Nasz Głos polski bezpłatny tygodnik w Irlandii 02.12.2022 (768)

Page 1

3042_DU 224, The Capel Building Mary’s Abbey Dublin 7, Ireland Monika El Amki Piotr Kuderski Małgorzata Kurnyta Patrycja Palczak www.prawnik.ie 085 PRAWNIK 085 7729645 • 01 4910010 Zgodnie z prawem nie można w sprawach spornych ustalać wynagrodzenia jako ułamka lub odsetka uzyskanej kwoty. Klient nie ponosi żadnych kosztów do czasu zakończenia sprawy. Płacimy za raporty medyczne. MAGUIRE McCLAFFERTY SOLICITORS • WYPADKI W PRACY, DROGOWE ORAZ W MIEJSCACH PUBLICZNYCH • PRAWO PRACY • NIERUCHOMOŚCI, PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI REKLAMA 2950_DU PIĘĆ CHIPIARNI Z IRLANDII PÓŁNOCNEJ ZNALAZŁO SIĘ WŚRÓD NAJLEPSZYCH W WIELKIEJ BRYTANII POLSKITYGODNIK INFORMACYJNY www.ng24.ie numer 768 2–8grudnia2022 6,5 TYS. PUBÓW, RESTAURACJI I SKLEPÓW ZAMKNIĘTYCH PO PANDEMII NOWE PRZEPISY OGRANICZĄ SPRZEDAŻ WYROBÓW DO WAPOWANIA Tysiące lokali zniknęło z mapy DodajogłoszenieBEZPŁATNIE // STR. 5 E-papierosy nie dla niepełnoletnich POLSKIPRAWNIK.ie, 01 64 00 030 78 BENBURB STREET, SMITHFIELD, DUBLIN 7 *W sprawach spornych nie można ustalić wynagrodzenia jako ułamka lub odsetek uzyskanej kwoty. ODSZKODOWANIA ZA WYPADKI I OBRAŻENIA OSOBISTE* NIERUCHOMOŚCI 2973_DU // STR. 4 REKLAMA WSZYSTKIE NOWO BUDOWANE DOMY MUSZĄ BYĆ WYPOSAŻANE W INSTALACJĘ DLA POJAZDÓW ELEKTRYCZNYCH Budowlaną rewolucję czas zacząć P o dziesięciu latach od ostatniej debaty Dáil będzie debatować o legalizacji marihuany. Wkrótce do parlamentu trafi projekt ustawy, która zalegalizowałaby używanie w Irlandii konopi indyjskich do celów osobistych. Obecnie wszelkie rekreacyjne używanie tego narkotyku w Republice jest nielegalne. // STR. 3 foto FREEPIK foto PEXELS.COM Projekt legalizacji marihuany przeznaczonej do użytku osobistego trafi do Dáil Szlaban dla irlandzkich polityków // STR. 3 // STR. 6 Tu zjesz najsmaczniejszą rybę foto FREEPIK foto FREEPIK TAOISEACH, TÁNAISTE I INNI OFICJELE Z ZAKAZEM WJAZDU DO ROSJI Wraca debata O TRAWCE • Urazy w pracy* • Wypadki drogowe* • Zaniedbania medyczne* • Wypadki* • Prawo rodzinne • Nieruchomości, przeniesienie własności CRIMMINS HOWARD S OLI C ITORS SPECJALIZUJEMY SIĘ W: ŚWIAD C ZY W sprawie konsultacji prawnych, prosimy o kontakt z naszym tłumaczem: 085-104-77-10 lub 061 361 088 www.crimminshoward.ie info@crimminshoward.ie *W sprawach spornych adwokat nie może naliczać honorarium lub innych opłat i jako procentu lub proporcji w stosunku do zasądzonych lub wynegocjowanych warunków. USŁUGI PRAWNE DLA POLSKI CH K LIENTÓW 3174_DU Klient nie ponosi żadnych kosztów do czasu za kończenia sprawy. Płacimy za raporty medyczne. REKLAMA

Polaków czeka jeszcze większa drożyzna. Powód? Znikną niższe stawki podatku VAT na paliwa, prąd czy nawozy. Winne są temu przepisy Unii Europejskiej. Ceny paliwa, prądu i nawozów wzrosną w 2023 r.

– Będziemy musieli przywrócić wyższe stawki VAT nie tylko w przypadku ener-

gii elektrycznej, lecz także w przypadku paliw i nawozów – tłumaczył wicepremier i minister aktywów państwowych Jacek Sasin (53 l.). Dlaczego wicepremier straszy Polaków jeszcze wyższymi podwyżkami, niż się spodziewają, w nadchodzącym roku? Przyczyna leży w unijnych przepisach i interpretacji ich przez Komisję Europejską. Okazuje się, że obecne regulacje prawne nie pozwa-

stawki VAT na gaz ziemny i nawozy, a paliwa silnikowe nie mogą korzystać z żadnej obniżonej stawki VAT, nawet tymczasowo. Dlatego też wszystko wskazuje na to, że trzeba będzie przywrócić stawki VAT sprzed ich obniżenia w ramach rządowej tarczy antyinflacyjnej. Oznacza to, że zamiast zerowego VAT na nawozy, środki ochrony roślin i inne środki wspo-

będzie VAT 8 proc. W przypadku gazu ziemnego może nastąpić wzrost VAT z 0 do 23 proc., a w przypadku paliw silnikowych z 8 proc. do 23 proc., zaś energii elektrycznej i cieplnej z 5 proc. do 23 proc. A co z cenami żywności? Wicepremier Sasin zapewnił, że tak długo, jak tylko się da i nie będzie gwałtownego sprzeciwu KE, zostaną utrzymane zerowe stawki VAT. AG, KK

Nie zrobili nic, by uratować bezlitośnie bitego Piotra. A potem beznamiętnie patrzyli, jak ulatuje z niego życie.

Skąd wzięło się w Adrianie S. tyle nienawiści i agresji? Nic nie zapowiadało, że spotkanie z alkoholem w tle skończy

się taką tragedią. A jednak Adrian i Piotr B. wzięli się za łby. – Zaczęli zadawać sobie wzajemnie uderzenia. Adrian S. zdobył przewagę nad Piotrem B., który w wyniku zadawanych mu uderzeń upadł na podłogę. Wówczas Adrian S. zaczął kopać i uderzać pięścią leżącego po całym ciele. W efekcie Piotr B. nie podniósł się już z podłogi, leżąc,

gowej w Rzeszowie, która nadzoruje śledztwo w tej sprawie. To jeszcze nie koniec. Niewiele myśląc, Adrian S. postanowił pozbyć się konającego kolegi z mieszkania. Przeciągnął go więc w okolice wyjścia z klatki schodowej i zostawił.

Dopiero wtedy ktoś zadzwonił po pomoc. Niestety, było już za późno. Piotr B. zmarł. Jego oprawca został aresztowany. Odpowie za pobicie ze skutkiem śmiertelnym.

Dariusz S. oraz Zofia M. staną natomiast przed sądem za nieudzielenie pomocy ofierze. Oni również trafili za kraty aresztu. BEATA OLEJARKA

Pijani kłócili się, kto pojedzie autem

Policjanci z Łomży w krótkim czasie odebrali dwa zgłoszenia, które – jak się potem okazało – miały ze sobą związek. Pierwsze dotyczyło kolizji drogowej, której sprawca odjechał, zaś drugie awanturujących się pod sklepem mężczyzn. Mundurowi szybko ustalili, że to oni doprowadzili do stłuczki, a po zrobieniu zakupów pokłócili się o to, który z nich… siądzie za kierownicą auta. Obaj byli kompletnie pijani: 36-latek „wydmuchał” 2,8 promila alkoholu, a jego 38-letni kompan aż 3,6. Młodszy z mężczyzn przyznał się, że to on spowodował kolizję drogową. TEM  POMORSKIE

Zginął na wysypisku

61-letni mężczyzna zginął w wypadku na terenie Zakładu Utylizacji Odpadów w Łężycach. Ok. godz. 13 podczas pracy na wysypisku 61-latek z niewyjaśnionych przyczyn wpadł pod koła samochodu ciężarowego. Mężczyzna zginął na miejscu. Kierowca ciężarówki był trzeźwy. Śledczy ustalają przyczyny i okoliczności śmiertelnego wypadku. PL  ŚLĄSKIE

