜܳÜÚ ôÜåíÜÜÏÜÜØ ËܹêÜß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜàØ “å. ÑÑ ‘àó«ÓÜåÄÜÃÜÜ ¹¹ßÚ†ÜåÃÜß ôÜåíÜÜ †å ÏÜÜÓÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ †ÁÜâÓàØ ‘ÜÑÜÚ “å. ÑÑ

[Óø´ÜÝÆܶÜ : ÓØÄÜßÃÜ ôÜÝœÜµÜ †çüêÜÜôÜÏÜÜسÜß, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ]

318 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


´ÜÓà±ÜÜåÃÜß ÄÜÜØÁÜß‘³ÜÜ : My Early Life – An illustrated Story íÜÜôÜà¹åíÜ íÜÜåÓÜ

ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜØ †ÃÜå‘ ¢íÜÃÜœÜÝÓµÜÜåÏÜÜØ †Ü ÆÜ±Ü †å‘ ôÜàØ¹Ó ÆÜÂô´ÜàÝ´Ü “å. †ÜçøôÜÉ²Ú ÑÜàÝÃÜíÜÝôÜÚüß ÆÜÂåôÜå ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÓåêÜÜØ ÆÜÂÜÓØÝÍÜ‘ ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜØ My Early Life (1932) “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜß ´Üå ôÜØÝšÜÆ´Ü †ÜíÜäÝ¶Ü “å. ´Üå†Üå èåêÜÏÜÜØ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå †Ü ÃÜÜÃÜ‘²àØ ÏÜÜå÷‘ ÆÜàô´Ü‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜÏÜÜØ ôíÜ. ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ¹åôÜ܉ÃÜß Ýôܽ÷ô´Ü ‘êÜÏܳÜß †Ü‘ÜÓ ÆÜÜÏÑÜàØ ÷´ÜàØ. †Ü ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ôÜØô³ÜÜÃÜß ïÜ´ÜÜË¹ß ÝÃÜÝÏܶÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÃÜíÜß ÝœÜµÜÜØÝ‘´Ü †ÜíÜäÝ¶Ü ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÃÜíÜß ÆÜå°ßÃÜÜ ´ÜÓà±Ü-ÑÜàíÜÜ íÜܜܑÜåÃÜå ÏÜÜüå, ´ÜåÏÜÃÜå

My Early Life –  An Illustrated Story : M. K. Gandhi arrenged and edited by Mahadev Desai, annotated by Lalitha Zaekariah Publisher : Oxford University Press, New Delhi Illust. Edi. – 2012, Size 7.25×10, Pages 12+154 , _ 295

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ÓÜåœÜ‘ è±ÜÜÑÜ ´ÜåíÜß ÃÜÜíÜßÃÑÜÆÜâ±ÜÚ Óèâ†Ü´Ü “å. êÜÜèÚ ÉÜåÏÜÚåü †ÃÜå ÍÜÜíÜôÜÍÜÓ ÓåƒÜÜØ‘ÃÜÜå ÝíÜïÜåóÜ ÁÑÜÜÃÜ ƒÜÇœÜå “å. ´ÜÓà±ÜÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜå ÷ܳÜÏÜÜØ êÜåíÜÜ †Ü‘óÜÜÚÑÜ ´ÜåíÜàØ ´ÜåÃÜàØ ÏÜàƒÜÆÜäó« ÆÜÓÃÜàØ ‘ÜüâÚÃÜÝœÜµÜ †Ü †Ý´ÜÆÜÝÓÝœÜ´Ü ÆÜàô´Ü‘ÝíÜóÜÑÜÃÜå †ÃÜÜåƒÜß †ÜåìƒÜ †ÜÆÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜå ôÜÃÜå 1869³Üß 1914 ôÜàÁÜßÃÜÜå – ´ÜåÏÜÃÜÜ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜÜ Ó÷åíÜÜôÜ ôÜàÁÜßÃÜÜå –  ôÜÏÜÑÜÄÜÜìÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †ÜíÜÓß êÜåíÜÜÑÜÜå “å. èÃÏܳÜß ïÜé ‘ÓßÃÜå †Õ÷ôÜ‘ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ß êÜÜå‘ÃÜå´ÜÜÃÜß ÆÜÂÝ´Üó«ÜÃÜÜ ´ÜåèÆÜàØè³Üß ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜß ÝíÜ‘ÜôÜÑÜܵÜÜ íÜܜܑÃÜå è‘²ß Ó܃Üå ´ÜåíÜß ïÜæêÜßÏÜÜØ Óè⠳܉ “å. †Ü è ôÜÏÜÑÜÄÜÜìÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ÏÜÜå÷ÃÜÏÜÜسÜß ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ËÜÃÜíÜÜÃÜß ÝíÜÓêÜ ÏÜسÜÃÜÆÜÂݘÑÜÜÃÜÜå ÆÜÂܹàÍÜÜÚíÜ ³ÜÜÑÜ “å †ÃÜå ´Üå ôíÜéÆÜ ô³ÜÜÑÜß ôíÜÍÜÜíÜ ËÜÃÜå “å. ´Üå ™ÜüÃÜܴܶíÜÏÜÜØ ôÜÜæ³Üß ÏÜ÷¶íÜÃÜß ËÜÜËÜ´Ü †å “å ‘å, ÍÜÜÓå ÝíÜóÜÏÜ ÆÜÝÓÞô³Üݴ܆ÜåÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÑÜàíÜÜÃÜßÃÜÜ ƒÜÏÜßÓÃÜß ‘ôÜÜåüß ³ÜÜÑÜ “å. GenNext"–"†ÜèÃÜÜ ÃÜíÜÑÜàíÜÜÃÜÜå ÏÜÜüåÃÜÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ †å ´Ü³ÑÜÃÜàØ ôÜÝíÜïÜåóÜ ÏÜ÷¶íÜ “å. ñܽÜÃÜÜ ´Ü¶íÜÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ, ´ÜåÃÜÜ †ÃÜàïÜßêÜÃÜÃÜß ÝÃÜó«Ü †ÃÜå ôÜËÜâÓß ôÜܳÜå ôÜÏÜÆÜÚ±ÜÃÜÜå ÁÜÏÜÚÍÜÜíÜ ´Üå ÆÜÜÑÜÜÃÜß ‘åìíܱÜß “å. †Ü ÏÜèËÜâ´Ü ÆÜÜÑÜÜ ‹ÆÜÓ è †Õ÷ôÜÜ †ÃÜå ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜÜå, èÃÜôÜÏÜà¹ÜÑÜÃÜÜ Ý÷´ÜÏÜÜØ †ÃÜàËÜØÁÜ ôÜÜÁÜíÜÜÃÜß Á܃ÜÁ܃ܴÜß ÁÜÄÜïÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ÏÜÃÜÜåíÜêܱÜÜåÃÜß ôÜßÏÜ܆Üå ÆÜÜÓ ‘ÓßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå íÜæÝòÜ‘ ôÜ´ÑÜÃÜß ôÜÏÜßÆÜ ƒÜÇœÜß ¡ÑÜ “å! `ôÜ´ÑÜ †å è ‰òÜÓ'ÃÜß †ÃÜàÍÜâÝ´ÜÃÜå ÓÜóü×ÃÜÜ ‘àØÝ«´Ü, ïÜÜåÝóÜ´Ü †ÃÜå ݹïÜÜ÷ßÃÜ ÏÜÜÃÜíÜËÜØÁÜà†ÜåÃÜÜ ‹´‘äóü ‹´‘óÜÚÏÜÜØ ôÜÏÜÜÑÜÜåÝè´Ü ‘ÓßÃÜå ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß†å †å‘ †ÃÜÜåƒÜÜå ÏÜÜÃÜí܇ݴÜ÷ÜôÜ ÓœÜß †ÜÆÑÜÜå! †ÜÿÜÑÜÚ ÃܳÜß ‘å 319


†Ü ÃÜÜÃÜ‘²Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß †å‘ ËÜߢ ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ ÆÜ±Ü ÃÜÜÇÁÜÃÜßÑÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÏÜÜسÜß ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉†å ÁÜÏÜÚ †ÃÜå ÃÜßÝ´ÜÃÜå êÜÄÜ´ÜÜØ ÝíÜíÜÓ±ÜÜåÃÜå ôÜØÆÜÜݹ´Ü ‘ÓßÃÜå, `¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÃÜÜ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜ'ÏÜÜسÜß ÆÜÂôÜØÄÜÜåÃÜÜØ ‘ÜÑÜÏÜß ÏÜâêÑÜÃÜÜØ íܱÜÚÃÜÜå ôÜÏÜÜÝíÜóü ‘ÑÜÜÛ “å. ÄÜÜØÁÜßÑÜàÄܳÜß †ÆÜÝÓÝœÜ´Ü ´ÜÓà±Ü íÜܜܑÜåÃÜå †Ü ê܃ÜܱÜÜåÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜØœÜÜÓ éÆÜå 45 èåüêÜÜØ ÓÜåœÜ‘ ÓåƒÜÜݜܵÜÜå ÆÜÂôÜØÄÜÜåÃÜå ‘êÆÜÃÜÜÃÜß ÆÜÜ؃Üå œÜ²ÜíÜå “å. ´Üå ‹ÆÜÓÜØ´Ü, èå ´Üå ôÜÏÜÑÜôÜعÍÜÚÃÜå †ÃÜàéÆÜ øíÜÜçüåïÜÃôÜ `‘êÜå‘üå² íÜ‘ÚôÜ †ÜçÉ ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß'ÏÜÜسÜß œÜâØüßÃÜå ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ “å. †ÜíÜÜØ ê܃ÜÜ±Ü †êÜÄÜ ü܇ÆÜ-Éå‡ôÜÏÜÜØ ÏÜâ‘ßÃÜå íÜܜܑÃÜå ´Üå ´ÜÜÓíÜíÜàØ ôÜàÄÜÏÜ ËÜÃÜÜíÑÜàØ “å †ÃÜå Ýè¤ÜÜôÜÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå †ÃÑÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜ ÏÜÜüå ´Üå ÆÜÂåÓ‘ ÆÜ±Ü ËÜÃÜå “å. ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ôÜÃÜÜ´ÜÃÜ ÏÜâêÑÜÜåÃÜß ‘åìíܱÜß ÏÜÜüå ôÜ´Ü´Ü ÆÜÂÑÜ´ÃÜÜå ³Ü´ÜÜ Ó÷å “å. ‘ÜìÄÜÝ´Ü ÆÜÂÏÜܱÜå, ´Üå ÏÜâêÑÜÜå ËܹêÜÜ´ÜÜØ ÃܳÜß ÆÜÓØ´Üà ´ÜåÃÜß Æܽݴ܆Üå †íÜïÑÜ ËܹêÜÜ´Üß Ó÷å´Üß ÷ÜåÑÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÏÜâêÑÜÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ‘÷åíÜÜ ÏÜàèËÜ ÆÜ±Ü ‘؉ ÃÜíÜÜØ ÃÜ ÷´ÜÜØ, ôÜÃÜÜ´ÜÃÜ ôÜÏÜÑܳÜß œÜÜêÑÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜØ ÓûÜØ “å. ´ÜåÏܱÜå ôÜÏÜ‘ÜêÜßÃÜ ôÜعÍÜÚÃÜå †ÃÜàéÆÜ ÆÜ½Ý´Ü†å ´ÜåÃÜå ÆÜÂÑÜÜåŸÑÜÜØ. ´Üå ÏÜâêÑÜÜåÃÜß ‘åìíܱÜß ÏÜÜüå ÃÜÜíÜßÃÑÜÍÜÓß Æܽݴ܆Üå ÆÜÂÑÜÜåèíÜß èéÓß ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜåüßÓÇÝüÑÜÜå, ƒÜܹßÃÜÜ ”ËÍÜÜ, êÜÇ™ÜÜ, êÜßêÜÜ ÃÜå ¡ØËÜêÜß èåíÜÜ ÓØÄÜÃÜÜØ ôÜÜ¹Ü ü܇üêÜ ÃÜå †šÜÓÜå³Üß «ÜØôÜß «ÜØôÜßÃÜå ÍÜÓåêÜÜØ ê܃ÜÜå±ÜÜåíÜÜìÜØ ÆÜàô´Ü‘Üå – ïÜàØ †Ü ÏÜâêÑÜÜå ´ÜÓÉ ÃÜíÜÑÜàíÜÜÃÜÜåÃÜå †Ü‘óÜÚíÜÜÃÜß †Ü ÑÜÜåÄÑÜ ÆÜ½Ý´Ü ÄܱÜÜÑÜ ƒÜÓß? †Ü ÀÝóü†å †ÜçøôÜɲÚÃÜàØ †Ü ôÜÓì ôÜ¡íÜüß ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜå¹ÜÃÜ ÏÜÜÓß ¡ÑÜ “å!

´ÜåÏܱÜå ÷¡ÓÜå ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÑÜàíÜÜÃÜÜåÃÜå †ÜعÜåêÜÃÜÃÜß êÜ÷åÓÏÜÜØ ôÜÜÏÜåêÜ ‘Óß ¹ßÁÜÜ †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, †å‘ êÜÜå‘ÜÝÍÜÏÜàƒÜ ¢íÜÃÜÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜüå ¹ßÝšÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ! †Ü †ôÜÜÁÜÜ †Ü´ÏÜ‘³ÜÜÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÃÜå †ÃÜàéÆÜ, †ÃÜàÆÜÏÜ ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ôíÜ. ÏÜ÷ܹåíÜÍÜ܉ ê܃Üå “å : ôÜ´ÑÜÃÜß ƒÜÜåèÃÜß ôÜÏÜÝÆÜÚ´Ü ÝÃÜó«Ü – ôÜ´ÑÜ èå ÏÜÜµÜ ôÜÜœÜÜÆܱÜàØ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜ´ÑÜ ´Üå è ‰òÜÓ †ÃÜå ´Üå³Üß ÆÜÂåÏÜ †ÃÜå ‘Óà±ÜÜÏÜÑÜ †Õ÷ôÜÜ “å—´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜ †Ü ôÜÏÜÄÜ ´ÜËÜ’ÜÏÜÜØ ôÜ´Ü´Ü †å‘ÁÜÜÓß ŸÑÜÜå´ÜÃÜß èåÏÜ ÆÜŸíÜÝêÜ´Ü Ó÷ß “å.

´ÜÓà±ÜÜíÜô³ÜܳÜß ÑÜàíÜÜÃÜßÃÜÜØ ïÜé†Ü´ÜÃÜÜØ íÜóÜÜåÚÃÜÜØ ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜàíܱÜÚ‘ÜìÏÜÜØ íÑÜÞø´ÜÃÜß ôÜíÜÜÛÄÜïÜÞø´Ü†Üå ´ÜåÃÜÜ ñÜåó« ôÜÏÜÆÜÚ±ÜÃÜå œÜàÃÜÜæ´Üß †ÜÆÜ´Üß ÷ÜåÑÜ “å. ‘ÜæüàØÝËÜ‘ ôÜØô‘ÜÓÜå, ôÜÜÏÜÜÝè‘ íÜÜ´ÜÜíÜ †ÃÜå ïÜæšÜݱܑ ÆÜÂÍÜÜíÜ íÑÜÞø´ÜÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÝíÜ‘ÜôÜÏÜÜØ †Ü ôÜÏÜÑÜå ˜ÜØÝ´Ü‘ÜÓß ÉåÓÉÜÓÜå êÜÜíÜíÜÜ ÏÜÜüå ‹¼ßÆÜ‘ÃÜß ÉÓè ËÜ¡íÜíÜÜÃÜß ´Ü‘ ”²ÆÜß ïÜ‘å “å. ôÜÜÏÜÜÝè‘, ÓÜè‘ßÑÜ ‘å ÁÜÜÝÏÜÚ‘ – ôÜÜØÆܹÜÝÑÜ‘ ËܹêÜÜíÜ ÏÜÜüå `‘àÏÜìÜ “Üå²ÃÜå íÜÜìíÜÜ' Catch them youngÃÜß ÆÜ½Ý´Ü œÜÜå’ôÜ ÷å´ÜàÆÜâíÜÚ‘ †ÃÜå‘ íÑÜÜÆÜ‘ ÆÜÂíÜäݶ܆ÜåÏÜÜØ ÆÜÂÑÜÜåèíÜÜÃÜàØ íÜêÜ±Ü ÆÜÂœÜÝêÜ´Ü “å è. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÝíÜœÜÜÓíÜܱÜß ÆÜÂÏÜܱÜå `ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ôÜåòÜÓß ÝíÜ‘ÜôÜ'ÃÜå ô³ÜÜÃÜå ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ `ÆÜÝÿÜÏÜÃÜÜå ÝÃÜÓßòÜÓß ÝíÜ‘ÜôÜ' ÆÜÂœÜÝêÜ´Ü ‘ÓßÃÜå íÑÜÜÆÜ‘ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ÆÜÂíÜäÝ¶Ü †ÜÆܱÜß ÆÜÂܳÜÝÏÜ‘ ïÜÜì܆Üå †ÃÜå èàÝÃÜÑÜÓ ‘å.¢.³Üß è ÆÜàÓ¡åïÜÏÜÜØ œÜÜêÜß è Ó÷ß “å ÃÜå! ÝíÜ‘ÜôÜÃÜß ÆÜÂݘÑÜÜÃÜàØ ‘åú ÏÜÜÃÜíÜÏÜÃÜ “å. ´ÜÃÏÜå ÏÜÃÜ : ÝïÜíÜôܛ֑êÆÜÏÜô´Üà| [´Üå ÏÜÜÓàØ ÏÜÃÜ ïÜàÍÜ ôÜØ‘êÆÜÜåíÜÜìàØ ËÜÃÜÜå.]ÏÜÃÜÃÜÜ ïÜàÍÜ ôÜØô‘ÜÓ ÝíÜÃÜÜÃÜÜå ÝíÜ‘ÜôÜ ÏÜÜµÜ ÝÃÜÓßòÜÓß è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ïÜæ´ÜÜÝÃÜ‘ ÝíÜ‘ÜôÜ ËÜÃÜ´ÜÜØ ´ÜåÃÜå íÜÜÓ ÃܳÜß êÜÜÄÜ´Üß. †Ü ÆÜÝÓÆÜÂåšÜÏÜÜØ †ÜçøôÜÉ²Ú ÑÜàÝÃÜ. ÆÜÂåôÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ïÜ´ÜÜË¹ß ÝÃÜÝÏܶÜå ´ÜÓà±ÜÜåÃÜÜ œÜÜÝÓµÑܙܲ´ÜÓÃÜÜå †Ü ôÜàØ¹Ó ‹ÆÜ÷ÜÓ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ÏÜâ‘å “å, ´ÜåÃÜàØ ÷Üݹڑ ôíÜÜÄÜ´Ü ‘Ó߆å.

320 

 

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú": ²ß, 402, ôÜàÏÜåé ÷܇üÖôÜ, ÏÜÜå´ÜÃÜÜ³Ü ÏÜØÝ¹Ó ÓÜå², ÷Ó±Üß, íܲÜå¹ÓÜ–390 022

o

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß? ÃÜÜ, †ÆÜÃÜÜíÜíÜÜ èåíÜß ‘³ÜÜ : ÏÜàÓƒÜÓÜè †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†Üå ËÜßÓåÃÜ ‘Üå«ÜÓß

íÜÜ´ÜÜÚ ´Ü¼ÃÜ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ “å. ÃܳÜß †åÏÜÜØ ÍÜÓÆÜâÓ íÜÜ´ÜÜÚÓôÜ, ‘å ÃܳÜß ÝíÜÝíÜÁÜ ÓØÄÜ“üÜíÜÜìÜØ ÆÜܵÜÜå. ‘³ÜÜÃÜÜ œÜ²ÜíÜ‹´ÜÜÓ “å ƒÜÓÜ, ÆÜ±Ü †ÃÑÜ íÜÜ´ÜÜÚ†ÜåÏÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å †åíÜÜ è, †Ý´Ü ÝíÜïÜåóÜ ÃÜ÷Î. †ÃÜå “´ÜÜØÑÜ ‘؉‘ †åíÜàØ ÝœÜÓØ´ÜÃÜ †ÃÜå ïÜÜòÜ´Ü ´Ü¶íÜ “å †Ü íÜÜ´ÜÜÚÏÜÜØ, èåÃÜå ê܉ÃÜå ´Üå ôÜíÜÚ‘ÜêÜßÃÜ, ôÜíÜÚ¹åïÜßÑÜ †ÃÜå ôܹÜËÜ÷ÜÓ ËÜÃÜß Ó÷ß “å. üÜçêôüÜçÑÜå ÁÜ ôüÜåÓß †ÜçÉ ‰íÜÜÃÜ ÁÜ ÉâêÜ íÜÜ´ÜÜÚ ê܃Üß †ÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ´Üå íÜÜØœÜß. íÜÜØœÑÜÜ ÆÜ“ß ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜåÃÜܳÜß †åüêÜÜ ÆÜÂÍÜÜÝíÜ´Ü ³ÜÑÜÜ ‘å ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´Üå è ´ÜåÃÜÜå ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹ ‘ÑÜÜÚå, †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, ´ÜåÏÜÜØÃÜàØ ´Ü¶íÜ

ÏÜâÓƒÜÓÜè †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†Üå" ÏÜâ. êÜå. êÜßÑÜÜå üÜçêôüÜçÑÜ, †ÃÜàíÜܹ" : ÄÜÜØÁÜߢ, ÆÜ‘ÜïÜ‘" : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, íÜóÜÚ 1969ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ËÜßèàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 2010, _ 10

†ÃÜå ôܶíÜ ËÜÓ‘ÓÜÓ Ó܃ÜßÃÜå ´ÜåÃÜàØ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ‘Ó±Ü, ‘÷Üå ‘å ÄÜàèÓÜ´Üß‘Ó±Ü ‘ÑÜàÛ.1 íÜÜ´ÜÜÚ ÏÜàƒÑÜ´íÜå ËÜÜì‘ÜåÃÜå ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜßÃÜå ê܃Ü܉ “å, “´ÜÜØ ´Üå ´ÜÏÜÜÏÜ ŒÏÜÓÃÜÜ ÏÜÜüå “å. íÜœœÜå †å‘ ôÜ¹ß †ÜƒÜß íÜß´Üß Ä܉, †ÃÜå êÜÜå‘ÜåÃÜß ¢íÜÃÜïÜæêÜßÏÜÜØ †ÜÏÜâêÜ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ †Ü ¹ÓÏÑÜÜÃÜ †ÜíÑÜàØ. †ÄÜÜ‹ èå ËÜÜËÜ´ÜÜå ôíÜÆÃÜÏÜÜØÑÜ ‘êÆÜíÜß ÏÜàï‘åêÜ ÷´Üß, †å †Ü ÄÜÜìÜÏÜÜØ íÜÜô´ÜÝíÜ‘´ÜÜ ËÜÃÜß Ä܉. ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜå ê܉ÃÜå †Ü ‘³ÜÜÃÜß ÆÜÂô´Üà´Ü´ÜÜÃÜå ôÜ÷åè ÆÜ±Ü †ÜØœÜ †ÜíÜß ÃܳÜß, ËÜê‘å ´Üå íÜÁÜà ÃÜå íÜÁÜà ÆÜÂô´Üà´Ü ËÜÃÜ´Üß Ä܉ “å, ËÜÃÜß Ó÷ß “å. ÏÜâÓƒÜÓÜè †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ËÜå ÍÜ܉†ÜåÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ÃÜàíÜÜݹ´Ü †Ü íÜÜ´ÜÜÚÃÜÜå ‘³ÜÜôÜÜÓ ‘÷åíÜÜ è‰†å ´ÜÜå †ÜƒÜß íÜÜ´ÜÜÚ è ê܃Ü܉ ¡ÑÜ †åÏÜ “å. ´ÜåÃÜå ËܹêÜå †å ‘³ÜÜ íÜÜØœÜß êÜåíÜß íÜÁÜà †ÜíÜ‘ÜÑÜÚ “å. “´ÜÜØÑÜ ´ÜåÃÜÜ †‘ÚÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óß†å ´ÜÜå ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å ÆÜÝÓñÜÏÜÃÜÜå ´ÜåÏÜÜØ ÄÜèËÜÃÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. íÜÜØœÜÃÜÜÓÃÜå êÜÜÄÜå ‘å ËÜàݽËÜì³Üß ÆÜ±Ü †ÜÄÜìÃÜÜ ˜ÏÜå ´ÜåÃÜå ÏÜâ‘íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ “å. †Ü íÜÜ´ÜÃÜå ÆÜåêÜß èâÃÜß †ÃÜå ¡±Üß´Üß ¹åïÜß ‘³ÜÜ ‘å üàœÜ‘Ü ôÜܳÜå ôÜÓƒÜÜíÜß ïÜ‘ÜÑÜ. íÜäšÜÃÜß “ÜØÑÜÜÏÜÜØ ÝÃÜÓÜØ´Üå ôÜ≠Ó÷åêÜß †å‘ íÑÜÝø´ÜÃÜå ËÜß¡å ÏÜܱÜôÜ ÏÜìå “å. †Ü ÏÜܱÜôÜ ÃÜܱÜÜØ ‘ÏÜÜíÜÜÃÜÜ ¡´Ü¡´ÜÃÜÜ ÃÜàô܃ÜÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜÜ ôÜÜ‘ÜÓ ‘Óß ïÜ‘Ü´ÜÜØ ôíÜÆÃÜÜØ ¹åƒÜÜ²å “å. ÆÜ÷åêÜß íÑÜÝø´Ü ¹Óå‘ ÃÜàô܃ÜÜÃÜå †Ø´Üå ÆÜâ“å “å, `´ÜåÃÜܳÜß ïÜàØ ³ÜïÜå?, ‹ŸŸíÜì ÍÜÜÝíÜÃÜß †ÃÜå‘ÓØÄÜß ïÜøÑÜ´Ü܆ÜåÃÜå †Ø´Üå èíÜÜËÜ ÏÜìå “å, `´ÜÏÜå ÝÃÜÓÜØ´ÜÃÜß ÃÜÎ¹Ó ê܉ ïÜ‘ïÜÜå'. †Ü ôÜÜØÍÜìßÃÜå ÆÜ÷åêÜß 1. ÄÜÜØÁÜߢ ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ‡ÞòÑÜÃÜ †ÜåÆÜßÝÃÜÑÜÃÜ œÜêÜÜíÜ´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ôÜÜæÆܳÜÏÜ †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³Ü‰ ÷´Üß.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

321


íÑÜÝø´Ü ‘÷å “å, `†å ´ÜÜå ÷àØ †´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü ê܉ ÓûÜå “àØ. †åÃÜÜ ÏÜÜüå †ÜüêÜß ËÜÁÜß ÷ݲÑÜÜÆÜüß ‘ÓíÜÜÃÜß ïÜß èéÓ?' ‘؉‘ †ÜíÜÜå è ÁíÜÝÃÜ †Ü íÜÜ´ÜÜÚÏÜÜØ ÆÜ±Ü ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. èÓÜ èà¹ß Óß´Üå †ÃÜå íÜ´ÜÚÏÜÜÃÜ ôÜعÍÜÚå ÝíÜœÜÜÓß†å ´ÜÜå ‘³ÜÜÃÜß ™Ü±Üß Ýô³Üݴ܆ÜåÏÜÜØ †ÜèÃÜÜ ôÜÏÜÑÜÃÜàØ ÆÜÂÝ´ÜÝËÜØËÜ ¡åíÜÜ ÏÜìß ïÜ‘å. ÃÜܱÜÜØÃÜß ÆÜÜ“ì †ÜØÁÜìß ¹Üåü ÏÜâ‘íÜÜÃÜå ËܹêÜå ÏÜâÓƒÜÓÜèÃÜß ÆÜ¡ ¡±Üå ‘å ÃÜܱÜÜØÃÜàØ ‘Üå‰ ÏÜ÷¶íÜ è ÃÜ ÷ÜåÑÜ †åÏÜ ´ÜåÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ÓÏÜ´ÜÜå ÓÏÜíÜÜÏÜÜØ ‘Óå “å. ´ÜåÏÜÃÜÜ ÓÜèÃÜÜ ÝôÜÆÜ܉†Üå êܲíÜÜÃÜå ËܹêÜå ÄÜÜíÜÜËÜ¡íÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÏÜ ‘Óå “å. ïÜå´ÜÜÃÜ ÆÜÜôÜå †°ì‘ ÃÜܱÜÜØ ÷ÜåÑÜ “å, ÆÜ±Ü †Ü ÃÜܱÜÜØ ´ÜåÃÜå ‘ïÜÜÑÜ ƒÜÆÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜÜØ ÃܳÜß †ÃÜå ´Üå ÍÜâƒÜå ÏÜÓíÜÜ ÆÜ²å “å. †å‘ ÆܲÜåïÜß ôÜÜåÃÜÜÃÜß êÜÜêÜœÜå ÄÜÜÑÜ íÜåœÜß ¹å “å. †Ü Óß´Üå †ÜíÜåêÜàØ ôÜÜåÃÜàØ ´ÜåÃÜå ‘ïÜÜ ƒÜÆÜÏÜÜØ †ÜíÜ´ÜàØ ÃܳÜß, †ÃÜå ÄÜÜÑÜ è´Üß Ó÷åíÜܳÜß ´ÜåÃÜÜØ µÜ±Ü “Üå‘ÓÜ؆Üå ¹âÁÜ ÝíÜÃÜÜ üüìå “å. ÝôÜÆÜ܉†Üå êÜÜå‘ÜåÃÜß ÝÏÜêÜ‘´Ü “ßÃÜíÜß êÜåíÜÜ ¡ÑÜ “å ´ÑÜÜÓå êÜÜå‘Üå ôÜÜÏÜå œÜÜêÜßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå †å ôÜÜÇÆÜß ¹å “å. †ÜüêÜàØ †Üå“àØ ÷ÜåÑÜ †åÏÜ ÝôÜÆÜ܉†ÜåÃÜå ´Üå†Üå è±ÜÜíÜå “å ‘å †åÏÜÃÜå ´ÑÜÜØ †ÃÜÜèÆÜܱÜß ‘å °ÜåÓÃÜß ´ÜØÄÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †÷Î ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ÝôÜÆÜ܉†Üå íÜôÜß ïÜ‘å “å, èå³Üß ´ÜåÏÜÃÜå °ÜåÓ ÷ÜØ‘ß èíÜÜÃÜß ´Ü‘êÜßÉ †Üå“ß. †ÜíÜß †ÃÜå‘ ÃÜÜÃÜß ÃÜÜÃÜß íÜÜ´ÜÜå †Ü ‘³ÜÜÏÜÜØ ôÜÏÜÜÑÜåêÜß “å, èå “å ´Ü¼ÃÜ ÝÃܹÜÚåóÜ, ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜß †³ÜÚ“ÜÑÜÜ íÑÜÜÆÜ‘ “å. íÜÜ؜ܴÜÜØ íÜÜ؜ܴÜÜØ è †ÃÜÜÑÜÜôÜå ÏÜâìÍÜâ´Ü ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ †ÃÜå ÏÜÜÃÜíÜßÑÜ ÏÜâêÑÜÜåÃÜÜå ÏÜÝ÷ÏÜÜ íÜܜܑÃÜÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ †ÆÜÂÄÜüÆܱÜå

