Issuu on Google+

1

กองพัฒนาอาคารสถานที่ สํานักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา

การจัดทําแบบกอสราง

นที สัมปุรณะพันธ ผูเรียบเรียง สงวนลิขสิทธิ์ 2553 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


2

บทนํา แบบกอสราง (Construction Drawing) เปนแบบที่จัดทําขึ้น โดยผูออกแบบ ซึ่งประกอบดวย สถาปนิก วิศวกร มีวัตถุประสงคเพื่อใหผเู กี่ยวของ เจาของอาคาร ผูทําการกอสราง ทราบ แนวคิด รูปแบบอาคาร เปนแนวทางในการกอสราง ใหถูกตองตรงตามแบบรูปรายการ ความหมายของอาคาร ตามระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี วาดวยการพัสดุ พ.ศ.2535 “อาคาร” หมายความวา สิ่งปลูกสรางถาวรที่บุคคลอาจเขาอยูใชสอยได เชน อาคารที่ทําการ โรงพยาบาล โรงเรียน สนามกีฬา สถานีนํารอง หรือสิ่งปลูกสรางอื่นที่มีลักษณะทํานอง เดียวกัน และรวมตลอดถึงสิ่งกอสรางอื่นๆ ซึ่งสรางขึ้นเพื่อประโยชนใชสอยสําหรับอาคารนั้นๆ เชน เสาธง รัว้ ทอระบายน้ํา หอถังน้ํา ถนน ประปา และสิ่งอื่นๆ ซึ่งเปนสวนประกอบของ ตัวอาคาร เชน เครื่องปรับอากาศ ลิฟท เฟอรนิเจอร ฯลฯ แบบรูปรายการ (Drawing) แบบรูปรายการที่ใชในการกอสราง แบงเปนประเภทใหญๆ ดังนี้ 1. แบบกอสราง (Construction Drawing) หมายถึง แบบที่จัดทําเพื่อใชเปนรูปแบบรายการในการกอสรางอาคาร ใหตรงตาม แนวคิด วัตถุประสงคของผูอ อกแบบ 2.

แบบรูปขยายรายละเอียด (Shop Drawing) หมายถึง แบบแสดงรายละเอียดเพิ่มเติมจากแบบกอสราง ขณะทําการกอสราง อาจ แสดงวิธีการติดตั้ง วัสดุ อุปกรณ เนื่องจากแบบกอสราง ซึ่งเปนแบบรูปรายการหลัก ไมสามารถแสดงรายละเอียดไดชัดเจนเพียงพอ ทั้งนี้การจัดทําแบบ Shop Drawing จะตอง ไมขัดแยงกับแบบกอสรางที่เปนคูสัญญา

3.

แบบรูปการกอสรางจริง (As-built Drawing) หมายถึง แบบที่แสดงรายละเอียดของงาน ที่ไดทําการกอสรางจริง เชนตําแหนงงาน ระบบตางๆ ทอน้ํา ไฟฟา ตรงตามที่ผกู อสรางไดดําเนินการ เพื่อเปนคูมือในการ บํารุงรักษาอาคาร หรือเพื่อการตอเติมอาคารในอนาคต

แบบกอสราง (Construction Drawing) ถือเปนเอกสารสําคัญ และเปนสวนหนึ่งที่ใชประกอบ สัญญาวาจางอาคารระหวางผูวาจาง และผูรับจาง เปนงานที่สถาปนิกและวิศวกรเปนผูจัดทํา กอนการประกวดราคาหรือตกลงทําสัญญาวาจางออกแบบ โดยมีรายละเอียดที่เพียงพอ และ ครอบคลุมงานทุกระบบทั้งงาน สถาปตยกรรม วิศวกรรมโครงสราง วิศวกรรมสุขาภิบาล วิศวกรรมไฟฟา วิศวกรรมเครื่องกล และงานอื่นๆ ที่เกี่ยวของ ใชเปนขอมูลสําหรับการ ประมาณราคา ทั้งผูวาจางและผูรับจาง การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


3

ความสําคัญของแบบรูปรายการ ปญหาที่เกิดจากแบบกอสรางไมสมบูรณ อาจเปนเหตุใหงานกอสรางตองลาชา หรือเกิดปญหา ในการปฏิบตั งิ าน การควบคุมงาน และการตรวจการจางได การจัดทําแบบรูปและรายการงานออกแบบและปรับปรุงอาคารตางๆ ของเขตพื้นที่ คณะ หรือ หนวยงาน จัดสงแบบรูปและรายการไมครบถวน ชวงเวลากอสรางจริงแลวจะมีปญ  หาตามมา เชน 1) ไมมีขอบเขตเนื้องานที่ปรับปรุง ซึ่งทําใหผูรับจางไมสามารถดําเนินการได 2) ไมมีรายละเอียดเพียงพอในสวนที่จะปรับปรุง 3) ไมแสดงผังบริเวณ และตําแหนงที่จะปรับปรุงใหชัดเจน ทําใหเกิดปญหาแกผูรับจางที่จะ ดําเนินการ 4) ออกแบบรูปรายการไมตรงกับพระราชบัญญัติงบประมาณ เชน * เดิมกําหนดพื้นที่ไว “ 5,000 ตารางเมตร ” ออกแบบจริงเปน “ 7,000 ตารางเมตร ” * งบประมาณที่ไดรับเปน “ ปรับปรุง ” แตออกแบบจริงเปนรายการ “ ตอเติม ” * เดิมกําหนดความสูงอาคาร “ 5 ชั้น ” แตออกแบบจริงเปน “ 7 ชั้น ” * เดิมขออนุมัติ “ ปรับปรุงอาคาร ” แตออกแบบจริงเปน “ ปรับปรุงถนน ” * เดิมขออนุมัติกอสราง “ อาคารไมมีรายการครุภัณฑ ” แตออกแบบจริงเปน “ มี ครุภัณฑ ” * เดิมขออนุมัติกอสราง “ อาคารพรอมครุภัณฑ ” แตออกแบบจริง “ ไมมีครุภัณฑ ” จากปญหาดังกลาว ทําใหตอ งเสียเวลาในการขออนุมัติเปลี่ยนแปลง ตองเสนอ ถึงรัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการ และสํานักงบประมาณ ซึ่งจะถูกตําหนิจากสํานัก งบประมาณตลอดเวลา วาทํางานไมมีแผน ไมยึดถือวัตถุประสงคเดิมที่เราวางไว และไม มีเหตุผลอันควรในการขอปรับเปลีย่ นแผน 5) แบบรูปรายการที่หนวยงานนําเสนอมหาวิทยาลัยฯ มักจะขาดลายเซ็น ของสถาปนิก ผูออกแบบ, วิศวกร ผูออกแบบ, หัวหนาสถานศึกษาของหนวยงาน ซึ่งตองสงกลับแกไข บอยครั้งมาก 6) มีการเพิ่มเติมรายการจากแบบรูปรายการ ในวันชี้สถานที่กันมากมาย ซึ่งเปนรายการที่ นอกเหนือจากการกอสรางอาคาร เชน กอสรางถนน ทําเขื่อน ถมดิน หมอแปลงขนาดใหญ การยายตําแหนงอาคารไมตรงกับผังบริเวณ เปนตน การเพิ่มเติมรายการดังกลาว มีผลกับ ราคาคากอสราง บางรายการมีผลกระทบถึงโครงสรางอาคาร การเพิ่มเติมรายการชี้สถานที่ นอกเหนือจากแบบที่กําหนดนี้ ก็ไดรับคําตําหนิจากสํานักงบประมาณมาก และมักจะปฏิบัติ กันหลายหนวยงาน หามเพิ่มเติมรายการเด็ดขาด เพราะจะทําใหราคากลางผิดไป

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


4

ในการจัดทําแบบกอสราง มักมีปญหาแบบขัดแยงกันระหวางแบบทางสถาปตยกรรม แบบ โครงสราง แบบไฟฟา แบบสุขาภิบาล เนื่องจากมีผูรับผิดชอบในการออกแบบหลายทาน จึง ควรมีการสรุปแบบ และตรวจเช็คใหถูกตอง กอนการนําแบบไปใชงาน เนื่องจากหากมี ขอผิดพลาด อาจมีผลตอการกําหนดราคากลาง ซึ่งทําใหเกิดปญหาในการจัดซื้อ จัดจาง และ การกอสราง ตลอดจนการควบคุมงาน การระบุคุณสมบัติ ยี่หอ ของผลิตภัณฑ ที่จะใช ในงานมีขอสังเกตดังนี้ คณะกรรมการกฤษฎีกา ไดเคยวินิจฉัยไววา การระบุชื่อสินคาไวและมีการเทียบเทาไดสอ เจตนาที่ไมสจุ ริตและไมเปนไปตามระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรีวาดวยการพัสดุ พ.ศ. 2535 และแกไขเพิ่มเติมขอ 16 ที่มุงสนับสนุนสินคาไทยและใหใชการระบุสนิ คาที่ได มอก.เทานั้น จึงหามระบุชื่อ 3 ชื่อ หรือเทียบเทา ขอหามนี้กอใหเกิดปญหาในการระบุ อุปกรณและสุขภัณฑคอนขางมาก เพราะถาตางยี่หอหรือรุน จะไมสามารถใชงานรวมกันได เกิดปญหาตอผูกําหนดราคากลาง และผูป ระกวดราคา ดังนั้นในการระบุยี่หอสุขภัณฑ จึงควรระบุใหมีเจตนาไมเจาะจง เชนใหระบุยี่หอที่มีราคาและ มาตรฐานใกลเคียงกัน อยางนอย 3 ยี่หอ และควรระบุใหชัดเจนวาใหเลือกใชยี่หอใดก็ไดแตให ใชยี่หอเดียวกันตลอด สําหรับวัสดุกอ สรางที่ใชยี่หอ ใดก็มีผลเทากัน เชนพื้นสําเร็จรูป พื้นคอนกรีตอัดแรง เสาเข็ม เหล็กเสริมคอนกรีต คอนกรีต ใหระบุ มอก. หากวัสดุใดไมมี มอก. ใหระบุคุณสมบัตอิ ื่น เชนขนาดไมต่ํากวา และการระบุตองมีสินคาที่ เปนไปตามทีร่ ะบุไมนอยกวา 3 ยี่หอ (กองพัสดุและออกแบบกอสราง, 2548 : 16)

