__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

2$ʦ22

$'.)+'ʧ0ʨʦ$'.)+37'

Afgiftekantoor Gent X 209279

#

4

CEMBER JAARGANG 18 DE

2019

P E SN

!

IJK S DR IE M AA ND EL LAD VERENIGINGSB GENT NATUURPUNT

tra a Dr iep ikk els vu An Fie rs, p/

ria ke rke at 34 , 90 30 Ma


DE VLAAMSE OVERHEID ERKENT EN STEUNT NATUURPUNT. WWW.VLAANDEREN.BE

SNEP! Snep! is het driemaandelijks tijdschrift van Natuurpunt Gent vzw. Achtiende jaargang, nummer 4 Redactieadres: Coördinatie: Redactieraad:

Jorinde Nuytinck, Droogveldeweg 80, 9031 Drongen, jorindenuytinck@hotmail.com Lieve De Meyer, Han Lagring en Jorinde Nuytinck Chris Balcaen, Lieve De Meyer, Tom Geerinckx, Han Lagring, Liesbeth Langouche, Nicole Legiest, Martine Maes, Luc Meuris, Jorinde Nuytinck, Tomas Vanheste en Bart Vangansbeke Eindredactie: Lieve De Meyer, Tom Geerinckx, Han Lagring, Liesbeth Langouche, Nicole Legiest, Martine Maes en Tomas Vanheste Advertentiewerving: Liesbet Maroye, advertenties@natuurpuntgent.org Concept & lay-out: Els De Brandt Foto voorpagina: Stockfoto Verantwoordelijke uitgever: An Fiers, p/a Driepikkelstraat 34, 9000 Gent Met bijdragen van: Marnix Aerssens, Philippe Ampe, Chris Balcaen, Rossana Bugini, Hugo De Bruyker, Tim De Winter, Marc Depourcq, Myriam Dumortier, Annelies Janssens, Kristel Keppens, Jacqueline Kerkhoff, Han Lagring, Regine Laverge, Jannes Motmans, Linde Raport, Sancho, Joke Van Damme, Steven Van De Woestyne, Bart Vangansbeke, Jan Verheeke, Wouter Viaene, Riet Wille Oplage: 8800 Elke auteur is verantwoordelijk voor de tekst van zijn bijdrage. Overname van artikels is mogelijk in overleg met de redactie. Beeldmateriaal: indien geen © vermeld, fotograaf onbekend - alle rechten voorbehouden. - Gedrukt op kringlooppapier. Druk: Druk in de Weer, Gent

Natuurpunt Gent is een vereniging voor alle inwoners van Gent, Sint-Martens-Latem en Destelbergen die natuur belangrijk vinden.

Contactadres: Onthaalcentrum De Stek, Contactpersonen: Annelies Janssens, Han Lagring, Linde Raport en Marino Ravier Driepikkelstraat 34 – Gent (Mariakerke) tel. 09/227.22.94 – e-mail: gent@natuurpunt.be • Weekdagen van 9.00 tot 17.00 uur • Graag na afspraak

Natuurpunt Gent ontplooit een brede waaier aan activiteiten: • ijveren voor meer natuur en groen voor iedereen in het Gentse, • natuurbeheer in Assels, Bourgoyen-Ossemeersen, Damvallei, Gentbrugse Meersen, Hutsepot/Rijvissche, Keuzemeersen, Latemse Meersen, Leeuwenhof, Natuurpark Overmeers, Malemmeersen, Oude Moervaartarm, Rosdambeekvallei, Vinderhoutse Bossen en Westerplas • aankopen van natuurterreinen, • geleide wandelingen in eigen terreinen, toffe excursies, voordrachten, cursussen, • onderzoek (vogels, planten, …), publiceren van rapporten.

In het NMC (Natuur en Milieucentrum) De Bourgoyen verzorgt Natuurpunt Gent samen met de stad Gent het onthaal. Natuurpunt Gent houdt er ook een cafetaria open. Je vindt NMC De Bourgoyen in de Driepikkelstraat 32 (een zijstraat van de Brugsesteenweg) te Gent (Mariakerke). Bereikbaar met het openbaar vervoer, bus 3, halte Driepikkelstraat.

Lid worden van Natuurpunt Gent? Stort 30 euro op BE35 8904 3406 5937 (BIC VDSPBE91) van Natuurpunt Gent Verhuisd? Geef je nieuwe adres, samen met je lidnummer door aan ledenservice@natuurpunt.be Domicilieer je lidgeld. Zo verlagen we de administratiekosten en met het uitgespaarde bedrag kunnenwe meer doen voor de natuur. Een formulier vind je op www.natuurpuntgent.be bij Doe mee! – Word lid. Lid bij een andere Natuurpuntafdeling? Neem dan een abonnement op Snep. Stort 10 euro op BE35 8904 3406 5937 (BIC VDSPBE91) van Natuurpunt Gent met de mededeling ‘Abonnement Snep!’ Giften

voor de aankoopprojecten van Natuurpunt Gent zijn welkom op rekeningnummer BE56 2930 2120 7588 van Natuurpunt Beheer. Vermeld als mededeling ‘Gift + het projectnummer van je keuze’. Assels 6651 - Bourgoyen-Ossemeersen 6613 - Damvallei 6630 - Gentbrugse Meersen 6682 - Hutsepot 6689 - Keuzemeersen 6624 - Latemse Meersen 6629 - Leeuwenhof 6638 - Natuurpark Levende Leie 4024 - Oude Moervaartarm 6678 - Overmeersen 6694 - Rosdambeekvallei 6691 - Vinderhoutse Bossen 6698 Domicilieer je gift. Ben je lid van Natuurpunt en domicilieerde je je lidgeld, dan kun je ook je gift domiciliëren. Samen met het lidgeld gaat je gift elk jaar in december van je rekening. Vraag een formulier bij ward.stulens@natuurpunt.be.

Colofon

2

Onthaal: 09/216.44.78 • weekdagen van 1 april tot 30 sept: 9.00 tot 12.00 uur en 13.00 tot 18.00 uur • weekdagen van 1 oktober tot 31 maart: 9.00 tot 12.00 en 13.00 tot 17.oo uur • weekends en feestdagen: 14.30 tot 18.30 uur Cafetaria: 09/216.44.79 • alle werkdagen van 11.30 tot 17.00 uur • op zaterdag, zondag en feestdagen van 14.30 tot 18.30 uur Website: www.natuurpuntgent.be - Mail: nmc@natuurpuntgent.org

Werkgroepen en kernen: Werkgroep Assels, Phillippe Ampe, 09/222.21.89 - assels@natuurpuntgent.org Werkgroep Bourgoyen-Ossemeersen, Johan Pieters, 09/216.44.78 - johanpieters@proximus.be Werkgroep Sint-Pieters-Buiten, Piet Dedecker 09/221.51.79 - dedecker.piet@gmail.com Werkgroep Gentbrugse Meersen, Marnix Aerssens, 0477/68.88.48 - secretariaat@wgbm.be Kern Deurle-Latem, Frederik Van Vlaenderen en Rupert Walraeve, 0479/64.44.91 (Frederik) - 0494/03.92.67 (Rupert) info@natuur.deurlelatem.be Kern Damvallei, 09/252.39.20 - info@damvallei.be

S N E P ! 2019 NUMMER 4


INHOUD 4

Natuurpunt Gent, een common avant la lettre Bart Vangansbeke, beleidsverantwoordelijke

Agenda

13 Aankondigingen 13 Winteravond 14 Algemene vergadering 15 Over Eyck en bloemen 16 Expeditie Natuurpunt 19 Verslagen 19 Dag van de Natuur 22 Belevingsdag voor gezinnen 23 Vrijwilligersdiner 25 Vereniging 25 Portret: Marc Martens 26 Nieuws uit het NMC 26 Natuurpuntvlees 27 Ons digitaal volgen 27 Teambuildings 28 Voedertips voor vogels 30 Vrijwilligers gezocht 33 Beleid: Meerjarenplan stad Gent 34 Extra: VOC’s 36 Milieu: Ademruimte 38 In de schijnwerpers 42 Kern Damvallei 46 Werkgroep Assels 48 Werkgroep Gentbrugse Meersen 53 Werkgroep Sint-Pieters-Buiten 54 Studie 54 De zwarte maffia 56 Ken je familie: nachtschadefamilie

Natuurpunt Gent is vandaag een grote, sterk groeiende vereniging van meer dan 8.700 leden en met talrijke ‘kamers’. Zo hebben we verschillende heel actieve plaatsgebonden werkgroepen in Destelbergen, Sint-Martens-Latem, Gentbrugge, Drongen, Sint-Pieters-Buiten, Mariakerke, enzovoort. We zijn intussen stevig verankerd in elke (deel)gemeente, met tientallen vrijwilligers, talrijke werkgroepen en verschillende beheerteams. Onze sterkte ligt in de veelheid van engagementen binnen één groter geheel. Zo combineert het Natuurpuntmodel de voordelen van kleinschaligheid en betrokkenheid met die van schaalvergroting. Onze vereniging doet graag een beroep op creativiteit en innovatie, van alle actoren in elke geleding. Elke vrijwilliger krijgt bij ons de autonomie en de ruimte om zich te ontplooien, om engagement op te nemen en initiatieven te ontwikkelen. Die decentrale betrokkenheid maakt ons een burgerbeweging en een common avant la lettre. Natuurpunt Gent vormt een geheel met evenwicht tussen decentrale, meedenkende beslissingscentra en een vertegenwoordigende raad van bestuur. Geen monostructuur met een eenvoudige monocultuur en een hiërarchisch centraal of centralistisch gezag dat als enige denkt en scenario’s opstelt die dan vertaald en ingevuld worden in de onderliggende structuren. Zo’n opgelegde centrale eenheid zou juist de eenheid belemmeren. Beschikkingsrecht en autonomie zijn de drive van veel vrijwilligers die het verschil maken. We betalen onze vrijwilligers niet in geld, maar ze krijgen beschikkingsrecht om dingen te kunnen realiseren. Dat is een onmisbare troef. Natuurpunt Gent is sterk geworden door grensverleggers, doeners en sociale ondernemers die aan realisaties werken en daarvoor de nodige kansen krijgen en verantwoordelijkheid nemen. Die betrokkenheid van zoveel mensen is essentieel. Geëngageerde vrijwilligers kansen geven om hun engagement in te vullen op een manier waar ze zich goed bij voelen, betrokken zijn en erkend en gewaardeerd worden in hun inzet. De groei tot meer dan 440 hectare beheerd natuurgebied in het Gentse en het beheer daarvan is ook het resultaat van die manier van werken. Bovendien is de uitbouw van zo’n gebiedsdekkend weefsel op korte tijd uniek op een moment dat het traditionele verenigingsveld het moeilijk heeft en lijkt te verschrompelen. In deze Snep! vinden jullie weer een uitgebreid overzicht van onze vele activiteiten en de inzet van onze talrijke vrijwilligers. Zo zetten we onder andere ook de erg actieve kern Damvallei in de kijker. We durven hopen op veel eindejaarsgiften voor de recente aankopen in dit prachtige natuurgebied. Een mooier eindejaarscadeau kan de natuur in het Gentse zich niet wensen.

58 Bijgedachte

3 Redactioneel

2019 NUMMER 4

SNEP!


AGENDA TOT BEGIN APRIL 2020

Onze activiteitenkalender vind je ook op www.natuurpuntgent.be. Om geen enkele activiteit te missen, neem je een abonnement op Digisnep, de digitale nieuwsbrief van Natuurpunt Gent. Stuur je e-mailadres naar gent@natuurpunt.be en geen activiteit gaat nog onaangekondigd voorbij!

DECEMBER 2019

Activiteiten De activiteiten van Natuurpunt Gent staan open voor alle leden en geïnteresseerden. In onze agenda vind je ongetwijfeld iets naar je smaak. Van gezellige natuurbeleving tot diepgaande natuurstudie, Natuurpunt Gent biedt het allemaal.

JANUARI 2020 in de Bour04.01 Maandwandeling goyen-Ossemeersen

20.12 Fotografiecafé: Bob Luijks op bezoek Bob Luijks behoort tot de top van de Nederlandse natuurfotografie. Hij schreef verschillende boeken over de Nederlandse natuur en is ook hoofdredacteur van het maandblad Natuurfotografie. Zijn visie sluit aan bij die van de Natuurfotografieclub van Natuurpunt Gent: de eigen natuur promoten en in beeld brengen. Om 20.00 uur in het Natuurpuntcafé in het NMC De Bourgoyen. Toegang: 4 euro. Inschrijven via inschrijving@natuurfoto-ng.be. De plaatsen zijn beperkt tot 60 personen.

Activiteit voor het hele gezin

Werkdag

Volop winter. We zitten nog altijd in de zes donkere weken en de feesten zijn jammer genoeg voorbij. Vermijd een winterdepressie dankzij een verfrissende, flinke wandeling doorheen de hopelijk doornatte Bourgoyen-Ossemeersen, onder de deskundige leiding van onze natuurgidsen. Om 14.30 uur aan het NMC De Bourgoyen. Bereikbaar met bus 3, halte Jutestraat. Toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Breng je verrekijker mee of huur er een gratis aan het onthaal met je identiteitskaart als borg.

Vogelfietstocht langs de Schelde 12.01 We maken een fietstocht langs een aantal hotspots voor wintervogels. We bekijken de overwinterende watervogels op de Schelde tussen Gentbruggebrug en de Ringvaart. We houden ook een korte stop bij de overwinterende smienten, pijlstaarten, krakeenden en wintertalingen op het Scheldemeer en het Damvalleimeer. Start om 10.00 uur aan het Schippershuizeke (Scheldekant, Destelbergen). Heb je een verrekijker, breng hem zeker mee. Bij slecht weer warme en regenbestendige kledij voorzien.

Film- of dia- of infoavond

Agenda

4

S N E P ! 2019 NUMMER 4

Excursie

Voedermarkt voor vogels 19.01 Kun je nog materiaal gebruiken om de vogels te voederen en hen op die manier de winter door te helpen? Vrijwilligers stallen onze winkel voor je uit in het Natuurpuntcafé. Voer, voederplanken, huisjes, … Zo zijn jij en de vogels in je tuin meteen klaar voor Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt op 25 en 26 januari. Zie ook p. 28-29. Van 14.00 tot 18.00 uur in het Natuurpuntcafé in het NMC De Bourgoyen.

Voor wie graag wil bijleren over gewone en bijzondere beestjes en plantjes, over natuur en landschap


Het Natuur- en Milieucentrum De Bourgoyen, waar Natuurpunt Gent samen met de stad Gent het onthaal verzorgt en ook de cafetaria uitbaat, is de uitvalsbasis voor veel activiteiten. Je vindt het NMC in de Driepikkelstraat 32 (een zijstraat van de Brugsesteenweg) in Gent (Mariakerke), gemakkelijk bereikbaar met het openbaar vervoer: Lijnbus 3, halte Jutestraat. Er is een ruime fiets- en autoparking.

Start cursus Landschapsfotografie 21.01 Een landschap fotograferen, hoe begin ik daaraan? Voor beginnende landschapsfotografen is dat vaak de moeilijkste opdracht. In deze basiscursus kom je het te weten. Je leert bovendien welk materiaal je nodig hebt en welke instellingen je best gebruikt. Er zijn vier lessen in januari en februari. Informatie over data, thema’s en inschrijven, zie p. 9.

Fotografiecafé: Damvallei 24.01 Werkgroep Natuurfotografie Natuurpunt Gent organiseert een bijeenkomst met als thema de Damvallei. De gastspreker is Dirk Bogaert. Om 20.00 uur in het Natuurpuntcafé in het NMC De Bourgoyen. Toegang: 2 euro. Inschrijven via inschrijving@natuurfoto-ng.be. De plaatsen zijn beperkt tot 60 personen.

© DIRK BOGAERT

Winterwandeling in de Gentbrugse Meersen 26.01 Deze wandeling heeft plaats tijdens Het Grote Vogelweekend. Een ideaal moment

GROTE ZILVERREIGER © LUC VAN DAMME

om op zoek te gaan naar vogels die niet naar het zuiden reizen om de winter te ontvluchten. Omgekeerd zijn er ook vogels die speciaal naar onze meersen komen om er te overwinteren. Op deze tocht bekijken we die overwinterende (water)vogels en proberen we te begrijpen waarom ze hier blijven of naar hier komen. Afspraak om 14.30 uur aan de parking in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Einde voorzien tegen 16.30 uur. Bereikbaar met bus 9 of 20, eindhalte Groeningewijk. Voorzie regenkledij en stevig schoeisel. Vergeet ook je verrekijker niet. Controleer de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be.

Voor wie al heel wat beestjes en plantjes kent en zijn kennis wil verdiepen, nieuwe gebieden wil ontdekken, nieuwe soorten wil leren kennen,…

5 Agenda

2019 NUMMER 4

SNEP!


FEBRUARI 2020 in de Bour01.02 Maandwandeling goyen-Ossemeersen Kom samen met een natuurgids de vroegste tekenen van de ontluikende natuur bekijken op de eerste dag van deze schrikkelfebruari. De vogels op de Aalscholverplas zullen alvast op de afspraak zijn. Jij ook? Om 14.30 uur aan het NMC De Bourgoyen. Bereikbaar met bus 3, halte Jutestraat. Toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Breng je verrekijker mee of huur er een gratis aan het onthaal met je identiteitskaart als borg.

Natuur.Atelier 05.02 Klim, speel, verwonder, beleef. Kom samen met je kind(eren) op avontuur tijdens de open Natuur.Ateliers in de BourgoyenOssemeersen. Meer info hieronder. Doorlopend van 14.00 tot 16.00 uur aan het NMC De Bourgoyen.

HAVIK © PATRICK VAN WOUWE

rond het 09.02 Winterwandeling Damvalleimeer

Roofvogels 21.02 InFotografiecafé: dit fotografiecafé spelen roof-

Het thema voor deze wandeling met winterse taferelen is ‘Door de bomen de bossen zien’. De bomen geven zich helemaal bloot, want ze hebben al lang hun bladeren laten vallen. We wandelen rond het Damvalleimeer en langs de Schoofmeers. Afspraak om 10.00 uur aan het infobord aan het Damvalleimeer (Koedreef, Destelbergen). De wandeling is toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Heb je een verrekijker, breng hem gerust mee.

Klimmen, spelen en verwonderd zijn

vogels de hoofdrol. Gastspreker is Tim De Winter, vrijwilliger bij Vogelwerkgroep Gent+. Om 20.00 uur in het Natuurpuntcafé in het NMC De Bourgoyen. Toegang: 2 euro. Inschrijven via inschrijving@natuurfoto-ng.be. De plaatsen zijn beperkt tot 60 personen.

tijdens de open

Natuur.Ateliers Steeds minder kinderen hebben contact met de natuur, en dat is heel jammer. Op jonge leeftijd regelmatig tijd doorbrengen in de natuur zorgt voor een betere ontwikkeling van de motoriek en verhoogt de creativiteit, de ondernemingszin en het uithoudingsvermogen. Het is ook goed voor de gezondheid, er is minder kans op overgewicht en luchtwegeninfecties en het verlaagt de kans op stress en depressie op latere leeftijd. De eerste keer een regenworm op je hand voelen kruipen. Heel hoog in een boom klimmen. Met een zelfgemaakte pijl en boog op avontuur gaan. Het zijn onvergetelijke jeugdervaringen die de liefde voor de natuur voeden en aan de basis liggen van het verlangen om haar te beschermen.

© FRANK MAES

Agenda

6

S N E P ! 2019 NUMMER 4


MAART 2020

22.02 Winteravond: meer natuur in je tuin

in 23.02 Overwintertechnieken de Gentbrugse Meersen

Hugo De Bruyker is een gepassioneerd natuurfotograaf. Hij toont ons plaatjes van verschillende tuinen en geeft allerhande praktische tips om meer natuur toe te laten in je eigen tuin. Kom en laat je inspireren! Zie ook p. 13. Afspraak om 20.00 uur in het dienstencentrum aan Ledebergplein 30 in Ledeberg (Gent). Toegang: 3 euro voor leden, 5 euro voor niet-leden, 1,5 euro voor kinderen.

Welke strategieën gebruiken bomen om de winter door te komen? En hoe kun je bomen en struiken eigenlijk herkennen in de winter? Elke boom heeft wel iets speciaals. Knoppen, schors, afgevallen bladeren en vruchten brengen hopelijk soelaas. Afspraak om 14.30 uur aan de parking in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Einde voorzien tegen 17.00 uur. Bereikbaar met bus 9 of 20, eindhalte Groeningewijk. Voorzie regenkledij en stevig schoeisel. Een loepje kan nuttig zijn. Deze tocht is niet geschikt voor minder mobiele wandelaars. Uitzonderlijk kan deze activiteit wegens weersomstandigheden afgelast worden of van thema veranderen. Controleer de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be.

met bubbels: 01.03 Sanseveria’s open algemene vergadering Een open algemene vergadering voor alle geïnteresseerde leden van Natuurpunt Gent, waarbij we samen onze werking overschouwen en beoordelen. Iedereen is van harte welkom. Zie ook p. 14. Van 9.30 tot 12.00 uur in de klimaatloods van Natuurpunt, Weverbosdreef in Gentbrugge. De Weverbosdreef is een wandel- en fietspad, bereikbaar met tram 21 (eindhalte) of met de belbus 140 (Destelbergen-Melle, halte ‘Houw’). Auto’s kunnen terecht in de Jan Van Aelbroecklaan of in de Koningsdonkstraat. De loods ligt dan op 400 meter afstand op het wandel- en fietspad.

Natuur.Atelier 04.03 Klim, speel, verwonder, beleef. Kom samen met je kind(eren) op avontuur tijdens de open Natuur.Ateliers in de Bourgoyen-Ossemeersen. Meer info onderaan. Doorlopend van 14.00 tot 16.00 uur aan het NMC De Bourgoyen.

