Page 1

Stappenplan Charter voor Biodiversiteit in Vlaams-Brabant

Dit stappenplan begeleidt je bij het opstellen van een lokaal actieplan voor meer biodiversiteit en biedt tips en inspiratie om van de officiĂŤle ondertekening en de uitvoering van dit charter een succes te maken. Ook vind je heel wat info om aan de slag te gaan voor de koesterburen in jouw gemeente. Bij elke stap vind je handige bijlagen die jou helpen bij de uitvoering van dit project. Klik op de gewenste bijlage. Je kan ook de volledige actiekit downloaden http://tandemweb.be/Tandemkoffer. Lees ook meer in de campagnekit rond de koesterburen www.koesterburen.be

Het Charter voor Biodiversiteit groeide in 2007 uit een initiatief van Natuurpunt Oost-Brabant. Geetbets, Zoutleeuw en Herent beten de spits af en zetten de eerste stap naar een betere lokale biodiversiteit. Talrijke partners later, kunnen we spreken van een succes voor heel Vlaanderen. De ervaringen van deze gemeenten en verenigingen zijn gebundeld in dit stappenplan met talrijke bijlagen waarmee je zelf aan de slag kan.

Korte introductie Heel wat individuen, verenigingen en gemeenten zetten zich in voor de lokale biodiversiteit. Nestkastjes ophangen, poelen graven, een dagje werken in een natuurgebied of het ecologisch beheren van wegbermen. Deze acties zijn veel meer dan een druppel op een hete plaat. Maar het is belangrijk dat deze acties gekaderd worden in een integrale visie. Het Charter voor Biodiversiteit vormt hiervoor het uitgelezen instrument. Dit is een engagementsverklaring tussen een gemeente en een vereniging die samen werk maken van lokale biodiversiteit. Bij elk charter hoort een actieplan met concrete acties om de biodiversiteit op terrein te versterken. Vele gemeenten, lokale afdelingen, bedrijven en provincies schaarden zich reeds achter dit Natuurpuntinitiatief. De koesterburencampagne is complementair aan het charter, wat wil zeggen dat acties die onder het charter vallen, net zo goed koesterburenacties zijn. Binnen het charter kan je acties kiezen voor je koesterburen! Reeds 63 van de 65 gemeenten hebben zich geĂŤngageerd voor de koesterburencampagne. Welke gemeente dat zijn en welke koesterburen elke gemeente heeft, vind je hier. De meerwaarde ligt vooral in het inzetten van de lokale knowhow in het gemeentelijk natuurbeleid. Zowel van de lokale natuurkenners als het bestuur. Door een integrale visie te koppelen aan actie, zorg je voor een coherent en transparant beleid rond dit thema. Daarnaast worden er op die manier financiĂŤle middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de opgestelde acties. Het initiatief voor de ondertekening van een charter kan zowel bij de gemeente als bij de vereniging liggen. De uitvoering van het charter gebeurt altijd in nauw overleg en samenwerking tussen beide partners.


Fase 1: Voorbereiding 1 - Vereniging: stel samen met je gemeente de biodiversiteitsdoelstellingen op Stuur een ludieke brief naar je gemeente met wensen. Verpak dit bijvoorbeeld in een ‘Biodiverse Nieuwjaarsbrief’. Koppel aan deze brief een document met een korte omschrijving van het Charter voor Biodiversiteit, het actieplan en wat je verwacht van de gemeente. Omschrijf wat de meerwaarde is van het charter en samenwerkingsverband. Wat zijn de voordelen voor de gemeente? Hoe kan kennis over lokale natuur beter verspreid worden? … Wens je meer informatie over de waarde van lokale biodiversiteit voor de gemeente, lees dan het ‘Beter Adviseren dossier Biodiversiteit’ van Tandem. In de actiekit Bijlage 1.1. Voorbeeld en sjabloon van biodiverse nieuwjaarsbrief aan de gemeente Bijlage 1.2. Info Charter voor Biodiversiteit Bijlage 1.3. Modeladvies ‘Biodiversiteit’ Bijlage 1.4. Groepenkit Koesterburen

Gemeente: ga met de lokale natuurvereniging aan de slag voor een concreet biodiversiteitsplan De lokale natuurvereniging werkt al jaren aan natuurbehoud, soortbescherming en sensibilisatie. Met hun acties beschermen zij de lokale biodiversiteit zowel in natuurgebieden als in het gebied daarbuiten. Zij zullen dus zeker bereid zijn om de reeds bestaande samenwerking te formaliseren en uit te diepen in een Charter voor Biodiversiteit. Het charter van Natuurpunt vormt het ideale instrument om de goede voorbeeldprojecten nog eens extra in de verf te zetten en sterke ideeën in de praktijk om te zetten!