Szukają zabójcy

Sprawca okrutnego morderstwa na swojej rodzinie Jacek Jaworek jest wciąż nieuchwytny. To mężczyzna, który 10 lipca 2021 r. w Borowcach pod Częstochową rozstrzelał swego brata, bratową oraz ich 17-letniego syna. Masakrę przetrwał młodszy syn małżeństwa 13-letni Gianni. Jaworek zniknął tej samej nocy. Od tego czasu jest poszukiwany m.in. europejskim nakazem aresztowania. Śledczy nie wykluczają żadnej opcji – biorą pod uwagę, że mężczyzna mógł popełnić samobójstwo, ale też może ukrywać się nadal na terenie Polski lub innego kraju. Niedawno ponownie zaczęto przeszukiwać teren w promieniu 5 km od domu, w którym doszło do egzekucji. Poszukiwania trwały kilka dni. PG

EXPRESSEM 
PODLASKIE
DROŻEJ! KONIEC Z NIŻSZYM VAT Prąd , paliwa, nawozy CENA 5% VAT23% VAT benzyny 95 6,60 zł/litr7,40 zł/litr oleju napędowego 7,80 zł/litr 8,80 zł/litr prądu 0,77 zł/kWh 0,97 zł/kWh 2–8/GRUDNIA 2022 POLSKAWYDARZENIA 2 foto reprodukcje BEATA OLEJARKA (3) H orror w miejscowości Albigowa pod Łańcutem (woj. podkarpackie). Najpierw było wesołe i zgodne biesiadowanie, a potem brutalna rozprawa, po której zmarł jeden z uczestników. Piotr B. (†37 l.) został pobity i skopany przez kolegę Adriana S. (26 l.). Wszystkiemu przyglądali się Dariusz S. (30l.) iZofia M. (47l.).
Adrian S. (26 l.) skatował Piotra B. (†37 l.), kopiąc go po całym ciele jego relacjonuje horror KrzyszPOBIŁ na śmierć kolegę Inni patrzyli jak konał Piotrśp.B. (†37 l.) Adrian S. (26 l.) wpadł w szał i brutalnie rozprawił się z Piotrem B. (†37 l.) Dariusz S. (30 l.) nie próbował ani powstrzymać oprawcy, ani pomóc umierającej ofierze Młody mężczyzna spoczął na cmentarzu w rodzinnej Wysokiej pod Łańcutem

Po dziesięciu latach od ostatniej debaty Dáil będzie debatować o legalizacji marihuany. Wkrótce do parlamentu trafi projekt ustawy, która zalegalizowałaby używanie w Irlandii konopi indyjskich do celów osobistych. Obecnie wszel-

kie rekreacyjne używanie tego narkotyku w Republice jest nielegalne.

Za posiadanie marihuany w Irlandii grozi dziś

Wraca debata O TRAWCE

niu wszystkich innych opcji terapeutycznych. Pierwsza w historii recepta wystawiona w ramach programu Medical Cannabis Access Program została jednak zrealizowana dopiero w listopadzie 2021 r., cztery lata po uruchomieniu programu leczenia medyczną marihuaną w 2017 r.

skich, jakie określa Ustawa o nadużywaniu narkotyków z 1977 r.

grzywna w wysokości do 2500 euro lub trzy lata pozbawienia wolności. W Republice legalna jest tylko medyczna marihuana, ale tylko w przypadku leczenia określonych schorzeń, takich jak epilepsja, i to dopiero po wypróbowa-

SZLABAN dla irlandzkich polityków

Taoiseach Micheál Martin, Tánaiste Leo Varadkar, minister spraw zagranicznych Simon Coveney, minister sprawiedliwości Helen McEntee, minister finansów Paschal Donohoe i 47 innych irlandzkich polityków otrzymało zakaz wjazdu do Federacji Rosyjskiej. Powodem są, jak podała strona rosyjska, „antyrosyjskie opinie rządu irlandzkiego wobec toczącej się wojny w Ukrainie”.

Zaskakująca decyzja rosyjskiego MSZ podjęta została 16 listopada. Na liście nie znalazł się ani jeden polityk Partii Zielonych, mimo że wraz z Fianna Fáil i Fine Gael jest ona koalicjantem obecnego rzą-

du. Nie ma na niej też polityków Sinn Fein, obecnie największej partii opozycyjnej w Dáil.

W odpowiedzi irlandzka Komisja Spraw Zagranicznych Oireachtasu 18 listopada wydała komunikat o wydaleniu rosyjskich urzędników powiązanych z ambasadą Federacji Rosyjskiej w Dublinie.

W oficjalnym oświadczeniu przytaczanym przez „The Independent” szef irlandzkiego MSZ Simon Coveney potwierdził, że nie ma planów ani wydalenia ambasadora Rosji z Irlandii, ani zerwania oficjalnych stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami. Aczkolwiek w reakcji na ogłoszenie zakazu wezwano ambasadora Rosji

w Irlandii – Jurija Anatolijewicz Fiłatowa do Iveagh House, w celu udzielenia wyjaśnień i omówienia sprawy. Jednocześnie Rosja nie odwołała swojego ambasadora z Irlandii, a ambasada Irlandii w Moskwie pozostaje nadal otwarta i funkcjonuje normalnie.

Minister Coveney zapewnił też, że żaden z irlandzkich polityków nie planuje w najbliższym czasie oficjalnej podróży do Rosji. Zgodnie z oficjalnymi zaleceniami opublikowanymi na stronie internetowej dfa.ie: „Ministerstwo Spraw Zagranicznych odradza wszelkie podróże do Federacji Rosyjskiej do odwołania”.

Jak twierdzi serwis politco.eu, Gino Kenny, przedstawiciel partii People Before Profit, zapowiedział, że wkrótce jego partia ma zaproponować projekt ustawy „Cannabis Regulation and Control Bill 2022”, która ma umożliwić legalnie posiadanie marihuany na własny użytek. Ustawa miałaby zmienić obecnie obowiązujące przepisy o posiadaniu konopi indyj-

Jak podaje serwis buzz. ie, Irlandia ma jeden z najwyższych wskaźników używania konopi indyjskich w Unii Europejskiej. Statystyki mówią, że 28 proc. osób dorosłych w wieku od 15 do 64 lat deklaruje, że przynajmniej raz w życiu spróbowało tego narkotyku, a 17 proc. używało go w ciągu ostatnich 12 miesięcy. To ponaddwukrotnie więcej niż średnia europejska, która wynosi 7 proc. i oznacza około 550 tys. osób.

Wziąwszy pod uwagę wysoki wskaźnik używania konopi indyjskich w Irlandii, zasugerowano, iż gdyby Irlandia zalegalizowała narkotyk i opodatkowała go na tym samym poziomie, co wyroby tytonio-

we, przewidywany dochód do skarbu państwa mógłby przekroczyć 560 milionów euro rocznie.

Wiele krajów unijnych dopuściło już konopie indyjskie do użytku osobistego. Niedawno Niemcy ogłosiły również plany legalizacji zakupu i posiadania niewielkich ilości marihuany oraz zezwolenia na jej sprzedaż w licencjonowanych sklepach i aptekach, choć reklama samej marihuany byłaby zakazana. Plany Niemiec to decydujący krok w kierunku legalizacji marihuany w tym najbardziej zaludnionym kraju Unii Europejskiej. Jak jednak wypadnie proponowany projekt ustawy o reformie obecnego prawa Irlandii okaże się, gdy trafi do Dáil.

WYDARZENIAIRLANDIA 3 2–8/GRUDNIA 2022 foto FREEPIK 3160_DU REKLAMA
TAOISEACH,
Projekt legalizacji marihuany przeznaczonej do użytku osobistego trafi do Dáil foto FREEPIK
niu wszystkich innych skich, jakie określa Ustawa we, przewidywany dochód

Irlandzkie kina odnotowują spore wzrosty sprzedaży biletów

Irlandzkie kina w końcu mogą świętować ożywienie po pandemii. Z nowo opublikowanych danych wynika, że dotychczasowa sprzedaż biletów do kin w tym roku wzrosła o 178 proc. w porównaniu z analogicznym okresem w 2021 r.

