Page 1

Jra-a.t7 u*. L. Ma-/WJ )s' LocÈ

Vêndí n.t

-odbo.hr.n

.n kunsr- tn D. Rlol.krts

Aêt: r'.gzreh ner J.áu3 )unr j,ni cnp,5rnoond ner d. coópe5rn.e5+e.s

Abiftekail@.2320Hoogstah VU : WmVesclr€elon- VooÍaaÍd 10- 2322Mnde{ot


c0L0r0N 't Br.t rd,o is herkwá.raarbrád vànNdruudorkgrc€p rrarkEloi. DezereÍkgr@p wnrÍ de koepelva. de wlgêndeÉreniginge. : Natuu.plnlMaÍloelleiVZW J.NM. Maftla||ei VZ:vv vMPA Hooostratên VZw V.E.LT Noo.der*emoen \ZW

? A 6 E L I J F " B É 5 1 U UN RA I U U S P U NMi A 8 Ë V A L L E I SEcREïaRts KleinEyssel29a - 2328 Mee6dOrcel t 03 3i 5 02 45 / 10476 53 58 44

dt999q9!@La!!9EL

PENNTNG EESÍËR Keí<stEal ,t8 - 2328 Meede a 0x3157111 | ? 0!'95267111 -J.rÀ Rá &Dse"s@êteoér Dê V E R € I { IG I I , I G S W € RK I N G hgnd Aro*ns vooraard 10 2322 MindeÍhód t 0 3 3 1 4 i t 7 7 5 / t 0 4 9 72 a 1 4 6 6 haddwt.n@hotna @n WERI(GROEP NÀTUURGEBIEDEN B.rtHoeymans Leêmakker7 - 2320Hoogstraten t 047970 9361 ban hoeymehs@holnat@4 REDAcrl E 'T Bt€TEUÍJE

VÍljhêid170d - 2320HoogstÍaten t 03 314 07 12 | ?0475 A3 26 46

,p9tv9l1@!t!9 !1@s!y!4.be D E K L A PEK S T ER Klinketstraat 19- 2323wonel . 0331421151t 0/72S13511 . r@.G6ch@Ên1@tetercibe ;WÊRXGROEP iIAIUURSTUDIE I Stín testmans Bá€tstraat 16 -2321 Riikercel a 0 4 7 9 9 3 2 11 2 stinleestman@hotnàt M WERKGROÊPBELEID ONDÊRVOORZITTER Bari Rovens SIê!€.nekens84-2310 RÍkevor*l A 03 309S4 56 . barl Lë@184@s.aret.be

I l ,

Vooraard10 - 2322 Minderholt t 03 314 47 75 t Í 04972A 1A66

i^g!1ów!!@!9!!t?i!99!l

Leden van VMPA, VÊLÍ ên van andeÉ NaluuDlnr o, JNM-afdetingen kunnen2ich sbonneren op '1 Bidedje door oveEch jving ván 5,0o EUR op €ksingnumííBÍ 52304$429-41 onv NerdÍpunr Mà vállei, KeÍkstÍeat !r8. 2328 Mede mt wmerding En " l Biêteltie 200a "


Voorwoord

Ër i. rcrug lcn hlcic hnip,+i D,!* D\n||r . De sleedoomhaagin mijn luin shal in bloei. He1is half maaÍ1.De lent€ kondigt zich aan. Na de wintcrr[sl zil olles klaar om ie exploderenen ongemeer hard le gJan leven om vnrchl te dragenen om toekomstte Dat doen we met Natuurpunt ook. V€el sterkef dan we hel ooil hebben kunÍên doen. Ons ledenaantalsteeg het voorbije jaar mct 22%! We sraan voor hel ee.st sinds lange t;jd weer voof €en aankoopvan een natuurgeb;ed en onze actiritcitenkalendería-at weer bol van activiteiten. De cursus "Natuur in d€ fuin" liep op zijn einde, maaÍ lang zal eÍ niel gc\lacht moelen $oídcn om opnieuw lcuke dingen te leren over de natuur rondom ons. Na de cursus Naluurjn-Zicht" \\,as het logische gevolg de cuÍsus -Natuu.gids! aan re bieden.Iln zo zrl her ook zÍn- In oktobeÍ eaan wc van staí- Je leestcr verder in het Bictcutje sel meer over. ll.el *,at lan onze leden deden ook mcc mcl de tuinvogeltelling. We nodigen iederecn uit om binnenkoí ook de amfibieën in de tuinvijver en de llindels in de gaten ic houden.Op dÈ nationalevlinde.dag organiseÍen we mêt onze afdeling lvecr enkele aanSepasre aclivireircnOp 30 aug$rus sraal dil jaar niel allcen de "Nacht van de Vleermu;s" op hcl prograrnrna.Naluurpunt Markvallci z.rl op die dag ook gastheerzin voor de wándeleditje van Dc Schakel. Varuit de Klàpckster zullen verschillendewàndelinSenvedrekkendoorheenen rond WoÍtel-Kolonie. hn uiteraard gaà1onze aandachl ook n.rar her beheer van onze gebi€d€n. Net zoals vorige nraand zal o ze werkgrocp "beh€ei' ook nu weer een oproep laocerenom €cn keef letlerlij k dc handenuil de mouwen te st€ken. Voor het overige horden w€ onz€ blik sÍak op alles wat.ondom ons heen gebeuí. De kleine landschapselemenlenblijken nog aldjd bedreigd re worden. Hagen €n houtkanten veidwiineo plots, zonder dat de naluuruaarde Cecompenseerd wordt. Klein heuvelÍuggen worden afSegrayenen ovcral doemen megaseÍesop ondankshet feit. ofmisschien juist omdat. binnenkod de zone lvordt afgcb.lend $,aarbinnenseÍÍebouw mocelijk ?alzijn.


Maar als het waler ons spreekwoordelijk aan de lippen staat, kijken we reikhalzend ove. de meet in het noorden. Wanl daàr gebeuren nooie dingen. Heelmooie dingen, *'aarover wij nog niet duncn dromen. Tot slot: wilje op de hoogte blijven van alles wat reilr en zeih in onze afdeling? Abonneer je gÍatis op onze digitale nieu$,sbrie1iMail naar drci.oomení@telenet.bjen vermeld'nieuwsbrief Natuurpunt Mdkvàllei'. Dan zorgt ondergetekendevoor de reÍl vriendelijke sroetenl Dret Ooheh

Fotolezi|r ln het najaar2007- voorjaá.2008haddenwe maarjiefst 9 fotolezingen. Dezekondensteedsop eengrootpubliekrekenenzodanigdal we voor dil naja"r en hei volsendevoorjaarreedseen selijk aanràllezingcnhebben gepland.Dezezullenplaatsvinden op 3 ok1.,l7 okt., 31 okr., 14 nov.,28 nov., t2 dec., 16jan.,2 febÍ., 16 febr. ook wed cr rekeningsehouden metde lezingenin ZundeÍ om niet in dezelfdeweekeenlezingie hebben. Het prog.amnuzal in de tweedehelft van de zomeÍwordenvastgelegd. Heb je zin om een iezing te geven,aarzeldan ni€r om me reeds te 6:tn t/.t!thr.Egen