© FRANK MAES

ZANGLIJSTER © HUGO DE BRUYKER

Tijdens onze Natuur.Ateliers willen we ouders de kans geven om samen met hun kind op avontuur te gaan, op zoek naar natuurervaringen. We willen creatief bezig zijn, spontaan de natuur ontdekken en vooral buiten zijn! PRAKTISCH Vanaf 5 februari 2020 vinden de Natuur. Ateliers elke eerste woensdag van de maand plaats rond het NMC De Bourgoyen. Je kunt vrijblijvend en doorlopend deelnemen tussen 14.00 en 16.00 uur. Volg de Facebookpagina van Natuurpunt Gent en blijf op de hoogte van de verschillende Natuur.Ateliers. Meer info via annelies@natuurpuntgent.org

SAVE THE DATE

Wilde Buitendagen in de Bourgoyen-Ossemeersen Op zondag 5 april 2020 organiseert Natuurpunt de Wilde Buitendagen in de Bourgoyen. Die dag staat in het teken van buiten zijn in de natuur en is bedoeld voor jong en oud. Stip de datum nu al aan in je agenda. Meer info in de volgende Snep! en op de Facebookpagina van Natuurpunt Gent.

7 Agenda

2019 NUMMER 4

SNEP!


Over Eyck en bloemen: geleide wandelingen 15.03 Vanaf 15 maart kun je in groep een ‘Over Eyck en 30.09 bloemen’-wandeling aanvragen. Dit is een eenmalig en uniek project over de wondermooie wereld die Jan van Eyck schilderde, samengebracht met de hedendaagse Gentse natuur. Meer info via visit.gent.be/over-eyck-en-bloemen en op p. 15.

© INGER DE VOGELAERE

in de 07.03 Maandwandeling Bourgoyen-Ossemeersen Daar is de lente weer. De prille voorjaarsbloeiers in de Bourgoyen-Ossemeersen luiden het volgens velen mooiste seizoen in. Toont het groot hoefblad al zijn bloemenpracht? De wintergasten op de Aalscholverplas nemen nu stilaan afscheid. Kom het allemaal bewonderen met een natuurgids. Om 14.30 uur aan het NMC De Bourgoyen. Bereikbaar met bus 3, halte Jutestraat. Toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Breng je verrekijker mee of huur er een gratis aan het onthaal met je identiteitskaart als borg.

Eetfestijn in de Assels 08.03 Het eetfestijn van de werkgroep Assels is intussen een jaarlijkse traditie. We kunnen opnieuw rekenen op onze bekwame kookploeg en staan klaar om zelf de handen uit de mouwen te steken. De opbrengst investeren we in de aankoop van nieuw natuurgebied in de Assels. Meer info op p. 46. Afspraak om 11.30 uur of om 13.30 uur in Landgoed De Campagne, Gijzelstraat 12 in Drongen. Inschrijven via de activiteitenkalender op www.natuurpuntgent.be. 22 euro voor volwassenen, 13 euro voor kinderen tot 14 jaar, gratis voor kinderen tot 3 jaar.

Lentekriebels in de Hauw in de Assels 08.03 Het 15.03 Wandeling einde van de wintermaanden Lente in de Assels! Allen daarheen is de tijd van de bloeiende wilgen en het ontluikende groen. Afspraak om 10.00 uur aan de Asserij (ingang van de Hauw aan het metalen hek) in Laarne (Destelbergen). Voorzie stevige wandelschoenen of laarzen. Deze wandeling is niet toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers.

voor een gezonde trip op dit eiland tussen de Leie-armen en de Ringvaart. Een natuurgids maakt je wegwijs. Om 14.00 uur aan de Pontbrug bij het Drongenplein. Bus 14, 15, 17 en 18. Voorzie bij nat weer aangepast schoeisel.

Agenda

8

S N E P ! 2019 NUMMER 4

20.03 Fotografiecafé: Natuurfotografie op haar best Samen met gastspreker Ludo Goossens bekijken we natuurfotografie op haar best. Om 20.00 uur in het Natuurpuntcafé in het NMC De Bourgoyen. Toegang: 4 euro. Inschrijven via inschrijving@natuurfoto-ng.be. De plaatsen zijn beperkt tot 60 personen.

en amfibieën 22.03 Lenteverschijnselen in de Gentbrugse Meersen De Gentbrugse Meersen vormen een ideaal kader om eens goed uit te waaien na de winter. Deze keer zijn er twee wandelingen voorzien, elk met een eigen thema. Een eerste wandeling richt zich op amfibieën, een tweede, meer algemene tocht gaat over de lente en de dieren die je dan kunt aantreffen. Afspraak om 14.30 uur aan de parking in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Einde voorzien tegen 17.00 uur. Bereikbaar met bus 9 of 20, eindhalte Groeningewijk. Controleer de laatste berichten over deze wandeling op www.wgbm.be.


APRIL 2020 in de Bour04.04 Maandwandeling goyen-Ossemeersen Kom je dagelijkse 10.000 stappen afwerken en geniet tegelijk van de prachtige lentebloeiers en de broedende vogels. Een prikkelende tocht voor al je zintuigen met de geuren, kleuren en geluiden die typisch zijn voor de lente. Om 14.30 uur aan het NMC De Bourgoyen. Bereikbaar met bus 3, halte Jutestraat. Toegankelijk voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Breng je verrekijker mee of huur er een gratis aan het onthaal met je identiteitskaart als borg.

SAVE THE DATE

meer info volgt

Wilde Buitendagen 05.04 Natuurpunt organiseert de Wilde Buitendagen in de Bourgoyen-Ossemeersen. Deze dag staat in het teken van buiten zijn in de natuur, en is bedoeld voor jong en oud. Stip deze dag nu al aan in je agenda. Meer info in de volgende Snep! en op de Facebookpagina van Natuurpunt Gent.

Wildeplantenbeurs 10.05 Een jaarlijks terugkerend topevenement, nu al voor de 26ste keer. Met wild enthousiasme en al even wilde planten ontvangen we je met open armen aan het NMC De Bourgoyen.

Levende Leiedag 14.06 De derde editie alweer van de Levende Leiedag. Het wordt een mooie dag, dat staat nu al vast! Dit jaar zijn we te gast in de (tuinen van de) Oude Abdij van Drongen.

CURSUS “Een landschap fotograferen, hoe begin ik daaraan?” Dat is voor beginnende landschapsfotografen vaak de moeilijkste opdracht. In deze basiscursus geven we hier een antwoord op. Je leert bovendien welk materiaal je nodig hebt en welke instellingen je best gebruikt. Na deze cursus kun je fotograferen in de manuele stand, kun je betere composities maken en heb je leren letten op de verschillende elementen die een foto kunnen verstoren. De cursus is vooral gericht op beginnende landschapsfotografen, maar iedereen is welkom. De enige vereiste is dat je je statief en toestel kunt bedienen. Lesgever is Luc Van Brussel, natuurfotograaf.

© LUC VAN BRUSSEL

BASISCURSUS LANDSCHAPSFOTOGRAFIE PRAKTISCH De lessen hebben plaats op de volgende data: > les basis natuurfotografie: 21 januari van 19.00 tot 21.30 uur in het NMC De Bourgoyen, lokaal De Ratelaar > uitstap ‘zonsondergang’: 25 januari van 16.30 tot 19.00 uur (locatie nog te bepalen) > uitstap ‘zonsopgang’ met hopelijk sneeuw of mist: 1 februari van 7.30 tot 10.30 uur (locatie nog te bepalen) > bespreking en vragen: 11 februari van 19.00 tot 21.30 uur in het NMC De Bourgoyen, lokaal De Ratelaar

INSCHRIJVEN Het inschrijvingsgeld bedraagt 25 euro. Inschrijven doe je door een mailtje te sturen naar joost@natuurpuntgent.org en het inschrijvingsgeld te storten op rekeningnummer BE78 9796 3683 2586 van Joost Buyse, met vermelding van je naam en ‘cursus landschapsfotografie’. Je bent pas effectief ingeschreven wanneer het inschrijvingsgeld gestort is. Het aantal deelnemers bedraagt maximum 15. Verdere info kun je krijgen bij Joost Buyse via joost@natuurpuntgent.org.

9 Agenda

2019 NUMMER 4

SNEP!


Sights Of Nature Natuurpunt Optiekshop Vlamingveld 89 8490 Jabbeke 050 31 50 01 www.deputter.be

NIEUW!

KITE LYNX HD+

OFFICIEEL PARTNER

Koop uw instrument met ledenkorting bij Sights Of Nature , officeel partner en steun zo Natuurpunt

VERREKIJKERS | TELESCOPEN | MICROSCOPEN | ACCESSOIRES

www.kite-optics.be

OPENINGSUREN maandag, dinsdag, woensdag & vrijdag 08:30 — 12:30 13:30 — 18:00

Tintelijn gaat een stapje verder. Je vindt onze winkel in de Adolf Baeyensstraat 216, 9040 Gent. We hebben er een pak meer plaats om je te inspireren met onze ecologische verven. Kom zeker eens langs!

zaterdag 09:00 — 12:30 13:30 — 17:00 zondag & donderdag gesloten

www.tintelijn.com

10

S N E P ! 2019 NUMMER 4


VOGELWERKGROEP

SNEEUWGORZEN

KLEINE BONTE SPECHT

Het Zwin en de Uitkerkse Polder 21.12 De Uitkerkse Polder is in de winter een ganzenparadijs: er zitten grauwe ganzen, maar ook kleine rietganzen (hoewel steeds minder door de klimaatopwarming), kolganzen, brandganzen en af en toe een roodhalsgans. Smienten en bergeenden overwinteren hier ook graag, samen met wat steltlopertjes als kemphaan en roofvogels als blauwe kiekendief en ruigpootbuizerd. De Uitkerkse Polder is het best combineerbaar met het Zwin, dat deze tijd van het jaar verrassingen als frater, sneeuwgors of strandleeuwerik in petto kan hebben. Afspraak om 8.00 uur aan de Yachtdreef in Gent. Kostendelend rijden. We wippen ’s middags ergens een frituur of een supermarktje binnen; dat zal van het weer afhangen. Inschrijven is niet nodig. We zijn terug rond 19.00 uur. Meer info bij Geert Spanoghe op 0478/28.15.23 of geert.spanoghe@inbo.be.

Afspraak om 8.00 uur aan de Yachtdreef in Gent of om 9.30 uur op de parking van de Blankaart. We zijn terug rond 19.00 uur. Vergeet je warme kleren, waterdicht schoeisel en een lunchpakket niet. Kostendelend rijden, inschrijven is niet nodig. Meer info bij Guy Huylebroeck op 0473/89.42.09 of guy.huylebroeck@proximus.be.

Spechtentocht 15.03 Nog een klassieker: we gaan op zoek naar onze vijf inheemse spechten in de Makegemse Bossen, een van de rijkere boscomplexen van Vlaanderen. Grote bonte en groene specht zijn makkies, voor de andere moeten we wat meeval hebben. Als troostprijs hebben we nog altijd de alomtegenwoordige boomklevers. Dit 200 hectare groot, min of meer aaneengesloten oud bosgebied met tussenliggende weilanden staat al op de Ferrariskaarten van einde 18de eeuw. Afspraak om 9.00 uur aan de Zoete Zonde, Bosstraat 1 in Munte. De wandeling is afgelopen rond 12.00 uur. Liefhebbers kunnen afsluiten met een aperitief in de Zoete Zonde. De tocht is beperkt tot 20 deelnemers, inschrijven is verplicht bij Guy Huylebroeck op guy.huylebroeck@proximus.be. Voor meer info kun je ook bellen op 0473/89.42.09.

Kiekendieventocht 26.01 Een klassieker om het nieuwe jaar in te zetten. We schuimen de linkerscheldeoever af, op zoek naar kiekendieven en andere wintervogels. We starten in de Kanaalzone om via het Groot Rietveld (Kallo-Beveren) en een aantal natuurgebieden rond de Waaslandhaven (Doel en omgeving) op te schuiven tot aan het Land van Saeftinghe (Nieuw-Namen, Zeeland). Afspraak om 8.00 uur aan de Yachtdreef in Gent. We zijn terug rond 19.00 uur. Vergeet je warme kleren niet. Je kunt je eigen lunch meebrengen, maar we vinden ook wel ergens een bakkerij, frituur of supermarkt. Kostendelend rijden, inschrijven is niet nodig. Meer info bij Geert Spanoghe op 0478/28.15.23 of geert.spanoghe@inbo.be.

Sumava/Boheems Woud 4.04 Het Sumava Nationaal Park ligt in het zuidwesten van 11.04 TsjechiĂŤ, langs de grens met Duitsland en Oostenrijk. Tot 1990 was het gebied ontoegankelijk voor het publiek (het IJzeren Gordijn, weet je nog) en bleef daarom vrijwel intact. Sumava is de Tsjechische naam voor Boheems Woud. Het is een uitstekend gebied voor grote zoogdieren met onder andere eland en edelhert. In de jaren 1970 werd lynx geherintroduceerd en er leeft nu een stabiele populatie. Maar ze te zien krijgen, is een ander paar mouwen! Het vogelrijk van Sumava bevat veel alpiene soorten, en dat is natuurlijk hyperinteressant. Soorten als drieteenspecht, witrugspecht, auerhoen, korhoen, hazelhoen, oeraluil en dwerguil zijn hier thuis. Kostendelend rijden, inschrijven verplicht bij guy.huylebroeck@proximus.be. Richtprijs: 360 euro. Inbegrepen: 7 nachten verblijf in vol pension, lokale gidsen. Meer info bij Guy Huylebroeck op 0473/89.42.09 of guy.huylebroeck@proximus.be.

De IJzerbroeken 22.02 Net als vorig jaar gidst Karina Samyn, West-Vlaamse met een stevige Gentse connectie, ons door haar geliefde IJzerbroeken. In deze periode verblijven hier tot 20.000 vogels, vooral ganzen en eenden. Maar ook roerdomp, kleine zwaan, rans- en velduil en blauwe kiekendief zijn nu mogelijk. Het belang van de Blankaart voor overwinteraars wordt duidelijk als je weet dat dit gebied zowel onder de Ramsarconventie valt (een verdrag dat het wereldwijd opneemt voor waterrijke gebieden) als een Europees Vogelrichtlijngebied is (waarmee de Europese Unie de zeldzaamste vogels beschermt).

11 Agenda

2019 NUMMER 4

SNEP!


OP ZOEK NAAR E E N OPLEIDING DIE AAN JE BLIJFT PLAKKEN? bfmˆ;u7;ˆbm7f;v|u-@;orѴ;b7bm];m bm0ovŊķ]uo;mŊ;mm-|††u0;_;;uĺ Vind de training van je leven op inverde.be en word

© Kaat Pype

# TRAINED BY INVERDE

familieopstellingen

psychologe

e l svanthuyne DĞĂŶĚĞƌŝŶŐ͗ĞĞŶƐƟůůĞƚŽĐŚƚŽƉĚĞ>ĞŝĞ

ĞŶƩŽĐŚƚũĞŽƉ>ĞŝĞ͍ŶĞĐŽůŽŐŝƐĐŚǀĞƌĂŶƚǁŽŽƌĚ͍ DĞƚĚĞĞůĞŬƚƌŝƐĐŚĞƐůŽĞƉǀĂŶDĞĂŶĚĞƌŝŶŐǀĂĂƌƚƵnjĞůĨŝŶŚĂƌƚũĞ'ĞŶƚŽĨŶĂĂƌ elke eerste vrijdag van de maand, The Healing Garden Sint-Martens-Latem - 0479 89 34 06 - www.elsvanthuyne.be

12

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Winteravond - 22 februari 2020

Meer natuur in je tuin door Hugo De Bruyker

© HUGO DE BRUYKER

Hugo De Bruyker is een gepassioneerd natuurfotograaf. Hij beschouwt het als een grote uitdaging om sterke beelden te maken in eigen streek. Al tientallen jaren documenteert Hugo de natuur in zijn eigen tuin aan de hand van schitterende foto’s. Hugo is een ecoloog in hart en nieren en door zijn jarenlange ervaring en kennis heeft hij de natuur en de biodiversiteit in zijn tuin een stevige duw in de rug gegeven. We weten al langer dat het niet goed gaat met de biodiversiteit in onze streek. Door kleine ingrepen in onze tuinen kunnen we op lokale schaal wel wat extra kansen creëren voor de natuur. Hugo toont ons beelden van diverse tuinen en geeft allerhande praktische tips, handenvol inspiratie voor de eigen tuin. Tijdens deze winteravond neemt Hugo ons in twee aaneensluitende sessies mee op pad. In de eerste sessie geeft hij allerlei tips en tricks om in onze eigen tuin mini-natuurbiotoopjes te installeren waar nog heel wat planten en dieren kunnen gedijen. Hij gaat ook in op de samenhang tussen de vele levensvormen in en rond onze woonplaats. Daarvoor put Hugo uit zijn jarenlange observaties in het veld en illustreert hij alles aan de hand van een uitgebreide fotoreeks. In de tweede sessie toont Hugo ons een filmpje van de soortenrijkdom die je zelf kunt realiseren in de tuin als je rekening houdt met een aantal tips, die hij graag met ons deelt. PRAKTISCH Waar: Dienstencentrum, Ledebergplein 30, 9050 Ledeberg (Gent) Wanneer: Zaterdag 22 februari 2020, 20.00 uur Toegang: 3 euro voor leden, 5 euro voor niet-leden, 1,5 euro voor kinderen

13 Aankondiging

2019 NUMMER 4

SNEP!


Sanseveria’s met bubbels Op zondagochtend 1 maart beleggen we andermaal onze open vergadering voor alle geïnteresseerde leden van Natuurpunt Gent. Daarbij willen we samen met jullie onze werking overschouwen en beoordelen. Iedereen is van harte welkom. Vorig jaar brachten we onze informatie in de vorm van een verzameling sanseveria’s, of ‘vrouwentongen’. Zo konden we snel een overzicht bieden van onze voornaamste activiteiten en projecten en van de resultaten daarvan. Ook beloofden we in maart 2019 een verbetertraject in te zetten voor onze bestuurscultuur en ons personeelsbeleid: efficiënter vergaderen, een betere interne communicatie, een actievere aanmoediging van vrijwilligers en een moderner personeelsbeheer. In 2019 hebben we dus geprobeerd om onze vereniging te verbeteren als organisatie, met behoud van alle goede elementen van onze vrijwilligersvereniging.

Algemene vergadering Op de open vergadering van 1 maart werken we ook onze jaarlijkse formele verplichtingen af. We vatten deze bijeenkomst dus ook op als onze jaarlijkse algemene vergadering. Het bestuur legt het jaarverslag van 2019, de jaarplanning voor 2020, het financieel verslag en de begroting ter bespreking en goedkeuring voor aan de aanwezige stemgerechtigde leden. We verkiezen ook nieuwe stemgerechtigde leden, leden van de Raad van Bestuur en stemgerechtigde

leden voor onze moedervereniging Natuurpunt. Gewone leden die dat willen, kunnen zich aanmelden als stemgerechtigd lid. De kernvraag bij dit alles: realiseren we onze missie – meer natuur in het Gentse voor iedereen – op een manier die jullie bevalt? Laat je stem horen en deel het ons mee! We starten om 9.30 uur en sluiten af om 12.00 uur, want dan is het tijd voor een aperitief! Je bent dus in elk geval meer dan welkom, ook als je puur uit belangstelling komt – voor de informatie, voor de inspraak of voor de bubbels!

Welkom op zondag 1 maart, van 9.30 tot 12.00 uur in de klimaatloods van Natuurpunt, Weverbosdreef in Gentbrugge. De Weverbosdreef is een wandel- en fietspad, bereikbaar met tram 21 (eindhalte) of met de belbus 140 (Destelbergen-Melle, halte ‘Houw’). Auto’s kunnen terecht in de Jan Van Aelbroecklaan of in de Koningsdonkstraat. De loods ligt dan op 400 meter afstand op het wandel- en fietspad.

Boekweit

BOEKWEIT © GERTJAN VAN NOORD

Heel lang geleden stond er in augustus opeens een slank plantje in onze tuin met een rode stengel en pijlvormige, verspreid staande bladeren met aan de voet van de bladsteel een vliezig tuitje en aan de bovenzijde van de bladsteel fijne, papilleuze haartjes. In de oksels van de bovenste bladen stonden wit-roze bloemetjes in tuilen. Boekweit! Een nietopgegeten zaadje uit de vogelvoederbuis groeide uit tot een boekweitplantje en daar was ik zeker blij mee! Boekweit is niet alleen een decoratief plantje, het is ook een goede bijenplant. Boekweit is in hedendaags Nederlands beuktarwe. De vruchten lijken namelijk een beetje op kleine beukennootjes. De wetenschappelijke naam Fagopyrum esculentum verwijst eveneens naar beuktarwe; fagus is beuk en puros betekent tarwe. De soortaanduiding esculentum betekent eetbaar. Boekweit is een plant uit de duizendknoopfamilie en is dus geen graan, wat zijn aanwezigheid in het glutenvrije dieet verklaart. In de negentiende eeuw werd boekweit veel geteeld in Europa, maar daarna werd het verdrongen door echte graansoorten. De laatste jaren zie je boekweit geregeld opduiken in bloemrijke akkerranden. Natuurlijk verdween boekweit nooit helemaal uit ons leven. Wie ooit Limburg bezocht, kent zeker de beroemde boekweitpannenkoeken. De boekweitdoppen worden dan weer gebruikt voor de vulling van kussens en de hippe sobanoedels zijn eveneens gemaakt van boekweit. De vogels in mijn tuin hebben echter een duidelijke voorkeur voor zonnebloempitten en er worden geen boekweitzaden meer gemorst. Misschien moet ik ze toch maar eens zelf zaaien?