³Ü´ÜÜå Ó÷å “å. †ÜÁÜàÝÃÜ‘´ÜÜ, ôÜÜÁÜÃÜôÜÜÏÜÄÜÂß, œÜÜêÜܑߜܴÜàÓ܉, ÁÜÃÜ, ËÜì íÜÄÜåÓåÃÜÜå ‹ÆÜÑÜÜåÄÜ ƒÜزÃÜ ÏÜÜüå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †å ËÜÁÜàØ ÃÜ‘ÜÏÜàØ “å. ÏÜÜÃÜíÜÄÜÜæÓíÜ ´Üå ÃÜ ‘Óß ïÜ‘å ´ÜÜå ´Üå íÑܳÜÚ “å. ôÜÏÜäݽ ¡å ïÜÜØÝ´Ü ³Ü‘ß †ÜíÜ´Üß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå è †å ‰œ“ÃÜßÑÜ “å. ÏÜÜÓÜÏÜÜÓß, ƒÜâÃÜÜÏÜÓ‘ß, ‘ÜÆÜÜ‘ÜÆÜß ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ïÜÜØÝ´Ü ô³ÜÜÆÜíÜÜÃÜß íÜÜ´Ü ÝíÜœÜÜÓíÜß ÏÜâƒÜÜÚÏÜß “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹÃÜß íÜÜ´Ü ‘Óß†å †åüêÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÍÜÜóÜÜ †ØÄÜå íÜÜ´Ü ‘ÑÜÜÚ ÝíÜÃÜÜ œÜÜêÜå ÃÜ÷Î. ÏÜâì ÓÝïÜÑÜÃÜ ÃÜÜÏÜÜåÃÜå ÄÜÜØÁÜߢ†å ÄÜàèÓÜ´Üß ËÜÃÜÜíÑÜÜØ “å. ‘ÓÏÜß, ‘ÜËÜÓÜå (‘ÜËÜÓœÜß´ÜÓÜå), Óíܹ (÷Üå²), ¡åÄÜÜ±Ü (™ÜÜå²ÜÃÜß œÜعß), íÜß²ß (œÜÝÓÑÜܱÜ), œÜß‘ü ÏÜܱÜôÜ, ÏÜܱÜôÜÏÜÜÓÜ, †ÜåƒÜ܉ ¡å²Ü, ÆÜܑܱÜåÓÜ[‘ÜØ¢ ‘ÓåêÜàØ ‘å ÄÜÝèÑÜÜ èåíÜàØ ‘ÆܲàØ]ÃÜß ËÜزß, ÆÜÜ´ÜÜÝìÑÜÜ ƒÜܲÜ, ÆÜÜÝÄÜÑÜÜ [Ïܹ¹ÄÜÜÓ, ôÜêÜÜ÷‘ÜÓ], †ÜØü±Ü[™ÜôÜÜÓÜÃÜàØ ÝœÜ÷ÖÃÜ] èåíÜÜ †ôÜêÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ïÜ˹Üå íÜÜ´ÜÜÚÃÜå ƒÜÓåƒÜÓß ÄÜàèÓÜ´Üß´ÜÜ ËÜšÜå “å. †ÜÏÜ “´ÜÜØÑÜ ÏÜâì ‘³ÜÜÃÜÜ ôܶíÜÃÜå ´ÜåÏܱÜå ¡ìíÜß Ó܃ÑÜàØ “å. †å Óß´Üå ¡å‰†å ´ÜÜå ‹¶ÜÏÜ †ÃÜàíÜܹÃÜÜå ÆÜ±Ü †Ü ÃÜÏÜâÃÜÜå “å. †Ü ‘³ÜÜ ÏÜÜµÜ íÜÜØœÜíÜÜ èåíÜß “å, †åÏÜ ïÜß Óß´Üå ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ? ´ÜåÃÜå †ÆÜÃÜÜíÜíÜÜ èåíÜß, †èÏÜÜíÜíÜÜ èåíÜß, †ÃÜàôÜÓíÜÜ èåíÜß “å. ™Ü±Üß ËÜÁÜß ôÜÜÏÜÜÝè‘, †ÜݳÜÚ‘, ÝíÜ‘ÜôÜêÜšÜß, ÓÜè‘ßÑÜ ‘÷åíÜÜ´Üß ôÜÏÜôÑÜ܆ÜåÃÜÜå ‹‘åêÜ ´ÜåÏÜÜØ ÆܲåêÜÜå “å. ´Ü¼ÃÜ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ¹åƒÜÜ´Üß †Ü íÜÜ´ÜÜÚ ÷‘ß‘´ÜÏÜÜØ ™Ü±Üß ËÜÁÜß Óß´Üå †ôÜÜÏÜÜÃÑÜ “å.  êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú" : e-mail": bakothari@gmail.com o

`ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ'ÃÜÜ ÝôܽÜØ´ÜÜå ÷àØ †ÜÏÜ ôÜÏÜŸÑÜÜå : 1. ËÜÁÜÜÃÜÜ ÍÜêÜÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜàØ ÍÜêÜàØ Ó÷åêÜàØ “å. 2. íÜ‘ßêÜ ´ÜåÏÜ è íÜÜìع ËÜÃÃÜåÃÜÜ ‘ÜÏÜÃÜß Õ‘ÏÜ´Ü †å‘ôÜÓƒÜß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å, ‘åÏÜ ‘å †Ü¢ÝíÜ‘ÜÃÜÜå ÷‘ ËÜÁÜÜÃÜå †å‘ ôÜÓƒÜÜå “å. 3. ôÜܹà ÏÜèâÓßÃÜàØ, ƒÜå²â´ÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ è ƒÜÓàØ ¢íÜÃÜ “å. –ÏÜÜå. ‘. ÄÜÜØÁÜß [ôÜ´ÑÜÃÜÜ ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜåÏÜÜسÜß]

322 

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


¢íÜÃÜÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ‘ÓÜíÜ´ÜÜå ‘ÜíÑÜôÜØÄÜÂ÷ : ÓíÜßú-ôÜÜæÓÍÜ ÝïÜêÆÜÜ ÍÜ©"–"¹åôÜ܉

†åíÜàØ ‘÷åíÜÜÑÜ “å ‘å èå ´Üå ‘äÝ´Ü ÏÜâì ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ íÜÜØœÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜå ´ÜÜå †åÃÜß ÏÜ¡ èÓÜ íÜÁÜÜÓå è †ÜíÜå. ¡å‘å, ¹Óå‘ÃÜå ÏÜÜ´ÜäÍÜÜóÜÜ ÝôÜíÜÜÑÜÃÜß ÆÜ±Ü †ÃÑÜ ‘Ü剑 ÍÜÜóÜÜ †Üíܲ´Üß è ÷ÜåÑÜ †åíÜàØ ËÜÃÜ´ÜàØ ÃܳÜß. †åíÜÜØ íÜܜܑÜåÃÜÜ íÜÜœÜÃÜÓôÜÃÜå ÆÜÜåóÜíÜÜ ÏÜÜüå †ÃÑÜ ÍÜÜóÜÜÃÜÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜå †ÃÜàíÜܹ ‘ÓíÜÜÃÜÜå ÁÜÜÓÜå ôÜÜÝ÷´ÑÜÆÜÂåÏÜ߆Üå ÏÜÜüå †ÜïÜßíÜÜÚ¹éÆÜ ËÜÃÜß ÓûÜå. ôÜÜÓß ‘äÝ´ÜÃÜÜå †ÃÜàíÜܹ/ÍÜÜíÜÜÃÜàíÜܹ ôÜÜÓÜå ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå íÜܜܑÃÜå ÏÜâì ‘äÝ´Ü ôÜÏÜèíÜÜÏÜÜØ ôÜÓì´ÜÜ Ó÷å “å. ôÜÜÝ÷´ÑÜ †ÃÜå ´ÜåÏÜÜØÑÜå ËÜØÄÜÜìß ôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ ÓíÜßúÃÜÜ³Ü üÜÄÜÜåÓÃÜàØ ÃÜÜÏÜ èå †Ü¹Ó, ÏÜÜÃÜ-ôÜÃÏÜÜÃÜ

ÓíÜßú-ôÜÜæÓÍÜ (ÝêÜÝÆÜ‘Ü) ÓíÜßúÃÜÜ³Ü üÜÄÜÜåÓ, †ÃÜàíÜܹ †ÃÜå ÓôÜÄÜÂ÷±Ü : ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ôÜÃÜ, 1959ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆܳÜÏÜ †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜັÜ :2013, _110/- ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ ôÜ܇” : 4.5×7 ÆÜäó« : 238 (230+8)

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ôÜܳÜå êÜåíÜÜÑÜ “å †åíÜÜØ ÏÜÜÃÜ-ôÜÃÏÜÜÃÜ ‘¹ÜœÜ ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÏÜÜØ ËÜß¡ ‘Üå‰ÃÜå ÏÜëÑÜÜØ ÃÜ÷Î ÷ÜåÑÜ. ÏÜÜµÜ ÍÜÜÓ´Üå è ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜ†å †Ü ËÜØÄÜÜìß ‘ÝíÜÃÜå ËÜå¹÷ œÜÜûÜ “å, êÜܲ êܲÜíÑÜÜ “å. †ÜèÃÜß ´ÜÜÓ߃ÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÓíÜßËÜÜËÜàÃÜÜØ ‘ÜíÑÜÜå, Äܾ‘ÜíÑÜÜå ‘å ê܃ÜܱÜÜå ÆÜÜ“ì ™ÜåêÜÜØ ³ÜÃÜÜÓÜØ ôÜÜÝ÷´ÑÜÆÜÂåÏÜ߆ÜåÃÜÜå ´ÜÜåüÜå ÃܳÜß. ¹âÓ ÃÜèÓ ÃÜ ¹Üå²ÜíÜ´ÜÜØ ÏÜÜµÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜß è íÜÜ´Ü ‘Óß†å ´ÜÜå ÓíÜßËÜÜËÜàÃÜß †ôÜÓ ÷å«ì ê܃ÜÃÜÜÓÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ‘ÝíÜ/ êÜåƒÜ‘Üå ÏÜìß è †ÜíÜå. †å íÜÜ´Ü èà¹ß “å ‘å †åÏÜÃÜÜ ô´ÜÓ ôÜàÁÜß ´ÜÜå ïÜàØ ÃÜ¢‘ ÆÜ±Ü ÍÜÜÄÑÜå è ‘Üå‰ ÆÜ÷ÜÇœÜß ïÜøÑÜàØ “å. ÓíÜßúÃÜܳÜÃÜÜØ êÜÄÜÍÜÄÜ ËÜÁÜÜØ ‘ÜíÑÜÜå, Äܾ‘ÜíÑÜÜå ‘å ÓœÜÃÜ܆Üå †ÃÑÜ ÍÜÜóÜÜÏÜÜØ †ÃÜàíÜÜݹ´Ü ³ÜÑÜÜØ “å †ÃÜå ‹´‘äóü ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓÃÜß ‘šÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ô³ÜÜÃÜ ÆÜÜÏÑÜÜØ “å. ÓíÜßúÃÜܳÜÃÜß ‘äÝ´Ü ôÜÏÜèíÜÜ ÏÜÜüå íÜܜܑ ÆÜÜôÜå †å‘ œÜÜå’ôÜ ô´ÜÓÃÜß ôÜÏÜè±Ü ÷ÜåíÜß èéÓß “å ™Ü±Üß íÜÜÓ ôÜÏÜè±Ü ÆÜ²å ´ÜÜåÑÜ øÑÜÜØ‘ ‘ïÜàØ‘ ƒÜâüå “å †åíÜß êÜÜÄܱÜß ôÜ´Ü´Ü ÏÜÃÜÏÜÜØ ™ÜâØüÜÑÜÜ ‘Óå. †ÜíÜÜ ôÜÏÜÑÜå ‘äÝ´ÜÃÜÜ ôÜÜÓÜ ÍÜÜóÜÜØ´ÜÓÃÜß ôÜܳÜå ¡å ³ÜÜå²Üå ÝíÜœÜÜÓÝíÜô´ÜÜÓ ÏÜìå ´ÜÜå íÜܜܑÃÜß ôÜÏÜè±Ü ÏÜèËÜâ´Ü ³Ü‰ ¡ÑÜ. ÓíÜßú-ôÜÜæÓÍÜ (ÝêÜÝÆÜ‘Ü) ÓíÜßúÃÜÜ³Ü üÜÄÜÜåÓÃÜÜ 39 Äܾ‘ÜíÑÜÜå – ÝÃÜËÜØÁÜÜåÃÜÜå ôÜØÄÜÂ÷ “å. †Ü ôÜØÄÜÂ÷ÃÜå †ÃÜàíÜܹ‘ ÏÜëÑÜÜ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó. èÃÏÜå ÏÜÓÜ«ß †ÃÜå ‘ÏÜåÚ ôÜíÜÜÑÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß †åíÜÜ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ `ôíÜÓÜŸÑÜÃÜß Ý÷êÜœÜÜêÜÃÜÜ “åíÜüÃÜÜ ‘üÜå‘üßÃÜÜ Ý¹íÜôÜÜåÏÜÜØ èåêÜ¢íÜÃÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ †Ü Äܾ‘ÜíÑÜÜå ÏÜâì ÏÜÓÜ«ßÏÜÜØ †ÃÜàíÜܹ ‘ÓåêÜÜØ †ÃÜå ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜàíÜܹ ôÜÓÜåÝèÃÜß†å ‘ÑÜÜåÚ. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ÃÜÜÇÁÑÜàØ “å, 323


`†ÃÜàíÜÜݹ‘Ü†å ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜß ÝíÜœÜÜÓïÜæêÜß ôÜܳÜå †Üå´ÜÆÜÂÜå´Ü ³Ü‰ÃÜå †Ü †ÃÜàíÜܹ ‘ÑÜÜåÚ ÷ÜåíÜܳÜß †åÏÜÃÜå øÑÜÜØÑÜ ôÜàÁÜÜÓÜ íÜÁÜÜÓÜ ‘ÓíÜÜ ÆܲÒÜ ÃܳÜß.' †ÜÏÜ, †Ü ôÜØÄÜÂ÷ ËÜØÄÜÜìß, ÏÜÓÜ«ß, ÄÜàèÓÜ´Üß †åÏÜ µÜ±Ü ÍÜÜóÜÜÃÜß ÝµÜíÜå±ÜßôÜØÄÜÏÜ “å.' †Ü Äܾ‘ÜíÑÜÜåÏÜÜØ †ÏÜà‘ ´ÜÜå †ÜÆܱÜß ‘êÆÜÃÜÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÃÜ †ÜíÜå †åíÜÜ ÝíÜóÜÑÜÜå ÆÜÓ ê܃ÜÜÑÜåêÜÜ “å. ¹Ü. ´Ü. ÆÜÄܹزß, ïÜÓ±Ü܉, ™ÜÜå²Üå, ËÜÆÜÜåÓå... ´ÜÜå `íÜÜ´ÜÜÚ' ÃÜÜÏÜÃÜß ÓœÜÃÜÜÏÜÜØ ‘Ýí܆å ôÜÏÜô´Ü ¢íÜÃÜôÜäÝóüÃÜàØ ôܶíÜ-´Ü¶íÜ ôÜÏÜÜíÜßÃÜå ôÜÏÜ¡íÜß ¹ßÁÜàØ “å. ¢íÜÃÜÃÜÜ ¹Óå‘ ÆܲÜíÜÃÜå †ÜíÜÓß êÜå´ÜÜ †Ü ôÜØÄÜÂ÷ÏÜÜØ èÃÏÜ †ÃÜå ÏÜä´ÑÜà íÜœœÜåÃÜß ËÜê‘å ÏÜä´ÑÜà ÆÜ“ßÃÜÜ ôíÜÄÜÚ-ÃÜ‘ÚÃÜÜ ‘ÜêÆÜÝÃÜ‘ ÝíÜòÜÃÜå ÆÜ±Ü †¹ÖÍÜà´Ü ïÜ˹¹å÷ ôÜÜØÆܲÒÜå “å. †å íÜÜ؜ܴÜß í܃ܴÜå íÜܜܑÃÜå `†Ü ´ÜÜå ÏÜÜÓß íÜÜ´ÜÃÜå ÏÜì´Üß †ÜíÜ´Üß íÜÜ´Ü è

“å' †åíÜàØ ÝíÜœÜÜÓ´ÜÜ ‘Óß ÏÜâ‘å “å. ‘ÝíÜÃÜÜå ËÜØÁÜÃÜÜå ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå †±ÜÄÜÏÜÜå †ÃÜå ÏÜÜå‘ìÜïÜ ÆÜ´ÑÜåÃÜß †ÜôÜÞø´Ü êÜÄÜÍÜÄÜ ¹Óå‘ ÓœÜÃÜÜÏÜÜØ “êÜ‘ÜÑÜ “å. ôÜÏÜÜèå ³ÜÜåÆÜß ËÜåôÜܲåêÜÜØ ¡´ÜÍÜÜ´ÜÃÜÜ ËÜØÁÜÃÜÜå ÆÜÓ ÓíÜßËÜÜËÜàÃÜÜ ‘üÜšÜÜåÃÜÜ ÏÜÏÜÚ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå †ÜËÜå÷âËÜ ”ßêÑÜÜ “å †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝÃÜÓàÆܱÜÜå ¿ÜÓÜ †å íÜܜܑÃÜå ôÜÏÜ¡íÜíÜÜÃÜÜå ôÜÉì ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ÆÜ±Ü ‘ÑÜÜåÚ “å. †Ü ôÜØÄÜÂ÷ÃÜÜ †ÃÜàíÜܹ³Üß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ÓíÜßúÃÜܳÜÃÜÜØ œÜÜ÷‘—ÄÜàèÓÜ´Üß—ÏÜÜüå †ÜØÄÜìß œÜÎÁÑÜÜÃÜàØ ÆÜà±ÑÜ ‘ÑÜàÛ “å. †ÆÜÂÜÆÑÜÏÜÜسÜß †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜàÃÜ:ÏÜàº±Ü ÏÜÜüåÃÜß ÆÜôÜعÄÜß íÜܜܑÜå ÏÜÜüå †ÏÜâêÑÜ ËÜÃÜß Ó÷åïÜå ´ÜåÏÜÜØ ËÜåÏÜ´Ü ÃܳÜß.  

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ËêÜÜçøôÜ, ôüåݲÑÜÏÜ ôÜÜÏÜå, †ÏܹÜíÜܹ-380 014 e-mail": 23shilpabhatt@gmail.com

o

ÄÜÜØÁÜß ÏÜ÷ÜÓÜè ‘Üå‰ ´ÜíÜØÄÜÓ, ‘Üå‰ ÝÍ܃ÜÜÓß, ÄÜÜØÁÜß ÏÜ÷ÜÓÜèÃÜÜ ÝïÜóÑÜ †ÏÜå; (ÆܱÜ) †å‘ íÜÜ´Üå †ÏÜ ÏÜåì ÏÜìå : ÍÜÓ߆å ÃÜÝ÷ ÆÜåü ÄÜÓßËÜÜåÃÜå ÏÜÜÓß, ‘å ÁÜÃÜßÃÜå ÃÜíÜ ÝïÜóÜ ÃÜÏÜå, íÜìß ÃÜÜ ‘¹ß ÑÜå ²Ó³Üß †ÏÜ ÏÜÜÇ ÆÜÓ ïÜÜ÷ß °ìå. ¹Ø²Üå ‹“Üìß, ÏÜà’Üå ‹ÄÜÜÏÜß ÏÜÜÓíÜÜ ¹Üå²å †ÜƒÜêÜÜå ŸÑÜÜÓå, (†ÏÜå) ‘÷å´ÜÜØ ÷ôÜß †å÷ ÆܬÜÃÜå ´ÑÜÜÓå : ``ïÜß¹ †êÑÜÜ, †ÜÏÜ ÉÜ²å ´ÜàØ ²ÜåìÜ? ÍÜÜëÑÜÜØ ÍÜêÜÜ ïÜàØ ´ÜÇ ‘ß‘êÜÜØ ÍÜÜåìÜ? ËÜß‘ ÃܳÜß èåÃÜå, ËÜß‘ ËÜ´ÜÜíÜå ïÜß †åÃÜå ÃÜ‘ÜÏÜß? ''

324 

ÍÜÜóÜÜ †ÏÜÜÓß ôÜßÁÜß ÃÜå ôÜܹß, ôÆÜóü íÜÜ´ÜÜå íÜìß “å‘ è ô÷åêÜß, (Ãܲå) ݲÆêÜÜåÏÜôÜßÃÜß ÃÜ ‘Üå ÏÜàï‘åêÜß! ôÜßÁÜß †å èåêÜÃÜå ËÜÜÓ ÍÜåüܲå, †åÃÜÜ ‘ÜÑܹÜÃÜå èÓß †ÜíÜå ÃÜ †Ü²å, ‘å ÃÜ ïÜ˹ÜåÃÜå ÄÜâØ“ìå íÜÜØ‘²ß †åÃÜå †ÏÜå ‘Óß ¹ßÁÜß. ÷ܑܳ²ß èå ôܹÜÃÜß ´Üå “âüß, †ÜÆÜÏÜåìå ÁÜâìÏÜÜØ ÆÜ²ß ´Üâüß. êÜÜÄÜß êÜêÜÜüå †ÏÜÃÜå é²ß ÄÜÜØÁÜß ÄÜàÓà¢ÃÜß “ÜÆÜ 

ÓíÜßúÃÜÜ³Ü üÜÄÜÜåÓ

 

´ÜÜ. 13-12-1940 †ÃÜà. ËÜœÜàÍÜ܉ ïÜàøêÜ

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÝíܹåïÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜÜ ÆÜÂôÜØÄÜÜå è ÃÜ÷Î, ôÜÜÏÜÜÝè‘ †ÍÑÜÜôÜ ÆÜ±Ü †ÜêÜåƒÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ÝíܹåïÜ íÜôÜíÜÜüÃÜÜØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ †èÑÜ ÏÜÜå. ÃÜÜÑÜ‘

ÆÜÂíÜÜôÜíܱÜÚÃÜ

÷ØÏÜåïÜÜØ êÜÜå‘ÜåÃÜå †Ü‘óÜåÚ “å. íÜìß íÜÜ÷ÃÜíÑÜíÜ÷ÜÓÃÜÜØ ôÜÜÁÜÃÜÜå íÜÁÜíÜÜÃÜß ôÜܳÜå †ÃÜå ôÜعåïÜÜíÑÜíÜ÷ÜÓ íÜÁÜà †ÃÜà‘âì ËÜÃÜ´ÜÜØ ÏÜÁÑÜÏÜíÜÄÜÚÃÜÜ êÜÜå‘Üå ÆÜ±Ü ÏÜÜåüÜ ÆÜÜÑÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜزÒÜ “å †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î, ÝíܹåïÜ ÆÜ±Ü èíÜÜ ÏÜÜزÒÜ “å. êÜÄÜÍÜÄÜ ôÜÏÜÄÜ ÝíÜòÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜå è‰ †ÜíÜåêÜÜ †ÃÜå‘ ÄÜàèÓÜ´Ü߆Üå†å †ÃÜå‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜÜØ ÆÜÂíÜÜôÜíܱÜÚÃÜÜå ê܃ÑÜÜØ “å, ÆÜÓØ´Üà †Üèå †ÜÆܱÜå †÷Î èåÃÜß œÜœÜÜÚ ‘ÓíÜÜÃÜÜ “ß†å ´Üå ÆÜàô´Ü‘ 70ÃÜÜ ¹ÜÑÜ‘ÜÏÜÜØ ƒÜå²åêÜÜ ÝíܹåïÜÆÜÂíÜÜôÜÃÜå êÜÄÜ´ÜàØ “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôüÃÜÜ ÏÜçÃÜåÕèÄÜ ü×ôüß [ôܹÖÄÜ´ÜÖ] Ýè´Üåú ¹åôÜ܉ ´ÜåÏÜÃÜß ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÃÜÜå‘ÓßÃÜÜ ÆÜÂÜÓØÝÍÜ‘ ‘ÜìÏÜÜØ

ÝíܹåïÜ íÜôÜíÜÜüÃÜÜØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ êÜå. Ýè´Üåú ¹åôÜ܉, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1977ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü íÜóÜÚ : 1995, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜØ : 264+24, _ 40

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

(1938–2011) êÜزÃÜÏÜÜØ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜóÜÑÜÏÜÜØ íÜÁÜà ÍܱÜíÜÜ ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. ´ÑÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ †å‘ íÜóÜÚÃÜÜ íÜôÜíÜÜü †ØÄÜåÃÜàØ ÆÜàô´Ü‘ 1977ÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ü×ôü ¿ÜÓÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ ´Üå ÝíܹåïÜ íÜôÜíÜÜüÃÜÜØ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ. †Üèå ÝíܹåïÜ †ÍÑÜÜô܆³ÜåÚ è´ÜÜ ÄÜàèÓÜ´Üß ÝíܾܳÜßÚ†ÜåÃÜß ôÜ؃ÑÜÜ †ÃÜå‘ ÄܱÜß íÜÁÜß Ä܉ “å. ïÜæšÜݱܑ êÜÜåÃÜ ôÜÓì´ÜܳÜß ‹ÆÜêÜËÁÜ ³Ü´ÜÜØ ÆÜ±Ü †Ü œÜêÜ±Ü íÜÁÑÜàØ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ êÜåƒÜ‘ ŸÑÜÜÓå †ÍÑÜÜôÜ ÏÜÜüå ÝíܹåïÜ ÄÜÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ïÜæšÜݱܑ êÜÜåÃÜÃÜß ‘Üå‰ ôÜíÜêÜ´Ü ÃÜ ÷´Üß. êÜåƒÜ‘ ‘åíÜß Óß´Üå †Üå“Ü ƒÜœÜåÚ †ÃÜå ‘Ó‘ôÜÓ³Üß ÝíܹåïÜÏÜÜØ ÓûÜ, ÍܱÑÜÜ †ÃÜå ÉÑÜÜÚ ´ÜåÃÜß ÝíÜÄÜ´Ü †´ÑÜØ´Ü ÓÜåœÜ‘ Óß´Üå ê܃Ü܉ “å. ÆÜ±Ü ÝíܹåïÜ ÆÜ÷ÜÇœÜßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ íÜ´ÜÃÜ, ÏÜÜåôÜÜì, ‘àüàØËÜßèÃÜÜå ÑÜܹ †ÜíÜå “å. ÆÜÜÃÜÜ ÃÜØ. 29 ÆÜÓ êÜåƒÜ‘ ê܃Üå “å ‘å ´Üå†Üå ŸÑÜÜÓå ÃÜíÜôÜÜÓß Ó÷å´ÜÜ †ÃÜå ïÜÝÃÜ-ÓÝíÜÏÜÜØ ÏÜÜåôÜÜìå è´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÏÜÜåüßËÜÜ ‘å èå†Üå †Ü؃Üå ¡å‰ ïÜ‘´ÜÜØ ÃÜ ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå †ÜåìƒÜß ‘Ü°´ÜÜØ †ÃÜå èå ÁÜÏÜÜ œÜ‘²ß ‘Ó´ÜÜ ´Üå ´ÜåÏÜÃÜå ÑÜܹ †ÜíÜå “å. ÝíܹåïÜ íÜôÜíÜÜü ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ êÜåƒÜ‘ ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ƒÜÜ´ÜÓ ÆÜÓ¹åïÜßÃÜå ´ÑÜÜØ ÏÜ÷åÏÜÜÃÜ ³Ü‰ÃÜå Ó÷åíÜÜ ¡ÑÜ “å. ÝíܹåïÜÏÜÜØ †ÜíÜàØ œÜêÜ±Ü ™Ü±ÜàØ ÆÜÂœÜÝêÜ´Ü “å. ´ÜåíÜÜ è †å‘ ÆÜÂÑÜÜåÄÜ ÷å«ì êÜزÃÜÃÜÜ ÃÜ¢‘ÃÜÜ ÆÜÓÜÏÜÜØ Ó÷å´ÜÜ ÝÏÜÝôÜôÜ ÏÜå³ÑÜàôÜÃÜå ´ÑÜÜØ ´Üå†Üå Ó÷å “å. ´ÑÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ´ÜåÏÜÃÜàØ íÜ´ÜÃÜ ÑÜܹ †ÜíÜß ¡ÑÜ “å. †ÜíÜàØ ´ÜÜå ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ «å‘«å‘ܱÜå íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. ÝíܹåïÜ ÍܱÜíÜÜ è´ÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÷Ü³Ü ƒÜœÜßÚ ‘Ü°íÜÜ †ÃÜå †ÜèàËÜÜèàÏÜÜØ ÉÓíÜÜ ™Ü±Üß íÜÜÓ ÃÜÜÃÜß ÏÜÜåüß ÃÜÜå‘Óß ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. êÜåƒÜ‘ÃÜå ÉÓíÜÜ èíÜÜ ÏÜÜüå ÃÜܱÜÜØ ÏÜåìíÜíÜÜÃÜÜå êÜÜåÍÜ ´ÜÜå “å è ÆÜ±Ü ôÜܳÜå êÜزÃÜ ¡åíÜÜÃÜàØ †ÃÜå ´ÜåÃÜàØ ôÜÜÏÜÜÝè‘ ¢íÜÃÜ ËÜÜÓߑ܉³Üß ¡åíÜÜÃÜß †åóܱÜÜ ÆÜ±Ü “å. †Ü ÏÜÜüå ´Üå†Üå íÜç‘åïÜÃÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÆÜÜåôü†ÜçÝÉôÜÃÜß 325