Kijk, €en kikker! Amnbieën in je vijver? Laat het oDsweten! v.o€g in het voorjaar voelen amfibieën de lente kiebelen. warcrsalamanders.kikkers en oadden trekken dan massaal naaÍ hun voortplandngsplaatsen. Poelenmet helder water,een goed ontwikkelde vegetatie,lekkerin het zonnetje:da! zijn vaakechtealnfibieënparadijzen. Jàmmef genoeg woden heuse amfibieënpoelenknap zeldzaam jn en verlanden, VlàandeÍen. Veedrinkpoelen wordenniet meeronderhouden heel wat weidepoelenwerden gedempt,in anderepeuzett (uitgezette)vis de neestesàlaÍnanderlarven op. Het gaatonzeinbeemsesooÍen dan ook voor w;nd. Zelfs Kleine Watersalamander, ooit de meestalgemene niet de in Vlaanderen, kdjgt de laatstejarenÉke klappen. salamandersoorl

i:'lli

Maar misschienis er hoop. Steedsmeermensengaanop zoek naareen beelje naiuur in eigên tuin. Een fris bloei€ndeGelderseRoos, een om houtstapelals schuilplaatsvoor Egels en muizen, wat Hazela-àrs rond het huis spechl€ncn RodeEekioomtj€saan te lrek*en.nestkastjes voor bedrijvieeÍ'eesjes en. waaroínook niet, een tuinvijvertje.want waterbrengtleven.L,ibellenvindenal gauw de weg naarje tuinpoelen ook amfibieënlaten meestalniet Iangop zich wachten.Zelfs middenin opl verstedelikteebiedduikenBruineKikkers en Alpenwatenalàmander zijn doorzoveel Heel leuk,zekÈrvoor de kindjesdie me€stalgefasoineerd levenin en om hetwater.


i;:

Net die tuinvijvers muden op hecl wal plaatsen wel ecns de redding kunnen zijn voor onze inheemseamlibieën. Er zijn cr irnrnersve€|, heel veel (misschicn zelfs meer dan'echlc poelen in de natuu.) en meeslal is ook de watefkwaliteit er zeer goed (vaal rnct dank aan hel zuuistofpompic). Soms ogen zc wat artificieel met piastic tblie, een visscndetuinkabouter,bergachtigewalcNalletjes en een klein brugjc maar op zich Daakt dat niet zo veel uit. Zolang het tLrinvijve(je mtar visvrij is (want vis en walarsalamandersgaal cchl niet goed samen)! tl!lÀ de repliel€Dcn amfibieënwerkgroep!an Natuurpunt, is zich bewusl van hel bclans van tuinvijveÉ cn heeft dan ook een hcusc luinvijveraclie op hel getouw gezet. ln de foldcr'Kijk. een kikker'krijgjc heel wal uitleg over hoe je onze inheemse a'níibieén kan herkennen. Er worden ook enkclc tips segeven over hoejejouw vijvcíje en je tuin amfibievriendcliit kan maken met concreleadviezenom bv. zeker geen salamanders.kilkers of padden uir rc zetten. Laat de natuuf z'n gang maar gaan en dan komt allcs wel van zclf. zelfs in ve.slcdclijlt gebied. \ ls soms wàl wàchlcn, maar lomen lal het.


Heb je d|rs zelf een tuinvijledje en zitten er amfibieën in, surf dan gau'v rnp llrr.hfl!\s\Er9 lid |10 .hgj . Ilicr kan je de folder downbaden. In afwachling!an het definilieveinulformul;er op

' - d ( . i r c \ " 1 \ d r u u o u n rk a n j e l e r o L d cl r m u l i e Í !ar d< d(r.e .,e$riernel /urJ(r pi(mel' gebruiken om jou gegevens door le siurenl invulpaglq \o.r \efdcre\rigen JÍ irÍb kd'r ie ook Íeeds terecht bii into(ihylawe.kgroep.be. we stann voor jou klaar en hopcn àlvast op een

voor alle info of lolders:!,fq@hylawerksroep.bc

Dc StieÍkikk€r

lvr!rldeilieIkÀI!{ De Stierkikker (Rand caÍe'beiand), ook wel AmÈr;ka]rnsebrulkikker genoemd is een erg grote groene of b.uine waterkikker met grote opvallende Ío,rmelvliezen. 1n legenstelling rol vijwel alle andere Eu.opese kikkers ontbreken de huidplooien lan weerszijdenvm de rug, dorsolàterrle lijsteÍ gcnocmd, voiledig. De Stierkikker kan een maxirnale lcnglc vàn lncc. dàn 20 cm bÈreiken,meeíal zijn de dieren echter klcinef (10 à l5cm). De diercn hebben. in lÈgenstellingtot onze groene kikkers, nooit een (licht)groe.e lengtestreepmiddcn op de rug. l)e sooÍ is geimporleerd lanujt Noord Ànrerika cn heeil zich in Europa


.

-: {,

"fI

Í

i"r'*-

P-\, ,'...ét,?;T*xrl Levenswiizq De dieren zijn lolledig aan het water gebonden.Ze kunncn dc gansc dag cn nalhl acliefzijn. met ee. voorkeur voor de schcmc.ing.In het voorjaar kunnen de dieren een zeer luide paaroep latcn ho.en. Ilet belreÍi een herhaling van een laag en grommcnd "whrum". Deze roep is vanafeen km

Het aantal eiercn dal een wijtje pÍoduceert is zeer groot. Het aantal schonrmelt tlssen 10.000 en 25.000 íuks. Ter !erselijkins: bij de bastaardkikker (Rdna kt. [.scutentd, onzc alsemeensle Groene kikket bedraagl hel aantal gelegde eiereD 1.000 tot 10.000 exemplaren. Deze eieren worden in 8roÍe pakkehcn ondêr hel watetoppervlak achlergelaten. I)e larven van I à l.5cm komen ra één à ts'ee seken trit hel ei rvdamaze tot I jaar jn hel vooÍplantingswaler aanqezig kunuen blijven. Als dc larven volwassen zijn hebbcn z: een lengle van ongeveer 15 cnr. Zc koÍnen dan zeer vaak aan de oppervlàktcvan het waier zwemmen.


Len n Iet És. h k ikken i sj.

Na de metamorfose zijn de jonge kikkers"slechts"3 tot 6 cln groot.(ler le.gelijking: Bij de BastaaÍdkikker bcdraagldi.2 tot 2,5cm.). StierkilikeNkunnenl6 jaar wordÈn.

De stierkikk€rin I looeslÍaten. Langsde Mark te Meer is cr eènpopulatievan dezcNoord Amerikaanse amÍibi€ënsooíaanwezig-In 2006 ontdektenW;m Vcrschraegen eo Guy Segerseen voortpletingsplaaKin een vijvê. die gelegenis langsons "de Asputlen'.Vanafheteindevanhel vooÍjaarz*omÍneneÍ in reservaat 2006sleedsl0- lallenlarvenvanbÍulkiLkerin de bovenste waterkolomIn de nàzomcÍ en vroege herfst konden er rond dat vijvertje een 100 eerst€jaarsbrulkikkersgeteld worden. Er zijn in 2006 nooit adulten waarsenomen ofsehoord.In hetvoorjaaf!an 2007zijn er ook redelijkwat eerstejaars kikkercsezien(20 ex op 4/0ó)

I


Fota yah de locatie wMr in 2006.le oooulatíe i)ed ontdekí.

Momenteelis de sooÍ lsngs de MaÍk waargenomen aán een 5-tal watertjes.Het befreftin de meestegevallen(buitende amfibieënpoel die Natuurpuntaande Ashputtenheen.angelegd)voedselrijke vijvertjesmet vis en een dikke slijklaag.Hel zijn voor inheemseamÍibieënweinig interessante leefgebieden. ln 2007 zi:n geenlarvenwaaÍgenomen op één van de locatieswaar de Stierkiklerszijn gezien.

Kaa4e net eaarneningslocaties rm de Stictkikket lanAs de lla* -t0-

in Hoogstrutën.