Aankondiging

14

S N E P ! 2019 NUMMER 4


© PHILIPPE AMPE

My god, het is van Eyck

Bijna zeshonderd jaar geleden voltooide Jan van Eyck de achttien panelen van het Lam Gods. Op dat meesterwerk staat een groot aantal planten en bloemen afgebeeld. Een natuurliefhebber die deze flora van dichtbij bekijkt, is verrast door de gedetailleerde weergave en de herkenbaarheid. En dat is ook een groepje natuurgidsen van Natuurpunt Gent niet ontgaan.

GELEIDE WANDELINGEN OVER HET LAM GODS EN ZIJN FLORA Over Eyck en bloemen: unieke mix van kunst en natuur In 2020 organiseren we een exclusieve wandeling die kunst en natuur samenbrengt: Over Eyck en bloemen. We dompelen je onder in de natuurwereld en het landschap van nu en in de tijd dat het Lam Gods geschilderd werd. Je maakt kennis met de afgebeelde flora en krijgt uitleg over de achterliggende symboliek. Het Lam Gods zoals je het nooit eerder zag.

Boek jouw geleide wandeling

© CLAUDE GRANDSART

Benieuwd? Vraag met je vrienden, je team of familie een geleide wandeling aan. Elke groep van maximum 25 personen kan een wandeling aanvragen. Het project loopt van 15 maart tot 30 september 2020. Mis deze kans niet! Wie weet duurt het weer zeshonderd jaar voor we dit opnieuw organiseren!

Een ‘Over Eyck en bloemen’-wandeling aanvragen doe je door het formulier in te vullen op de website

www.visitgent.be/over-eyck-en-bloemen

15 Aankondiging

2019 NUMMER 4

SNEP!


Ga mee op avontuur voor de Gentse natuur met Expeditie Natuurpunt Zere voeten en de slappe lach krijgen, filosoferen bij het kampvuur, slapen onder de sterren: dat is Expeditie Natuurpunt. Op 27 en 28 juni 2020 geven teams weer het beste van zichzelf in de Vlaamse natuur, per fiets, te voet of met de kano. Op voorhand zamelen ze geld in voor hun favoriete natuurgebied. Zin om mee te doen voor de Gentse natuur? Schrijf je snel in, want de plaatsen zijn beperkt! Expeditie Natuurpunt: dat is genieten en je grenzen verleggen. En het mooist van al? Je doet iets voor de natuur. Om als team aan dit unieke avontuur te mogen deelnemen, moet je namelijk minstens 1.500 euro inzamelen voor een natuurgebied naar jouw keuze. Dat klinkt heel wat, maar valt reuze mee, zeker met onze tips en trucs. Bovendien gaat het geld integraal naar jouw favoriete natuurgebied.

Ook meedoen?

V.U.: Walter Rycquart • Coxiestraat 11 • 2800 Mechelen | foto: shutterstock.co shuttersto shutterstock.com

Kriebelt het al om mee te doen? Je kunt kiezen uit een tweedaagse kanotocht, drie tweedaagse wandelroutes, twee fietstochten en drie combitochten, waarbij je de ene dag

wandelt en de andere dag met de kano vaart. Alle teams komen aan in Muizen (Mechelen), waar hun een warme ontvangst en een heus feest wacht. Roep dus snel enkele sportievelingen bij elkaar. Je moet zeker geen lid zijn van Natuurpunt om te mogen deelnemen, en ook geen actieve vrijwilliger. Misschien ken je wel iemand uit de sportclub of jeugdbeweging, iemand die graag reist of houdt van de natuur? Iedereen is welkom om mee te doen! Door deel te nemen, bezorg je jezelf onvergetelijke dagen en doe je de Gentse natuur een groot plezier. Want dankzij de opbrengst kunnen we dure aankopen van natuurgebied al voor een mooi deel bekostigen.

Zij gingen je voor Vorig jaar trokken twee teams op expeditie voor het Natuurpark Levende Leie, dat Natuurpunt Gent en Natuurpunt Tussen Leie en Schelde samen ontwikkelen tot een aaneengesloten, robuust en natuurrijk landschap, dat reikt van Gent tot Deinze. Eén team, Team Levende Leie, ging de uitdaging aan met de fiets, het andere team, Springlevend voor de Leie, te voet en per kano. Wat ze deden was fantastisch! We zijn hen eeuwig dankbaar. Misschien weten zij je wel warm te maken om dit jaar deel te nemen? Lees hun getuigenis hiernaast.

TREK 2 DAGEN DOOR DE VLAAMSE NATUUR

2020

FIETS

KANO

WANDEL

27&28 JUNI

Trek met jouw team 2 dagen lang door de Vlaamse natuur, te voet, per fiets of per kano. Slapen doe je onder de sterrenhemel. De uitdaging? Minstens €1500 inzamelen voor je favoriete natuurgebied. En heelhuids de finish halen.

www.expeditienatuurpunt.be

-

#expeditienatuurpunt

© KEVIN FEYTONS

Aankondiging

16

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Team Levende Leie

Team Springlevend voor de Leie

“Dit jaar fietsten we al voor de vierde keer mee met de expeditie. Ons team bestaat al sinds de oprichting uit een tiental enthousiastelingen die vanaf januari reikhalzend uitkijken naar dit jaarlijkse hoogweekend. Het is heel plezant om samen met vrienden de mooiste natuurgebieden van Vlaanderen te doorkruisen, 's avonds gezellig bij te kletsen met andere teams en te genieten van het voortreffelijke werk van vrijwilligers die onderweg voor de catering zorgen. We zijn ondertussen behoorlijk geroutineerd in het inzamelen van geld. Door mensen en sponsors op te roepen om ons te steunen, een spaghettiavond te organiseren en een yoga-in-het-groen-sessie in elkaar te boksen, slagen we er elk jaar vrij vlot in om ongeveer tienduizend euro te verzamelen voor de aankoop van natuurgebieden in de vallei van de Levende Leie. Volgend jaar doen we in ieder geval weer mee, en samen met ons hopelijk nog veel teams die de natuur in en rond Gent willen uitgebreid zien.”

“Waarom wij deelnamen? We hebben behoorlijk wat vrienden en kennissen die al vaker meededen en die ons heel benieuwd hadden gemaakt naar de expeditie. Het kriebelde om ook eens deel te nemen. De sfeer is heel bijzonder, zo onder gelijkgestemden; mensen met grote liefde voor natuur en avontuur. Je kent de leden van de andere teams niet, maar er is meteen iets wat je bindt. Dat voel je wel, vooral 's avonds bij de maaltijden of aan het knetterende vuur. Het geld inzamelen ging verrassend vlot. Veel vrienden en familieleden stortten een gulle bijdrage. Om toch niet te lui te zijn, organiseerden we ook een spaghettiavond. Ik kan iedereen alleen maar aanraden om mee te doen! Het fantastische is dat het een echte win-win is: samen een avontuur beleven en daarmee iets goeds doen voor de natuur. Dat doet dus dubbel deugd!”

© FRANK MAES

Meer info en inschrijven: expeditienatuurpunt.be

17 Aankondiging

2019 NUMMER 4

SNEP!


eco eyewear by Optiek Matthijs

Boomplantdag 24 november 2019 Voor elk verkocht ECO Eyewear product plantte Optiek Matthijs, in samenwerking met Natuurpunt, een boom op het domein Rijvissche in Zwijnaarde. Rijvissche is nu 250 bomen rijker, bedankt voor de massale opkomst!

Mageleinstraat 32 / 9000 Gent / 09 225 36 46 / info@optiekmatthijs.be / www.optiekmatthijs.be

18

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Grootste werkdag ooit in de Gentse natuur

Dag van de Natuur 2019

ASSELS © MARINO RAVIER MALEMMEERSEN © MARINO RAVIER

VINDERHOUTSE BOSSEN © FRANK MAES

RIJVISSCHE © TOECH

GENTBRUGSE MEERSEN © CLAUDINE DECLOEDT

GENTBRUGSE MEERSEN © CLAUDINE DECLOEDT

VINDERHOUTSE BOSSEN © MARC SESSELLE

VINDERHOUTSE BOSSEN © MARC SESSELLE

Op zondag 24 november was het Dag van de Natuur in de Gentse natuurgebieden. Zo’n 230 burgers en vrijwilligers van Natuurpunt Gent zakten af naar een van de negen locaties in en rond Gent, om er bomen te planten, te maaien, wandelpaden vrij te maken, te knotten, hagen te vlechten, en zoveel meer. Het werd meteen de grootste werkdag ooit in de Gentse natuur!

19 Verslag

2019 NUMMER 4

SNEP!


RIJVISSCHE © MARINO RAVIER

RAVIER RINO ASSELS© MA

In RIJVISSCHE, een deelgebied van de groenpool Parkbos, konden we op twee uur tijd 250 inheemse bomen en struiken als meidoorn, sleedoorn, zoete kers, lijsterbes, hazelaar, hulst, Gelderse roos en sporkenhout aanplanten. Een succes! De aanplantactie gebeurde in samenwerking met Optiek Matthijs en communicatiebureau Toech. In de ASSELS plantten we boompjes en struiken op een stuk grond dat we huren van de vzw Oude Abdij Drongen. Hier kwam lokale energieleverancier Bolt helpen om het perceel om te vormen tot een paradijs voor vogels, zoogdieren en insecten. Ook in NATUURPARK OVERMEERS hebben we bomen geplant, samen met tal van enthousiastelingen.

ASSELS © MARIANNE DE NEVE

In totaal werden tijdens de drie plantacties maar liefst 1700 bomen aangeplant. Straf!

Meer dan planten alleen Maar we deden meer dan enkel bomen planten. In de VINDERHOUTSE BOSSEN hielpen de allerjongsten van jeugdbeweging JNM mee wandelpaden aanleggen en ruigte maaien. Zo komt de opening van dit Gentse stadsbos, voorzien voor 2020, weer een stapje dichterbij. Ook in de GENTBRUGSE MEERSEN staken JNM’ers de handen uit de mouwen. Met hun hulp konden we alle voorziene bomen knotten en ook alle takken opruimen: die vormen nu een mooie houtkraag langs het Vospad. Bomen knotten deden we ook aan de overkant van de Schelde, in de DAMVALLEI. In de KEUZEMEERSEN werden opschietende wilgen en pitrus weggehaald om de vele vogels die houden van de open meersen, in stand te houden. Ook daar mochten we rekenen op de hulp van, ja hoor, de allerjongsten van JNM!

NATUURPARK OVERMEERS © PHILIPPE AMPE

In de MALEMMEERSEN konden we heel wat riet maaien. Konekt vzw was ook van de partij! In de WESTERPLAS kregen nieuwsgierigen een praktijkcursus ‘haagvlechten’, ofwel heggen leggen. Die natuurlijke hagen ogen niet alleen erg mooi, ook de dieren zijn er tuk op.

EN UTSE BOSS VINDERHO

Bedankt aan iedereen om erbij te zijn, en voor zoveel dol enthousiasme en werklust! Onze natuurgebieden liggen er weer piekfijn bij. Tot volgend jaar?

MAES © FRANK

Bedankt! Het was een heerlijk verkwikkende dag, met veel enthousiaste deelnemers. Ook heel wat gezinnen en kinderen kwamen genieten van de beweging, de frisse buitenlucht en het goede gezelschap, blij dat ze hun steentje konden bijdragen aan meer en betere natuur. Tussendoor konden ze verpozen met een hapje en een drankje, klaar om er nadien weer in te vliegen!

Verslag

20

S N E P ! 2019 NUMMER 4


2019 NUMMER 4

21 Verslag

SNEP!

RIJVISSCHE © MARINO

INO RAVIER EN © MAR SE MEERS GENTBRUG

RAVIER

WESTERPLAS © CLAUDIA VAN SANTE

DAMVALLEI © PHILIPPE BERTIER

MALEMMEERSEN © MARINO RAVIER

GENTBRUGSE MEERSEN © CLAUDINE DECLOEDT

VINDE RHOU TSE B OSSE N © FR ANK M AES

KEUZEMEERSEN © GEERT SPANOGHE

VINDERHOUTSE BOSSEN © MARC SESSELLE

K MAES EN © FRAN UTSE BOSS VINDERHO


Straffe madammen

succesvolle belevingsdag

De wereld van jonge kinderen is klein, hun avonturen spelen zich af in het hier en nu. Peuters zijn echte verkenners, ze ontdekken met hun ogen, maar vooral met hun handen. Zo doen ze hun eerste, vaak nog onbewuste ervaringen op. Via hun zintuigen krijgt de wereld rondom hen vorm. En de natuur is daar een belangrijk onderdeel van. Om hun natuurbeleving te prikkelen, organiseerden enkele straffe madammen van het Vormingscentrum voor Opvoeding en Kinderopvang, Gentse Spruiten en Natuurpunt Gent op 31 oktober een belevingsdag voor gezinnen, met de nadruk op jonge kinderen van nul tot drie jaar, in en rond het NMC De Bourgoyen. Er waren een buitenkeuken, een bladerbad, een natuurbelevingshoek voor baby’s en natuurspelen. Ook gingen de kleintjes op avontuurlijke verteltocht. De belevingsdag was een groot succes: meer dan tweehonderd kinderen en ouders kwamen langs. Ze proefden met al hun zintuigen van de natuur rondom hen.

Š ANNELIES JANSSENS

Verslag

22

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Bedankt vrijwilligers Dat de vrijwilligers van Natuurpunt Gent één grote, zotte bende zijn… Dat ze hun passie voor natuur, milieu en mensen delen… Dat ze met meer dan 450 zijn… Dat ze bestaan uit natuurgidsen, vogel- en plantenkenners, Natuur.café-uitbaters, administratieve duizendpoten, bestuurders, onthalers, beleidsexperts, zeisers, schrijftalenten, schapenhouders, natuurbeheerders, natuurfotografen, eventhelden, ... Dat ze houden van ontspannende babbels en spannende discussies… Dat ze elke dag onze missie uitdragen: meer en betere natuur voor iedereen. Dat vierden we op zaterdag 5 oktober met een groots vrijwilligersdiner. We smulden van een lekker menu in een Italiaans jasje, verzorgd door de ecologische chef-kok Geert Groffen. Hierbij nogmaals onze dank voor de dagelijkse inzet van dit team, de enthousiaste glimlach en de onbetaalbare bijdrage aan onze vereniging. Het Natuur.café was goed gevuld en zeer snel opgewarmd op de frisse vroege-herfstavond van 5 oktober. Meer dan 100 vrijwilligers klonken met een glaasje bubbels het najaar tegemoet. We wisselden voor de gelegenheid van rol: het vierkoppige professionele team van Natuurpunt Gent stond achter de toog en bediende de vrijwilligers. Dat laatste voelde voor sommigen nogal onwennig, onze vrijwilligers doen het toch nog altijd graag zelf. Bedankt dat jullie erbij waren! Bedankt dat jullie er zijn!

Wil je ook deel uitmaken van deze fijne groep? Neem een kijkje bij de vacatures op p. 30-31 of op www.natuurpuntgent.be/doe-mee/word-vrijwilliger

23 Verslag

2019 NUMMER 4

SNEP!


Bezoek Bez ezoek onze on onze webshop webshop e hop op p eur eurabo.be e ab .be abo be

Steico St eico flex FSC®

Isokurk Isok urk

pro pr o clima

Houtwolisolatie Hout wolisolatie

Vloer-- en muur Vloer muurisolatie isolatie

LLuchtdichting uchtdichting

• •

10

HOTA

gratis advies aan zzelfbouwers! gratis elfbouwers! isolatie eurabo.be/opleidingen isola tie opleidingen: opleiding gen: eur abo.be/opleidingen

energiezuinig & bio-ecologisch

n g voor leden va k rting 10% ko t nt un pu urrp uu attu na n

%

NGG ATIIEEKKOORRTTIIN IS OL AT

(ver)bouwen houtskeletbouw

Wij kiezen Wij kiezen vvoor oor vverantwoord erraantwoord bosbehee bosbeheer. err. U ook?

ROK 52 - P ROK Pont ont W West est 112 B-9600 B -9600 Ronse +32(0)55 23 51 40

cvba

Bio-ecologisch Bio-ecologische he materialen materialen v voor oor energiezuinige houtbouw ener giezuinige e houtb ouw en renovatie renovatie

W Wiedauwkaai iedauwkaai 87 B-9000 B -9000 Gent Gent +32(0)9 216 46 40

www.hota.bE

inf info@eurabo.be o@eurabo.be www.eurabo.be w ww.eurabo.be

NATUURDAKEN PRAIRIEDAKEN SEDUMDAKEN GROENGEVELS

Canopy BVBA Dendermondsesteenweg 40 B-9000 Gent

24

S N E P ! 2019 NUMMER 4

+32 (0)9 247 48 49 info@canopy-greenroofs.be www.canopy-greenroofs.be


)

RiElligTer T R P n e e n v r ij w va

Marc... begeestert Is het jou ook al opgevallen dat we hier de laatste tijd telkens weer nieuwe, kwieke babyboomers ten tonele brengen? Geëngageerde zestigers, jong van geest, jeugdig van hart, die staan te trappelen om aan de slag te gaan. Het is bijna een credo: ze hebben hun professionele carrière afgerond, beschikken over heel wat vrije tijd en keren blij terug naar hun jeugdliefde: natuur en milieu. Zie ik dat nu goed? Zo mag ik deze keer de meer dan boeiende wereld van Marc Martens verkennen. Gepensioneerd bioloog, met specialisatie biochemie, maar in de praktijk zeker bezig met macrobiologie en ecologie. Als ik even peil wat de meest prangende vraag is van deze tijd, antwoordt hij meteen: “het klimaat!” En op mijn vraag hoe hij denkt een bijdrage te kunnen leveren aan de oplossing van het probleem, klinkt hij heel overtuigend. “Mijn bijdrage ligt erin toekomstige generaties natuurliefhebbers en gidsen te enthousiasmeren voor natuur en milieu. En wie natuur en milieu zegt, denkt ook onmiddellijk aan het klimaat.”

Kennis en enthousiasme overbrengen Marc neemt in de opleiding tot natuurverkenner en natuurgids het thema ‘dieren’ voor zijn rekening. “Vanuit mijn achtergrond biologie ben ik goed geplaatst om die materie te behandelen. Ik breng ze ook voor heel gemotiveerde mensen, dus ik krijg veel terug van mijn publiek!” Marc doet nog meer dan enkel doceren en enthousiasmeren. Hij neemt een actieve rol op in het dagelijks bestuur van de Kern Damvallei van Natuurpunt Gent en coördineert de gidsen in het gebied. “En natuurlijk gids ik ook zelf, met plezier en met overtuiging.” Want de Damvallei, dat is Marcs natuurlijke habitat. Op het foldertje ‘Damvallei’, dat Marc voor me meebracht, is te zien hoe het gebied verdeeld is in vier kwadranten, met als centrale assen de E17 en de R4 en hun klaverblad. Het gebied is rijk aan water en de Schelde kent er zelfs nog getijden.

“Toen Natuurpunt in 1994 startte met de uitbouw van het natuurgebied, kwamen er nog een vijfentwintigtal soorten waterjuffers en libellen voor. Een kwarteeuw later vliegen er weer meer dan veertig soorten in de Damvallei”, zo lees ik op de Facebookpagina van Kern Damvallei. Er zijn in het gebied drie verschillende wandelroutes uitgetekend, gaande van 2 tot 9 km. Die hebben heel wat in petto: prachtige hooilanden met zeldzame moerasplanten, een kolonie visdiefjes, … Het hele gebied is 250 hectare groot met kleurrijke graslanden, turfputten en laagveen.

Ook de strijd voor het behoud van de Schelde als zoetwatergetijdengebied heeft de groep van de Damvallei – en de Facebookgroep – veel bekendheid opgeleverd. Recentelijk kwam er zelfs veel steun vanuit de hoek van de inwoners van Heusden en Destelbergen. Er waren plannen om het Damslootmeer te laten ‘ver-ondiepen’ door een Antwerpse firma. Het gebied is dan wel eigendom van de zeilclub, maar die had buiten de waard gerekend. De inwoners van Destelbergen zagen dat niet zitten – noch het opvullen van het meer, noch de verkeershinder die dat met zich mee zou brengen. Gelukkig werd het plan afgevoerd!

Stoute dromen

Ik zeg Marc dat die grote verkeersaders in het gebied toch geen stilte en rust kunnen bieden en dat ik daarom eerder de Bourgoyen-Ossemeersen verkies als wandelgebied. “Ja, dat is zo,” beaamt Marc, “maar toch hebben we er belangrijke natuurwaarden kunnen behouden en ontwikkelen. Precies daarom zou elk lid van Natuurpunt Gent er eens een wandeling moeten wagen.”

Ik vraag Marc wat zijn droom is voor de Damvallei. “Wel, als ik stout mag dromen, wens ik dat de Damvallei verbonden wordt met de Gentbrugse Meersen. En ik heb ook nog een tweede droom: wanneer het viaduct van de E17 wordt afgebroken, zou men de E17 in Destelbergen ter hoogte van de Damvallei meteen ook ondergronds moeten laten gaan. Het is positief dat er al over nagedacht wordt, zowel door het stadsbestuur als door bewonersgroepen zoals ViaduKaduk. En dan, ja, dan wordt de Damvallei een prachtig gebied zonder lawaai of hinder. Daar wordt de natuur toch beter van, denk je niet?”

“Wist je trouwens dat de eerste Gentse bever in de Damvallei is opgedoken? En dat je er ook ijsvogels en reeën kunt spotten? Wat die reeën betreft, was er vorig jaar jammer genoeg een pijnlijk incident in de Damvallei. Er werden restanten aangetroffen van een afgeschoten ree. Dat nieuws verspreidde zich razendsnel via onze Facebookgroep. Intussen hebben we mede hierdoor al 1700 volgers”, bevestigt Marc.