Miniony rok był trudnym czasem dla branży kinowej – przez pierwsze pięć miesięcy roku kina były zamknięte z powodu ograniczeń pandemicz-

nych. Ten rok będzie lepszy, choć sprzedaż kasowa, jak sprawdził „The Independent”, wciąż nie wróciła w pełni do poziomu sprzed pandemii. Liczba biletów sprzedanych w Irlandii pomiędzy styczniem a wrześniem tego roku była niższa niż w tym samym okresie w 2019 r. Nadchodząca przedświąteczna premiera dwóch bardzo oczekiwanych hitów – „Avatar: The Way of Water” i „Black Panther: Wakanda Forever”, może jednak sprawić,

że liczba sprzedanych biletów 2022 r. przekroczy tę z 2019 r.

Przewiduje się, że „Top Gun: Maverick” będzie najlepszym filmem wyświetlanym w Irlandii w tym roku. Wyreżyserowany przez Josepha Kosinskiego film akcji zarobił w Irlandii ponad 6 milionów euro, a światowy box office w wysokości ponad 1,4 miliarda euro uczynił go najbardziej dochodową kontynuacją wszech czasów.

RADOSŁAW KOTOWSKI

Nowe prawo może wkrótce zakazać sprzedaży e-papierosów i produktów do wapowania osobom poniżej 18 r. życia. Propozycja nowych regulacji ma zostać przedłożona przez Ministra Zdrowia Stephen Donnelly do zatwierdzenia przez Radę Ministrów, a nowe przepisy obowiązywałyby od początku nowego roku.

Niektórzy eksperci medyczni uważają, że używanie e-papierosów może być gorsze niż palenie standardowych papierosów, co zmotywowało rząd do uchwalenia przepisów ograniczających dostęp

nastolatków do produktów do wapowania. Są analogiczne do przepisów dotyczących sprzedaży papierosów i innych wyrobów tytoniowych.

Wiele badań naukowych wskazuje na to, że używanie nikotyny we wczesnym wieku może mieć długotrwałe konsekwencje dla rozwoju mózgu. Z danych opublikowanych na początku tego roku, na które powołuje się serwis extra. ie, wynika, że liczba osób wapujących w Irlandii rośnie, a średni wiek młodych ludzi stosowanie używek w postaci e-papierosów wynosi 13–15 lat. W ostatnich latach znacznie rozwinął się też rynek e-papierosów w Irlandii, a sklepy ofe-

rujące ich sprzedaż masowo pojawiają się w irlandzkich miastach i miasteczkach. Nowe przepisy nie tylko ograniczą liczbę sprzedawców detalicznych, którzy będą mogli sprzedawać produkty do wapowania, ale także zakażą reklamowania produktów do inhalacji nikotyny w obszarach zlokalizowanych w pobliżu szkół i innych miejsc, do których regularnie uczęszczają dzieci i osoby nieletnie. Zakaz reklamy będzie obowiązywał również w środkach transportu publicznego, takich jak: Dublin Bus czy LUAS, oraz w pociągach kolei irlandzkiej.

4 IRLANDIAWYDARZENIA 2–8/GRUDNIA 2022
foto FREEPIK
Jeżeli masz problem z piciem alkoholu i chcesz coś zmienić w swoim życiu Anonimowi Alkoholicy AA czekają tel. +353873301230 www.aairlandia.com 2985 _DU 2862_DU
foto OLYMPIA O. MCCOY, WIKIPEDIA, DOMENA PUBLICZNA NOWE PRZEPISY OGRANICZĄ SPRZEDAŻ WYROBÓW DO WAPOWANIA
REKLAMA
KRYSTYNA ZIELIŃSKA Ożywienie przed wielkim ekranem REKLAMA E-papierosy nie dla niepełnoletnich Tom Cruise z reż. Josephem Kosinskim na premierze "Top Gun Maveric" w maju 2022 r. # TYTUŁ kraj pochodzenia WYNIKI BOX OFFICE (w milionach funtów brytyjskich) dystrybutor 1 Top Gun: Maverick USA 83.4 Paramount 2 Minions: The Rise Of Gru USA 46.0 Universal 3 Doctor Strange In The Multiverse Of Madness UK/USA 42.1 Disney 4 The Batman UK/USA 40.8 Warner Bros 5 Thor: Love And Thunder USA/Australia 37.5 Disney 6 Jurassic World: Dominion UK/USA 35.1 Universal 7 Sing 2 USA 33.0 Universal 8 Elvis USA/Australia 27.6 Warner Bros 9 Sonic The Hedgehog 2 USA/Japan 27.0 Paramount 10 Uncharted USA/Esp 24.2 Sony Pictures Top lista 10 najlepszych filmów wyświetlanych w UK i Irlandii, 01-03-2022 *Dla celów dystrybucyjnych UK i Republika Irlandii traktowane są jako jedne terytorium Źródło: British Film Institute – Research and Statistics Unit

Obaj zabójcy Any już w więzieniu

Sprawca głośnego zabójstwa 14-letniej Any Kriegel, znany w mediach jako „Boy B”, został przeniesiony z aresztu dla nieletnich. Trafił do tego samego więzienia, co jego wspólnik, „Boy A”, po tym, jak w październiku skończył 18 lat. W 2019 r. obaj chłopcy stali się najmłodszymi skazanymi mordercami w historii kraju, gdy uznano ich za winnych brutalnej napaści na tle seksualnym oraz morderstwa 14-latki, do którego doszło 14 maja 2018 r.

Sprawcy zbrodni, do której doszło w opuszczonym domu w Lucan, w zachodnim Dublinie, mieli wówczas zaledwie 13 lat. Ich ofiarą padła urodzona w Rosji w 2004 r. Ana, która w w 2006 r. została adoptowana przez mieszkających w Irlandii Patrica i Geraldine Kriégel.

Podczas procesu o morderstwo, który odbył się w 2019 r. i zszokował całą Irlandię, ujawniono, że „Boy A” dokonał napaści seksualnej i brutalnie pobił Anę na śmierć w posiadło-

B” trafił z aresztu dla nieletnich do ośrodka dla dorosłych

ści po tym, jak jego wspólnik „Boy B” podstępnie zwabił tam Anę. Jako przyczynę śmierci określono uraz głowy powstały w wyniku ciosu zadanego tępym narzędziem.

Pomimo szerokiego zainteresowania mediów w Irlandii, z uwagi na wiek chłopców i ich ofiary, proces odbił się niewielkim echem w mediach międzynarodowych.

Po wyroku dwójka młodocianych zabójców została wysłana do Oberstown Children Detention Campus w Fingal w hr. Dublin.

Obaj chłopcy podczas procesu otrzymali dożywotnią publiczną anonimowość. W rezultacie nawet po zakończeniu odbywania kary więzienia nazwi-

sko żadnego z nich nigdy nie może zostać wymienione w mediach, w literaturze faktu lub opracowaniach naukowych.

Nie ujawniono też nazwy więzienia, w którym przebywają skazani. Jak podał „The Irish Mirror”, mimo że znajdują się obecnie w tym samym miejscu, nie utrzymują przyjaznych stosunków i ze sobą nie rozmawiają, chociaż kiedyś byli bardzo bliskimi przyjaciółmi.

Wiadomo też, że tożsamość „Chłopca A” i „Chłopca B” nie została ujawniona innym osadzonym, ponieważ mogłoby to stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa. Tylko ograniczona liczba personelu więziennego jest świadoma ich personaliów i popełnionego przestępstwa.

W październiku „Boy B” wycofał apelację od wyroku 15 lat więzienia za morderstwo. Prawnicy nastolatka powiedzieli trzyosobowemu sądowi apelacyjnemu, że ich klient nie chce już wnosić apelacji. „Boy A” skazany na dożywocie może ubiegać się o wcześniejsze zwolnienie dopiero po 12 latach. NG

Tysiące lokali zniknęło z mapy

Dla niektórych to oznaka „dewastacji branży restauracyjnej”. Według najnowszych danych Departamentu Handlu i Przedsiębiorczości od początku pandemii koronawirusa w 2020 r. do 6 listopada 2022 r. w Republice Irlandii zamknięto łącznie 6544 firmy.

Wśród hrabstw, w których zamknięto najwięcej sklepów, pubów i firm działających w branży restauracyjnej, są Dublin (2612), Cork (594), Kildare (336) i Galway (333). Tak wysokie liczby, zdaniem komentatorów, wskazują na duży kryzys.

W bieżącym roku, wiele lokalnych firm ma problemy z utrzymaniem działalności i rentowności przy lawinowo wzrastających kosztach energii elektrycznej, mniejszej liczbie

klientów oraz problemach z rekrutacją i utrzymaniem personelu. Właściciele wielu firm obawiają się o przyszłość, Mimo że przetrwali pandemię i przedłużające się okresy lockdownu, obecny kryzys związany z rosnącymi kosztami utrzymania może ostatecznie doprowadzić do upadku ich biznesów.

