Page 1

't Bieteutje Driemaandelijks tijdschriftvan NATUURWERKGROEP MARKVALLET Jaa.gang 22 nr 1 :lan ÍebÍ maarl2003

GNOTE BIETEUTTYEDSTRIJD Noteerdezewinterallevogelsdie de voederhapjesin je tuin bezoeken. Schrufze op een lllstjeen bezorgdit voor l5 maártaan de bieteutredactie. Heb J!jde indrukwekkendsteJtst.verwachtJe dan maaraan eefrmooieprtsl Prízenworden bekendgemaakt in de volqende Dreteut. Afsiflekantoot : 2320Hoogstnren V.U.: Wim Vesch.aegen,Heilig Blaêclstraat6,2320 Hoogstftten


Cotofon ran\ATtrU R1vIR(GROt P I\IARK\'ILLEI t BieleutersheltNflnaalblad vomi dekoepellandc lolsende!c,en,g,ns€n: Deze\{er\gÍoep I NATUURPUNT MARKVAILEIVZW *JNM MARKVALLE VIZ W . V M.PA HOOGSTRÀTEN VZW I V M P.A DE KLAMIERVZW 1V E LT NOORDERKEMPEN VZW .\*a(uurountillrrkvallei VZ\Y :

\verk!reêpN'tuuBtudie SlijnLestnans

\'@rzirter

2120Hoosíraten l 0 3 n l 4 3 78 r ( A 0 4 ? 9 / 92i 1 1 2 )

DrejOomen K l e i nE y s e l 2 9 . 23128 Meerle E o3/315.02 45 (lto,r76l53ss14)

werkE.oepRes€rrar€n €nondcrroorzilleÍ J.fleesrmans

S€$eràrb

ll20 Hoosrhren 103/il4 60I'l(a 0?5/ó9515l)

wim Veehaegen HeiligB|@dítuIó

lverklroêpNatuureducatie

I O3/3 14.4775( t 0497128 I 8 óó)

DrcjOomen(riehoce!)

penningnesstcr JaakBrosens

J,N.N|. iuàrkvrllei VZW

2323Mêê.|ê 7 A3Bl5744l (70495D6141l)

SrrjiLeesmans s Boschstraal I7

\ÍerlíeroepB.!.id

E oj/t 1437 84(E 0479/93.2 r . I 2)

venn.wg 2 2l2l Mer l 01/j159040

V.E.L.T. Noorderk€npen VZW JaíIto-ten :321Wonel I 0 l / l l 4 2 25 5

Led.n van VMP.A., V.E.LT en van andereNaluupunr-of JNM'afdelingen kunnenzich abonneren op't Bieteutje doororcmákingvàí r€ op Íekeningnumner 521-045i82941 onv.Natuurpunt MaÍhallei,Kerliírarl l8. 1328Meerlemet\€meldinglan tBiê|eulie2001. \ EBSITENAT\rtiR\\'ERKGROEP f|rtRK\r.\LLf, I : useF.Drndor,.be/narklalleV

-2 -


Voorwoord

Het jaar 2002 is weervoorbijgcvlogen.We kunnenhetjaar afsluitenmet uitstekendnieuws. Eind 2002werd in het reservaat De Halsche-Beemden 'vlinderweide' de zogenaamde aangekocht en zullener 3 percelengrond gehuurd worden (overzijde van de brug en palend aan grondenvan aidelingNatuur). Voor de ganzenexcursie van 26 januari kan nog tot 15 januari worden opgegevenbij Jaak Brosens- De Texelreis blijkt een geweldige aantrekkingte hebbenen is daaromook volledigvolgebockt. De koude wintermaanden zijn uitstekcndegelegenheden om gezellig in januari ons lokaal te verto€ven. Zo is er op 18 onze dia-avondmet reeksenvan onze eigen leden over Bretagne,De Provenceen ZuidOp 15 februari is onze jaarlijkse ledenavonden zeker niet te missen. Kwisserswo.den vcrwachtop 22 maaí in het lokaal. De kwis zal nu verzorgdrvordendoorde winnendeploegvan 2002. Noteerook vast inje kalendeÍ28 maart. Dan oÍganiseren we onzetwccdc folkavondin het Bolks l-leikete Rijkevorselen dit Íen voordelenvan de Hoogstraatse natuuÍ. Wegcnshet grotesucceswordt er in 2003ook iedereeerstezondagvan de maande€n wandelinggeorganis€erd. Het nieuwewand€lkalendertje vind je in dezebieteut. WanneerdezebieteutveÍschijntzullen de eindejaarsfecsten al achterde rug zijn. Ik wensvoor iedeÍeendat 2003 een prettigjaar wordt met veel natuurplezier en hoopjullic te begroeten op éénvan onzeactiv;teiten.

-.1 -


Cegroelonderdancnvan de JNM Ze hebbenmij gevraagdom een teksíe tc schrijvenvoor den Teut, omdatik voorzitter van de JNM ben geworden.Het volgendetekstje is daaÍomook gerichtnaarde lcdcnvanJNM-Markvallei. Dus ik zen vanaFnu voorzitteÍvan ullie cn da zrlde gewctenhebben(grapje hé).Allé van da "da zuldegcwetenhebben".niet van da vooÍzitterzijn. Zoalsjullie misschiennog wel herinneren.heb ik lang geleden(toen ik nog knap en jong was) de eer gehad om voorzitterte mogen ztn van JNMMarkvallei.. En nu kijg ik opnieuwde eer om voorzitterte zi.inen ga ik proberenom lngrid zo goeden zo kwaadmog€lijkop te volgen. En omdat het nu de tijd is van de nieuwjaarsbrieven wil ook op volgende gepastemanierbesluiten. Ltefste Ledewu--rs,t d"ote.n.tkt, haqn@. 20 02 Ls v aoYbEqevLDgew, het g'twg u/eeYveel te vLvq. ALs het evewtrcs MageLql?.was qlwg LP,woq zews leràT. jaar Maa( aor. dLl wiueuwe zqL er ee^\L zLJ^,oALwaaLt^Leerte vevqelew w e bezaeNzew v ele reser,/atew ttíl de daarbqhorewdetewv"betew. t v b v e n qt v . l l , ev o o r d - l t r r v w e j a a , . eev karrewvracht vaLqaed.eact:wLte:ttew. We Oaaw oaQ.weeYop P.av,'"| dÁs qeer- Yedewovwte bLí,ltew ME^, eerslevreweLs aL ELaar: " llz zDw ie wLLLew vYaqew: stroaí wql eewbyeedqebaar gelvk. door ctLLe d,aqew jaar.' wawt dawv,toydlhel ee/, heetgelvLëLq wlueuw ub'JNM ro|tzixetvoolhajavtm03 - . t-