Het is maar een boogscheut van de prachtige Damvallei naar de tuin van Marc. Hij verklapt me dat hij van tuinieren houdt. Die passie deelt hij met zijn vrouw; samen kunnen ze uren in de tuin doorbrengen! Ze hebben een heel gevarieerde tuin, met vooral aandacht voor vlinders en andere insecten. Iets anders had ik me niet kunnen voorstellen! Doe vooral zo voort Marc, zodat we allen mee mogen genieten van je mooie werk!

Redenen genoeg om de Damvallei te bezoeken

25 Vereniging

2019 NUMMER 4

SNEP!


NIEUWS UIT HET NMC Maak iemand gelukkig met een cadeau uit onze Natuur.Winkel! Op zoek naar een origineel cadeau? Heb je een natuurliefhebber in de familie of vriendenkring? Wij hebben tal van leuke spullen in onze Natuur.Winkel in het NMC De Bourgoyen, het bezoekerscentrum van de Bourgoyen-Ossemeersen. Kom eens een kijkje nemen! Je kunt er ook een lidmaatschap van Natuurpunt cadeau doen, dan krijgen de gelukkigen een welkomstpakket met een boeiende wandel- en fietsgids (en nog veel meer).

Natuurpuntvlees in Gent Praktische gegevens: • De leveringen gebeuren driemaandelijks. De data maken we bekend via de website van Natuurpunt Gent en de website van Veeakker. Bestaande klanten krijgen ook een e-mail van Veeakker. • De leveringsplaatsen in Gent zijn: de parking bij het station Dampoort (9.50 tot 10.05 uur), op de parking van het SMAK (10.15-10.30 uur) en op de parking bij het Natuur- en Milieucentrum De Bourgoyen (10.50 tot 11.05 uur).

Thijs De Jonghe +32 498 51 78 68 info@lumbricus.be www.lumbricus.be

Vereniging

26

S N E P ! 2019 NUMMER 4

Eerlijk advies • snoeien • onderzoek • aanplant • vellen • ...

ontwerp: mietlassuyt@gmail.com • www.instagram.com/_moesje_

Minder of geen vlees eten is goed voor het milieu, de dieren en onze gezondheid. Voor mensen die af en toe willen genieten van een stukje vlees, biedt Natuurpunt een lekker en verantwoord alternatief. Door een samenwerking met Veeakker kun je Natuurpuntvlees bestellen. Dat is vlees van gallowayrunderen of van schapen die grazen in natuurgebieden van Natuurpunt en andere organisaties. Met je bestelling steun je bovendien de projecten van Natuurpunt Gent.


Natuurpunt Gent liever digitaal volgen? Niet zo’n papiervreter? Dan hebben we goed nieuws! Wist je dat je deze Snep! ook digitaal kunt ontvangen? Zo sparen we samen papier uit en hoef jij toch niets te missen van alles wat er gaande is bij Natuurpunt Gent. Ideaal, toch! Het enige wat je hoeft te doen, is een mailtje sturen naar han@natuurpuntgent.org met de vraag om Snep! digitaal te krijgen, en voortaan ontvang je ons magazine als pdf in je mailbox. Je kunt alle voorgaande edities trouwens ook doorbladeren op onze Issuu-pagina: issuu.com/natuurpuntgent. Wil je sneller op de hoogte blijven van alle nieuws en activiteiten? Dan kun je je altijd gratis inschrijven op onze nieuwsbrief. Registreer je via www.natuurpuntgent.be (linkerkolom). Je kunt ons natuurlijk ook altijd volgen via onze Facebookpagina: www.facebook.com/natuurpunt9000 Tot daar! PS: In de loop van 2020 gaan we onze nieuwsbrieven vernieuwen en onze sociale media uitbreiden. Houd het mee in de gaten!

Ga eens op teambuilding in de Gentse natuur Ga met je team op de enige echte Gentse Natuur.Teambuilding. Op zo'n dag verkennen jullie op een ontspannen en actieve manier de Gentse natuur. Wij organiseren voor jullie een volledige of halve dag met beheerwerken, een gegidste wandeling en catering. Geïnteresseerd? Mail naar annelies@natuurpuntgent.org

Lidgeld naar 30 euro Boodschappen doen, elektriciteit, drukwerk: alles wordt duurder. Ook als natuurvereniging ontsnappen we daar niet aan. Daarom besliste de Algemene Vergadering van Natuurpunt om het lidgeld te indexeren.

In Natuur.blad Winter (december) vind je een brief met de vraag om je lidmaatschap te vernieuwen aan 30 euro. Betaal je via domiciliëring? Dan hoef je niets te doen: het overgeschreven bedrag verandert automatisch naar 30 euro.

Vanaf 1 januari 2020 betaal je 30 in plaats van 27 euro voor een lidmaatschap van Natuurpunt.

Vragen? ledenservice@natuurpunt.be

27 Vereniging

2019 NUMMER 4

SNEP!


Voedertips voor de winter

Een gedekte tafel voor vogels

PIMPELMEES

GROTE BONTE SPECHT

BOOMKLEVER

In de winter kun je de vogels in je tuin of op je koer helpen door ze extra voedsel voor te schotelen. We geven je graag enkele voedertips mee. Kun je nog voer gebruiken, en materiaal om het voer aan te bieden? Op zondag 19 januari 2020 stallen we onze winkel aan het Natuurpuntcafé in de Bourgoyen-Ossemeersen voor je uit. Zo ben je meteen klaar om de vogels in je tuin of op je koer te tellen tijdens Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt.

Nog even en de winter komt officieel aangewaaid. Het seizoen van gezellig binnen kruipen na een verkwikkende wandeling, van feestvieren en tafelen. Maar buiten bij de vogels is het alle hens aan dek. In de winter moeten ze krachten en vetreserves opdoen, en hun temperatuur op peil houden. Net nu is dat niet evident. Insecten kruipen onder de grond, de bessen zijn op en de sneeuw of vorst maakt het moeilijk om zaden te vinden. Zeker in de stad, waar voedsel sowieso minder voor het rapen ligt. Bovendien zijn de dagen korter. Er moet heel wat gebeuren en de tijd is beperkt.

GAAI

ENKELE VOEDERTIPS Gelukkig kun jij de vogels in je tuin of op je koer aan een winters feestmaal helpen. Vooral van december tot april mag de tafel goed gevuld zijn. Enkele tips op een rijtje. >

Voorzie vetrijk voedsel zoals vetbollen, pindaslingers, pindablokken en halve kokosnoten. Zo vullen vogels hun broodnodige vetreserves aan.

>

Strooi ook de broodkruimels van je tafel uit over de tuin.

>

Geef vogels zeker geen voedsel waarin zout is verwerkt. In de broodkruimels en het vogelvoer zit voldoende zout en te veel is slecht voor ze. Geef ze ook geen boter of margarine, want dat werkt laxerend.

>

Ook fruit of noten uit de tuin die bleven liggen, mag je voederen.

>

Leg voedsel dat snel bevriest (zoals appels) in zijn geheel op de voedertafel.

>

Vergeet ook niet om regelmatig water te voorzien, zeker als het vriest. Als het sneeuwt, pikken vogels de sneeuwvlokken op.

>

Voederen kan altijd, maar doe het vooral wanneer het vriest en/of sneeuwt, want dan is het lastig om voedsel te vinden.

>

Voeder niet te veel tegelijk en liefst 's ochtends en tegen het einde van de middag. Na een lange, koude nacht hebben vogels behoefte aan een stevig ontbijt en tegen de avond eten ze hun buikje rond om de nacht door te komen. Strooi niet te veel, dat kan muizen en ratten aantrekken.

>

Voeder ook op meerdere plekjes. Zo voorkom je dat alle vogels op één plaats naar voedsel moeten zoeken en dat dominante vogels zoals merels kleinere vogels voortdurend wegjagen.

PUTTER

Vereniging

VINK

28

S N E P ! 2019 NUMMER 4


19 januari 2020: voedermarkt voor vogels Kun je nog materiaal gebruiken om de vogels te voederen? Op zondag 19 januari 2020, van 14.00 tot 18.00 uur, stallen vrijwilligers onze winkel uit in en aan het Natuurpuntcafé aan de Bourgoyen-Ossemeersen. Voer, voederplanken, huisjes… je vindt het er allemaal! Zo zijn jij en de vogels in je tuin meteen klaar om deel te nemen aan Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt op 25 en 26 januari 2020. Meedoen? Meer voedertips? Ga naar www.vogelweekend.be

GROENLING

ROODBORST

SPREEUW

MEREL

Het hele jaar rond

SPEK NAAR DE BEK: WIE EET WAT?

Ook na de winter mag je de vogels blijven voederen. In Vlaanderen is het voedsel sowieso al wat schaarser, dus elk extraatje bovenop hun natuurlijke voedsel is meer dan welkom.

Sommige vogels zijn wat kieskeuriger dan de andere. Schotel gerust hun favoriete maaltijd voor. Ook de plaats waar vogels het liefst hun voedsel verorberen, verschilt. De ene pikt het liever van de grond, de andere verkiest de hoogte, op een plank, in een buis of huisje.

In de lente zijn vogels druk in de weer met het bouwen van hun nest en zoeken ze natuurlijk voedsel voor de jongen. Enkel de ouders genieten dan van je strooivoer. Het voedsel moet dan meer kalk en eiwit bevatten, bijvoorbeeld meelwormen of fijngestampte eierschalen. Vetbollen en pinda’s bied je in het voorjaar beter niet meer aan. In de zomer gaan vogels zelf op zoek naar de wormen en insecten die ze nodig hebben. Help hen door bloeiende planten die insecten lokken in je tuin te planten. In de herfst zoeken vogels actief naar een voedselplek voor de winter. Als je ze dan voedert, weten ze dat ze in de winter in jouw tuin terechtkunnen. Als het erg koud wordt, kun je ook in het najaar al vetbollen en pindaslingers aanbieden.

Koolmees, pimpelmees, matkop, kuifmees, zwarte mees, staartmees en groene specht: > Vetbollen, slingers ongebrande, ongezouten pinda's, halve kokosnoot, vogelzaad en zonnebloempitten. > Op de voedertafel, voederbuis, opgehangen in bomen of struiken. Specht, boomklever, boomkruiper en gaai: > Ongezouten pinda's en noten, vetbollen, zonnebloempitten, kaas zonder korst. > Eventueel vastgemaakt aan een boomstam op een rustige plek. Huismus, ringmus, sijs, putter, vink, keep, groenling, appelvink, houtduif en Turkse tortel: > Bruin brood, onkruidzaden, gemengd strooizaad, etensresten, zonnebloempitten. > Op de grond, voedertafel, voederbuis. Winterkoning, heggenmus en roodborst: > Universeel voer, bessen, meelwormen, broodkruimels, maden en larven, ongekookte havermout. > Op de grond, sneeuwvrij, mag ook beschut onder heggen en struiken. Zwarte kraai, kauw, ekster, merel, kramsvogel, koperwiek, zanglijster, spreeuw en grote lijster: > Brood, gewelde krenten en rozijnen, kaasresten, fruit, schillen en klokhuizen, alle soorten bessen, gekookte aardappelen. > Op de grond, sneeuwvrij, een open plek met beschutting dichtbij.

29 Vereniging

2019 NUMMER 4

SNEP!


Natuurpunt Gent breidt uit Heb je er ooit aan gedacht om je interesse in de natuur om te zetten in een engagement als vrijwilliger? De natuur in Gent breidt uit en wij doen mee. Natuurpunt Gent zoekt versterking en heeft voor elk wat wils: cafetaria, natuurbeheer, educatie, bestuur, events, communicatie, financiën, organisatie, facility, noem maar op. Vind je je ding niet in de onderstaande vacatures? Ontdek er meer op: www.natuurpuntgent.be/doe-mee/word-vrijwilliger

De cijferheld! Een doel zonder plan is slechts een wens. Jij doet onze vereniging groeien door een goed financieel beheer. Wie ben je? > Je gelooft in de waarde van goede cijfers voor een optimale werking van de vereniging > Je hebt financieel inzicht, basiskennis van boekhouding en/of begrotingen OF ICT-kennis > Je gaat creatief om met beperkte middelen, je werkt oplossingsgericht en discreet

Een paddenheld! Jij redt het leven van honderden padden, kikkers en salamanders Wie ben je? > Je geeft om padden, kikkers en andere amfibieën > Je houdt van coördineren en steekt graag zelf de handen uit de mouwen > Je gaat graag ‘s morgens en ‘s avonds op stap

Wat wil je doen?

> Vacature 1: Co-penningmeester Doel: Afsluiten van het boekjaar, de jaarrekening en begroting opstellen samen met de penningmeester

Wat wil je doen? > Je verzamelt een groep vrijwillige paddenoverzetters > Je coördineert het plaatsen van de installaties (rioolafsluitingen, emmers, ...) > Je zorgt voor de planning van de overzetters en de tellingen

> Vacature 2: Coördinator van de penningmeesters van de werkgroepen Doel: De financiële verrichtingen van de werkgroepen en kernen harmoniseren.

> Vacature 3: Project automatisering kassa Natuur.café

Wanneer? > januari 2020: voorbereiding > 15 februari tot begin april 2020: intensief

Doel: De financiële kassaverrichtingen automatisch doorgeven aan het boekhoudpakket. De kassa uitbreiden naar het onthaal.

Waar? > Op verschillende locaties in Gent, Sint-Martens-Latem en Destelbergen > In samenspraak!

Wanneer? > gemiddeld 0,5 dag/maand Waar? > Gent

Meer info: > via marino@natuurpuntgent.org en op www.paddenoverzet.be

Meer info > martinedebruycker@natuurpuntgent.org

Vereniging

30

S N E P ! 2019 NUMMER 4


en zoekt vrijwilligers (v/m/x)

Een natuurbeheerheld!

De held van de Gentse Floraliën!

Jij zorgt voor meer biodiversiteit en meer natuurbeleving in onze natuurgebieden

Jij zorgt mee voor een topstand die toont wat natuur voor onze gezondheid betekent

Wie ben je? > Je leeft je uit in de natuur, liefst samen met andere gezellig zotte vrijwilligers > Je houdt van praktische beheerwerken > Je denkt graag na over natuurbeheer en > Inrichting op het terrein > Jong/oud, met/zonder ervaring, m/v/x, ...

Wie ben je? > Je wilt deel uitmaken van een groots evenement: de ‘Gentse Floraliën’ > Je leeft op van een toffe stand en veel samenwerking > Je hebt interesse in het thema ‘natuur en gezondheid’ > Je bent een organisatorische duizendpoot

Wat wil je doen? > Je steekt de handen uit de mouwen op werkdagen (maaien, zeisen, openstelling van natuurgebied, wilgen knotten, ...) > Je ondersteunt de organisatie van werkdagen > Je onderhoudt in team de wandelpaden Wanneer? > Het hele jaar door > Bijdrage naar keuze, gemiddeld 1 werkdag/maand + 4x overleg/jaar Waar en contact? > Vinderhoutse Bossen: matthiasstrubbe1@gmail.com en maarten.vangansbeke@gmail.com > Damvallei: maarten@damvallei.be > Rijvissche: jannes.motmans@gmail.com en bartvangansbeke@telenet.be > Gentbrugse Meersen: boris@wgbm.be en marnix@wgbm.be

Wat wil je doen? > Je geeft, in team, vorm aan het ontwerp en de inhoud van de Natuurpunt-Gent-stand op de Gentse Floraliën, over het thema ‘natuur en gezondheid’ > Je neemt, waar mogelijk, deel aan de voorbereidende vergaderingen > Je coördineert de opbouw van de stand. Bemanning is niet noodzakelijk Wanneer en waar? > Voorbereiding: vergadering 1x/maand > Gentse Floraliën: 1 t.e.m. 10 mei > Gent Meer info: > an.fiers@skynet.be en op www.gentsefloralien.be

31 Vereniging

2019 NUMMER 4

SNEP!


DĂŠ spec speciaalzaak ciaalzaak voor al uw optis che instrumenten optische

Nederstraat 25 9700 Oudenaarde +32 (0)55 61 33 13 info@natuurkijkers.be www.natuurkijkers.be Natuurkijkers.be is een merknaam van Optiek Van Ommeslaeghe, Nederstraat 20

Beste Bestel el via onze WEBSHOP! www.natuurkijkers.be ww ww.natuurkijkers.be Met gratis verzending.

Verrekij kers, telescopen, sterrenVerrekijkers, kijkers,, microscopen, loupes, ... Demonstraties Demo onstraties op aanvraag

32

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Meerjarenplan

met ambitie

Het Gentse stadsbestuur heeft zijn politiek akkoord over zijn project voor de periode 2020-2025 vertaald in een strategisch en financieel meerjarenplan 20202025. Dat plan wordt in de maand december voorgelegd aan de gemeenteraadscommissie en de gemeenteraad.

De stad Gent heeft de ambitie om deze legislatuur 90 hectare bijkomend bos te voorzien.

Groenpolen, klimaatassen en bijkomend groen De groenpolen worden verder uitgevoerd en ontwikkeld met onder andere middelen voor de inrichting van het Gentse deel van de groenpool Oud Vliegveld in Oostakker, ‘Wonderwoud’ genaamd. De Gentse groenklimaatassen worden verder uitgebouwd en er komt een plan om (semi)privaat groen open te stellen, bijvoorbeeld door in ruil het onderhoud over te nemen. Extra middelen worden ingezet voor nieuwe groene buurtspeelpleinen.

© CHRISTINE OSTIJN

Het meerjarenplan is de concrete uitwerking van het bestuursakkoord dat de vier meerderheidspartijen aan het begin van deze legislatuur hebben gesloten. Dat akkoord stelt dat de nieuwe coalitie Gent met ambitie en durf wil gaan besturen. “Ambitie om als stad steevast voorop te lopen in verschillende beleidsdomeinen. Durf om moedige keuzes te maken voor de uitdagingen die op ons afkomen.” Om zijn plannen waar te maken, heeft het Gentse stadsbestuur een aantal budgettaire keuzes gemaakt voor de periode 20202025. De komende zes jaar wil het bestuur minstens netto 630 miljoen euro investeren in de stad en de Gentenaars, waarvan 92 miljoen euro voor wonen. De stad Gent wil zijn dienstverlening aan de Gentenaars versterken en kiest voor “warme, levendige wijken waar de bewoners zelf mee beslissen”. In totaal beschikt de stad Gent over een budget van om en bij het miljard euro per jaar.

Natuur, bos en groen niet vergeten Natuurpunt Gent is alvast heel tevreden dat het college voor de huidige legislatuur afspraken heeft gemaakt over een enveloppe van meer dan 50 miljoen euro voor openbaar groen. Er zijn niet veel steden en gemeenten in Vlaanderen die op dit vlak zoveel ambitie tonen. Met zo’n budget is natuurlijk ook het een en ander mogelijk. De details en tabellen werden pas vrijgegeven tegen de gemeenteraadscommissie van 5 de-

cember. De bespreking gebeurt in de gemeenteraad van 16 december. In een volgende Snep! gaan we daarom uitgebreider in op wat de gemeenteraad uiteindelijk heeft goedgekeurd. Maar toch kunnen we hier al een korte toelichting geven bij een vijftal hoofdpunten op het vlak van openbaar groen.

Aankoopsubsidies en RUP Groen Het budget voor aankoopsubsidies wordt deze legislatuur verdubbeld. Natuurpunt Gent had in zijn verkiezingsmemorandum expliciet die verdubbeling gevraagd. De vorige legislatuur was er jaarlijks 70.000 euro beschikbaar voor aankoopsubsidies, maar dat bleek uiteindelijk onvoldoende om al onze aankopen van natuurgebied te subsidiëren - slechts twee derde kon gesubsidieerd worden. Vanaf deze legislatuur wordt het budget dus opgetrokken tot 140.000 euro. We zijn erg tevreden dat het stadsbestuur deze investering wil doen en zijn ervan overtuigd dat die meer dan terugverdiend kan worden. We hopen deze legislatuur dan ook nog veel meer natuurgebied te kunnen aankopen. Het RUP Groen wordt uitgevoerd zoals gepland. Dat is een heel belangrijke beslissing, ook voor het Natuurpark Levende Leie. Er is een timing afgesproken voor de definitieve vaststelling en er is een akkoord over een onteigeningsplan, dat vooral zal worden ingezet om meer bos in Gent te realiseren.

33 Beleid

2019 NUMMER 4

SNEP!

De stad is ook bijzonder ambitieus op het vlak van bijkomende wijkparken en woongroenzones, voor in totaal meer dan 85 hectare. Op die manier komt de realisatie van de groennorm weer een beetje dichterbij: een buurtpark van 1 hectare op maximum 400 meter van de woning en minstens 10 m² recreatief openbaar groen op wijkniveau per inwoner. Een deel van de bestaande parken krijgt een ‘make-over’, een ander deel wordt nieuw aangelegd. Dat laatste gebeurt prioritair in de dichtbebouwde gebieden. Tijdens deze legislatuur wordt werk gemaakt van in totaal twintig parken. Zo wordt het park ‘De Vijvers-Papeleu’ afgewerkt, ‘Nieuw Gent Centraal Park’ wordt aangelegd, het ‘Houtdokpark’, ‘Handelsdokpark’, ‘Achterdokpark’ (aankoop gronden en sanering) en ‘Maria Goretti’ worden afgewerkt. ‘Begijnhofdries’, ‘Bloemekenspark’ (derde fase), ‘Zonnebloempark De Hekers’, ‘Wolterspark’, ‘park Wasstraat’ en het ‘Tolhuispark’ worden heraangelegd. Het portaal ‘De Campagne’ in de groenpool Vinderhoutse Bossen en het portaal ‘Maaltebruggepark’ in de groenpool Parkbos worden gerealiseerd. Nieuw zijn ook de realisatie van het ‘Papiermolenpark’ en de fase 1 ‘Circuit Walk’ van het Citadelpark. En ten slotte is ook de definitieve aanleg gepland van het ‘Driemasterpark’, het ‘Baudelopark’, het ‘Reigerspark’ en ‘El Paso’. Gent zal begin 2025 ongetwijfeld groener en natuurrijker zijn. Ook Natuurpunt Gent wil daar een belangrijke bijdrage aan leveren.