Er ziin pÍoblcÍnenmetdezekikker. De StieÍk;kkeris opgcnoÍncnin de lijsl van 100meestinvasievesoortefl. De soort sordt ervan vcrdachr om buiten zijn natuurlijk êen emstig probleen te vormen voor inheemse verspreidingsgebicd van sooíen(vooralbij aÍnfibieën).In de literatuurwordt meldinggeÍnaa.kt via een directe impacl van de Stierki$rcr op andereamfibieënsooÍten 2001,Doubledee competjrieen predatie(Lawler et al. 1999.Chr;sdansen et al.2003. Bradfordel aI.2004). BovendienkunnenStierkikkersdÍager zijn yàn de schimmelBatrwlbch_íriun d. dtubali.les(Ficetolaet al. 2006).Doordarde soortzelf weinig toi geenhinderondervindtvan deze wordengelïfcclcerd(Berger schimmel.kunncnandereàmfibicënsoonen eral. I998). De problen1ariek van het irvasief karaktctvan exotenwordt wereldwijd erkent.Velschillerdefactorenkunncnmeebepalenofeen vreemdesoort in een nieuwÈ omeeving oveÍlccft en invasief \voÍdt. De kans op invasivireitnec toe indiende sooí eengeneÍalisl(eensoortdie nietal le veel eisensteh en in leel b;olopenkan voorkoÍnen)is. wal hel gcval is loor St;erkikker(Chiversel al. 2001,t-opezl:loreset al. 2003).In Europa vande Slièrkikkeren ;nheemse reigerachligen ontbrckentevenspredatoren slagener nicl in om de populatiesondercoDt.olete houden.Daarenboven is dc overl€vingvan de larven merkclijk groterdan die van inheernse àmfibieënsooÍen.. ln vergelijk;ngmct andcrekikkersoortenzijn legsels van de Srierkikkerzeergroot(10.000lot 25.000eierenm€l eenvr;j hoge en is de voortplantingspenode soms lang. Invasieve overlevingskans) sooíen rcagcrcnook vaali positief op menselijkeve6torinSenvan het ecosysteem. Ook bij de Stieíkikkerslelt men vast d:rtdezesoon vaak in lisvijlers vooÍtoml. en van daàruitni€uwêhabilals sterkgeêutrolleerde ln Vlaanderenis de Stierkikkcrrccenl(de laatste15jalÍ) zo!ïel in àantal individuenals in populatiesíerk toegenomen. Vooral in de pÍoviÍrcie Antwerpen cn in de grensstreekmel Nederland komen enkele reproducerende populatiesvoor. Populalicszijn nu nog gei3olce.din de vallei van dc Crote en Molse Nete (in d€ semeenlenlusscnBalen en Hulshout).in dc vallei van de Mark (lloogstraten).;nde vallci van de Dommel(Necrpeh),cn in r;ivers in Arcndonken Mol. .lt,


Zowel in Vladdeen als Ncdcrland worden rnomenteelbeldgrtkê inspdn;ngengele!'erdom populalicsvan inhi:€mseamfibieênsooíenlc b€schermen en le herstellen.Hel voorliomenvan de Stierkikkerkan deze inspanningen mogelijk ondermijnen.Ii wordt dan ook sedachtaan het bestrijdenvan de SrieÍk;kkerom onze inheeÍnscanfibieënfaunale waarschijnlijkis de populatiete Iloogstraten beschermer. de locatiewaar e. een (Eu.opees)proefproi€ctfond d{, b€írijding van Stierkikkerzal wordenopges&n.Dit omdatdc populaticte Hoogstraten nog vrij klein is en gelsolee.dligt. He1bestrijdcnvnn dc sooí zou kunnengebeurendoor het droogzettenvaD de vooíplantingspoelen, doof het doorgedreven afvissenmetfuiken-... Ra HaeynDns ' World\\idc \!êb (wikiri€diall!h) - veldeidsAmtlbieëncn replielcn( l. sluntpe l.ll. Slrijbosh).KllN._v2006,lsllNl 9 0 5 0 l l 1 6 88 . - VeBpÈiding!d mlibicèn cn rcpiiclcnin Vlarndcrn (l) Ila!\*6. K. Cl.un. tÈ $ieler$àl rztr 1996

Reizennaar Scholland en B&B in de Highlands B.g.leid.r.iz.ívin.r20e6oí.ítr.rblijÍind.llighl!íds ,o.t nr,r roseh, nl,ír.n, rn?'liercn, $hirlrJ r êí LNtelcí,..,..

v.Íblijr DijeÊnvl!ànsschoc koÍrn.l, ('* gids: J.fIrAlniÍr

\\\r l\,c,\tR\GoR\Í\tTtrRF,.('oN

-tt.


Uit de Oude Doos In 1948 verscheenbi; "De Nederlandsche Boekhandel'' het boek ''Broedvogelsin de Kempen" van Frans Segers stichter van "De Wielewaal".Hij besohrijfthierin 12,1broedvogelsuit oÍlze streek,ruim doorspektmel mooie anekdotes.Ilet was het reslltaat van 30 jaar onverdroten werkenen speurenir de wilde natuur.om het Inct zijn eigen woo.dente zeegen. Hierondervind je een slukje terug over een.roenmalige,broedvogeluii onzestreek.D. naamwerd in de tekstvervangendoor ???.We willen er immerseenkleinewedstrijdaanverbinden.lndien'e eenvermoeden hebt over welke losel het gaa! mag je de naám doonnailennaar volgend nailadres:barlkarol;en@scarlet.be vóór 30 àpril met v€rmeldingvan je naaÍn en adr€s. U;l de juiste inzendingenzai een gelukk;gewinnaar getrokker worden dilr een consumptienaar keuze nlag nuttigenin De Klapeksier!!l

"Mijn eersten??t zag ik op 15 Juli 1933.op eenopperrogg€.De ???-en haddenden ganschenzomer in de buurt van de pastorijte Merksplas .ondgezworven; op zekercndag benerkteZ.E. Heer Swaáner in zijn tuin zelfsdne.die ijverls in densrondboorden. Op 23 April 1943nán]ik te Kasterlee een annetjeen een\,/ijle waar;tj joegenelkaaÍdriftig na en riepenvoortduren"hoep"| Wij zagenze daama ;n de broedhohekuipen. waa.rhet mannetjehe1 wijte vàn voedsel voorzag.Door eer spijtig voorvalging het eerstebroedselverloren.Een gekrcpen€n hadhet b.oedendwij!€ ;n Jongebengelwásop de nestboom de hoke aangetroèn. geluktig schonkde vader het beestjede vrijhêid weer,dochde ???-enlerlrokkennaareenvreedzamer oord. Dit legselvan 7 eierenwerd lateruit het nestgehaalden maaktthansdeel uit van mijn verzameling.Op het eersiegezichtljjken ze wil, doch bij naderonderzoekontdektmen eeng.auwgroene schijnop de oppervlai.le. Zij rnet€ngemiddeld26,57x 19,78mn. Het legselwasvolledigop 14Mei 1943.Bij het u;tblazensteldeik vast,dàt alleeierenonbebroed waren.wat bewijst.dat h€twijte pasna herLaarsle ei begint. Het mannÈtjchoudt haar daarbijtrouw gezelschap; het zit vooÍdurend rond den nestboomie roepenen brcngt haa. het noodigevoedselaan.