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


5

ผูออกแบบอาคาร ความหมายของผูออกแบบอาคาร คือ ผูกําหนดแบบรูปรายการ ที่เกี่ยวของ เพือ่ ใชในการ กอสรางอาคาร ทั้งนี้ผูออกแบบอาคาร ตองเปนผูมีความรู ความสามารถ และคุณสมบัติที่เกีย่ วของกับงาน นั้นๆ และตองไดรับการแตงตั้งจากหัวหนาหนวยงานใหปฏิบัติงานดังกลาว การปฏิบัติหนาที่ผูออกแบบอาคาร ตองมีคุณสมบัติ ตามการประกอบวิชาชีพสถาปตยกรรม ควบคุม และวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ถึงแมการกอสรางอาคาร ของสวนราชการ ซึ่งไมตองขออนุญาตปลูกสรางอาคารตอทาง ราชการ เนื่องจากไดรับการยกเวน ตามมาตรา 7 แหง พรบ.ควบคุมอาคาร 2522 แตอาคาร ดังกลาวยังตองปฏิบัตติ าม กฎกระทรวงซึ่งออกตาม พรบ.ควบคุมอาคาร หรือ พรบ.อื่นๆ ที่ เกี่ยวของกับการกําหนดแบบรูปรายการ เชน พรบ.สิ่งแวดลอม พรบ.สถาปนิก ,พรบ.วิศวกร พรบ. สงเสริมการอนุรักษพลังงาน เปนตน ผูออกแบบอาคาร อาจไมใชบุคลากรในสังกัดได ในกรณีที่มีการขอแบบกอสรางจากหนวยงาน ที่เกี่ยวของมาใชในการกอสราง เชนจากกรมโยธาธิการและผังเมือง หรือหนวยงานอื่นๆ บางกรณีหนวยงานอาจจางออกแบบและควบคุมงาน จากเอกชนได โดยใชวิธีการจางตาม ระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี วาดวยการพัสดุ 2535 ความสําคัญของแบบรูปรายการ ปญหาที่เกิดจากแบบกอสรางไมสมบูรณ มาตราสวน (Scale) มาตราสวน หมายถึง อัตราสวนการยอขนาดอาคารจริง (1:1) ลงในกระดาษ ซึ่งมีขอจํากัดดาน ขนาดกระดาษ ไมสามารถเขียนแบบเทาของจริงได จึงตองทําการยอมาตราสวนลงมาเพื่อ เขียนภาพลงบนกระดาษได เชน การยอระยะ 1 เมตร(100 ซ.ม.) เทียบเทากับระยะ 1ซ.ม.ในกระดาษ คือมาตราสวน 1:100 การยอระยะ 1 เมตร(100 ซ.ม.) เทียบเทากับระยะ 2ซ.ม.ในกระดาษ คือมาตราสวน 1:50 การยอระยะ 1 เมตร(100 ซ.ม.) เทียบเทากับระยะ 4ซ.ม.ในกระดาษ คือมาตราสวน 1:25 การยอระยะ 1 เมตร(100 ซ.ม.) เทียบเทากับระยะ 5ซ.ม.ในกระดาษ คือมาตราสวน 1:20

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


6

รูปที่ 1.1 แสดงสัดสวนของมาตราสวนรูปแบบตางๆ มีวัตถุประสงคในการใชงานที่แตกตาง ที่มา : สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี. แบบกอสรางงานสถาปตยกรรมและวิศวกรรม (กรุงเทพ : คณะ สถาปตยกรรมศาสตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา เจาคุณทหารลาดกระบัง) หนา. 38

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


7

ตารางที่ 1.1 แสดง การใชมาตราสวนทีเ่ หมาะสมในการเขียนแบบ ที่มา : สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี. แบบกอสรางงานสถาปตยกรรมและวิศวกรรม (กรุงเทพ : คณะ สถาปตยกรรมศาสตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา เจาคุณทหารลาดกระบัง) หนา. 39 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


8

ขนาดกระดาษมาตรฐานและขอกําหนดในการเขียนแบบกอสราง การเขียนแบบกอสราง มีจุดมุงหมายเพื่อนําเปนแนวทางในการกอสราง เพื่อใหตรงตามรูปแบบ รูปราง วัสดุกอสราง ที่ถูกกําหนดโดยสถาปนิกและวิศวกรผูออกแบบ ดังนั้นผูทําการเขียนแบบ ตองมีความรู และเขาใจในสวนประกอบอาคาร วัสดุ และมาตรฐานใน การเขียนแบบใหถูกตอง มาตรฐานการเขียนแบบกอสรางในปจจุบันประกอบดวย (สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี, มปป : 3) หนวยงานมาตรฐานการเขียนแบบ 1) สมาคมสถาปนิกอเมริกัน (A.I.A. “American Institute of Architects”) 2) ISO (International Standard Organization) 3) CSI. (Construction Specifications Institute) สถาบันมาตรฐาน (Standard Institute) 1.1) ม.อ.ก. (สํานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม) 1.2) ว.ส.ท. (วิศวกรรมสถานแหงประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ) 1.3) AASHTO (American Association of State Highway Transportation Officials) 1.4) ACI 1.5) ANSI 1.6) ASTM 1.7) AWS 1.8) BS 1.9) JIS 1.10) UL

(American Concrete Institute) (American National Standards Institute) (American Society for Testing and Materials) (American Welding Society) (British Standard) (Japanese Industrial Standard) (Underwriter Laboratories Inc.)

1) ขนาดแผนงาน ขนาดกระดาษแผนงานเขียนแบบกอสราง มีหลายขนาด ปจจุบันนิยมใชตาม มาตรฐาน ISO ซึ่งแพรหลายใน อเมริกา อังกฤษ และตามมาตรฐานผลิตภัณฑอตุ สาหกรรม (มอก.33) ทั้งนี้จะยึดรูปแบบตามมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


9

ตารางที่ 1.2

ขนาดของแผนงานแตละมาตรฐาน

ANSI

ชื่อ ขนาด

ISO

ขนาด (มม.)

ชื่อ ขนาด

ARCHITECTURAL

ขนาด (มม.)

ชื่อ ขนาด

การใชงานทั่วไป

ขนาด (มม.)

A

216 x 279

A4

210 x 297

A

229 x 305

B

279 x 432

A3

297 x 420

B

305 x 457

C

432 x 559

A2

420 x 594

C

457 x 610

D

559 x 864

A1

594 x 841

D

610 x 914

E

864 x 1118

A0

841 x 1189

E

914 x 1219

-

-

-

-

F

762 x 1067

รายงานของโครงการ แบบ แสดงรายละเอียดเพิ่มเติม แผน Mock-up ขนาดแผนงานที่ไดจากการ ยอแผนงานขนาด “D” และ “A1” แบบแสดงรายละเอียด เพิ่มเติม แผน Mock-up โครงการขนาดเล็ก โครงการของรัฐบาล โครงการขนาดใหญ แผนที่ และ GIS

หมายเหตุ :

ANSI = American National Standards Institute ISO = International Standard Organization ที่มา : สมาคมสถาปนิกสยาม. คูมือมาตรฐานการเขียนแบบกอสราง (กรุงเทพ : สมาคมสถาปนิก สยามฯ หนา. 89

A0 A5

A7

A6

A3 A4 A1 A2

รูปที่ 1.2 ขนาดแผนงานขนาดตางๆตามมาตรฐาน ISO

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


10

20

TITLE BLOCK AREA

100-170mm.

100-170mm.

DRAWING AREA

100-170mm.

DRAWING AREA

NOTE BLOCK AREA

เสนกรอบของกระดาษเขียนแบบ ควรจะเขียนตอเนื่องกัน และกวางไมนอยกวา 0.5 มม. โดยมีระยะหางจากขอบกระดาษดังนี้ • กระดาษขนาด A 0 และ A1 กรอบควรมีระยะหางจากขอบไมนอยกวา 20 มม. • กระดาษขนาด A2 , A3 และ A4 กรอบควรมีระยะหางจากขอบไมนอยกวา 10 มม. โดยขอบกระดาษเขาเลม (filing margin) หางจากขอบกระดาษทางดานซายไม นอยกวา 20 มม. 2) การวางหนากระดาษแผนงานเขียนแบบ แบงพื้นที่กระดาษเขียนแบบออกเปน 3 สวน • พื้นที่เขียนแบบ (Drawing Area) รูปหลักรูปเดียวควรจัดใหอยูมุมบนซายของแบบหรือมุมบนซายของกลุม รูป ควรจัดรูปตางๆ ที่เขียนใหอยูในขนาดเมื่อพับแลวเทา A4 • พื้นที่ขอความ (Note Block) ใชสําหรับบันทึกรายละเอียดตางๆ ไดแก คําอธิบาย ขอปฏิบัติ การ อางอิง รูปแสดงตําแหนง และตารางแกไข ปกติจะจัดไวดานขวาของ กระดาษเขียนแบบ ความกวางเทากับกรอบชื่อแบบไมเกิน 170 มม. และ ไมนอยกวา100 มม. แตสามารถเขียนเต็มความยาวหนากระดาษเขียน แบบ พื้นที่ขอความควรอยูดานลาง สวนความสูงเปนไปตามความ ตองการของการใชงาน • กรอบชื่อแบบ (Title Block Area)

NOTE BLOCK AREA 20

TITLE BLOCK AREA

100-170mm.

รูปที่ 1.3 การแบงพื้นทีก่ ระดาษเขียนแบบออกเปน 3 สวน ที่มา : สมาคมสถาปนิกสยาม. คูมือมาตรฐานการเขียนแบบกอสราง (กรุงเทพ : สมาคมสถาปนิก สยามฯ หนา. 133 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


11

กรอบชื่อแบบตองมีความกวางไมนอยกวา 100 มม. และไมเกิน 170 มม. ความสูงตามความ เหมาะสม รายละเอียดของกรอบชื่อแบบ ควรเปนไปในรูปแบบเดียวกัน เนื้อหาของกรอบชื่อ กรอบควรจัดใหอยูในชองสี่เหลี่ยมติดตอกัน เปนชองตางๆ ไดแก ชองบงชี้ (identification zone) และชองอื่นๆ เพื่อแสดงขอสนเทศ ชองบงชี้ประกอบดวย (สมาคมสถาปนิกสยาม, 2549:134) a= ทะเบียนแบบหรือหมายเลขแบบ b= ชื่อแบบ บงบอกเนื้อหาสาระของแบบ เชนผังบริเวณ ผังพื้น c= ชื่อเจาของแบบตามกฎหมาย ควรจะเปนชื่อที่เปนทางการ หรือเครื่องหมาย ทะเบียนการคา เชนบริษัท หางหุนสวน องคกร

c b a

c

b a

c b

a

รูปที่ 1.4 การแบงพื้นทีก่ ระดาษเขียนแบบออกเปน 3 สวน ที่มา : สมาคมสถาปนิกสยาม. คูมือมาตรฐานการเขียนแบบกอสราง (กรุงเทพ : สมาคมสถาปนิก สยามฯ หนา. 134

รูปที่ 1.5 ตัวอยางกรอบชื่อแบบ (Title Block) ที่มา : อินทิรา ศตสุข. เขียนแบบชางเทคนิคสถาปตยกรรม (กรุงเทพ : ดว���กมล) หนา. 8 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


12

รูปที่ 1.6 ตัวอยางกรอบชื่อแบบ (Title Block) การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


13

3) การพับแบบ การพับแบบ เปนการพับแบบขนาดใหญ ใหอยูในขนาด A4 เพื่อชวยใน การจัดเก็บและอานแบบ งายตอการยื่นขออนุญาตปลูกสราง และเปดเพื่อตรวจงานในสถานที่ กอสราง

รูปที่ 1.7 การพับแบบกอสรางเพื่อเขารูปเลม ที่มา : อินทิรา ศตสุข. เขียนแบบชางเทคนิคสถาปตยกรรม (กรุงเทพ : ดวงกมล) หนา. 6 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