ÃÜÜå‘Óß ôíÜß‘ÜÓå “å. ´Üå ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜÃÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜå †ÃÜå êÜزÃÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß †ÜôÜÆÜÜôÜÃÜÜØ ïÜ÷åÓ †ÃÜå ÆÜÓÜÃÜàØ ôÜàÝÃÜÑÜÜåÝè´Ü †ÜÑÜÜåèÃÜ ´ÜåÏÜÃÜå ÝíÜœÜÜÓ´ÜÜ ‘Óß ¹å “å. †å‘ ™ÜÓå †å‘ ÏÜÜ¢ÃÜå ÃÜÜ´ÜÜêÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÆÜµÜ †ÜÆÜ´Üß í܃ܴÜå †å ÏÜÜ¢ÃÜÜå ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜíÜ ´ÜåÏÜÃÜå ÝíÜœÜÜÓ´ÜÜ ‘Óß ¹å “å. ÏÜÜµÜ †å‘ “ÜÆÜåêÜàØ ‘Ü²Ú ¹ß‘ÓÜ†å ‘çÃÜå²Ü³Üß †å ÏÜÜ¢ÃÜå ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÝÃÜÝÏܶÜå ÏÜÜå‘êÜÜíÑÜàØ ´ÜåüêÜÜÏÜÜØ è ÷ØÏÜåïÜÜØ †å‘êÜÜØ Ó÷å´ÜÜØ ÏÜÜ¢ †ÜÃÜعÝíÜÍÜÜåÓ ËÜÃÜß ¡ÑÜ “å. †Ü ÝœÜµÜ êÜزÃÜÃÜÜ '70ÃÜÜ ¹ÜÑÜ‘ÜÃÜàØ “å. †ÜÆܱÜå ´ÑÜÜØ ÆÜ±Ü †Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜß Þô³ÜÝ´Ü ôÜ¡ÚíÜÜ ÏÜÜØ²ß “å. ÏÜÜåüÜ ÍÜÜÄÜÃÜÜ íÜä½Üå ¹åïÜÏÜÜØ †å‘êÜÜ Ó÷å “å ŸÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ôÜØ´ÜÜÃÜÜå ÝíܹåïÜÏÜÜØ íÜôÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ “å. íÜÜ÷ÃÜíÑÜíÜ÷ÜÓ †ØÄÜåÃÜÜå êÜåƒÜ‘ÃÜÜå †å‘ †ÃÜàÍÜíÜ ÆÜ±Ü ÓôÜÆܹ “å. Óô´Üå è´ÜÜØ íÜÜ÷ÃÜÜå ËÜÄÜ²ß ¡ÑÜ ´ÜÜå ÝíܹåïÜÏÜÜØ †ÜçüÜåÏÜÜåËÜ܇êÜ †çôÜÜåÝô܆åïÜÃÜ ÷ÜåÑÜ “å. ´ÜåÃÜå ÉÜåÃÜ ‘ÓßÃÜå ËÜÜåêÜÜíÜíÜܳÜß ‘ÜÓ ËÜÄÜ²ß ÷ÜåÑÜ ‘å †ÃÑÜ ‘؉ ÝÓÆÜåÕÓÄÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå Ïܹ¹ ‘Óå “å. ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü íÜåôüÃÜÚ ‡ÞòÑÜÜ †ÜçüÜåÏÜÜåËÜ܇êÜ †åôÜÜåÝô܆åïÜÃÜÃÜÜ ÃÜÜÏÜå †ÜíÜàØ †å‘ ôÜØÄÜ«ÃÜ œÜÜêÜå “å. èå ´ÜåÃÜÜ ôÜÍÑÜÜåÃÜå †Ü ÆÜ‘ÜÓÃÜß ôÜåíÜÜ ÆÜâÓß ÆÜÜ²å “å. ‘¹ÜœÜ ÝíܹåïÜÃÜÜ ôÜØÄÜ«ÃÜÃÜÜ †ÜÁÜÜÓå è ÍÜÜÓ´ÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü †ÜíÜàØ ôÜØÄÜ«ÃÜ ‘ÜÑÜÚÓ´Ü ËÜÃÑÜàØ ÷ïÜå. †ÜÆܱÜå ´ÑÜÜØ ËÜçÞÑØÄÜšÜåµÜå ÷íÜå †ÃÜå‘ ôÜàÁÜÜÓÜ ³ÜÑÜÜ “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ËÜçÑÃÜÜå œÜå‘ ´ÜåÃÜß †ÃÑÜ ïÜ܃ÜÜÏÜÜØ ÃÜ܃Üß ïÜ‘ÜÑÜ “å ´Ü³ÜÜ ÃÜܱÜÜØ ÆÜ±Ü ‹ÆÜÜ²ß ïÜ‘ÜÑÜ “å. êÜåƒÜ‘ êÜزÃÜÏÜÜØ †ÍÑÜÜôÜ ‘Ó´ÜÜ ÷´ÜÜ ´ÑÜÜÓå ´ÜåÏÜÃÜå ËÜçÑÏÜÜØ ƒÜÜ´ÜàØ ƒÜÜåêÜÜíÜíÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÃÜàØ ƒÜÜ´ÜàØ 10 ÝÏÜÝÃÜüÏÜÜØ ƒÜâêÜß ÄÜÑÜàØ. ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ Óß´Üå è ´ÜåÏÜÃÜܳÜß ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ËÜçÑÜå ôÜܳÜå ôÜÓƒÜÜÏܱÜß ³Ü‰ Ä܉. †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î †å‘ íÜƒÜ´Ü †Üå՜ܴÜÜ ÃÜܱÜÜØÃÜß èéÓ ÆÜ²ß ´ÑÜÜÓå ËÜçÑÃÜß †ÃÑÜ ïÜ܃ÜÜÏÜÜسÜß ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜå ÃÜܱÜÜØ ´ÜÓ´Ü è ÏÜìß ÄÜÑÜÜØ ÷´ÜÜØ. ôÜÜæ³Üß ÓôÜÆܹ Ý‘ôôÜÜå ÃÜÜ´ÜÜêÜ ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ´Üå†Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ ™ÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ÆÜàµÜ †ÃÜå ÆÜàµÜß ÏÜÜüå ÍÜåü ÏÜÜå‘êÜíÜÜ ÏÜÜÄÜ´ÜÜ ÷´ÜÜ. †Ü ÏÜÜüå †å‘ ôüÜåÓÏÜÜسÜß ‘ÆܲÜØ ƒÜÓß¾ÜØ. ÆÜ“ß ‘Üå‰ ‘ÜÓ±ÜôÜÓ ´Üå ËܹêÜÜíÜíÜÜ ÄÜÑÜÜ ´ÑÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜå †ÃÜÜÝíÜêÜ ôíÜÍÜÜíÜ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ÏÜÜµÜ ÄÜÜØÁÜߢ ¿ÜÓÜ ô³ÜÜÝÆÜ´Ü 326 

ü×ôüÏÜÜØ ÃÜÜå‘Óß ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåíÜÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ‘å êÜåƒÜ‘ÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜßíÜÜ¹ß ÷ÜåíÜÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ŸÑÜÜØ †ÃÑÜÜÑÜ ³ÜÜÑÜ ´ÑÜÜØ †íÜÜè ‹«ÜíÜíÜÜÃÜß íÜÜ´Ü †ÜíÜå ´ÑÜÜÓå †ÃÜÜÝíÜêÜÜå ÷ØÏÜåïÜÜØ †ÄÜÂåôÜÓ ÷ÜåÑÜ “å, ´ÜåÃÜß ÆÜ´ÜßÝ´Ü †÷Î ³ÜÜÑÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜÜ ôÜØÍÜÜÓ±ÜÜØ ÏÜÜµÜ ÃܳÜß, ´ÜåÏÜÜØ êÜÜÄܱÜßÃÜÜ ´ÜÜÓ ÆÜ±Ü ÄÜâسÜÜÑÜåêÜÜ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ÝíܹåïÜ è´ÜÜ †ÄÜÜ‹ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÝÆÜ´ÜÜÃÜàØ †íÜôÜÜÃÜ ³ÜÜÑÜ “å, ÆÜÓØ´Üà ÝÆÜ´ÜÜ†å ´ÜåÏÜÃÜå ‘ûàØ ÷ÜåÑÜ “å, ÄÜÏÏÜå ´Üå ³ÜÜÑÜ ´ÜåÏܱÜå †ÍÑÜÜôÜ ÏÜÜüå ÝíܹåïÜ èíÜàØ. ÝíܹåïÜ è´Üß íÜåìÜ ´ÜåÏÜÃÜß ÏÜÜ´ÜÜ ôÜâØ«ÃÜß ÄÜÜåìß †ÜÆÜ´ÜÜØ ‘÷å “å ‘å ´ÜÜÓÜå ïÜÓ¹ßÃÜÜå ‘Üå«Üå “å †ÃÜå ´ÑÜÜØ «Ø²ß íÜÁÜÜÓå ÆÜ²å “å ÏÜÜüå †Ü ´ÜÃÜå ‘ÜÏÜ êÜÜÄÜïÜå. êÜåƒÜ‘ †ÃÜå ÆÜ´ÃÜß ËÜØÃÜå øÑÜÜÓåÑÜ †å‘ËÜß¡³Üß “âüÜØ ÆܲÒÜØ ÃÜ÷Î ÷ÜåíÜܳÜß †å í܃ܴÜå ÆÜÂåÏÜÃÜß †ÝÍÜíÑÜÞø´Ü ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜÜüå †å‘ ‘êÆÜÃÜÜÃÜÜå ÝíÜóÜÑÜ ÷ÜåÑÜ “å. ÆÜ´ÃÜß ôÜܳÜåÃÜÜ ÆÜÂåÏÜ †ØÄÜå ÝÏܵÜÃÜå è±ÜÜíÜå “å ‘å ÆÜÂåÏÜ ÷ÜåíÜÜå †å †å‘ íÜÜ´Ü “å †ÃÜå ´ÜåÃÜå ÆÜÂÄÜüÆܱÜå íÑÜø´Ü ÃÜ ‘ÓíÜÜå †å ËÜߢ íÜÜ´Ü “å. ÆÜÂåÏÜÃÜå ÆÜÜôÜÚêÜÜåÏÜÜØ ÆÜç‘ ‘ÓßÃÜå ™Üâ™ÜíÜ´ÜÜ ôÜÜÄÜÓ èåíÜÜå ËÜ´ÜÜíÜíÜÜÃÜß ´ÜåÏÜÃÜå èéÓ êÜÜÄÜ´Üß ÃܳÜß. †åüêÜàØ è ÃÜ÷Î êÜåƒÜ‘ÃÜå ´Üå ÆÜôÜع ÆÜ±Ü ÃܳÜß. êÜåƒÜ‘ÃÜÜ ÝíܹåïÜ ÄÜÑÜÜ ÆÜ“ß ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆÜ´ÃÜ߆å ÆÜµÜ ê܃ÑÜÜå ´ÜåÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ : ´ÜÏÜÜÓÜ ÄÜÑÜÜ ÆÜ“ß ™ÜÓå ÆÜÜ“ß †ÜíÜß ´ÜÜå ™ÜÓ ƒÜÜêÜß ƒÜÜêÜß êÜÜÄÑÜàØ.".". ÷àØ ³ÜÜå²Üå íÜƒÜ´Ü ôÜâÃÜ ÏÜÜÓß Ä܉.".". êÜÄÜÍÜÄÜ ‘êÜÜ‘ ôÜàÁÜß ËÜÜÓ±ÜÜØ ËÜØÁÜ ‘ÓßÃÜå †å‘êÜÜ Ó²ß êÜßÁÜàØ.".". íÜóÜÚ †åüêÜå 365 ݹíÜôÜ †å ÷àØ ¡±ÜàØ “àØ ÆÜ±Ü “Üå‘ÓÜØ ôÜÏÜè´ÜÜØ ÃܳÜß.

êÜåƒÜ‘ ê܃Üå “å : êÜزÃÜÏÜÜØ è´ÜÜ ÷ܳÜÏÜÜØ ê܉ èíÜÜÃÜÜ ÏÜÜåüÜ ÆÜÜ‘ßüÏÜÜØ ÆÜÜôÜÆÜÜåüÚ †ÃÜå ü×ÜíÜåêÜôÜÚ œÜå‘ èåüêÜÜ è´ÜÃܳÜß ÏÜÇ ËÜß¡ µÜ±Ü ÉÜåüÜ ÏÜâøÑÜÜ ÷´ÜÜ — ÝíÜÍÜÜ, ÝíÜíÜå‘ †ÃÜå ´ÜÜÓÜÃÜÜ. ÆÜ÷åêÜÜØ ÏÜÇ ´ÜåÃÜå ÏÜÜÓß ÃÜÜÃÜ‘²ß éÏÜÏÜÜØ è œÜÜå²ß Ó܃ÑÜÜ ÷´ÜÜ. ÆÜ“ß ´ÜÜå ÷àØ ¹É´ÜÓÏÜÜØ ´ÜåÃÜå ôÜܳÜå è Ó܃ܴÜÜå. ‘ÜÏÜ‘Üè ‘å †ÍÑÜÜôÜÏÜÜسÜß ÆÜÓíÜÜÓß †å ÉÜåüÜ ÆÜÓ †å‘ ÃÜèÓ ÃÜ܃ܴÜÜØ ³ÜÜ‘ ¡±Üå øÑÜÜØÃÜÜå øÑÜÜØÑÜ †êÜÜåÆÜ ³Ü‰ è´ÜÜå. †å‘ íÜÜÓ †å ÉÜåüÜ †Ü²å ÷ܳÜå ÏÜà‘܉ ÄÜÑÜÜ. ÷àØ ïÜÜåÁÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå. éÏÜÏÜÜØ èåüêÜß œÜÜåÆÜ²ß ÷´Üß ´Üå ËÜÁÜß ƒÜÜåìß íÜëÑÜÜå. “åíÜüå ËÜå œÜÜåÆܲßÃÜß íÜœœÜå³Üß ´Üå ôÜÓß ÆܲÒÜ ´ÑÜÜÓå ÏÜÃÜå †íܱÜÚÃÜßÑÜ †ÜÃÜع ³ÜÑÜÜå.

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


†ÜíÜß ‘åüêÜßÑÜ êÜÜÄܱÜßôÜÍÜÓ íÜÜ´ÜÜå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ íÜÜØœÜíÜÜ ÏÜìå “å. †Ü ‹ÆÜÓÜØ´Ü êÜåƒÜ‘å ´ÑÜÜØÃÜÜØ †ÍÑÜÜôÜ, ‘ôÜÜåüß, ÝïܚܑÜå, ´ÑÜÜØÃÜÜ ÝíܾܳÜßÚ†Üå, ÝïÜô´Ü, ÆÜÓßšÜÜÆܽݴÜ, ÆÜÝÓ±ÜÜÏÜ, ôÜ÷ÜÁÑÜÜÑÜ߆Üå ÝíÜïÜå ÝíÜô´Üä´Ü œÜœÜÜÚ ‘Óß “å. êÜزÃÜ ïÜ÷åÓÃÜß

íÜÜ÷ÃÜ íÑÜíÜô³ÜÜ †ÃÜå ´ÑÜÜØÃÜÜ ÃÜÄÜÓ ÝÃÜÑÜÜåèÃÜ ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÏܱÜå ËÜÜÓߑ܉³Üß ê܃ÑÜàØ “å. êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : 5/41, ÝÃÜÝÁÜ †çÆÜÜüÚÏÜåÃü, ïÜÜôµÜßÃÜÄÜÓ, ÃÜÜÓ±ÜÆÜàÓÜ, †ÏܹÜíÜܹ – 380 013. e-mail": ajaynaik63@gmail.com o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜØ Ýè´Üåú ¹åôÜ܉ ÝêÜܴ݃Ü – †ÃÜàíÜÜ¹ß´Ü ‹ÆÜêÜËÁÜ ÆÜàô´Ü‘Üå †ÜÆÜ‘Ü ÍÜÜóÜÜ ôÜܳÜß, ÍÜÜÓ´ÜßÑÜ ÍÜÜóÜ܆ÜÇ ‘å ÝêÜÑÜå (ÍÜÜÄÜ : 1-2-3) Ýè´Üåú ¹åôÜ܉  _ 350 ¹åíÜ †ÃÜå ¹ÜÃÜíÜ   ÓÜåËÜüÚ êÜà‰ ÝôüíÜÃôÜÃÜ  _20 ÄÜÜØÁÜßËÜÜÆÜà   ËÜåÄÜÏÜ ‘à¹ÝôÜÑÜÜ ”æ¹ß  _15 ÝÓÆÜ íÜÜÃÜ ÕíÜ‘êÜ   ‡ÝíÜÛÄÜ íÜÜçÕïÜÄüÃÜ  _10 üÜçêôüÜçÑÜÃÜß 23 íÜÜ´ÜÜÚ†Üå   ÝêÜÑÜÜå üÜçêôüÜçÑÜ  _75 ËÜ÷àéÆÜß ÄÜÜØÁÜß   †ÃÜà. ËÜعÜåÆÜÜÁÑÜÜÑÜ  _40 ‘à¹Ó´Üß ‹ÆÜœÜÜÓ   ²Üç. ïÜÓ±ÜÆÜÂôÜܹ  _70 o

ÆÜä. 342³Üß œÜÜêÜà . . . 22 ÝÆÜÏÜå., ‘ô´ÜâÓËÜÜ íÜÄÜåÓå “âüÒÜØ ´ÜåÏÜÃÜå êÜåíÜÜ èåêÜ ÆÜÓ ÄÜÑÜÜ.4 ôÜ´‘ÜÓôÜÏÜÜÓØÏÜÜØ ÷ÜèÓ †ÃÜå ËÜÜåêÑÜÜ. ²ËÜÚÃÜ 23 ²ËÜÚÃÜ, `ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÏÜÓøÑÜàÓß'ÃÜå ÆÜµÜ ê܃Üß, †åÏÜÜØ, ´ÜÜ. 21ÏÜßÃÜß ôÜÍÜÜ ÝíÜïÜå †ÜíÜåêÜß ÃÜÜÇÁÜ †å‘ ´ÜÓÉß “å †åÏÜ è±ÜÜíÑÜàØ. 24-25 ²ËÜÚÃÜ 26 ²ËÜÚÃÜ, `éüÓ'ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. 27 ÝÆÜÏÜå., ¡÷åÓôÜÍÜÜÏÜÜØ, êܲ´Ü ÉÓß ¥ÆÜ²å ´ÜÜå ‘âœÜ ÏÜÜüå 1. ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ (1) ´ÜÜ. ËÜߢ~ íÜåôü ‹ÆÜÓÃÜÜ ‘åôÜÃÜß ÏÜà¹´Ü ÷´Üß ÆÜ±Ü ÆÜ“ß³Üß ‘åôÜ ÆÜÜ“Üå ƒÜÇœÜß êÜåíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå. (2) ´ÜÜ. 3¢~ ÓÜè‘ÜåüÏÜÜØ, ñÜßÏÜ´Üß ôüßíÜÃôÜÃÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜÍÜÜ ³Ü‰. (3) ´ÜÜ. 3¢~ ‘êÜ‘¶ÜÜÏÜÜØ ËܹÚíÜÜÃÜÃÜÜ ÏÜ÷ÜÓÜ¡ÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå ôÜÍÜÜ ³Ü‰. (4) ´ÜÜ. 10ÏÜß~ ÏÜàØË܉ÏÜÜØ üÜ‹ÃÜ÷ÜçêÜÏÜÜØ ÃÜÜÏܹÜÓ †ÜÄÜ܃ÜÜÃÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå ôÜÍÜÜ ³Ü‰ ~ÏÜÜØ ÉÜìÜå ‹™ÜÓÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå. (5) ´ÜÜ. 11ÏÜß~ ¹. †Ü.ÃÜß ôÜÓ‘ÜÓå µÜ±Ü è±ÜÃÜàØ ËÜÃÜåêÜàØ ´ÜÆÜÜôÜÆÜØœÜ ÃÜßÏÑÜàØ. ~ÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜ ÷´ÜÜ ôÜÓ ÝíÜÝêÜÑÜÏÜ ôÜÜåêÜÜåÏÜÃÜ †ÃÜå ôÜÍÑÜÜå ÷´ÜÜ ‡íÜÜê² ‡ôÜêÜåÃÜ †ÃÜå èå. ~ôÜ. ËÜÜÑÜêÜß. íÜìß ~ÏÜÜØ ‘Üå‰ Õ÷¹ß ÃÜ÷Üå´ÜÜ ÝÃÜÏÜÜÑÜÜ. ~ ‘ÜÓ±Üå, ²ËÜÚÃÜÏÜÜØ ´ÜÜ. 14ÏÜß~ ÏÜìåêÜß Õ÷¹ß†ÜåÃÜß ôÜÍÜÜ~ †ôÜØ´ÜÜåóÜ ¹ïÜÜÚíÑÜÜå †ÃÜå è±ÜÜíÑÜàØ ‘å ÆÜØœÜ †ôíÜß‘ÜÑÜÚ “å. 2. (1) ÆÜÜåêÜ‘ ´Ü³ÜÜ ‘çêÜÃÜËÜå‘ÃÜå ÆÜ±Ü †÷Î êÜÜíÜßÃÜå “Üå²ÒÜ. (2) †Üèå ´ÜÆÜÜôÜÆÜØœÜÃÜß ÆÜ÷åêÜß ËÜå«‘ ³Ü‰; †åÏܱÜå ËÜÁÜÜÃÜå “Üå²íÜÜÃÜß

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

´ÜæÑÜÜÓ Ó÷åíÜÜ †ÃÜàÓÜåÁÜ ‘ÑÜÜåÚ. ²ËÜÚÃÜ 28 [²ËÜÚÃÜ] 29 ²ËÜÚÃÜ, `ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÏÜÓøÑÜàÓß'ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. ÝôܲÃÜ÷ÜÏÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß ÆÜÜ«ïÜÜìÜÃÜß ËÜÜì܆ÜåÃÜå ÓÜÏÜÜÑܱÜ, ÄÜß´ÜÜ †ÃÜå †Üå°±Ü߆ÜåÃÜàØ ÝíÜ´Ü ‘ÑÜàÛ. 30-31 ²ËÜÚÃÜ ÍÜêÜÜÏÜ±Ü ‘Óß, (“Üå²íÜÜÃÜàØ ÆÜ÷åêÜå³Üß ÃÜ’ß è ÷ïÜå, †ÃÜå ´Üå³Üß è ËÜÁÜÜÃÜå ÝÆÜÂüÜåÝÓÑÜÜ êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷ïÜå), ´Ü³ÜÜ «ÓÜíÑÜàØ ‘å Õ÷¹ß ôÜÓ‘ÜÓå èàËÜÜÃÜß †ÜÆÜíÜß ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ~†Üå ~ÏÜÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜÜå‘êÜß ïÜ‘å “å. (3) †Ü í܃ܴÜÃÜß èåêÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ~ ƒÜâËÜ íÜÜØœÑÜàØ †ÃÜå ê܃ÑÜàØ. ƒÜÜôÜ ‘ÓßÃÜå ´ÜÜÝÏÜêÜ ïÜ߃ÜíÜÜ ÆÜÜ“ì ƒÜâËÜ íÜƒÜ´Ü †ÜÆÑÜÜå. 3. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘Ü ‘ÜÑÜÏÜÃÜå ÏÜÜüå (´ÜÜ. 16-7-14ÃÜÜ ÓÜåè) “Üå²ÒàØ ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †ÜíÜÜå íÜåïÜ Ó܃ÑÜÜå. 4. ‘ô´ÜâÓËÜÜÃÜàØ ïÜÓßÓ ƒÜâËÜ ÃÜ؃Ü܉ ÄÜÑÜàØ ÷´ÜàØ. —~üêÜàØ ËÜÁÜàØ, ‘å, ~ÏÜÃÜå ¡å´ÜÜØ ~‘ è±Üå ~ÏÜÃÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÏÜÜ´ÜÜ ÏÜÜÃÜß êÜßÁÜÜØ. ~ÏÜÃÜå ´ÜàÓ´Ü è ÝÉ. †Ü. ê܉ èíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ. ´ÑÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ~ ´Ü³ÜÜ ËÜß¡ †ÜñÜÏÜíÜÜôÜ߆Üå~ ~ÏÜÃÜß ƒÜâËÜ œÜÜ‘Óß ‘Óß. [ÝÆÜÏÜ.=ÝÆÜüÓÏÜåÝÓüÖËÜÄÜÚ]

327


ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ íÑÜÞø´Ü´íÜÃÜÜØ ôÜ™ÜìÜØ ÆÜÜôÜÜØÃÜÜå ÆÜÝÓœÜÑÜ ‘ÓÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå ÏÜݱÜêÜÜêÜ †åÏÜ. ÆÜüåêÜ

†å‘ íÜÜÓ ôÜÓ¹ÜÓÃÜå ‘Ü剆å ôÜâœÜíÑÜàØ ‘å, ´ÜÏÜå ¹åïÜÃÜÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ê܃ÜÜå. ôÜÓ¹ÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôíÜÍÜÜíÜ ÏÜàèËÜ íÑÜØÄÜ †ÃÜå ÝíÜÃÜÜå¹ÏÜÜØ ÆÜ´ÑÜà¶ÜÓ íÜÜëÑÜÜå ‘å, †ÏÜÜÓàØ ‘ÜÏÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ê܃ÜíÜÜÃÜàØ ÃÜ÷Î, ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ÓœÜíÜÜÃÜàØ. ôÜÓ¹ÜÓÃÜß íÜÜ´Ü ôÜÜœÜß “å. ôÜÓ¹ÜÓå ÆÜ´ÑÜšÜ éÆÜå ÍÜÜÄÑÜå è ‘ïÜàØ ê܃ÑÜàØ “å. †ÃÑÜ ÃÜå´Ü܆ÜåÃÜß ÆÜå«å ´ÜåÏܱÜå ÆÜÜå´Üå ê܃ÜåêÜàØ êÜÄÜÍÜÄÜ ‘ïÜàØ è ÃܳÜß. ÉÓèÃÜÜ ÍÜÜÄÜ éÆÜå ‘å íÑÜÞø´ÜÄÜ´ÜÆܱÜå èéÓ è±ÜÜÑÜ ´ÑÜÜÓå üâØ‘ÏÜÜØ èå ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓ ‘ÑÜÜåÚ ÷ÜåÑÜ ´Üå †ÃÜå ôÜÓ¹ÜÓÃÜß èåêܲÜÑÜÓß1 “å.

ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå (1918³Üß 1947) ôÜØÆÜܹ‘Üå : ÃÜÓ÷ÝÓ ¿ÜӑܹÜôÜ ÆÜÓ߃Ü, ‹¶ÜÏÜœÜع ¹ßÆÜœÜع ïÜÜ÷, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØݹÓ, Ý¿´ÜßÑÜ †ÜíÜäݶÜ, íÜóÜÚ : 2013, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” 6.5×9.5,  ÆÜÜÃÜÜØ : 495 _ 400

328 

†Ü”ܹßÃÜß êܲ´Ü ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÍÜÜÓ´Ü †ÃÜå †åÏÜÜØÑÜå ÝíÜïÜåóÜ éÆÜå ÄÜàèÓÜ´ÜÏÜÜØ †ÜíÜåêÜß èËÜÓ¹ô´Ü ¡ÄÜäÝ´ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ ÆÜ“ß ‘Üå‰ ÆÜ±Ü íÑÜÞø´ÜÃÜÜå ÃÜÜÇÁÜÆÜÜµÜ ÉÜìÜå ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜå “å. ôÜÓ¹ÜÓå êÜåƒÜÜå ê܃ÑÜÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÆÜÂôÜØÄÜÜåÝœÜ´Ü ‘ÓåêÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ´ÜåÏÜÃÜß êÜÜå‘¡ÄÜäÝ´ÜÃÜß œÜìíÜìÃÜàØ ôÜËÜì ïÜôµÜ “å. èåÏÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå “å, ´ÜåÏÜ ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå †å‘ÏÜÜµÜ ôÜÜÁÜÃÜ “å. ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ è ÆÜÜôÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÏÜÜØ ²Üå‘ÜÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ Ó÷å´ÜÜØ ÃܳÜß. ´ÜåÏÜÜسÜß ÆÜ¡†å ïÜÜæÑÜÚ †ÃÜå ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜÃÜÜ ÓôÜ ÆÜßÁÜÜ “å. ´ÜåÏÜÃÜÜ œÜÜÝÓµÑÜÃÜÜØ êܚܱÜÜå †åÏÜÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜåÃÜß ïÜæêÜßÃÜß †ÜÓôÜßÏÜÜØ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ôÜÓ¹ÜÓ ÏÜÜåüÜ ÍÜÜóÜÜïÜÜôµÜß ‘å ôÜÜÝ÷´ÑÜ‘ÜÓ ÃÜ ÷´ÜÜ, “´ÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ù¹ÑÜ ôÜÜÇôÜÓÜØ ¥´ÜÓß ¡ÑÜ ´ÜåíÜÜØ ôÜÓì †ÃÜå ôÜÜÏܳÑÜÚÆÜâ±ÜÚ “å. ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÝíÜœÜÜÓÃÜß ÝÃÜÍÜåÚì ôÜàÄÜØÁÜ ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. íÑÜØÄÜ †ÃÜå ÝíÜÃÜÜå¹ ÆÜ±Ü ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜå-†Ü¹ïÜÜåÚÃÜå íÑÜíÜ÷ÜÓà ôíÜéÆÜ †ÜÆÜíÜÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ ôÜÓ¹ÜÓå ‘ÑÜàÛ “å. êÜÜå‘ÜåÃÜå ÃÜ ÄÜÏÜå ´ÜåíÜß ôÜÜœÜß íÜÜ´Ü ‘²íÜß Óß´Üå ‘÷ßÃÜå ÆÜ±Ü êÜÜå‘ôÜÏÜÂÜü ‘å ù¹ÑÜôÜÏÜÂÜü ËÜÃÜß ïÜ‘ÜÑÜ “å ´ÜåÃÜÜå ÆÜàÓÜíÜÜå ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå “å. ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÆÜå«å ÓÜè¿ÜÓß ôíÜÓÜè ÏÜåìíÑÜÜ ÆÜ“ß ôÜÜœÜàØ ôíÜÓÜè ÏÜåìíÜíÜÜÃÜß ÃÜÓß ÕœÜ´ÜÜ, ՜ܴÜÃÜ †ÃÜå ƒÜåíÜÃÜÜ ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜåÏÜÜØ ÃÜß´ÜÓå “å. 1. ¹ÜزߑâœÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ôÜÓ¹ÜÓÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² ³Ü‰ †ÃÜå ôÜÜËÜÓÏÜ´Üß èåêÜÏÜÜØ Ó܃ÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ´Üå †ÓôÜÜÏÜÜØ ´ÜÜ. 7 ÏÜÜœÜÚ³Üß 22 †åÝÆÜÂêÜ 1930 ÃÜÜ ÄÜÜìÜÃÜå †ÜíÜÓß êÜå´Üß ôÜÓ¹ÜÓÃÜß èåêܲÜÑÜÓß íÜóÜÚ 2012ÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ ÆÜàÃÜÏÜÚàݺ´Ü ‘Ó܉ “å. †Ü ´ÜåÃÜàØ µÜßèàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü “å. [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ 18 †åÝÆÜÂêÜ 19181³Üß 1947ÃÜß 11ÏÜß †ÜçÄÜôü ôÜàÁÜßÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÃÜàØ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ 1949ÏÜÜØ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØݹÓå ÆÜÂÝôܽ ‘ÑÜàÛ ÷´ÜàØ. èåÃÜàØ œÜßíÜüÆÜâíÜÚ‘ÃÜàØ ôÜØÆÜܹÃÜ ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ ôÜ÷ÑÜÜåÄÜß Ó÷åêÜÜ ËÜå ‘ÏÜÚïÜßêÜ ÄÜÜØÁÜßèÃÜÜå ÃÜÓ÷ÝÓ ÆÜÓ៚ †ÃÜå ‹¶ÜÏÜœÜع ïÜÜ÷å ‘ÑÜàÛ “å. 480 ÆÜÜÃÜÜÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ 158 ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜ “å. ÃÜíÜ¢íÜÃÜå 2013ÏÜÜØ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜàº±Ü ‘ÓßÃÜå ôÜåíÜÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ ‘ÑÜàÛ “å. ÆÜ‘ÜïÜ‘ÃÜÜ ÝÃÜíÜå¹ÃÜ †ÃÜå ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ è±ÜÜíÑÜÜ ÏÜàèËÜ èå ´Üå ôÜÏÜÑÜå ôÜÓ¹ÜÓå ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå †ÜÆÑÜÜØ ´Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, ÷ÝÓèÃÜ, ÆÜ¡ËÜØÁÜà, èÃÏÜÍÜâÝÏÜ, íÜعå ÏÜÜ´ÜÓÏÜÖ, ÏÜàØË܉ ôÜÏÜÜœÜÜÓ †ÃÜå ÉâêÜ“ÜËÜ íÜÄÜåÓå ÆܵÜÜåÏÜÜØ “ÆÜÜÑÜÜØ ´ÜåÃÜÜå êÜÜÍÜ êÜßÁÜÜå “å. ËÜß¡Ø ‘åüêÜÜØ‘, ÏÜݱÜËÜ÷åÃÜ ÆÜüåêÜå ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÃÜß êÜßÁÜåêÜß ÃÜÜÇÁÜÜå ÆÜÓ³Üß ´ÜæÑÜÜÓ ‘ÑÜÜÛ “å. ‘åüêÜÜØ‘ †ØÄÜÂå¢ †ÃÜå Õ÷¹ßÏÜÜسÜß †ÃÜàíÜÜݹ´Ü ‘ÓåêÜÜØ ÆÜ±Ü “å. †å‘ÃÜå ËÜܹ ‘Ó´ÜÜØ ËÜÜ‘ßÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ‘Üì˜ÏÜ ÆÜÂÏÜܱÜå ÄÜÜå«íÜÜÑÜåêÜÜØ “å. ´Üå ôÜÓ´ÜœÜâ‘ÃÜß ÆÜ±Ü ÆÜÂô´ÜÜíÜÃÜÜÏÜÜØ ÃÜÜÇÁÜ ‘Ó܉ “å. ËÜ÷à ôíÜÜÍÜÜÝíÜ‘ “å ‘å ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÃÜß ÃÜÜÇÁÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜß †ÜËÜå÷âËÜ ÆÜÂíÜœÜÃÜïÜæêÜß ‘å íÜܱÜßÃÜß ƒÜâËÜß – ƒÜÜÝôÜÑÜ´ÜÜå ÃÜ †ÜíÜå ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜß ÷‘ß‘´ÜÜåÃÜß ´Ü³ÜÜ ÍÜÜóÜÜÃÜß ÑÜÜåÄÑÜ ÃÜå ÆÜâÓ´Üß ÏÜÜíÜè´Ü ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. ôÜÓ¹ÜÓÃÜå ƒÜà¹ÃÜå ÆÜ±Ü ôÜÜÝ÷Þ´ÑÜ‘ ‘å ÍÜÜóÜÜÃÜß ÀÝóü†å ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ‘å ê܃ÜܱÜÜåÃÜß ÆÜ²Ü ÆÜ²ß ÃÜ ÷´Üß ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜسÜß ÃÜß‘ìåêÜÜå ¹åïÜÍÜÞø´ÜÃÜÜå †ÃÜå ÆÜ¡™Ü²´ÜÓÃÜÜå ôÜâÓ †ÜÆÜÜå†ÜÆÜ †å‘ ÃÜíÜÜ è ÆÜ‘ÜÓÃÜÜ ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜàØ ôÜèÚÃÜ ‘Óå “å. ôÜÓ¹ÜÓÃÜàØ ´Üåè, ÃÜß²Ó´ÜÜ, ïÜâÓíÜßÓ´ÜÜ, †ÃÑÜÜÑÜ ôÜÜÏÜåÃÜß ôÜâÄÜ, ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ƒÜå²â´ÜÜåÃÜå ôíÜÜíÜêÜØËÜß ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜß ƒÜåíÜÃÜÜ ÃÜå ՜ܴÜÜ, †å ËÜÁÜàØ è ´ÜåÏÜÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÏÜÜØ ÆÜÂÝ´ÜÕËÜÝËÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ÄÜàèÓÜ´Üß ‘÷åíÜ´ÜÜå ‘å 1. ƒÜå²Ü ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ÏÜÜüå ÓÜôÜ ÄÜÜÏÜå ‘ÓåêÜÜ ÆÜ÷åêÜÜ ÍÜÜóܱܳÜß ôíÜÜ´ÜصÑÜ ÏÜëÑÜÜÃÜÜ œÜÜÓ Ý¹ÃÜ ÆÜ÷åêÜÜØ Ý¹êêÜßÃÜÜ ÓÜÏÜêÜßêÜÜ ÏÜå¹ÜÃÜÏÜÜØ ‘ÓåêÜÜ ÍÜÜóÜ±Ü ôÜàÁÜß.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