SoN daah het daaíoe in de holte af, soms komt hel aijlie hel voedselbij de opening halen. Het broedenduud l5 à l6 dagen. Beide oudjes wedive.en met elkaar bij het verzorgen van hun jongen; zonder ophouden komen zij met voedsel aandragen,dat zij vooral in de weiden gaán zoeken. Hel is uiteFl leeniil hen hierbij te volgenl zij boren op de hun eigen manier irr dcn grond €n gunneDzich Seenoogenblik rust. Nadat de jongen uiteevlogen zijn. worden zij nog eenigê dagen door de ouders veÍzoÍgdt spoedig onllvaaki echter hun zelfstandigheidsgevoelen gaan zt alleen hun weg. Dit lclenlje is de sooÍ eigen, want zij zoeken elkaáI slechts op voor de vooÍplanling van het geslacht.$aarna zij weer hun eenzaam zq,e.íb€slaan hervanen. In den nazomer derjaren 1942 cn 1943 sas het "poefe.ke , volksnaamte Postel.oveÍ heelhct land verspreid:hel waren w€rkelijk ???-jaren.In veie gemeenien. waar dc vogels aandachtig gevolgd worden en de noodige broedruimte dàn\aezig was, hebben zelts vcrscheidenekoppels gebroed. Dit was het geval in heel wat Kempische doÍpcn. Hei veelvuldiger voorkomen van den ?l? in ons land houdl vcrband met andere feiten, die heelemaalin dêzêlfde lin liggen. He1 is opvallend dat iJr l9zl4 overal vcel nachtegalente vind$ uáreni vergetenwij nict. dat cr het jae tevo.en in Wcslfalen een sterke vcrmeerderingvastgesteldwerd en het een normaal vèrschijnsel is, da1er vcrscheideneÍekvogels achterblijven. wanneer er veel zijn. Aldus is hêt le veÍklaren, dat wii van de talrijke vogeis gcni€len die door onze strckcn naar hun gebooÍeland wcerkeeren. Bij de ???-cn doel zich hetzelfde verschijnsel voor. In "Om;thologisch€ Monatsberichic". 1943. lezen wij bl. 146, dal het eeÍste bfoedp&r;n Finland 'n 1940 ontdekr werd. en dar het eerste nesi te Rossi(en en op edere pláatscn in OoslDuitschland in l94l $€rd gevonden. Dil all!.s efent invloed uit op den vogelsland in onze sÍeek. aangezien in hcl "ij dootuekgebiedliSgen. l{e! komt er voor ons op aD de vogcls met rust te laten en hen zooveel mogelijk te lokken door de broÈdgelegenheidte vemeefdcrcn. Het;s bewezen,dat in onze Kempen de ??? meeÍmaalsbroedt. zelfs in dezeltàe boomhollc en jarcn achter elkaar. Dc hecr J. Cuypers. Herentals,heeli in hel brocdseizoenI9.1.Íhet eeluk gehad twe€ leeselste ftunnenringen. Het jd daárop hcb ikzelf de joneen van lwee broedseÍsgerin-qs:zÍ waren opgegÍoeid in dezelfde nesleelegenheidals in i944. D''r twce foto s uit Wesimeerbeekleverendaánan hèt afdoendebelvrrs. De ???-jes wordcn mel all€rhànde inseclen gevoed, die zooals reeds vermeld. ir do weiden gevondenwordcnr vcnnits men bij ons gecn rotsen


arnt.eft kunnen zij hun voedselniet vinden onder steenenen rorsblokken. Vooral de dreklievendelarvenvoÍmenden lievelingskosr van onzen???; men kan dat zonder moeite vasistellen.warmeermen hem in een w€ide beloet: de uitwerpselswordenomgewoelden geenenkelkruipenddiertje ontsnaptaande behendigheidváÍ den langsnaveljgenvogel. lk heb zÊlfs spuwballetjes bij hem ontdeh zij waÍen zeer klein en bestonden uitsltritenduit bliokendedeksch;lden van kevers.Dar klopt met de manier waarop deze vogel zich voedt: hij heeft maar een koÍe rong en moet de gevangenpÍooi, die zich wel eensweerbarstigroont, lerug in de hoogtewerpen,om haar dan diep in den snavelre laren vallen. DaaÍ gebeuÍ de eerste beweÍking van het vo€dsel, waarna de onv€rteerbare gedeeltenuitgespuwdworden."

Uw foto in de

J?

Voor d€ permanentefototentoonsteilingin de Klapekstergaan we weeÍ op zoek naar njeu\À€foto's om aan de muÍen te hangen. Wil je ook graag jouw foto aande muul zienpronken?Leverdanie favorierelbto's ;n! Voor 30 aprij thema:"Tbe beslof...Ben€llrt"Jeallerb€ste naruurfoto's genomenin d€ B€nelux-ooitl Voor 15 septembef- thema:"Vakantie- reizen"Je mooistereisfoto's. Zowel natuur als cultuur kan hieÍbi i aanbod komcn. De foto'skunneng€maildwordennaarinqridwim@hotmait.com in d€ best beschikbare kwaiiteiten grootte.Vermeldook wat er op je foto te zien is en waar ze werd senomen.

NotuurpuntMdrkvolleizoekt eenmdn/wouwdíeietsvanstenenen minerulenkent. We hebbenal welwot kennistetzoke, no$ met het oog op cleopbouw van_eententoonstellingmet de collectieBotermons, zoudenwe groag iemond vindendie onstoch nog meer op weg kon zettenen onseenhondjewílhelpen.....

I5


ACT]VITEITENKALENDER vttldog 1 qfl 200t ^,IUSEU 4WEnKGROEP Waar ? Wanne€r? Dê K{aDêkstêr oírl 20.0011 Vêràntwoordeliiker ceen Brosens(03 31506 56) Organisatiê: Náruurpunrl4arkrallêi zo.."ddg5 oF

2@8

LESSÊÍTTREEKS VELT

B,oLoc,SCrí-DYfrÁrltlSCHE (aD) Í.AND'ÉNïU,NBOUW

Voor wie niet alleen8€interessêerd is in de 'bioloSische' têelt vanêigen groent€nmaarzichook wil ve.diepenin de teeltmethodevan antroposoofRudolíSteiner,komt terechtbij 8D-landbouwwaarbii beoogdwordt een positieveÍêinvloêduir te oeíenênop dê groeivàndê gêwassen door optimaaltêbruik vánallein de natuuren kosmos aanweziS€ kràcht€n. \i,aaÍ I Wanneêrl Deze3-d€ligelessenreêks is t€lkensop zaterdàgmorgen van9.30utot | 1.30uin Dorpsgêm€€nschap WIDAR, Lipseindê 43 te M€rksplas (aansrensmet ZondêreÈên) Kostprijs: Ledenbetalên15Éuío voor de I lessên.Niêrieden20 Euro. Inschriiyen: biiJanHorstên(03 3l4 22 55) vóór l5 maaft. O.ganisatie: Velt Noorderkempen

zot róog5 a?rl,200t lNlÀ ACTIVITEI| H€t nachdêvên 2oalshet is . . . Mar.burt Waar? Wanneer? 19.00ubiiTinneSegers(Sluiskensweg 4, Meer),einde 22.00u Verantwoordeliiken: TinneSe8êrsen Arnold Wittenbêrt (arnoldwittênbêr8@gmàil.com ot03 I l5 00 l4 Organisatiê: JN14Markvallei ,o,tug ó í4.,,íl 2OOt ZOr{DÁGSWAwDEITÍ{G Vandaag verkennenwe de Pampaen het HoekeindetussenWoftêl ên Merksplas. Waar? r,l/anneer?De Klapeksterom 9.00u Verantwoordelijke: JackGovaeru(03 3 ls 71 85) Organisati€: NatuurpunrMarkvallêi


dtntdor 8 o?rtl 2008

GROTEREKU'S DE KI.AP€KsTER

lÁ/aar ? Wanneerl De Klapê|(sterom 9.00u VerantwooÍdeliikê: May.lacobs(03 3 | 5 82 09) Organisatie: NatuurpuntMarkv:llei dlntdoí I oft l 200t

w {E yERG,/IOER'Í{G

Verantwoordelijke: IngridSrosens(03 31447 75) Organisati€: NatuurpuntMarkvallêi 'ote.daa 19 olr

2008

LEssEirREEKS yEtÍ

Or8anisatie: Velt Noorderkempen zonddf 20 dlrll2ooE DAG VAN DEAARDE jaar Dit wordt de Dat vandê Aardehelêmaál optevuldmet klimaàt!lullie hêbbenwaarschijnliik allemaalwelalhier oÍdaargehoordvande 'opwarmingvande aardê'of 'globalwarmind.hêt Kyoto-protocol,dê Coruitrtoot en d€ gevolS€n vanal die klimaaw€rànderingen. Dat zijn allemaalmoeililkewoord€nen het liikt ook allemaál heêlv€r wê8... tot vandaag zalblijkênd:t ookrl hiêrinêenhooÍdrolspêêlt! Waar ? Wannêert De Klapêkter vaÍ 14.00utot 17.00u Vêrantwoordeliike: Le€nVanDelm (leenvand€lm@hotmail.com of 0/75 A7 30 62) Organisatie: JNM Markvallei zoterdt 2ó oprí 2@8 Voor uitlegziezaterdag5 april 2008 Organisatie: Velt Noorderkempen