14

แบบสถาปตยกรรม แบบสถาปตยกรรม เปนแบบกอสรางที่เปนจุดเริ่มของการจัดทําแบบกอสรางทั้งชุด เนื่องจาก เปนแบบที่สถาปนิกผูออกแบบ เปนผูกําหนดแนวความคิด การใชงาน พื้นที่ใชสอย วัสดุและ รูปแบบอาคาร เพื่อใหวิศวกร หรือผูที่เกี่ยวของอื่นๆ ไดนําเอาแบบสถาปตยกรรมไปทํา รายละเอียดในงานวิศวกรรมที่เกี่ยวของ แบบสถาปตยกรรม นอกจากจะประกอบดวยแบบที่เปนภาพฉาย (Orthographic Projection) แลว อาจรวมถึง คําอธิบาย ตาราง รายการประกอบแบบกอสราง ซึ่งระบุ คุณลักษณะ หรือคุณภาพของวัสดุกอสราง วิธีการกอสราง ที่กําหนดใหผูทําการกอสรางปฏิบัติใหถูกตอง แบบสถาปตยกรรมประกอบดวย • สารบัญแบบ • รายการประกอบแบบ • แผนที่สังเขป • ผังบริเวณ • แปลนพื้น ทุกชั้น • รูปดาน • รูปตัดตามขวาง ,รูปตัดตามยาว • แบบขยายสวนประกอบอาคาร เชน ประตู หนาตาง ขยายหองน้ํา ขยายบันได และแบบขยายทางสถาปตยกรรมอื่นๆ สารบัญแบบ คือการทําสารบัญของแบบทั้งหมด มีการเรียบเรียงใหเปนหมวดหมู ตามประเภทของแบบ เพื่อใหสามารถคนหาแบบทีต่ องการไดโดยสะดวก โดยกําหนดรหัสแบบตามประเภทของแบบ เชน A - xx S – xx E – xx SN – xx ME – xx

หมายถึง หมายถึง หมายถึง หมายถึง หมายถึง

การจัดทําแบบกอสราง

แบบสถาปตยกรรม แบบวิศวกรรมโครงสราง แบบวิศวกรรมไฟฟา แบบวิศวกรรมสุขาภิบาล แบบวิศวกรรมเครื่องกล กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


การจัดทําแบบกอสราง

A - 01 A - 02 A - 03 A - 04 A - 05 A - 06 A - 07 A - 08 A - 09 A - 10 A - 11 A - 12 A - 13 A - 14 A - 15 A - 16 A - 17 A - 18

รูปดาน 3 รูปดาน 4 รูปตัด แนว A รูปตัด แนว B รายการประกอบแบบสุขภัณฑ แบบขยายหองน้ํา มาตรฐานการติดตั้งสุขภัณฑหองน้ํา มาตรฐานการติดตั้งสุขภัณฑหองน้ํา แบบขยายประตูหนาตาง แบบขยายบันได แบบขยายเวที แปลนแสดงการแบงเสนอลูมิเนียม หินขัด แบบขยายทางสถาปตยกรรม

รายการประกอบแบบกอสราง ผังบริเวณ แปลนพื้นชั้น 1 แปลนหลังคา รูปดาน 1 รูปดาน 2

สารบัญแบบ

แผนที่ สารบัญแบบงานสถาปตยกรรม

สารบัญแบบ สารบัญแบบวิศวกรรม แปลนโครงสรางฐานราก แปลนโครงสรางชั้น 1 แปลนคานหลังคา แปลนโครงสรางหลังคา แบบขยายฐานราก, เสา แบบขยายคาน, พื้น, บันได แบบขยายโครงถัก TRUSS

SN-05 SN-06

SN-01 SN-02 SN-03 SN-04

แผนที่

E - 01 E - 02 E - 03 E - 04

สารบัญแบบสุขาภิบาล

แปลนระบบไฟฟาแสงสวาง แปลนระบบไฟฟาเตารับ

ขอบเขตการทํางาน SYMBOLS & LOAD SCHDULE

แผนที่ สารบัญแบบไฟฟา

S - 01 S - 02 S - 03 S - 04 S - 05 S - 06 S - 07

แผนที่

ตารางที่ 2.1 แสดงตัวอยางสารบัญแบบ

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา

รวม

แบบสุขาภิบาล

แบบสถาปตยกรรม แบบวิศวกรรม แบบไฟฟา

แผน แผน แผน แผน แผน

สย.7200 ภย.10004

แผนที่

1 กรกฎาคม 2551

จํานวนแผน

A - 01 1

วัน/เดือน/ป หมายเลขแผน

รายการประกอบแบบ

แบบแสดง

เขียนแบบ นพพร สัมปุรณะพันธ

ดร.บัญจรัตน โจลานันท ภย.14279

วิศวกรสุขาภิบาล

วิสูตร อาสนวิจติ ร

วิศวกรไฟฟา

เอนก อินทะเทศ วสันต สิงหคําฟู

วิศวกรโครงสราง

นที สัมปุรณะพันธ ภสถ.5622

สถาปนิก

ผูชวยอธิการบดี ชัยพฤกษ นิลวรรณ

อธิการบดี ชัยยง เอื้อวิรยิ านุกลู

สถานที่ ตั้งโครงการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา เขตพื้นที่ภาคพายัพ (ดอยสะเก็ด)

เจาของโครงการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา เขตพื้นที่ภาคพายัพ (ดอยสะเก็ด)

อาคารโรงอาหาร

กองพัฒนาอาคารสถานที่ สํานักงานอธิการบดี โครงการ

15

ตัวอยางสารบัญแบบ


16

รายการประกอบแบบ คือรายการประกอบแบบอยางยอ เพื่อใหผูกอสรางทําความเขาใจเกี่ยวกับงาน มีการอธิบาย รายละเอียด เกี่ยวกับรูปทรงอาคาร วัสดุที่ใช และรายละเอียดอื่นๆ ที่เกี่ยวของ บางครั้งอาจ ตองมีรายละเอียดอื่นๆ ที่แสดงในแบบไมได เพื่อความเขาใจเพิ่มขึน้ ความสําคัญในรายการประกอบแบบ ควรตรวจสอบใหตรงกับรูปอาคาร เพื่อปองกันการขัดแยง กันกับแปลน รูปดาน หรือแบบอื่นๆ ซึ่งอาจเกิดปญหากับงานได ในรายการประกอบแบบอยางยอนี้มีสวนประกอบเชน • ลักษณะอาคารโดยทั่วไป เพื่อใหเขาใจ ชนิด ประเภทของอาคาร เชน เปนอาคาร คสล. หรืออาคารไม หรืออื่นๆ • สัญลักษณที่ใชในงาน • รายละเอียดประกอบแบบ ซึ่งอาจแสดง ตารางวัสดุทใี่ ชในอาคาร • รายละเอียดอื่นๆ ที่ตองการแสดง

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


17

ตารางที่ 2.2 แสดงตัวอยางสัญลักษณในงานสถาปตยกรรม การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


18

รายการประกอบแบบ

แผนที่สังเขปและผังบริเวณ แผนที่สังเขปจะแสดงตําแหนงที่ตั้งอาคาร โดยสัมพันธกับสิ่งแวดลอม และทางสัญจร ตลอดจนสาธารณูปโภคที่จะเชื่อมตอกับอาคาร เพื่อใหผูเกี่ยวของทราบ ผังบริเวณ หมายถึงตําแหนงที่ตั้งอาคาร ที่สัมพันธกับสิ่งแวดลอม หรืออาคารขางเคียง มี ระยะหางจากอาคารขางเคียงที่ชัดเจน และแสดงรายละเอียดการระบายน้ํา หรือการบําบัดน้ํา เสีย ตลอดจน แสดงตนไม หรืออาคารเดิม

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


19

รูปที่ 2.1 แสดงตัวอยางแผนที่สังเขป การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


20

รูปที่ 2.2 แสดงตัวอยางผังบริเวณ การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


21

แปลนพื้น แปลนพื้นในแบบสถาปตยกรรม คือภาพตัดอาคารในแนวดิ่ง เพื่อแสดงรายละเอียด รูปรางของ กรอบอาคาร การกั้นหองภายใน และสวนประกอบอื่นที่ตองแสดง 1) แสดงกรอบอาคาร การกั้นหองตางๆ 2) แสดงตําแหนงเสาอาคารทางโครงสราง อยางชัดเจน 3) แสดงชองเปดทางสถาปตยกรรม เชนประตู หนาตาง ชองแสง 4) แสดงผนังและชนิดวัสดุที่ใชทําผนัง 5) แสดงวัสดุผิวพื้น และฝาเพดาน 6) แสดงสุขภัณฑ ตําแหนงสุขภัณฑที่ชัดเจน 7) แสดงบันได จํานวนขั้นบันได ใหชัดเจน รวมทั้งทิศทางขึ้น - ลงบันได 8) แสดงตําแหนงครุภัณฑ (ในกรณีมีครุภัณฑในอาคาร) 9) เสนบอกขนาด (Dimension) 10) ผังกริด (Grid Line) 11) ระดับความสูงของพื้น โดยระบุเปนตัวเลข เชน +0.10 12) ชื่อหอง หมายเลขหอง และรายละเอียดอื่นๆ 13) แนวตัดอาคาร (ตรงตามรูปตัด) 14) แสดงทิศ 15) แสดงมาตราสวนที่ใชงาน การแสดงรายละเอียดในแปลนพื้น อาจแสดงรายละเอียดโดยใชวิธเี ขียนรูปวัสดุ หรือแรเงาวัสดุ ลงบนแปลนพืน้ เพื่อใหเขาใจไดอยางชัดเจน หรือระบุโดยใชสัญลักษณ ตามมาตรฐานการ เขียนแบบที่ถกู ตอง

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหา���ิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


22

รูปที่ 2.3 แสดงตัวอยางแปลนพื้น

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


23

รูปที่ 2.4 แสดงตัวอยางรายละเอียดในแปลนพื้น

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


24

รูปดาน รูปดาน (Elevations) เปนสวนหนึ่งของการแสดงแบบ เพื่อใหผูเกี่ยวของ เจาของอาคาร สถาปนิก วิศวกร ผูรบั เหมา และผูเกีย่ วของ ไดเขาใจ และเห็นรูปรางอาคาร รายละเอียด ภายนอกอาคาร ซึ่งแสดงใหเห็น หลังคา ประตู หนาตาง และรายละเอียดอื่น รวมถึงวัสดุผิว ภายนอกอาคาร ตามที่เห็นจริง ภาพที่อธิบายรูปดาน จะปดทับสวนที่เปนโครงสรางภายใน อาคาร และเราจะไมสามารถเห็นโครงสรางภายในได (Hanks,1981:31)

รูปที่ 2.5 ความหมายของรูปดาน สิ่งที่ตองแสดงในรูปดาน 1) 2) 3) 4) 5) 6)

รูปรางอาคารที่แสดงในแบบ ภาพฉาย ลักษณะขององคประกอบทีผ่ ิวอาคาร เชน ระนาบผนัง ความตื้น ลึก รูปลักษณะของประตู หนาตาง ชองแสง ชองเปด ลักษณะหลังคา วัสดุหลังคา ลัญลักษณตางๆ เชนวัสดุผนัง หมายเลขประตู หนาตาง แนว Grid Line

การแสดงรูปดาน ตองแสดงอยางนอย 4 ดาน โดย แตละดานจะมีความสัมพันธกัน ตลอดจน สัมพันธกับแปลนพื้นอาคาร

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


25

รูปที่ 2.6 ตัวอยางรูปดาน

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


26

รูปที่ 2.7 ตัวอยางรูปดาน

รูปตัด รูปตัดอาคารทั่วไปในงานเขียนแบบกอสราง จะเขียนอยางนอย 2 รูปคือ รูปตัดทางขวาง (Cross Section) และรูปตัดตามยาว (Longitudinal Section) เพื่อใหมองเห็นองคประกอบ อาคารไดครบถวน สถาปนิกจึงอาจกําหนดแนวตัดอาคาร โดยมีหลักการคือ ใหเห็นในสวนที่ สําคัญ และตองการแสดงใหเห็นรายละเอียด เชน ตัดบริเวณบันได, พื้นหองน้ํา หรือระเบียง ที่มีการลดระดับเปนตน