Trektellin

2002 De HEES

Algemeendoor de overwegende oostenen NO wind€n in het begingvan het trektelseizoen is 2002eerdereenmagerjaar. We kunnengeruststellen dat voor de vogeltrek(uitgczonderdroofvogels)de weersomstandigheden niet mee zaten.Enkel de tweedehelÍl van oktobermet ZW was goed. Maar geentopdagenvoor koperwiekof ganzen,de ganzenziin juist te noo.denvan ons gevlogenwaarbij er in het noordcnvan de gemeent€ Hoogstraten en in Kalmthoutvolopganzengezienzijn cn enkelekm meer zuidwaa(smet o.a. De Heesprakisch geen-Ook eind septemberzijn er fl;nkeaantallendoorgetrokken maaÍhiervanhcbbenwe geenresultaten. In het totaal;s er 140uur geteldtussen2518en I l/ll waa.bij slechtszeer uitzonderlijknal2 uur geteldis. tn het totaalzijn er 99.,{51vogelsgeteld. ToDdagennaar aantal 1.28/10 10406 met 1533vinkrkeep;2511 spfeeuw;3907houtduif en 1696aalscholver 2.20110 8652met1850houtduif; 28l2 kopeÍwick; 128IspÍeeuw;1880 virkr keep l. 29l10 8338 mct 1422houtduiq963 kamsvogel;3286spreeuw; ll9:l Vink lccp 4.17110 7413]met665 aalscholver;3525 spreeuw;1477vink+keep 5.24110 7262met793aalscholver; 2856houtduif;970 veldlccuwerik 6.19tt0 5732

7.snl

5/20

8.31/104491 9. t6110 1223 1 0 . 3 0 / 1 30 58 l ll.261t0 34'77 t2.22n0 300'7 'l'opsoorten 1.Spreeuw 2 7 3 t 8 29/t0

t o p v a nl 7 l l 0 t o t 5 / 1 1m e t 1 5 2 5l 7 1 1 0 e n 3 2 8 6


2 y:,"Í:k*!-..?3.?76 (l t27 zekcrkeep)kteinetopop 5 en 7/10+ toprsn 16ll0en29ltt (2987op l6lt0) 3.Houtduif ll er3907op28/t0 ..16793 topvan20/t0tor5/m 4. Veldleeuwerik 7092ïopvan t6lt0 tot 3 l/10 m€r970;p 24lt0 5 . K o p e r w i e k6 8 4 9 r o pv a nl g / l 0 e n 2 0 / 1 0 r e s p . 2 2 4 2 e n 2 8 l 2 o. Aalscholver4491 ropdagcn 2g I0 tó96t24,10?ql: l7 t0 665; 4/l0 231;6/10226+ seprcmber? 7. Kievit 2812 3,/lI rot I l/t I (zwakjaar) 8. Kramsvogel 2701Íop 29-30-31/t0tesp.963,5gg,324 9. craspieper 2392top2B/gtot 7/10 (zwakjaar) lo.Boerenzwaluw 664 top in september maarweiniggeteld Niet àlqcmenevogelsvoor de llees Appelvink 28+29+30/10 telkensI cx. Barmsijs 7ex t7/t0 | 130/tO Blauwe k i e k c n d i e f 9 e r u r a n a n2 o p l 0 | bokte le\. i 4/g BonteStrandlop€r tex. t 3/10 Booml€euw€rik tot3l €x. Vroeg 3ex. l/10 _ top 9ex 20110 tsr. Kiekendief 2ex. t5/9 Buizerd ll4 cx ton Distclvinl t-l ex Duinpieper lex 2919 Frater I ex. 8/l l Coudplevier. 1 7e x :7 o p2 0 t 0 e n ó o p ) t l urocnpootrutter I ex op 28/10tussen Kievil rJsgors op I l,l0 enI op lo l0 Áraanvogel ó op l/ll C)íolaan t op t/10 en 2 op 6/10 t orevaar I op 28/9 Pimpelmees 26 waarvanI ex in de trektelautovl@g tussende tellersdoor RodeWouw I op l0/10en 1 op 20lt0 Slechtvalk | 2419;| 20110: | 2B 0 en21,Il Snl]llekcn slechtsI endit op i/l I Wate.pieper I op 28/9 Wespendief I op 25/8 ZiÍverplcvier I op 20/10 -6-


ZwarteWouw

Iop l0 lI

Mindergeziendan normaal Graspiepcr;Cans;Kievil; Kneu;Koperwie( Smelleken;VelclleeuweÍik; Iloomleeuwerik Helaasgeenpositicveuitschieíers in aantallenmaarzoalsgezegddc resultaten slaanenkelop wat we gez;enhcbbenen dat is da.rromnict gelijk

Inzamclactic legeinktpatronen ln ons land wordt momentcclmaar ee zeer kleine fÍactie van de verbru;kteinktpatroneningezamcldvoor recyclage. IIel overgrotedeel verdwÍnt bij de restavalofkomt bij hct klein gevaarl;jkafvalterechl Natuur?unten Tomsonslaandc handenin elkaar. Tomsonis eenjong bedrijf in het inzamelenen solterelrvan gebruikteiuktpatronen. Hct verzameldemateriaalwordt maximaalhergebruik. De inzamelingvan inklpatronen (alle inkt- en tonercartridgesvan printe.s, faxen en gebeuÍ via inzamelboxen. kopiccrtoeslellen) Natuurpuntorganiseertde inzamclactiesamenmet Tomsonen ontvangt hiervooreen comnissic. Wij hebbenmet onze afdelingvan NP ook al alÈpÍaken n1etscholenen b€drijven. Cebru;kte inktpatronen kunncn ook meegebrachtworden naar de activiteiten. tn het lokaal zal een inzamelboxsraan. IIoe mecr we verzamelen,hoc mccr geld rvc krijgen en kunnen bestedenaan de Hoogstraatse en Rijkevorselse natuur