2 - Vereniging: werk een duidelijke toekomstvisie uit Wil je als vereniging aan de slag gaan met het Charter voor Biodiversiteit? Zorg er dan voor dat je een duidelijke visie hebt over de lokale biodiversiteit en het beleid vooraleer je het gemeentebestuur benadert. Wat willen we prioritair aanpakken? Wat gebeurt er nu reeds? Wat moet zeker besproken worden tijdens het eerste overleg? Welke ideeën kunnen vertaald worden in een project in het kader van de samenwerkingsovereenkomst? Rond welke koesterburen kan er samengewerkt worden? Welke percelen hebben een groot potentieel voor een soortbeschermingsproject? … Bekijk de koesterburen en hun leefgebieden van je gemeente. In de actiekit Bijlage 2.1. Ideeën voor een krachtdadig milieu- en natuurbeleid Bijlage 2.2 Maatregelenfiches Koesterburen

Gemeente: inventariseer welke biodiversiteitsacties jouw gemeente al onderneemt Er gebeurt heel wat op het terrein om de lokale fauna en flora te beschermen: van subsidiereglementen voor zwaluwnestkasten tot het ecologisch inrichten van openbaar groen en het promoten van inheems plantgoed. Jouw gemeente doet vast al heel wat, maar waar scoort de gemeente nu juist goed en waar kan het beter? Inventariseer aan de hand van de biodiversiteitsbevraging van Natuurpunt welke biodiversiteitsacties de gemeente nu reeds uitvoert. Neem ook de gemeentekit van de koesterburencampagne door om concrete actie voor de soorten in jouw gemeente op te starten. In de actiekit Bijlage: Gemeentekit


3 - Inspireer jezelf Reserveer jouw workshop en kom alles te weten over het Charter voor Biodiversiteit en mogelijke acties rond de koesterburen. In de actiekit Bijlage 3.1 Vraag hier een vorming op maat van jouw gemeente

Fase 2: Overleg Plan een overleg Plan een overleg met de verschillende partners. Streef naar constructieve acties en een duidelijke taakverdeling. Help elkaar om reële verwachtingen en goede afspraken te maken. Probeer de lokale milieuraad te betrekken in dit overleg.

4 - Het huidige biodiversiteitsbeleid onder de loep Inventariseer samen het huidige biodiversiteitsbeleid van de gemeente. Wat doen jullie al goed en wat kan beter? Kennen de gemeentelijke werknemers de lokale natuur(gebieden)? Uit het ideeënboek kan je talrijke punten filteren op maat van jullie gemeente. Via de provinciale koesterburencampagne krijg je tal van kant-en-klare acties op maat van de gemeentelijke soorten. Hoe zit het met het bermbeheer, is er een efficiënt waterbeleid, zijn er trage wegen en worden lokale soorten beschermd? De provinciale projectendatabank geeft een overzicht van de koesterburenacties in jouw gemeente. In de actiekit Bijlage 4.1. Ideeën voor een krachtdadig milieu- en natuurbeleid Bijlage 4.2. Stappenplan Natuurpunt Dilbeek Bijlage 4.3. Projectendatabank Koesterburen

5 - De schouders onder een ambitieus actieplan Het charter bestaat uit een vaste internationale verklaring, aangevuld met een lokaal actieplan met concrete acties en activiteiten. Dit actieplan is essentieel om het Charter voor Biodiversiteit leven in te blazen. Probeer een tijdschema en takenverdeling uit te werken waarbij je rekening houdt met: Welke acties worden opgenomen in het actieplan? Op welke termijn? Welke middelen en hoeveel middelen zijn er beschikbaar voor het project? Welke resultaten verwacht je? … Het actieplan is gestructureerd rond 4 werkpijlers: Gebiedsgericht: restfinanciering voor het aankopen van natuur, specifiek beheer voor gemeentelijke gronden, actualisering van GNOP, bermbeheerplan, … Soortgericht: acties rond een koesterbuur www.koesterburen.be Natuur dicht in de buurt: aanleg van een speelbos, beheer van een park, subsidies voor zwaluwen, haagplantactie, … Natuur voor iedereen: communicatie over natuur, lokale natuurgebieden en soorten, sensibilisatie via informatieve brochures, gebruik van gemeentelijke infokanalen, ... In de actiekit Bijlage 5.1. Ideeën voor een krachtdadig milieu- en natuurbeleid Bijlage 5.2. Engagementstekst Charter voor Biodiversiteit Bijlage 5.3. Invulbaar actieprogramma Bijlage 5.4. Maatregelenfiches Koesterburen Bijlage 5.5. Brochure Natuur in jouw gemeente Bijlage 5.6. Brochure In de bres voor een rijke natuur Bijlage 5.7. Soortbeschermingsmap Biodiversiteit in je gemeente


6 - Advisering door MAR en goedkeuring door gemeentebestuur Zorg dat het Charter voor Biodiversiteit en het lokaal actieplan gedragen wordt door de Milieuadviesraad en het gemeentebestuur. Betrek hen tijdig bij de besprekingen of richt een biodiversiteitswerkgroep op. Andere gemeentelijke diensten moeten eveneens op de hoogte zijn van overkoepelende projecten, dus zorg voor een transparante communicatie binnen het volledige gemeentebestuur. Het schepencollege geeft zijn goedkeuring aan het Charter voor Biodiversiteit, het actieplan en de medewerking aan de Koesterburencampagne. Om iedereen op een inspirerende manier te betrekken bij het lokaal biodiversiteitsplan en de koesterburen, kan je als gemeente een vorming organiseren. Je kan hiervoor contact opnemen met tineke.thijs@natuurpunt.be – 014 / 47 29 55. Ideeën nodig om een koesterburenactiviteit te organiseren? Via het provinciale draaiboek ‘Vormingen rond biodiversiteit’ vind je drie formules om aangename activiteiten op poten te zetten; •