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


27

รูปที่ 2.8 ความหมายของรูปตัด สิ่งที่ตองแสดงในรูปตัด 1) รูปรางอาคารที่แสดงในแบบ ภาพตัดแนวดิ่ง 2) แสดงโครงสรางที่ซอนภายในอาคาร 3) แสดงโครงสรางหลังคา 4) แสดงการลดระดับภายในอาคาร 5) แสดงวัสดุ ประกอบอาคาร 6) แสดงประตู หนาตาง ชองเปด ในสวนที่แนวตัดพาดผาน 7) เสนบอกขนาด (Dimension) 8) แนว Grid Line 9) ระดับความสูงของชั้น ระดับความสูงของ โครงสรางหลัก รวมถึงหลังคา 10) บอกรายละเอียดวัสดุ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 2.9 ตัวอยางรูปตัด

28

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 2.10 ตัวอยางรูปตัด

29

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


30

แบบขยายรายละเอียดทางสถาปตยกรรม หมายถึงแบบทางสถาปตยกรรม ที่ไมสามารถแสดงรายละเอียดในแบบ แปลน รูปดาน รูปตัด ได เนื่องจากมาตราสวน และขอจํากัด ดานขนาดกระดาษเขียนแบบ จึงตองแยก เฉพาะสวนมาเขียนแบบขยายรายละเอียดเพื่อใหสามารถเขียนแบบไดครอบคลุมรายละเอียด ทั้งหมด แบบขยายรายละเอียดทางสถาปตยกรรม ที่จําเปนตองเขียนในงานใดงานหนึ่ง อาจ ประกอบดวยแบบดังนี้ แบบขยายประตูหนาตาง แบบขยายบันได แบบขยายหองน้ํา แบบขยายทั่วไป 1) แบบขยายประตูหนาตาง การเขียนแบบขยายประตูหนาตาง มีจุดมุงหมายเพื่อแสดงลักษณะรูปรางของประตูหนาตาง และวัสดุที่ใช ซึ่งมีรูปแบบทีต่ องแสดง 3 สวน คือ สวนรายละเอียดรูปดานและแปลนของประตู หนาตาง ตองแสดงลักษณะรูปรางของบานประตู-หนาตาง มีขอสังเกตในการแสดงระยะ (Dimension) คือ หากเปนประตู-หนาตางไม ใหวัดเฉพาะดานในวงกบ เฉพาะตัวบาน ประตู-หนาตาง (เคลียรใน) หากเปนประตู-หนาตางอลูมิเนียม ใหวัดทั้งบานรวมวงกบ (เคลียรนอก) เนื่องจากวิธีการติดตั้งในขณะกอสรางไมเหมือนกัน

รูปที่ 2.11 แสดงตัวอยางแบบขยายหนาตาง การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


31

สวนรายละเอียดรายการวัสดุ ซึ่งอาจแสดงเปนตาราง ในตารางประกอบดวยรายละเอียดดังนี้ - รายละเอียดวัสดุ - จํานวนชุดที่ตดิ ตั้ง - ผลิตภัณฑหรือผูผลิต - สีและการทําผิววัสดุ - สีของอุปกรณ - อุปกรณประกอบเชน บานพับ กลอน กุญแจ ลูกบอด มือจับ Door closer อุปกรณกันกระแทก อุปกรณรางเลื่อน อุปกรณบานกระทุง อุปกรณมุงลวด อุปกรณบานมวน อุปกรณประกอบอื่น

ระดับพื้น

ชนิดประตู วงกบ กรอบบาน บาน / ลูกฟก บานพับ กุญแจ , ลูกบิด อุปกรณเสริม มือจับ

บานเปดเดี่ยว ไมเนื้อแข็ง 2"x4" ทาสีน้ํามัน ไมอัดยางกันน้ํา ทาสีน้ํามัน ไมอัดยางกันน้ํา , เกล็ดไมระบายอากาศ ทาสีน้ํามัน บานพับเหล็กเคลือบสี มีแหวนไนลอน ขนาด 4"x3" ติดบานละ 4 ชุด ดานในมีปุมล็อค , ดานนอกไขดวยกุญแจ

ตําแหนง

DOOR CLOSER 2 บาน หองน้ําสาธารณะชาย - หญิง

อุปกรณ

ตราชาง , COLT ,CHAMP หรือเทียบเทา

จํานวน

ตารางที่ 2.3 แสดงตัวอยางตารางรายละเอียดวัสดุประตู หนาตาง

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


32

ตารางที่ 2.4 แสดงตัวอยางตารางรายละเอียดวัสดุประตู หนาตาง สวนแสดงรายละเอียดแบบขยาย เปนการขยายการติดตั้ง หรือรายละเอียดอื่นที่ตองการแสดง เชนคิ้ว บัว ตางๆ

รูปที่ 2.12 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายประตูหนาตาง ที่มา : สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี. แบบกอสรางงานสถาปตยกรรมและวิศวกรรม (กรุงเทพ : คณะสถาปตยกรรม ศาสตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา เจาคุณทหารลาดกระบัง) หนา. 157 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


33

รูปที่ 2.13 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายประตูหนาตาง ที่มา : สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี. แบบกอสรางงานสถาปตยกรรมและวิศวกรรม (กรุงเทพ : คณะสถาปตยกรรม ศาสตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา เจาคุณทหารลาดกระบัง) หนา. 156 การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


34

2) แบบขยายบันได การเขียนแบบขยายบันได มีจุดประสงคเพื่อแสดงรายละเอียดของบันไดในอาคาร ที่ ไมสามารถแสดงในรูปตัด หรือแปลนพื้นอาคารได ซึ่งแบบขยายบันไดประกอบดวย แปลนขยายบันได รูปตัดขยายบันได โดยมีรายละเอียดที่ตองแสดงดังนี้ - ขนาดความกวางลูกนอน ความสูงลูกตั้งบันได ซึ่งตองมีขนาดที่เปนมาตรฐาน เดินขึ้นลงไดโดยปลอดภัย ทั้งนี้มีกฎกระทรวงซึ่งระบุขนาดลูกตั้งและลูกนอนบันได ที่ตองปฏิบตั ิตาม - ความกวางบันไดสุทธิ ความสูงตอชวงชัน้ - ราวบันได ลูกกรง จมูกบันได รายละเอียดประกอบอื่นๆ

รูปที่ 2.14 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายบันได

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


35

รูปที่ 2.15 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายบันได การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 2.16 ตัวอยางรายละเอียดแบบขยายบันได

36

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช���งคลลานนา


37

รูปที่ 2.17 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายบันได

3) แบบขยายหองน้ํา มีจุดประสงคเพื่อ บอกรายละเอียดตําแหนงการติดตั้ง สุขภัณฑ ซึ่งตองสอดคลองกับ งานระบบสุขาภิบาล หรืองานอื่นที่เกี่ยวของ เนื่องจากการปรับตําแหนง หรือ ดําเนินการในภายหลัง อาจมีผลกระทบตอ โครงสรางอาคาร ตําแหนงของสุขภัณฑ ควรเปนตําแหนงที่ชัดเจน และควรระบุตาํ แหนงของสุขภัณฑ บริเวณศูนยกลางของ สุขภัณฑ (ซึ่งสวนใหญอยู ณ ตําแหนงทอ) นอกจากนั้นวัสดุหรือสวนประกอบในหองน้ํามักจะมีรายละเอียดมากกวาหองทั่วไป จึง ตองกําหนดรายละเอียดที่ชดั เจน สิ่งที่ตองกําหนดในแบบขยายหองน้ํา - รูปแบบการจัดวางผิวพื้น ผนัง (Floor & Wall Tile pattern) - ตําแหนงสุขภัณฑทุกชิ้น (ตําแหนงในแปลน และ ความสูงในรูปตัด) - ระดับพื้นหอง โดยเฉพาะความลาดเอียงของพื้น (ไมนอยกวา 1:200) - ตําแหนงทอระบายน้ําที่พื้น (Floor Drain) - รายการประกอบแบบสุขภัณฑ รายละเอียดรุน สี ของสุขภัณฑ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


38

รูปที่ 2.18 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายหองน้ํา

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


39

รูปที่ 2.19 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายหองน้ํา

รูปที่ 2.20 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายหองน้ํา การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


40

รายการประกอบแบบสุขภัณฑ สัญลักษณ แปลน

ดานหนา

A

รายละเอียด

ยีห่ อ

รุน

สี

อุปกรณ

ดานขาง โถสุขภัณฑชนิดนัง่ ยอง

AMERICAN STANDARD

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

พรอมอุปกรณครบชุด

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ฟรัชแทงค อุปกรณครบชุด

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

ระบุภายหลัง

หรือเทียบเทา โถสุขภัณฑชนิดนัง่ ราบ แบบฟรัชแทงค

B

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

อางลางหนาฝงเคารเตอร

C

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

กระจกเงา D

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

อางลางหนาแบบแขวนติดผนัง

E

AMERICAN STANDARD

สายชําระ

F

AMERICAN STANDARD

- กอกเดีย่ ว - สะดืออางลางหนาลูกยางโซ

หรือเทียบเทา

หรือเทียบเทา โถปสสาวะชาย

G

AMERICAN STANDARD

ฟลัชวาลวแบบโยก - ตอตรง

หรือเทียบเทา

ฝกบัวสายออนพรอมสาย และทีแ่ ขวน

H

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

ทีใ่ สวางสบู

I

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

ราวแขวนผา

J

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

ทีใ่ สกระดาษชําระ

K

AMERICAN STANDARD หรือเทียบเทา

กอกน้าํ ลางพืน้

L

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา สบูเ หลวติดผนัง

M

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา อางอาบน้าํ

N

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา ฝกบัวกานแข็ง

O

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา ขอแขวนผา

P

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา หวงแขวนผาเช็ดมือ

Q

AMERICAN STANDARD

-

หรือเทียบเทา

หมายเหตุ

- งานสุขภัณฑ ใชของ AMERICAN STANDARD COTTO KARAT หรือเทียบเทา - รุน สี ระบุภายหลัง หรือผูว า จางเปนผูก าํ หนด - ติดตัง้ ANGLE STOP ทุกจุดทีเ่ ชือ่ มตอกับโถสวม สายชําระ และอางลางหนา - ติดตัง้ ชองระบายน้าํ ทีพ่ นื้ FD. หองน้าํ ทุกหอง SLOPE ไมนอ ยกวา 1 : 200 - พืน้ หองน้าํ กรุกระเบือ้ งเซรามิค ขนาด 12" x12" ลวดลายตามแบบ - ผนังหองน้าํ กรุกระเบือ้ งเซรามิค ขนาด 8" x 16" ลวดลายตามแบบ

รูปที่ 2.21 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายหองน้ํา การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


41

4) แบบขยายทัว่ ไป หมายถึงแบบขยายอื่นๆ ทีต่ องการสื่อใหผูอานแบบไดเขาใจ รายละเอียดหรือวิธีการ ติดตั้งมากขึ้น เชน แบบขยายมานั่ง สวนประณีตทางสถาปตยกรรม แผงกันแดด โถงหนาลิฟท ปายชื่ออาคาร ปายชื่อหอง สัญลักษณจราจร ฯลฯ

รูปที่ 2.22 แสดงตัวอยางรายละเอียดแบบขยายทางสถาปตยกรรม

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


42

แบบวิศวกรรมโครงสราง แบบวิศวกรรมโครงสราง เขียนขึ้นเพื่อประกอบกับแบบสถาปตยกรรม แสดงในรูปแบบของผัง อาคาร และแบบขยาย โดยไมตองเขียนโครงสรางในรูปแบบ ของรูปดานโครงสรางอาคาร หรือรูปตัดโครงสรางอาคารแยกตางหาก โดยที่แบบวิศวกรรมโครงสรางจะแสดง วิธีการกอสราง ที่เนนความมั่นคงแข็งแรงของ โครงสรางอาคาร กําหนดตําแหนงของฐานรากเสาตอมอของอาคาร ซึ่งตองสอดคลองกับแบบ สถาปตยกรรม รวมทั้งตําแหนงของเสา คาน พื้น โครงสรางหลังคา มีการขยายวิธกี ารเสริมเหล็ก รอยตอ ในโครงสรางแตละสวนวา จะใชโครงสรางอยางไร แบบวิศวกรรมโครงสรางประกอบดวย • ผังโครงสราง • แบบขยายรายละเอียดโครงสราง ผังโครงสราง ผังโครงสรางจะแสดงตําแหนงของฐานราก เสาเข็ม เสาตอมอ เสา คาน พื้น องคประกอบ ของโครงสรางหลังคา โดยใชวธิ ีการอางอิงดวยหมายเลขกํากับในชิน้ สวน เพือ่ ใหสอดคลองกับ แบบขยายรายละเอียดโครงสราง ผังโครงสรางประกอบดวย - ผังฐานราก (Piling Plan or Foundation Plan) - ผังเสา คาน พื้น (Post-Beam & Slab floor plan) - ผังโครงหลังคา (Roof plan) หลักการในการเขียนผังโครงสรางอาคาร 1. 2.