IESISETREE(s VELT

zondog,í l'|G, 200t T,rV GrErEN rN DE XIAPE C'IER janusVerhoeven,tingieter,toont dezenamidda8zíjn k!nstenin De KlaDekster. Voor iedereeneensDektakel. lvaát , Wenn€er? De Klapekstervan I 5.00utot I 7.00u Orgánis.tiê: NatuurpuntMarkvallei


zat r4ogI0 m.l20o,

PFÁKÍUKLESVELT

SI€Rru'N .ZONOER GIT OMGÁ.AN MET O'{GEWEíSTE GASIEN KWB Mindêrhoutorganise€neentuinbezoekbij K\r'r'Bb€stuurs-ên Vêltlid MarcVers€hueren mêt êêniêsdoor Velt-lesgeeÍstêr l,lieroosNijsters over het voorkomênên bêheersèn van'oogew€nstê' tastenin de sienuin zondêrtêbruik vangií. \'aar? Wannêêrl FamilieVerschueren, Bêrgenst.aat 2A in Mind€rhout. Van09.30uror 12.00u Kostpriis: Ledengraris.Nier-ledênbetál€n2,5 Euro In.chrijven: Graagvóór 3 mei biiJanHorst€n(03 31422 55). Organisatiê: Velt Noorderkemp€n ,t tdq l l Dtd 2@a YROEGEYOGEI.WANDET'I{G DezemorgênSaanwe luisrerennaarde vogelzang in dê ochrend.We wandelenover d€ Casrelrees€he Heidenaardê HalschêBeemdenen z€Íen onzêorên oPen, Wánneerwe t€rugkomenwàchtons "Spek met eieren" in de Waar I U/annêer? De KlaDêkster om ó.00u gràris.êtêni€ 7.00- kinderentot 12iaar:€ 5.00 Kostpriis: wandelinS Ins.hrijven: Voor "spekmer eieren' moet er ingeschrevên wordenvoor s mei bij Ria Brosens(03 315 74 4l oÍEaL8b.Bler€!!1@!ele!e!Èe) Verantwoordeliikc: ,ack Govaens(03 I 1571 85) Organisatie: NatuurpunrMarkvallei

A,|'dag t3 n'Él 2008

'\

VERGADER'NG N/}tE

Íaa? Mannee.? De KlaDekst€r om VeÍantwoo.dèlijk€: InSridBrosen!(03 3l4 47 75) Organisatie: NatuurpuntM"rkvallei

,o,Éag I8 m.i zfut

YOGELR'NGEN A4EÍ IUDO AERKYENS

Wil je zienhoe jongevogelsEerinSdwordenên wàt meerlerenovêr hêt nut '.Àndat ringeti€a Waar ? Wanneer? Dê KláDêktêr van | 4.00u rot | 7.00u Meebrengen: vêrrêkijker.vogelboek, íiet' Vêrantwoordêliiker DriesVande Keybus (dries_vdkevbus@hotmail.com of0471 60 65 06) Organisatiê: JNM l'4arkvallêi


tondog I lunt 2008

ZO|.AGSIVÁNO€I tf{G

vandaà8brêngtde wandêlintonsiuist over de grensrussênMeeren Zunden.Wê bêzoekend€ Langecoren en de Waaienberg. lvaar I \ Íannêer? Vr€dêsboomlleer om 9.00u Vêrantwoord€lijk€: Jàckcovaens (03 315 71 85) Organisatie: NatuurpuntMarkvallei Anrdoí 3 lunl 20OE

AESTUURSyERGADERIT{GNp +rl{M

Verantwoordeliik€: Drei Oomen(01 3l5 02 45) Organisatie: NaruurpuntMaÍkvàllei do,rd.tdog S lunt 2008 TU,NSEZOEK GROOIFRUTT, rrldenshet Dezoektrchru'rk Govaersá e asDecren toe over rêlultaren wintersnoei,teeltwiizen,rassenkêuzê, zomersno€i e.d. vvaar? U/annêer? Dorpsgêmeenschap WIDAR, Lipsêinde 43 t€ Merksplas(aanSrensmêr Zondereigen) om 20.00u Kostpriir: Ledengaris. Ni€t-ledênbetalen2,5 Euro lnschri,ven: bijjan Horstên(01 31422 55) Oraanisatie: Velr Noorderkempen

zondog8 lunl 20Oo

COMPOSTMEESTERS 'N DE KT.APE'6TER

Het js iuni€ompostmaand en

de compostmeesr€rs tonenhoe je zelfGFT-afval kancomposterên. Wanr €omposteren kanje lerenl Waar ? Wanneer? Dê Klapekst€rom 14.00u Verantwoordeliikê: IngridBrosens(03 3l4 47 75) Organisatie: NatuurpuntMarkvallêi dond.dog l2 juni 20í18 ru|NBÉZOEK'ROZÉN RUIXEN' In d€ volwass€n dwàakuinvan'C Roosestekjê' (met kteinerozenkilkeri;) wordenw€ uitgenodigd om dè bloeiêndêhisrorisch€ rozente komen ruikên.De eigenaressê en Velt-lidLiaRoosezatgraagv€nellênover rozenhebbênen houdenzondergií Enovêr haarpassievoor bo[en, o!de rozenrassen en nêt niêtwint€rhárdêDlanien. Waar? Wanneer? 't Roosestekie, Mêêrtêdorp| 6 in M€erte (tet op het uithangbord) om l9.l0u Kostpriis: Led€ngràds.Niet-lêd€nbetalen2,5 Euro Organisatie Velr Noordêrkemp€n


tondog |5lunt 2008 KLEIN GEKRIEBELOP HALSCHE BEEMDEN Als êlk êi vanmei is gêlegd... dànis het iuni en gaathêt gêwoonverdêr kriebelen!!Tussen de examenkriebeb ên de vlindêrsin de buik gaàówe €ênsin dê HalschêBêemdenkijkenwat er daardànkriêbêlten nadden! Waar ? V/anneer? Kapelleke Hal van 13.00utot 17.00u potjes... He€brengen: Vlindêrne.j€s, in!êctenboêkiês, V€rantwoordeliik€: LeenVán Delm (lêênvand€lm@hounail.com of 0475 87 30 62) Orgànisatie: JNM Maíkvallêi vtldot2olt"'i 20OO OEÁD-a,NE 8fEÍEUr Anikêls moetenbinnenkomen bij Wím Vers€hraegen. vdldog 20 lu/'t 20OO K,{APVERGADER NG lNlA Waar ? Wanneer? Sij L€€nthuisom 20.00u Organisatie: JNM l,larkvallêi ,ot rdot 2l tunl2008 BEHEERSWERKENHALSCHE BEEMDEN Waar ? \á/anne€r? Halsch€B€emdenom 9.00u VerantwooÍdeliikê: BarrHoêymans(047979 93 6 I ) OrSanisátie: NatuurpuntMa.krallêi 27-29 lunt 20Ol OUW SOKKENTIIEEKEND@TORNGY +16 Wier lNt4'êrsen z n oude sokken Vêrantwoordeliike: Driesen Leen Organisatis JNM Markvallei lN NlSttlES ló-26 lull 20',8 AFOELINGSKA/M-P Piêpers: 16re.m. 2 | iul' Ini's: tot en met 26 juli Kostpriis: € 50 voor piêp- of inikampen € | 00 voor bêide(alleênvoor begelêiders en eventuêelook ini'sdie op bêidewillenmeegaan.) 414-6083721-14 Inschrijven: Doorov€rschrijvintoph€t rekinSnummêr: m€t vermêldingvànde naamt/Ànd€ ini/pi€peren de datumdat jê mê€ 8aat.=> inschíirven voor 25 iuni. OrSanisatie jNM Markvall€i