-7 -


IIet VlaamseBroedvogclatlasproject. De waarnemingenziin binnen,hoezit het met de Markvallei ? Dit jaêr (2002) was het laatste jaar in het project 'Vlaamse broedvogels'waarinvcldwcrkwerd gedaan.Nu zullen alle gcgevens verwerktwordenin Brussclen vnnaí'2003zàl er gewerktwordenaan het boekwerkdat hieromtrentzal ve.schijnen.Redengenoegeigenlijk om U een voorpÍoe[e te gevenvan de betangrijksteen zeldzamere broedvogels vanonzeregio. - Aalscholver:in Rijkevorselbevind zich nog steedsecn kleine broedkolonieaalscholvers. Hier broedeneen 15 vogelsvan deze - Een6 koppelsBergcerdvcrspreidoverde regio. - BlaurNereiger komt voor in twcc koloniesin onzeregio.Een vrij grote te Rijkevorselen een kleine in Minderhout.Een mogelijk solitairbroedkoppel komtvoor in Meerle- De Bl.luv'borstkornt verspreidover dc gehelereg;o voor maar steedsbetreft het één of twec broedkoppels.In totaal een 15 koppels. - Van de BonleNliegen'anger kunnenwe een20 tal koppelsmelden mereen/\4aanepunl in WodelKnlonie - De Baomleeuwerik kent een zeker broedgevalin Wortel en twee mogelijkebroedgevallen in Meerle. - Van drie broedkoppels Boomralkziin vre zeker,er zijn nog enkele plaatsenin onze regio waar de boomvalk voorkomt met een mindere broedzcke.heid.We zouden ecn totaal bereiken van ongeveer8 koppels. - yan de Rruamsluiper. hebben\À,eéén zeker broedkoppelkunnen ontdekken,tochwel eenbcetjeeenverassing? - In het \lbrtelse kunnen we sprekcn over een 2 zekere broedgevallen van de Brandgans.Met zekerheidkunnenwc stellen dat dezekoppelsin het bestcgevaleen halfnatuurliikeoorsprong hebben. - De Buízerdkomt verspreidbrocdendvoor in onze geheleregio (met somswel groteaantallenvan 9 per lokmz)met €enopvallend ontbrekenin het (lostcn van ons gebied.Dir hccfr natuu.lijk te


makenmet de bcboss;ngsoppervlakteEen totaalvan meerdan 25 koppels! We kunnensprekenovereen 15tal koppels()anadese gansn orrze regio.FIctzal allenduidclijkzijn datdezeexoothet'goed'doetin onzesreeK. Ovcr de gehcle rcgio kunncn we sprekenover brocdkoppels Dodaars meï cen duidelijkc voorkeurvoor de natte stukkenvan (Eendikkel0 koppels.) WoÍel KoLonie. Fuíen yindenwe hooldzakelijkop de kleiputtenlangsde Vàart te fujkevorsel,langsdc Mark en op de E-l9pur. Minder leuk nieuws hebbenwe te yertellcn over de Geclgors waaryanwe toch wel kunnenzeggendat hij op uitsteÍvenstaatin de Markvallei (en het geheleVlaamsegewest)met slechtstwec broedkoppels. Enkelej arengcledenwarener dat nog makkelijk I 0. Groteaantallentoch wel van dc Gekraagderoodttaarím.ï een45 KOppels. Van dc Gc1€loikitaart vtnde,jlwe verspreidover de gehcleregio broedgcvallen. Dit laatstegeldtevensvooÍ de (jraLMerhcËenNunger. Var óe Groíegcle i.yiÀslddltkunnenwc [J met vreugdeook ccn broedgevalmcldente Meerle,enkele.jaÍenterug haddenwe van dezevogelook eenbroedgevalin lToogstralcn. Enkele broedgevallcntan de Gouàink zijn n;et echt verassend maartochwel leuk De G/aryreper'was in grotereaantallenaanwezigdan we verwacht hadden met ten minstc 30 brocdgevallenen een l0 tal waarschij nlij ke. Een kleine 20 koppelsGroenelpec&t verspreidlover dc gehel€ regio. yoot de Grutb zitten we in een rijkclijk gemlde regio als je de verspreidingskaaÍjes van dezevogel in Vlaanderenziet. Toch is dat nict direct goed nieuwsdaar in onze regio de aantallennog alti.jdnaardc grondzakken.Het hoogtepuntin onzeregio bevindi zich in d€ ruime omgevingvan de l{ees.Wc zitlen vooí de gehelc regio toch met een moo; aantalbíoedkoppclsdat tussende 50 cn de 80 schommelt. Natuuriijkin de agrarische strekenvànde regio_


- Minimaal 4 koppelsHdvik nesteltcr in de Markvallei,maar aan het aantalwaarneming€n te z'en magmendit aantalwaarschijnlijk verdubbelen. - Een 23 koppelsl/riszwalrw verspreidtoverenkelekleinekolonies vindenwe teru8in de Markvallei.Weeralzo'n vogeltjedat het niet al te goed doet. - Waarschijnlijkhebbcn we de eer een koppel o[ 7 te mogen huisvesten van de ,.rvoge1maardit aantalzal zekerdalenwanneer koningwintêrweereensechtvan zich zal latenhor€n. - We hebben in onze regio een 5 al kerlailen die zich hier huisvesten. - Een vogeltje dat zeer moeilijk is te inventariseren is de Kleine bonte specht zodat het aantal van lt broedendekoppels waarschijnlijkwat aande lagekant zal zijn. Weeris het opvallend dat deze bosvogclduidelijk meer voorkomtin de meer beboste Westkantvanonzeregio. - Een3 à 4 koppelsK/li.sóel hebbenwe kunnenwaamemen. - Verspreid over de g€hele Íegio tussende 15 en 25 koppels Kuifeenl. - Slechts 3 roepplaatsenv^n de Kriartel kunnen ontdekken, wederomeensoortdie het niet goeddoeten afhankelijkis van een meerkleinschalige en ouderwetse landbou\'r'. - Een25 Nachtegtlenoverde ganseregio. - Een grote topper,waarvanw€ al langerop de hoogtewaren,was de Nachtzwaluw die ergensin Meerle broed. - Een 175 koppels(reveB'alrn' is helemaalniet slechteigenliik,en dit met aande kleiputtenvan den Dcstaeen kolonievan een 100 tal koppels. - Een 15 koppelsPatrizen yindenwe terug in onzeregio.Hicrvan moet ik toegevendat ik de aaítallen van dezc soort somberder ingezienhad. - Een paaíDistelvinke,met eenbedenkelijkebroedzckerheid vallen te melden. - VeíspÍeidoverenkelekoloniesvindenwe eer275 koppelsRoeken waarvande gÍootstein Hoogstmten met 141koppels. - 45 koppelsRoodàorslldpi/ is ook niet echtaande slechtekant. - De Scholek\ler doet het bij ons ook verrc van slecht en heeft vr;j groteaantallenbereikt,meerdan 70 broedkoppels. -10-