แสดงรายละเอียดหมายเลข หรือสัญลักษณกํากับในผัง อาจระบุระดับผิวสําเร็จ (Finished Level) หรือบอกระดับที่โครงสรางก็ได แสดงรายละเอียดระยะ (Dimension) ซึ่งควรอางอิงศูนยกลางเสา ถึงศูนยกลางคาน หรือขอบนอกของคาน เพื่อปองกันการคลาดเคลื่อน ทั้งนี้ควรตรวจสอบกับแบบ สถาปตยกรรม ไมใหขัดแยงกัน (บางครั้งระยะไมเทากันทําใหเกิดปญหาในการควบคุม งานและตรวจการจาง)

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


43 3.

แสดงการลดระดับคาน หรือพื้น ในจุดที่สําคัญ เนื่องจากในการควบคุมงาน ผูรับจาง มักจะอานแบบเฉพาะแบบโครงสราง ไมไดดูแบบสถาปตยกรรมประกอบกัน อาจเกิด ความผิดพลาดดานระดับพื้นได โดยเฉพาะพื้นที่มีผิววัสดุตางกัน

แปลนฐานราก เปนแบบแสดงโครงสรางใตดิน ซึ่งตองแสดงตําแหนงของเสาตอมอ ฐานราก เสาเข็ม รวมถึงคานรัดตอมอ (ถามี) แปลนฐานรากตองมีระยะที่แมนยํา เนื่องจากเปนงาน โครงสรางที่มีการแกไขยากมาก หากเกิดความผิดพลาด ดังนั้นระยะในผังตองมีความ แมนยําสูง และสอดคลองกับแบบสถาปตยกรรม แปลนฐานรากในสวนของฐานรากและตอมอ ควรกําหนดระยะของฐานรากใหถูกตอง เนื่องจากบางครั้งในพื้นที่กอ สรางที่แคบ ฐานรากอาจมีการซอนทับกัน หากไมกําหนดโดย ละเอียดอาจมีปญหาขณะกอสราง รวมถึงตองกําหนดตําแหนง ฐานปลองลิฟท บอเกรอะ บอซึม บอบําบัดน้ําเสีย หรือสวนอื่นๆ ที่อาจกระทบตอตําแหนงฐานราก สัญลักษณที่ใชกํากับเรียกชือ่ สวนของโครงสรางฐานรากและพื้นในระดับชั้นลาง ดังนี้ (ตามดวยหมายเลข) C (ตามดวยหมายเลข) GB (ตามดวยหมายเลข) GS (ตามดวยหมายเลข) F

การจัดทําแบบกอสราง

แสดง แสดง แสดง แสดง

ฐานราก เสาตอมอ คานคอดิน พื้นวางบนดิน

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


44

1

2

3

4

5

6

7

8

9

C1 F1

C1 F1

C1 F1

C1 F1

C1 F1

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F1

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F1

A C0 F0

B

C0 F0

C0 F0

C C0 F0

C0 F0

D C1 F2

C1

F2

C2 F2

C3 F3

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C3 F3

C2 F1

C1 F2

C1

F2

C2 F2

C3 F3

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C3 F3

C2 F1

C1 F2

C1

F2

C2 F2

C3 F3

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C3 F3

C2 F1

C1 F2

C1

F2

C2 F2

C3 F3

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C3 F3

C2 F1

C1 F2

C1

F2

C2 F2

C3 F3

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C3 F3

C2 F1

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F1

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F2

C2 F1

C0 F1

C0 F1

C0 F1

C0 F1

C0 F1

C0 F0

C0 F0

C0 F0

C0 F0

C0 F0

E F G H C0 F0

C0 F0

J K

C0 F0

C0 F0

C0 F0

แปลนฐานราก มาตราสวน

1 : 125

รูปที่ 3.1 แสดงตัวอยางผังฐานราก

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 3.2 แสดงตัวอยางแปลนฐานรากชนิดมีเข็ม

45

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


46

แปลนโครงสรางแตละชัน้ เปนแบบโครงสรางสวนที่เหลืออยูเหนือดินของอาคาร ตั้งแตแปลนเสา คาน พื้นชั้นที่ 1 , แปลนเสา คาน พื้นชั้นที่ 2 , แปลนเสา คาน พื้นชั้นที่ถดั ไป จนถึงแปลนโครงหลังคา แปลนเสา คาน พื้นแตละชัน้ เราตองทราบกอนวาจุดทีร่ ับน้ําหนักของโครงสรางแตละชั้นคือ เสาที่อยูใตคานพื้นของชั้นนั้นๆ เชน เสาตอมอจะรับน้ําหนักจากคาน พื้นชั้นที่ 1 และทุกชั้น ที่อยูเหนือขึ้นไปจนถึงหลังคา, เสาชั้นที่ 1 จะรับน้ําหนักจากคาน พื้นชั้นที่ 2 และทุกชั้นที่อยู เหนือขึ้นไปจนถึงหลังคา ดังนั้นโดยปกติแลวเสาของชัน้ ที่ต่ํากวายอมตองมีความแข็งแรง มากกวาเสาของชั้นที่สูงกวาขึ้นไป ความแตกตางของลักษณะเสาชั้นลางกับเสาชั้นบนนี้ สามารถดูไดจากสัญลักษณเสาในแบบแปลนเสา คาน พื้นแตละชั้น เชนเดียวกันกับพื้นและ คานของแตละชั้นในตําแหนงตางๆ กัน ก็รับน้ําหนักไมเทากัน จึงใชหมายเลขตามหลัง สัญลักษณพื้นและคาน กํากับไวใหทราบ สําหรับบริเวณที่เปนบันได จะเขียนคําวา “ ชอง บันได ” ตรงตําแหนงที่เวนพื้นไว (กองพัสดุและออกแบบกอสราง, 2548 : 37) สัญลักษณที่ใชกํากับเรียกชือ่ โครงสรางในแบบแปลนเสา คาน พื้นแตละชั้น มีดังนี้ C (ตามดวยหมายเลข) แสดง เสา B (ตามดวยหมายเลข) แสดง คาน CB (ตามดวยหมายเลข) แสดง คานยื่น ST (ตามดวยหมายเลข) แสดง บันได S (ตามดวยหมายเลข) แสดง พื้นหลอกับที่ PS (ตามดวยหมายเลข) แสดง พื้นสําเร็จรูป แปลนโครงหลังคา เปนโครงสรางสวนที่อยูเหนือสุดของอาคาร จะแสดงตําแหนงของเสา – คานรับหลังคาและ โครงสรางหลังคา ทั้งหมด โดยมีรายละเอียดดังนี้ - แสดงขอบเขตของหลังคา - แสดงแนวเชิงชายและวัสดุที่ใชทํา - ตําแหนงโครงถัก (Truss) และแปหลังคา กรณีมงุ ดวยกระเบื้องลอนคู หรือ หลังคา เหล็กรีดลอน - ตําแหนงตะเฆสัน, ตะเฆราง, ดั้ง, จันทัน และระแนง กรณีมุงดวยกระเบื้องซีเมนต - ตําแหนงติดรางน้ําและวัสดุที่ใชทํา

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


47

S1 B0

B9

B10

B10

B1

B1

B1

B1

0.50

B11

B11

CB0

B4

B11 B4

B11 B4

B4

B11

B4

B11

CB1(ทะแยง)

B3

B11

B11

B11 B4

B4

B0

B9 B2

B10

BA0

S1

B0

B10

S1

S1

B11

B11 B6

S1 B0

B10

B2 B3 B11

CB0

C

S1

B0 B9

B0

0.50

B10

9

B2

BA0

CB1(ทะแยง)

S1

8

B2

2.00

B

ST4 B0

B8

B8

B11

S1

B9

B11

B10

7

B11

A

6

B11

5

B11

4

B10

3

B11

2

B11

1

ST3

D

B11

E

B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B4

B11 B4

B11

B4

B1

B4

B11

B11

F

B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B4

B11 B4

B11

B4

B1

B4

B11

B11

G

B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B4

B11 B4

B11

B4

B1

B4

B11

B11

H

B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B11 B4

B4

B11 B4

B11

B4

B1

B4

B11

B11(ที่ระดับชั้น1)

B4

B11 B4

B11 B4

B11

B11

B11

B2 B0

B3

B4

B4

B4

B4

B4

B2

B11 B11

B11

B11

S1

S1

S1

S1

B0

B9

B9

B9

B4

B7

B10 B4

B10 B4

B10 B4

B4

B10

B7

S3

B4

2.00

B11

B11

B4

B8

B4

S1

B0

B11

B11

B8 CB1(ทะแยง)

B11

B7

K

B2

B7

B0

B2

B7

S3

1.60

B3

B11

B7

J

B11 B4

S3

B6

B11 B4

B11

B9(ที่ระดับ+0.10)

B4

B11

B4

ST2

B9

GS

แปลนโครงสรางพื้นชัน้ 1

มาตราสวน

1 : 125

รูปที่ 3.3 แสดงตัวอยางผังคาน การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา

CB1(ทะแยง)


รูปที่ 3.4 แสดงตัวอยางแปลนโครงสรางพื้นชนิดอัดแรงในที่ Post Tension slab

48

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 3.5 แสดงตัวอยางแปลนโครงสรางพื้นชนิดอัดแรงในที่ Post Tension slab

49

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


50

3

4

5

6

A

7

9

จันทันพราง เหล็กกลอง 100x50x3.2mm. หนัก 6.5kg./m. @1.00m.