Choć nadchodzące święta prawdopodobnie zapewnią niewielki wzrost sprzeda-

ży i dochodów, to nie pokryją wcześniejszego deficytu. Nadchodzące miesiące zimowe są wielką niewiadomą dla właścicieli wielu firm. Wielu przyznaje, że choć pełen wyzwań rok 2022 dobiega końca, to w kolejnym roku wcale może nie być lepiej. Galopująca inflacja i perspektywa niższych dochodów klientów nie rysują zbyt optymistycznych widoków.

CKU Centre for Counselling and Therapy – Jesteśmy organizacją pożytku publicznego, która rozpoczęła swoją działalność 30 maja 2009 r. Od tego czasu wspieramy, leczymy oraz pomagamy w rozwoju osobistym osobom z różnymi potrzebami.

Jeśli jesteś osobą w trudnej sytuacji z powodu nadużywania alkoholu, narkotyków, innych substancji psychoaktywnych lub ryzykownych zachowań, możesz zgłosić się po pomoc.

Jeśli w twoim najbliższym otoczeniu lub w rodzinie jest osoba, która ma problem z używaniem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych, to również uzyskasz pomoc.

Nie wahaj się, pomoc zaczyna sie w chwili, gdy zdecydujesz się sięgnąć po telefon.

Możesz też napisać do nas maila na adres:

RADOSŁAW KOTOWSKI IRLANDIAWYDARZENIA 5 foto FREEPIK foto FACEBOOK.COM/ANA-KRIEGEL 2–8/GRUDNIA 2022
„Boy
info@ckudublin.org 3166_DU
TYS. PUBÓW, RESTAURACJI I SKLEPÓW
PO PANDEMII
REKLAMA 6,5
ZAMKNIĘTYCH

Wszystkie nowo budowane domy muszą być wyposażane w instalację dla pojazdów elektrycznych

Budowlaną rewolucję czas zacząć

Zgodnie z nowymi przepisami budowlanymi, które weszły w życie 1 listopada 2022 r., wszystkie nowo budowane domy i budynki mieszkalne w Republice muszą być wyposażone w infrastrukturę umożliwiającą ładowanie pojazdów elektrycznych (EV). Ma to umożliwić w przyszłości instalację punktów ładowania - oznajmiła minister mieszkalnictwa Darragh O’Brien.

Według informacji podanych w „The Journal” nowe przepisy obowiązują niezależnie od tego, czy właściciel domu posiada pojazd elektryczny, czy nie, i doty-

rodzinnych znajdujących się w trakcie generalnego remontu, w których parking znajduje się wewnątrz lub w sąsiedztwie budynku, a remont obejmuje parking lub infrastrukturę elektryczną budynku lub parkingu.

W ramach irlandzkiego planu działań na rzecz ochrony klimatu rząd zobowiązał się do tego, aby 100 proc. pojazdów sprzedawanych w 2030 r. miało napęd elektryczny, z ambitnym celem osiągnięcia pułapu 945 tys. tego typu pojazdów. Obecnie popularność pojazdów elektrycznych w Irlandii stale rośnie. Według Centralnego Urzędu Statystycznego na irlandzkich drogach zarejestrowanych jest obecnie ponad 45 tys. tego typu pojazdów.

Liczba nowych samochodów elektrycznych sprzedanych w pierwszych dziesięciu miesiącach 2022 r. wzrosła o ponad 80 proc., z 8 089 do rekordowego poziomu 14 707 w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Co ciekawe, całkowita licz-

ba samochodów wyłącznie elektrycznych i hybrydowych osiągnęła poziom 41 684 – najwyższy w historii udział w rynku irlandzkim wynoszący prawie 43 proc.

Jednocześnie zanotowano znaczny spadek sprzedaży samochodów z silnikiem Diesla - z 33 538 do 26 309, co oznacza spadek o 7 229 pojazdów, czyli 21,5 proc. Przyczyniła się do tego cena detaliczna oleju napędowego, która wynosi obecnie ok. 2 euro za litr.

Sprzedaż tradycyjnych samochodów benzynowych, choć w znacznie mniejszym stopniu, również zaliczyła spadek – z 31 944 do 29 427 pojazdów, co oznacza zmniejszenie się liczby tego typu pojazdów na irlandzkich drogach o 2517 lub o 8 proc.

Pomogliśmy

62 tys. uciekających przed wojną

Z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego (CSO) wynika, że do 6 listopada obywatelom Ukrainy na mocy dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie tymczasowej ochrony wydano 62 425 numerów PPS. Tylko w pierwszym tygodniu listopada przybyło z Ukrainy do Republiki ok. 1100 osób.

Irlandzcy urzędnicy ujawnili najnowsze dane dotyczące osób szukających schronienia w Republice. Oprócz tysięcy uchodźców przebywających obecnie na tymczasowych kwaterach,

w hotelach i innych obiektach w całym kraju, prawie 7 tys. uchodźców mieszka obecnie na kwaterach prywatnych, a ponad 3,2 tys. u gospodarzy otrzymuje tzw. opłatę uznaniową za zakwaterowanie ukraińskiego uchodźcy. Opłaty te do tej pory wynosiły 400 euro niezależnie od liczby zakwaterowanych osób, jednak ostatnio zostały zwiększone, i od 1 grudnia właściciele nieruchomości, którzy przyjęli pod swój dach uchodźców ukraińskich otrzymają 800 euro miesięcznie.

Mimo że Irlandia nie ograniczyła przyjmowanej liczby Ukraińców ucieka-

jących przed wojną, ambasada Ukrainy w Dublinie ostrzegła już swoich obywateli, którzy mogliby rozważać przyjazd do Irlandii, przed problemem ze znalezieniem dla nich zakwaterowania.

Mając na uwadze niepewność, co do rozwoju sytuacji wojennej na Ukrainie w najbliższych miesiącach, należy spodziewać się kontynuacji napływu uchodźców do krajów Unii Europejskiej, w tym Republiki Irlandii. Będzie to owocowało dalszą presją na rząd w kwestii zapewnienia im zakwaterowania.

2–8/GRUDNIA 2022
LICZBA UKRAIŃSKICH UCHODŹCÓW W IRLANDII WCIĄŻ ROŚNIE
6 IRLANDIAWYDARZENIA 3051_DU REKLAMA
foto FREEPIK
REKLAMA
foto FREEPIK
czą: nowych domów z parkingiem znajdującym się w granicach posesji; nowych wielorodzinnych budynków mieszkalnych; mieszkalnych budynków wielo-

Tu upolujesz najsmaczniejszą rybę

istnieje jeden typowo brytyjski lub irlandzki rodzaj posiłku, jest to ryba z frytkami. Niezależnie od tego, czy twoją ulubioną rybą jest dorsz, plamiak, mor-

szczuk, czy inna odmiana tego skarbu oceanu, ryba z frytkami (oczywiście z octem słodowym!) jest podstawą diety tutejszych mieszkańców od pokoleń. Właśnie wybrano najlepsze serwujące je lokale.

W czasach gdy wiele pubów i restauracji walczy o to, by pozostać otwartymi i zarabiać, wspaniale jest widzieć, że nie tylko jeden, ale aż pięć miejsc z rybami i frytkami z Irlandii Północnej, powszechnie nazywanych „chipperami” lub „chippies”, znalazło się na szczycie listy brytyjskiego plebiscytu Good Food Awards 2023 w kategorii „Fish and Chips”.

Jak podaje serwis belfastlive.co.uk, chipiarnie z Belfastu, z hrabstw Antrim i Down zostały uznane za jedne z najlepszych w tej branży spośród lokali z najdalszych zakątków Wielkiej Brytanii. Wybrane zostały ze względu

na jakość żywności, obsługę i wartość posiłku.

Pięć chipiarni nagrodzonych na tegorocznych nagrodach Good Food Awards (w kolejności alfabetycznej) to:

Chippy, Antrim (www.facebook.com/ TheChippyRailwayStreetAntrim)

Ten wielokrotnie nagradzany sklep z rybami i frytkami znajduje się przy ul. Railway Street w centrum miasta Antrim. Jest otwarty przez siedem dni w tygodniu, oferują też usługę dostaw. Ma również własną aplikację, którą można pobrać na telefon, aby złożyć zamówienie na odbiór lub dostawę.