CursusNatu

ids wort€l

ln samenwerkingmet het CVN organiseeÍNatuurpuntMarkvallei de cursusNatuurgids. Wil u inzichtverwerven;n de natuuren in staatzijn dil inzichtaanandeÍen doo.lê geven?De cursusnaluurgidsleeÍ u de natuurherkennen, begrijpen en vertalen.Cespecial;seeÍde kennisof vaardigheden komenniet a"n bod, wel venrern Lreen ruime algemenekennisvan natuuren milierl Van deelnemers wordt een minimalevoork€nnisveÍwacht.De cursusomvat een derligtalbije€nkomsten, waarvanzowatde helft excunies,gespreid overéénjaar. Wie deelneemt en eenopdÍachtvolb.englkantovendienhet attestnatuurgidsbehalen.Na deze cu.sushe€n u voldo€ndealgemene ratuurkcnnisen vaardigheden om alleeí ofmet eênBroepde natuurin te Onze cursusslaí op I oktober2008 en loopt tot 24 JUn'2009- De lheoÍetischelessenvinden plaatsop woensdagavond in de Klap€kster, telkensvan 19.10rot 22.30. D€ excursies zijn geplandop zondagvan09.00tot 12.00. De theoretischelessenworden verzorgd door het CVN waarvanDÍej €r 2 voor zijn rekening ?al nemen. De excursiesworden dooí NP Markvallei begeleid en sommig€ndoor andereNP afdelingen of het agentschapvoor Natuu.en Bos. Binnenkoí zijn er folders over d€ cursusbeschikbaarin de KlapeksteÍmet de conc.et€dataen excursieplaats€n.


Dc Schakel

Noteeri0 auguslu!allast in de agenda's.Uiteraard we danaandachi Náchtvdn besteden aande Europese de Vlcemuis, maarer;s meer. Vanuir NaluurpLrnl €n TF-PA(ToedstischeFedcratie P.ovincieAnt$'crpen)werdense gevraagdom dcel te nemenaanecn nieuwinitiatiefvdr De Schakel,je weetwel ... die bekendefierstochtin de Kempen. H€ris de bedoelingon1op zaterdag30 augusiuscenSchakel-wandeldag re or8aniserenin WoÍel-Kolonie. NaluurpuntMaÍklallei lekênt voof de organisafievan dit evenemènt.We biedende wandelarrsverschillende wandel.outes aan.zorgenvoor animalieen ïoor eendÍankjeen eenhapje. Het spreek voor zich dat we iedeÍeenalvastuitnodigenorn die dag een handje le komen helpen. Kandidatenmogen zich alvast melden: drej.oomen@ielenet.be

-12.


TuinvlinderDroiect en landeliiketuinvlindertel Op .1en 5 augustus organiseerde Nallurpuntvoor het eersieenlandelijke tuinvlindeÍelling. Meerdan 2000gezinnennamenhieràandeel. Ditjaar woÍdl de tellingheÍha5ldop 2 €n 3 augustus. Het aantalvlindersen vlindersooÍenv€Íelt onsietsoverde toestand van de naruur.Doorde vlindeÍsin je tu;n te tellen.kanookjij metenhoehet je kanop metde naruurinje omgevingis gesleld.Meedoenis eenvoudiq: de websitevan natuurpunthet maximumdoorgevenvan de waargenomcn vlindersin je tuin.Je kanook elkemaandde vlindersin je tuin tÊllen.Je kanje er registreren ah vast€teller.Jouwwaarnemingen worden opgeslasenin €enpcEeeqliite-.Íehe waarinje onmiddellijk kan zien hoe hetmetde vlinders inje tuiois gesteldMeerinfovindjeop w\N.vlindermee.be Jevindt hieÍ ook eenvoudige maatr€gelen om i€ tuin vlindervriendelijk in te richten. Zoals vorig jaar gaanwe ook d;t jaar en meerbepaaldop vrijdasavondI :m de Klapekste..Met eenwit lakenen enkele auguslusnachtvlinderen sterke lamp€n en door hel een slroop lokken we de nachtvlinders.Vorigjasr kondenwe zo'n 28 nachtvlindersooÍen op naam brengen. Zondagnamiddag staat €Í ook noe een dagvlindertochtin Woíel-Kolonieop het progÍamma.Meerinfo in hetvolgendebiereutje.


Plantenwandeli

n

Naar goede gcwoonte ga.n we deze lente weer op Íap. Op donderdagavond kan je vanàf 19.0011 mee op pad-De wandelingenzijn gericht vooral op de dete.minatievan alle plantendie we onderweg legenkomen, maarer is uiteraardook aandacht voor inseclen.vogels,... í.J l7 april - Aschputten $ Afspmalplaatsr Vredesboom Meerom I9.00u 13 24 april HalscheBeemden i, Afspraakplaats: kerk Minderhoutom 19.00u a:1I mei GÍoot Eyssel lir Afspraakplaals: bij JosMartens(GrootEyssel72 M€erlc)om 19.00u Its 8 mei Elo-put Ill Afspraakplaats: ke.k Minderhoutom 19.00u ji 15mei BolkseBeek rir Afspraalplaatsr BolksHeikeom 19.00u E 22 mei- l Moerte Zondereig€n ii AÍspraakplaatsr De Klapeksterom 19.00u :ï 29 me; Woíel Kolonie 4 Afspraakplaats:Dc Klapeksterom | 9.00u $ il

Sjuni Castelreesche Heide Afspraalplaals: De Klapekster om 19.00u

t, 12juni Poelberg u Afspraálipiaáts: kerk SinÈJozefRtkevoÍsel om 19.00u + l9juni Elsakker(Ínetaánsluitend nachtzwaluwen zoeken) r!! Afspraakplaals: kerk Meerleom 19.00u plantenwandelingen: BÀrtRoyens Contactpersoon of03 10994 56 baÍ.karolieníascarlet.be -74'


Verenigingsavond200t ,,.en de avonturen van de tuinzwerver IIet was reedsvooral aangekondigd dat cr èenspecialcnrysterieM€gasl onzeverenig'ngsavond zou bezoeken. Nà dê algemene lcÍgadeÍingen h€t jaarcverzichtvan 2007 was het dan zove.. Jack komt binnenmet een kleinemakkerin ecn gele regenjasen Ínet laaÍsjesaan.Dil mysterieuze mannetjehadaanJackgevrdagd om eenbriefvoorte lezen...

Eeste vYiet"LT,D Na La6.qzwet\,4w ee veybatwi^,ge* baw ík ^rCyat gtwelst. ZoaLs Lw Í.Lj4vorseL daar stowd ík Lw ecw grote tvLw, op eew awdeyepLaats Lw Í?ijÈevoyseLhaddew zc erw t+otr3wLp w^asï v^L: gezet. tw fraaqstyatew beLawdeLk, bave'| op eew baLkDw- tw MeuLe sto^À Lp. t,.6sew baèkew nLet Laf{e bLey, ol t>reef, wat daar was dat v,trà Lb. ^itt ',,/"c.r, ip. b.e ook ní.et t\tcy varL de jot/,Astc. t^ Miwdeíhout hadd.w z. w.Lj te bre^,gee, qeLvèèLg ÈLaa,.staaw av^ eaay àe vvLLwLsbeLt gered,àaay .ew braaf hqLsvaàcrtje. Ew iw wafteL KoLawLe, heeLde veyboLv,/Lwgswerk aaw. rw w"ecqed ew op ea& atot^.dstorÀ Lk iw Meer L^ dc tuLe, aw daav had toch Qt '"avà kowlassLe ,wct rwLj- tk zag ervLt als Íovv\ Maw7lers (Dayv.s),eewLatdLopay,t ^et t ^ceydaw lwee y\Lattavr Lw t/ LJwaqdcj^s. tL w as d aad d aaà zLek,Lk heb La^-gLwd. Lw\ewsLeve gcLegev, daaywa iw het zLelze^h\^k etu wa eaw yevàLiÀolL. La^.qe betuLh.hel.r\^aaLopgeknalt. Nq geLLik ik L^ eew beàj. op )e.( u.st/.La,'s, staatslzostuvwr, aLs watuvt ivachter. ew als jtaLLiehet go^d vtwdew wiL Lk ,JaoÈaawgraaq)cf De MascaÈe hetewew t íet ueer de oude zwar\/ey. lk zau ivLLLewítLew vragew of Lb. rustí.g op aev Mook ?Laats, achter de ïoog hraq staary orL