T4

T4

T3

T3 T4

T4 T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T4 T4

T4 T3

T2

T4

T4 T3

T4

T2

T4 T3

T4

T4

T3

T4

T4

T2

T4

1.00

T4

T4 T4

T2

T3'

T3

T4

T2

T1

T2

T4

T2

T1

T2

J

T4

T1

T2

H

T2

T4

T4

T4

T4 T4

G

T4

T4

T4

T4

T4

T1

T2

1.00

T2

T1

T2

F

T2

T3'

T2

E

T2 T4

T3

D

T4

T4

T4

T4

T4

T4

T2

T4

T3

T2

T4

C

T4

T4

T4

T3

B

K

8

T4

2

T4

1

T4

แปลนโครงหลังคา

มาตราสวน

1 : 125

รูปที่ 3.6 แสดงตัวอยางแปลนโครงสรางหลังคา

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


51

แบบขยายรายละเอียดโครงสราง คือ แบบขยายสวนของโครงสรางอาคาร ไดแก ฐานราก เสา คาน พื้น ฯลฯ ที่สวนมากเปน โครงสรางคอนกรีตเสริมเหล็ก ผูอานแบบจึงจําเปนตองมีความรูพื้นฐานเกี่ยวกับโครงสราง คอนกรีตเสริมเหล็กพอสังเขป เพื่อจะเติมความเขาใจพอที่อานแบบขยายรายละเอียดสวน ตางๆ ของโครงสรางที่วิศวกรผูออกแบบกําหนดขึ้นไดอยางถูกตองแมนยํา แตตอ งระลึกไว เสมอวา ถาไมเขาใจในรายละเอียดของแบบใหสอบถามวิศวกรผูออกแบบใหแนใจเสียกอน ทุกครั้ง โครงสรางคอนกรีตเสริมเหล็กเปนการนําเอาวัสดุสองชนิดมาใชรวมกันอยางประหยัดที่สุด โดยคอนกรีตทําหนาที่รับแรงอัดและเหล็กทําหนาที่รับแรงอัดและแรงดึง เนื่องจาก สัมประสิทธิ์การขยายตัวของเหล็กและคอนกรีตมีคาใกลเคียงกัน จึงทําใหเมื่อคอนกรีต แข็งตัวแลวสามารถยืนเกาะกับเหล็กไดดี นอกจากนั้นคอนกรีตยังเปนตัวชวยปองกันไฟ ใหกับเหล็กเสริมและชวยปองกันไมใหเหล็กเสริมเปนสนิมเพราะคอนกรีตหุมผิวของเหล็ก ไมใหสัมผัสกับอากาศและความชื้น โครงสรางคอนกรีตเสริมเหล็ก มีรานละเอียดเฉพาะจุดที่ จะตองอธิบายมากเกินกวาที่แปลนโครงสรางจะสามารถบอกรายละเอียดไดทั้งหมด จึงตอง มีแบบขยายรายละเอียดโครงสรางเพื่อแสดงรูปขยายเฉพาะจุดและขอมูลรายละเอียด ทั้งหมดของสวนโครงสรางที่ตองการขยายนั้นอยางถูกตอง และละเอียดพอที่จะนําไป กอสรางไดจริง (กองพัสดุและออกแบบกอสราง, 2548 : 41) 1) แบบขยายฐานราก จะแสดงขนาดความกวาง ยาว หนา ของฐานราก ความลึกของฐาน รากจากระดับดินเดิม ความหนาของชั้นวัสดุรองกนหลุม ขนาดความยาวและจํานวน เสาเข็ม รายละเอียดการเสริมเหล็กของฐานราก 2) แบบขยายฐานราก จะแสดงขนาดความกวาง ยาว หรือเสนผาศูนยกลางของหนาตัด เสา ขนาดและตําแหนงของเหล็กเสริมแกน ขนาดและระยะหางของเหล็กปลอก 3) แบบขยายคาน จะแสดงขนาดความกวาง ลึก ของหนาตัดคานทีต่ ําแหนงตางๆ และ แสดงรายละเอียดการเสริมเหล็กรับแรงและเหล็กปลอกตลอดจนความยาวของคาน โดย ปกติจะแสดงรายละเอียดดวยรูป 2 รูป คือ รูปตัดตามความยาวของคานกับรูปตัวตาม ขวางที่แนวตัดตางๆ 4) แบบขยายพื้น โดยปกติแบบรูปจะเขียนรูปตัดทางดานสั้นของแผนพื้น แสดง ความหนา ระยะทางดานสั้นและจุดรองรับของแผนพื้น ขนาดและระยะหางของเหล็กเสริมทั้งสองดาน

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


52

สัญลักษณที่แสดงในแบบขยายทั่วไปของโครงสราง มีดังนี้ DB หรือ หมายถึง เหล็กขอออย RB หรือ Ø หมายถึง เหล็กกลม RB 6 มม @ 0.20 มม. หมายถึง เหล็กกลมขนาด 6 มม. วางระยะหาง 0.20 ม.

รูปที่ 3.7 แสดงตัวอยางแบบขยายโครงสราง คาน และฐานราก

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


53

รูปที่ 3.8 แสดงตัวอยางแบบขยายโครงสราง พื้นและบันได การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


54

รูปที่ 3.9 แสดงตัวอยางแบบขยายโครงสราง Post

การจัดทําแบบกอสราง

tension slab

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


55

แบบวิศวกรรมสุขาภิบาล แบบแบบรูปทางวิศวกรรมสุขาภิบาลใชสญ ั ลักษณ SN นําหนาหมายเลข เขียนขึน้ เพื่อใชแสดง รายละเอียดเกี่ยวกับขนาดทอ แนวการเดินทางของทอประปา ทอน้ําทิ้ง ทอโสโครก ทอระบาย อากาศ บอเกรอะ – บอซึม หรือระบบบําบัดน้ําเสีย เปนตน ผูอานแบบจึงตองมีความรูเกี่ยวกับ สัญลักษณที่ใชในงานระบบทอและเขาใจแบบไดอะแกรมแสดงระบบสุขาภิบาล เพื่อเปนพื้นฐาน สําหรับประกอบการอานแบบดวย แบบวิศวกรรมสุขาภิบาลมีแบบทีต่ องแสดงไดแก (กองพัสดุและออกแบบกอสราง, 2548 : 45-46) - แปลนระบบประปาชั้น - แปลนระบบสุขาภิบาล - แปลนบอเกรอะ – บอซึม หรือระบบบําบัดน้ําเสียสําเร็จรูป แปลนระบบประปา เปนแบบแสดงระบบทอที่จดั สงน้ําประปามาใชในอาคารเริ่มตั้งแตแปลนทอประปาชั้นลาง โดย จะแสดงแนวทอเมนจากมาตรวัดน้ําทีต่ อ เชื่อมกับทอประปาสาธารณะ แนวทอแยกเพื่อจายไป ยังถังเก็บน้ํา ชานซักลาง กอกสนาม ครัวและหองน้ําชั้นลาง และตําแหนงของทอประปาใน แนวดิ่งเพื่อจายขึ้นหองน้ําชั้นที่สองและชัน้ ตอไป โดยสามารถอานรายละเอียดชนิดของทอ ขนาดของทอและอุปกรณประกอบ ไดจากสัญลักษณทปี่ รากฏขึ้นในแบบรูป สําหรับแปลนทอ ประปาชั้นสูงขึ้นไปก็จะแสดงแนวทอประปาและรายละเอียดตางๆ ของแตละชั้นในลักษณะ เดียวกัน ในอาคารที่มีความสูงมากแรงดันของน้ําจากทอประปาสาธารณะ หรือการติดตั้งปม น้ําเพิ่มแรงดันในทออาจไมสามารถทําใหมีแรงดันน้ําเพียงพอสําหรับที่จะใชงานบนชั้นสูงสุด ของอาคารได ในกรณีนี้ควรมีถังเก็บน้ําทีช่ ั้นดาดฟาของอาคาร จากนั้นทําการสูบน้ําจากถัง เก็บน้ําที่ผวิ ดินขึ้นไปยังเก็บถังน้ําชั้นดาดฟากอน แลวคอยปลอยจายน้ําลงมาใชงานยังชั้น ตางๆ ของอาคารตามหลักการแรงโนมถวงของโลก จะสามารถใชงานไดดีและประหยัด พลังงานมากขึ้น

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


รูปที่ 4.1 แสดงผังแสดงระบบประปา สุขาภิบาล

56

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


57

รูปที่ 4.2 แสดงผังแสดงระบบประปา (น้าํ ดี)

แปลนระบบสุขาภิบาล จะเนนแสดงแนวทอน้ําทิ้ง และทอโสโครกของอาคารแยกออกเปน 1) แปลนระบบสุขาภิบาลชั้นลาง จะแสดงแนวทอระบายน้ําพรอมทั้งขนาดของทอ และทิศทางการไหลของน้ําจากหองน้ํา ครัว บอพัก บอดักไขมัน ไปยังทอ ระบายน้ําสาธารณะและแนวทอระบายน้าํ ฝนที่ตอมาลงทอระบายน้ํารอบอาคาร ดวย แนวทอโสโครกจากโถสวม โถปสสาวะไปยังบอเกรอะ รวมทั้งแสดง ตําแหนงบอเกรอะ – บอซึม ขนาดและตําแหนงของทอระบายอากาศ 2) แบบขยายระบบสุขาภิบาลหองน้ําชั้นตางๆ จะแสดงรายละเอียดของระบบ ระบายน้ํา ไดแก ขนาดทอน้ําทิ้ง ตําแหนงชองระบายน้ําทิ้งจากสุขภัณฑ จาก พื้น ชองลางทอ ขนาดทอระบายอากาศ รวมทั้งทอโสโครก

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


58

รูปที่ 4.3 แสดงผังแสดงระบบสุขาภิบาล (น้ําเสีย)

แบบบอเกรอะ – บอซึม หรือ ระบบบําบัดน้ําเสียสําเร็จรูป 1) บอเกรอะ – บอซึม เปนวิธีกาํ จัดน้ําเสียอยางหนึ่งในระบบสุขาภิบาลทีใ่ ชกันอยู ทั่วไป บอเกรอะทําหนาที่รับน้ําเสียจากอาคารและปรับน้ําเสียนั้นใหดีขึ้น พอสมควรแกการปลอยซึมไปในดินโดยทางชีววิทยา คือ การปลอยใหของแข็ง ของเหลวในน้าํ เสีย เกิดการสลายตัวตอเนื่องจากแบคทีเรียหรือกรรมวิธีทาง ธรรมชาติอื่นๆ แลวระบายน้ําเสียที่ปรับสภาพแลวนั้นไปบอซึม ซึ่งจะชวยกรอง น้ํานั้นอีกชั้นหนึ่งกอนที่จะกระจายไปในดิน ตําแหนงของบอซึม ควรหางจาก แหลงน้ําใช เชน บอบาดาลหรือแมน้ําลําคลอง เปนระยะไมต่ํากวา 30 เมตร ทั้งนี้เพื่อปองกันการแพรเชือ้ โรคลงไปในแหลงน้ําเหลานั้น จะใชไดในสภาพ ที่ดินไมมีระบบระบายน้ํารองรับ การกอสรางบอเกรอะ – บอซึม มีกระบวนการดังนี้ ( ก ) บอเกรอะแบงออกเปน 2 ตอน ตอนแรกคือบอเกรอะสําหรับรับ ทอสวมโดยตรงตอนที่สองเปนบอพัก มีชองระบายน้ําติดตอกันระหวางบอเกรอะกับบอพักที่ ตรงกลาง และจากบอพักมีทอตอไปยังบอซึม ( ข ) บอเกรอะตองสรางใหแนนหนาอยาใหน้ําซึมได สวนบอซึมตอง พยายามทําใหน้ําไหลซึมไปในดินใหเร็วที่สุด การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