“De zorg voor onze wilde dieren is een gedeelde verantwoordelijkheid van iedereen.”

Een egel rust uit nadat zijn pootje werd gespalkt op kerstavond.

FOTO’S: DIEREN IN DE OPVANGCENTRA VAN MERELBEKE, OPGLABBEEK EN GERAARDSBERGEN © JEFFREY VAN DAELE, HTTPS://PROJECTWOUNDED.COM

Eerste hulp voor wilde dieren Tijdens een zomerse gezinstrip naar Londen ontdekten we een dode vos op de sporen van de London Overground aan Crouch Hill. Toen we die avond jonge vosjes rond het station zagen snuffelen, wisten we meteen dat het dode dier helaas de moedervos was. “Dan bel je het lokale opvangcentrum voor wilde dieren”, troostte ik mijn dochter. Helaas was de boodschap van de Wildlife Rescue & Ambulance Service meteen duidelijk: “For now we are closed to incoming casualties, because we are full. We don’t have the space or staff to care for more animals”. Die uitleg zal de mensen van onze eigen Vlaamse Opvangcentra niet verbazen.

Een ree die werd aangereden, eet na een maandenlange voedertijd opnieuw zelfstandig van een braamstruik.

Dit vosje werd lange tijd thuis opgevoed door bezorgde mensen, maar is daardoor nu helemaal tam – en dus weerloos in de wilde natuur.

Extra

34

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Huisdieren, hobbydieren en vee: dat zijn de enige dieren die een dierenarts volgens het Vlaamse Soortenbesluit mag verzorgen. Alle andere zieke of gewonde dieren – lees: alle wilde dieren uit de vrije natuur – horen thuis in de Vlaamse Opvangcentra (VOC’s). Die dieren hangen af van de goodwill van mensen die hen vinden en – al dan niet in samenwerking met de brandweer of het Wildlife Taxiteam – naar de opvangcentra brengen. Daar staan personeel en vrijwilligers in voor verzorging. Een nobele taak, die de steun van elke dierenliefhebber verdient.

Nauwe schoenen en schaarse ruimte “Wij willen geen dieren weigeren, maar daardoor zitten ze soms wel met vier op elkaar in een kooitje van een halve meter”, vertelt Nick Demeulemeester, die samen met zijn vrouw Ellen Spanhove het VOC in Merelbeke runt sinds zijn vader het vijftien jaar geleden aan hem overdroeg. “Zo zitten kleine diertjes samen met grote, of verschillende diersoorten samen, bij gebrek aan kooien. Soms ontstaat ruzie en verwonden ze zichzelf, of elkaar. Het is elke dag een strijd om dat te voorkomen via een doorschuifsysteem en goede opvolging.”

Duizenden patiënten per jaar In Vlaanderen zijn er tien opvangcentra, drie daarvan in Oost-Vlaanderen. Het VOC in Merelbeke is 35 jaar oud en heeft in die periode wel 90.000 dieren opgevangen. Gemiddeld worden in Merelbeke momenteel zo’n 6000 dieren per jaar verzorgd en gerevalideerd. Net als Natuurpunt werken die centra met vrijwilligers, werkzoekenden, werkgestraften en mensen met een beperking. Ze begeleiden ook jaarlijks tientallen stagiairs. De bekendheid en bedrijvigheid van de opvangcentra stijgt overal, zowel hier als in het buitenland. Daardoor kampt zowat elk centrum ondertussen met een tekort aan ruimte, middelen en mankracht. Diverse centra moeten een opnamestop inlassen. In Vlaanderen worden slachtoffers en zieke dieren voorlopig nog doorlopend binnen de twee uren opgehaald voor verzorging door het Wildlife Taxiteam. Een regelrecht wonder, want ook dat zijn allemaal vrijwilligers, en de centra zitten tot de nok vol.

“De toenemende stroom slachtoffers, het gebrek aan ruimte, aan vrijwilligers en aan financiële steun… Het wordt moeilijk om alles in goede banen te leiden”, gaat Nick somber voort. “Dit centrum is volledig uitgebouwd rond onze privéwoning. We proberen al tien jaar uit te breiden. Maar we krijgen enkel beperkte subsidies van het Vlaamse Gewest. Van de provincie ontvangen we al vele jaren niks meer, omdat de door ons opgehaalde fondsen worden beschouwd als ‘financiële reserve’. En ook de stad Gent laat het volledig afweten, omdat Merelbeke geen deelgemeente is – hoewel we alleen al van groot Gent meer dan 3000 dieren per jaar verzorgen. Nu staat het water ons echt aan de lippen. We moeten uitwijken naar een andere locatie. Maar waar vinden we de middelen?”

Gedeelde zorg voor de natuur Ecologie en biodiversiteit zijn steeds populairdere onderwerpen. En toch vertaalt zich

Deze buizerd kwam in prikkeldraad terecht, maar kon na twee weken revalidatie weer de vrije natuur in.

Een verweesd uilskuikentje krijgt wat te eten.

dat zelden in structurele steun. Zijn wilde dieren dan vooral leuk om naar te kijken? “De zorg voor onze wilde dieren is een gedeelde verantwoordelijkheid”, benadrukt Nick. “Uiteindelijk ligt de oorzaak van ziekte of wonden bij de dieren voor 90% bij de mens: een aanval door huiskatten, overvoeding, dieren die aangereden worden of in prikkeldraad terechtkomen, slachtoffers van windturbines, enzovoort. Bovendien krijgen we hier jaarlijks ook honderden ‘afgedankte’ dieren binnen: waterschildpadden, eenden, konijnen, noem maar op. Ook voor hen zetten we ons superhard in, hoewel dat niet onze primaire doelstelling is.” Net als zijn collega’s in de andere Vlaamse centra staat Nick achter de niet-aflatende zorg. “De toekomst is onzeker, maar we blijven ons 200% inzetten!”, besluit hij.

Een eekhoornjong dat op krachten komt in een van de couveuses, wordt gevoederd.

35 Extra

2019 NUMMER 4

SNEP!


Ademruimte wil masterplan voor Gentse snelwegen Op 9 oktober verstuurde het samenwerkingsverband Ademruimte een open brief naar de nieuwe Vlaamse Regering om te pleiten voor een masterplan voor de snelwegen op het Gents grondgebied.

Š ROSSANA BUGINI

Milieu

36

S N E P ! 2019 NUMMER 4


De aanleiding voor deze open brief is de studieopdracht van de Vlaamse overheid over de vervanging van het E17-viaduct. Volgens Ademruimte is het opzet van die studieopdracht te beperkt, want het spitst zich enkel toe op het viaduct. Maar aanpassingen aan dat viaduct zullen onvermijdelijk effect hebben op de verkeersstromen, waardoor de hinder verschuift naar andere locaties. Daarom dringt Ademruimte erop aan om de reikwijdte van de studieopdracht te verbreden tot een masterplan voor de R4 en de snelwegen. De mobiliteits- en leefbaarheidsproblematiek raakt immers de hele agglomeratie Gent, waar snelwegen door woon- en natuurgebieden snijden.

Ademruimte

Manifest en open brief

Initiatiefnemer Ademruimte is een samenwerkingsverband van verschillende bewoners- en actiegroepen uit de Gentse regio, waaronder ViaduKaduk, Leefbaar Baarle en het overlegplatform Zwijnaarde. Samen pleiten ze voor een leefbare omgeving waarin de luchtvervuiling en geluidshinder beperkt blijven. Die uitdagingen vergen verschillende maatregelen en Ademruimte wil dan ook proactief meezoeken naar allesomvattende oplossingen. Elementair hierin is het principe dat geen enkele oplossing het probleem mag verschuiven naar een andere Gentse regio, maar een verbetering moet vormen voor ieders leefomgeving.

Ademruimte heeft zijn principes neergeschreven in een tienpuntenmanifest (zie kader), dat sympathisanten online kunnen ondertekenen (https://ademruimte.gent). Natuurpunt Gent heeft alvast beslist om dit initiatief ten volle te steunen en mee na te denken over mogelijke oplossingen, die ook de Gentse natuur ten goede komen. Verder uitte Ademruimte zijn bezorgdheid aan de Vlaamse Regering via een open brief. Die is positief onthaald door verschillende parlementsleden en Gentse politici, maar eind november had de groep nog geen officiële reactie ontvangen van de regering, noch van de bevoegde minister. Ademruimte vergadert regelmatig om de voortgang te bespreken.

MANIFEST Snelwegen door dichtbevolkte woongebieden zijn niet meer van deze tijd. Bovendien neemt de geluidshinder en luchtvervuiling toe door het toenemende (vracht)verkeer op de R4, E17 en E40. Er moet dus gewerkt worden aan een duurzaam alternatief. De burgers en organisaties die dit manifest ondertekenen, willen zich inzetten voor een betere toekomst en vragen politici en beleidsmakers in overleg met de betrokken burgers werk te maken van een duurzaam masterplan voor de snelwegen in en rond Gent waarbij de volgende principes gelden:

1. De nieuwe situatie moet een verbetering van de leefbaarheid zijn voor iedereen. We willen niet dat hinder van één woongebied naar een ander wordt verplaatst. 2. De negatieve effecten op de gezondheid (geluidshinder, fijn stof, …) en op de omgeving (aantasting van open ruimte en natuur) van snelwegen door het stedelijk gebied (R4, E17, E40) dienen tot een minimum te worden beperkt door een mix aan maatregelen (o.a. de intunneling ter hoogte van woonkernen). In afwachting zijn nu reeds extra maatregelen nodig: het invoeren en uitbreiden van een snelheidsbeperking, plaatsen van geluidsschermen. 3. Alle maatschappelijke kosten en baten van het finale alternatief moeten worden doorgerekend: economische kosten en baten, terugverdienmodel, sociale kosten en baten, milieukosten en -baten. 4. De kostbare ruimte die nu door snelwegen wordt ingenomen moet zo veel mogelijk aan de mensen worden teruggegeven. Dit is onder andere mogelijk door de intunneling van het gehele Gentse E 17-tracé. De nieuwe situatie moet een geschenk zijn voor de komende generaties en hun levenskwaliteit.

6. Geen half werk, maar hoge kwaliteit van ruimte (architecturaal en stedenbouwkundig) moet het streefdoel zijn. Hierbij moeten lessen worden getrokken uit (goede) voorbeelden uit het buitenland. Het hele project moet zelf een voorbeeld worden met internationale uitstraling. 7. De hinder die veroorzaakt wordt door de uitvoering van de werken op korte termijn (bv. renovatie van het viaduct in Gentbrugge) en van het masterplan op lange termijn moet tot een minimum worden herleid. 8. Dit hele proces moet in overleg met burgers en betrokken partijen (inclusief een brede groep experten) gebeuren. 9. De communicatie over het masterplan en de uitvoering ervan moet weldoordacht worden gevoerd en iedereen die het moet en wil weten, bereiken. 10. Verschillende lokale besturen moeten een alliantie aangaan voor dit complexe dossier en alle bestuursniveaus (lokaal, provincie, nationaal en Europees) moeten hun verantwoordelijkheid nemen.

5. Een nieuw evenwicht moet worden gezocht waarbij mobiliteit en leefbaarheid geoptimaliseerd worden. De focus ligt dus, naast het verminderen van geluid en fijnstofhinder, ook op wat er in de plaats komt van de snelwegen.

37 Milieu

2019 NUMMER 4

SNEP!


Natuurpunt heeft veel natuurgebieden in beheer in het Gentse, en dat natuurbeheer wordt telkens geleid door een of meer conservators. Daarom richten we in deze rubriek de schijnwerpers op onze conservators. Zij kunnen ons zoveel boeiends vertellen, over hun engagement, over ‘hun’ gebied en over het natuurbeheer dat er plaatsvindt. Deze keer trekken we naar de Vinderhoutse Bossen.

Vinderhoutse Bossen CONSERVATOR

Maarten Vangansbeke Maarten Vangansbeke heeft een vaste baan bij Pro Natura. Maar elke maandag en alle vrije uurtjes is hij in de weer voor Natuurpunt. ‘Mijn vrijwilligerswerk is mijn engagement voor de natuur en een hobby’, zegt hij zelf. Samen met Matthias Strubbe is Maarten conservator van het natuurgebied de Vinderhoutse Bossen. Hij vertelt enthousiast over zijn inspanningen om de troeven van dit gebied te behouden en verder te ontwikkelen.

"Welkom aan mensen met goesting" © BENNY COTTELE

De Vinderhoutse Bossen, een aantrekkelijk gebied met zeer waardevolle natuur, wordt een van de vier Gentse Groenpolen. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) werkt in dit project samen met het Agentschap Natuur en Bos (ANB), de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), de stad Gent, de gemeente Lievegem, de provincie Oost-Vlaanderen en Natuurpunt. De groenpool beslaat meer dan 600 hectare park- en natuurgebied met bossen, boomgaarden, waterpartijen en weiden. Het gebied ligt voor het grootste deel op het grondgebied Gent, in vogelvlucht slechts 200 meter van de Bourgoyen-Ossemeersen verwijderd, maar ervan gescheiden door de Ringvaart. Rond de bestaande bossen is de afgelopen jaren al veel nieuw bos aangeplant en ook de volgende jaren zal er nog heel wat bos bijkomen. De ontwikkeling van de groenpool verloopt gefaseerd. De meeste landbouwers kunnen hun gronden nog bewerken tot aan hun pensioen. Voor jonge boeren wordt gezocht naar andere percelen om te ruilen. In 2045 moet de hele groenpool een feit zijn. Er zijn drie toegangspoorten voorzien: De Campagne, Het Leeuwenhof en het Domein Claeys-Bouüaert. Dicht bij elke ingang komt er aantrekkelijke recreatiemogelijkheid met een speelbos, speelterrein en pick-

In de schijnwerpers

nickplaatsen, evenals stands met informatie over de Vinderhoutse Bossen. Om verder in het gebied door te dringen, wordt een netwerk van wandel- en fietsroutes aangelegd, kriskras door het gebied en met aansluitingswegen naar de Vallei van de Oude Kale en het natuurgebied Bourgoyen-Ossemeersen. Eind 2017 heeft Natuurpunt in de Vinderhoutse Bossen een waardevol stuk ‘oud bos’ gekocht van 36 hectare, vertelt Maarten Vangansbeke. Wat versta je onder ‘oud bos’? “Een oud bos staat al eeuwen bekend als bos. Op de Ferrariskaarten die dateren uit 1771-1778, zijn grote delen van de Vinderhoutse Bossen al als bos ingekleurd. Vele planten in de ondergroei zijn oudbosplanten. Eenbes bijvoorbeeld komt enkel voor in oude bossen en verspreidt zich zeer traag waardoor de plant niet voorkomt in nieuw aangeplante bossen. Het gebied dat Natuurpunt heeft aangekocht, bestaat uit nat essen-iepenbos en elzenbroekbos waar destijds populieren op geplant werden. Die zeer natte ‘broekbossen’ zijn zeldzaam in Vlaanderen en zelfs in Europa. Na de laatste ijstijd stond het gebied onder water, het was één groot ondiep meer waarin veel

38

S N E P ! 2019 NUMMER 4


© LUDO GOOSSENS

slakjes en schelpdieren leefden. De skeletjes van die dieren vinden we nu terug als kalklaag, zo’n 20 centimeter onder de grond. Ons bos is het enige in Gent dat door Natura 2000 ingetekend staat als habitatrichtlijngebied.” Kun je nog enkele andere opvallende of zeldzame soorten noemen die voorkomen in het gebied? “De speciale moeraskalklaag vormt een uitstekende biotoop voor waardevolle, kalkminnende vegetatie en weinig voorkomende plantensoorten. Eenbes en ook de zeldzame keverorchis zijn hier massaal te vinden, evenals wegedoorn en andere struiken die kalkhoudende grond nodig hebben. Nu al komen hier zeldzame vlinders voor, zoals de keizersmantel of de eikenpage. Doelsoorten voor de toekomst zijn onder meer de ijsvogelvlinder en de iepenpage. Om dagvlinders aan te trekken, moeten we open plekken maken in het bos. In die zonnige, windstille oases heerst een microklimaat waar insecten van profiteren. De keizersmantel legt zijn eitjes op stammen van bomen dicht bij bosviooltjes waar de rupsen van eten. De volwassen vlinders voeden zich met nectar van bloemen die op de open plekken bloeien. Ook vogels, zoals de nachtegaal, hebben baat bij die open plekken en ook bij de omliggende bosranden. Andere soorten die hier al te zien waren, zijn wespendief, boomvalk, wielewaal en matkopmees – die hopen we allemaal nog beter te kunnen beschermen.

In het bos leven veel reeën in het wild. Om die dieren rust te geven, wordt hun gebied zo min mogelijk verstoord. Er komen alleen wandel- en fietspaden rond de kern van het gebied.” Hoe beheren jullie het natuurgebied en wat staat er op stapel voor de toekomst? “We willen het bos natuurvriendelijk beheren. Natuurbeheer is keuzes maken met de bedoeling de biodiversiteit te verhogen. Het bos is vroeger deels aangeplant met snel groeiende populieren voor de houtindustrie. We hebben besloten om die populieren niet massaal te kappen, maar het grootste deel van het bos over te laten aan natuurlijke processen. De populieren zijn oud en vallen vanzelf neer. Het rottend hout op de bodem zorgt voor voedsel voor kevers en paddenstoelen en in de dode bomen vinden vogels, vleermuizen en andere diersoorten nestgelegenheid. Het populierenbos evolueert al geleidelijk naar een natuurlijk elzenbroekbos met veel Europese vogelkers. De eerste taak van het beheerteam was afval verwijderen. Het bos was aanzienlijk vervuild met de plastieken netjes die bomen beschermen tegen wildvraat en ook met gestort tuinafval. Verder hebben we een aantal dreven gemaaid. Rond de open plekken voorzien we geen scherpe, maar wel golvende randen. We hebben al invasieve exotische plantensoorten als rododendron, paplaurier en reuzenbalsemien verwijderd en volgend jaar willen we ook de bosranden rond de open plekken verzorgen door een deel van de populieren daar te kappen.

39 In de schijnwerpers

2019 NUMMER 4

SNEP!


D

Wereldwinkel Mariakerke

L E S S E N

-

A

Tel.: 0487 907 263 mariakerke@oww.be

KINDEREN | JONGEREN | VOLWASSENEN

S N

Oxfam-Wereldwinkel Mariakerke Brugsesteenweg 526 NIEUW : VERRUIMDE OPENINGSUREN ma : 15-18u di: 15-18u. woe: 9:30-12:30 & 13:30-18u. do: 15-18u. vr: 9:30-12:30 & 13:30-18u. za: 9:30-12:30 & 13:30-18u. zo: 9:30-12:30

W O R K S H O P S

-

Voor kwaliteitsproducten van eerlijke handel moet je in de Oxfam-Wereldwinkel zijn. Deze producten komen van vakmensen die hun werk grondig, in goede omstandigheden en met liefde doen. En dat proef je. Zo bewijst Oxfam dat eerlijke en duurzame handel mogelijk is, zonder dat je je manier van leven hoeft aan te passen.

K A M P E N

IS HUIS NSHU DANS DA .BEE G.B NG AN GA NG -IN DEE-I D

OPEN HUIS Z O N D A G

0 2.0 2

De wereldwinkel van Mariakerke zal tijdens de eindejaarsperiode extra open zijn. Alle dagen doorlopend open van 9.30-18 u. van woensdag 11 december tot en met dinsdag 31 december Ook open op Koopzondag 22 december en 29 december tot 17u. Woensdag 25 december en 1 januari gesloten. GESLOTEN op zondagnamiddag 15 december.

HIERJOUW ADVERTENTIE?

Ons tijdschrift valt driemaandelijks in de bus bij meer dan 8000 Gentenaars met een hart voor de natuur. Wil je hen ook bereiken? Contacteer ons via advertenties@natuurpuntgent.org

40

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Het bos zal deels toegankelijk worden voor het publiek, maar de waardevolle kern moet beschermd blijven. Daar kunnen bezoekers dus enkel komen onder begeleiding van een natuurgids. Tijdens de Dag van de Natuur op 24 november legden vrijwilligers van Natuurpunt Gent, leden van jeugdbeweging JNM en burgers samen een wandelpad aan, dat volgend voorjaar officieel zal worden opengesteld. In de groenpool rond ons gebied zijn nu al paden voor wandelaars. Naast het ‘oud bos’ beheert Natuurpunt ook een stukje hooiland van een halve hectare dat midden in het bos ligt. Vroeger werd dit beheerd door natuurbehoudsvereniging de Wielewaal, een van de voorlopers van Natuurpunt. Toen het werk een aantal jaren stilviel, verruigde het gebied. Maar er staan nog zeldzame kalkminnende graslandsoorten en om die vegetatie te ondersteunen, werd de open plek met de zeis gemaaid. Voor veel vrijwilligers was dat een heel aparte en leuke ervaring.” Met welke problemen heb je af te rekenen? “Er is het probleem van loslopende honden. Die veroorzaken veel verstoring in natuurgebieden. Er zijn nog geen wandelpaden en toch laten hondeneigenaars hun dieren al door het gebied struinen. Onlangs vonden we een dode ree met bijtwonden, wellicht van een hond. Dirk Huyghe is speciaal voor ons gebied aangeworven als beëdigd veldwachter. Dirk is een vriendelijk man die de bezoekers in de eerste plaats welkom heet. Intussen houdt hij een oogje in het zeil. Een vriendelijke terechtwijzing kan helpen als mensen de regels overtreden. Lukt dit niet, dan kan Dirk ook een boete uitschrijven. Een ander probleem zijn de exotische planten als de reuzenbalsemien, die massaal voorkomt en dus met alle macht bestreden wordt. Andere exoten zoals de Amerikaanse vogelkers, een ware pest in de Gentse natuurgebieden, komt hier nauwelijks voor, omdat die soort niet kan gedijen in de vochtige kalkachtige grond. Sluikstorten was vooral in het verleden een probleem. Het tuin- en ander afval is nu zoveel mogelijk geruimd en dat heeft zeker zijn effect; het gebied blijft nu vrij schoon. Een van onze grootste problemen is de verdroging, een globaal probleem waarmee ook andere natuurgebieden geconfronteerd worden.” Hoe valt de verdroging tegen te gaan? “Het is in de eerste plaats moeilijk te achterhalen wat de belangrijkste oorzaken van de verdroging zijn. Komt het vooral door het leegpompen van de drassige weilanden om ze te kunnen bewerken? Natuurlijk hebben we de laatste jaren ook te kampen gehad met enkele heel droge zomers. De VMM heeft een studie opgestart. Verspreid in de groenpool en ook op onze percelen zijn peilbuizen aangebracht om het waterpeil te controleren. Experts zoeken mogelijkheden om het water langer vast te houden, iets wat niet altijd eenvoudig is omdat elke ingreep impact heeft op de omliggende gebieden. Toch wordt het misschien gemakkelijker omdat de grond nu hoofdzakelijk als natuurgebied wordt beheerd. Verspreid over het gebied zijn proefvlakken aangelegd van 10 x 10 meter. Daarop wordt de vegetatie intensief gemonitord. Het is een manier om de verandering in de waterhuishouding op te volgen en ons natuurbeheer te evalueren en mogelijk bij te sturen.”