- Zeker 15 koppelsSpenrel vindenwe terug in de Markvallei met wederomhet zwaartepunt in de bebostestreken. - Ongeveer 3 koppels SprinkhaanrieÍzangervindell we Ícrug in de regio. - Een30-40koppels I orenvalkhebbenwe kunnenspotten. - Een 30 taf Tortels vinden we terug in de Markvallei met een duideliikevoorkeurvoorde meerbebostestreken. - Een 45 taf yeldleeBrcrik vinden we terug in de meer agrarisch aangelegdestukkenvan de regio. Weer cen aantal waarvanik persoonlijkvind dat het meevalt. - We hebben I Vuurgoudhaantje gevonden.Mogelijk bÍoedener meerkoppelsvan dit onopvallende tj ipke. - Boeienderis het zekerebroedgevalvan de Wetpendiefen nog een tw€edemogelijkbroedgeval. - Een 30 ll ielewalenkleuren onze regio helemaalgeel. - Een25 broedkoppels llintertaling vindenbijonshun thuisbasis. - Van de l/a/p vindenwe er verspreidover het gcbiedeen35 die tot broedenkomen. - Als laatstehebbenwe ecn ruwe schattingvaí de Zvalte specht waaftanwe een25 koppelshuisvesten. Ik heb met bovensÍaande een kleine samenvaÍting probercnÍe geven van de mooiste waarnemingenuit onze regio die we hebben afgewerk met onze werkgroep.Voor meer informatie i.v.m. de broedvogclatlas verwijs ik U met plezierdoornaarde websitevan het Instituutvoor Natuurbehoud(lN). Hier vind je nog veel informatie over dit p.oject in afi.vachting tot het boekwerk.T€vensvind je op deze site nog meer pÉchtige informatieover alle projectendic ze organiseren. Voila,hier hebje hem:www.instnat.be Als laatste wil ik nog alle personen bedanken die hebben meegeholpen om het project van de brcedvogelatlas tot €en goed eindete mogenbrengen.Eenbeetjedikkereinlt is niet ongepastvoor de veleuurtjesdie we vooÍ dezewaarnemingen hebbengewerkt. Stijn Leestmans,Jef Lccstmrns, Bsrt Hoeymans,lngrid Brosens, Ceert Brosens,Jack Govaertsen Wim Verschmegen. Barl llocymans


ZesdeontmoetinssdasAntwerDse KoeDelvoor Nat[urstudie ANKONA, de ANtwerpseKOepel voor NAtuuÍstudieorganiseeÍfin 2003 voor de zesdemaal haarjaarlijkseontmoetingsdag.Eeniederdie begaanis met de natuuren natuurstudie in de provincieAntwerpenis van hartewelkom op zaterdag 8 februari 2003 in het provinciehuis,KoningiD Elisabethlei 22 te 2018 Àntwerpen- Op deze studiedag worden een aantal nafuuronderzoeken in de provincieAntwerpenuii de doekengedaan.maar wordt ook aandachtgevraagdvoor paleontologie en sterrenkunde. De vooÍmiddagstart met het openingswoord en een reekskorte opÍoepen, rvaarnamenvoordrachien kan bijwonenvan éénvan volgendethemagroepen: paleontologie beheer,reptielenen amfibieën,zoogdieren, en stenenkunde. Op het namiddagprogramma wijzigingenkunnen staan(ondeÍvoorbehoud, nog volgen./ Edr"l Gadeyne(MILVUS) DagÍoofuogelte llingen llauter l/an Landuyt (Insíiluul roor Natuurbehoud) AtlasprojectÍlora van Vlaanderen: standvanzakenen toekomst Tímldr iaens (líeveheer sbeestjeswer kgroep Coccínula) Verspreidingen ecologievan licvchecrsbcestjes in Vlaanderen Bert Vende Vijver en Sofie fincke (Uni|ersiteit Anílerpen) Diatomeeën in hetNetebekken (KAMK) Jos llolders Wat zijn Gordij nzwammen? Dír k Vandenbussche (PI H) Adders, zwarle gaten en laarzen, een blik op het provinciale soortenbeleid GcduÍende de ganse dag zijn info- en boekenstandsvan diverse natuurverenigingen te bezoeken.De deelnameian dezesfudiedàgis gràtis maar inschrijven is noodzakêlijk. Voor meeÍ infonnatieen inschrijving kan u terechtbij Dirk De Beer (03-25912 36/ natuur@pih.provant.be). Op de ANKONA-sitcvindt u het volledigeprogrammaterug (www.ankona.be).


Ervaringenvan eenlandbouwermcl beheorsovereenkomster Herman Anthonissenbaat in de Aohtelsestraat in Hoogstratcncen mclkveebedrijf uit. Van zodra het mogelijk was om bcheersovereenkomsten te sluiten, diende hij een aanvraagin. Nu hecft hi.i een overccnkomstvoor het onderhoudvan heggen en houtkantenop zijn bedÍijf. llij draaglbij tot de bescherming van dc weidevogelsop zijn percelendankzijeen doordachtecombinatievan de verschillende pakkettenweidevogelbeheer.

Hij kan zich in het algemeen vinden in de voorgestelde beheerspakketten. Bij de pakkeften kleinc landschapselementen mist hlj misschienwel een maatregclnaar bomenriien.Zelf vindt hij een rÍ cikenmooistaanin het landschap maar hij merkt op dat de schaduw van ecn bomenrij gevolgenh€eftvoor de groci van hcl grasofandcregcwassen. I)e vergoedingvoor het pakketmaaienligt aande Iagekant.Door het later maaien v€rmindertde voedings\yaarde van de cerst€ snede. Bovendienverloopt ook de hergroeiwat trager wat consequenties heeli voor de twecdesnede.Door deze overeenkomst maar op één pcrceel te sluiten weet hij dit op te vangen.Verder sluit hij de overeenkomsten bij voorkeurvoor percel€ndie wal verder van het bedrijfzijn venvljderd.Voor huiskavelsachthij dir moeilijker. C)pde vraagwat cen landbouwerer nu toe aanzetom overeenkomsten met de ovc.heidaf te sluilenvcrrneldthij zijn voelingmet de natuur op en rond zijn bedriif. Hij is eÍvan oveíuigd dat de beh€ersoverccnkomsten een meerwaardekunncnbetckenenvoot het -ll-