Een infoavond over de koesterburen

Een proefavond gelinkt aan de koesterburen

Een koesterburenwandeling

De gemeente kan gebruik maken van een provinciale subsidie voor het organiseren van één van deze activiteiten. Neem een kijkje in het draaiboek op www.koesterburen.be bij campagnemateriaal! In de actiekit Bijlage 6.1. Voorbeeld van collegebesluit Bijlage 6.2. Draaiboek ‘Vormingen rond Biodiversiteit’

Fase 3: Evenement 7 - Maak van de ondertekening een feest Proficiat! Jullie hebben ervoor gezorgd dat er een actieplan klaarligt om aan de slag te gaan. Dit is een belangrijke stap naar een geslaagd biodiversiteitsbeleid. Zorg voor een feestelijk ondertekeningsmoment waarbij inwoners en pers worden geïnformeerd over de wederzijdse engagementen. Eén van de evenementen kan gelinkt zijn met een koesterburenwandeling, infoavond of een proefavond. In de actiekit Bijlage 7.1. Handleiding publieksevenementen Bijlage 7.2. Handleiding Tips voor een professioneel persbericht Bijlage 7.3. Voorbeeld artikel Koesterburen Bijlage 7.4. Tentoonstelling Biodiversiteit, alles hangt samen Bijlage 7.5. Draaiboek ‘Vorming rond Biodiversiteit’

Fase 4: Uitvoering en evaluatie 8 - Breng Natuurpunt op de hoogte van jouw actie! Stuur het ondertekende charter en een mooie foto van de ondertekening op naar het Natuurpuntsecretariaat. Tav. Liselotte Vanderoye • Coxiestraat 11 • 2800 Mechelen

9 - Implementatie in het Milieubeleidsplan Zorg dat het charter een levend instrument blijft. Probeer de acties uit het actieplan te implementeren in het milieubeleidsplan van de gemeente. Zorg ervoor dat de uitvoering van dit actieplan een vast agendapunt is op de lokale milieuraad. Richt bv. een biodiversiteitswerkgroep op.


10 - Monitoring en opvolging Zorg voor een goede monitoring en opvolging van het Charter voor Biodiversiteit en het actieplan. Betrek eventueel andere partners bij deelaspecten van het actieplan. Vele handen en hoofden maken licht werk! In de actiekit Bijlage 10.1. Actievoorbeelden Bijlage 10.2. Inspirerende koesterverhalen Bijlage 10.3. Neem contact op met Brakona (brakona@natuurpunt.be) Bijlage 10.4. Maatregelenfiches Koesterburen

11 - Communicatie Communicatie vormt de rode draad doorheen de uitvoering van het charter, betrek en mobiliseer inwoners bij lokale biodiversiteit! Organiseer een infoavond over koesterburen, een proefavond gelinkt aan de koesterburen of een koesterburenwandeling en maak gebruik van het draaiboek ‘Vormingen rond Biodiversiteit’. In de actiekit Bijlage 11.1. Voorbeeldartikels Natuur.Blad Bijlage 11.2. Voorbeeldacties Bijlage 11.3. Fotodatabank Koesterburen Bijlage 11.4. Koesterburenactiviteit in jouw buurt Bijlage 11.5. Promomateriaal Koesterburen Bijlage 11.6. Inspirerende verhalen uit de regio Bijlage 11.7. Groepenkit Bijlage 11.8. Draaiboek ‘Vormingen rond Biodiversiteit’ Bijlage 11.9. Uitlenen Biodiversiteitstentoonstelling

12 - Stuur ons jouw ervaringen door Met jullie evaluatie van de activiteiten en ervaringen op kunnen wij onze projecten nog beter doen aansluiten bij de lokale noden. Ideeën, tips, nieuwe verhalen en inspirerende voorbeelden zijn zeker welkom. In de actiekoffer Contact Liselotte Vanderoye – liselotte.vanderoye@natuurpunt.be – 015-29 72 67

Meer info: www.natuurpunt.be/lokalebiodiversiteit met verwijzing naar diverse websites

V.U.: Chris Steenwegen - Coxiestraat 11 - 2800 Mechelen Foto’s: Rina Rubens, Eric malfait, Edgard Verhasselt, Ewoud Lamiral, Hugo Willockx, Trage wegen, Pieter Moysons

technische fiche charter voor biodiversiteit 4-2012  

Het Charter voor Biodiversiteit groeide in 2007 uit een initiatief van Natuurpunt Oost-Brabant. Geetbets, Zoutleeuw en Herent beten de spits...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you