59

( ค ) ระดับน้ําในบอเกรอะจะตองสูงกวาระดับน้ําใตดนิ สูงสุด เพื่อไมให น้ําใตดินไหลยอนเขาไปในบอ ดังนั้นขอบบอของบอเกรอะ อาจสูงขึ้นมากจากระดับดิน ไดมากหรือนอยตามความจําเปน ( ง ) สิ่งที่มาจากทอสวมจะลอยอยูผิวบนของน้ําในบอเกรอะ และจะถูก แบคทีเรียที่เกิดในบอทําลายไปและมีบางสวนจมลงกนบอ น้ําที่อยูตอนกลางระหวางผิวบน กับกนบอจะคอนขางใส และไหลผานทอที่ติดตั้งไวเขาไปยังบอพัก น้ํานี้ใสพอที่จะปลอยให ซึมลงไปในดินไดโดยผานทอที่ตอจากบอพักไปยังบอซึม ดวยเหตุนี้บอสวมจะไมเต็มเพราะ เมื่อน้ําในบอสูงเกินระดับที่กาํ หนดไว ก็จะไหลลนไปตาม ทอสูบอซึมตลอดเวลา

รูปที่ 4.4 แสดงตัวอยางแบบขยายบอเกรอะ บอซึม

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


60

2) ระบบบําบัดน้าํ เสียสําเร็จรูป ในปจจุบันมีผลิตภัณฑถังบําบัดน้ําเสียที่มีความ แข็งแรงทนทานตอแรงกดดันใตดินสูง ปลอดสนิมและมั่นใจไดวาปราศจาการ รั่วซึม อีกทั้งติดตั้งไดงายและรวดเร็ว จึงเปนที่นิยมใชกนั มาก ระบบการทํางาน จะอาศัยแบคทีเรียที่ไมใชออกซิเจนในการดํารงชีพเปนตัวยอยสลายสิ่งปฏิกูลใน น้ําอันเปนสาเหตุทําใหน้ําเนาเสีย และใชตัวกลาง ( Media ) ในการเพิ่มปริมาณ แบคทีเรียในการยอยสลาย จึงมีประสิทธิภาพในการบําบัดน้ําเสียสูง โดยน้ําที่ ผานการบําบัดจะมีคา BOD ต่ํา ปลอดภัยตอสิ่งมีชีวติ ในน้ําและไดตาม มาตรฐานคุณภาพน้ําทิ้ง สามารถระบายน้าํ ทิ้งลงในทอสาธารณะไดโดยไม ทําลายสิ่งแวดลอม

รูปที่ 4.5 แสดงตัวอยางถังเกรอะสําเร็จรูป ที่มา : aqua.co.th (Online) คอนกรีตรัดฝาถัง ฐานราก ทอ PVC.ขนาด 4"\ SLOPE 1:200 ตอลงบอพักทอระบายน้ํา

ทอ PVC.ขนาด 4" SLOPE 1:200 จากสุขภัณฑเขาถัง เขา

ออก

แปลนขยายบอบําบัดน้ําเสีย รูปที่ 4.6 แสดงตัวอยางถังเกรอะสําเร็จรูป การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


61

ทออากาศขนาด 1" ทอ PVC.ขนาด 4" SLOPE 1:200 จากสุขภัณฑเขาถัง

คอนกรีตรัดฝาถังหนา 0.10 ม.เสริมเหล็ก 9มม.@ 0.20ม.# ระดับดิน

เขา

ออก ทอ PVC.ขนาด 4" SLOPE 1:200 ตอลงบอพักทอระบายน้าํ หรือบอซึม ทรายหยาบถมหนา 0.40 โดยรอบ

คอนกรีตเสริมเหล็ก 9มม.@0.20 ม.# ทรายอัดแนน

รูปตัดบอบําบัดน้าํ เสีย รูปที่ 4.7 แสดงตัวอยางถังเกรอะสําเร็จรูป

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


62

แบบวิศวกรรมไฟฟา งานออกแบบระบบไฟฟาเปนงานที่ตองมีวิศวกรดานไฟฟาควบคุมการออกแบบและควบค���มงาน เพราะเปน วิชาชีพควบคุม ในการออกแบบจะตองคํานึงถึงความปลอดภัยของผูใชเปนหลัก สําคัญรวมถึงการกําหนดใชวัสดุ อุปกรณตางๆตองเลือกใชวัสดุที่ไดมาตรฐานที่ไดรับการรับรอง อยางถูกตอง เชน UL JIS VDE NEMA หรือ มอก. เปนตน ขั้นตอนการออกแบบ ตองเขาใจและรูถึงคาความสวางที่ไดมาตรฐานของพื้นที่,อาคาร,สถานที่ ที่จะตอง ออกแบบเพื่อใหไดแสงสวางที่ถกู ตอง ดังในตารางที่ 5.1 ตารางที่ 5.1 แสดงระดับความสองสวางเฉลี่ยอยางต่ําสําหรับพื้นที่ทาํ งาน และกิจกรรมตางๆ ภายในอาคาร 1) พื้นที่ภายในอาคารทั่วไป ประเภทของพื้นที่และกิจกรรม โถงทางเขาอาคาร โถงนั่งพัก พื้นที่ทางเดินภายในอาคาร บันได บันไดเลื่อน ทางเลื่อน พื้นที่ขนถายสินคาภายในอาคาร หองอาหารทั่วไปภายในอาคาร หองพักผอนทั่วไป หองออกกําลังกาย หองน้ํา หองสุขา หองรับฝากของ หองปฐมพยาบาล หองตรวจคนไขทั่วไป หองอุปกรณ Switch gear หองชุมสายโทรศัพท / ไปรษณีย / พัสดุ หองเก็บของ หองบรรจุหีบหอ, ขนถายวัสดุ หองควบคุม พื้นที่ผลิตเครื่องแกวเทียม เพชร พลอยเทียม สายการผลิตยางรถยนต พื้นที่ตรวจสอบสี การจัดทําแบบกอสราง

ลักซ 100 (200) 200 100 150 150 200 (1000) 200 (500) 200 (500) 300 (1000) 300 (500) 500(1000) 200 500 100 (50) 300 150(500) 1500 2000) 500 1000 (2000) กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


63

2) อุตสาหกรรมผลิตไฟฟา ประเภทของพื้นที่และกิจกรรม พื้นที่เก็บเชื้อเพลิง พื้นที่หมอน้ํา พื้นที่เครื่องจักร พื้นที่อื่นๆ หองควบคุม

ลักซ 50 100 200 200 500

3) อุตสาหกรรมดานการเกษตร ปศุสัตว ประเภทของพื้นที่และกิจกรรม หองขนถายสินคา อุปกรณ เครื่องจักร พื้นที่ปศุสตั วภายในตึก พื้นที่รักษาสัตว พื้นที่เตรียมอาหารสัตว ทําความสะอาดสัตว

4) อุตสาหกรรมเคมี, พลาสติก, ยาง ประเภทของพื้นที่และกิจกรรม พื้นที่การผลิตที่ไมมีการสัญจร พื้นที่การผลิตที่เขาถึงคอนขางลําบาก พื้นที่การผลิตที่มีคนประจําเกือบตลอดเวลา หองทดสอบที่ตองการความละเอียดสําหรับ การอานมาตราวัด สายการผลิตที่เกี่ยวของกับเวชภัณฑ สายการผลิตยางรถยนต พื้นที่ตรวจสอบสี

ลักซ 200 50 200 200

ลักซ 50 150 300 500 500 500 1000 (2000)

ออกแบบและคํานวนเพื่อกําหนดอุปกรณตางๆ ที่ใชในงานนั้นๆ เชน ชนิดของโคมไฟ ปลั๊ก สวิตซไฟ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


64

สวนประกอบของแบบดานไฟฟา

ตารางที่ 5.2 แสดงตัวอยางรายการประกอบแบบระบบไฟฟาในอาคาร

1. ขอกําหนดตางๆ ( บทคัดยอ ) อางอิงจากกฏ หรือ มาตรฐานของ วสท. ;การไฟฟาฝาย ผลิต ; การไฟฟานครหลวง ; การไฟฟาสวนภูมิภาค .ที่เกี่ยวของกับงานที่จะตองออกแบบ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


65

2. สัญลักษณแสดงอุปกรณตางๆที่ใชในการออกแบบ

หลอดไฟฟลูออเรสเซนต 36w. พรอมครอบพลาสติก หลอดไฟฟลูออเรสเซนต 18w. พรอมครอบพลาสติก หลอดไฟฟลูออเรสเซนต 2 x 36w. พรอมแผนสะทอนแสง S

สวิทช เปด-ปด ชนิดทางเดียว ปลัก๊ ผนัง ตูค วบคุมไฟ

TV

เตาเสียบ สายเคเบิล TV.

T.

เตาเสียบ สายโทรศัพท

ตารางที่ 5.3 แสดงตัวอยางสัญลักษณแสดงอุปกรณตางๆที่ใชในการออกแบบ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา

LP1

THW 4 x 1/c-35 sq.mm. THW 1 x 1/c-16 sq.mm.

LP2

SPARE

THW 4 x 1/c-35 sq.mm. THW 1 x 1/c-16 sq.mm.

SPARE

THW 4 x 1/c-35 sq.mm. THW 1 x 1/c-16 sq.mm.

ฟวส 2A

ฟวส 2A

SPARE

THW 4 x 1/c-35 sq.mm. THW 1 x 1/c-16 sq.mm.

THW 4x 1/c-120 sq.mm. cable ladder

แผนภูมิที่ 5.1 แสดงผังแสดงระบบไฟฟา ( Single line Diagram )

MDB

หมอแปลงชนิดแชนา้ํ มัน 160 kVA , 22kV/400-230V

SINGLE LINE DIAGRAM

THW 4 x 1/c-35 sq.mm. THW 1 x 1/c-16 sq.mm.

66

3. ผังแสดงระบบไฟฟา ( Single line Diagram )แสดงถึงระบบที่จายไปจนถึงสิ้นสุด ระบบที่ปลั๊กหรือตูเซอรกิตเบรคเกอรเพื่อใหทราบถึงขนาดพิกัดของหมอแปลง ; สายปอน ; สายประธาน เปนตน


67

4. แบบโครงสรางของระบบภายใน ( Riser Diagram ) แสดงถึงอุปกรณหลักในระบบ สายปอนและตูควบคุมในแนวดิ่งที่จายไปยังจุดตางๆ

แผนภูมิที่ 5.2 แสดงโครงสรางของระบบภายใน ( Riser Diagram )

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


68

5. ตารางโหลด ( Load Schedule ) แสดงถึงรายละเอียดเกี่ยวกับวงจรตางๆรวมถึง ขนาดพิกัดของโหลด ขนาดสายไฟฟาที่ใช ลักษณะการเดินสาย

แผนภูมิที่ 5.3 แสดงตัวอยางตารางโหลด ( Load Schedule ) 6. แผนผังการวางอุปกรณไฟฟาภายในแบบ ซึ่งโดยปกติจะแยกออกได ดังนี้ 6.1 ระบบแสงสวาง 6.2 ระบบไฟฟากําลัง ( ปลั๊ก ) ,ระบบสื่อสาร 6.3 ระบบสัญญาณเตือนภัย การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


การจัดทําแบบกอสราง

a

a

f

f

f

f

b

โถงใต ถุ นอาคาร

b

f

f

e

e

a

a

e

e

b

d

ทางเดิ นรอบ

โถงใต ถุ นอาคาร

d

ทางเดิ นรอบ

แปลนระบบแสงสว าง ชั้ น 1

e

e

b

d

d

a

a

d

d

S abcdef

ทางเดิ นรอบ

c

c

b

b

c

c

j

j

j

a

โถงใต ถุ นอาคาร

a

k

k

k

S v

l

l

v

l

S jkl

b

b

69

รูปที่ 5.1 แสดงตัวอยางแปลนระบบไฟฟาแสงสวาง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