DE ZELDZAME EENBES, EEN TYPISCHE PLANT VOOR OUD BOS, KOMT MASSAAL VOOR IN DE VINDERHOUTSE BOSSEN. © LUDO GOOSSENS

Een glimlach van Maarten, want zoveel is positief! “De openstelling van de Vinderhoutse Bossen oefent blijkbaar een grote aantrekkingskracht uit op de mensen. Het is een mooi stuk natuur dat lange tijd ontoegankelijk was. Natuur en zeker bos leeft zeer sterk bij de Gentenaars. Dat blijkt onder meer uit het enthousiasme waarmee ze het project Vinderhoutse Bossen financieel hebben gesteund. Er is grote belangstelling voor de wandelmogelijkheden die ze hier vinden, om de drukte van de stad te ontvluchten en de batterijen weer op te laden in de rust van de natuur. De paddenstoelenwandeling die de Natuurpunt-buurafdeling uit Lievegem onlangs organiseerde, trok niet minder dan tachtig geïnteresseerden. Er zijn ook veel vrijwilligers die samen met het beheerteam de handen uit de mouwen steken. Vrijwilligers hebben ook de proefvlakken aangelegd en in de nabije toekomst gaan we dan ook werken aan een aantal wandelpaden. Het verder uitbreiden van het padennetwerk leidt zeker tot een verhoogde belangstelling voor de natuur. We trachten in de komende jaren de Vinderhoutse Bossen te verbinden met de Vallei van de Oude Kale via wandel- en fietspaden. De vrijwilligers vinden het leuk wanneer ze het nuttige kunnen combineren met aangename en interessante ervaringen. Daarom voorzien we altijd een vieruurtje, af en toe een drankje, een korte wandeling of wat uitleg over het gebied. In ons beheerteam beschikken we over goede kennis van ecologie, bosbeheer en specifieke soortgroepen. En we staan natuurlijk altijd open voor nieuwe mensen met goesting!”

41 In de schijnwerpers

2019 NUMMER 4

SNEP!


Kern Damvallei

MEERKENSHAM © DIRK BOGAERT

De Damvallei Fantastisch nieuws uit de Damvallei. Het prachtige natuurgebied groeit met meer dan drie hectare topnatuur tussen de Schelde en de Reinaertweg die Destelbergen en Heusden verbindt. De nieuwe percelen vormen een onderdeel van het deelgebied Meerkensham, gelegen in het westelijk deel van de Damvallei. Het gebied omvat een voorheen uiterst nat en sterk verruigd moeras en een grasland dat tot op vandaag wordt gehooid. Ook de plaatsnamen wijzen op het oorspronkelijk natte karakter van een groot deel van deze percelen. Zo bestond de plaatsnaam Meerkensham al in de vijftiende eeuw. ‘Meerkens’ is wellicht afkomstig van meers, het land dat overstroomt aan een waterloop, in dit geval de Scheldebedding uit de laatste ijstijd. ‘Ham’ is dan weer een hogere landtong, uitspringend in overstromingsgebied, vooral in de bedding van rivieren. De aangekochte percelen staan in het kadaster ingeschreven als Hellegat, een oude benaming die vandaag nog terugkomt in de Hellegatstraat. Hoewel ‘hellegat’ een term is die bij watermolens wordt gebruikt om de plaats aan te duiden waar het water onstuimig is en kolkt, zijn ons geen gegevens bekend over een watermolen bij de Schelde. Vlakbij maakte de Schelde wel een helse bocht, berucht bij de binnenscheepvaart.

Kern Damvallei

MEERKENSHAM © DIRK BOGAERT

groeit!

Herstel van het open landschap Historisch zijn de gronden steeds beschreven als hooilanden of meersen. Vandaag is het meest westelijke deel nog als hooiland in beheer. Het grootste blok was tot voor kort een natte meers, voorzien van historische greppels en een vrij brede sloot. Vooral voor vogels vormde dit perceel een interessante plek. Tot recent was het een van de laatste broedplaatsen voor zomertaling in het Gentse. Ook dodaars en waterral vonden er hun vaste stek, en kokmeeuw kende er voor de Damvallei haar eerste broedgeval. Het voorbije decennium wijzigde de waterhuishouding van het perceel echter drastisch. Door veranderingen in de afwatering en het dichtslibben van de oude grachtenstructuur trad verdroging op. Dit leidde tot een versnelde opslag van wilgen, waardoor het gebied een meer gesloten karakter kreeg en minder geschikt werd voor pleisterende en broedende watervogels. Natuurpunt werkt momenteel een beheervisie uit voor deze nieuwe percelen. Het herstel van het meer open karakter en het herstel van de waterhuishouding zijn hierbij prioritair. Eén ding is zeker: door het vernatten van de meersen zullen we vrij snel opnieuw geschikte broedplaatsen kunnen creëren voor allerlei vogelsoorten.

42

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Kern Damvallei

Soortenbeschermingsproject

voor

krabbenscheer goedgekeurd

“In de zomer veranderen de poelen in drijvende weiden”. Zo omschreven botanici omstreeks de jaren 1940 de weelderige plantengroei in de oude turfputten van de Damvallei. Die uitbundige vegetatie bestond grotendeels uit krabbenscheer, een waterplant die overwintert op de bodem van de poelen, maar vanaf het voorjaar haar stekelige bladeren boven het wateroppervlak laat uitgroeien. De krabbenscheer zorgde voor een unieke biotoop, die ook een ideaal foerageer- en voortplantingsgebied vormde voor vissen en bedreigde ongewervelde dieren, zowel onder als boven water.

de Damvallei nog altijd uitstekend is. Maar de jaarlijkse aangroei van nieuwe planten in die kleine kooien volstaat niet voor de onstilbare honger van meerkoeten, zodat de verspreiding van krabbenscheer in de poelen maar moeizaam verloopt.

Bijna uitgestorven Jammer genoeg is deze biotoop in de Damvallei volledig uitgestorven door een combinatie van factoren, zoals de actieve bestrijding van de planten (omdat hun uitbundige groei hengelen onmogelijk maakte), het verbossen van de oevers, het uitzetten van grote hoeveelheden vis en de algemene achteruitgang van de waterkwaliteit. Ook in de rest van de Schelde- en Leievallei zijn krabbenscheervegetaties intussen volledig van de kaart geveegd. In het kader van het Europese Lifeproject in de Damvallei begonnen we al een tiental jaar geleden opnieuw krabbenscheer te introduceren in kansrijke en herstelde poelen. Daarvoor plaatsten we enkele autochtone planten, die nog altijd beschikbaar waren in particuliere tuinvijvers, in kleine kooien. En onze pogingen hadden succes! De uitbundige groei in die kooien laat duidelijk zien dat de waterkwaliteit in

Er is hoop! Om de krabbenscheervegetaties opnieuw alle kansen te geven, diende Natuurpunt Gent-kern Damvallei een Provinciaal Soortenbeschermingsproject in, onder coördinatie van het Regionaal Landschap Schelde-Durme. In het kader van dat project willen we een grote afgesloten kooi installeren naar Nederlands model. Die zou het mogelijk moeten maken om een grote massa krabbenscheer te laten uitgroeien, meer planten dan de meerkoeten opeten. Eens we dan over een grote hoeveelheid krabbenscheer beschikken, hopen we dat die planten zich spontaan kunnen verspreiden in de poelen. Het soortenbeschermingsproject werd begin dit jaar goedgekeurd en we hopen zo snel mogelijk met de werken te kunnen starten. Op die manier willen we de destijds zo opvallende ‘drijvende weiden’ opnieuw tot ontwikkeling laten komen. Duimen maar dat het lukt!

>

Tijdelijke open waterkooi in de Damvallei waarin we krabbenscheer hebben geïntroduceerd. De afrastering zorgt ook voor de massale spontane groei van kikkerbeet in de kooien (witte bloemen). De duurzame gesloten kooien zullen op dezelfde locatie geplaatst worden.

Twee historische foto’s van turfputten met krabbenscheer uit de Damvallei. >

Foto, omstreeks 1960, van de turfput in de Bochten (Damvallei) waar het herintroductie-experiment zal plaatsvinden. Achteraan op de poel zijn grote aantallen krabbenscheer aanwezig.

> Foto van A. Thuet omstreeks 1934. Op de voorgrond zien we de gerimpelde bladeren van kalmoes. Daarachter zien we een ‘drijvende weide’ van krabbenscheer waardoor de turfput niet meer zichtbaar is.

43 Kern Damvallei

2019 NUMMER 4

SNEP!


© STEVEN VAN DE WOESTYNE

Kern Damvallei

Zowel in Destelbergen als in de deelgemeente Heusden komen nog enkele prachtige oude bosbestanden voor in het woongebied. Een daarvan is het zogenaamde Domein Safari, in de omgeving van de Blauwesteenstraat en de Reukenwegel, dat sinds enige tijd bedreigd wordt door kap en verkaveling. Er ontstond een golf van protest, onder meer via een online petitie en een reeks bezwaarschriften.

Domein Safari gered van de kap Het Safaribos is een privédomein met een ietwat ingesloten karakter: een smalle dreef tussen de huizen leidt naar een oude villa, omgeven door een park van 1 hectare met oude zomereiken, enkele nog oudere hakhoutstoven van tamme kastanje en een dichte ondergroei, met onder meer wilde lijsterbes, hulst en braam. Samen met enkele aanpalende percelen vormt het een voormalig bosgebied, dat al te zien is op de Ferrariskaart uit 1777. Het domein is publiek niet toegankelijk, maar vanaf de straat zijn broedgevallen van onder andere buizerd, bosuil, boomklever en meerdere soorten specht vastgesteld. Ook zoogdieren komen er talrijk voor, met het hele jaar door veel eekhoorns, waarnemingen van bunzing en andere marterachtigen en flink wat vleermuizen. Bij een recente monitoring van vleermuizen trof Natuurpunt mooie aantallen laatvlieger en dwergvleermuis aan, terwijl eerder al in de nabije omgeving de zeldzame rosse vleermuis werd waargenomen.

Huivering tegenover grootschalige bouwplannen Nadat het domein er jarenlang verlaten bijlag, kwam het in handen van een bekende projectontwikkelaar, die een aanvraag in-

diende voor gedeeltelijke ontbossing van het domein en de bouw van appartementen. Die aanvraag botste op tal van bezwaren en werd niet alleen door de gemeente, maar in beroep ook door de provinciale deputatie verworpen. De promotor had gedreigd dat hij bij een weigering nog een stap verder zou gaan, en helaas hield hij ook woord. Hij diende een nieuwe aanvraag in voor volledige ontbossing van het domein en de bouw van acht luxevilla’s en drie zwembaden. Een Facebookpost van kern Damvallei met de titel ‘Boomklever of acht luxevilla’s?’ ging viraal en zorgde voor een storm van verontwaardiging. Een door enkele jongeren opgestarte petitie ‘Red het Safaribos’ ontplofte en haalde de lokale krantenpagina’s en het AVS-nieuws. Maar liefst 10.000 handtekeningen bewezen dat er veel tegenstand was tegen het bouwproject. Tientallen mensen dienden een bezwaarschrift in, zo ook Natuurpunt kern Damvallei. De bezwaren zijn vooral gebaseerd op de ligging in het buitengebied RSV (Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen), ver van de zone met hoog voorzieningenniveau en multimodale bereikbaarheid; de niet-wenselijkheid van verdichting op 1 kilometer van de dorps-

Kern Damvallei

44

S N E P ! 2019 NUMMER 4

kern; de gebrekkige ontsluiting van het perceel, dat enkel bereikbaar is via een smalle – volgens de aanvraag eveneens te kappen – lindendreef en het feit dat de volledige ontbossing van een perceel in een al zeer bosarme regio, onaanvaardbaar is.

Bosbescherming cruciaal Daarnaast moeten we ook kijken naar de ruimere context. Zo laten de huidige inzichten over klimaatverstoring, onder meer als gevolg van ontbossing, zulk een verwoestend project gewoon niet toe. Om de ontbossing te compenseren, zou de aanvrager dan wel 44.122,64 euro ‘bosbehoudsbijdrage’ moeten betalen, maar dat bedrag compenseert geenszins de waardevolle oude bomen noch de koolstofopslag in het huidige oude bosbestand. Bovendien vallen er bij goedkeuring in de nabije toekomst nog gelijkaardige projectaanvragen te verwachten. In 2019 plantte de gemeente een nieuw geboortebos van circa 1 hectare aan de Kerkham. Voor iedereen die toen een boompje aanplantte, klinkt het idee om een gelijke oppervlakte oud bos te kappen gewoon absurd. Volgens het Betonrapport van 2018 scoort Destelbergen qua verharding nu al 4% boven het Vlaamse gemiddelde. Qua


© STEVEN VAN DE WOESTYNE

Kern Damvallei

BEDREIGD ZONEVREEMD GROEN IN DESTELBERGEN

ruimtebeslag zit de gemeente met 49% zelfs 16% hoger. Die cijfers dwingen Destelbergen nog meer dan andere gemeenten om uiterst zorgzaam om te springen met de resterende natuur en open ruimte. We verzetten ons met klem tegen het opofferen van oud bos voor een project dat alleen tegemoetkomt aan het persoonlijke belang van enkelen. Net als bij de vorig jaar geweigerde ontbossing en verkavelingsvergunning in kasteelpark Ter Burcht stellen we voor om delen van het domein Safari een nieuwe functie te geven. Via een wandelpad (trage weg) zou het domein bereikbaar kunnen worden voor buurtbewoners en wandelaars. Een RUP (Ruimtelijk Uitvoeringsplan) Zonevreemd Groen (zie kader) kan dit gebied en andere prioritair te beschermen natuur in het woongebied behouden voor de generaties na ons. Kort vóór het ter perse gaan van deze Snep! bereikte ons het heuglijke nieuws dat de gemeente ook de nieuwe aanvraag heeft geweigerd. We stellen tevreden vast dat het dit nieuwe bestuur menens is met het behoud van het groen in de gemeente. De bouwheer gaat overigens wel in beroep bij de provincie.

Domein Safari is niet het enige bedreigde stukje groen. Destelbergen en Heusden zijn rijk aan oude kasteelparken en parktuinen. Sommige daarvan kregen bij de opmaak van de gewestplannen een groene bestemming, andere werden als woongebied ingekleurd. De ene eigenaar zag toen alle ontwikkelingskansen door zijn neus geboord, de andere werd slapend rijk. De afgelopen jaren kreeg de problematiek van de zonevreemde bossen veel politieke aandacht. Vermoedelijk opgezweept door mediastormen rond de boskaart, betonstop en bouwshift lijken enkele eigenaars het zekere voor het onzekere te nemen en trachten ze nog snel de nieuwe wetgeving voor te zijn. Destelbergen werkt bovendien sinds enkele jaren aan een RUP Kasteelparken. Met dat RUP wil de gemeente meer mogelijkheden creëren voor de herbestemming van de nu soms onverkoopbare bestaande gebouwen (kastelen, bijgebouwen). Ook delen van parken die nu een harde bestemming hebben, zouden daardoor een groene bestemming krijgen. We hopen dat de bescherming en bij voorkeur ook de openstelling voor wandelaars evenveel aandacht zullen krijgen als de snoepjes die men lijkt te willen uitdelen aan een aantal kasteeleigenaars. Kern Damvallei van Natuurpunt zal via zijn vertegenwoordiging in de Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening (Gecoro) van Destelbergen bewaken dat het natuurbehoud daarbij niet uit het oog verdwijnt. Bij het ter perse gaan van deze Snep! merken we een nieuwe opstoot van verkavelingskoorts: bezorgde bewoners signaleerden ons openbare onderzoeken over kasteeldomein Ter Burcht (bouw van appartementen) en ook betreffende een prachtig perceel oud bos op de hoek van de Stationsstraat en de Eyloschlaan, restant van het grotendeels verdwenen kasteelpark Eylosch. Aangezien schaduw en bladval niet rijmen met villa en zwembad, gaan we ervan uit dat het ook hier om de volledige kapping gaat. We vragen de gemeente om dergelijke gevoelige dossiers waarin sprake is van ontbossing altijd te melden op de Gecoro. Ondertussen hopen we dat de gemeente ook zelf inziet dat dergelijke grootschalige natuurvernieling anno 2019 niet meer door de beugel kan en dat ze dat via een kordaat vergunningenbeleid ook duidelijk maakt aan alle toekomstige kandidaat-verkavelaars. Die weten immers goed genoeg in welke gemeenten ze het verst kunnen gaan. Tevens hopen we dat er, naar het voorbeeld van het in opmaak zijnde RUP Kasteelparken, ook gedacht wordt aan een RUP Zonevreemd Groen. Alleen op die manier kunnen we de waardevolste groenzones veiligstellen voor de toekomstige generaties.

45 Kern Damvallei

2019 NUMMER 4

SNEP!


Werkgroep Assels

Kom mee smullen voor de Assels Het eetfestijn van de werkgroep Assels is intussen een jaarlijkse traditie. We kunnen opnieuw rekenen op onze bekwame kookploeg en staan zelf klaar om de handen uit de mouwen te steken. We werken met hoofdzakelijk seizoengroenten en altijd met verse ingrediënten, prille lentegroenten met een aangepast vleesgerecht of een vegetarische variant. We verwelkomen je met een lekker Gents aperitiefje en trakteren je vervolgens op een heerlijke kop soep en hoofdgerecht. Zoals altijd is er voldoende keuze voor vegetariërs en vleeseters. Met een waaier aan zoete versnaperingen sluiten we het menu af. De opbrengst investeren we in de aankoop van nieuw natuurgebied in de Assels.

Dankzij Octopus s heeft u meer tijd voor v oor uw onderneming onderneming of of VZW!

Hou uw boekhouding boekho ouding zelf zelf bij of of werk optimaal w erk op ptimaal samen s met uw boekhouder.. boekhouder Roep lijsten grafieken R oep snel lijste n en grafiek en op via uw ccomputer, ompute er, smartphone off tablet. o

PRAKTISCH Wanneer: Waar:

Zondag 8 maart Landgoed De Campagne, Gijzelstraat 12 in Drongen. Prijs: 22 euro voor volwassenen, 13 euro voor kinderen tot 14 jaar, gratis tot 3 jaar. Alleen de drank is niet in de prijs begrepen. Inschrijven: Is noodzakelijk, want de plaatsen zijn beperkt. Je kunt op twee tijdstippen komen eten, om 11.30 uur of 13.30 uur. Je inschrijving is pas definitief bij betaling. Inschrijven kan via het formulier in de activiteitenkalender op www.natuurpuntgent.be Meer info bij Philippe Ampe, philippe.ampe1@telenet.be

Maak gratis me meerdere eerdere gebruikers gebruik ers aan. aan. onze Maak gebruik van van onz e facturatie- of bankingmodule! ankingmodule! of b Meer inf info o op ww www.octopus.be ww.octopus.be © AN FIERS

Werkgroep Assels

46

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Werkgroep Assels

TERUGBLIK op een prachtige familienamiddag © LUC VAN BRUSSEL

Zondag 27 oktober organiseerde de kern Assels van Natuurpunt Gent naar jaarlijkse traditie een familienamiddag op het mooie landgoed ‘de Campagne’ in Drongen. Ook dit jaar waren de weergoden ons gunstig gezind. Er waren speciale activiteiten voor de kinderen, zoals een natuurwandeling door het park, uiteraard in het teken van de herfst(bladeren), en een vertelling halverwege de tocht. De allerkleinsten konden ook binnen luisteren naar een sprookje. Tussendoor werden de snoetjes geschminkt en gingen de creatievelingen aan het knutselen. Jong en oud smulden van de lekkere taarten en pannenkoeken. Zonder twijfel voor herhaling vatbaar! © KATHY VAN DER STUYFT

© CHANTAL VANDERMOERE

© LUC VAN BRUSSEL

47 Werkgroep Assels

2019 NUMMER 4

SNEP!