Doc's Fish & Chips, Newcastle, Ardglass i Downpatrick (docs.fish, twitter.com/ docsdownpatrick).

Założona w 2006 r. firma Doc's to sklep z rybami

i frytkami oraz kawiarnia z lokalizacjami w Newcastle, Ardglass i Downpatrick. Niezależnie od tego, czy szukasz tradycyjnego obiadu z rybą z frytkami, dania na wynos, czy też chcesz spróbować czegoś z ich kawiarnianego menu, oferują szeroki wybór opcji, które koncentrują się na wysokiej jakości i dobrej cenie.

Fish City, Belfast (www.fish-city.com)

Fish City położone w sercu Belfastu to wie-

lokrotnie nagradzana restauracja rybna, której produkty pochodzą z lokalnych gospodarstw i połowu. Lokal oferuje różnorodne dzienne i wieczorne menu, w tym szeroki wybór przystawek z owocami morza. Restauracja słynie z tarasu na świeżym powietrzu. Dostępna jest również usługa na wynos.

John Long w Belfaście (www.johnlongs.com)

Najdłużej istniejący sklep z rybami i frytkami w Belfaście. Klienci odwiedzają

John Long's w poszukiwaniu dobrej ryby od 100 lat, a według ich strony internetowej firma jest „jednym z 7 największych cudów Belfastu” oprócz słynnych Europa Hotel, Linen Hall Library, Peace Walls, Ulster Museum, Harland and Wolff i Crown Liquor Saloon.

Lokal znajduje się przy ul. Athol, z charakterystycznym czerwono-białym szyldem. Z budynku Opery skieruj się w dół Grosvenor Road w kierunku Westlink. Ulica Athol znajduje się po prawej stronie.

Mortons, Ballycastle w hr. Antrim

(mortonsfishballycastle.com)

Lokal został założony przez Johnny'ego Mortona, który ponad 100 lat temu zaczął sprzedawać ryby w okolicach Ballycastle i pobliskich wsiach. Dziś w portowym rejonie Ballycastle sklep Mortons ze świeżymi rybami i chipiarnia handlują obok siebie. Ryby oferowane u Mortona, jeśli jest to możliwe, poławiane są lokalnie lub pozyskiwane od rybaków w portach w Greencastle w Donegal i Portavogie w hr. Down. NG

2–8/GRUDNIA 2022 REKLAMA 7 IRLANDIAPÓŁNOCNA
Pięć chipiarni z Irlandii Północnej znalazło się wśród najlepszych w Wielkiej Brytanii
foto FREEPIK

Polacy boją się, że państwo jak domek z kart

„Super Express”: – Wasz kolejny raport na temat stanu ducha Polaków i wyni kających z niego postaw politycznych pokazuje, jak odbieramy czasy perma nentnego kryzysu – pandemicznego, wojennego, gospodarczego. Co z waszych badań wynika?

Sławomir Sierakowski: – W Polsce zaszła przede wszystkim zasadnicza zmiana, wynikająca z wojny w Ukra inie i ucieczki przed nią Ukraińców – po wojnie staliśmy się krajem homogenicznym, a nagle pojawiła się w naszym kraju niemal 10-proc. mniejszość ukraińska. To zmiana, która musi mieć gigantyczne konse kwencje dla społeczeństwa, psycho logii naszego społeczeństwa, także dla polityki. A to niejedyna niemal rewolucyjna zmiana.

Prof. Przemysław Sadura: – Polacy po kilku latach kryzy sów: pandemicznego, wojny tuż za naszą granicą, inflacji czy kryzy su energetycznego są wewnętrz nie poharatani. Stracili jakiekol wiek poczucie pewności. Mają wrażenie, że rzeczywistość rozpa da im się w r ękach. Okazuje się, że sens traci planowanie przyszłości, ponieważ nie wiadomo, co nas cze ka. Zaczynamy więc funkcjonować w trybie doraźnym. Już pandemia pokazała, jak kruche były łączą ce nas więzi społeczne i dziś Pola cy pozostają mocno odizolowani od społeczeństwa.

– Wskazujecie w raporcie, że ma to duży wpływ na zdrowie psychiczne Polaków. Sadura: – Rzeczywiście, rosnąca zewsząd presja powoduje proble my psychiczne i rośnie potrzeba skorzystania z pomocy specjali stów. Plusem tego wszystkiego jest dowartościowanie sfery zdrowia psychicznego. Jeszcze przed pande mią mieliśmy z tym problem. Teraz okazuje się, że nawet w mniejszych miejscowościach starsze panie deli berują o tym, ile trzeba czekać na psychoterapię. Wiedzą, czym ona jest i ile kosztuje prywatna wizy ta. Rośnie zresztą oczekiwanie, że państwo każdemu zaoferuje dostęp do pomocy psychologicznej. Ogólnie dominujące jest poczucie, że życie stało się problemem, z którym wszy scy muszą się zmagać.

– W ogóle mam wrażenie, że wspólnym mianownikiem tego kryzysowego czasu jest napięcie między oczekiwaniem, że państwo będzie nam pomagać i tworzyć dobrej jakości usługi publiczne, a roz czarowaniem, jak źle nasze państwo działa. Jak to wpływa na nasze patrze nie na rzeczywistość?

Sierakowski: – To rozczarowanie państwem jest stałym elementem naszego życia społeczno-politycz nego i jako społeczeństwo, także z historycznych powodów, jeste śmy raczej przyzwyczajeni, że pań stwo to wróg. Przez ostatnich 30 lat udało się jednak dokonać pewnych pozytywnych zmian, ale w ostat nich latach jako państwu nie uda ło się tych zmian pchnąć dalej. PiS w czasie swoich rządów zafundo

wał nam serię trzęsień ziemi i kolej nych skandali, które – na co jako socjologowie staramy się zwracać uwagę – doprowadziły do katastro fy na poziomie zaufania Polaków do państwa. Patrzymy zresztą na kla sę polityczną i widzimy, jak ona się zachowuje, więc kalkulujemy, na co z jej strony możemy liczyć, a co musi my zapewnić sobie sami. Co więcej, jej zachowanie, zwłaszcza rządzą cego PiS, sprawia też, że przestaje my ufać sobie nawzajem jako spo łeczeństwo. Widząc oszukujących, żerujących na państwie polityków PiS, wyrażających się pogardliwie o kolejnych grupach społecznych, nie dostajemy też dobrych wzorców. – W ogóle ciekawe, że bardzo różne gru py społeczne łączy to, że choć oczeku jemy dużo od państwa, chcemy, żeby finansowali je inni. Podatki powinny być wyższe, ale nie dla mnie.

Sadura: – Nie ufamy bowiem pań stwu, że dostarczy produktów dobrej jakości. Bardzo chętnie obarczamy państwo różnymi zadaniami, ale głównie po to, żeby się nim rozcza rować i potwierdzić swoje przeko nanie, że państwo nie jest skutecz ne. Dobrym przykładem jest to, co Polacy sądzą o programie 500 plus. – A co sądzą?

Sadura: – Patrzą na to, do kogo te pieniądze trafiają, a duża część bada nych przez nas wskazuje, że trafia ono do tzw. patologii czy tych, którzy bez tych pieniędzy i tak by sobie pora dzili. Zamiast dostrzec, jaką korzyść z tego programu ma każdy z osob na, skupiamy się na tym, kto nad użył zaufania, dostał pieniądze nie potrzebnie. To dowodzi tego, o czym wspomniał Sławomir Sierakowski – braku zaufania do współobywate li. Naszym problemem jest bowiem nie tylko brak zaufania do państwa czy instytucji publicznych, lecz tak że do innych członków społeczeń stwa. Mało tego, przeciążone pań stwo nie radzi sobie z zaspokojeniem potrzeb Polaków, a tu nagle pojawia ją się uchodźcy z Ukrainy, którym też trzeba pomóc. Pojawiają się oba wy, że nie wystarczy dla wszystkich i rośnie lęk, że za chwilę rozsypie się to wszystko jak domek z kart. – Wątek niechęci Polaków do ukraińskich uchodźców uczyniliście wręcz tytułem waszego raportu. Wskazujecie, że kibi cujemy Ukrainie w wojnie z Rosją, ale nie podoba nam się obecność Ukraiń ców w Polsce. Wynika to, jak zasygnalizował Przemysław Sadura, nawet nie z jakiejś genetycznej ksenofobii Pola ków, ale z lęków, że państwo nie da rady i odbije się to negatywnie na nas.