éÝ°ÆÜÂÑÜÜåÄÜÜåíÜÜìß èàôôÜܹÜÓ “´ÜÜØ ´ÜìÆÜ¹ß ÍÜÜóÜÜ †ÃÜå ïÜæêÜßÃÜàØ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ¹ïÜÚÃÜ ³ÜÜÑÜ “å. ôÜÓ¹ÜÓ ‘÷å “å : ‘ÏÜÃÜôÜßËÜå †Üèå †å‘ íÜÄÜÚ †åíÜàØ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å ‘å “ÜÆÜÜØÏÜÜØ êÜåƒÜÜå ê܃ÜíÜܳÜß ”ü ÃÜå´ÜÜ ³Ü‰ ïÜ‘ÜÑÜ. ÆÜÞËêÜÝôÜüß ‘ÑÜÜÚ³Üß †ÜÄÜì íÜÁÜß ïÜ‘ÜÑÜ †ÃÜå ÄÜÏÜå ´Üå ÏÜØ²ì ‘Ü°ß ´ÜåÃÜÜ ÏÜصÜß ‘å ÆÜÂÏÜàƒÜ ËÜÃÑÜܳÜß ÏÜÜåüß ƒÜàÓïÜ߆å ËÜåôÜß ïÜ‘ÜÑÜ. ÆÜÓØ´Üà †å ´ÜÜå ËÜÁÜÜ ÆܲíÜÜÃÜÜ Óô´ÜÜ “å. èå ÏÜܱÜôÜ ÝôÜÆÜ܉ÄÜßÓß ÃܳÜß ¡±Ü´ÜÜå ´Üå ôÜåÃÜÜÆÜÝ´Ü ÃܳÜß ³Ü‰ ïÜ‘´ÜÜå. èå †ÁÁÜÓ œÜ²å “å ´ÜåÃÜå ´ÜÜå ÆܲíÜÜÃÜÜå ÍÜÑÜ ÆÜ±Ü “å. ÆÜ±Ü èå èÏÜßÃÜ ÆÜÓ œÜÜêÜå “å †åÃÜå ÍÜÑÜ ÃܳÜß. ´ÜÜ´‘ÜÝêÜ‘ ÃÜå´ÜÜ ËÜÃÜß èíÜÜ ÏÜÜüåÃÜàØ ‘Üå‰ ô³ÜÜÃÜ ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÆÜÄÜݳÜÑÜå ÆÜÄÜݳÜÑÜå œÜÜêÜÃÜÜÓ ÏÜÜüå ÏÜÜåüÜå †íÜ‘ÜïÜ “å.   ÷àØ ƒÜå²â´ÜÃÜÜå ¹ß‘ÓÜå “àØ. ƒÜå²â´ÜÃÜß ¢ÍÜÏÜÜØ ÏÜß«ÜïÜ ÷ÜåÑÜ ÃÜ÷Î. ÏÜÜÓß ¢ÍÜ ‘à÷Ü²Ü èåíÜß “å †ÃÜå ÏÜÜÓß íÜÜ´Ü ‘²íÜß êÜÜÄÜå ´ÜÜåÆÜ±Ü †ÜÆܱÜÜ ËÜå‹ÃÜÜ Ý÷´ÜÃÜß “å. ÷àØ ôÜÜÉ íÜÜ´Ü ÆÜôÜع ‘ÓÃÜÜÓÜå “àØ.   †Üèå ÷àØ ¡åŒ “àØ ‘å ôÃÜÜ´Ü‘ÜåÏÜÜØ µÜ±Ü íÜÄÜÚ ÆÜ²ß ÄÜÑÜÜ “å : †å‘ íÜÄÜÚ †åíÜÜå “å ‘å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ™ÜÓ œÜêÜÜíÜßÃÜå ËÜåôÜß Ó÷å “å. ËÜß¡ íÜÄÜÚíÜÜìÜ ¡÷åÓ ¢íÜÃÜÏÜÜØ ÆܲÒÜ “å †ÃÜå ‘ÏÜܱÜßÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ ‘Óß ÏÜÜåüß ‘ÏÜܱÜß ‘ÓíÜÜ ÃÜß‘ìß ÆܲÒÜ “å. µÜß¡å íÜÄÜÚ †Ü ËÜå íÜœœÜå †üíÜÜÑÜÜ ‘Óå “å. ´ÜåÃÜå ´ÜÜå ‘ÏÜܱÜßÃÜÜå ÆÜ±Ü ÏÜÜå÷ “å †ÃÜå ôÜܳÜå ¡÷åÓÏÜÜØ †ÜÄÜì ÆܲíÜàØ “å.   †å‘êÜß ñܽܳÜß ïÜàØ ³ÜÜÑÜ? ïÜÞø´Ü ÝíÜÃÜÜÃÜß ñÜ½Ü ÃÜ‘ÜÏÜß. ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÏÜ÷ÜÃÜ ‘ÜÑÜÚ ÆÜÜÓ ÆÜܲíÜÜÏÜÜØ ñÜ½Ü †ÃÜå ïÜÞø´Ü ËÜØÃÜåÃÜß †ÜíÜïÑÜ‘´ÜÜ “å.   ôܶÜÜÁÜßïÜÜåÃÜß ôܶÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÏÜä´ÑÜà ôÜܳÜå ôÜÏÜÜÆ´Ü ³ÜÜÑÜ “å ŸÑÜÜÓå ÏÜ÷ÜÃÜ ¹åïÜÍÜø´ÜÜåÃÜß ôܶÜÜ ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜ“ß è ƒÜÓÜå †ÏÜêÜ œÜêÜÜíÜå “å. ÆÜ¡ ´ÜåÏÜÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜàØ †ÃÜà‘ ‘ÓíÜÜ ÆÜÂÑÜ´ÃÜ ‘Óå “å, ´ÜåÏÜÃÜÜ ÄÜà±Ü ÄÜÜÑÜ “å †ÃÜå †÷ÜåÝÃÜïÜ ´ÜåÏÜÃÜàØ ôÏÜ ‘Óå “å.   †å‘ íÜÜ´Ü ÁÑÜÜÃÜÏÜÜØ Ó܃ÜíÜÜÃÜß ‘å ÏÜÓíÜÜÃÜàØ †å‘ è íÜƒÜ´Ü “å. ¹Óå‘ÃÜå ÏÜÜüå ‘Ü³Üß †ÃÜå íÜÜØôÜ ÝôÜíÜÜÑÜ ËÜßèàØ “å è ÃÜ÷Î. ´ÜÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå †åíÜß ‘‰ œÜßè “å ‘å ´ÜÏÜå ôÜܳÜå êÜÜå “Üå? ´ÜÏÜå ‘åÏÜ ²ÓÜå “Üå? ´ÜÏÜå †å íÜÜ´Ü ÍÜâêÜß ¡†Üå “Üå ‘å ´ÜÏÜÃÜå †ÃÜå ÏÜÃÜå ÆÜå¹Ü ‘ÓÃÜÜÓ †å‘ “å. ´ÜÏÜå ÆÜÝíܵÜ

329


†åÏÜÜØ ´ÜÜêÜßÏÜ ‘å ‘íÜÜÑÜ´ÜÃÜß èéÓ ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÏÜÓ±ÜÃÜÜå ÍÜÑÜ ‘Ü°ß ÃÜ܃ÜíÜÜÃÜß èéÓ “å.   †ÜƒÜàØ èÄÜ´Ü ƒÜå²â´ÜÜå ÆÜÓ ÃÜÍÜå “å. ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜÜå ÝÃÜíÜÜÚ÷ †å‘ ƒÜå²â´Ü †ÃÜå ËÜß¡å ÏÜèâÓ †å ËÜå ‹ÆÜÓ “å, “´ÜÜØ ôÜÜæ³Üß íÜÁÜÜÓå èàêÜÏÜ ‘Üå‰ ôÜ÷ÃÜ ‘Ó´ÜàØ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå †Ü ËÜå “å. ‘Ü ‘å ´Üå ËÜØÃÜå ÏÜâØÄÜå ÏÜÜå°å èàêÜÏÜ ôÜ÷ÃÜ ‘Óå “å. ÷àØ ƒÜå²â´Ü “àØ. ƒÜå²â´ÜÃÜÜ Ý¹êÜÏÜÜØ ÆÜåôÜß ïÜ‘àØ “àØ †ÃÜå ´ÜåÃÜå ôÜÏÜ¡íÜàØ “àØ ‘å ´ÜåÃÜÜ ¹à :ƒÜ³Üß ´Üå ÆÜÜå´Üå ÷´ÜÜïÜ ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å. †ÜíÜ²ß ÏÜÜåüß ôܶÜÜ ôÜÜÏÜå ïÜàØ ³Ü‰ ïÜ‘å †åÏÜ ÏÜÜÃÜ´ÜÜå ³Ü‰ ÄÜÑÜÜå “å. †å è “å. †Ü ÁÜÓ´Üß ÆÜÓ ¡å ‘Üå‰ÃÜå “Ü´Üß ‘Ü°ßÃÜå œÜÜêÜíÜÜÃÜÜå †ÝÁÜ‘ÜÓ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ´Üå ÁÜÓ´ÜßÏÜÜسÜß ÁÜÃÜÁÜÜÃÑÜ ÆÜå¹Ü ‘ÓÃÜÜÓ ƒÜå²â´ÜÃÜå è “å.

³Ü܆Üå, †åËÜ ‘Ü°ß ÃÜ܃ÜÜå ´ÜÜå ´ÜÏÜÜÓå ‘Ü剳Üß ²ÓíÜÜÃÜàØ ÃܳÜß. èå í܃ܴÜå ´ÜÏÜå ÃÜß²Ó ³ÜÑÜÜ ´Üå è í܃ܴÜå ´ÜÏÜå ôíÜ´ÜØµÜ “Üå. èåÏÜ èåÏÜ êÜÜå‘ÜåÏÜÜسÜß ²Ó ¡ÑÜ “å ´ÜåÏÜ ´ÜåÏÜ ôÜÓ‘ÜÓÏÜÜØ ²Ó ¹ÜƒÜêÜ ³ÜÜÑÜ “å. ŸÑÜÜÓå êÜÜå‘Üå ÃÜß²Ó ³ÜïÜå ´ÑÜÜÓå ¹åïÜ ôíÜ´ÜØµÜ ³Ü‰ èïÜå.   ¹åïÜß ÍÜÜóÜ܆ÜåÃÜå ‘åìíܱÜßÃÜàØ íÜÜ÷ÃÜ ËÜÃÜÜíÜíÜÜÃÜÜå †³ÜÚ †åíÜÜå ÃܳÜß ³Ü´ÜÜå ‘å, ÝíܹåïÜß ÍÜÜóÜ܆Üå †ÜÆܱÜå ïÜ߃ÜíÜß ÃܳÜß ÑÜÜ ´ÜÜå ïÜ߃ÜíÜíÜß ÃܳÜß. †ÜÁÜàÝÃÜ‘ ¹àÝÃÜÑÜÜÏÜÜØ ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÏÜàêÜ‘ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß œÜÜÓ ôÜßÏÜ܆ÜåÃÜß †Ø¹Ó ÆÜàÓ܉ Ó÷ßÃÜå †å‘êÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ËÜÁÜß èéÝÓÑÜÜ´ÜÜå ÆÜâÓß ‘ÓíÜÜÃÜå ôÜÏܳÜÚ ÃÜ÷Î ³ÜÜÑÜ. ´ÜåÃÜå ËÜß¡ ÏÜàêÜ‘Üå ôÜܳÜå ôÜØÆÜ‘Ú Ó܃ÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ “âü‘Üå ÃܳÜß. †ÜíÜÜ ôÜØÆÜ‘ÚÃÜå ôÜÜÓà ÝíܹåïÜß ÍÜÜóÜ܆Üå ¡±ÜíÜß èéÓß “å.   ´ÜÏÜå ÆÜàÓàóÜÜå ÓšÜ±Ü ‘ÓïÜå †åÏÜ ÏÜÜÃÜßÃÜå ËÜå«ÜØ “Üå ´ÜÜå ÆÜàÓàóÜÜå ÍÜÜÄÜå ´ÑÜÜÓå ´ÜÏÜå ïÜàØ ‘ÓïÜÜå? ÆÜ±Ü ´ÜÏÜÜÓåÑÜ ôÜÜÏÜÃÜÜå ‘ÓíÜÜå ¡å‰†å. ´ÜÏÜå †åÏÜ ÏÜÜÃÜÜå “Üå ‘å ôµÜ߆ÜåÏÜÜØ ïÜÞø´Ü ïÜß ÷ÜåÑÜ? ÆÜ±Ü ôµÜß èåüêÜß ïÜÞø´Ü ´ÜÜå ÆÜàÓàóÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÃܳÜß. ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜ÷ÃÜïÜÞø´Ü ™Ü±Üß ÷ÜåÑÜ “å. ôµÜ߆Üå†å ´ÜÜå ÆÜàÓàóÜÜåÏÜÜØ ïÜÞø´Ü ÆÜâÓß “å. ÏÜÜüå ´ÜÏÜå ÓšÜ±Ü ‘Ó´ÜÜØ ïÜ߃ܡå.

†ÜÏÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÆÜå«å ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ ÆÜÂíÜœÜÃÜÜåÏÜÜØ ÆÜ±Ü ÆÜ¡™Ü²´ÜÓÃÜÜå ÍÜÜÄÑÜå è ‘Üå‰ ÏÜà¼Üå ËÜœÑÜÜå ÷ïÜå. ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜØ ¡åïÜßêÜÜØ “´ÜÜØ ÆÜ¡™Ü²´ÜÓ ÏÜÜüå †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ †åíÜÜØ †ÃÜå‘ ÝÃÜÍÜßÚ‘ †ÃÜå ôÆÜóü ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ôÜÓ¹ÜÓÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓ¹å÷ ôíÜéÆÜå ¡åíÜÜ ÏÜìå “å. êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú  : 25, †ƒÜزÜÃÜع ôÜÜåôÜÜÑÜüß, ÄÜÜåÆÜß †ÃÃÜšÜåµÜ ÃÜ¢‘, ÃÜíÜÜ íÜܲè, †ÏܹÜíÜܹ – 380 013 o

ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ ÝíÜóÜÑÜ‘ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜß ÑÜÜ¹ß ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ": †å‘ ôÜÏÜÝÆÜÚ´Ü ¢íÜÃÜ ÓÜèÏÜÜå÷ÃÜ ÄÜÜØÁÜß   ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ ÆÜüåêÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ"–"1,2 "ÑÜïÜíÜØ´Ü ¹ÜåïÜß  ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ"–"ÆÜôÜع ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓ-1  ôÜÓ¹ÜÓ ÆÜüåêÜ–ÆÜôÜع ÆܵÜíÑÜíÜ÷ÜÓ-2  ÄÜàèÓÜ´ÜÃÜÜ ÝïÜÓ“µÜ ôÜÓ¹ÜÓ ôÜØ.ÏÜà‘àêÜÍÜ܉ ‘êÜܳÜßÚ  ôÜÓ¹ÜÓ íÜܱÜß  Õ÷¹ÃÜÜ ôÜÓ¹ÜÓ ÓÜíÜ¢ÍÜ܉ ÆÜüåêÜ  ôÜÓ¹ÜÓÃÜß †ÃÜàÍÜíÜíÜܱÜß  ôÜÓ¹ÜÓÃÜß èåêܲÜÑÜÓß  Patel A. Life Rahmohan Gandhi  ôÜÓ¹ÜÓ íÜêêÜÍÜÍÜ܉ÃÜÜØ ÍÜÜóܱÜÜå 

330 

_ 500.00 _ 400.00 _ 200.00 _ 200.00 _ 60.00 _ 75.00 _ 60.00 _ 10.00 _ 400.00

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ôµÜ߆ÜåÃÜå ôíÜÃÜß †ÜåìƒÜ ‘ÓÜíÜ´ÜàØ ÆÜàô´Ü‘ : ôµÜ߆Üå †ÃÜå ôµÜߢíÜÃÜÃÜß ôÜÏÜôÑÜ܆Üå ÃÜßêÜÏÜ ÆÜÓ߃Ü

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜ †íÜêÜÜå‘ÃÜ ÏÜÜüå ÏÜÃÜå †åÏÜÜسÜß ÄÜÏÜ´ÜÜ ‘Üå‰ †å‘ ÆÜàô´Ü‘ ÝíÜïÜå ê܃ÜíÜÜ ‘ûàØ. ÷àØ ¡±Üå ‘å Valley of FlowersÃÜß íÜœœÜå ¥ÍÜß Ó÷ß Ä܉. ËÜÜÆÜàÃÜÜ ÝíÜïÜÜì ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜÜ ‹¾ÜÃÜÏÜÜØ ÉâêÜ œÜâØüíÜÜ ¡Œ †ÃÜå ´ÑÜÜØ ¥ÄÜåêÜÜØ ôÜàØ¹Ó ôÜàÄÜØÝÁÜ´Ü ÆÜàóÆÜÜå ¡å‰ÃÜå ÏÜß«ß ÏÜâØ”íÜ±Ü †ÃÜàÍÜíÜß. ÏÜÜÓß ÃÜÜÃÜ‘²ß “ÜËܲßÏÜÜØ ‘ÑÜÜ ÆÜàóÆÜ ÃÜå ôÜÏÜÜíÜàØ †ÃÜå ‘ÑÜÜÃÜå ÃÜ÷Î! ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢ †ÃÜå †çò×â”ÃÜß íÜœœÜå ³ÜÑÜåêÜß †å‘ íÜÜ´ÜÃÜàØ ôÏÜ ³ÜÑÜàØ. ËÜÜÆÜà ‘÷å, `ôÜÏÜÜèíÑÜíÜô³ÜÜÏÜÜØ ¡å ôµÜßù¹ÑÜÃÜå ÑÜÜåÄÑÜ †ÃÜå ÆÜâÓ´ÜàØ ô³ÜÜÃÜ ÷ÜåÑÜ ´ÜÜå ôÜíÜÜåÚ¹ÑÜ ³ÜíÜÜÃÜÜå è. †åüêÜå †çò×â” œÜÜêÜßÚ†å

ÏÜÜå÷ÃÜÃÜå ‘ûàØ, Mohan, you have a feminine soul.' †ÃÜå ËÜôÜ, ôµÜ߆Üå †ÃÜå ôµÜߢíÜÃÜÃÜß ôÜÏÜôÑÜ܆Üå ÆÜàô´Ü‘ ÷ܳÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ôµÜߢíÜÃÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß ôÜÏÜôÑÜÜ ÆÜÓÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜàØ †Ü ôÜØÆÜܹÃÜ êÜêêÜàÍÜ܉ ÏÜ‘ÃÜ¢†å ‘ÑÜàÛ “å. ÄÜÜØÁÜßíÜܱÜßÏÜÜØ ËÜ÷åÃÜÜå ÏÜÜüå †ƒÜâü œÜæ´ÜÃÑÜ, ÆÜÜåóÜ±Ü Ó÷åêÜàØ “å. ÄÜÜØÁÜߢ ¹åïÜÃÜå´ÜÜ ´ÜÓß‘å, ÁÜÏÜÜåÚÆܹåïÜ‘ ´ÜÓß‘å, ‘ÏÜÚÑÜÜåÄÜß ´ÜÓß‘å, ËÜÜÆÜà ´ÜÓß‘å, ÏÜÜ ´ÜÓß‘å – †ÜÏÜ ÝíÜÝíÜÁÜ éÆÜå ËÜ÷åÃÜÜåÃÜß †ÜÄÜì Óèâ ³ÜÑÜÜ “å. ÄÜÜØÁÜߢ ËÜ÷åÃÜÜåÃÜå ÆܵÜÜå ¿ÜÓÜ, ÆÜÂíÜœÜÃÜÜå ¿ÜÓÜ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜå ¿ÜÓÜ.".". ‘؉ ÃÜå ‘Ø‰ ÏÜÜÄÜÚ¹ïÜÚÃÜ †ÜÆÜ´ÜÜ è Ó÷å´ÜÜ †ÃÜå ËÜ÷åÃÜÜåÃÜÜ ¢íÜÃÜÃÜå ™Ü²´ÜÜ. †Ü”ܹßÃÜß êܲ´ÜÜå-†ÜعÜåêÜÃÜÜåÃÜÜ ‘Üì ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ‘å ´Üå ‘Üìå ÓœÜÜÑÜåêÜÜ ‡Ý´Ü÷ÜôÜÃÜß ÄÜÝ´ÜÝíÜÝÁ܆ÜåÃÜß ´Ü³ÜÜ ËÜÜÆÜàÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÜåÃÜß ”Ü؃Üß †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜسÜß ÏÜìå “å. ËÜÜÆÜà†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜÜØÆÜ嫆 ôÜÏÜÜèÃÜß ËÜ÷åÃÜÜåÃÜß ôÜÏÜôÑÜ܆ÜåÃÜàØ ¹ïÜÚÃÜ ‘ÓÜíÑÜàØ “å èå ¢íÜÃÜÃÜß Ý´ÜÝÏÜÓÏÜÑÜ ‘å²ß ÆÜÓ †èíÜÜìàØ ÆÜܳÜÓß ¡ÑÜ “å. êÜêêÜàÍÜ܉ ê܃Üå “å : ÄÜÜØÁÜߢ†å ôµÜ߆ÜåÃÜå êܲ´ÜÏÜÜØ ¡å´ÜÓßÃÜå †ÃÜå †ÜñÜÏÜÏÜÜØ ´ÜåÏÜÃÜå ôÜÏÜÜÃÜ ÷‘ †ÃÜå ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÜÆÜßÃÜå ôµÜ߆ÜåÃÜàØ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ‘åíÜàØ ô³ÜÜÃÜ ÷ÜåíÜàØ ¡å‰†å ´ÜåÃÜÜå ‹¶ÜÏÜ ÃÜÏÜâÃÜÜå ÓÜóü×ÃÜå ÆÜâÓÜå ÆÜܲÒÜå “å. †ÜñÜÏÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ ôµÜ߆ÜêÜÏÜÃÜß ‹¶ÜÏÜ ôÜåíÜÜ ‘Óß “å.

ôµÜ߆Üå †ÃÜå ôµÜߢíÜÃÜÃÜß ôÜÏÜôÑÜ܆Üå ôÜØÆÜܹ‘ : êÜêêÜàÍÜ܉ ÏÜ‘ÃÜ¢, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, 1967ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ôÜÜ´ÜÏÜàØ ÆÜàÃÜ :ÏÜັÜ, íÜóÜÚ 2012, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 4.5×7, ÆÜÜÃÜÜØ 112 (100+12), _25

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜÏÜÜØ èéÓß ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜå ÏÜÜüå éÝ°†Üå †ÃÜå ËÜØÁÜÃÜÜå ´ÜÜå²íÜÜ ´ÜåÏܱÜå ´ÜåèôíÜß ê܃ÜܱÜÜåÃÜÜå ÁÜÜåÁÜ íÜóÜÜÚíÑÜÜå ÷´ÜÜå. ôµÜߢíÜÃÜÃÜå êÜÄÜ´ÜÜØ ÏÜ÷¶íÜÃÜÜØ ê܃ÜܱÜÜåÃÜå 36 ÆÜàô´Ü‘ÜåÏÜÜسÜß ÍÜåÄÜÜØ ‘ÓßÃÜå ôÜØÆÜܹ‘å 90 ÆÜÜÃÜÜÏÜÜØ ÝíÜóÜÑÜíÜÜÓ ôÜÏÜÜíÑÜÜØ “å. †å‘ ÆÜ±Ü É‘ÓÜå ‘å íÜÜøÑÜ †åíÜàØ ÃܳÜß èå ôÜعÍÜÚ ÝíÜÃÜÜÃÜàØ ÷ÜåÑÜ. †ÜÏÜ “´ÜÜØ ÝíÜóÜÑÜ ÆÜÓÃÜÜ ÝíÜœÜÜÓÃÜàØ ôÜÜ´Ü´ÑÜ èìíÜÜÑÜàØ “å. ´Üå ÆÜÓ³Üß ôÜØÆÜܹ‘å ‘ÓåêÜß ÏÜ÷åÃÜ´Ü êÜåƒÜå êÜÜÄÜß “å †ÃÜå ´Üå †ÝÍÜÃÜعÃÜÃÜå ÆÜÜµÜ «Óß “å. ÝÆÜ´ÜäôܶÜÜ‘ ôÜÏÜÜèÏÜÜØ ÃÜÜÓßÃÜàØ ô³ÜÜÃÜ ôܹ߆Üå³Üß 331


Ý¿´ÜßÑÜ ¹ÓŸ¡ÃÜàØ ÓûàØ “å, ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜߢ ‘÷å “å, `ÆÜÂÍÜà†å ÆÜàÓàóÜ †ÃÜå ôµÜß ÏÜìßÃÜå †å‘ †ƒÜز †ÃÜå ÆÜâ±ÜÚ ™ÜüÏÜÜì ËÜÃÜÜíÜß “å. ÆÜÂÍÜà ÆÜÜôÜå ËÜÃÃÜåÃÜÜå ¹ÓŸ¡å ôÜÓƒÜÜå è “å.' 1925ÃÜß ôÜÜêÜÏÜÜØ ËÜØÄÜÜìÃÜÜ êÜÜÏÜœÜÓ ÃÜÜÏÜÃÜÜ ÃÜÜÃÜÜ ÄÜÜÏÜÏÜÜØ ËÜÜÆÜàÃÜÜ †ÜÄÜÏÜÃÜ ÆÜÂôÜØÄÜå ËÜ÷åÃÜÜå†å ¡´Üå ‘ÜØ´ÜåêÜßíܱÜåêÜß ƒÜÜ¹ß `ÍÜÞø´Ü †ÃÜå ÆÜàóÆÜÜØèÝêÜ éÆÜå' ËÜÜÆÜàÃÜå œÜÓ±Üå ÁÜÓß †ÃÜå ê܃ÑÜàØ `èÃÜÄܱÜÏÜÃÜ †ÝÁÜÃÜÜÑÜ‘ ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜ ÍÜÜÄÑÜÝíÜÁÜÜ´ÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÝœÜÓÆÜÓÜÁÜßÃÜÜ ÃÜÜÓß¡Ý´ÜÃÜÜ ÆܱÜÜÏÜ!' ËÜÜÆÜàÃÜå †Ü `ÝœÜÓÆÜÓÜÁÜßÃÜÜ' ïÜ˹ ƒÜâØœÑÜÜå †ÃÜå ´Üå ïÜ˹ ÆÜ‘²ß ê܉ÃÜå ËÜ÷åÃÜÜåÃÜå ‘ûàØ : ôµÜ߆ÜåÃÜå ÆÜÓÜÁÜßÃÜ ‘Üå±Üå ‘÷ß? ïÜÜôµÜÏÜÜØ ôµÜßÃÜß ÆÜÓÜÁÜßÃÜ´ÜÜ ÃܳÜß. ôÜß´ÜÜ ÓÜÏÜÃÜß †ÁÜÜÛÄÜÃÜÜ ÷´Üß †ÃÜå †å±Üå ÓÜÏÜÃÜÜ ù¹ÑÜ ‹ÆÜÓ ÆÜÂÍÜà´íÜ ÏÜåìíÜåêÜàØ ÷´ÜàØ. ¹ÏÜÑÜØ´Üß ÆÜÓÜÁÜßÃÜ ÃÜ÷Üå´Üß. ÏÜ÷ÜÍÜÜÓ´Ü íÜÜØœÜßÃÜå ‘Üå±Ü ‘÷åïÜå ‘å ºÜæÆÜ¹ß ÆÜÓÜÁÜßÃÜ ÷´Üß? ÆÜÜزíÜÜå ŸÑÜÜÓå ºÜæÆܹßÃÜß ÓšÜÜ ‘Ó´ÜÜØ †üøÑÜÜ ´ÑÜÜÓå ‘äó±ÜÃÜß ô´ÜàÝ´Ü ‘ÓßÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÓšÜÜ ‘ÓÃÜÜÓ ºÜæÆܹßÃÜå ÆÜÓÜÁÜßÃÜ ‘Üå±Ü ‘÷åïÜå?.".". èåÃÜÜÏÜÜØ ÆÜÝíÜµÜ Ó÷åíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü “å, èåÃÜÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïÜßêÜÃÜß ÓšÜÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü “å ´ÜåÃÜå ÆÜÓÜÁÜßÃÜ ‘÷åíÜß †å †ÁÜÏÜÚ “å.