agrarischlandschap.Hij wil op dio manicrook werkenaanhet imago van de landbouwals een s€ctor dic meer in zijn mars heeft dan voedselproductieHij is dan ook gewonncnvoor een verruimde invulling van het beroep.Dat cr tcgenoverdc inspanningen di€ de landbouwerleverteenvcrgoedingslaatbctckenteenextm economisch tendement. f ijdens ons gesprek hebben we het even ovcr de kleine landschapselementen die hij weet tc wdarderenmaar die jammer genoegvaakzijn verdwenen. Bijna vanzelf valt het woord ruilvcrkaveling.Hcmtan is h;er kort over: ruilverkavelingen zijn nict meervan dczetijd. Ze zijn nochvoor dc boernochvoor de natuureengocdczaak. Over de samenwerkingmct vrijwilligcrs is hij wel bijzonder opgetogen.Voor het besch€rmcnvan de legsclsvan weidevogels werkt Hermànsamenmet twcc vrijwilligers, Richarden Lailah. Zij ncmengeregeldcontactop met hem en brcngendan verslaguit van wal re op ./ijn percelenhebbenoPgcmcrlt. 'l'ijdens het broedseizoenpast llcrman in overleg met hen zijn bedrijfsvoeringaan in functie van dc broedgevallcn. Somsgaan ze perceel. samenn?ur het Herrnangccft grif toe dat ht dankzijhen al eenen andcroverde vogelsop zijn percelenheeftbijgcleerd. Maar omgekcerdhebben zij vast icts opgestokenover hoe een natuuíbewuste landbouwernatuurervaartcn er meeomgaat. In 2003 gaan deskundigenopnieuw aAn de slag om samenmet landbouwerste werken aan de bcschermingvan weidevogelsWellicht ncemt het aantal overeenkorïstenverder toe en blijÍi de vraagnaarvrijwilligersdie aandit projectwillen meewerkengroeien. Wie zich tljdens hct voorjaar wil inzetten om de legsels van weidevogelste beschermen neemtc()nlactop met NatuurpuntStudiePascaleSteurbaut- KardinaalMcrcierplcinI - 2800Mechelen.

-t4


tnterteffinq S

fu" è:..

VoEèlbeschqmlng Vlqondêren ww r. . lo2l 521n 5A- F.t 02) s276 3e L{a@!q4bcáde.í!ins.bq \ffi

vmdbe$hèmiío

b€

Wintcreditic lÀussenprujcct20o2-2@3 In mooÍl 2002 hêeft de BelgischêVogelbêscheímingeen grootscheeps 'mussenproiecl'opgezet. HieÍbii wor hel de bedoeling dol mensen in hun eigen ïuin of omgevinguitkekênnoor Huismussen {en R;ngmussen) en een poging ondêrnomenom het oontal huismusmonnetjes en hun broedplooken ïe lelên. Hieropwerd ÍnossoolgeÍêogeerd.Hel grole publiek is duidelijk bêkornmerd om de ochteruiigong von deze 'sfroofrokket' en wil nieh liever don doï de Huismusoonieuw in ziin omgevinqopduikl.Urlde inge\luuÍdegegêveh bliiktheel duideliikdàl de Huismuser de iootsle joíen meÍkelijkop ochleÍuil is gegoon- Heelwol tellers voegden êr êen persoonlijkbíieÍjê bij met exko infoÍmolie oveí 'hun' mussenpopuloiie en/of woorom zij denkendot dê Huismussen bij hên veÍmindeÍenof verdwenenziinKrooienen Eksters woíden meermoolsmet de vingeÍ gewezên,mooÍ ook de gebruikersvon pêsliciden worden niel gespoord. ls Brusselgoed veílêgenwooÍdigd, Antwerpenen Genl komen eerder moger uil de bus. Of zijn door bijno geên mussenmeer? Zowot olle deelnemersgeven ie kennen dol zij ook deze winteÍ willen meeweíken oon hel gestorte mussenondeeoek en door zijnwj erg gelukkígmee. Op het ogenblik stoít hêÍ 'loboroforium voor Eco/ogle'von de UniveÍsiïeilGenl (RLIG)mel de welenschoppelijkeveÍwerkingvon de nooÍ scholting ieh meeÍ clon 5.000mussengegevens. Met de hulp von het gíote publiek willenwij echleí nog meer:hel Engelse GBw'projecl lcorden BirdWofch) von de BTO(Bíitishlíusl of Ornithology) kon beroep doen op zo n 15.000deelnemeís die wekeliikshet moximumooniol vogelsvon iederewooÍgenomensoortin hun luin regi

\


tlÍeren- ïegelijkertijd slort de BïO binnenkorl een niêuw groolscheeps ondezoek nooí 'stodsmussen'.Ook in Leiceisleris sindsvoÍig joor een docloÍondus bezig mêi eên gedêloiileerd mussenonderzoek. Wê1ên schoppelïk is er nog weinig gewelen ovêr de klêinêverploolsingenvon dê Huismus.We wetea dol onofhonkeliikêjongen zich groepeÍen en op zoek goon noor een gunsligevoedsêlplools.Ook volwossenHuismussen íuiten zich no hun lootstê broedselbij de jongen oon en veÍloten tijdelijk hun broedplools. Tildensde herfstkekken de Hui5mussen opniêuw noor hun nestploohen goon die zelfstijdelïkteÍug vefdedigên.Jonge Huis, mussengoon op zoek noor eên neslplooh voor hel volgende broedseizoen. ln Engelond is oveí de voorbije zevên jooÍ hei oonlol Huismussen in tuinen met 40%ofgenomen. Door de weÍkwÍze {piekoontollen)wij'5tdit op een duidelilke populotieochleruitgong. Dil kon veronderingen veíootzokenin het sociole gedrog, meer bepoold in het gíoepsgedÍog en de individuele bewegingen. Om dil olles le besluderen willen we deze winler nogoon wooÍ de Huismugsen zich ophouden en met hoeveel ze zijn.Alle deelnemeÍsvon de zomereditieworden binnenkoriopnieuw oongetchreven. MooÍ, wê hebbên nog meeÍ medeweÍkers nodig. Vio olle mogelijke mediokonolên (het is ook dooÍ de medio dot zovêel mensendeêlnomên oon hel 'mussenpÍojeci')willen wij hêÍ groie publiek opÍoepen om deze winleÍnooí Huismussên GBW 1êkijkenen noor onologiemet het Engelse wekelijkshei moximole oontol woorgenomenoonloL Huismussen le nolêÍen- Zools de mussenzoekkooít de voorbije zomeÍ, heefi VogelbescheÍmingopnieuwvooreen winlerinvulkooítgezoÍgd. Wíj hopen dot uw medium hieí de nodige oondochl wil oon schênkênVogelbescherming orgoniseerl doorom een pêBconferenlie in hoor lokolen oon de Veeweidesiroot4345 te 1070BÍusselop prNspac 17 pÍojecl Dr. Jenny DE LAFÍ. die hêl coóÍdineeíl, om.1l_J]8_!.U8. e!g!4!!E2q]2 zol ol een tipje von de íuieí oplichÍen vooÍ wot betíeft de resultotenuit wij hopen doi uw medium hier de nodige oondochl dê zomêrlêlling. oon zql besteden,woni zonder uw inbÍeng is heï moeilijkde nodige mussenlellers bij elkoorie krijgen...