Sierakowski: – Tak, w raporcie pojawia się wiele istotnych wątków – kwestia zdrowia psychicznego, jak zmieniło się pole polityczne, w którym zmieniły się oczekiwania wobec polityków – ale ten dotyczą cy niechęci do ukraińskich uchodź ców wydał nam się szczególnie alar mujący. Tym bardziej że choć wiele z tego, o czym piszemy, jest dysku towane publicznie, to akurat sto

sunek do Ukraińców jest obszarem rosnącej sprzeczności.

– To znaczy?

Sierakowski: – Jest to problem, który nabrzmiewa podskórnie, ale na poziomie dyskusji publicz nej on praktycznie nie istnieje. Mamy z jednej strony coraz gor sze warunki, które oferuje państwo na poziomie usług publicznych, więc rosną obawy, czy państwo nie zawiedzie samych Polaków. Narasta też zmęczenie pomocą. Po tylu miesiącach jej niesienia jest to naturalne, a państwo się w nią nie włączyło. Było oczekiwanie, że państwo przejmie ciężar pomocy ukraińskim uchodźcom, ale stało się coś przeciwnego – zlikwidowano różne formy wsparcia. Chciałbym, żeby nasze ustalenia przyczyniły się do dyskusji, która doprowadzi do wypracowania rozwiązań, a nie zostanie wykorzystana przez rady kałów do celów politycznych.

– Konfederacja jako jedyna partia tę ist niejącą niechęć i strach Polaków pró bowała zmonetyzować politycznie. Bezskutecznie. Czyżby nasze postawy wobec ukraińskich uchodźców nie były sprawą na tyle polityczną, by można było na tym budować kapitał?

Sadura: – Na razie nie przełożyło się to na politykę, ale nie wyciągał bym z tego wniosków, że nie może się przełożyć. Tym bardziej że nie tyl ko z naszych badań, ale także tych

realizowanych przez inne ośrodki badawcze, wynika, że gotowość do pomocy ukraińskim uchodźcom spada. Mamy więc do czynienia z pewnym trendem. Zanim się to obróci w jakąś zorganizowaną akcję przeciwko uchodźcom, trochę czasu może jeszcze minąć. Jeśli pojawią się siły polityczne, które ten trend będą chciały skapitalizować, mogą ten proces przyspieszyć. Dość przy wołać to, co już wcześniej widzieli śmy, jeśli chodzi o nasz stosunek do uchodźców.

– Co ma pan na myśli?

Sadura: – Polacy przez długi czas byli zwolennikami pomagania wszystkim uchodźcom. Mamy dane w zasadzie od początku XXI w., z których wynika, że ok. trzy czwarte ankietowanych opowia dało się za pomocą uchodźcom, a nawet osiedlaniem ich w Polsce na stałe. To zmieniło się w 2015 r., kiedy mieliśmy kryzys uchodź czy w Europie, UE podjęła decy zję o relokacji uciekających ludzi z Afryki i Bliskiego Wschodu. PiS wykorzystał ten temat, rozpalając nastroje antyuchodźcze i prowa dząc wokół nich mobilizację poli tyczną. Odwrócono postawy Pola ków wobec uchodźców o 180 stopni. Jeśli udało się to wtedy, dlaczego komuś nie mogłoby się to udać obecnie wobec uchodźców ukra ińskich? Powinniśmy się do tego

Gotowość do pomocy ukraińskim uchodźcom spada. Mamy więc do czynienia z pewnym trendem. Zanim się to obróci w jakąś zorganizowaną akcję przeciwko uchodźcom, trochę czasu może jeszcze minąć (...)

przygotować, by przeciwdziałać tego typu próbom.

– Jak rozbroić tę bombę? Mówić do Pola ków językiem korzyści? Że Ukraińcy odprowadzili w Polsce 10 mld zł podat ków, współfinansując nasze państwo, a zdecydowana większość z nich pod jęła pracę?

Sierakowski: – Oczywiście wolał bym, żebyśmy pomagali Ukraiń com nie tylko ze względów prag matycznych, lecz także z wyższych pobudek – to ludzie, którzy uciekli w końcu przed rosyjskim bestial stwem. Nie przyjechali do Polski, dlatego że chcieli, ale dlatego że nie mieli wyjścia. Pamiętajmy, że 400 tys. uchodźców podjęło pra cę. A przecież to najczęściej matki z dziećmi i sam fakt, że wzięły spra wy w swoje ręce powinno budzić szacunek. Szczęśliwie tak się też składa, że polski rynek pracy jest w stanie wchłonąć tak dużą licz bę ludzi i jak mówią ekonomiści, znajdzie na nim drugie tyle miej sca. Pamiętajmy, że zmagamy się z niedoborem rąk do pracy i Ukra ińcy po prostu nas ratują. Dla ludzi, którzy sami mają ciężko i zmagają się ze skutkami przeróżnych kry zysów, to na pewno mogą być argu menty, które do obecności Ukraiń ców w Polsce przekonają. Jest też coś jeszcze.

– Co takiego?

Sierakowski: – Dałbym też prawo do wyartykułowania tej niechęci. To swego rodzaju wentyl bezpie czeństwa. Da to poczucie tym oso bom, że są wysłuchane. Znacznie gorzej, jeśli mieliby poczucie, że ich głos jest ignorowany, a media ich oszukują. To prowadziłoby do kumulacji tego typu nastro ju i jakaś partia mogłaby na tych emocjach budować poparcie. Lepiej, żeby o tych nastrojach Polacy czy tali w gazetach, niż mieliby mówić,

8 POLITYKAPOLSKA 2–8/GRUDNIA 2022 JAK POLACY PATRZĄ NA ŚWIAT PO SERII KRYZYSÓW OD PANDEMII PO WOJNĘ W UKRAINIE
Sławomir SIERAKOWSKI Socjolog, szef „Krytyki Politycznej” Prof. Przemysław SADURA Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
foto WOJCIECH TRACZYK
Ogromne kolejki do lekarzy to przykład zapaści państwa
[

rozpada się

że wszyscy kłamią i jest tylko jedna partia, która ich słucha i ich lęków nie ignoruje. Myślę, że można radzić sobie z problemem niechęci wobec Ukraińców na wiele sposobów. Trzeba tylko zacząć. – À propos tego, o czym wspomniał Sławomir Sierakowski – przekonania, że wszyscy kłamią, coś ukrywają i manipulują opinią publiczną – z waszych badań wynika, że odpowiedzią klasy ludowej na świat, który wypadł z formy, jest ucieczka w teorie spiskowe: nasze problemy to wynik knowań wrogów wewnętrznych i zewnętrznych i jakichś bezosobowych niecnych sił. Jak poważny to problem? Sadura: – To bardzo poważny problem. Nasi rozmówcy zwrócili się w stronę mediów społecznościowych jako ważnego źródła informacji. Ich zdaniem media mainstreamowe przedstawiają ugładzoną wizję rzeczywistości wynikającą z poprawności politycznej. Donosimy o sukcesach ukraińskich na froncie, ale już niekoniecznie o ich porażkach. Informujemy o tym, jak chętnie Polacy pomagają Ukraińcom, ale nie mówimy o lękach, z którymi się zmagają. Dlatego tak ważne są dla nich media społecznościowe, w których, jak wiemy, rozlewają się różne narracje, służące dezinformacji. Stamtąd pochodzi też wiele opowieści, które nazywamy, „opowieściami chwastami”.

Czym one są?

Sadura: – To powtarzane historie rozchodzące się trochę na zasadzie mechanizmu plotki. Ktoś usłyszał o roszczeniowych Ukrainkach, które nie zapłaciły w aptece lub u fryzjera, następnie opowiada to jako własną historię. Powtarza to innym. Ci zaś gubią się, czy czytali o tym w internecie, czy zasłyszeli od znajomych. To jest więc niebezpieczny proces, wynikający z tego, że media mainstreamowe pewnych trudnych tematów wolą nie poruszać. Stają się one jednak przedmiotem dociekań czy to amatorów, czy zawodowców opłacanych przez siły prorosyjskie, wynajętych do tego, by siać dezinformację. Moim zdaniem wprowadzanie tych trudnych wątków do debaty publicznej powinno pomóc. Tym bardziej że nigdy próba wyparcia czy stłumienia niepokoju nie działa. Mówiąc o stosunku do Ukraińców, musimy też pamiętać, że Polacy bardzo dużo zrobili, by im pomóc. Bardzo często to te same osoby, które na początku wojny pomagały, a teraz odczuwają lęk, że rośnie inflacja, obciążenia dla budżetu i strach, czy my jako państwo damy radę. Powinniśmy dać prawo wyrazić te emocje i mówić, że każdy może mieć jakieś obawy lub wątpliwości. Rozmawiał

Trzecia kadencja PiS to polexit na raty

podmiotów na lewo od PiS. Dopiero one łącznie mają taką liczbę mandatów, żeby pozbawić go władzy. Pytanie tylko, czy aby ta koalicja na pewno jest możliwa.