ôµÜ߆Üå ÆÜ´ÑÜåÃÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå †ÝÍÜÄÜÏÜ †ÃÜÜåƒÜÜå “å. ´Üå†Üå ‘÷å “å : ÷àØ ôµÜß “àØ. ôµÜ߆ÜåÃÜå ôÜÜÓà ÷àØ ôµÜß èåíÜÜå ËÜÃÑÜÜå “àØ ÃÜå ´ÜåÃÜàØ ù¹ÑÜ †ÜåìƒÜàØ “àØ. ÆÜàÓàóÜÜå†å ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÏÜÑÜÜÚ¹Ü ôÜÏÜèíÜÜÃÜß “å †ÃÜå ŸÑÜÜØ êÜÄÜß ÆÜÝ´ÜÆܱÜàØ “âüå ÃÜ÷Î ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ôµÜßÃÜå †ÜåìƒÜÜÑÜ è ÃÜ÷Î. †ÜíÜÜå ÆÜÝ´Ü ÷àØ ÏÜüÒÜå †åüêÜå è ËÜÜÃÜå †ÜåìƒÜíÜÜ ÆÜÜÏÑÜÜå ÃÜå ËÜߢ ËÜ÷åÃÜÜåÃÜå †ÜåìƒÜíÜÜ êÜÜÄÑÜÜå.   ÷àØ êÜ܃ÜÜå ôµÜ߆ÜåÃÜÜ ÆÜÝÓœÜÑÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “àØ. †å ÏÜÃÜå ‘÷å “å ‘å †ÏÜå ´ÜÏÜÃÜå ÆÜàÓàóÜ ÃÜ÷Î ÆÜ±Ü ôµÜß è ÄܱÜß†å “ß†å. ÏÜÃÜå ÍÜÜôÜå “å ‘å †Ü íÜÜ´Ü ƒÜÓß “å. ¹ÝšÜ±Ü †ÜÝÊ‘ÜÏÜÜØ ÏÜÇ ¡åÑÜàØ ‘å ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜåíÜÜ ÝíÜÃÜÜ ¹ÝÓºÃÜÜÓÜÑܱÜÃÜß ôÜåíÜÜ ÃÜ ³Ü‰ ïÜ‘å. êÜÜå‘Üå†å ÏÜÃÜå `ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ'ÃÜàØ Æܹ †ÜÆÑÜàØ “å ´ÜåÃÜÜå ÑÜïÜ ËÜÜÃÜå “å.

ËÜÜÆÜà ´ÜÜå ËÜ÷åÃÜÜåÃÜå ‘÷å´ÜÜ, ´ÜÏÜÜÓàØ †Ø´ÜÓ ÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå «ÜêÜíÜß ÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå³Üß `ÏÜÜ'ÃÜàØ ‘ÜÏÜ êÜå¡å.

†ôÜ؃ÑÜ ËÜ÷åÃÜÜå†å ËÜÜÆÜà ÆÜÜôÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ †Ø´ÜÓ «ÜêÜíÜß ¢íÜÃÜÃÜàØ ‘ßÏÜ´Üß ÍÜܳÜàØ ÏÜåìíÑÜàØ ÷´ÜàØ. ´ÜåÏÜÜØÃÜÜØ ‘åüêÜÜØ‘ †íÜ´ÜÓ±ÜÜå.".". ËÜÜÆÜà ‘÷å “å : 332 

èÄÜ´ÜÏÜÜØ ‘åíÜì ôµÜß ôÜØÄÜ«ÃÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå †Ü †çüÏÜËÜÜçÏËÜÃÜå ¹²ÜÃÜß ÏÜÜÉ‘ ÉÇ‘ß ¹‰ ïÜ‘å †åíÜß ËÜ÷ܹàÓßÍÜÓß †Õ÷ôÜÜ ¹ÜƒÜíÜß ïÜ‘íÜÜÃÜß ïÜÞø´Ü ´Üå†Üå ÁÜÓÜíÜå “å. ÆÜÂÍÜà†å è †å ïÜÞø´Ü ôµÜ߆ÜåÃÜå †ÜÆÜß “å.   ôµÜ߆ÜåÏÜÜØ ‰òÜÓå ÆÜÂåÏÜÜì ù¹ÑÜ ÏÜâ‘åêÜàØ “å.".". †ÃÜå ïÜÜÝôÜÃÜß ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜ ôÜÜÓà è ‰òÜÓå ôµÜ߆ÜåÃÜå ôÜÓèåêÜß “å. ôµÜßÃÜå ÏÜÇ †Õ÷ôÜÜÃÜß ôÜÜšÜÜ´ÜÖ ÏÜâÝ´ÜÚ ‘÷ß “å.   ÆÜàÓàóÜ †Õ÷ôÜÜÁÜÏÜÚ ËÜàݽ³Üß ôÜÏÜèå “å. ŸÑÜÜÓå ôµÜß †Õ÷ôÜÜ ÆÜßÃÜå è èÃÏÜåêÜß “å. ¢íÜÃÜÏÜÜØ èå ‘Ü؉ ÆÜÝíÜµÜ †ÃÜå ÁÜÜÝÏÜÚ‘ “å ´Üå ËÜÁÜÜØÃÜß ÝíÜÝïÜóü Ӛܑ ôµÜ߆Üå “å.   ÆÜ´ÃÜß ÆÜÝ´ÜÃÜÜ †ÆÜÓÜÁÜÜåÏÜÜØ ÍÜÜÄÜ êÜåíÜÜ ËÜØÁÜÜÑÜåêÜ ÃܳÜß. ôÜÜœÜß ÆÜ´ÃÜß ÆÜÝ´ÜÃÜÜå ‘ÜÃÜ ”ÜêÜßÃÜå ´ÜåÃÜå ƒÜܲÜÏÜÜØ Æܲ´ÜÜå ÓÜå‘å “å.   ËÜìÜ´‘ÜÓå ÆÜìÜÑÜåêÜàØ íÜæÁÜíÑÜ †å ÆÜÜÆÜ “å, ôíÜ圓܆å ÆÜìÜÑÜåêÜàØ †å ÁÜÏÜÚ “å, †Ü´ÏÜÜÃÜß ïÜÜåÍÜÜ “å .".". ÝíÜÁÜíÜÜ ´ÑÜÜÄÜÏÜâÝ´ÜÚ “å.   ôµÜßÃÜß ÆÜÓ´ÜصܴÜÜÃÜàØ ÏÜâì ´ÜåÃÜÜå ÝíÜêÜÜôÜ “å. ôµÜ߆ÜåÃÜÜå ôÜÜœÜÜå ïܱÜÄÜÜÓ ´ÜÜå œÜÜåøƒÜàØ †ÃÜå ÆÜÝíÜµÜ ù¹ÑÜ è “å.   ôµÜ߆ÜåÃÜå ÏÜÜüå ÄÜä÷ô³ÜÜñÜÏÜ “å ´Üå ÆÜàÓàóÜÜåÃÜß ÆÜå«å ÏÜÜµÜ íÜÜôÜÃÜÜ´ÜäÞÆ´Ü ÆÜâÓ´ÜÜå ÃܳÜß ÆÜ±Ü ÏÜÜ´ÜäÆܹÃÜÜ ÄÜÜæÓíÜÃÜå ‘ä´ÜܳÜÚ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå “å .".". ôµÜ߆Üå ôíÜåœ“Ü†å †Ø´Ü :ÆÜÂåÓ±ÜܳÜß ËÜÂúœÜÑÜÚÃÜÜå ôíÜß‘ÜÓ ‘ÓïÜå ´ÑÜÜÓå †åÏÜÃÜß ïÜÞø´Ü ÆÜàÓàóÜÜå ‘Ó´ÜÜØ †ÃÜå‘ ÄܱÜß œÜ²ß èïÜå.   †Ü¹ïÜÚÃÜß ÀÝóü†å ÆÜàÓàóÜ ‘Ó´ÜÜØ ôµÜß ‹œœÜ ÆÜÂܱÜß “å .".". ôµÜß ŸÑÜÜÓå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ôÜÜœÜÜ ôíÜÍÜÜíÜÃÜå †ÜåìƒÜïÜå †ÃÜå †åÃÜå è íÜÉܹÜÓ Ó÷åïÜå ´Ü³ÜÜ ÆÜàÓàóÜ ÆÜ±Ü ôµÜßÃÜå †ÜåìƒÜßÃÜå †åÃÜß ƒÜÜÝôÜÑÜ´ÜÃÜß ‘¹Ó ‘ÓïÜå ´ÑÜÜÓå ¹àÝÃÜÑÜÜÃÜàØ ÃÜå´Üä´íÜ ôµÜß¡Ý´Ü ÆÜÜôÜå è èïÜå. ÆÜ“ß ÆÜàÓàóÜÜå †åÏÜÃÜܳÜß ²Ó´ÜÜ ÆÜ±Ü ÃÜ÷Î ÉÓå †ÃÜå †åÏÜÃÜå íÜïÜ ‘ÓíÜÜÃÜß †ÆÜåšÜÜ ÆÜ±Ü ÃÜ÷Î Ó܃Üå .".".

‘÷åíÜ´Ü “å `™ÜÓ ÍÜÜØÄÜíÜÜ ôÜíÜÚ †ÜíÜå, ÆÜ±Ü ËÜÜØÁÜíÜÜ ‘Üå‰ ÃÜ †ÜíÜå.' ÆÜ±Ü ËÜÜÆÜà†å ôµÜßÃÜß ïÜÞø´Ü †ÜåìƒÜß, ÝÃÜÍÜÚÑÜ ËÜÃÜÜíÜß. ËÜ÷åÃÜÜåÏÜÜØ Ó÷åêÜß ‘ÜåÏÜì´ÜÜ-‘ÜÓà±ÑÜÃÜÜå õÜÜå´Ü ôÜâ‘íÑÜÜ ÝíÜÃÜÜ ËÜ÷åÃÜÜåÃÜß ´ÜåèÞôíÜ´ÜÜÃÜàØ ¹ïÜÚÃÜ ‘ÓÜíÑÜàØ “å. †åÏÜÃÜàØ ÏÜÃÜÜåËÜì ÏÜèËÜâ´Ü ‘ÑÜàÛ “å. ÆÜÜå´ÜÜÃÜàØ ¢íÜÃÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß Óß´Üå ôíÜ´ÜØµÜ ‡œ“Ü ÏÜàèËÜ ™Ü²ß †ÃÜå ‘åìíÜß ïÜ‘å èå³Üß ÏÜÜÃÜíÜÆÜÂÄÜÝ´ÜÏÜÜØ †ÃÜå ¹åïÜôÜåíÜÜÏÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÉÜìÜå †ÜÆÜß ïÜ‘å †åíÜØà ÃÜ’Ó ™Ü²´ÜÓ ÄÜÜØÁÜߢ†å ËÜ÷åÃÜÜåÃÜàØ ‘ÑÜàÛ “å. ôµÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß †Ü´ÏÜ-†ÜåìƒÜ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôíÜ´ÜصܴÜÜ †ÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ¡´Ü ÆÜ´ÑÜåÃÜß íÜÜ´Ü ‘÷åíÜÜ ÷íÜå †ÜÄÜì †ÜíÜß “å. †Ü ÀÝóü†å ôÜÏÜÄÜ ôÜØÆÜܹÃÜ †´ÑÜØ´Ü ‹ÆÜÑÜÜåÄÜß “å. o

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÄÜÜØÁÜߢÃÜå †å‘ ‘êÜÜ‘ÜÓÃÜß †ÃÜå ôÜÜå ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜß   †ÃÜÜåƒÜß †ØèÝêÜ †ÜÆÜ´ÜÜå ôÜØœÜÑÜ : 100 Tributes to Gandhiji.".". ÓèÃÜß‘àÏÜÜÓ ÆÜزÒÜ

†ÜçüÜåÄÜÂÜÉ ´ÜÜå †ÜÆÑÜÜ, ÆÜ±Ü `«ß‘ “å, ¡ ê܉ ¡, †ÃÜå ³Ü‰ èèå ‘ÓÜå²ÆÜÝ´Ü' †åíÜàØ ´Üàœ“‘ÜÓ³Üß ËÜÜåêÜßÃÜå ÝíÜèÑÜÜêÜšÏÜß ÆÜØݲ´Üå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÓÏÜåïÜ «Ü‘Óå ËÜÃÜÜíÜåêÜÜ ô‘çœÜÃÜå †åÏÜÃÜÜ ÍܱÜß ÉÇøÑÜÜå. †åÏÜÃÜÜå ‹‘ìÜü ÄÜÜØÁÜߢ ´ÜÓÉ ´ÜÜå ÃÜÜ è ÷ÜåÑÜ, ‘Ü ‘å †åÏÜÜØ ÝíÜèÑÜÜêÜšÏÜß†å †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ¡´Üå ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ, èåÃÜÜå ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ †ÃÜàíÜܹ ‘Ó´ÜÜØ ïÜé†Ü´ÜÏÜÜØ †Ü ïÜ˹Üå †ÜíÜå : ÏÜ÷Ü´ÏÜÜ ÄÜÜØÁÜß ´ÜÜå ¡¹àÄÜÓ ÷´ÜÜ, ´ÜåÏܱÜå ´ÜÜå ÍÜÜÓ´ÜÃÜÜå †Ü´ÏÜÜ †ÃÜå œÜ÷åÓÜå ËܹêÜß ÃÜ܃ÑÜÜå. †ÜÄÜìÃÜÜØ ËÜÁÜÜØ è íÜÜøÑÜÜå ÆÜ±Ü †å è ôÜâÓÃÜÜØ ÷´ÜÜØ. †åüêÜå ÃÜ’ß ³ÜÑÜàØ ‘å ËÜ÷åÃÜÃÜÜå ‹‘ìÜü †Ü

100 Tributes to Gandhiji Ramesh Thaakar, ÆÜ‘ÜïÜ‘ : ÃÜíÜ¢íÜÃÜ, íÜóÜÚ :2013, Coffee Table Book ôÜ܇” : ²ËÜêÜ ÓÜçÑÜêÜ, 9.5×13.25, †ÜüÚ ÆÜåÆÜÓ, ÆÜäó« : 248, _ 4,500

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

èàíÜÜÃÜ ‘êÜÜ‘ÜÓ ÆÜ´ÑÜå ÷´ÜÜå ‘å èå±Üå ô³Üìå ô³Üìå †åÏÜÃÜÜå ÆÜß“Üå ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå †ÃÜå ¢¹ ‘ÓßÃÜå ÏÜÜµÜ ÆÜåÝÃôÜêܳÜß ËÜÃÜÜíÜåêÜÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå ô‘çœÜ ÁÜÓßÃÜå †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ‘åíÜì †ÜçüÜåÄÜÂÜÉ †ÜÆÜíÜÜÃÜÜå è ÃÜ÷Î, ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜåÃÜÜå †ÝÍÜÆÜÂÜÑÜ ÆÜ±Ü ê܃ÜÜíÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÝÓñÜÏÜ ‘ÓÜíÑÜÜå ÷´ÜÜå. †å í܃ܴÜå ÝíÜèÑÜÜêÜšÏÜß ÆÜØݲ´Ü ÏÜàØË܉ÃÜÜØ ÄÜíÜÃÜÚÓ ÷´ÜÜØ. †ÃÜå‘ÜÃÜå‘ ‘êÜÜ‘ÜÓÜåÃÜå †å ÏÜìß œÜâøÑÜÜØ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå †å ôÜÜæÃÜÜ ÏÜ‘ôܹ³Üß ÆÜ±Ü íÜÜ‘åÉ ÷ÜåÑÜ. †å³Üß ÏÜÜåüÜ ™ÜÓÃÜÜØ †å ËÜ÷åÃÜ¢ÃÜÜ ÏÜÃÜÏÜÜØ †åíÜàØ ôÜÜØ‘²àØ ôÜÏÜß‘Ó±Ü è²ËÜåôÜêÜÜ‘ ËÜåôÜß ÄÜÑÜàØ ÷´ÜàØ ‘å †ÜíÜÜ ‘÷åíÜÜ´ÜÜ ‘êÜÜ‘ÜÓÜå †ÜíÜÜ ËÜåœÜÜÓ êÜôÜÓ‘ÜÃÜß ÃÜßœÜå ÏÜÜåüÜ ÏÜܱÜôÜÜåÃÜÜ ÷ô´ÜÜšÜÓÜå ÏÜåìíÜßÃÜå ÓÜå‘²ß ‘ÓßÃÜå ‘ÓÜå²ÆÜÝ´Ü ËÜÃÜß èíÜÜÃÜß ÆÜåÓíÜßÏÜÜØ è ÷ÜåÑÜ. «ß‘ “å, †å í܃ܴÜå ÓÜè‘ÜåüÃÜß ²ß.†åôÜ.ÆÜß. ‘œÜåÓßÏÜÜØ øêÜÜ‘Ú ´ÜÓß‘å ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜ †ÜåÄܱܵÜßôÜ íÜóÜÚÃÜÜ ÓÏÜåïÜ ôÜÜåÏÜÃÜÜ³Ü «Ü‘Óå †ÜíÜÜØ †ÆÜÏÜÜÃÜÜå ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜß ´ÜæÑÜÜÓß ÆÜ±Ü Ó܃Üß ÷´Üß, ÆÜ±Ü ´Üå ‘Üå‰ ‘ÓÜå²ÆÜÝ´Ü ËÜÃÜß èíÜÜÃÜß êÜÜåêÜàÆÜ´ÜÜ†å ‘ÓßÃÜå ÃÜ÷Î, ÆÜ±Ü ÝíÜÝíÜÁÜ šÜåµÜÃÜÜ êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ ÆܲåêÜß ÄÜÜØÁÜߢÃÜß “ËÜ߆ÜåÃÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ‘êÜÜÃÜÜ ÏÜÜÁÑÜÏܳÜß ‘Üå‰ ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜØ ËÜå ÆÜâØ«ÜØ íÜœœÜå †å‘µÜ ‘ÓßÃÜå ÓÜóü× ôÜÏÜšÜ ÏÜâ‘íÜÜÃÜß †ÍÜßÆôÜܳÜß. ÝíÜèÑÜÜêÜšÏÜß ÆÜØݲ´ÜÃÜÜ †ÜçüÜåÄÜÂÜÉ ´ÜÜå †åÏܱÜå †Ü Óß´Üå 1960ÃÜÜ †ÜçøüÜåËÜÓÃÜß ôÜÜ´ÜÏÜ߆å ÏÜåìíÑÜÜ, ÆÜ±Ü †åÏܱÜå ïÜé†Ü´Ü 1959ÃÜÜ †ÜçÄÜôüÃÜß µÜßôÜÏÜ߆å ÝíÜÓÜü íÑÜÝø´Ü´íÜÃÜÜ ôíÜÜÏÜß, ôíÜÜ´ÜصÑÜôÜåÃÜÜÃÜß †ÃÜå Ýí܃ÑÜÜ´Ü ÓÜèÆÜàÓàóÜ †åíÜÜ ÏÜÁÜà ÝêÜÏÜÑÜåÃÜÜ †ÜçüÜåÄÜÂÜɳÜß ‘Óß ÷´Üß. èåÏÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÆÜåÝÃôÜêܳÜß ‘ÓåêÜÜ ÓåƒÜÜØ‘ÃÜÃÜß ÃÜßœÜå ÏÜÁÜࢆå Õ÷¹ßÏÜÜØ ê܃Üß †ÜÆÑÜàØ ÷´ÜàØ : "ÝôÜíÜßêÜ ÃÜÜÉÓÏÜÜÃÜß"–"ÑÜ÷ ÄÜÜØÁÜߢ ‘ß 333


Õ÷¹àô³ÜÜÃÜ ‘ß èÃÜ´ÜÜ ‘Üå ÷ß ÃÜ÷Î ËÜÝê‘ ¹àÝÃÜÑÜÜ ‘ß ÆÜßݲ´Ü †ÜæÓ ¹àƒÜß èÃÜ´ÜÜ ‘Üå ôÜËÜôÜå ËÜ²ß ¹åÃÜ ÷æ | .".".†ÃÜå ÆÜ“ß †å ô‘çœÜ-†ÜçüÜåÄÜÂÜÉ ÑÜܵÜÜ †ÜÄÜì œÜÜêÜß ´Üå “å‘ 1999ÃÜÜ ÃÜíÜåÏËÜÓÃÜß †å‘íÜßôÜÏÜß ôÜàÁÜß. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ †å †å‘ôÜÜåÏÜÜ ô‘çœÜÃÜß ÃÜßœÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÆÜàµÜíÜÁÜâ ÝÃÜÏÜÚêÜÜ ÓÜÏܹÜôÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜÜ ÷ô´ÜÜšÜÓ ÃÜßœÜå †Ü ê܃ÜÜ±Ü “å : ËÜÜÆÜࢠ†ÜÆܱÜÃÜå ™Ü±ÜàØ ™Ü±ÜàØ ïÜ߃ÜíÜß ÄÜÑÜÜ" – "ê܃Üß ÄÜÑÜÜ “å. ´ÜåÏÜÜØ ‹ÏÜåÓíÜÜ èåíÜàØ ‘ïÜàØ ÃܳÜß, ôÜÜœÜÜ Ý¹êܳÜß ¢íÜÃÜÏÜÜØ ïÜའ³ÜíÜÜÃÜÜå ÆÜÂÑÜ´ÃÜ Ó܃Üß ¹åïÜÃÜàØ ÍÜêÜàØ ³ÜÜÑÜ ´ÜåíÜàØ ¢íÜß†å †å è ÏÜàƒÑÜ “å. ´ÜÏÜÜÓß ÝÃÜÏÜÚìÜ ÓÜÏܹÜôÜ ÄÜÜØÁÜß. †ÜñÜÏÜ ôÜåíÜÜÄÜÂÜÏÜ, 21-11-'99, íÜÁÜÜÚ.

´ÜåÏܱÜå ê܃ÑÜàØ : ‹ÆÜÓ èå ÝœÜµÜ “å †åÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜå œÜ÷åÓÜå ÃܳÜß, ÆÜ±Ü ™ÜâØü±ÜÃÜß ÃÜßœÜåÃÜÜå ÍÜÜÄÜ è ¹åƒÜÜÑÜ “å. †åÏÜÜØ †åÏÜÃÜß ÆÜÜå´Ü²ß †ÃÜå ôÜÜ¹Ü œÜÆÆÜêÜ œÜ²ÜíÜåêÜÜ †ÃÜå ‘¹ÏÜ ÍÜÓ´ÜÜ ËÜå ÆÜÄÜ è œÜß´ÜÓÜÑÜÜ “å. ÆÜ±Ü †åíÜß Óß´Üå ÓåƒÜÜØÝ‘´Ü ³ÜÑÜÜ “å ‘å †åÏÜÜØ ôÜ´Ü´ÜÃÜÜå ÍÜÜôÜ ³ÜÜÑÜ.

ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜØ ÆÜàµÜíÜÁÜâ ÆÜÜôÜå³Üß †ÜçüÜåÄÜÂÜÉ †ÃÜå ÝüÆÆܱÜß ÏÜåìíÜíÜÜ ÏÜÜüå ´ÜåÏÜÃÜÜ œÜÓ±ÜÜå³Üß íÜÁÜà ‹ÆÜÑÜàø´Ü ËÜß¡å ‘ÑÜÜå ô‘çœÜ ÷Üå‡ ïÜ‘å? ‘êÜÜ‘ÜÓÃÜÜå ôÜâšÏÜ ‘êÜÜÝíÜíÜå‘ †Ü ÆÜôÜعÄÜßÏÜÜØ íÑÜø´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ÓÜè‘ÜåüÃÜÜ ‘êÜÜ‘ÜÓ ÓÏÜåïÜ «Ü‘ÓÃÜß †Ü ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ ÷íÜå ´ÜÜå ôíÜÄÜÚô³Ü, ÆÜ±Ü ÝœÜµÜ‘ìÜÃÜÜ šÜåµÜå èåÏÜÃÜàØ ÃÜÜÏÜ †ÏÜÓ “å †åíÜÜ ‘êÜÜÄÜàÓà ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÓÜíÜìå “å‘ 1956ÏÜÜØ ÝÆܓܱÜß ÷´Üß. †å í܃ܴÜå ÓÏÜåïÜ «Ü‘Ó †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ³ÜÜå²Ü ô‘çœÜßôÜ ê܇ÃÜå ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ. †å ¡å‰ÃÜå ‘êÜÜÄÜàÓà †œÜØËÜÜå ÆÜÜÏÜß ÄÜÑÜÜ ÷´ÜÜ ‘å ÆÜÜåêÜßôÜ ƒÜÜ´ÜÜÃÜß ‘œÜåÓßÃÜß ïÜàó‘ ™ÜüÏÜÜì íÜœœÜå †ÜíÜÜå ÝèÝÃÜÑÜôÜ (†Ü ïÜ˹ †åÏÜÃÜÜå è “å.) ‘êÜÜ‘ÜÓ íÜôÜå “å! †ÜíÜÜØ íÜÜøÑÜÜå ê܃ÜíÜÜ ‹ÆÜÓÜØ´Ü †åÏܱÜå †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ ÷´ÜàØ : ÍÜêÜå †åÏܱÜå †Ü íÑÜÝø´Ü-ÓåƒÜÜØ‘ÃÜÜå ‘Üå‰ ôÜÜÏÜÜÃÑÜ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÈÖôÜ ÆÜÓ³Üß ‘ÑÜÜÛ ÷ïÜå ÆÜ±Ü †åÏÜÜØ èå ´Üå íÑÜÝø´ÜÃÜß íÑÜÝø´Ü´ÜÜÃÜÜ ‘؉‘ †åíÜÜØ ÆÜÂÍÜÜíÜ †ÃÜå †Ü‘óÜÚ±Ü íÜÓ´ÜÜÑÜ “å

334 

‘å èå ÉÜåüÜåÄÜÂÜÉÖôÜÏÜÜØ ÃܳÜß ”²ÆÜß ïÜ‘ÜÑÜÜØ, †å ÓåƒÜÜØ‘ÃÜÜåÏÜÜØ †å‘ ÆÜ‘ÜÓÃÜß ôÜØÆÜâ±ÜÚ´ÜÜ(‘ÏÆêÜßüÖÃÜåôÜ) “å ‘å èåÃÜß ÃÜÜÇÁÜ êÜßÁÜÜ íÜÄÜÓ œÜÜêÜå ÃÜ÷Î.

†ÜÄÜì ‹ÆÜÓ ÓÝíÜïÜØ‘Ó ÓÜíÜì ê܃Üå “å : ÏÜÃÜå †å íÜÜ´ÜÃÜß ƒÜÜ´ÜÓß “å ‘å ÆÜܵÜÃÜß ƒÜÓåƒÜÓß †ÜåìƒÜÓåƒÜ܆Üå ÆÜ‘²ß êÜåíÜÜÃÜß ´ÜåÃÜÜÏÜÜØ “àÆÜÜÑÜåêÜß ÝíÜÓêÜ ÆÜÂÝ´ÜÍÜÜ ¡å †å ÆܽݴÜôÜÓÃÜß ´ÜÜêÜßÏÜ ÆÜÜÏÜïÜå ´ÜÜå †åÃÜå ÆÜÜçü×Úåü ‘êÜÜ‘ÜÓÜåÏÜÜØ †å‘ †ÜÄÜíÜÜ ô³ÜÜÃÜÃÜÜ †ÝÁÜ‘ÜÓß ËÜÃÜÜíÜïÜå. ÆÜ±Ü ´ÜåÏÜ ÃÜÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜåÑÜ †Ü ݜܵÜÜå èåÏÜÃÜÜØ ´ÜåÏÜ ÆÜ±Ü ¡å †Ü è ôÜ܇”ÏÜÜØ “ÆÜÜÑÜ †ÃÜå ÆÜÂÝôܽ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ô³Üìå †ÜíÜ‘ÜÓ ÆÜÜÏÜïÜå.

ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ †å ôÜÜå èåüêÜß ôÜÝœÜµÜ ÍÜÜíÜÜØèÝê܆ÜåÃÜÜå †ÆÜâíÜÚ-†ÃÜÃÑÜ †åíÜÜå ôÜØœÜÑÜ 100 Tributes to Gandhji on his 100 Portraits by his 100 contemporariesÃÜÜ êÜÜØËÜÜ ïÜßóÜÚ‘³Üß èâÃÜ, 2013ÏÜÜØ è ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ³ÜÑÜÜ †ÃÜå ‘êÜÜÄÜàÓàÃÜß †ÜóÜÚíÜܱÜß ù¹ÑܳÜß ‹œœÜÜÓÜÑÜÜÃÜÜØ 57 íÜóÜåÚ †ÜËÜܹ ôÜÜœÜß Æܲß. ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ôÜÜå ÝíÜÝíÜÁÜ ÏÜàºÜÃÜÜ ô‘çœÜßôÜ †ÃÜå ´ÜåÃÜß ÃÜßœÜå ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜå ¿ÜÓÜ †ÆÜÜÑÜåêÜß †ØèÝê܆Üå ÏÜÜüåÃÜÜ ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜåÃÜß †åÏÜÃÜß íÑÜ܃ÑÜÜ ÆÜÓØÆÜÓÜÄÜ´Ü ÃÜ÷Üå´Üß. †åÏÜÃÜå †åíÜÜ ôÜÜå êÜÜå‘ÜåÃÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ ÆܲåêÜß ÄÜÜØÁÜߢÃÜß “ËÜ߆Üå ´ÜåÏÜÃÜÜ è ïÜ˹ÜåÏÜÜØ ÏÜåìíÜíÜß ÷´Üß ‘å èå êÜÜå‘Üå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ôÜØÄÜÏÜÜØ ‘å ÆÜÜ‘Ü ÓØÄÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷ÜåÑÜ. ÆÜ“ß ÍÜêÜå é° †³ÜÚÏÜÜØ †å ÏÜÜåüÜ ÏÜܱÜôÜ ÃÜÜ ÄܱÜÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ. †å ‘Üå‰ ÆÜ±Ü šÜåµÜÃÜÜ, ‘Üå‰ ÆÜ±Ü ÆܹåïÜÃÜÜ ÷ÜåÑÜ †ÃÜå ‘Üå‰ ÆÜ±Ü èËÜÜÃÜÏÜÜØ ê܃ܴÜÜ-ËÜÜåêÜ´ÜÜ ÷ÜåÑÜ. †å ôÜÜå†å ôÜÜåÃÜÜ ÃÜÜÏÜÃÜß ÑÜÜ¹ß †Ø´Üå †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß “å. ÏÜÜµÜ ³ÜÜå²ÜØ è ÃÜÜÏÜ ¡å‰†å ´ÜÜå" – "ÝíÜÃÜÜåËÜÜ ÍÜÜíÜå, ¢íÜÓÜè ÏÜ÷å´ÜÜ, ÏÜÜåÓÜÓ¢ ¹åôÜ܇, ¹ßÃܹÑÜÜêÜ ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ,†Óà±ÜÜ †ôÜɆêÜß, ¹Ü¹Ü ÁÜÏÜÜÚÝÁÜ‘ÜÓß, ôÜß. ÓÜèÄÜÜåÆÜÜêÜÜœÜÜÓß, èÑÜÆÜ‘ÜïÜ ÃÜÜÓÜÑܱÜ, ÄÜÄÜÃÜÝíÜ÷ÜÓß ÏÜ÷å´ÜÜ, ËÜêÜÓÜè ôÜ÷ÜÃÜß, ‘ÃÜæÑÜÜêÜÜêÜ ÏÜàÃÜïÜß, ËÜÜËÜÜ †ÜÏüå, ôÜ´ÜßïÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ÆÜØݲ´Ü ÓÝíÜïÜØ‘Ó, †ÏÜä´ÜÜ ÆÜÂß´ÜÏÜ, ÆÜàÓàóÜÜå¶ÜÏÜ [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÏÜÜíÜêÜØ‘Ó, ÏÜàê‘ÓÜè †ÜÃÜع, †üêÜÝËÜ÷ÜÓß ËÜÜèÆÜ܉ †ÃÜå ËÜß¡ †ÃÜå‘. †Óå, èå ÆÜÜå´Üå ÝÃÜÓšÜÓ “å, ÆÜ±Ü ¹ÜزߑâœÜÏÜÜØ ôÜÜÏÜåêÜ ÷´ÜÜ †ÃÜå èåÃÜÜØ êÜÄÃÜ ÄÜÜØÁÜߢ†å ‘ÓÜíÜåêÜÜØ †åíÜÜ †å‘ Ó´ÃÜÜ¢ ÃÜÜÄÜ¢ ËÜÜåÓßœÜÜÃÜß †ØèÝêÜ ÆÜ±Ü †åÏÜÜØ ôÜÜÏÜåêÜ “å. èåÏÜÜØ †åÏܱÜå ‹œœÜÜÓåêÜÜØ íÜÜøÑÜÜå ÓÏÜåïÜ «Ü‘ÓÃÜÜ ÷ô´ÜÜšÜÓÏÜÜØ “å †ÃÜå ÃÜßœÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ²ÜËÜÜ ÷ܳÜÃÜÜ †ØÄÜâ«ÜÃÜàØ ÝÃÜïÜÜÃÜ “å. Ó´ÃÜÜ¢ è±ÜÜíÜå “å ´Üå ËÜ÷à ÓôÜÆܹ “å. †å‘ ݹíÜôÜ ÓÜÏÜ¢ÍÜ܉†å ËÜÜÆÜàÃÜå ‘ûàØ ‘å ÏÜÜÓå ÏÜÜÓß ¹ß‘Óß ÆÜÓ±ÜÜíÜíÜß “å ´ÜÜå ïÜàØ ‘ÓàØ? †å ÆÜ“ß †å ‘ÃÑÜÜÃÜÜØ ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜܳÜå êÜÄÃÜ ‘ÓÜíÜ´ÜÜ ÆÜ÷åêÜÜØ ËÜÜÆÜà†å ïÜß ïÜß ÆÜÂݴܤÜ܆Üå (íÑÜôÜÃÜÏÜàÝø´Ü, ÏÜÜØôÜÜ÷ÜÓÃÜÜå ´ÑÜÜÄÜ, ôÜ´ÑÜ ËÜÜåêÜíÜàØ íÜÄÜåÓå) êÜåíܲÜíÜß †ÃÜå ÆÜ“ß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÓôÜÜå²å ¡ÃÜÃÜå èÏÜÜ²ß íÜÄÜåÓå íÜÜ´ÜÜå Ó´ÃÜÜ¢†å ÝíÜô´ÜÜÓÆÜâíÜÚ‘ ‘÷ß “å. †ÜƒÜÜ ôÜØÄÜÂ÷ÏÜÜØ †Ü †å‘ †ÃÜÜåƒÜàØ ÆÜäó« “å. ÓÏÜåïÜ «Ü‘Óå ËÜÃÜÜíÜåêÜÜ ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ÝíÜÝíÜÁÜ ô‘çœÜ ÆÜÓ †Ü ÏÜ÷ÜÃÜàÍÜÜíÜÜå†å ÄÜÜØÁÜߢ ÝíÜïÜåÃÜÜ ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ‹¹ÖÄÜÜÓ, ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ôÜ÷ß ôÜܳÜå ê܃ÑÜÜ “å. †Ü ê܃ÜÜ±Ü øÑÜÜÓå êÜåíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜàØ ´ÜåÃÜß ´ÜÜÓ៚ ÆÜ±Ü è±ÜÜíÜ܉ “å, ´ÜåÃÜß ÆÜÓ ÃÜèÓ ‘ÓíÜܳÜß ÓÏÜåïÜ «Ü‘ÓÃÜß †Ü ¹ß™ÜÚ ‘êÜÜ´ÜÆÜôÑÜÜÃÜÜå ÆÜ±Ü †Ø¹Üè †ÜíÜå “å. †Ü ËÜÁÜÜ ô‘çœÜßôÜ †ÃÜå †ØèÝê܆ÜåÃÜå ôÜÜåÃÜå †ÜØ‘²å ÆÜ÷ÜÇœÜܲíÜÜ ÆÜÜ“ì ÓÏÜåïÜ «Ü‘ÓÃÜß œÜÜìßôÜ íÜóÜÚÃÜß ´ÜÆÜôÑÜÜ “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜÜ ÆÜ‘ÜïÜ‘ßÑÜÏÜÜØ ÝíÜíÜå‘ ¹åôÜ܉ ‘؉‘ †å ÏÜ´ÜêÜËÜÃÜàØ ê܃Üå “å :

†ÃÜå ƒÜÓåƒÜÓ †å ÄÜÂØ³Ü †åíÜÜå è ËÜÃÑÜÜå “å. †åÃÜå †ÆÜâíÜÚ †ÜïÜÓ èåíÜÜ ÆÜàô´Ü‘ôÜŸ¡ ÝÃÜó±ÜÜ´ÜÃÜÜå ‘êÜÜ‘ßÑÜ ôÜØôÆÜïÜÚ ôÜÜØÆܲÒÜå “å. ôÜÜ²Ü ÃÜíÜ ËÜÜÑÜ ôÜíÜÜ ´ÜåÓ ˆœÜÃÜàØ ‘¹ ÁÜÓÜíÜ´ÜÜå 248 ÆÜäó«ÜåÃÜÜå †Ü ¹ì¹ÜÓ ÄÜÂØ³Ü ÉÜåÓ ‘êÜÓ †ÜçÈôÜåüÏÜÜØ “ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å èå ÷Ü²Ú ‘åôÜ ËÜ܇ÞòØÄÜÏÜÜØ ôÜØӚܑ ‘íÜœÜ ôÜܳÜå ÏÜÜµÜ _ œÜÜÓ ÷¡Ó ÆÜÜØœÜôÜÜå(4,500/-)ÏÜÜØ ‹ÆÜêÜËÁÜ “å1. †åÃÜß †ÜØ´ÜÓôÜÏÜäݽÃÜàØ ƒÜÓåƒÜÓàØ íܱÜÚÃÜ ïÜ˹ÜåÏÜÜØ †ÜÆÜíÜàØ ïÜøÑÜ ÃܳÜß, ÆÜÓØ´Üà ÏÜÜµÜ †åüêÜàØ è ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å †å †å‘ ‹¶ÜÏÜ ‘ÜåÝüÃÜÜ ‘êÜÜ‘ÜÓå ÝÃÜÆÜ¡íÜåêÜÜ ôÜÜå ÄÜÜØÁÜßݜܵÜÜåÃÜàØ †ÜêÜËÜÏÜ “å ´ÜÜå †åÏÜ ÆÜ±Ü ‘÷ß ïÜ‘ÜÑÜ ‘å ¹Óå‘ ÝœÜµÜÃÜß ÃÜßœÜå ÄÜÜØÁÜߢÃÜÜ ôÜÜå èåüêÜÜ ôÜÏÜ‘ÜêÜßÃÜÜåÃÜÜ ƒÜà¹ÃÜÜ ÷ô´ÜÜšÜÓÜåÏÜÜØ ê܃ÜÜÑÜåêÜß †ØèÝê܆ÜåÃÜå ‘ÜÓ±Üå †å ÆÜàô´Ü‘ †å‘ôÜÜå ݜܶÜÏÜÜØ ÆܲåêÜß ÄÜÜØÁÜß“ËÜßÃÜàØ †ÃÜÜåƒÜàØ †ÜêÜËÜÏÜ “å. †åÏÜÜسÜß 45 †ØèÝê܆Üå †ØÄÜÂå¢ÏÜÜØ, 28 ÄÜàèÓÜ´ÜßÏÜÜØ, 22 Õ÷¹ßÏÜÜØ †ÃÜå †å‘ †å‘ ËÜØÄÜÜìß, ÏÜÓÜ«ß, ÆÜØ¡ËÜß, ÝôÜØÁÜß †ÃÜå ‹¹âÚÏÜÜØ “å. ¹Óå‘ †ØèÝêÜíÜÜøÑÜÜåÃÜÜå †ØÄÜÂå¢, ÄÜàèÓÜ´Üß †ÃÜå Õ÷¹ßÏÜÜØ ´ÜÜÓ៚ ôÜܳÜåÃÜÜå †ÃÜàíÜܹ †ÃÜå †ØèÝêÜ †ÜÆÜÃÜÜÓÃÜÜå üâØ‘ÜšÜÓß ÆÜÝÓœÜÑÜ †å è ÆÜÜÃÜÜ ‹ÆÜÓ †ÃÜå ´ÜôÜíÜßÓ ôÜܳÜåÃÜÜå ÝíÜïÜåóÜ ÆÜÝÓœÜÑÜ ÆÜÜ“ìÃÜÜ ÆÜäó«ÜåÏÜÜØ †ÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå “å. †å ‹ÆÜÓÜØ´Ü ÆÜ±Ü †ÃÜå‘ ¹àêÜÚÍÜ ÉÜåüÜåÄÜÂÜÈÖôÜ †åÃÜÜ ôÜعÍÜÜÚå ôÜܳÜå “å. †å Óß´Üå †å †å‘ ¹ô´ÜÜíÜå¢ †³ÜíÜÜ ÏÜÜÝ÷´ÜßÄÜÂØ³Ü ÆÜ±Ü “å. †å ‘êÜÜ “å, ôÜÜÝ÷´ÑÜ “å †ÃÜå ‡Ý´Ü÷ÜôÜ ÆÜ±Ü “å. êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : ²ß/8, ÓÜè¹ßÆÜ ÆÜÜ‘Ú, ÏÜßÓÜØ üÜçÝ‘” œÜÜÓ Óô´ÜÜ  ÏÜݱÜÃÜÄÜÓ, †ÏܹÜíÜܹ-380 028 e-mail": rajnikumarp@gmail.com

†ÏÜÜÓß ôÜܳÜå ÓÏÜåïÜ «Ü‘ÓÃÜÜå ÏÜåìÜÆÜ ³Ü´ÜÜØ è †ÏÜÃÜå ´Ü´šÜ±Ü ÆÜ´Üß´Ü ³ÜÑÜàØ ‘å †Ü ´ÜÜå ÝíÜòÜ ôÜÏÜšÜ ÝíÜÃÜÜ ÝíÜêÜØËÜå ÏÜà‘ÜíÜàØ ¡å‰†å †ÃÜå †åÏÜÜØ Ó÷åêÜß †¹ÖÍÜà´Ü ôÜÜÏÜÄÜÂßÃÜå †ÃÜàéÆÜ è †åÃÜàØ ÝÃÜÏÜÜÚ±Ü ³ÜíÜàØ ™Üüå, ƒÜœÜÚÏÜÜØ èÓÜ ÆÜ±Ü ‘ôÜÓ ‘ÑÜÜÚ íÜÄÜÓ †åÃÜå †å‘ ÆÜÂÝïÜóü (øêÜÜÝôÜ‘) ÄÜÂسÜÃÜàØ ôíÜéÆÜ †ÜÆÜíÜàØ.

1.  ÏÜÜµÜ ÆÜÜØœÜ ÏÜÜôÜÃÜÜ üâØ‘Ü ÄÜÜìÜÏÜÜØ †Ü ÄÜÂسÜÃÜß 1000 ÃÜ‘êÜÜå íÜåœÜ܉ œÜà‘ß “å. ÷ÜêÜÏÜÜØ †ÆÜÂÜÆÑÜ “å. o

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

335


ÓÏܱÜßÑÜ †ÃÜå †ÝíÜôÏÜÓ±ÜßÑÜ ÆÜàô´Ü‘ : Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ †ÝòÜÃÜ‘àÏÜÜÓ

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ

‘ÜêÜåêÜ‘Ó (01 – 12 – 1885³Üß 21 – 08 – 1981) ¿ÜÓÜ ê܃ÜÜÑÜåêÜàØ ÆÜÂíÜÜôÜ-ôÜÜÝ÷´ÑÜÃÜàØ ÓÏܱÜßÑÜ †ÃÜå †ÝíÜôÏÜÓ±ÜßÑÜ ÆÜàô´Ü‘ †åüêÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ. ´ÜåÏܱÜå ‰.ôÜ. 1912ÏÜÜØ Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå ÓÜåèÃÜÜ íÜßôܵÜßôÜ ÏÜ܉êÜÃÜß ÆܹÑÜܵÜÜ ‘ÓßÃÜå ‘àêÜ ÆÜœÜßôÜôÜÜå ÏÜ܉êÜÃÜÜå †Ü ÆÜÂíÜÜôÜ œÜÜìßôÜ Ý¹íÜôÜÏÜÜØ ÆÜâ±ÜÚ ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå. †ÃÜØ´Ü-†ÜÃÜعÃÜß Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ-ÑÜܵÜÜÏÜÜØ ‘Ü.‘Ü.ÃÜß ôÜܳÜå †ÃÜØ´ÜËÜàíÜÜ ÏÜÓ°å‘Ó †ÃÜå ôíÜÜÏÜß †ÜÃÜعÃÜß ÝÏܵÜ-ôÜÜåËÜ´Ü ÷´Üß. ‘Ü.‘Ü.†å ôÜÜ´Ü íÜóÜÚ ËÜܹ †åüêÜå ‘å ‰.ôÜ. 1919ÏÜÜØ ÆÜÂíÜÜôÜ-íܱÜÚÃÜ ê܃ÜíÜÜÃÜÜå †ÜÓØÍÜ ‘ÑÜÜÚå ÷´ÜÜå. ´ÜåÏܱÜå †Ü êÜåƒÜÏÜÜìÜ

†ÜñÜÏÜÃÜÜ ôÜܳÜ߆Üå †ÃÜå ÝíܾܳÜßÚ†Üå ôÜÜÓà †ÜñÜÏÜÃÜÜ ÷ô´ÜÝêÜÝƒÜ´Ü ÏÜÜÝôÜ‘ ÏÜÜüå ïÜé ‘Óß ÷´Üß. Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜàØ †ÜÃÜع¹ÜÑÜ‘ †ÃÜå †ÃÜàÍÜíÜêÜÜÑÜ‘ íܱÜÚÃÜôÏÜ ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÏÜØÝ¹Ó ¿ÜÓÜ ‰.ôÜ. 1924ÏÜÜØ ÆÜàô´Ü‘ ôíÜéÆÜå ÆÜÂÄÜü ³ÜÑÜàØ. †åÝÆÜÂêÜ, 2006ÃÜÜ †ÜØ‘²Ü ÏÜàèËÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ‘àêÜ ÆÜœÜÜôÜ ÷¡Ó ÆÜ嫆 ÆÜÂÄÜü ³Ü‰ œÜâ‘ß ÷´Üß. èàêÜ܉, 2012ÏÜÜØ íÜÁÜà µÜ±Ü ÷¡Ó ÆÜ´ÜÃÜÜ ÆÜàÃÜÏÜÚàº±Ü ôÜܳÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜØœÜÜíÜÃÜ ÷¡Ó ÆÜ´ÜÃÜß §œÜ܉†å ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜå “å. ÆÜÂÜô´ÜÜÝíÜ‘ÃÜÜØ 22 ÆÜÜÃÜÜØ íܶÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜÃÜÜØ 185 ÆÜÜÃÜÜØ íܶÜÜ ÝüÆÆܱÜÃÜÜØ 48 ÆÜÜÃÜÜØ †åÏÜ ‘àêÜ ËÜôÜÜå ÆÜØœÜÜíÜÃÜ ÆÜÜÃÜÜØÏÜÜØ ÉåêÜÜÑÜåêÜÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ôÜÜ« éÝÆÜÑÜÜÃÜß Ý‘ØÏÜ´Üå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å. ‘Ü‘Ü ‘ÜêÜåêÜ‘Óå †Ü ÆÜàô´Ü‘ ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜܳÜß-ÆÜÂíÜÜôÜß †ÃÜå ÝÆÜÂÑÜ ôÜàù¹ ËÜÂúœÜÜÓß †ÃÜØ´ÜËÜàíÜÜ ÏÜÓ°å‘ÓÃÜÜ ÆÜÝíÜµÜ ôÏÜÓ±ÜÃÜå †ÆÜÚ±Ü ‘ÑÜàÛ “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜÜ ÏÜ´Üå `ÆÜÂíÜÜôÜ †å íÑÜÝø´Ü´íÜÃÜÜ ÝíÜ‘ÜôÜÃÜàØ ôÜÜÁÜÃÜ' †ÃÜå `¹åïÜÍÜÝø´ÜÃÜÜå †å‘ †ÃÜàÍÜíÜ´ÜÓËÜÜåì ÆÜ‘ÜÓ “å'. (ÆÜä. 12) †Ü è ‘Ü.‘Ü. ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ÷å´Üà ÏÜÜüå ³Ü´ÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜ †ØÄÜå †ÜÆܱÜÃÜå †ÜíÜàØ ôÜÜÉôÜÜÉ ôÜØÍÜìÜíÜå “å : ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ÆÜÂíÜÜôÜÏÜÜØ †ÜÆܱÜå èåüêÜß †ÄÜíܲÜå íÜå«ß†å ´ÜåüêÜàØ †åÃÜàØ ÆÜà±ÑÜ íÜÁÜÜÓå. ÍÜÜåÄÜÝíÜêÜÜôÜÃÜå êÜßÁÜå ‘å †ÜìôÜà †å¹ßÆܱÜÜÃÜå êÜßÁÜå ïÜÓßÓ ‹ÆÜÓ èå ‘Üü œÜ²ÒÜå ÷ÜåÑÜ ´Üå ‘Ü°ß ÃÜ܃ÜíÜÜå †å †å‘ ÁÜÜÝÏÜÚ‘ ôÜÜÁÜÃÜÜ ÏÜÃÜ܉ “å. (ÆÜä. 81)

Ý÷êÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ êÜå. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó, ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ, 1924ÏÜÜØ ÆÜ‘ÜÝïÜ´Ü ÆÜ÷åêÜß †ÜíÜäݶÜÃÜàØ ÆÜàÃÜÏÜàÚº±Ü íÜóÜÚ : 2012, ÆÜåÆÜÓËÜç‘ ËÜ܇ÞòØÄÜ, ôÜ܇” : 5.5×8.5, ÆÜÜÃÜÜØ : 254(234+20), _ 60

336 

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ íÜÜ´Ü-Óèâ†Ü´Ü ‘å íÑÜ܃ÑÜÜÃÜ-êÜåƒÜÃÜ ‘Ó´ÜÜ ÷ÜåÑÜ ´ÑÜÜÓå †åÏÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ÏÜÜåÓ ËÜÃÜßÃÜå ‘ìÜ ÝíÜïÜå ³ÜÃÜÄÜÃÜÜü ÃÜ ‘Óå ´ÜÜå è ÃÜíÜ܉ êÜÜÄÜå! †÷Î ‘óüÃÜå ‘ìÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜܲ´ÜÜ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘÷å “å" : ‘óü íÜå«íÜܳÜß, ¡´Ü ¡´ÜÃÜß †ÄÜíܲÜå ôíÜ圓܆å ôÜ÷ÃÜ ‘ÓíÜܳÜß, ÏÜܱÜôÜÃÜß ïÜÜÓßÝÓ‘, ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ †ÃÜå †ÜÁÑÜÜÝ´ÏÜ‘ [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÍÜâƒÜ ¥™Ü²å “å †ÃÜå ¢íÜÃÜÃÜÜå †ÜÃÜع ôÜÜݶíÜ‘ †ÃÜå ÝíÜïÜའËÜÃÜå “å. ÝíÜêÜÜÝôÜ´ÜÜ †ÃÜå ‘êÜÜÃÜàØ íÜåÓ ÷ÜåíÜܳÜß Ý´ÜÝ´ÜšÜÜ ¿ÜÓÜ è ÏÜܱÜôÜ ÓôÜÜôíÜܹÃÜß ïÜÝø´Ü ‘åìíÜß †ÃÜå ¡ìíÜß ïÜ‘å “å. èå †ÏÜà‘ Óß´Üå ´ÜÆÜôíÜß ÷ÜåÑÜ ´Üå è ‘ìÜÓÝôÜ‘ ³Ü‰ ïÜ‘å “å.  (ÆÜä. 181)

¹¶Üà †åüêÜå ¹¶ÜܵÜåÑÜ ËÜÜêÜ‘äó±Ü ‘ÜêÜåêÜ‘Ó [¹. ËÜÜ. ‘Ü.] ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ïÜæïÜíÜÃÜß ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜÏÜÜØ ôÜœÜíÜÜÑÜåêÜß Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜß §œÜ܉ †ØÄÜå ‘÷å “å ­: “å‘ ÃÜÜÃÜÆܱÜÏÜÜØ ŸÑÜÜÓå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ ÝíÜïÜå ôÜÜØÍÜì´ÜÜå ‘å ´Üå †åüêÜÜå §œÜÜå “å ‘å †åÃÜàØ Ýï܃ÜÓ ¡åíÜÜ è´ÜÜØ ÏÜܳÜÜÃÜß ÆÜÜ™Ü²ß ÃÜßœÜå ÆÜ²ß ¡ÑÜ “å. . . (ÆÜä. 19)

†Ü è ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜ ôÜÜšÜÜ´‘ÜÓ ÆÜ“ß ôÜèÚåêÜÜ ïÜ˹-Ýï܃ÜÓ ôÜÜÏÜå †ÜÆܱÜå ÃÜ´Ü ÏÜô´Ü‘ ³Ü‰ è‰†å “ß†å. ´Üå†Üå †ÜíÜàØ †ÜÄÜíÜàØ íܱÜÚÃÜ ‘Óå “å" : Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ" – "†ÜÑÜÜÚåÃÜàØ †Ü †Ü¾ô³ÜÜÃÜ, ´ÜÆÜôíÜ߆ÜåÃÜß †Ü ´ÜÆÜÜåÍÜâÝÏÜ" – "ÆÜàÓàóÜܳÜßÚ êÜÜå‘ÜåÃÜå ÏÜÜüå ÝœÜØ´ÜÃÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ †å‘ÜØ´Ü ô³ÜÜÃÜ, ³ÜÜøÑÜÜØÆÜÜøÑÜÜØÃÜÜå ÝíÜôÜÜÏÜÜå, ÝÃÜÓÜïÜ ³ÜÑÜåêÜ܆ÜåÃÜàØ ôÜÜØ´íÜÃÜ, ÁÜÏÜÚÃÜàØ ÝÆÜÑÜåÓ, ÏÜàÏÜâóÜÚà†ÜåÃÜß †ØÝ´ÜÏÜ Ý¹ïÜÜ, ôÜÜÁÜ‘ÜåÃÜàØ ÏÜÜåôÜÜì, ÏÜ÷ܹåíÜÃÜàØ ÁÜÜÏÜ †ÃÜå †íÜÁÜâ´ÜÃÜß ÆܳÜÜÓß “å. ÏÜܱÜôÜÜåÃÜå ´ÜÜå ïÜàØ, ÆÜïÜàÆÜšÜßÃÜå ÆÜ±Ü Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå †ÜÁÜÜÓ †ÆÜâíÜÚ “å. ôÜÜÄÜÓÃÜå ÏÜìÃÜÜÓß †ÃÜå‘ Ãܹ߆ÜåÃÜÜå †å ÝÆÜ´ÜÜ “å. †å è ôÜÜÄÜÓÏÜÜسÜß ‹¹ÖÍÜíÜåêÜÜØ íÜܹìÜåÃÜàØ †å ´Üß³ÜÚô³ÜÜÃÜ “å. ‘ÝíÜ‘àêÜÄÜàÓà†å †å `¹åíÜÜ´ÏÜÜ ÃÜÄÜÜÝÁÜÓÜè'ÃÜå ÆÜä³íÜßÃÜÜå ÏÜÜÃܹز ‘ûÜå “å ´Üå †ÃÜå‘ †³ÜÚå ÑܳÜܳÜÚ “å. Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ †å ÍÜâêÜÜå‘ÃÜàØ ôíÜÄÜÚ, ÑÜšÜÝ‘ÃÃÜÓÃÜàØ íÜôÜÝ´Üô³ÜÜÃÜ “å. èÄÜ´ÜÃÜÜØ ôÜíÜÚå ¹à :ƒÜÜåÃÜå ôÜÏÜÜíÜß êÜå †åíܲÜå ´Üå ÝíÜïÜÜì “å; ôÜíÜÚ ÝœÜØ´ÜÜÝÄÃÜÃÜå ïÜÏÜÜíÜß ¹å †åüêÜÜå †å «Ø²Üå “å; ‘àËÜåÓÃÜå ÆÜ±Ü †ÜñÜÑÜ †ÜÆÜß ïÜ‘å †åíܲÜå †å ÁÜÃÜÜ°Ò “å; †ÃÜå ÏÜÜåšÜÃÜß ôÜß²ß ËÜÃÜß ïÜ‘å †åíܲÜå †å §œÜÜå “å. (ÆÜä. 44 – 45)

Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÝµÜô³Üìß ÑÜܵÜÜÃÜÜØ ´Üß³ÜÜÚå ÆÜÂÑÜÜÄÜÓÜè, íÜÜÓܱÜôÜß, ÄÜÑÜÜ †ÃÜå œÜÜÓ ÁÜÜÏÜ ÑÜܵÜÜÃÜÜØ ´Üß³ÜÜÚå ËܹÓßÁÜÜÏÜ, ‘å¹ÜÓÃÜܳÜ, ÄÜØÄÜÜåµÜß, èÏÜÃÜÜåµÜß †åÏÜ ¹Óå‘ ÝíÜïÜå †êÜÜÑܹÜØ ÆÜ‘ӱÜÜå “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå †ÑÜÜåÁÑÜÜ †ÃÜå ËÜÜåÝÁÜÄÜÑÜÜ, ËÜåêÜಠÏÜ« †ÃÜå ÓÜÏÜ‘äó±Ü ôÜåíÜÜñÜÏÜ †ØÄÜå ôíÜ´ÜØµÜ ÆÜ‘ӱÜÜå †ÜêÜåƒÑÜÜØ “å. êÜåƒÜ‘å ÄÜØÄÜÜ¿ÜÓ †ÃÜå ùóÜß‘åïÜ, ¹åíÜÆÜÂÑÜÜÄÜ †ÃÜå ‹¶ÜÓ‘ÜïÜß, †ÜêÜÏÜÜå²Ü ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

†ÃÜå ÍÜßÏÜ´ÜÜêÜ, üå÷Óß †ÃÜå ÆܹÏÜËÜÜåÓß, ÓܱÜÜÄÜÜÏÜ †ÃÜå ÍÜÜåüœÜ©ß èåíÜÜØ ÆÜÂÜ‘äÝ´Ü‘-ôÜÜØô‘äÝ´Ü‘ ´ÜåÏÜ è ÁÜÜÝÏÜÚ‘†ÜÁÑÜÜÝ´ÏÜ‘ ô³ÜìÜå †ØÄÜå ÆÜ±Ü ÃÜÜåƒÜÜØ ÆÜ‘ӱÜÜå ÆÜܲÒÜØ “å. ÆÜÑÜÚüÃÜÏÜÜØ ÏÜÜåüàØ ÁÜÜÏÜ ÷ÜåÑÜ ‘å ÃÜÜÃÜàØ ÄÜÜÏÜ, ÆÜ÷ܲÃÜß ´Üìåüß ÷ÜåÑÜ ‘å ÃܹßÃÜÜå ´Üü íÜÜ´ÜÜíÜÓ±Ü, íÑÜÝø´Ü¹ïÜÚÃÜ †ÃÜå íÜô´ÜàÝô³ÜÝ´ÜÃÜàØ íܱÜÚÃÜ ¢íÜØ´Ü ÷ÜåÑÜ “å. †ÜÆܱÜÃÜå ÆÜ±Ü ‘Ü‘ÜÃÜß †ÜØÄÜìß ÆÜ‘²ßÃÜå ´ÜåÏÜÃÜÜ ôÜ÷íÜÜôÜÏÜÜØ ÆÜÂíÜÜôÜ ‘Ó´ÜÜØ ÷Üå‰†å †åíÜß †ÃÜàÍÜâÝ´Ü ³Ü´Üß Ó÷å “å. Äܾ‘ÜÓ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÁÜÏÜÚô³ÜìÜå †ÃÜå ´Üß³ÜÚÁÜÜÏÜÜåÃÜàØ ÝíÜÄÜ´Üå íܱÜÚÃÜ ‘ÑÜàÛ “å. ¡å‘å ´Üå†Üå †Üå“Ü ïÜ˹ÜåÏÜÜØ †œ“Üå ôÜÜÓ ÆÜ±Ü †ÜÆÜß ¹å “å. ¹ÜƒÜêÜÜ ´ÜÓß‘å êÜåƒÜ‘å œÜÜÓ ÁÜÜÏÜÜåÃÜß ÝíÜïÜåóÜ´ÜÜ œÜÜÓ íÜÜøÑÜÜåÏÜÜØ íܱÜÚíÜß “å" : ËܹÓßÃÜܳÜ, ‘å¹ÜÓÃÜܳÜ, ÄÜØÄÜÜåµÜß †ÃÜå èÏÜÃÜÜåµÜß †Ü œÜÜÓ ÁÜÜÏÜÜåÏÜÜØ ËܹÓßÃÜÜÓÜÑܱÜÏÜÜØ †åÃÜÜå íÜæÍÜíÜ †Ü‘óÜÚå “å, ŸÑÜÜÓå ‘å¹ÜÓÃÜܳÜÃÜÜ íÜÜ´ÜÜíÜÓ±ÜÏÜÜØ ÏÜàƒÑÜ´íÜå íÜæÓÜÄÑÜ è²å “å. èÏÜÃÜÜåµÜßÃÜß ÍÜíÑÜ´ÜÜ †ÜÆܱÜÜ ù¹ÑÜÏÜÜØ ‘ÜÑÜÏÜÃÜå ÏÜÜüå ô³ÜÜÃÜ ‘Óß êÜå “å, ŸÑÜÜÓå ÄÜØÄÜÜåµÜß ´ÜÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß ÆÜÝíܴܵÜÜÏÜÜØ è †ÜÆܱÜÃÜå ôÜÜíÜ ²àËÜÜ²ß ¹å “å. (ÆÜä. 148)