tó-


\ffaarnemingeu

BOB B HOA HOB HOB+LEJ HOB

HOB

zror2o02lGr.iêoêtêksik HOB HO3 HOA

2a/r0r20C2lB áuwêl e\€ndef HOB

2

HOB

7/112O02lBrawek êkêndief 3 12l11/2002lBoomleêlwerik L5^ 1r2002lGrorezrJqbek

5/ 1r2.0rlGÍoanp@ku er

o3 OB


a

Fs27s4e,re 6d-,* dFs2794kuq codÊÉ dá Fr2Oo3l FÍrsool

2

ï03 HOA HOa HOB HOB HOB HOB

19111r24O2 19t11I2tiJ2

r{oB HOB

Volgêndewàaíremingen te bezorgenaan Wim

-18-


ConselaatoÍs: De ll.lschêBcend€n{irlind.l

,\schpuft€níN€erl

SintClcmensslraal8

8 0.186'18 i0 96 (lIec.l F.nnkenberg

I

0l/ll,l 18.18

Jrn Spànnenbtrrumuscun

2l l0 Meer I 0 3 1 3 l8i 80 6

2128Meelle I03/I5 7441

I lootï redrcteur 't Bieteuti€ : PicnwerkcÍoco íPi.W.G.) JNNt

I 0 3 t 3 1 4 4 77 5( 8 0 4 9 ? , ' 218ó 6 )

2 3 1 0M e e r E 0l/I5 830ó

inoridwmóholma I com

Contaclpersoíendeel$crkeroêpen van lvcrkqroeo Naluurstudi€ : !!gd!!4qr93!

(\'.\r.G.)

T.oosdiereÍ\erkcroep(z$.G.)

8an Hoetnans(ziehogei

DimrlírvanPÈll(ziehogcr)

(r.wc.) PlrnietrWerkC.o.p

2i2l Meer 8 ot,'lr 5 7t 85 A mÍ bicën-.R€ptielen en Vksen WcrkGroep(A.la.V.$,G,) Brn Hcvnans(z'ehogc.) (\r.8.\\'.G) Ilrzs!!r!!is$!4cl9e! of \crkÈrocp O@€se.rel{lcí (zieholcí WrmVeÁch.acgcn

ReseÍvátenfonds NlÀÍkvallei : 015- l758Jl5 -.10

l9


FilmuÉww Jo, je kunthet al rodenzeker.\K hebweeraljullie hulpnodig.Zoals juflie kunnen zien,isdit boekjein plootsvoneenpiepteuïtre een piniteutjegeworden. Dusdochtik dot het tijd wosomeennieuwekqft te moken.Alleenzit ik meteen probleem ikweet nief hoeeenkafl. Alsjullieideetjeshebbenlootmij het donzo snelmogelijkweten.Of olsje mooikunttekenen, mogje ook t ekeningen binnenbr engen.Ik ben benieuwd.


Aillcnilrefste JNMï"effi1 Jo, zoofsjullie zien,besïootde piepteutníet me/.r.Ík weel dot jullie dot heelspijiig vinden,moqrer is iets veelbeters in de ploolsgekornen. fn plqqtsvonde piepteulhebbenwe de piniieui.Wot is nu het verschiltussendie 2? Depiepteut wosolleenvoorpiepertjesbedoelïen de piniteutvoorpieper EN ini's.Duseigenlijkhebbenwe iets beter gekregendan DieDÍeuï, VoorrnijneerstEpiniÍeutheb ik veelhulpgekregenvon JNM-ertjes.ÁRNOLDheeft eenverslagjegeschreven over het piepweekend,je. ROBfN heefï iets geschrevenover de egel.EndontenslotteSTEFheeft eenstukje geschreven over eenvogel.Állemoolheelhord bedonkÍvoorjullie hulp.

Leentie


Hct kamp rm ffiÍlee We kwomenoon in Meer (de Moorscholk).Voor de meesle kwqmheï bekendvoor. Sommigenwildende sloopzoolin orde moken(zools Kotrien).De leiding beslootornle verïrekken |nei de fieïs naor het pork in Meerselbreef. M een poor kiloneters kwomenwe er oon.We zetten o\ze fíetsen weg en gingen wandelen.Sommigepiepers hodden een zak meegenomen on spulleijes vqnde notuur í:€,ele neÍ]€'n zools : eikels, koslonjes (ook het omhulsel),bloderen.en nog veel meer.We gingenterug met de fiets naor heÍ kdmp. 's Avondsgingen we met die spullendiertjes noken. We modktsnook een soort vetbol en we scheplenpapier.ïoen gingenwe slopen.Álle piepers siondenop beholvede leiding die Íe lui wqs.Sommigepiepers,zoolsChiel9in9de leiding wokker rnoken.Hij en nogonderentrornrneldenop tamÍdrnmenen 9ingennoor de sloopzoolwoor de leidingsliep. Vijf minutenloter slonden Chielen de rcsl alweerin de sloopzool.Moor we kregen bezoekvonde leiding. Nu konden we een holf uur zwijgen.Dikke bult eigenschuld! | De dqg liep ol rop voorbij. 's Ávondsgihgenwe op fokkelÍocht. Toen kregenwe nogeengoeiewormechocornelen gingenslopen. We stondenop en het wosol bijna middogÍoen we vonde wondelingkwomen.We oten nogen gingennoor huis.Moor voor we noor huis gingen,moeslenwe noglongseen lofel om de spullendie we gemooklhoddenmee noor huis ïe nemen.

komp! ! ! Dit wasalweereenSPETTEREND Arnold

12dec 2OO2


DcEgel Beste JNIÁerljes, Omdqtwe in onzetuih qf en toe bezoekkrijgen vaneen egel, koosik dit diertje voor mijn spreekbeurt leefvíjze De egel is onsenig gestekeld zoogdier. Het is een dier dot meeslol 's nochts op pod is. Zie ie overdogeen egel donis die rí\eestolziek. De egel komt voor in tuinen. groslondenen bossen. Hij voederï zich met insecien zoolskevers,rupsenen wormenen weekdieren zoolsslakken. Dooromis de egeleen nutlig dier in de tuin slekels De egel heeÍt een vocht vqn stekels (zie foÍo). Dit zijn verhorde horen die bij gevoor worden rechtgezel. Een stekel goot ongeveer een joor mee,don vclt hij uil en wordt v€rvongen. Eenvolwassenegel heeft ongeveer5@O slekels. wínlerclaoD De egel houdt een wintersloopvdnof doi het koud wordt tot in opril. Hij Ílodkf een nest von bloderen en verdord gros. Hij woeli er zo langin ioi de blcde.en ee stevige nestwondvorrnen. De winterslqopis een gevoorlijke periode voor de egel omdot hij kon sterven von de kou.