70

หองน้าํ หญิง

หองน้าํ คนพิการ

F2 C2 +0.80

F2 C2 +0.80

หองน้าํ ชาย

F2 C2 +0.80

F7

F7

ST4

ขึน้

F8

+0.80 F6

2

ทางเดิน หองเก็บอุปกรณ

ขึน้

Line To SDB1/26,28,30 Conductor THW 4x16/10G In condute EMT 1-1/2"

ST3

F6

SDB1

ขึน้

ขึน้

เวที ขึน้

ขึน้

ST5

LP

รานคา 4 SINK LP

รานคา 4 F6

ชัน้ วางถาดสแตนเลส

SINK LP

รานคา 4 SINK LP

0.20

รานคา 4 SINK

ST2 F7

F6 +0.10

ขึน้

UP F9

F9

UP

ขึน้

F9

ทางเขา F3

F8 +0.80

F3 ST1 F7

F10

UP

+0.10 F3

F7

รูปที่ 5.2 แสดงตัวอยางแปลนระบบไฟฟา ปลั๊ก และสื่อสาร

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


1

ขึ้น

ขึ้ น

ขึ้น

ขึ้น SERIAL

SERIAL

ขึ้น

ขึ้น

ขึ้น

ขึ้ น

ขึ้น

9

6.00

10

2.50

ขึ้น

ขึ้ น

SERIAL

11

6.00

ขึ้น

12

6.00

SERIAL

13

5.50

14

ขึ้น

5.00

ขึ้น

15

ขึ้ น

2.50

16

2.50

17

ขึ้น

2

3

4

71

6.00

S lo

pe 1:100

S ER IAL S lo

pe 1:100

S ER IAL S lope

1:100

S ER IAL S ol pe

1:100

7

6.00

8

84.00

S ER IAL

SLOPE

6.00

5

6.00

6

6.00

SLOPE

SERIAL

S ER IAL

SERIAL

S ER IAL

SERIAL

S ER IAL

SERIAL

S ER IAL

ขึ้ น

ขึ้น

ขึ้ น

ขึ้น

ขึ้ น

ขึ้น

1

6.00

ขึ้น

2

6.00

ขึ้ น

3

6.00

4

SERIAL

2.50

2.50

6.00

6.00

H

6.00

G

6.00

F

6.00 42.00

E

6.00

D

6.00

B

A

6.00

C

6.00

รูปที่ 5.3 แสดงตัวอยางแปลนระบบสัญญาณเตือนภัย

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


72

สรุปขั้นตอนการจัดทําแบบกอสราง ขั้นตอนการจัดทําแบบกอสราง เพื่อนําแบบกอสรางดังกลาวไปดําเนินการจัดซื้อจัดจาง เพื่อให การจัดซื้อจัดจาง การควบคุมงาน การตรวจการจางเปนไปอยางสมบูรณ ตรงตาม วัตถุประสงคในการใชงานของอาคาร และการใชงบประมาณ จึงจําเปนตองดําเนินการตาม ขั้นตอนที่ถูกตอง การกําหนดกรรมการออกแบบ กรรมการออกแบบอาคาร ในอาคารแตละหลัง อาจมีองคประกอบไมเหมือนกัน เนื่องจากมี การกําหนดขนาดของอาคาร และประเภทของอาคาร ที่ตองมีสถาปนิก และวิศวกรผูออกแบบ ไมเหมือนกัน เชนหากอาคารมีขนาดพื้นที่เกินกวา 1000 ตารางเมตร ตองใชสถาปนิก ผูออกแบบในระดับสามัญสถาปนิกขึ้นไป องคประกอบของกรรมการออกแบบอาคาร ประกอบดวย 1) สถาปนิก 2) วิศวกรโครงสราง 3) วิศวกรไฟฟา 4) วิศวกรสุขาภิบาล (หากเปนอาคารที่ตองมีวิศวกรสิ่งแวดลอม) 5) วิศวกรเครื่องกล (หากมีระบบเครื่องกลที่ซับซอน) การกําหนดกรรมการออกแบบ ตองเปนคําสั่งจากหัวหนาหนวยงาน เพื่อใหการ จัดซื้อจัดจางสมบูรณ (ควรกําหนดกรรมการออกแบบ ควบคูไปกับกรรมการ กําหนดราคากลางเพื่อคณะกรรมการจะ���ดดําเนินการไปไดพรอมๆ กัน) การกําหนดขอบเขตงาน การกําหนดขอบเขตงาน เปนการกําหนดโดยกรรมการออกแบบ และผูเกี่ยวของ โดยตอง ดําเนินการใหถูกตองตามคําของบประมาณ ซึ่งตองออกแบบใหไมเกินงบประมาณที่ไดรับ ออกแบบใหมีพื้นที่ตรงตามคําของบประมาณ หากมีครุภัณฑประกอบอาคาร ควรดําเนินการ กําหนดไปพรอมการออกแบบอาคาร ทัง้ นี้การกําหนดขอบเขตงาน ควรคํานึงถึงราคาสิ่งปลูก สรางตอตารางเมตร ซึ่งกําหนดโดย สํานักงบประมาณ โดยปกติราคาตอตารางเมตรที่กําหนดโดยสํานักงบประมาณคอนขางต่ํา ผูออกแบบควรคํานึงถึงจุดนี้ หากอาคารมีพื้นที่มากเกินที่กําหนดอาจทําใหไมสามารถปลูกสราง อาคารไดตามงบประมาณ และจะเปนปญหาในการจัดซื้อจัดจาง และหากพื้นทีอ่ าคารนอยกวา คําของบประมาณมากเกินไป ก็จะเปนปญหาตอการอนุมัติแบบรูปรายการ การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


73

การจัดทําแบบตนฉบับ การจัดทําแบบกอสรางตนฉบับ ควรกําหนดมาตราสวนของอาคารใหเหมาะสม (ประมาณ 1:100) และมีความเหมาะสมตอขนาดกระดาษ เพื่อเปนไปตามมาตรฐานการเขียนแบบ ซึ่ง ตามมาตรฐานการเขียนแบบโครงการของรัฐบาล ขนาดกระดาษที่เหมาะสมคือ A1 แตทั้งนีห้ าก อาคารมีขนาดเล็ก อาจกําหนด ใหใชกระดาษขนาด A2 หรือ A3 ไดตามความเหมาะสมและ ประหยัด เมื่อไดจัดทําแบบกอสรางแลวเสร็จแลว และกรรมการออกแบบอาคารไดตรวจสอบ ความถูกตองของแบบรูปรายการแลว กรรมการผูออกแบบ และผูเกี่ยวของตองลงนามในแบบ กอสรางนั้นใหครบถวน นอกจากแบบกอสรางตนฉบับดังกลาวแลว กรรมการผูออกแบบตองจัดทํารายการประกอบ แบบทีใ่ ชควบคูกับแบบกอสราง เนื่องจากในแบบกอสรางนั้นๆ อาจมีรายละเอียดไมครบถวน จึงตองจัดทําใหสมบูรณไปพรอมกับขั้นตอนนี้ การจัดทําประมาณการวัสดุ กําหนดราคากลาง และแบงงวดงาน ขั้นตอนนี้ถือเปนขั้นตอนทีส่ ําคัญ และตองดําเนินการหลังจากแบบกอสรางแลวเสร็จ ทั้งนี้อาจมี การดําเนินการควบคูไปกับ การจัดทําแบบกอสรางในบางสวนได โดยปกติแลวการกําหนด ราคากลางมักเปนขั้นตอนทีม่ ีเวลาในการดําเนินการนอย เนื่องจากตองรอแบบรูปรายการแลว เสร็จ ดังนั้นผูออกแบบและผูกําหนดราคากลาง ตองวางแผนดานเวลาใหดี การขออนุมัติแบบรูปรายการและประมาณราคากลาง กอนนําแบบรูปรายการไปใชในการจัดซื้อจัดจาง ตองขออนุมัติหัวหนาหนวยงาน เพื่อให หัวหนาหนวยงานอนุมัติแบบรูปรายการ ทั้งนี้หัวหนาหนวยงานจะมอบหมายให กองพัฒนา อาคารสถานที่ ทําการตรวจสอบวาแบบรูปรายการดังกลาวถูกตองตามขอกําหนด ระเบียบ หรือไม หากถูกตอง กองพัฒนาอาคารสถานที่ จะดําเนินการนําเสนอ หัวหนาหนวยงานเพื่อ อนุมัติตอไป ทั้งนี้ความลาชาในขั้นตอนนี้อาจเกิดจากแบบรูปรายการไมถูกตอง ขาด รายละเอียด เอกสาร หรือไมมีผูลงนามในแบบ หรือเอกสาร ทําใหตอ งสงเอกสารกลับไปให แกไข ผูเกี่ยวของจึงควรดําเนินการโดยรอบคอบ

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


74

การจัดทําสําเนาแบบกอสราง เมื่อแบบรูปรายการไดรับการอนุมัติแลว ตองมีการจัดทําสําเนาแบบกอสราง ซึ่งเปนแบบพิมพ เขียว หรือสําเนาถายเอกสาร (กรณีแบบมีขนาดเล็ก) จํานวนสําเนาขึ้นกับจํานวนแบบที่จะใชใน การขายแบบ เพื่อหาผูรับจางในกระบวนการจัดซื้อจัดจางและ การทําสัญญาเมื่อไดผูรับจางแลว ในการจัดทําแบบกอสราง ทุกขั้นตอนมีความสําคัญ บางขั้นตอนตองดําเนินการตามระเบียบ กฎหมาย และขอกําหนดอยางเครงครัด หากดําเนินการไดตามขอกําหนด มีความพิถีพิถัน และความถูกตองจะชวยลดปญหาในการกอสรางไดมาก

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


75

บรรณานุกรม กองพัสดุและออกแบบกอสราง. การอานแบบ. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล, 2548. กองพัสดุและออกแบบกอสราง. คูมือการตรวจการจาง คา K และ สัญญา. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล, 2548. สถาปนิกสยาม,สมาคม. คูมือมาตรฐานการเขียนแบบกอสราง. กรุงเทพมหานคร : สมาคม สถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ, 2549. สมศักดิ์ ธรรมเวชวิถี. แบบกอสรางงานสถาปตยกรรมและวิศวกรรม. กรุงเทพมหานคร : คณะ สถาปตยกรรมศาสตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา ลาดกระบัง, มปป. สุขสม เสนานาญ. เขียนแบบกอสราง. พิมพครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร : สมาคมสงเสริมเทคโนโลยี ไทย-ญี่ปุน, 2540. อินทิรา ศตสุข. เขียนแบบชางเทคนิคสถาปตยกรรม. พิมพครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : สมาคม สงเสริมเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุน, 2538. __________. aqua.co.th (Online). Available: http://www.aqua.co.th/th/waste-water-treatmenttank/2010-06-23-06-58-57.html (Access date: 18 August 2010). Ching,Francis,D.K. with Adams,Cassandra. Building Construction Illustrated. 3rd ed. Newyork : John Wiley&Sons, 2000. Jefferis,Alan.and Madsen,David. Print Reading for Architecture & Construction Technology. New York : Delmar Publishers, 1995. Hanks,Kurt. Notes on Architecture. California : Crisp Publications,1981. Hepler,Donald E.,and Wallach,Paul I. Architecture Drafting and Design. 3rd ed. Newyork : McGraw-Hill,1977. Huth,Mark. Introduction to Construction. USA : Delmar Publishers, 1980.

การจัดทําแบบกอสราง

กองพัฒนาอาคารสถานที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา


การจัดทำแบบก่อสร้าง