†ÜÆܱÜå èåÏÜ Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜß ÆÜíÜÚ´ÜÏÜÜìÜÏÜÜسÜß ´ÜåÏÜ †Ü ÆÜàô´Ü‘ÃÜß ÆÜäó«ôÜ؃ÑÜÜÏÜÜسÜß ÁÑÜÜÃÜÆÜâíÜÚ‘ ÆÜôÜÜÓ ³Ü‰†å ´ÜÜå †íÜ´ÜÓ±ÜÜåÃÜÜØ ”Ó±ÜÜØ ÆÜ±Ü ÃÜèÓå Æܲå è. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÝíÜœÜÜÓÃÜÜØ ³Ü² †ÃÜå ²Üì ‹ÆÜÓ ïÜ˹ÃÜÜØ ÆܱÜÚ †ÃÜå ÉâêÜÃÜß †åíÜß Óß´Üå ÏÜÜíÜè´Ü ‘Óå “å ‘å †åÏÜÜسÜß ÆÜÂÜÆ´Ü ³Ü´ÜàØ Éì †íÜ´ÜӱܚÜÏÜ´ÜÜ ÁÜÓÜíÜ´ÜàØ ÷ÜåÑÜ è! †ÜíÜÜØ †íÜ´ÜÓ±ÜÜå øÑÜÜÓåÑÜ °ÜØ‘ß ÃÜ ïÜ‘ÜÑÜ †ÃÜå øÑÜÜØÑÜ ÆÜ±Ü üÜØ‘ß ïÜ‘ÜÑÜ †åíÜÜØ ôÜÓì-ôÜ÷è ÷ÜåÑÜ “å. ËÜåÃÜÏÜâÃÜ †åíÜÜ †Ü ËÜå ÃÜÏÜâÃÜÜ †´ÑÜÜÓå íÜÜØœÜÜå †ÃÜå ÄÜÏÜå ´ÑÜÜÓå ƒÜÆÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü êÜÜå" : ÆÜÂíÜÜôÜ †åüêÜå †ÄÜíܲÜå íÜå«íÜÜÃÜß ËÜܹïÜÜ÷ß °ËÜ.  (ÆÜä. 12) ÏÜØݹÓÃÜß ÏÜâÝ´ÜÚÃÜÜØ ¹ïÜÚÃÜ ‘Ó´ÜÜØ Ýï܃ÜÓÃÜÜØ ¹ïÜÚÃÜÃÜÜå ‹ÏÜì‘Üå ÝíÜïÜåóÜ ÷ÜåÑÜ “å. (ÆÜä. 161)

ôÜ÷èíÜäÝ¶Ü †ÃÜå ôÜÏÜèíÜäݶÜÃÜÜ ôÜÜÁÜ‘ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÓÏÜâèíÜäݶÜÃÜÜ ôíÜÜÏÜß “å. †Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ™Ü±ÜÜ ËÜÃÜÜíÜÜå †ÃÜå ËÜÑÜÜÃÜÜå †åíÜÜØ “å ‘å †ÜÆܱÜÜØ ÷Üå« †ÃÜå ÷æÑÜÜÃÜå 337


ÏÜêÜ‘íÜÜÃÜß ÏÜ¡ ÆÜ²å “å. êÑÜÜå, †Ü †å‘ ÆÜÂôÜØÄÜÃÜÜå ÆÜÂôÜܹ œÜ܃Üß†å †ÃÜå ÁÜÃÑÜ ³Ü‰†å" : . . . ÃÜÜ÷íÜÜÃÜÜå ïÜÓßÓïÜàݽ ôÜܳÜå †³ÜíÜÜ ÏÜêÜÜÆÜ÷ ôÜܳÜå ‘ïÜÜå ôÜØËÜØÁÜ ÃܳÜß, †ÜƒÜàØ ïÜÓßÓ ÆÜêÜëÑÜàØ †åüêÜå ôÃÜÜÃÜ ôÜØÆÜâ±ÜÚ ³ÜÑÜàØ. †å íÑÜ܃ÑÜÜ ÆÜÂÏÜܱÜå è †ÏÜå ÃÜÜûÜ †ÃÜå ÆÜܱÜßÏÜÜسÜß ¢íÜ´ÜÜ ËÜ÷ÜÓ ÃÜß‘ëÑÜÜ. †ÍÜ‘ [†ËÜÓ‘, †ËÜÓƒÜ] †ÃÜå †´ÑÜØ´Ü ”ß±Üß Óå´ÜßÃÜå ‘ÜÓ±Üå ÆÜܱÜß ²÷ÜåìàØ ÷´ÜàØ. ÷àØ ŸÑÜÜØ ÃÜÜ÷´ÜÜå ÷´ÜÜå ´ÑÜÜØ ÆÜܱÜß ÆÜâÓ´ÜàØ §²àØ ÃÜ÷Î ÷ÜåíÜܳÜß ÏÜܳÜàØ ÆÜêÜÜìíÜÜ ÏÜÜüå ÏÜÜÓå ‹´ÜÜíÜìå ÆÜܱÜßÏÜÜØ ²âËÜ‘ß ÏÜÜÓíÜß Æܲß. ÏÜÃÜå ïÜß ƒÜËÜÓ ‘å ÏÜÜÓÜ ÏÜܳÜÜ †ÜÄÜì è †å‘ ÄÜÜåì ÆÜÂÜœÜßÃÜ Æܳ³ÜÓ ÆÜܱÜßÏÜÜØ ÁÑÜÜÃÜô³Ü ËÜå«Üå “å! †ÏÜÜÓÜØ ËÜØÃÜåÃÜÜØ ÏÜܳÜÜØ ÆÜÂåÏܳÜß ôÜƒÜ´Ü ÍÜåüÒÜØ. †íÜÜè ´ÜÜå ³ÜÑÜÜå, ÆÜ±Ü ÏÜܳÜÜÃÜß †Ø¹Ó íÜå¹ÃÜÜ ÆÜ÷ÜÇœÜíÜÜ èåüêÜàØ œÜæ´ÜÃÑÜ øÑÜÜØ ÓûàØ ÷´ÜàØ. ËÜÝÁÜÓ ïÜÓßÓå ÷àØ ÆÜÜ“Üå ¹Üå²´ÜÜå ÃÜß‘ëÑÜÜå ÃÜå ÁÜâ±Üß †ÜÄÜì ÷Ü³Ü ´ÜÆÜÜíÑÜÜ ÆÜ“ß è ÆÜêÜÜìåêÜÜØ ‘ÆܲÜØ ÝÃÜœÜÜåíÜíÜÜ ÆÜÜÏÑÜÜå. ËÜßèå ݹíÜôÜå ‘ÆÜÜì ‹ÆÜÓ ÆÜåêÜÜ ÏÜÜÓÜ ÝÏܵÜÃÜß ÃÜÜÃÜßïÜß ÆÜÂÝ´Ü‘äÝ´Ü ¥ÆÜôÜåêÜß ¹åƒÜ܉ ´ÑÜÜÓå †ÏÜÜÓÜå ÍÜåüÜå ‘åüêÜÜå ÆÜÂåÏÜÜì ÷´ÜÜå †åÃÜàØ ÆܹïÜÚÃÜ ³ÜÑÜàØ. (ÆÜä. 149-150)

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ÆÜÂíÜÜôÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜ ‘åíÜì œÜ°Ü±Ü-‹´ÜÓÜ±Ü è ÃܳÜß ‘Ó´ÜÜ, ÆÜÓØ´Üà ÝÃÜÓߚܱÜ-ÆÜÓßšÜ±Ü ÆÜ±Ü ‘Ó´ÜÜ Ó÷å “å. ÁÜÏÜÚ¹ïÜÚÃÜÃÜÜ ôÜ™ÜÃÜ †ÍÑÜÜôÜß ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ôÜÏÜÜè¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜœÜÜåü †íÜêÜÜå‘ÃÜ‘ÜÓ ôÜÜÝËÜ´Ü ³ÜÜÑÜ “å. ¹.ËÜÜ.‘Ü. ÏÜÜµÜ ÆÜÑÜüÚÃÜÏÜÜسÜß ÝÃÜ¡ÃÜع ÃܳÜß êÜå´ÜÜ, ÆÜÑÜÜÚíÜ †ØÄÜå ÝÃÜôÜËÜ´Ü ÆÜ±Ü íÑÜø´Ü ‘Óå “å. ´Üå†Üå ™ÜüÃÜܘÏÜÃÜå ËÜÜåÁÜÆÜÜ«ÏÜÜØ ÉåÓíÜß †ÜÆÜå “å. †åÏܱÜå †ÜÆÜåêÜÜ †Ü ‹¹Ü÷ӱܳÜß †ÜÆܱÜß ôÜÏÜè±Ü ÆÜ±Ü ôÆÜóü ³ÜïÜå" : Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜ ƒÜå²â´ÜÃÜß ÓôÜÜå‰ÏÜÜØ †èËÜÃÜàØ ôíÜÜíÜêÜØËÜÃÜ ÷ÜåÑÜ “å. ´ÜåÃÜß ÆÜÜôÜå íÜ÷ÜåÓÜÃÜß üÜåÆÜß èåíÜß †å‘ ÏÜÜåüß êÜÜå°ÜÃÜß ´ÜÆÜåêÜß ‘å ´ÜÜØôÜìß ÷ÜåÑÜ “å. †åÏÜÜØ †å ÆÜ÷åêÜÜØ êÜÜåü ËÜÜØÁÜßÃÜå ÆܳÜÓÜ ÆÜÓ ÏÜâ‘ß ¹å “å. ÆÜ“ß µÜ±Ü ÆܳÜÓÜÃÜÜ œÜâêÜÜÏÜÜØ ¹åíÜ´ÜÜ ôÜìÄÜÜíÜß ´ÜåÃÜÜ ÆÜÓ †å è ´ÜÜØôÜìßÏÜÜØ ÓÜåüêÜ߆Üå ïÜå‘ß êÜå “å. †å ËÜÁÜß ÓÜåüêÜ߆Üå ÷ܳÜéÏÜÜêÜ ÆÜÓ Ó܃Üß ÉÓß †å è ´ÜÜØôÜìßÏÜÜØ ïÜÜ‘ ÓÜØÁÜß êÜå “å. ´ÜÜØôÜìß êÜÜå°ÜÃÜß †åüêÜå ÄÜÏÜå ´Üå ïÜÜ‘ †å‘ è ÓØÄÜÃÜàØ ³Ü‰ ¡ÑÜ “å. ÷íÜå †åÃÜå ïÜàØ ¡å‰†å? ïÜÜ‘ÓÜåüêÜß ÁÜÓ܉ÃÜå ƒÜÜÑÜ †ÃÜå ´ÜÜØôÜìß ¥ü‘å †åüêÜå ÆÜܱÜß ÆÜßíÜÜÃÜàØ ÆÜ±Ü †å è íÜÜôܱÜ. èÏÜßÃÜå ËÜÆÜÜåÓå

338 

èÓÜ íÜÜÏÜ‘àÝšÜ ‘Óß êÜå, †ÃÜå †å è ´ÜÜØôÜìß ÏÜܳÜÜ ÆÜÓ Ó܃Üß †åÃÜÜ ÆÜÓ ÉÇüÜ èåíÜàØ ËÜÜØÁÜß ¹å, †åüêÜå ‘åÓßÃÜÜ ÄÜÜåüêÜÜ èåíÜ²Ü ‘ÓÜ †Ü‘ÜïÜÏÜÜسÜß ÆÜ²å ´ÜÜåÑÜå ÝïÜÓ ôÜêÜÜÏÜ´Ü. †ÜüêÜß ôÜâ” †ÃÜå Ý÷‘ÏÜ´Ü ÷ÜåíÜÜ “´ÜÜØ ïÜ÷åÓ߆Üå ‘÷å “å ‘å ÆÜ÷ܲÃÜÜ êÜÜå‘Üå èØÄÜêÜß. èØÄÜêÜß ƒÜÓÜ è ´ÜÜå! èØÄÜêÜÏÜÜØ Ó÷å ´Üå †ÆÜØÄÜ ÷ÜåÑÜ ÃÜ÷Î †ÃÜå †ÆÜØÄÜÆܱÜàØ †å ´ÜÜå ôÜàÁÜÜÓÜÃÜÜå ÆÜÜÑÜÜå †ÃÜå Ýï܃ÜÓ “å. †ôÜ؃ÑÜ ôÜÜÁÜÃÜÜå íÜÄÜÓ èå œÜêÜÜíÜß ÃÜ ïÜ‘å ´Üå ôÜàÁÜÓåêÜÜå, †ÃÜå †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“ÜØ ôÜÜÁÜÃܳÜß œÜêÜÜíÜíÜÜÃÜß ËÜÜ÷ÜåïÜß èåÃÜÜÏÜÜØ “å ´Üå èØÄÜêÜß, †å íÑÜ܃ÑÜÜ ïÜàØ ôÜÜœÜß ÃܳÜß?  (ÆÜä. 107-108)

†Ü ÆÜàô´Ü‘ÏÜÜØ ÆܹÑÜܵÜß †ÃÜå ‘êÜÏÜÑÜܵÜß ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ÆÜÑÜÚüÃÜ-ô³ÜìÜå³Üß ÏÜÜزßÃÜå ÆÜ‘äÝ´Ü-ôÜÜ̹ÑÜÚÃÜàØ †ÜËÜå÷âËÜ †ÃÜå †Ü÷ÖêÜܹ‘ íܱÜÚÃÜ ‘ÑÜàÛ “å. ´ÜåÏܱÜå ÏÜ«³Üß ÏÜÜزßÃÜå ÏÜØÝ¹Ó †ÃÜå ÆÜÜ«ïÜÜìܳÜß ÏÜÜزßÃÜå ÁÜÏÜÚïÜÜìÜÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´ÜÜå êÜßÁÜß “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå íÜäšÜÜå †ÃÜå íÜܹìÜå, ÆÜàóÆÜÜå †ÃÜå ÆÜ÷ܲÜå, ”Ó±ÜÜØ †ÃÜå ´ÜÜÓêÜÜ, ôÜÓÜåíÜÓ †ÃÜå †Ü‘ÜïÜ, Æܳ³ÜÓ †ÃÜå ËÜÓÉ ÝíÜïÜå ÓôÜÆܹ íÜÜ´Ü ÏÜÜØ²ß “å. ´ÜåÏܱÜå ôÜÜÁÜà†Üå-ôÜØÃÑÜÜôÜ߆Üå, ¸ÝóÜ ÏÜàÝÃ܆ÜåÃÜÜÄÜÜ ËÜÜíÜ܆Üå, íÜåÆÜÜÓ߆Üå-ÆÜÂíÜÜôÜ߆Üå, ƒÜå²â´ÜÜå-ÏÜèâÓÜå ôÜܳÜå ôÜØíÜܹ ‘ÑÜÜÚå “å. ‘ÜêÜåêÜ‘Óå ƒÜ܃ÜßËÜÜíÜÜ †ÃÜå ôÜÜåÏÜËÜÜÓÝÄÜÝÓ ËÜÜíÜÜ èåíÜÜ ÝôܽÑÜÜåÄÜ߆Üå³Üß ÏÜÜزßÃÜå ËÜܹÓà †ÃÜå ‘æÓÜÝôÜØÄÜ èåíÜÜ ôÜÜÏÜÜÃÜÁÜÜÓ‘Üå ÝíÜïÜå ÆÜ±Ü ê܃ÑÜàØ “å. ´ÜåÏÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜíܱÜÚÃÜÏÜÜØ †ÃÃܹåíÜ †ÃÜå ÝÃܹܺåíÜßÃÜß †ÝÃÜíÜÜÑÜÚ´ÜÜ ÆÜ±Ü †ÜíÜå “å. ‘Ü.‘Ü.†å ÆÜÑÜÚüÃÜÃÜÜ †ÃÜàÍÜíÜÜåÃÜß ôÜܳÜåôÜܳÜå ¹Ø´Ü‘³Ü܆Üå †ÃÜå ÆÜàÓܱÜÄÜܳÜ܆Üå ÆÜ±Ü üÜØ‘ß “å. êÜåƒÜ‘å ô³ÜìÏÜÝ÷ÏÜÜ †ÃÜå ïÜ˹íÑÜà´ÆÜÝ¶Ü ´ÜåÏÜ è ô³ÜÜÝÃÜ‘ Óß´ÜÝÓíÜÜè †ÃÜå ôíÜÑÜØ íÜ´ÜÚÃÜ-íÑÜíÜ÷ÜÓÃÜÜå ÆÜ±Ü ‹êêÜåƒÜ ‘ÑÜÜÚå “å. ôÜÏÜÄÜ ÆÜàô´Ü‘ ÄÜàèÓÜ´Üß ïÜ˹ÍÜزÜåì, ÏÜÓÜ«ß ÆÜØÝø´Ü†Üå, ôÜØô‘ä´Ü ðêÜÜå‘Üå, †ØÄÜå¢ ‘ÝíÜ´Ü܆Üå³Üß ÍÜÑÜàÛÍÜÑÜàÛ è±ÜÜÑÜ “å. ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘ÓÃÜß ÍÜÜóÜÜïÜæêÜß ÃܹßÃÜÜØ ÃÜßÓÃÜß èåÏÜ ƒÜìƒÜì íÜ÷å´Üß Ó÷å “å. ÆÜàô´Ü‘ÃÜàØ ÝÆÜô´ÜÜìßôÜÏÜàØ †ÃÜå “åêêÜàØ ÆÜÂ‘Ó±Ü †åüêÜå `ÉêÜñÜàÝ´Ü'. †Ü ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ËÜâêÜÜ´Ü ‘Óå [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓßÏÜÜØ ÏÜÜÓß ÆÜÜôÜå ‹´ôÜÜ÷ÃÜß ÏÜâ²ß «ß‘ «ß‘ ÷´Üß, ïÜÓßÓ ¹àËÜÚì ÆÜ±Ü ƒÜ²´ÜêÜ ÷´ÜàØ. íÜå²Éß ÃÜ܃ÜíÜÜ ÏÜÜüå ÄÜÏÜå ´ÜåüêÜÜå íÜƒÜ´Ü ÷´ÜÜå, ‘ïÜÜ ‹¼åïÜ íÜÄÜÓ ¢íÜÃÜ ÄÜÜìíÜÜÃÜß ÏÜÜÃÜÝôÜ‘ ´ÜæÑÜÜÓß ÷´Üß. ÏÜÃÜå ÓÜØÁÜ´ÜÜØ †Üíܲ´ÜàØ ÷´ÜàØ, ÆÜܱÜßÏÜÜØ ´ÜÓ´ÜÜØ †Üíܲ´ÜàØ ÷´ÜàØ †ÃÜå †å‘êÜÜ †å‘êÜÜ ÏÜÃÜÜåÓÜŸÑÜÜå ôÜåíÜ´ÜÜØ †Üíܲ´ÜàØ ÷´ÜàØ. ‘à¹Ó´Ü ôÜܳÜå †å‘éÆÜ ³ÜíÜÜ èåüêÜß ÏÜÃÜÜåíÜäÝ¶Ü ‘åìíÜÜÑÜåêÜß ÷´Üß †ÃÜå ÝÃÜóÆÜÜÆÜ ÆÜÂíÜäݶÜÃÜàØ Éì ÆÜ±Ü ‘Ü؉‘ ôÜÜݶíÜ‘ è ÏÜìïÜå †åíÜß ñÜ½Ü ÷´Üß. ËÜߢ ÏÜÜåüÜÏÜÜØ ÏÜÜåüß ´ÜæÑÜÜÓß ´Üå ÆÜÂåÏÜÜì ÝÏܵÜÜåÃÜÜå ôÜܳÜ. (ÆÜä. 180)

†ÜôÜÏÜÜÃÜß-ôÜàêÜ´ÜÜÃÜß †ÜÆÜݶ܆ÜåÃÜàØ ´ÜÜزíÜÃÜä´ÑÜ ¡å‰ êÜßÁÜàØ “å. †ÜíÜÜ í܃ܴÜå, ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜå `‘å¹ÜÓÃÜܳÜ' ÆÜ‘ӱÜÏÜÜØ ê܃ÜåêÜàØ “åêêÜàØ íÜÜøÑÜ ÆÜ÷åêÜàØ ÑÜܹ †ÜíÜå “å", `†å‘ Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ ÆÜ±Ü †ÜÆܱÜå †ÜÁÜàÝÃÜ‘´ÜÜÃÜÜ ÷àÏÜêÜÜÏÜÜسÜß ËÜœÜÜíÜß ÃÜ÷Î ïܑ߆å?' (ÆÜä.164) ÆÜ‘äÝ´Ü-œÜÜ÷‘ †ÃÜå ÆÜàô´Ü‘-íÜܜܑÃÜå ´ÑÜÜÓå †ÃÜå †´ÑÜÜÓå ÆÜ±Ü Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜÂô´Üà´Ü è±ÜÜÑÜ “å. †ÜÆܱÜÃÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ ÝíÜïÜå ¡±ÜíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ‘åÏÜ ÃÜ ³ÜÜÑÜ? Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ‘ÜåÃÜå ÃÜ ³ÜÜÑÜ? †Ü è Óß´Üå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜàô´Ü‘ íÜÜØœÜßÃÜå ÆÜ±Ü Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ‘ÓíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³ÜÜÑÜ. íÜìß, Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ‘ÑÜÜÚ ÆÜ“ß ÆÜ±Ü Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ ÆÜàô´Ü‘ íÜÜØœÜíÜÜÃÜàØ ÏÜÃÜ ³ÜÜÑÜ. ¡å †ÜíÜàØ ‘ïÜàØ ÃÜ ³ÜÜÑÜ ´ÜÜå ÆÜ÷åêÜÜØ †å ÆÜíÜÚ´Ü ÝíÜïÜå, ÆÜ“ß †å ÆÜÂíÜÜôÜ ÝíÜïÜå, †Ø´Üå †å ÆÜàô´Ü‘ ÝíÜïÜå †ÃÜå ôÜÜíÜ “åêêÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜ ÝíÜïÜå è ÃÜíÜåôÜÓ³Üß ÝíÜœÜÜÓíÜàØ Æܲå! †ÜÆܱÜå ´ÜÜå †å ‘÷åíÜàØ †ÃÜå ÑÜܹ Ó܃ÜíÜàØ è ÓûàØ ‘å, Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ †å ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÃÜÜÏÜÃÜÜ `ôÜíÜ܉ ÄÜàèÓÜ´Üß' ´ÜÓɳÜß `ôܹÖÍÜÜÄÜß ÄÜàèÓÜ´Ü߆Üå'ÃÜå ÏÜìåêÜÜå †ÏÜâêÑÜ †šÜÓ-íÜÜÓôÜÜå “å.

ÏÜÜÃÜíÜÃÜß ¢íÜÃÜ-íÜ´ÜÚÃÜïÜæêÜß ÏÜÜåôÜÏÜÏÜÜØ ÆÜÝÓíÜ´ÜÚÃÜ êÜÜíÜß Ó÷ß “å. ÆÜÑÜÜÚíÜÓ±ÜÃÜÜ ÏÜÜÏÜêÜå Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ƒÜÜåìÜå ƒÜå¹ÜÃÜÏÜå¹ÜÃÜ ³Ü‰ ÓûÜå “å. ‹¶ÜÓ܃ÜØ²å ‰.ôÜ. 2013ÏÜÜØ

êÜåƒÜ‘-ôÜØÆÜ‘Ú : †ÁÑÜÜÆÜ‘, ÆܑܵÜÓ´íÜ †ÃÜå ôÜÏÜâ÷ ÆÜ´ÑÜÜÑÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ, ÄÜâèÓÜ´Ü ÝíܾÜÆÜß«, †ÜñÜÏÜ-ÏÜÜÄÜÚ, †ÏܹÜíÜܹ – 14 e-mail": ashwin"-vidyapeeth@yahoo.co.in

“å ‘å, Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜß ÏÜàôÜÜÉÓß ÏÜÜüå èå ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓß ÷ÜåíÜß ¡å‰†å ´Üå †åÏÜÃÜß ÆÜÜôÜå ÃÜ÷Üå´Üß. ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓß íÜÄÜÓ ‘ÓåêÜß ÆÜÂíÜäݶ܆Üå †Üå“ÜÏÜÜØ †Üå“àØ Éì †ÜÆÜå “å. †åíÜàØ À°ÆܱÜå ÏÜÜÃÜ´ÜÜ ‘Ü.‘Ü. ÆÜÂíÜÜôÜÃÜå ÝÃÜÝÏÜ¶Ü ËÜÃÜÜíÜßÃÜå ‘åìíܱÜßÃÜå ¢íÜÃÜ ôÜܳÜå †Ü Óß´Üå ¡å²å “å" : ‘åìíܱÜß †å ¢íÜÃÜÃÜß ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓß ÷ÜåíÜܳÜß ‘åìíܱÜß‘ÜÓÃÜå ´ÜÜå ¹Óå‘ ËÜÜËÜ´ÜÏÜÜØ ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓß ÆÜâÓåÆÜâÓß ‘ÓíÜÜÃÜàØ ôÜâ”íÜàØ è ¡å‰†å. (ÆÜä. 180)

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜå ÆÜâ“ß†å ‘å, †ÜÆÜÃÜß ÆÜÜôÜå `Ý÷ÏÜÜêÜÑÜ' ‘šÜÜÃÜÜ ÆÜÂíÜÜôÜ ÏÜÜüåÃÜß ÆÜâíÜÚ´ÜæÑÜÜÓßÏÜÜØ ïÜàØ ïÜàØ ÷´ÜàØ? †Ü ÓûÜå ´ÜåÏÜÃÜÜå èíÜÜËÜ" :

o

‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜ ‘ÜêÜåêÜ‘Ó ÝêÜÝƒÜ´Ü ‹ÆÜêÜËÁÜ ÆÜàô´Ü‘Üå ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ¿ÜÓÜ ÷ÜêÜÏÜÜØ ‘Ü‘ÜôÜÜ÷åËÜÃÜÜ ÆÜàô´Ü‘ÜåÃÜÜ ÆÜàÃÜ:ÏÜັÜÃÜàØ ‘ÜÑÜÚ ”²ÆÜÍÜåÓ œÜÜêÜß ÓûàØ “å. ™Ü±ÜÜ í܃ܴܳÜß †êÜÍÑÜ ÆÜàô´Ü‘Üå ÆÜ±Ü ÷íÜå ‹ÆÜêÜËÁÜ “å.".". †Üå´ÜÓÜ´Üß ¹ßíÜÜêÜÜå _30.00 ¢íÜÃÜÆܹßÆÜ _150.00 ¢íÜÃÜ ôÜØô‘äÝ´Ü  _350.00 ¢íÜÃÜêÜßêÜÜ  _100.00 ËÜÜÆÜàÃÜß ”Ü؃Üß (ôÜØÝšÜÆ´Ü)  _15.00 ӃܲíÜÜÃÜÜå †ÜÃÜع  _150.00 ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  ôÜØÝšÜÆ´Ü ôÏÜÓ±ÜÑÜܵÜÜ  Ý÷ÏÜÜêÜÑÜÃÜÜå ÆÜÂíÜÜôÜ  ¢íÜ´ÜÜ ´Ü÷åíÜÜÓÜå  ÆÜÓô܃ÜÜ ÏÜä´ÑÜà  ŸÑÜÜØ ¹Óå‘ÃÜå ÆÜ÷ÜÇœÜíÜàØ “å. 

_60.00 _30.00 _60.00 _100.00 _100.00 _50.00

†ÜíÜå “å. . .

¢íÜÃÜ ÕœÜ´ÜÃÜ • ÆÜÂÜôÜØÝÄÜ‘ ÆÜÂÝ´ÜôÜܹ 339


ÄÜÜØÁÜߢÃÜß Ý¹ÃÜíÜÜÓß  : 100 íÜóÜÚ ÆÜ÷åêÜÜØ œÜعàêÜÜêÜ ÍÜÄÜàÍÜ܉ ¹êÜÜêÜ ôÜÆüåÏËÜÓÃÜß 15ÏÜß†å ²ËÜÚÃܳÜß †ÜÓØÍÜÜÑÜåêÜß ‘âœÜ èåÏÜ-èåÏÜ †ÜÄÜì íÜÁÜ´Üß Ä܉, íÜÁÜàÃÜå íÜÁÜà êÜÜå‘Üå ´ÜåÏÜÜØ ¡å²Ü´ÜÜ ÄÜÑÜÜ. †ÜçøüÜåËÜÓÃÜÜ †ÁÜíÜœÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜßÍÜ܉†å ‘ÜåêÜôÜÜÃÜß ƒÜܱÜÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘Ó´ÜÜ Õ÷¹ß ÏÜèâÓÜåÃÜß ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü ê܉ ´ÜåÏÜÃÜå ÆÜ±Ü ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÏÜÜØ ¡å²ÒÜ. ÃÜíÜåÏËÜÓÃÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ †«íÜÜݲÑÜàØ ÆÜâÓàØ ³ÜÜÑÜ †å ÆÜ÷åêÜÜØ ´ÜÜå ‘âœÜ †å‘ ÏÜ܉êÜ êÜÜØËÜß ³Ü‰ Ä܉. œÜÜÓ Ý¹íÜôÜÃÜÜ ÄÜÜìÜÏÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß µÜ±Ü íÜƒÜ´Ü ÁÜÓÆÜ‘² ‘Ó܉. èåÏÜÜØ µÜߢ ÁÜÓÆÜ‘²ÃÜå †Ø´Üå ÃÜíÜ ÏÜÜôÜÃÜß ôÜƒÜ´Ü ‘å¹ÃÜß ôÜ¡ †³ÜíÜÜ 60 ÆÜ܋òÃÜÜå ¹Ø² Éü‘ÜÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå. ÄÜÜØÁÜߢ†å ôÜ¡ ÆÜôÜع ‘Óß. ÆÜ±Ü ‘âœÜ ÆÜÓ ´ÜåÏÜÃÜß ÄÜåÓ÷ÜèÓßÃÜß ƒÜÜåü ÃÜÜ íÜ´ÜÜÚ‰, ¥êÜüÜÃÜß íÜÁÜà ÆÜÂÝôÜݽ ÆÜÜÏÜß. ‘âœÜ œÜÜêÜà Ó܃ÜÃÜÜÓ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷߆ÜåÃÜÜ èàôôÜÜÃÜÜ ÆÜ´ÜÜÆÜå ²ÓËÜÃÜÏÜÜØ 7000³Üß 8000 Õ÷¹ß†Üå ÷²´ÜÜì ÆÜÓ “å †åíÜÜ ôÜÏÜÜœÜÜÓ ÆÜÂÝôܽ ³ÜÑÜÜ. ËÜߢ ËÜÜèà Õ÷¹àô´ÜÜÃÜÏÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜåÃÜÜ Æܲ™ÜÜ ÆܲÒÜ. êÜÜ÷ÜåÓ, ݹê÷ß, †êÜÜ÷ÜËÜܹ, ÏÜàØË܉, ÏܺÜôÜ (œÜåÃÃÜ܉), †ÏܹÜíÜܹ.".". «å‘«å‘ܱÜå ÝíÜÝíÜÁÜ ÆÜ‘ÜÓå ÝíÜÓÜåÁÜÜå-¹åƒÜÜíÜÜå-ÍÜÜóܱÜÜå ³ÜÑÜÜØ. `ÃÜÜ´ÜÜêÜ Õ÷¹ß ‘ÜýÄÜÂåôÜå ÄÜÜåƒÜêÜåÃÜå ´ÜÜÓ ‘Óß è±ÜÜíÑÜàØ ‘å ôÜÓ‘ÜÓ ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷߆ÜåÃÜàØ ÝÃܹÚÑÜÆܱÜå ¹ÏÜÃÜ ‘Óß Ó÷ß “å, ÏÜÜüå Õ÷¹ÃÜß ôÜÓ‘ÜÓ ´Ü³ÜÜ ïÜÜ÷ß ôÜÓ‘ÜÓ íÜœœÜå ÆÜ²å †åÏÜ ‘ÓÜå.' ÆÜÓØ´Üà ÄÜÜåƒÜêÜå †ÜÏÜÜØ Õ÷¹ÃÜß ‘å ïÜÜ÷ß ôÜÓ‘ÜÓ ¿ÜÓÜ ¹ÓÏÑÜÜÃÜÄÜßÓß ‘ÓÜíÜíÜÜ ôÜàÁÜß ÆÜ÷ÜÇœÜå †å ÄÜÜìÜÏÜÜØ è ´ÜÜ. 18ÏÜß Ý²ôÜåÏËÜÓå ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ôÜ¡ÃÜß ÏÜà¹´Ü ÆÜâÓß ³Ü´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ “Üå²íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. †ÃÜå †åÃÜÜ œÜÜå³ÜÜ è ݹíÜôÜå ÄÜÜØÁÜßÍÜ܉†å ÝÄÜÓÏÜßÝüÑÜÜÃÜÜå íÜåïÜ ÁÜÜ ‘ÑÜÜåÚ, èå ‘ÜÑÜÏÜ ÏÜÜüå ÍÜÜÓ´Ü ÆÜÓ´Ü ÉÑÜÜÚ, ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß œÜÜêÜà Ó܃ÑÜÜå.