daar v^L1L oude cÀage/| te tuagew sL:Ljtew ttLey Lw de KLapepster, waar Lk. hard gev,/er4t hcb ew hayd ^eb zte/| 'derraewd1ay veLeMer"eew.waay Lt?ga ger\íelew, Lnkterew cL de bad Lw t ooq hD^d,ee,dat Moel tae,hían^awd doew weL d:LtLsw.LjwLaat::tev/ews. e/| vaardat j^LLLeM4 te zLew RrLja,ew,\,tLLLk.Laq eet ELeL'| g.dLchtjevoarLatet d(aqefu,LvLsterie evewtuee7 ,:)22 ai

.:t.ia t 1--:t.i

. t: a.,, tt

l : , . l t 1 t r , l a l )\ - , t t ' +t.

-/,irr::,a::..)tj

, : . , a. 1 : ) : . , t i , . . . : 1 . , ) l t i . ti , . 1 . a

|^

t'/2.:r

1 , 1 1 . : . . i t i , : . a i ! : i l t t . 1i t f i 1 , 1 l' ..t,:t! .:t|a, .:, ta .:,:,. t ar:.a::..

j.,,. at,la!

,!t:.) :,r.--,::,. . r.: ) t- ,!... t,lttaiÁ

t,|,1

ai | |

Èk:!

vYaegefzvJe.veY Da.1maonrhulde Jack lijD klcine vriend uir de sele .escnjÀs.Iin hcr *as moejlijk le SeloleD dir ooil onle o dc luinzwcr!eí \tas geweesr.Hij z:rs cr vlot z o ' D l s 0 j a a r . i o n g e ru h l I e r u s h c l c m a a l in de lleurva| ziin lc!cn.

B e n i c u $ do t h i j h e t z $ e n e r s b c s r m z a l k u n n e n m i s s c n .G e l ' , k k i g z a t h i j i n d c Klapel\ster regclmatig zijn voormaligc gasthcren kunncn ont,no€ren. Met een g o e d s e s p r c ko \ c r 1 l e g o e i eo u w e r i j d ' gaarhcr daarn, vast !\Èer een sluk betcr.


De Alvermannekes Ooit gehoordover Johanen de Alverman?Het was eenjeugdreeksvan de toenmaligeBRT. De Alvermannekesbestaanblijkbaar al langeÍ.Het is een dialectnaam voor "ooÍwormen".Enkelewekengeledenmaaldenkinderen in de Klapekster Hier leesjehoeje diekangebruiken. "ooÍwormeDhotels". In mijnjeugdwerdin onzestreekvertelddat's nachts de Alvermannekes uit hun holenkwamenen állerleiklusjes voorde mensen opknapten.le mochtze niet storen,want dan blevenze we8. Voor de hobbyfruittelerklopt dit verhaaltjewel degelijk,maar de Alvermannekes in kwestiehebben6 pootjesen ziener vetdeÍook niet uit. We hebbenhet hier namelijkoveroorwormen. Wilje gebruikmakenvanhundiensten? danmoetjeze lokken. Prepareer kleine bloempotjesdoor er wat hooi, of ander vezeligmateriaalin te stoppen,knipeen stuk ijzerdraad àí maakeen krul in één uiteindeen irek de draeddoor het hooi en het afwateringsgat vên de pot, zodathêt plaatsonder er nietuit kanvallên.Zetnu de bloempotop eenbeschutte een haagof wat ruiSte, Zodraje de aantastingven blad- of bloedluizenbemerktop je jonge boompjes haaljeeenbloempotje en hangthet viaeendraadin je boom. 's Nachts..... inderdaêd. Zodradê bladluizen opgegeten zijn,zullende oorwormenverhuizennaarplaetsenmet meervoedsel.


Piniteut. JNM Markvallei.

JNI,4 htlpr//www.inm.be/index,php?a=25


R4.iê

niênor<

èn

ini

c

Ja, het is $eer zov€r! [e gaan wêer op een super, Dê8á baneeli jk JNX larkvallei afdel insskábp! MaardaarovervÍnden jullie |ne€rin deze píniteut. \vat staat ar nog in: infom€tiê over het kahp. verschillende soorlen bossen. - reptielen, de achterneefjes van de dinosaurus. rênr^

ronrio

roniiêl

I

en spelletjes! Heb jij nos toffe tekeninsen of lezersbrieven? Slechts één adr€s: c!!quli!!sÉgr8 ?

leet je iets niet 'neer over een aanstornendeactiviteit of Íil je ràt Eeer Íeten over JN arkvallei. Kijk dan op: http://E

iL b./i.d.r. php?a=2s

Tot de volgendeactiviteit en vêrgest jullie zeker niei op tijd in te schrijven voor het kampl Met dank aan Tinne Sesers voor de artikeltjes ovsr ds reptielen! Ar:nold en de rest van de begeleiding!

.29.


KAMP! 't Dit jaar gaan we naar Nismes,15 km onder Phillippeville. Is een zeer mooie streek en, ook dit jaar hebben we een rivier vlak naast de kampwei (waar we deze keer wel goed in kunnen) Het kamp zal doorgaan: - van 16 juli tot 21 juli: spêciaalvoor piepêrs.Ini's mogen hier ook al mee. Hier bedraagthet deelnamegeld €50 - van 21 juli tot 26 juli: ini/ begeleidingkamp. Hier bedraagthet dêelnamegeld €50. van 16 juli tot 26 juli (dus 10 dagen): ini/begeleiding. l-lier bedraagt het deelname geld € 100, Hoe schÍijven we in? StoÉ hêt bedrag op het rekenÍngnummer: 4!!:6@3f21: en de !! met vermelding van de lAAo_lalllgliepcdhi j u l i j u l i ) . ( 1 6 2 1 j u l i , datum 21-26 of 16-26 => inschrijven voor 25 juni.

Verdereinformatievolgt nogl

De begeleiding!


Sooíen

bos

DÈ losser nr Euor)izijlr nllêrÈeGttÈ verdeler nr bo{)osi.r tnr NiLiborsen. Looil.orÈn lerliezN nr de lieÍst hu t)l. eÍen, ruir nNl.ibo er blijler gedur€ndê de NnrtcÍ gtocr (er s ordt iiÀrhjlG rnir ee,1gedeelte!Àr de ni.Lden ilge$ o+rÈr). \inldbomen ot conilerên krDel voo( nr koudere g.L)icd.r nr het nóoí.1enen n1de l'È.8€n voor.Ir oN lnd komerh€t nr.$t Nnldboss.n roo. best.u e rt C.ove Den, DouElÈ5pir, ooneluiike Den €n Lanls Lr lootl os,er ziir lc.t{:hillLr e lort.n lootlroner k'lirdeD Dhr \ ink$ èer betiàl(lÈ {ort to.l1óvÈrlrersenrl IIÈnrprÊekl d.n rm beukerbos, eÈr eilÈrbos eru. Ii .le \hld€lÈ€ ren mrÊr eí nr olE l.n ritSÈshekte botsen vn! íllt h?e Te8enr{ooftl,g zij'r di.r hoosíêns E*êle rertjÈsvin oyeÍ. C€rÈ.ildeLossÈn ontstaan,nls e€6tEls, Ll€rl, T.Dlne Kastanleen ^[e .iL]inre !* \'oden .iang€pldt en ..xrtal r.rrenda.tu de h@iJhortsóort, zonll Dougli.st.n ot làiks. Dóór het hfpàr !.n de eÈrttgeno€nr1eloortei ortet.rrt rlin tln 5loit€ ÍL.er eÈrnrei ge!\engd|os.