„Super Express”: – Podróże Jarosława Kaczyńskiego po Polsce szkodzą PiS, nie mają wpływu na poparcie dla tej partii czy mogą przysporzyć jej nowych zwolenników?

Prof. Antoni Dudek: – Na pewno nie przysparzają nowych zwolenników i co do tego nie mam cienia wątpliwości. Natomiast czas pokaże, czy szkodzą. Moim zdaniem mogą zaszkodzić, bo już niektóre z wcześniejszych wypowiedzi prezesa, chociażby te dotyczące młodych kobiet, przebiły się do tzw. świadomości masowej. Trzeba pamiętać, że słowa prezesa mają dwa kręgi odbiorców: tych, którzy interesują się polityką, i to jest wyraźna mniejszość, oraz tych Polaków, którzy nie śledzą polityki na bieżąco i docierają do nich tylko odgłosy występów prezesa. One mu raczej nie pomogły, bo były to wypowiedzi człowieka, który jest z innego świata i z innej rzeczywistości. Powodów do radości prezes tu raczej nie ma. Z drugiej jednak strony, kiedy spojrzymy na sondaże, to PiS przez cały czas trzyma się na tym poziomie, który mu daje pierwsze miejsce w następnym Sejmie. I to może utrzymywać Jarosława Kaczyńskiego w przekonaniu, że warto jeździć. – Ostatni sondaż daje PiS 193 mandaty i brak zdolności koalicyjnych. – (…) Jedyna szansa na odebranie PiS władzy to jest zbudowanie tzw. kordonowej koalicji, a więc tych czterech

– Już wiemy, że szanse na stworzenie jednej listy opozycji są znikome.

– Nie można tego jeszcze powiedzieć na 100 proc., ale brak jednej listy opozycji jest bardzo prawdopodobny. Jednak wszyscy liderzy mówią zarazem, że rozumieją, że muszą stworzyć wspólny rząd po wyborach. Teraz jednak rodzi się pytanie, czy oni rzeczywiście są w stanie się porozumieć.

– Pan, jak rozumiem, ma wątpliwości?

– Nie mówię, że nie będą w stanie stworzyć tego rządu, ale uważam, że jeśli chcą mieć dobry wynik, to już przed wyborami powinni pokazywać Polakom, że to będzie możliwe. Inaczej mówiąc: nawet jeśli nie stworzą wspólnej listy, to powinni pokazywać, że potrafią współpracować.

– Jak to powinno wyglądać w praktyce?

– Ilekroć dzieje się coś istotnego, a takim wydarzeniem było np. to, co się stało w Przewodowie, to natychmiast ta czwórka liderów opozycji powinna się spotykać i wydawać wspólne oświadczenie, pokazywać, że może się różnią w wielu sprawach, ale w tej mają wspólne stanowisko. Ważne jest, żeby przyszłych, dziwnych inicjatyw PiS nie krytykował każdy na własną rękę, tylko żeby działali razem. To bowiem będzie budowało przekonanie wśród wahających się wyborców, że owi politycy będą potrafili współdziałać w jednym rządzie. Jeśli przez najbliższych kilka miesięcy tego wrażenia nie zbudu-

ją, to stracą szansę na głosy tej części wyborców, którzy uważają, że Polska jest dziś w trudnym położeniu i potrzeba jednego decydenta. Po drugiej stronie nie ma wątpliwości, kto podejmuje decyzje – nie premier, nie prezydent, tylko prezes Kaczyński.

– Dlaczego po stronie opozycji na razie brakuje tej współpracy?

– Oni wszyscy, poza strategicznym celem odsunięcia PiS od władzy, chcą mieć w ramach nowej władzy lepsze pozycje startowe. Kluczem oczywiście są relacje trzech pozostałych liderów z Donaldem Tuskiem, bo Tusk jest liderem najpotężniejszej partii, więc cała trójka boi się zdominowania przez Tuska. A oni nie chcą być jego przystawkami. Problem w tym, że w którymś momencie decyzje będą musiały zostać podjęte.

– Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej opublikował uzasadnienie do wyroku, który uznaje niezgodność prawa europejskiego z polską konstytucją. W co tu gra obóz władzy?

– To jest przygotowywanie sobie wyjścia awaryjnego, dlatego że PiS nie jest partią zdecydowanie proeuropejską. Kaczyński w związku z tym zawsze rozważa scenariusz pójścia na totalną wojnę z Unią Europejską, gdyby się okazało, że nie zdobędzie pieniędzy z KPO. To jest moim zdaniem pomysł na trzecią kadencję. Jeśli PiS ją wygra, to wtedy Kaczyński postawi Brukselę pod ścianą, wtedy wyciągnie te wszystkie pomysły Ziobry z niepłaceniem składki i nieuznawaniem europejskiego orzecznictwa. Trzecia kadencja PiS oznacza polexit na raty.

EElon Musk, właściciel Tesli. Sam Bankman-Fried, założyciel wielkiej giełdy kryptowalut. To miliarderzy, na których jeszcze kilka tygodni temu pół świata patrzyło z podziwem. Przedstawiano ich jako inżynierów jutra, wizjonerów. Do fortun mieli dojść dzięki własnym genialnym pomysłom. Wielu ludzi uwierzyło w ten PR – że skoro są bajecznie bogaci, to pewnie posiadają jakieś nadludzkie moce, potrafią przewidzieć przyszłość...

Rzeczywistość brutalnie zweryfikowała tę baśń. Gdy kurtyna opada, zamiast miliarderow-nadludzi widzimy rozpieszczonych chłopców z bardzo dobrych domów, którzy opowiadali publice banialuki.

Czy Musk doszedł do swojej fortuny dzięki wybitnym talentom? Urodził się w rodzinie białych posiadaczy w RPA; jego ojciec był właścicielem kopalni szmaragdów. Nie wymyślił elektrycznych samochodów, po prostu miał pieniądze na kupno odpowiedniej spółki. Niedawno kupił Twittera. Pierwszą decyzją było zabójcze dla firmy zwolnienie połowy programistów, drugą – nieudana próba wprowadzenia płatnych kont. Na razie wywołał głównie chaos. Żartownisie podszyli się np. pod duży koncern farmaceutyczny i zapowiedzieli, że chorzy nie będą umierać, bo

dostaną od nich bezpłatne leki. Akcje firmy runęły natychmiast w dół, pokazując skądinąd przykrą prawdę o systemie, w którym żyjemy. Dziś już chyba nikt nie traktuje Twittera poważnie jako źródła wiarygodnych informacji. Serwis notuje ogromne spadki, a „genialny wizjoner” zachowuje się w tym wszystkim jak rozzłoszczony dwulatek.

Bardzo podobnie wygląda historia Bankmana-Frieda, młodego „geniusza”, założyciela giełdy kryptowalut. Poważni ekonomiści od dawna ostrzegali, że kryptowaluty to bańka, która musi pęknąć. Krach okazał się spektakularny, giełda posypała się w w ciągu kilku dni. Nie było żadnych zabezpieczeń dla inwestorów, więc na tej kosztownej zabawie miliony ludzi straciły oszczędności. Sam Bankman-Fried z dnia na dzień przestał być miliarderem. Te dwie historie z ostatnich tygodni powinny wszystkich otrzeźwić. Samozwańczy geniusz-biznesmen nie rozwiąże kluczowych problemów ludzkości. Najcenniejsze innowacje powstają nie w głowach Elonów Musków, tylko na dobrze finansowanych publicznych uczelniach i w instytutach badawczych. Jeśli chcemy lepszej przyszłości świata, trzeba finansować naukę, a nie karmić pychę miliarderów.