†ÜçøüÜåËÜÓ 1913 1, 3 ¡å÷Ü. 4   '' 6-82   '' 10   '' ¡å÷Ü., ÆÜÜå´ÜÜÃÜß èÃÏÜ´ÜÜÓ៚ †ØÄÜå †ÜíÜåêÜÜ ôÜعåïÜÜÃÜÜ 23 èíÜÜËÜÏÜÜØ ê܃ÑÜàØ – ÏÜ´ÜêÜËÜ – `†ÜÑ܃ÜÜÏÜÜسÜß †å‘ íÜóÜÚ †Üå“àØ ³ÜÑÜàØ.' 5 ¡å÷Ü., ÑÜàÃÜ܇üå² ÆÜÜüß¹ÜÓ ôÜÜåôÜÜÑÜüßÃÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ êܲ´ÜÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜÆÜ´ÜàØ ÆÜÂíÜœÜÃÜ ‘ÑÜàÛ. 4 ¡å÷Ü., Õ÷¹à†ÜåÃÜÜ ÏÜåìÜíܲÜÏÜÜØ êܲ´ÜÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜÆÜ´ÜàØ 9 ÆÜÂíÜœÜÃÜ ‘ÑÜàÛ †ÃÜå ‹™ÜÓܱÜàØ ‘ÑÜàÛ. 11 Óô´ÜÜÏÜÜØ 12 ²ËÜÚÃÜ, Õ÷¹ß†ÜåÃÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ ÷ÜèÓ, ô³Üì ÝíÜøüÜåÝÓÑÜÜ Ý³ÜÑÜåüÓ; ÃÜÜ´ÜÜêÜ Õ÷¹ß ‘ÜýÄÜÂåôÜÃÜÜ ÏÜصÜß ËÜÜåêÑÜÜ – ÏÜ´ÜêÜËÜ – `†Ü íÜßôÜ íÜóÜÚ³Üß ´ÜÏÜå †ÏÜÜÓß ‘àôÜåíÜÜ è ‘Óß “å; Õ÷¹ß ‘ÜåÏÜÃÜå ´ÜÏÜÜÓß ÆÜÂíÜäݶܳÜß ‘Ü؉ êÜÜÍÜ ³ÜÑÜÜå ÃܳÜß.".".' íÜÄÜåÓå. ôÜÍÜÜ ËÜÓƒÜÜô´Ü ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. ËÜߢ ôÜÍÜÜ ³Ü‰ †åÏÜÜØ `ÃÜÜ´ÜÜêÜ Õ÷¹ßÏÜزì' 1

340 

ÃÜÜÏÜÃÜß ôÜØô³ÜÜ ô³ÜÜÆÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. 13-16 ²ËÜÚÃÜ 176 ÃÑÜà ‘åôÜêÜ, ‘ÜåêÜôÜÜÃÜß ƒÜܱÜÜåÏÜÜØ ‘ÜÏÜ ‘ÓÃÜÜÓÃÜå, µÜ±Ü ÆÜÜ̲ÃÜÜå ‘Ó ÃÜ ÃÜß‘ìå ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÷²´ÜÜì ÆÜܲíÜÜ †ÃÜàÓÜåÁÜ ‘ÑÜÜåÚ. 7 18 ²ËÜÚÃÜ 19 ²ËÜÚÃÜ, èå†Üå êܲ´ÜÃÜß ÝíÜÓའ÷´ÜÜ ´ÜåÏÜÃÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ ÷ÜèÓ Ó÷ß ƒÜàêÜÜôÜÜå ‘ÑÜÜåÚ. “´ÜÜØ ÄÜÜØÁÜߢÏÜÜØ ÝíÜòÜÜôÜ ÃܳÜß †åíÜÜå «ÓÜíÜ ³ÜÑÜÜå. ³Üß ÃÜß‘ìÑÜÜØ. 20 Óô´ÜÜÏÜÜØ 218 ¡å÷Ü., ÄÜÜåÓÜ ôÜ÷ÜÑÜ‘ ôÜÝÏÜÝ´ÜÃÜß ËÜå«‘ÏÜÜØ ÷ÜèÓ. ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷߆ÜåÃÜå ê܉ÃÜå ÃÜß‘ìÒÜ. 22 ÃÑÜà ‘åôÜêÜ, `ÓÜò ²å‰êÜß ÏÜåêÜ'ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß, ´ÜÜ. 12ÏÜßÃÜß ôÜÍÜÜ †ØÄÜå ÆÜÜå´ÜÜÃÜß Þô³ÜÝ´Ü ôÆÜóü ‘Ó´ÜÜØ è±ÜÜíÑÜàØ ‘å ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ÃÜß êܲ´Ü ôÜܳÜå ôÜØËÜØÁÜ ÃÜ÷Üå´ÜÜå ~íÜÜ ‘åüêÜÜ‘ †Ü²ÆÜÂðÃÜÜå ‹«ÜíÜß, Õ÷¹ß ‘ÜåÏÜÏÜÜØ ÉÜüÉâü ÆÜܲíÜÜÃÜÜå, ~, ~‘ ÆÜÂÑÜÜôÜ ÷´ÜÜå. 5

[†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


23,24 25 26. 279

ÃÑÜà ‘åôÜêÜ ²ËÜÚÃÜ, ‘ÜåêÜôÜÜÃÜß ƒÜܱÜÜåÃÜÜ ÏÜÜÝêÜ‘Üå ôÜܳÜå œÜœÜÜÚ. `ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÏÜÓøÑÜàÓß'ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. ²Ø²ß, ƒÜÜݱÜÑÜ܆ÜåÃÜå ôÜØËÜÜåÁÜÃÜ, ô³Üì, ~‘ ÏÜØݹÓ. [ÃÑÜà ‘åôÜêÜ]

1. ÆÜÜåêÜ‘ ¡å÷Ü. †ÜíÑÜÜ; ÄÜÜåƒÜêÜå Õ÷¹ ÆÜ÷ÜÇœÑÜÜ. 2  ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ (1) ´ÜÜ. 6¬ß~ ¡å÷Ü.ÏÜÜØ ÏÜàôÜêÜÏÜÜÃÜÜåÃÜß †ÃÜå ´ÜÜ. 7ÏÜß~ ÄÜÜåÓÜ ôÜ÷ÜÑÜ‘ ôÜÝÏÜÝ´ÜÃÜß ôÜÍÜ܆Üå ³Ü‰. ÄÜÜØÁÜߢ ÷ÜèÓ ÷ïÜå. (2) ´ÜÜ. 7ÏÜß~ ÏÜݱÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß “âüÒÜ. 3  ËÜß¡ – ÆÜÝÿÜÏÜ ´ÜÓÉÃÜÜ – ÏÜÜåÓœÜå ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ‘ÓíÜÜ “ ÁÜÜíܱÜÜØ ËÜÜì‘Üå ôÜܳÜå ËÜÜÓ ôµÜ߆Üå ¡å÷Ü.³Üß ÃÜß‘ìß. ‘çêÜÃÜËÜå‘ ~ÏÜÃÜß ôÜܳÜå ÄÜÑÜÜ. 4  ÏÜݱÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜå ¹ôÜ Ý¹íÜôÜÃÜß ôÜ¡ ³Ü‰. 5  ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ´ÜÜ. 13³Üß ‘ÜåêÜôÜÜÃÜß ƒÜܱÜÜåÏÜÜØ ÷²´ÜÜêÜ ïÜé ³Ü‰.

28 29 30-31

[ÃÑÜà ‘åôÜêÜ] ˆÄÜÜåÄÜÜå10 ˆÄÜÜåÄÜÜå, ³Üß ÃÜß‘ìÑÜÜØ. œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ.

6  ÏÜàØË܉ÏÜÜØ, ‘åüêÜÜ‘ †ÜÄÜåíÜÜÃÜÜå ôÜÏÜšÜ, ÄÜÜåƒÜêÜå~ êܲ´ÜÃÜÜå ƒÑÜÜêÜ †ÜÆÑÜÜå, ô³Üì ôÜÓ ‘ÓßÏÜÍÜ܉ ‡ËÜÂÜ÷ßÏÜÃÜß †ÜçÝÉôÜ, ÆÜÂ. ~œÜ. ~ íÜÜݲÑÜÜ. 7  ÏÜݱÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß “âüÒÜ. 8  ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ‘ÓíÜÜ ´ÜÜ. ËÜߢ~ ÃÜß‘ìåêÜß ôµÜ߆ÜåÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² †ÃÜå ôÜ¡. 9 ÏÜݱÜêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜßÃÜå µÜ±Ü ÏÜÜôÜÃÜß ôÜ¡ ³Ü‰. 10 ÃÜÜ´ÜÜêÜÏÜÜØ, œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ †ÃÜå ÃÑÜà ‘åôÜêÜ íÜœœÜå ÃÑÜà ‘åôÜêܳÜß 16 ÏÜ܉êÜ ¹âÓ ~‘ ÄÜÜÏÜ.

ÃÜíÜåÏËÜÓ 1913 1, 2, 4 3 51 6 7

8

[œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ] œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ, `éüÓ'ÃÜÜ ƒÜËÜÓÆܵÜßÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ, `ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÏÜÓøÑÜàÓß'"–"ÃÜÜ ƒÜËÜÓÆܵÜßÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ, ³Üß ÆÜÄÜÆÜÜìÜ ‘âœÜ ‘Óß ÃÜß‘ìÒÜ ôÜíÜÜÓå 6-30 íÜÜÄÑÜå, ü×ÜÃôÜíÜÜêÜÃÜß ÷¹ †ÜåìØÄÜß ôÜ´ÑÜÜÄÜÂ÷ ‘ÓíÜÜ ÏÜÜüå.2 ÆÜÜÏÜɲÚ3, ÁÜÓÆÜ‘² ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß.4 íÜÜç‘ÖõÜôü, êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ, êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ œÜÜêôÜÚüÜ‹ÃÜ íÜÜç‘ÖõÜôü, ‘åôÜ œÜÜêÑÜÜå, ´ÜÜ. 14ÏÜßÃÜß ÏÜà¹´Ü Æܲß; ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÆÜÜ̲ ÆÜœÜÜôÜÃÜÜ ¡ÏÜßÃÜ †ÜÆÜß5 “âüÒÜØ; ‘çêÜÃÜËÜå‘ ôÜÜ³Ü ÏÜÜåüÓ ÄÜܲßÏÜÜØ ÃÜß‘ìß ‘âœÜ ‘ÓÃÜÜÓÃÜß ôÜܳÜå ³Ü‰ ÄÜÑÜÜ. ôüÜزüÚÃÜ, ÁÜÓÆÜ‘² ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß; ‘åôÜ œÜÜêÑÜÜå, ´ÜÜ. 21ÏÜßÃÜß ÏÜà¹´Ü Æܲß. ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ÆÜÜ̲ ÆÜœÜÜôÜÃÜÜ ¡´ÜÏÜàœÜÓ‘Ü †ÜÆÜß “âüÒÜ †ÃÜå ‘âœÜ ‘ÓÃÜÜÓÃÜß ôÜܳÜå

ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷  [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013] 

³Ü‰ ÄÜÑÜÜ. 9 ÄÜÂåÕêÜÄÜôüܲ6, ÆÜÜåêÜ‘ ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ.7 ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. 8 10 ²Ø²ß 11 ²Ø²ß, ‘åôÜ œÜÜêÑÜÜå9, ÝÃÜíÜå¹ÃÜ ‘ÑÜàÛ ‘å ËÜÁÜß èíÜÜËܹÜÓß ~ÏÜÃÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜß “å †ÃÜå íÜÁÜàÏÜÜØ íÜÁÜà ôÜ¡ ÏÜÜÄÜß. ÃÜíÜ ÏÜÜôÜÃÜß ôÜƒÜ´Ü ‘å¹ÃÜß †ÄÜÓ ôÜÜ« ÆÜÜ̲ÃÜÜ ¹Ø²ÃÜß ôÜ¡ ³Ü‰.10 ´ÜÜ. 12-7-13ÃÜÜ ÓÜåè êÜßÁÜåêÜàØ œÜÜÓ ÏÜÜôÜÃÜÜ ~‘üܱÜÜÃÜàØ íÜ嫆 †Üèå ÆÜâÓàØ ³Ü´ÜàØ ÷´ÜàØ, ÆÜ±Ü ÆÜÜ̲ µÜ±ÜÃÜÜå ‘Ó ÃÜß‘ìß ÃÜ ¡ÑÜ ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß †Ü íÜ嫆 œÜÜêÜà Ó܃ÜíÜÜ ÃÜø‘ß ‘ÑÜàÛ. 12 íÜÜç‘ÖõÜôü èåêÜ, êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ.11 13 íÜÜç‘ÖõÜôü èåêÜ. †÷Î Ó܃ÜåêÜÜ ÆÜÜåêÜ‘ †ÃÜå ‘çêÜÃÜËÜå‘ ôÜܳÜå Ó÷åíÜÜÃÜàØ ÏÜìÒàØ. 14 íÜÜç‘ÖõÜôü èåêÜ, ÆܳÜÏÜÃÜß ÁÜÓÆÜ‘²íÜÜìÜå ‘åôÜ œÜÜêÑÜÜå, µÜ±Ü ÏÜÝ÷ÃÜÜÃÜß ôÜ¡ ³Ü‰.12 15-1713 íÜÜç‘ÖõÜôü èåêÜ. 18 ËêÜàÏÜÉÜçÃüßÃÜ14 èåêÜ, êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. 19-3015 ËêÜàÏÜÉÜçÃüßÃÜ èåêÜ. 341


1 êÜزÃÜÏÜÜØ ôÜÍÜÜ; ô³Üì ‘ç‘ÖôüÃÜ ÷ÜçêÜ, ÆÜÂ. íÜ”ßÓ÷àôÜåÃÜ, íÜø´Ü܆Üå ÏÜ÷ØÏܹ †êÜß, †ôÜÉ †êÜß, ôÜÓÜåÝèÃÜß ÃÜ܇²à íÜÄÜÓå. 2 ‘âœÜ ‘ÓÃÜÜÓÃÜß ÷ÜÓ ~‘ ÏÜ܉êÜ êÜÜØËÜß ÷´Üß †ÃÜå ~ÏÜÜØ 2,037 ÆÜàÓàóÜÜå, 127 ôµÜ߆Üå †ÃÜå 57 ËÜÜì‘Üå ÷´ÜÜØ. 3 ü×ÜÃôÜíÜÜêÜÃÜß ÷¹ÏÜÜØÃÜàØ ÆÜ÷åêÜàØ ô³Üì. 4 ÆÜ±Ü ‘âœÜ œÜÜêÜà Ó÷ß. 5 Ó‘ÏÜ, ô³ÜÜÝÃÜ‘ Õ÷¹ß íÜåÆÜÜÓ߆Üå~ Óèâ ‘Óß ÷´Üß. 6 ü×ÜÃôÜíÜÜêÜÏÜÜØ ËÜÜêÉâÓ †ÃÜå ôüÜòüÚÃÜ ËÜœœÜå ~‘ ÄÜÜÏÜ. 7 ÄÜÜåƒÜêÜåÃÜå ÏÜìíÜÜ †ÃÜå ~ÏÜÃÜß ‡œ“ÜÃÜàôÜÜÓ Õ÷¹ÏÜÜØ ÆÜÂœÜÜÓ ‘ÓíÜÜ, ÆÜÜåêÜ‘, ´ÜÜ. 14ÏÜß~ Õ÷¹ èíÜÜ ÃÜß‘ìíÜÜÃÜÜ ÷´ÜÜ; ~ †ØÄÜå ~ ÄÜÜØÁÜߢÃÜå ÏÜìíÜÜ †ÜíÑÜÜ. ÆÜ±Ü ÄÜÜØÁÜߢÃÜß †ÜèÃÜß ÁÜÓÆÜ‘²³Üß ~ÏÜÃÜÜ ÏÜܳÜå ÁÜÏÜÚôÜØ‘ü §ÍÜàØ ³ÜÑÜàØ. ‘âœÜ ‘ÓÃÜÜÓÃÜå ‘åíÜì ôÜØÍÜÜìÆÜâíÜÚ‘, †ÜÄÜì ê܉ èíÜÜÃÜß ´ÜèíÜßè ‘Ó´ÜÜØ ~ÏÜÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß †ÃÜå ´ÜÜ. 17ÏÜß~ íÜÜç‘ÖõÜôüÃÜß †¹ÜêÜ´ÜÏÜÜØ µÜ±Ü ÏÜÜôÜÃÜß ôÜ¡ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. ´ÜÜ. 18ÏÜß~ ~ÏÜÃÜå ËÜÜåøôÜËÜÄÜÚ èåêÜÏÜÜØ ê܉ èíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. 8 ‘çêÜÃÜËÜå‘ ÄÜÜØÁÜߢÃÜß ôÜܳÜå ÷´ÜÜ. †Üèå ~ÏÜÃÜß ÁÜÓÆÜ‘² ‘Óß, ´ÜÜ. 15ÏÜß~ íÜÜç‘ÖõÜôüÏÜÜØ µÜ±Ü ÏÜÜôÜÃÜß ôÜ¡ ‘ÓíÜÜÏÜÜØ †ÜíÜß. 9 †Ü ô³Üì ÃÜÜ´ÜÜêÜÏÜÜØ “å. †÷ÎÃÜÜ ƒÜܱÜÏÜÜÝêÜ‘Üå~ ÉÝÓÑÜܹ ‘Óß ÷´Üß ‘å ~ÏÜÃÜÜ ÏÜèâÓÜåÃÜå ÄÜÜØÁÜß ÍÜÄÜÜ²ß êÜÜíÑÜÜå “å. ´Üå³Üß †Ü ‘åôÜ †÷Î œÜÜêÑÜÜå ÷´ÜÜå. 10  †Ü ~ÏÜÃÜß œÜÜå³Üß í܃ܴÜÃÜß ôÜ¡ ÷´Üß. 11  ‘å¹ß ÃÜØ. 947. 12  (1) †Ü ~ÏÜÃÜß ÆÜÜØœÜÏÜß í܃ܴÜÃÜß ôÜ¡ ÷´Üß. (2) êÜÜ÷ÜåÓÏÜÜØ ÄÜÜåƒÜêÜå~ ÍÜÜóÜ±Ü †ÜÆÑÜàØ. 13  ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ ´ÜÜ. 17ÏÜß~ ÏÜàØË܉ÏÜÜØ ÄÜàèÓÜ´Üß ôµÜßÏÜزìÃÜß ôÜÍÜÜ ³Ü‰, ÆÜÂ. èÏÜÃÜÜËÜ܉ ôܒ܉.

14  †Ü ïÜ÷åÓ †ÜçÓåÃè Êß ôüåüÃÜß ÓÜèÁÜÜÃÜß “å. ËÜÃÜå ~üêÜÜ ¹âÓ ê܉ èíÜÜÃÜß ÀÝóü~ ‘¹ÜœÜ †÷Î êÜÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ ÷ïÜå. †÷Î ~ÏÜÃÜÜå ‘å¹ß ÃÜØ. 1739 ÷´ÜÜå. 15  ¹ÓÝÏÜÑÜÜÃÜ (1) ´ÜÜ. 20ÏÜß~ †êÜÜ÷ÜËÜܹÏÜÜØ ÍÜÓÜÑÜåêÜß ¡÷åÓôÜÍÜÜÏÜÜØ ÄêÜç²ôüÃÜ, ËÜÜå³ÜÜ †ÃÜå ôÏÜüÖôÜÃÜÜØ ÆÜâ´ÜêÜÜØ ËÜÜìíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜØ. (2) ´ÜÜ. 20ÏÜß~ ÏÜàØË܉ÏÜÜØ ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ ¹. †Ü. Õ÷¹ß ÓÜ÷´ÜÉÜìÜå ‹™ÜÓÜíÜíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜå, ô³Üì ôÜíÜÚÃüÖôÜ †ÜçÉ ˆÝ²ÑÜÜ ôÜÜåôÜÜÑÜüßÃÜàØ ÏÜ‘ÜÃÜ. (3) ´ÜÜ. ËÜÜíÜßôÜÏÜß~ †ÏܹÜËÜܹÏÜÜØ, ¹. †Ü.ÏÜÜØÃÜÜ Õ÷¹ß†ÜåÃÜß êܲ´Ü ´ÜÓÉ ôÜ÷ÜÃÜàÍÜâÝ´Ü ¹ïÜÜÚíÜíÜÜ Ý¹. ËÜ. †ØËÜÜêÜÜêÜ ôÜÜ‘ÓêÜÜêÜÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå ôÜÍÜÜ ÏÜìß, íÜø´Ü܆ÜåÏÜÜØ ÷ÝÓêÜÜêÜ ÄÜÜØÁÜß ÆÜ±Ü ÷´ÜÜ. (4) ‘çêÜÃÜËÜå‘ÃÜå ´ÜÜ. 23ÏÜß~ ÃÑÜà ‘åôÜêÜÃÜß †ÃÜå ÆÜœÜßôÜÏÜß†å ˜àÄÜôÜÚ²ÜåÆÜÚÃÜß èåêÜÏÜÜØ ê܉ èíÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ. (5) ´ÜÜ. 24ÏÜß~ ÏܺÜôÜÏÜÜØ, íÜ܇ôÜÓÜçÑÜ ÷ÜݲÚèå, ¹. †Ü.ÃÜß ôÜÓ‘ÜÓÃÜå ”Üü‘´ÜàØ ÍÜÜóÜ±Ü ‘ÑÜàÛ. †ÜÃÜܳÜß †‘êÜ܉ÃÜå ~ÏÜÃÜå Õ÷¹ÏÜÜسÜß ÆÜÜ“Ü ËÜÜåêÜÜíÜß êÜåíÜÜ ƒÜüÆÜü ³Ü‰ ÆÜ±Ü ~ ÝÃÜóÉì Ä܉. (6) ÏÜÜÝêÜ‘ÜåÃÜÜ µÜÜôܳÜß ÆÜ߲ܴÜÜ, ÝÉ.†Ü.ÏÜÜØ †ÜíÜåêÜÜ ÝÄÜÓÏÜßÝüÑÜ܆ÜåÃÜå `ôÜØ™ÜÓíÜÜ'ÃÜÜ ÄÜàÃÜÜôÜÓ, †ÜñÜÏÜÃÜÜ †Ø´ÜåíÜÜôÜß ÝÏÜ. íÜåôüÃÜß ´ÜÜ. ÆÜœÜßôÜÏÜß~ ÁÜÓÆÜ‘² ‘Óß, ´ÜÜ. 26ÏÜß~ ¡ÏÜßÃÜ ÆÜÓ “Üå²ÒÜ. (7) ´ÜÜ. 26ÏÜß~ ÏÜàØË܉ÏÜÜØ, ÄÜàèÓÜ´Üß Õ÷¹à ôµÜßÏÜزìÃÜß, †Ü êܲ´Ü †ØÄÜå ôÜÍÜÜ ³Ü‰, ÆÜÂ. èÏÜÃÜÜËÜ܉ ôܒ܉. (8) ôÜß. †çÉ. †åÃò㔠†ÃÜå íÜß. íÜß. ÝÆÜÑÜôÜÚÃÜ, ¹. †Ü. èíÜÜ Ý¹ê÷ß³Üß ´ÜÜ. 27ÏÜß~ †ÃÜå ‘êÜ‘¶ÜܳÜß ´ÜÜ. 30ÏÜß~ ÃÜß‘ìÒÜ. (9) ´ÜÜ. 28ÏÜß~ ݹê÷ßÏÜÜØ ÏÜìåêÜß ôÜÍÜÜÏÜÜØ ÄÜÜåƒÜêÜå ËÜÜåêÑÜÜ. (10) ´ÜÜ. 29ÏÜß~ ÏÜàØË܉ÏÜÜØ, êÜå²ß ÝÆÜüßüÃÜÜ ÆÜÂÏÜàƒÜÆܹå, ôµÜ߆ÜåÃÜß ôÜÍÜÜ ³Ü‰.

ݲôÜåÏËÜÓ 1913 1-171 ËêÜàÏÜÉÜçÃüßÃÜ èåêÜ. 18 ÝÆÜÂüÜåÝÓÑÜÜ èåêÜ,ÏÜÜسÜß ÝËÜÃÜïÜÓ´Üå †ÃÜå ôÜ¡ÃÜß ÏÜà¹´Ü ÆÜâÓß ³Ü´ÜÜØ ÆÜ÷åêÜÜØ “Üå²íÜÜÏÜÜØ †ÜíÑÜÜ2 ¡å÷Ü. ÓܵÜå †ÜíÑÜÜ; ôÜ´‘ÜÓ ôÜÍÜÜ, ô³Üì ÄÜå‰üß Ý³ÜÑÜåüÓ. 19 ¡å÷Ü., ³Üß ÃÜß‘ìÖÑÜÜ. 20 ²ËÜÚÃÜ, ôÜ´‘ÜÓ; êÜÜå‘Üå ÄÜÜ²ß ƒÜÇœÜß ÄÜÑÜÜ. `ÃÜÜ´ÜÜêÜ ÏÜÓøÑÜàÓß'ÃÜÜ ÆÜÂÝ´ÜÝÃÜÝÁÜÃÜå ÏÜàêÜÜ‘Ü´Ü †ÜÆÜß. ÝÉ. †Ü. ÄÜÑÜÜ. 21 ²ËÜÚÃÜ, †´ÑÜÜÓ ôÜàÁÜß èå ÆÜâÓÜå †ÄÜÓ †ÓÁÜÜå ÝíÜêÜÜÑÜ´Üß 342 

°ËÜÃÜÜå ÆÜÜåóÜÜ‘ ÆÜ÷åÓ´ÜÜ ÷´ÜÜ ´Üå †Üèå ÝÉ. †Ü.ÏÜÜØ ´ÜŸÑÜÜå, †ÃÜå êܲ´ÜÃÜÜå †Ø´Ü ÃÜ †ÜíÜå ´ÑÜÜØ ôÜàÁÜß ÆÜ÷å †ÃÜå êÜàØÄÜß (ÝÄÜÓÏÜßÝüÑÜÜÃÜÜå íÜåïÜ) ÆÜ÷åÓíÜÜÃÜàØ ïÜé ‘ÑÜàÛ3 ÆÜÄÜÓƒÜÜØ ÆÜ±Ü ´ÜŸÑÜÜØ. ~‘üܱÜÜÃÜàØ íÜ嫆 ´ÜÜå œÜÜêÜà ÷´ÜàØ è. Õ÷¹ß†ÜåÃÜß ôÜÍÜÜ. ³Üß ÃÜß‘ìÖÑÜÜ. ÝÆÜÏÜå., †ÜíÑÜÜ [†ÃÜàôÜØÁÜÜÃÜ ÆÜä 327 ÆÜÓ] [†ÜçøüÜå.–"ݲôÜå. 2013]  ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜå †šÜÓ¹å÷


ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘ÜåÃÜå èÃÏÜݹÃÜÃÜß ïÜàÍÜåœ“Ü 1 ÃÜíÜåÏËÜÓ³Üß 31 ݲôÜåÏËÜÓ, 2013 ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜÜ ôÜåíÜ‘Üå íÜÄÜÓ ÃÜíÜ¢íÜÃÜÃÜß ÝíÜ‘ÜôÜíÜÜ´ÜÜÚ †ÁÜâÓß “å. ´ÜåÏÜÃÜß ÝÃÜó«Ü †ÃÜå ÏÜ÷åÃÜ´ÜÃÜå ‘ÜÓ±Üå è ÃÜíÜ¢íÜÃÜ ÃÜíÜ ¹ÜÑÜ‘Ü ‹ÆÜÓÜشܳÜß ÆÜÜå´ÜÜÃÜÜå ÁÜÏÜÚ ËÜ¡íÜß ÓûàØ “å.

ñÜß ‘ÜØÝ´ÜÍÜ܉ ÆÜâØ. ÆÜÜÓ™Üß

ñÜß ÷ÃÜàÍÜÜ ÄÜ. ÄÜÜåÝ÷êÜ

ñÜß ÷ÝÓïÜÍÜ܉ êÜ. ‘Üåóüß

ñÜß ‹ôÏÜÜÃÜÍÜ܉ †. ïÜåƒÜ

ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 10-11-1954 ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 10-11-'56

ñÜß ÍÜ߃ÜÜÍÜ܉ ÃÜÜ. ôÜÄÜÓ

†åôüåü ÝíÜÍÜÜÄÜ • 10-11-'60

Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 18-11-'62

ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 21-11-'53

ñÜß Ó™ÜàÃÜÜ³Ü ÄÜ. †ÜÑܲå

ñÜß ÏÜÜÑÜÜËÜ÷åÃÜ ÷ß. ïÜÜ÷

ñÜß ÓÜèåïÜÍÜ܉ œÜØ. ÆÜüåêÜ

ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 08-12-'58

ÆÜÂåôÜ ‘ÜÑÜÜÚêÜÑÜ • 09-12-'63

ÆÜÂåôÜ ‘ÜÑÜÜÚêÜÑÜ • 10-12-'55

ñÜß ÷óÜÜÚËÜ÷åÃÜ Ýè. ¹íÜå

ñÜß ÆÜÂíÜß±ÜÍÜ܉ †. ÆÜÓÏÜÜÓ

ÆÜÂâÉ ÓßÕ²ÄÜ • 22-12-'53

ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 31-12-'59

ñÜß ÆÜÂíÜß±ÜÍÜ܉ ôÜÜå. ÆÜ¡ÆÜÝ´Ü ñÜß ÃÜÓåïÜÍÜ܉ ‘ÜØ. ÓܱÜÜ Ý÷ôÜÜËÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 02-12-'53

ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 07-12-'61

ñÜß ôÜàÃÜßêÜÍÜ܉ œÜØ. ‹ÆÜÜÁÑÜÜÑÜ ñÜß ÄܱÜÆÜ´ÜÍÜ܉ ¹. ÆÜüåêÜ ñÜß †ïÜÜå‘ÍÜ܉ ¹. ÍÜÜíÜôÜÜÓ ÆÜ‘ÜïÜÃÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 10-12-'57

343

ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 11-12-'55

ËÜ܇ÞòØÄÜ ÝíÜÍÜÜÄÜ • 21-12-'58


344

Navajivanno Akshardeh 08-09-10  

House magazine of Navajivan Trust. This issue covers data for three months Oct, Nov and Dec. Also, a dedicated issue for Book Reviews of pub...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you