Werkgroep Gentbrugse Meersen

Druk najaar in de Gentbrugse Meersen De voorbije tien jaar werd elk jaar een stukje ‘Geboortebos’ aangeplant in de Gentbrugse Meersen. Maar vanaf dit jaar is het actieterrein van de jonge ouders en hun kroost verlegd naar het Parkbos. Wie dacht dat het najaar van de werkgroep Gentbrugse Meersen daardoor minder druk zou worden, had het goed mis. Lees verder en ontdek hoe rijk gevuld onze agenda wel was! Het startschot werd gegeven met onze jaarlijkse vleermuizenwandeling eind augustus. Onze vaste vleermuizengids Linda nam, samen met twee collega’s van de werkgroep, een tachtigtal deelnemers mee op sleeptouw. Na een boeiende uitleg bezochten we de

grootste vleermuizenkelder in de Gentbrugse Meersen. Daarna ging de tocht verder door de meersen met de batdetector, om vleermuizen op te sporen. Hoewel er minder activiteit was dan vorig jaar, konden we toch enkele fraaie vleermuizen op doortocht spotten.

Japflaps en overvloedig hemelwater Eind september was het tijd voor onze tweejaarlijkse eetbare-plantenwandeling. Voor dit evenement staan alle achttien actieve vrijwilligers van de werkgroep paraat. Sommigen staan in voor de ontvangst van de vele wandelaars, anderen geven logistieke steun. Ook nu weer maakten de gidsen lekkers met zaken die je kunt vinden in de meersen. Wat dacht je van cakes met eikelkoffie, rozenbottelthee of brandnetelpesto? Om nog te zwijgen van de unieke Japflap, een lekkernij zonder appel, maar met Japanse duizendknoop. De recepten vind je terug op onze website www.wgbm.be. Ondanks de minder goede weersvoorspelling genoten de deelnemers van een mooie dag. We hadden hapjes voorzien voor maximum tachtig mensen en die waren allemaal op! Begin oktober volgde nog een evenement waar alle actieve vrijwilligers van de werkgroep bij betrokken zijn, naast flink wat gelegenheidsmedewerkers. Zij staken de handen uit de mouwen en maakten twee hallen in de Klimaatloods klaar, sorteerden boeken, cd’s, dvd’s en elpees, stalden die uit, hielpen bij de verkoop en ruimden achteraf op wat overbleef. Onze jaarlijkse tweedehandsbeurs vergt inderdaad flink wat werk. Jammer genoeg werden we op zondag geconfronteerd met een vervelende spelbreker, namelijk hevige neerslag. Geen weer om een hond door te jagen, dus ook geen volk in de Loods. We werden er zowaar weemoedig van! Gelukkig klaarde het uiteindelijk op en tot na 18 uur kregen we dan toch nog kopers. Het eindresultaat bedroeg maar de helft van andere jaren, namelijk 2600 euro. Toch een mooie opbrengst waarmee we onze aankopen van grond kunnen ‘afbetalen’.

Van teambuilding tot paddenstoelenwandeling Iets helemaal anders was de organisatie van een teambuildingsdag, een voorstel waar we graag op ingingen. Het werd een samenwerking tussen onze werkgroep, café Boer Janssens en het opvangcentrum voor vogels en

Werkgroep Gentbrugse Meersen

48

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Werkgroep Gentbrugse Meersen Foto’s linkerpagina: de tweejaarlijkse eetbare-plantenwandeling en boekenbeurs Foto’s rechts: teambuildingdag, Dag van de Trage Weg en helemaal onderaan paddenstoelenwandeling © CLAUDE GRANDSART, LUC VAN DAMME EN MARNIX AERSSENS

wilde dieren (VOC) van Merelbeke. ‘s Ochtends kregen de deelnemers een mooie natuurwandeling, maakten ze kennis met meditatieve dans in de natuur en konden ze zien hoe enkele opgeknapte vogels werden vrijgelaten. Bij Boer Janssens genoten ze van een hapje en een drankje. De dag werd afgesloten met een bezoek aan het VOC. Resultaat: tevreden deelnemers en een mooie opbrengst voor onze werking. Een paar weken later kregen de paden in de Gentbrugse Meersen eindelijk een officiële naam. Ook voor de hulpdiensten is dat een pluspunt, want daardoor vermijd je verwarring bij oproepen. Met uitzondering van het fietspad verwijzen die namen naar dieren of planten die je kunt vinden in de Gentbrugse Meersen. Samen met de stad Gent als organisator maakten we gebruik van de Dag van de Trage Weg om tijdens een wandeling het verband met het groengebied toe te lichten. Eind oktober was er ook nog een extraatje voor onze vrijwilligers. Zij mochten familie en/of vrienden uitnodigen om samen de film ‘Intelligent Trees’ te bekijken. Een oproep waar gretig werd op ingegaan! Gewoontegetrouw organiseren we in deze periode ook onze paddenstoelenzoektocht, die elk jaar op veel belangstelling mag rekenen. We voorzien telkens tochten op twee niveaus. Bij de gevorderden, die soorten determineren, mag de groep niet te groot zijn – we werken dan ook met inschrijvingen. Anderhalve week vóór de wandeling was die lijst al vol. Voor de andere wandelingen voor niet-specialisten, was inschrijven niet verplicht. Daarvoor kregen we twee groepen op de been. De vele regen in de voorafgaande weken en de warmere temperaturen hadden ervoor gezorgd dat we een massa paddenstoelen, van heel veel verschillende soorten, te zien kregen. Wie erbij was, weet dat het goed was. Voor wie het heeft gemist, komt er volgend jaar een nieuwe kans.

over geen verslag lezen. We verwijzen graag naar onze website!

Er wachtte ook nog een goedgevulde elfde maand, maar omdat de deadline voor deze Snep! op 1 november viel, kun je hier daar-

Daarna werd het even stil, maar vanaf eind januari vliegen we er weer in.

Op www.wgbm.be kun je lezen hoe onze laatste activiteiten van 2019 verliepen. Maak van de gelegenheid gebruik om voor 2020 in jouw agenda een plaatsje te reserveren voor een bezoek aan de Gentbrugse Meersen.

49 Werkgroep Gentbrugse Meersen

2019 NUMMER 4

SNEP!


Werkgroep Gentbrugse Meersen

Eindejaarsactie – boek tegen gunstprijs Als je het boek koopt, geef je niet alleen jezelf of een ander maar ook de natuur een mooi cadeau: de opbrengst gaat integraal naar de aankoop van gronden in de Gentbrugse Meersen.

Natuurpunt Gent en de stad Gent maakten samen een boek over de Gentbrugse Meersen, een van de meest ambitieuze natuurprojecten in Gent en verre omgeving van de afgelopen jaren. Het boek De Gentbrugse Meersen. Voor elk wat wilds staat boordevol boeiende verhalen, prachtige foto’s en overzichtelijke kaarten. Het vertelt hoe de natuur sinds de vroegste tijden het gebied heeft vormgegeven en hoe de mens er nadien zijn stempel op heeft gedrukt. In woord en beeld toont het de planten- en dierenrijkdom van de meersen. Het geeft de lezer inzicht in de ideeën die aan de basis liggen van de herinrichting van de Gentbrugse Meersen tot een ‘groenpool’ of groot park- en natuurgebied. Ook portretteert het mensen die in en rond het gebied wonen en werken.

Het boek is te koop bij: • •

• • • • •

Dit prachtige boek van 472 pagina’s is een heerlijk kerst- of nieuwjaarsgeschenk. De hele maand december bieden we het aan voor de speciale prijs van 20 euro. Na 1 januari 2020 kost het opnieuw 29 euro.

Café Boer Janssens, Boer Janssensstraat 15, 9050 Gentbrugge. Onze vrijwilligers Linda en Luc Van Damme, Jules Destréelaan 31, 9050 Gentbrugge. Af te halen na afspraak, tel. 0498/136565. De Stadswinkel onder het Belfort. Het onthaal en de cafetaria van het NMC De Bourgoyen. Boekhandel Paard van Troje. Boekhandel Walry. Boekhandel Limerick.

* % -15 le

op al ijkers k e r r e v

zat van de m - vr: 14-18u - 1 e

Di

aand: 10-18u

kel

w.jnm.be/win

at 192 - ww jksepoortstra

Kortri

*Korting geldig in de fysieke winkel en op de online webshop. Niet cumuleerbaar met andere (leden)kortingen. Actie tot einde voorraad of tot en met 31 december 2019.

Werkgroep Gentbrugse Meersen

50

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Werkgroep Gentbrugse Meersen

Padden overzetten in de Gentbrugse Meersen Kikkers, padden en salamanders zoeken in de loop van het jaar andere leefgebieden op. Maar om die te bereiken, moeten ze rondtrekken. Door de toenemende bebouwing en het dichter wordende wegennet wordt die trek een steeds moeilijker onderneming, die elk jaar veel slachtoffers eist. In Gentbrugge is de Emiel Van Swedenlaan een gekende paddenoversteekplaats, waar de diertjes het alsmaar toenemende verkeer moeten trotseren. De Werkgroep Gentbrugse Meersen steekt hun een handje toe met paddenschermen en opvangemmers. Amfibieën als kikkers, padden en salamanders gebruiken in de loop van het jaar verschillende types leefgebied. Aan het eind van de winter trekken padden vaak met duizenden tegelijk naar hun voortplantingsplaats. Meestal is dat de poel waarin ze zelf geboren zijn en waar ze gaan paren en de vrouwtjes hun eitjes afleggen. Na de voortplanting trekken amfibieën naar hun zomerverblijfplaats. Tijdens de zomermaanden vind je ze dicht bij waterpartijen met voldoende beschutting in de buurt: in poelen, moerassen en vochtige graslanden. Daar vinden ze voedsel en kunnen ze op een zacht hellende oever genieten van de zonnewarmte. In de nazomer gaan de dieren op zoek naar een schuilplaats. Die overwinteringsplaatsen be-

staan vooral uit houtkanten, ruigten en bosjes, waar ze zich tegen de vrieskou kunnen beschermen. En in het voorjaar begint de hele cyclus opnieuw…

De onontkoombare biologische klok De biologische wekker van de amfibieën loopt af na de eerste buien en vanaf ongeveer 7°C, meestal in de maand februari. Dan kruipen ze bij het vallen van de duisternis uit hun schuilplaats en trekken ze instinctief in de richting van water. Sommige vinden een voortplanttingspoel dichtbij, maar de iets minder fortuinlijke dieren moeten verder op pad. Als ze daarbij een weg moeten oversteken, wordt het gevaarlijk… Padden en kikkers die de lichten van een voertuig zien, blijven onbeweeglijk op de weg zitten. Natuurpunt roept automobilisten op om aandachtig te zijn en de snelheid te minderen tot 30 km/u op de plaatsen waar paddentrek aangekondigd staat. Bij die snelheid kan de chauffeur de dieren nog ontwijken. Bij een hogere snelheid ontstaat trouwens ook een luchtverplaatsing waardoor de amfibieën worden aangezogen tegen de onderkant van de auto en sneuvelen.

De werkgroep steekt een handje toe Vanaf half februari zal de werkgroep Gentbrugse Meersen in de Emiel Van Sweden-

laan weer een paddenscherm opzetten en dagelijks controleren. Dat scherm leidt de amfibieën naar emmers waarin ze dan automatisch terechtkomen en een tijdje vastzitten. Gelukkig hebben we in Gentbrugge een unieke vrijwilliger die tegenover het paddenscherm woont en de opvangemmers dagelijks kan controleren op padden, kikkers en salamanders. De diertjes worden dan veilig aan de overkant van de straat gezet, zodat ze hun tocht snel kunnen vervolgen richting Gentbrugse Meersen. Natuurlijk kijken ook voorbijgangers wel eens in de emmers en wij waarderen het ook wanneer passerende wandelaars de kikkers, salamanders en padden voorzichtig de straat overbrengen. Wij vragen wel om ons het aantal overgezette dieren te melden via e-mail. We houden de cijfers immers van jaar tot jaar bij om de evolutie te kunnen volgen. De vrijwilligers van de werkgroep controleren ook regelmatig het paddenscherm zelf, want zo’n paneel wordt wel eens op sleeptouw genomen door hevige wind.

ALLE FOTO’S © MARNIX AERSSENS

51 Werkgroep Gentbrugse Meersen

2019 NUMMER 4

SNEP!


Als de bomen van nieuwe jurkjes dromen In de winter staat een boom in zijn blootje, zijn kleren zomaar op de grond in het rond. De wind doet zijn takken trillen. BRRR ‌ hoor ik hem stiekem rillen. Waarom moet hij in de kou staan? Waarom trekt hij geen pyjama aan? Wel, een boom wacht op een wit en warm dekentje van zachte vlokjes dat hij over zich heen trekt en hem helemaal toedekt. Dan gaapt, slaapt en droomt hij van een nieuw kleed met lichtgroene knopjes dat lente heet.

Š Riet Wille, JIJ & IK en al het moois om ons heen, Davidsfonds, 2018

Pauze

52

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Werkgroep Sint-Pieters-Buiten

De eerste bomen en veel groen © JAN PEIRS

voor het Reigersparkje Een eerstesteenlegging van een nieuwbouw is een feestelijk moment. En bij het inrichten van een bijzonder parkje hoort een feestelijke eersteboomplanting. Dat gebeurde op zondag 20 oktober in het Reigersparkje.

Die zondag plantten burgemeester Mathias De Clercq, Schepen Astrid De Bruycker en schepen Tine Heyse elk een fruitboom in het Reigersparkje, twee appelbomen en een mispel. Het Lucernacollege, vzw Mozaïek (werkplaats voor mensen met een verstandelijke beperking) en enkele buren plantten er bessenstruiken en bosaardbeien tussen. Het gebeuren werd geanimeerd door een vrolijk orkestje en dansende kinderen. Meer dan honderd buren genoten mee. Buren, de Werkgroep Sint-Pieters-Buiten, het Lucernacollege, vzw Mozaïek en Freinetschool De Sterre-Spits overtuigden samen de stad Gent om van dit laatste restje groen een parkje te maken. Het Reigersparkje werd in 2017 een van de winnende projecten van het Gentse Burgerbudget. Met dat budget was het mogelijk om samen met de hele buurt een plan te maken en de inrichting van het parkje te starten. Een parkje midden in de stad, voor alle generaties.

Park voor alle generaties Vanaf de zomer 2018 kwam het parkje ter beschikking om het project vorm te geven en elke zondagnamiddag verzamelden buren rond de gezellige picknicktafel. Er was koffie en er werden lekkere hapjes gedeeld. Mensen leerden elkaar beter kennen, kinderen ravotten erop los. Van pasgeborenen tot bijna eeuwelingen, het parkje bracht duidelijk alle generaties samen. Er waren ook tal van activiteiten, zoals kindervertellingen, een paaseierenraap, nestkastjesactie en natuurlijk ook de Gentsche Gruute Kuis.

Aan de ingang van het parkje werd een mozaïekmuurtje gebouwd onder leiding van kunstenares Shéhérazade Bourahli. De hele zomer 2019 werd elke zondagnamiddag verder gemozaïekt aan het muurtje. Op 20 oktober werd het doek gelicht. De bovenkant is klaar en volgende zomer wordt verder gewerkt aan de zijkanten.

Een groene oase en verbinding Binnenkort start de stad Gent met de echte inrichting van het Reigersparkje. Een houten afsluiting zal het parkje scheiden van de omliggende tuinen. Er komt een pad, toegankelijk voor rollators, rolstoelen en kinderwagens, dat de Reigerstraat via het parkje met de Ganzendries zal verbinden. Er komen zitbanken en enkele speeltuigen. Voor de rest blijft het parkje zo natuurlijk mogelijk.

Een brokje geschiedenis Op basis van veel gesprekken en opzoekwerk kwam een album over het Reigersparkje tot stand. Van de late middeleeuwen tot na de tweede wereldoorlog stond er in de Reigerstraat een omwald kasteeltje. Het werd begin de jaren 1950 illegaal afgebroken om verkaveld te worden als straat Hof ter Mere. Naast het kasteeltje, aan de Reigerstraat 1, stond een boerderijtje dat in 2006 werd afgebroken. Tijdens de eerste helft van de 20ste eeuw verbouwde boer Boesman fijne groenten op het terrein dat nu het Reigersparkje wordt. Wie geïnteresseerd is in het album, kan een exemplaar aanvragen via reigersparkje@sintpietersbuiten.be.

Momenteel is het parkje alleen open voor het publiek tijdens georganiseerde activiteiten. Wanneer de inrichting klaar zal zijn, in de loop van 2020, zal het permanent toegankelijk zijn. Meer info: http://sintpietersbuiten.be/reigersparkje

53 Werkgroep Sint-Pieters-Buiten

2019 NUMMER 4

SNEP!


© JO DE PAUW

De zwarte maffia Het zijn smeerlappen. Ze vreten alle vijvers leeg, ze schijten de bomen dood, ze zijn hier illegaal ingevoerd. Ze krijgen namen opgeplakt als schollevaar, kontenklepper of moddergans. Ze zijn de doodseskaders van de visvijvers. De zwarte maffia.

Het blijft een frustrerende bierkaai om tegen te vechten. Mensen willen niet luisteren. Ze willen niet luisteren. Een negatief idee over een beest blijft koppig in hun hoofd plakken gelijk een mossel op een golfbreker. Ondanks degelijke info. Ondanks deftig uitgevoerde studies. Ondanks echte, levende waarnemingen. Het mag niet zijn. Neen. Elke vos is een moordenaar, elke slang is giftig, elke aalscholver een visdief. Het zijn nochtans gruwelijk interessante vogels, die aalscholvers. Ze zijn ouder dan het Belfort en even intrigerend als het Lam Gods. Levende fossielen zijn het. Je blijft ernaar kijken. Die haakbek. Die reptilische schubben aan hun kop. Die dolle ogen met die rode vlek aan. En hun zwarte verenkleed dat even zwart is als het plafond van een discotheek: je ziet kleurschakeringen van diepbruin tot glimmend donkerblauw met een iriserende groene gloed. In hun trouwkostuum komen daar nog eens bleke wangen en sexy witte dijen bij. Walter Van Beirendonck zou er nog wat van kunnen leren. Ze zijn familie van de pelikaanachtigen, ze hebben ook zo’n keelzak om hun boodschappen in weg te steken. En aan hun zwempoten staan alle tenen naar voor en ze hebben zwemvliezen tussen alle tenen. Daarom staan ze

Studie

zo koddig te wankelen op een tak of bovenop een lantaarnpaal. En ze eten vis. Want daar zijn ze goed in, in vis pakken.

Vijf kilo Zucht. Maar neen, maar neen. Een aalscholver heeft geen vijf kilo vis per dag nodig om te overleven. Dat is belachelijk absurd, want de vogel zelf weegt maximum 3,7 kilo. Aalscholvers vreten per dag tussen de 300 en 500 gram vis, en dan is dat al meer dan genoeg. Ze zijn ook liever lui dan moe: als ze hun kostje voor die dag bij elkaar gescharreld hebben, stoppen ze ermee en brengen ze de rest van de dag al rustend door. En neen, neen, neen. De populatie aalscholvers zorgt niet voor het uitsterven van hele vispopulaties. Dat zou hen trouwens in hun eigen vel snijden, want dan hebben ze geen vis meer. De natuur regelt op dat vlak zichzelf. Minder vis betekent minder aalscholvers, zo simpel is dat. Dat ze als aal-scholver ook aal (paling) eten, klopt wel. Maar paling zit zeker niet als hoofdingrediënt in het menu: het is vooral brasem, voorn, pos en baars. Kieskeurig zijn ze niet, want ze eten meestal de soorten die ze plaatselijk het beste kunnen pakken. Zo lomp als ze zijn in de lucht, zo sierlijk en doeltreffend zijn ze in het water. Het zijn fenomenale jagers die op zoek naar

54

S N E P ! 2019 NUMMER 4


vis tot tien meter diep kunnen duiken. Soms jagen ze in groep en dan kunnen ze gruwelijk efficiënt zijn: zo’n rechthoekige betonnen visvijver is dan een gratis meeneemchinees die in een mum van tijd wordt geplunderd. In veel visvijvers wordt vis uitgezet, zodat je er onnatuurlijk hoge aantallen van één of enkele soorten krijgt. Zonder natuurlijke oevers en beschutting heeft die vis in zo'n badkuip evenveel kans op rust als de Mona Lisa in het toeristisch hoogseizoen.

Pastoors Zie ze daar staan. Mijmerend op een grote tak, als sjofele oude mannen in stille overpeinzing met uitgestrekte vleugels en de blik op oneindig. De gewoonte om op takken of lantaarnpalen met gespreide vleugels te staan drogen, heeft de aalscholver de toepasselijke bijnaam ‘pastoor’ gegeven. In sommige boeken en artikels vind je nog altijd dezelfde redenering: aalscholvers hebben geen stuitklier, ze zijn een kladversie van de watervogels, het zijn halve misbaksels die bij de evolutie een paar schakels gemist hebben en nu met de gebakken natte peren zitten. Dat klopt niet. Aalscholvers hebben wel degelijk een stuitklier die vet afscheidt om hun verenpak waterdicht te maken. Die stuitklier is van dezelfde proportie als bij andere watervogels. Geen misbaksels dus, en ook geen evolutiefoutje. Aalscholvers kiezen er zelf voor om hun zwempak nat te maken, zo simpel is het. Want met een nat zwempak kan je dieper duiken en efficiënter vissen. Ze persen dan de lucht uit hun veren en verdwijnen met een sprongetje onder water. Hun botten zijn zwaarder en ze hebben kleinere luchtkamers in hun lijf. De baarden van hun veren staan ver uit elkaar zodat water er makkelijk tussen kan. Allemaal biologische aanpassingen om als een volleerde duikboot te kunnen vissen. Maar nadien is hun verenkleed dan doornat, en moet er gedroogd worden. Dus flapperen ze onhandig naar een grote tak of lantaarnpaal, en daar zitten ze dan. Met de vleugels gespreid, tegen de wind in, staan ze te drogen gelijk versleten handdoeken aan een wasdraad.