r zijn h!€e soonen eiker deAmènLrinre ei n €8e,eltnd. De 11,,rerÈLLLÈit r8tre Lrl. rc€ttte. e,, otrEeteÈld€Êi|ll\ De

rè.eil hèèItkortelrt\isteeltlesen làrger e eikels.Bjj de whter.iklo|er dÊ r Ê ^ à r , , , È p nr . r l d i l l . p , r n r , r L r pL d , L r €; rdÊ zonLereÀniii

dê lobl'etràr

b,ij.n,igdrurhdtl..

konen hdê lêntetàD,erilk liit nr 1rt&i z€ gel en ook lrter 8€en Èr8 d,Èlt ' 1 , ' . 1 ' , \D' ' . | 1 . ' l ' . 1 - r ' - ' u l ' , de I Il,oN€r o . ' ' , , ,noc . ; Dl.utetr ', \ '.. I ' 1 .' ,- , eroei€n. B o - , . lIn €ike,Èoleer groeier oDLluzel.rirs Ook de c. kodrt vàil tr, het ÈilÈni).s roor. cll zslrre gdrl knr e.r LJosook geh€eltrit e55enbest&m.

DÈ L.ênl. herlÈnL.nir ànn dè ghlde, gnjsi.lÍ,ge rlim en de sfoeh'ormig€, !jê!ru.te hof|Èn. hordr r e 8iord. Soed dNnità ler L.e|llenboszildus voor.n of l,L1rtÊSrord rnoilionren nrhet l,È8ln ol ot t'erghellinger. D€ l.erk hit .rur trÈi,rig liLlÍ E door, zodit op de L.o.l€mlreÍnE tlarten kxnnd gtoÈien Lr de lenle, rls (le t €!l nog k.r.rl ls, kurnetr €Í \'lLd€

hiLnrthen g.oenr, .ir n.t€ zoDrr r Èr,reÍng rFè! te rirklqr d.m er diR. irg LloltcL'.nle{.lideretr

ll.


qrove,1 i, d. uc.:t voo.brLcml€ soorl nr lrofi, truir itnlZuni lurcpi ill@n inde rf.n h'vnrien. Desoo n herk!, rL,rif rin rle kleur \.tr lFl I'olenste dÈel11xrrle il.nn r , l c r . , l l c , 'D p . l L o ^ r . l l'flEr l"ri,.rllqr Ltn|lau*Sroer. Lr 5.indnr.\'ié ll|,'hrnr lnonre 'otrllexrut dezÈso.rt Een nnhnrlrjl dÈnnÈ .os !.. . l.unèlirl oF€n dr er gi@ien hei!1. er .rtr\t L\oiL,es onlier de fofiÈn. lussÈn de de,xrÊn Èn rn.L Lrerkenrmr. Allerle' rmrtÈr r.utderL t de||ar !r de hÈrlsf.le r,o\l.ode.L. llxrÈn k er veÈl!dor, nrethnn Lnrge tr. Deluroterelink otlorkli.rt Nel de nnnldetrull€n. DcTe zittLr\ , r r r i i i t r s h \ L l S e ' L' r Lt r . , , e - f ' t ê F . .

/\mold \{ittenberii.

|.roswaclrter

-l).


Repto...reptir....eptiell Het woordrepiiêlis dfgêl.id wh het L.tilnse woord repÍo'. ddt k.uipenbelekeni.RepíelenvihdJedqs nEestqlopde bodeh terus.Modr ndluurl,jk:ijh er noghalwor dndere €i9€nschdppen iypisch voo. reptielen

R€ptielêhkqhJe onderverde€n ln eehoonidlg.oepenot l) Dz slong.neh de hogldisr.n wrm.n de g.oorsrêg.oep. De slaigen sro,ír'ie. aÍ v.. de hag.dissen: ze w.Áen st@ds durn€. €n verlo.en hunpot€n. 2) De s.hildpcdd.nwordehoiderverdald in ldnd-en 2eá.hitdpiddei. ze á.ngeh eêà ha.d rlgschild er een 3) Krckodill€n, dlligotors.k@inahnen€ngovialenbeho.eh ioi de orde rcn d€ krokldill.n. Dere di€Í€. Íei eruiiol! €no.ne hagediss€nen rijn @ngepdstóoh hêr levêi ii hei 4) De brughdg.dii is in de loopde. rijden ÉuweliJk verdnde.d.Het is een krdchtiggebouwd.epti.l nei êen 9rorè koP€n eeh fugkam


VogelDeooric. R6add€ naamvan volgende disaên: Behoorlijk sroot, brede staart en vleusels. cestal bruin, naar kan zwart of urit zijn (heei variabet dus). MoesLalwitte U op de borst. , Kleine valk, roodbruin bovenaan.Zsarte streep onder zijn oos. Gevlekte borst. Zwárt wit.te vogel met brede vleugels, en een kuif. (oló). Z arte borstband.Compt.rtergeluid Crijs of bruin vanboven,lange, trapvomige staart, roept "Koêkoek" . Cebandeerdeborst. - Klein, grijs ner vierkante kop, zit in knoteilgen en op paal!jes. - Klêurrijke vosel met langê, zwarte snavel. Zj.jn staara heeft tuee lanse middelste staartpennen. - Blauwvanboven,ros vanonder.Als hij vliest valt de blauwerus op. Hij heeft ên lansc snavel om visjes te

, Gro€n vanboven, met e€n lichteele vlek tussen ru8 en staart. Grote srijze snável en rodê kop. Eet nieren. - Langestaartveertjes aan de rand, rode keel. Vliegt rond boerderijen. 0plossingenin de volgendepinitêut. Arnold lï.


--

CON-ÍACI6EGEVE A N I? E B ÉV E E N EI 6 I N 6 E N . tt t t i . t r t a n x v r f r e r l V e l i

NOORDER(EMPEN

H O O G S Í R A €Tt€l t . I

1 0 3 3 1 42 25 5

r 033157185 J39t9o't994@í!99v4! P9

sint-Lenaan*wêg 39 b t 0473606506

CONIEBVAIOE NS A I U U Í 6 EIB E? T N i x a t s c n : e i i u o e N ( l ' r r N o . t P a r E R s w r Êf Lf u r s - o i . 1 AScHPUTTEN (MEER) FRANkENBERC (ltÊER) J a c *G o v d e n s Doncksi,aal12.232rMef

r033r57r85

Llac ^ Goveed @tt| .wttd

-

DreJoome. 2€ noger

l

LÀNGF EGEMD;N (Hotc-.t"-,1;l:--"

C O N I A C . I P e S I O vNEE8NË 6 8 O E P E NA N. u I uB5l3 u IE VOCELWERKGROEP

PLA

OI{GEWêRV€TDÉN

A U F IB IE Ë N - . R E P T I E L E N . Ê N VISSENWERKGROEP

TÉxvyERKGRoEP

\ Y E B S I I EN ' A I U U g V E S È 6 Í O EMPA 8 È V A t L E I $êbsil'eNaluuountMad(állei: WebsileJNt lftl(vallei Folos acliviteilenNP Marlvalei: Fo{o s Ëd<en Oe Klapeksle.: Folo s Resetuatê. in de Mai(valrei:

Ww.naluuÍDunib€/maÍÍvall€i htlpTacllvilênenmarkvallei.spaces.llw.com http:/haluuÍhuis spaces liw.cd hltp:/haluurgebiedênmaÍkvallei spa@s li€.6m

T I E U NO N ' lnÈJenv^nrenrorosl!23-0!l!!?e-41

I

't Bieteutje - 2008-02  

't Bieteutje - ledenblad van Natuurpunt Markvallei

't Bieteutje - 2008-02  

't Bieteutje - ledenblad van Natuurpunt Markvallei

Advertisement