ACTIVITEITENKALEN DER zondog 5 jonuori 2003

NIEUWJAARSWANDELING

We hopen nog een op een nieuwjaarswandelingwandeling in de sneeuw.Om

onzekansente vergrotentrekkenwe naarde HOGE VENEN. Inschrijven bij Drei Oomen- Kostenyolwassenen l2 EUR lNl,Í 9 E U R Niet vergeten:Picknicken laarzen. Ie*! Waar ? Wanneer? B uur aanJanSpannenburgmuseum Verantwoordelijke:D.ej Oomen(03 3l5 02 45) Organisatiê: NatuurpuntlÍarkvallei vrijdog l0 jonuort 2003 ALGEMENE VERGADERTNGyELT Waar ? Wanneer? 20.00uurRefterschoolWortel (ingangKerkpad) Verantwoord€liike:HuibrechtProvoost(03 3 l4 38 l6) Organisatie: VELTNoorderkempen zotedog I8 jonua/.i2003 DIALEZ'NG VanavondgevenonzeeiSenledendia'sover Bretagne,Provenceen Falsterbà. V/aár ? vvanneerl 20 uurjan Spannenburgmuseum Verantwoordeliike:Wim Verschraegen (03 3l4 47 75) Oíganisatie: NatuurpuntMarkvallei

zondag.26icnuorÍ2003

GANZENEXCURS'E

De jaarlijksterugkerendeuitstapnaarZeelandop zoeknaarganzenen andere watervogels.Ook dit jaar is onzegidsop dezebusreisFransBroos. Insc5rriven brlJaakBrosens voor l5/01i03.Prcknicr meebrengen. ;-* Kosten:ledenIOEUR JNI'í7 EUR- niet-leden 15EUR <4r'\r"f Waar ? Wanneer? 8.00uur aanJaoSpannenburSmuseum V e r a n t w o o r d e l i i k eJ :a à B r o s e n s i o3l l 5 7 4 4 l l .i-\ Organisatie:N:ruurpunrl'íarkvaller \^:7 zondog 2 februafi 2003

ZONDÁGSt,VÁNDEL'NG

Op dezeeersÍezondàgvàn de mààno'rekker wê nà2rVy'onêl-l.olonrê voor een vogeiwandelingmer specialeaandachtvoor mezen. \ /aar ? \/Vanneêr? 9.00 uur aan het Casino in dê kolonie.

Verantwoordeliike: Bart Hoeymans(03 314 48 48) en StijnLees.mans Organisatie:Naru!ípunrMarl,vallei Ë


zonddg 9 februad 2003 INI4CTIViTEIT JNM 't De ini'sworden verracht voor een bezoekaan Zwart \Nater. Waar ? Vvanneer? 13.00uur lokaalmet fiets Vêrantwoordeliike: StefBastiaensen (03 I t4 80 38) Organisatie: JNM Markvallei

Eenfeestavondvoor heelde vereniging. Bij een natjeen eendroogjebrengen jaar.Succesvenekerd. we een ludieketerugblikop het afgelopen Waar ? \^/anneer? 20.00uur in hetJanSpannenburgmusêum. Verantwoordeliike: \|y'imVerschÉegen(03 314 47 75),IngridBrosens.Bart Hoeymans, Gie Segersen RieVanAelst. Organisatie: Natuurpuncl4arkvallei. Deêlname in de onkosten: 3.00EUR.hiervoorkriig je heelde àvondvrij drinkenen hapies.

zp',dai.t.6,Fti.tt9Ír2oG

rES:,SNCiEENy_ÁNKrErNFRUrrr

Programma: richtlijnenvoor het snoeienvan kleinfruiten toepassing in de praktiik.Snoeischaar meebrengen. Inschrijven bijJanHorsten Kostpriis: leden2.5EUR- niet-leden 4 EUR l,Yanneer? Waar ? 9.30uur Widar (Lipseinde 43, Lerksplas) Verantwoordeliike: JanHorsten (03 3l4 22 55) Organisatie: VELTNoorderkempen

Waar ? Wanneerl 14.00uur lokaal Verantwoordelijke: LeenSegers(03 315 88 06) Organisatie: lNl'4 l'larkvallei

Protramma:bodemkundige aspecten,planten,snoeienen algemene verzorSinS. Inschriiven bijJanHors.en- Kostprijs: leden7,5EUR nietledenl2 EUR Waar ? Wanneer? 9.30uur Widar (Lipseinde 41, Merksplas) Verantwoordeliike:JanHorsten(03 31422 55) Organisatie: VELTNoorderkernpen


z.ondog2 ,naara200t

ZONDAGSWANDEL'NG

(achterZundert en Riisberyen)We 8aande grensover naarde Pannenhoef Kas wil ons hier en hii zal zeker de eerstevooriaarsbloeiers reeds John Sidsen kunnenconen. r-'4r V/aar ? Wanneer? 9.OOuur parkint ParersMeeÍseldreet Í ?:l ^ . .tl\ Verantwoordeliike:RraVanAelsc103 3l5 74 4l; /O.ganisatie: NatuurpuntlÍarkvallei. L.':?

diàsdog4 moan 2003

YERGÁDER'NG NA4E

Verantwoordeliike: Drel Oomen (03 3l5 02 45) Organisatie: NatuurpuntMarkvallei zoteÍdog I mooft. 2003 JI{44 YERGÁDÉRING lvaar ? vYanneer? 19.00uur in het lokaal. Verantwoordeliikei StijnLeestmans (03 314 37 84) Organisatie; JNM Markvallei woensdog t2 maaft 2083 . YERGÁDER'NG NÁTUURPUNT Waar ? Wanneer? 20 u. in het lokaal. Verantwoordeliike: Drei Oomen (03 3l5 02 45) OrSanisatiê: NatuurpuntMarkvallei '.atèÍdag IS mdon 2003 PADDENOVERZET Vanavondgaanwe de paddenen salamanders helpenom veiligde oveÍkantte. bereit,en.We bezoekende overzecplaars vanZundefl In de Krochte"..F^:-?t lYaar ? Wanneerl 19.00r.ruraanhet JanSpannenburtmuseum. \:-f Verantwoordeliike: Bart Hoeymans(03 314 4B 48) en StiinLeestmans Organisatie:JNM en Nàruurpunrflaíkvàllei. Lr,$-\ aen 16 moaft 2003 P'EPJN|"ÁCT'V'TEIT DeJNMnodigtallePiepers en Ini'suit om deelte nemenaaneen BOTTENPADWANDTLING rr" fr."h.* in de omgevrr4 / ,I1\ Waar ? Wanneer?Voor de Inr's:10.00u aanheclol,aal, met fiers. I .J Voor de Piepers:14.30u aanhet bezoekerscentrum vande Liereman, Veràntwoordelijke: SteÍBastiaansen (03 314 80 38) jNM Organisatie: l'4arkvallei. Voor de lunchwordt gezorgd.maarbotrenziin noodzakeliik!