Dat ze intussen hun nestbomen vol schijten en hun eigen huis om zeep helpen, nemen ze er maar bij. Als het te erg wordt, bouwen ze wel een nest in andere bomen. Of ze verhuizen het hele boeltje en gaan ergens anders een nieuwe kolonie vestigen. Sinds 2005 is de aalscholverpopulatie aan het stagneren. Dat was ook te verwachten: in een gezond evenwichtig ecosysteem blijft een populatie niet tot in der eeuwigheid groeien. Daarin verschilt de natuur van het bruto nationaal product: de race naar de eeuwige groei bestaat niet. En dus worden bestaande kolonies kleiner en worden er nauwelijks nog nieuwe nestplaatsen ingenomen. Uitzondering hierop is een relatieve nieuwbouw aan de kust, want in Oostduinkerke is er sinds 2015 een gloednieuwe aalscholverkolonie bijgekomen. Het zijn niet enkel mensen die een appartement met zicht op zee willen.

Big Brother In de Bourgoyen-Ossemeersen in Gent hebben we ook zo'n aalscholverkolonie. Vanuit een schuilhut, vlakbij de nestbomen, kan je als een echte Big Brother vanop de eerste rij meemaken hoe het echte leven van de aalscholver eraan toegaat. Ga er eens zitten en sla het eens gade. De onbeholpen wapperende gevechten om een tak of een nestplaats. De ouwe mannen in een zwart pak, drogend op een tak, starend naar het Grote Niets. De zwoegende, suffende pogingen om flapperend en trappelend vanop het water het luchtruim te kiezen. De groepen aalscholvers die als volleerde bommenwerpers in grote cirkels proberen landen op hun nestplaats. Het koesterend en koerend geluid van de oudervogels naar het jonge grut, dat bedelend en jankend zijn eten opeist. Het is een cinema die zijn gelijke niet kent. Een toneelstuk zonder scenario of regie, maar met mooie kostuums en een fantastisch decor. En met echte acteurs en innige emoties. Zo heb je aalscholvers wellicht nog niet bekeken.

Aalscholvertop © JO DE PAUW

Maar neen. Aalscholvers zijn hier niet “illegaal ingevoerd door de groenen”. Ze zijn hier gewoon altijd al geweest. In de achtste eeuw werd al gesproken van de zeeraaf, het zwarte beest dat “gelijk een Dracula zijn zwarte vleugels spreidt”. In de Engelse folklore werden ze verguisd als des duivels, in Noorwegen was het een teken van voorspoed als er een aalscholver op je huis landdde. Het kan verkeren. En in Azië worden aalscholvers nu nog altijd als vissershulpje gebruikt. Aalscholvers hebben een massief breed verspreidingsgebied, van Europa tot Japan. En het is vooral aan de andere kant van de wereld dat men aalscholvers traint om vis te vangen: met een ring rond de nek kunnen ze enkel de kleinere vissen inslikken. De grotere moeten ze afgeven. De mens wil ook wat. De top is bereikt. De maxima zijn gehaald. De records zijn gevestigd. In de jaren '60 van de vorige eeuw waren aalscholvers als broedvogel verdwenen in België en dertig jaar geleden waren er nauwelijks aalscholverkolonies. Ze werden enthousiast afgeknald. Hun nestbomen omgezaagd. De eieren vergiftigd. En door de slechte waterkwaliteit was er gewoonweg geen eten voor die vogels. Dat is allemaal min of meer voorbij: een betere waterkwaliteit geeft meer vis, en wettelijke bescherming geeft meer nesten. Dus kweekten aalscholvers statig en enthousiast verder. Hele wijken werden opgetrokken, appartementsblokken in de bomen neergepoot. Vanaf eind januari zijn ze terug uit hun winterverlof, en dan begint de heropbouw van de oude nesten.

55 Studie

2019 NUMMER 4

SNEP!


BITTERZOET © PETER DE DAUW

Ken je familie

De nachtschadefamilie Voor de laatste aflevering van deze rubriek begeven we ons op glad ijs, met planten die van oudsher bekendstaan als heksenkruiden. Ze werden gebruikt in liefdesdrankjes en geneesmiddelen, maar ook in dodelijke gifmengsels en heksenzalven… Welkom bij de planten van de nacht! Omdat sommige bloemen uit deze familie pas ’s avonds gaan geuren en een groot aantal bovendien giftige stoffen bevat, kreeg ze de Nederlandse naam ‘nachtschade’. De wetenschappelijke naam Solanum zou afkomstig zijn van het Latijnse Solari, dat vertaald kan worden als verzachtend of verdovend.

rige doornappel vinden met gelijkaardige, maar rechtopstaande witte tot lilakleurige bloemen en typische gestekelde vruchten. Beide planten zijn erg decoratief maar ook bijzonder giftig!

Solanaceae zijn in de regel kruiden of struiken met een verspreide bladstand en met regelmatige, vijftallige bloemen – dat betekent dat ze vijf meeldraden, vijf kelkbladen en vijf kroonbladen hebben. De kelkbladen zijn onderling vergroeid en hetzelfde geldt voor de kroonbladen. De vijf meeldraden staan op de bloemkroon ingeplant en vormen een kransje rond de stijl met zijn tweelobbige stempel. De bloemen kunnen klein zijn of juist zeer groot en opvallend zoals bij de engelentrompet of Brugmansia, een Zuid-Amerikaanse soort die bij ons erg gewild is als kuipplant.

Op open plekken in het bos of langs bospaden kun je heel af en toe wel eens een exemplaar van de wolfskers spotten, een plant die tot anderhalve meter hoog kan worden. De bloemen zijn lang gesteeld en hebben een vijfdelige groene kelk en een klokvormige kroon die langs de buitenzijde paarsbruin gekleurd is en aan de binnenkant okergeel met een tekening van paarse aders. Later verschijnen er glimmende zwarte bessen die omgeven blijven door de stervormige kelk.

Op verwaarloosde open terreinen en langs waterlopen kun je de nauw verwante eenja-

Studie

56

S N E P ! 2019 NUMMER 4

Mooie dame

De naam ‘wolfskers’ zou slaan op het gebruik van de giftige bessen in wolvenlokaas. Wetenschappers gebruiken de naam Atropa belladonna. ‘Atropa’ verwijst naar de schik-


godin Atropos uit de Griekse mythologie; zij was de godin die de levensdraad doorknipte. ‘Belladonna’ is afgeleid van een oud gebruik tijdens de renaissance. Het sap werd gebruikt in de vorm van oogdruppels. Hierdoor verwijdden de pupillen zich en werd de gebruikster in kwestie dus mooier, vandaar ‘Belladonna’ of mooie dame… Dat haar zicht geleidelijk aan achteruitging, was de prijs die ze ervoor moest betalen.

Aardappel en co Solanum is het grootste genus in deze familie. De bloemen zijn gemakkelijk herkenbaar aan het feit dat de helmknoppen groter zijn dan de helmdraden. Wie zich daar niet direct iets bij kan voorstellen, moet maar eens naar de bloemen van aardappel- of tomatenplanten kijken: de meeldraden hebben een opvallend kort helmdraadje en forse, donkergele helmknoppen. Maar bevatte deze familie niet vooral giftige planten? Aardappelen mogen dan wel tot ons dagelijks voedsel behoren, dat wil zeker niet zeggen dat er geen gif in zit. Maar… geen paniek! Je moet al vier kilogram aard-

BOKSDOORN © PETER DE DAUW

appelen eten voor je er vergiftigingsverschijnselen zoals hoofdpijn, koorts, buikpijn en braken aan overhoudt. In de bloem, het blad, de stengel en de scheuten van de aardappel zitten veel hogere concentraties gif dan in de stengelknollen die wij nuttigen. Bij andere nutsplanten uit deze familie zoals tomaat, aubergine en paprika eten we ook enkel de rijpe vruchten en laten we de giftige groene delen links liggen.

honden uitgelaten worden. Daarbij gaat het nogal dikwijls om de ondersoort schultesii. Het is een adventieve plant, dat wil zeggen dat ze toevallig of door menselijk ingrijpen is terechtgekomen op een plek waar ze oorspronkelijk niet inheems was. Inmiddels is deze eenjarige bij ons ingeburgerd in vooral stedelijke milieus. De zwarte nachtschade behoort wereldwijd tot de meest verbreide planten, maar in onze eigen Ardennen is ze eerder zeldzaam.

Superfood

AARDAPPEL

ZWARTE NACHTSCHADE

Wie helemaal mee is met de hype van de superfoods at ongetwijfeld al gojibessen. Die bessen groeien aan een struik die in het Nederlands bekendstaat als boksdoorn of rode mispel. Ze zijn helder oranjerood en worden in Azië al eeuwenlang gegeten om hun vermeende gezondheidseffecten. Dat je deze plant ook bij ons gewoon in het wild kunt vinden in de duinen en langs rivieren, is niet zo bekend. De boksdoorn behoort eveneens tot de nachtschadefamilie en ook hier geldt dus: de rijpe bessen zijn eetbaar, maar voor de rest is dit toch een giftige plant. Zwarte nachtschade, een bij ons algemeen voorkomende eenjarige uit het genus Solanum, vind je vooral op ruderaal terrein, waar veel menselijke verstoring is geweest en er steenpuin en stikstof in de bodem zit, of als pionier op plekken met blote grond. In de stad zie je de plant vaak op plaatsen waar

Bitterzoete pionier Bitterzoet is een plant die van nature bij ons voorkomt. Net als de zwarte nachtschade is zij een pionierssoort op omgewerkte grond en op zowat alle voedselrijke plaatsen, of ze nu nat of droog zijn. Bijgelovige Duitse boeren hingen kransen van bitterzoet rond de nek van hun vee om het te beschermen tegen kwade geesten, en ook de mummie van Toetanchamon zou een halsketting van bitterzoetbessen gedragen hebben. Bitterzoet behoort, net als de eerder genoemde doornappel en wolfskers, tot de heksenkruiden die volgens een geheim recept gebruikt werden in heksenzalf. En zo zijn we weer bij het begin: de duistere krachten die aan deze plantenfamilie toegeschreven worden. Wie de planten van de nacht daar echter voor wil gebruiken, moet er maar eens andere bronnen op naslaan…

Bedankt Kristel! Kristel Keppens is al vele jaren onze vaste schrijfster van de natuurweetjes en de studierubriek over planten. Ze heeft een heel uitgebreide kennis over planten en schrijft daar graag over op een toegankelijke manier. Zo brengt ze het plantenrijk wat dichter bij het mensdom. Helaas stopt Kristel nu als schrijfster voor Snep! Daarom wil de Snep!-redactie Kristel heel hartelijk bedanken voor haar jarenlange inzet. We zullen de interessante bijdragen die ze altijd ruim op tijd aanleverde erg missen. We werken aan een boeiende opvolging voor de studierubriek.

57 Studie

2019 NUMMER 4

SNEP!


Nu met Goed Nieuws! Een bekentenis: wij hebben een abonnement op De Standaard. Dat komt doordat wij dol zijn op het cryptogram van Karel Vereertbrugghen. Die taalpuzzel is een heerlijke mengeling van spitsvondigheden, woordspelingen en absurditeiten. Eens proberen? Metaal dat niet geschikt is voor de scheepsbouw, 4 letters. Denk even na en draai deze Snep! niet onmiddellijk ondersteboven. De oplossing is . Ook een goeie: Winderigheid, 10 letters. Of deze: Incontinente monnik, 9 letters. En dan die opgaven waarbij men een zin met één woord moet aanvullen: “Hij zal er zwemmend ook wel komen,” sprak de kapitein …, 11 letters. Plezant, toch? (zink)

(kruistocht)

(pijplasser)

(voortvarend)

Nu behoren wij tot die mensen die op restaurant hun bord helemaal leeg eten, en als onze tafelgenoot niet alles op kan, spelen we die restjes ook naar binnen. Want ‘t is betaald en zonde om weg te gooien. Daarom lezen wij ook de rest van die krant, opiniebladzijden inbegrepen.

Goed nieuws En daar komen wij vaak ecomodernisten tegen. Zij verkondigen de blijde boodschap dat het met onze planeet en haar bewoners veel beter gaat dan wij denken. Nog nooit, zeggen ze, was er zo weinig armoede in de wereld, nog nooit gingen zoveel kinderen naar school en nog nooit was er zo weinig oorlog. Allemaal waar, al lijkt het niet zo. Dat is een beetje de schuld van mijn krant, die vaak vindt dat goed nieuws geen nieuws is. Daarom zijn wij, tegen onze aard in, toch op zoek gegaan naar blije berichten. We hebben oprecht ons best gedaan. Zo lazen we dat in Ethiopië iedereen een dag verlof kreeg om bomen te planten. Tweehonderd miljoen bomen, op één dag. Helaas was dat nieuws slechts korte tijd in staat ons op te vrolijken. Want verder in onze krant stond dat in Bolivia meer dan een miljoen hectare natuur in de fik stond en telden satellieten 30.000 brandhaarden in het Amazonewoud. In Indonesië kampten tienduizenden mensen met luchtwegaandoeningen door de rook van brandende bossen die plaats maakten voor palmolieplantages. Er stond een foto bij van een orang-oetan in een zwartgeblakerde en desolate omgeving. Beminde gelovigen Even, voor het hier te deprimerend wordt, nog een cryptogrammetje? Boterhammen met choco zijn goedkoper dan met kaas, 16 letters. Wie ooit overwoog zijn centen in een beleggingsfonds te stoppen, kent vast deze regel: “opbrengsten uit het verleden geven geen garantie voor resultaten in de toekomst.” Voorzichtige mensen houden deze goede raad ook in gedachten als ze de menselijke vooruitgang analyseren en de toekomst voorspellen. Niet de ecomodernisten. Zo zegt Dirk Verhofstadt: “Ecomodernisme betekent dat we geloven dat het menselijke vernuft, de menselijke genialiteit erin zal slagen om oplossingen voor de klimaatproblemen te vinden.” (beleggingsadvies)

De gelovigen in de vooruitgang houden ook van intensieve landbouw. Dat is, zeggen ze, de meest efficiënte manier om voedsel te verbouwen. Hoe groter de opbrengst per oppervlakte, hoe meer grond er vrijkomt voor natuur. Goed nieuws, toch? Nu hebben wij al heel ons leven de landbouw zien intensifiëren, maar bijna elke morzel grond die natuurgebied werd, is aan de landbouw ontwrongen

Bijgedachte

door noeste natuurbeschermers. Een lege akker is voor moderne boeren een even grote vloek als een stilstaande lopende band voor industriëlen. Toch zien ecomodernisten grote natuurgebieden ontstaan naast die intensieve landbouwzones. Misschien met bordjes ‘verboden te foerageren’ voor vogeltjes die zich in agrarisch gebied wagen? Want wat lazen we in de krant? Dat Vogelbescherming Vlaanderen en Velt nesten met dode meesjes analyseerden, uit heel Vlaanderen. In meer dan 90 procent vonden de onderzoekers sporen van een of meer van wel 36 verschillende bestrijdingsmiddelen. Of de meesjes aan die cocktail van insecticiden, herbiciden of fungiciden zijn gestorven, is niet bewezen, maar wij zouden toch voorzichtig zijn. Het oude boerenland was een gemeenschap waarin vele soorten eeuwenlang in wisselende verstandhouding bij elkaar woonden. Mogen wij zomaar eenzijdig dat samenlevingscontract opzeggen? Ecomodernisten vinden van wel. Piskijkers en andere zeikers Ook met genetisch gewijzigde organismen (ggo’s) zijn wij voorzichtig. U gaat ons niet horen beweren dat ggo’s geen belangrijke rol kunnen spelen in de voedselvoorziening van een groeiende wereldbevolking in een gewijzigd klimaat. De ontwikkeling van planten die beter tegen droogte en warmte kunnen, lijkt ons een nobel streven. Alleen willen wij daarvoor niet afhankelijk zijn van bedrijven als Monsanto en Bayer. Winstbejag bepaalt hun prioriteiten. De gecombineerde handel van resistent maïszaad en Roundup, zoals in de Verenigde Staten, doet de kassa tweemaal rinkelen, maar of dat de meest duurzame aanpak is, betwijfelen we. Eerlijk gezegd, wij zijn banger van herbiciden en pesticiden dan van ggo’s. Want lazen wij niet in onze krant dat Testaankoop de urine van 84 Belgische kinderen onderzocht en bij allemaal sporen van pesticiden vond? Of de hoeveelheden die de piskijkers van Testaankoop vonden, ongezond zijn, weten we niet. Er is geen wettelijke norm die maximumconcentraties aan pesticiden in urine vastlegt, maar wij zouden toch, alweer, voorzichtig zijn. “Ik zeik op de zeikers,” zei filosoof Maarten Boudry in mijn krant. Daar bedoelt hij ons mee. Hij vindt dat wie voorbehoud maakt bij de macht van Bayer en compagnie “zelf de monopolievorming in de

58

S N E P ! 2019 NUMMER 4


Dat is veel goedkoper dan echte volle melk en drijft plaatselijke veehouders tot wanhoop. “Nepmelk en geen boeren meer,” klinkt het daar. Over stikstofuitstoot of mestoverschotten reppen de enthousiaste melkboeren overigens niet. Soorten zat Nog een puzzeltje? Slaperige loopvogel, 4 letters. De dodo is een vogel die men tegenwoordig vooral in puzzels tegenkomt, want in het echt is hij al eeuwen uitgestorven. Hoewel het eigenlijk geen loopvogel was, maar een duif, deed het beest alles te voet. De dodo leefde op Mauritius zonder natuurlijke vijanden en had het vliegen verleerd. Toen Nederlandse kolonisten in de zeventiende eeuw ratten en varkens meebrachten, mocht de dodo voor altijd gaan slapen. Soorten die op eilanden wonen, lopen een risicovol bestaan. Veel is er niet nodig om hen over de rand van de afgrond te duwen. © WOUTER VIAENE Zo verging het ook de bahamaboomklever. Dat was een endemisch vogeltje dat in de naaldbossen van de Bahama’s leefde. De soort was al verzwakt door ongebreidelde boskap. Na de hand werkt door absurd strenge veiligheidsprocedures te eisen voor doortocht van orkaan Matthew in 2016 daalde het aantal pijlsnel en genetisch gemodificeerde gewassen, die vervolgens enkel betaaldit jaar heeft orkaan Dorian met de laatste exemplaren afgerekend. baar zijn voor grote multinationals zoals Bayer en Monsanto.” OntDe bahamaboomklever is niet alleen. Een miljoen van de pakweg 8 roerend, hoe Maarten meeleeft met de kleine zelfstandige miljoen bekende soorten is volgens de Verenigde Naties met uitstergenetische manipulator die in zijn garage aan groensel knutselt. ven bedreigd. Boudry wuift onze bezorgdheid weg met een leep rekensommetje: “Naar schatting is 99 procent van alle soorten die ooit Soja of palmolie, pest of cholera... op deze aarde leefden, uitgestorven. Dat levert een gemiddelde op Maar we zochten goed nieuws. Eerst nog een puzzeltje? Vul aan: van tien extincties per jaar.” Collega filosoof Bas Haring formuleerde Een boer met mestoverschot heeft …, 9 letters. het zo: Begin september waren het onderzoekers van het Instituut voor “De natuur kan best wat soorten missen.” Landbouw, Visserij en Voedingsonderzoek die met een blijde tijding uitpakten. Zij vonden een methode om koeien minder te laten boeZalig nietsdoen ren. Dat is fijn, want boerende koeien stoten bij het herkauwen grote Niall Ferguson is een Britse professor die wekelijks een column in hoeveelheden methaangas uit. Door de koeien op een uitgebalanmijn krant vult. “In 2059,” schreef hij, “zal Greta Thunberg 56 zijn ceerd dieet te zetten, met bierdraf en koolzaadschroot in plaats van en gegeneerd terugkijken op haar voorspellingen die niet zijn sojaschroot konden ze de methaangas-uitstoot met wel 30 procent uitgekomen.” De prof twijfelt niet aan de zijne: “De planeet zal opper liter melk verminderen. Er moet geen regenwoud meer sneuvelen warmen, maar we zullen ons aanpassen, met technologische vervoor de sojateelt, juichen ze. “Meer melk, minder uitstoot! We willen nieuwingen om elektriciteit op te wekken en om overstromingen in te de wereld voeden met duurzame Vlaamse melk. Azië en Afrika hebdijken.” Hij maakt zich geen zorgen: “Het zou dwaas zijn extreme ben melk te kort.” Helaas is hun aanpak minder prettig voor de maatregelen te treffen die uiteindelijk nog duurder zijn dan nietskoeien, die voortaan jaarrond in de stal staan om perfect gedoseerd doen. De kosten op het vlak van gederfde groei zouden de kosten voer te eten in plaats van zomaar wat in het wilde weg op een wei te van klimaatschade overtreffen.” grazen. “Meer melk, minder koe,” vindt het vee. Bovendien vragen de hypermoderne stallen met melk- en voederroAls dat geen goed nieuws is. Misschien heeft hij gelijk en lukt het de bots grote investeringen die veel boeren niet aankunnen. “Meer ecomodernisten dat technologisch paradijs te bouwen waarin de melk, minder boer,” vrezen kleinschalige landbouwers. En er zit nog mensheid rijkelijk overleeft maar waarin, onze voorspelling, amper een haar in de boter: de Europese multinationals verkopen in Afrika de helft van ‘s werelds toch al schaarse natuur overblijft. mager melkpoeder dat opnieuw vetter wordt gemaakt met palmolie. Goed nieuws, dat wij gelukkig niet meer moeten meemaken. (dodo)

(strontzat)

59 Bijgedachte

2019 NUMMER 4

SNEP!


OVER EYCK EN BLOEMEN HET LAM GODS EN ZIJN FLORA

Gegidste wandelingen van 15 maart tot 30 september 2020 BOURGOYEN-OSSEMEERSEN, ASSELS, GENTBRUGSE MEERSEN AANVRAGEN VIA WWW.VISITGENT.BE/OVER-EYCK-EN-BLOEMEN

Profile for Natuurpunt Gent

Snep! - Winter 2019  

Advertisement
Advertisement
Advertisement