DEADLINE.'TBIETEUÍ]E Artikels moeten binnenkomen bij Wim Verschraegen.

Bezoeken toelichtingover de installatieen werkingvaneenzonneboileren het gebruikvan eenwarmtepompals lokaalverwarmint Inschrijven biiJanHorsten Kostpriis: leden2,5EUR niet-leden 4 EUR Waar ! \M4nneer? l0 uur KarelDe Swaft,Heirneulensrraat 37, Meerle Verantwoordelijke:JanHorsten(03 3l4 22 55) Organisatiê: VELTNoorde.kempen

{4èrd9g 2?.óqo,è 2003

. NA'rUURíwllS....

De winnaarsvanvorit jààrzullenons vandaag de vragenvoorleggen. ledereen is uitgenoditdom meete doen. Waar ? Wanneer? 20.00uur in JanSpannenburgmuseum. Verantwoordeliike: Drej (03 3l5 02 45),Jeí Jacken Gie. Organisatie: NatuurpuntMarkvallei

Na het succesvan twee jaar teleden wagen wij ons deze avond weer aan een

folk-optredenin BolksHeike.Vanavondkrijgenwe eenoptredenvan"Bross en Buurmannen", f4isschien zelfsmet een voorprogramma. 't Aanvant: 20.00uur in BolksHeike. Prijs kaarten: In vooryerkoop:3,50EUR Aan de kassa:5 EUR

Opdê/êlenteTondaSSàànwenaa-der'LangeGe on r edne K r o c h t e n . - 1 beiden op de grens van Meer en Zundert. áy-r4-\ 'i,! Waar ? Wanneer? 9.OOuur LagereSchool lÍeer (Íer beel,sescraag

Verantwoordeliike: Jackcovaerrs(03 3l5 7l B5) OÍganisatiei Natuurpunr14arkvaÍlei I0 tot 13 aà.ii2003 Fx(ltRslF ÍFYFI Voor dezeexcursiezijn àlleplaatsenvolzet.We zullenmet 50 mande streek Saanverkennen. Verdereberichtenworden aande deelnemersbezorsd,


wortplonting Egelszijn kort na de winterslodppqorrijp. Ze hebbeneen droogrïijd vqn 5 à ó wekenen hebbentwee maolper jaar een nest vdn 3 lot 7 iotE'en.Ze wordenvroeg in de zomergeboren. fndien heï nest wordi verstoord ols de jongen pcs geborenzijn eei de moederhen somsop of verloot ze de kleintjes. Áls ze een indqndoud zijn beginnende iongen vost voedsel le eten. Z.e.goondan someníret de moeder in processieop voedseljccht(ziefoïo). Enkelewekenloïer verloten de jongen heï nesl. vrjanden en bescherming Egelshebbenslechts weinig notuurlijke vUond€n,moorer zijn toch heel wot gevcrenvoor dit gesïekelddier. Jocrlijks wordener duizendEnin h€ï verkeer gedoodomddt ze op gevoorreogerenmet zich op te ?ollen. Egelsziin goedezwemmersrnoorverdrinken dikwijls in zwembadenof kleinevijvers omdot ze niet legen de gfodde kont kunnenklimmen. Dooromkqnie egels redden door een sfukje gqqs ddnde zijkqnt vonde vijver te hohgeh. Dit wos mijn spreekbeurt over de egel, ik hoopdoi je er wcÍ vdn hebt bijgeleerd. Áls je nu s ovondsezn komnetje rnet brood en |]relkin je tuih zet en hel is 's morgensleeg, danben je er zeker van dot er een egel in je tuin is geweest. einde

RobinWeyler


Kmutse[tupt Zelfeenwinteróomengids maken Áls jullie dezepihileuï vosïpokken, en nu noorbujiehkijken zul je zieh dot de bomenhelemoolkoolzijh. En nee,als je geenzin hebt gehodon de paniÍêutte lezeÍ'er,ie leest di.tposjn juni, dohklopï dit dusniet heer- Moorde echte pi^ilezefiies zullenziendoï de borneh dus koolzijh. Áls jullie hieï te bohgzijn vonde koudekuhnenjullie een ECHTEWINTER-BOlv\EN 6IDS moken

zo'nwinter-6o t ) + t

popi€r,liefst popierdot hieÍ ïe dik is woscos s.hri ifgerieÍ p.ii eh schoor

Hoe go,ie Iewerk? 1. Je zo€ki een pdormooiebornendie je ol vonnoonkehi of die je gootopzoeken. 2. Nodoi je de noon hebt gevonden. neen.ie eenblod€n eenwosco. Je houdïhel blod tegende schorsvoneêh boomen gogewoonmet de woscoover hei blod Je zult ziendot je ih plootsvohgewoon eehgekleurdblod,je de schorsh€bl overgelekend. 3. Je kunï nogkijkeh of je no9een blod,vruchï of ïokje vindl. Let welie rnoeldeze eersï nogloïehd.ogen.Eehblodsteekje best ïusseneen ïelefoonboekoÍ eehonderdakboêk(liefsï qeehduur boekvonJUlliemonoof popo).


kunie de resï beier bomenhebï gevohdeh, 4. Áls je zo verschillende thuis oíwerkeh. de 5. Áls je lhuis bent, neemje een nieuwblod.Je schriiít vonboveh noomvdnje boomop. Vergeeler de vihdploolsniel op te zel-lenen de dofumvonde dog doï je nocrdie boon be^Ï geweesl. hebt, kuí ie die boomdoor in Als je thuis een bomênboek opzoeke. Tnzo een boeksloat noginformqïiedie ie bii oPie blod vondie boom.Áls kunl zellen, zoolsdeíomilieen de kenmerken vragen ouders is kon wot diï Ioolsïe noeilijk ie te helpenoÍ ie ie de JNM-leidingop 1 vonde volgendedcïivi+eilen 7. Zo kunie dil voorelke boomdoen.Áls je de bloderenbundelt kÁig ie epnechie zelÍgemooktwin+er-bonen-9ids


Dit washet donalweer.Zoolsjullie hebben kunnenlezen,hebbenveel piepertjesen leidingmij geholpen om dezeeersfepiniteutte moken. fk hoopdot er nogzijn die mij willen helpenbij de volgende piniteut. Brengdusalleswat je denktdq hier in moetkomenbinnenbij mij. Leen Seoers Sluiskensweo 4 2327 Meer Ieen_segers@hotmoiLcom 03 31588 0รณ


't Bieteutje - 2003-01  

't Bieteutje - ledenblad van Natuurpunt Markvallei

't Bieteutje - 2003-01  

't Bieteutje - ledenblad van Natuurpunt Markvallei

Advertisement