Polska ma problem z obroną przeciwlotniczną

„Super Express”: – Czy możemy stwierdzić, że to, co się stało w Przewodowie, miało charakter incydentalny? Gen. Mieczysław Cieniuch: – Możemy przyjąć tezę, że nie był to atak zaplanowany, ale incydent. Te nasze dwa województwa, podkarpackie i lubelskie, miały opracowane procedury na wypadek takiego zdarzenia. Jeśli wziąć pod uwagę, że ta wojna już trwa tyle miesięcy i tereny ukraińskie przy granicy z Polską są tak intensywnie atakowane rakietami przeciwnika, to siłą rzeczy Polska musiała mieć takie procedury przygotowane. – Naprawdę ma pan przekonanie, że procedury były przygotowane, a – co więcej – zadziałały? W końcu rakieta uderzyła w polskie terytorium. Co się stało z naszą ochroną przeciwrakietową? – Mówiąc o procedurach, miałem na myśli przede wszystkim procedury wdrażane po fakcie, które państwo musi stosować, i mam nadzieję, że one są w tej chwili realizowane. Natomiast dlaczego rakieta się prześlizgnęła? Chcielibyśmy żyć w bezpiecznym

państwie, gdzie nic się nie prześlizguje, gdzie jesteśmy bezpieczni i możemy pracować, uczyć się, odpoczywać, funkcjonować. Musimy jednak od razu sobie powiedzieć, że – technicznie rzecz biorąc – nawet gdybyśmy zgromadzili na tym odcinku granicy wszystkie nasze środki obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej, to taki incydent prześlizgnięcia się pojedynczej rakiety nadal jest możliwy.

– Czyli żadna obrona nie jest stuprocentowa?

– Obrona przeciwrakietowa może być stuprocentowa, pod warunkiem że skupi się cały wysiłek w określonym czasie i miejscu. W miejscu, gdzie nastąpi atak. – Należałoby ją zwiększyć przy granicy z Ukrainą?

– Powinna zostać zwiększona na odcinku dwóch województw, o których wspomniałem. Tam zagrożenie jest większe, więc także przeciwdziałanie powinno być bardziej intensywne. Nie możemy natomiast wysunąć tezy, że w razie zmasowanego ataku 100 proc. rakiet zostanie strąconych. Zawsze jest prawdopodobieństwo i niebezpieczeństwo, że coś może się prześlizgnąć. W tym przypadku natomiast nie-

bezpieczne jest to, że prześlizgnęło się 100 proc. Nie 5 proc., nie 10 proc., tylko 100. To jest oczywiście niepokojące. – Jak do tego doszło, co nie zadziałało? – Z obroną przeciwrakietową w Polsce mamy problem. Obrona przeciwlotnicza jeszcze jakaś tam jest, ale środki, które są zdolne do rażenia rakiet, są nieliczne i nieefektywne na tych pułapach.

– W tym kontekście powinniśmy inaczej inwestować pieniądze i kupić więcej baterii Patriot? Na razie zakontraktowane są dwie. – Patriotów na pewno potrzeba dużo więcej, wstępne obliczenia mówiły o ośmiu bateriach. Ale i to nie pokrywałoby oczywiście obszaru całego kraju, tylko te najbardziej niebezpieczne kierunki. Dwie baterie na pewno nie zapewnią Polsce bezpieczeństwa, natomiast będą to pierwsze profesjonalne, wysokie technologicznie środki obrony przeciwrakietowej. Jeśli znalazłyby się w woj. lubelskim, byłyby w pełnej gotowości bojowej i istniałoby bardzo duże prawdopodobieństwo, że ta rakieta nie prześlizgnęłaby się, tylko została zniszczona.

Rozmawiała KAMILA

POLITYKAPOLSKA 9 2–8/GRUDNIA 2022
I INFLACJĘ?
ZANDBERG ADRIAN RAZEM!!! Rzeczywista baśń
Prof. Antoni Dudek o politycznych planach Jarosława Kaczyńskiego:
Były
Wojska
foto TOMASZ
Prof. Antoni DUDEK Politolog i historyk, UKSW foto ANDRZEJ LANGE
Gen. Mieczysław CIENIUCH
szef sztabu generalnego
Polskiego
RADZIK C M Y K

W budżecie na 2023 r. ogłoszono, że krajowi odbiorcy energii elektrycznej otrzymają dopłatę w wysokości 600 euro, która ma pomóc obniżyć rachunki za energię elektryczną. Zostanie ona wypłacona w trzech ratach po 200 euro.

Pierwsza płatność będzie możliwa od listopada 2022 r., druga od stycznia 2023 r. , natomiast trzecia od marca 2023 r. Płatność jest automatyczna i nie trzeba się o nią ubiegać.

Harmonogram rat planowanych wpłat: Pierwsza rata od 1 listopada do 31 grudnia 2022 r.

Druga rata od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r.

Trzecia rata od 1 marca do 30 kwietnia 2023 r.

Data otrzymania dopłat zależy od daty, kiedy dostawca energii elektrycznej wysyła rachunek. Dostawcy na swoich stronach internetowych będą umieszczać informacje z dokładnymi datami przyznania dopłaty do rachunków klientów.

Na rachunku klienta powinna pojawić się informacja: „credit line” i wysokość dopłaty 183,49 euro (jest to 200 euro bez VAT).

Całkowite płatności wyniosą 550,47 euro w trzech ratach. Wypłaty zostaną

oznakowane również identyfikatorem „Government”, „Govt” lub „Gov” i sygnaturą „1”, „2” lub „3”, wskazującą, którą ratę otrzymujesz.

Kryteria kwalifikacji Kwalifikujesz się do otrzymania dopłaty do rachunku, jeśli jesteś zarejestrowany jako: Miejski klient domowy (urban domestic Customer), sklasyfikowany jako DG1; Klient krajowy z obszarów wiejskich (rural domestic customers), sklasyfikowany jako DG2.

Obowiązujące daty to: 27 października 2022 r. (za pierwszy okres rozliczeniowy)

20 grudnia 2022 r. (za drugi okres rozliczeniowy)

27 lutego 2022 r. (za trzeci okres rozliczeniowy)

Jeśli masz kilka domów w Irlandii z krajowym rachunkiem za energię elektryczną, otrzymasz dopłatę na każde konto.

Dla użytkowników energii typu Pay as You Go

Gdy korzystasz z prądu na kartę, twój dostawca skontaktuje się z tobą SMS-em, e-mailem lub w notatce doładowania, i poinformuje cię, że dopłata pojawiła się na twoim koncie. Większość przedpłaconych liczników energii elektrycznej zaakceptuje w całości każdą z dopłat o wartości 200 euro. A twój dostawca skontaktuje się z tobą i przekaże ci szczegółowe instrukcje dotyczące sposobu wykorzystania kredytu.

Jeśli masz starszy licznik przedpłacony, być może będziesz musiał wykupić każdy ze swoich kredytów na energię elektryczną za pomocą oddzielnych doładowań w ciągu kilku dni.

Aby wykorzystać swoje kredyty, należy zapłacić 10 euro na poczet energii elektrycznej. Twój kredyt zostanie automatycznie dodany do doładowania. Należy zachować jeden dzień odstępu między każdą płatnością w wysokości 10 euro.

Proces należy powtórzyć dla każdego z trzech kredytów po 200 euro

Dopłat nie można wykorzystać na pokrycie rachunków za gaz.

Kiedy wynajmujesz mieszkanie

Jeśli jesteś najemcą wynajmowanego mieszkania i płacisz bezpośrednio właścicielowi za energię elektryczną (a nie dostawcy energii), właściciel powinien przenieść dopłatę na ciebie.

W przypadku sporu z wynajmującym możesz skontaktować się z bezpłatną usługą mediacyjną RTB. (rtb.ie)

Zmiany dostawcy energii elektrycznej

Jeśli zmienisz dostawcę energii elektrycznej,

dostawca, u którego byłeś zarejestrowany: w dniu 27 października 2022 r. jest odpowiedzialny za udzielenie ci pierwszej dopłaty; w dniu 20 grudnia 2022 r. odpowiada za przyznanie drugiej transzy; w dniu 27 lutego 2023 r. odpowiada za przyznanie trzeciej transzy.

Dostawca może zastosować dopłatę na rachunku końcowym lub zwrócić ją w ten sam sposób, aby opłacić rachunki.

Co robić, jeśli nie otrzymasz dopłaty

Dostawcy będą umieszczać na swoich stronach internetowych informacje z dokładnymi datami przyznania dopłat na rachunkach klientów.

Skontaktuj się ze swoim dostawcą energii elektrycz-

nej, jeśli nie otrzymasz kredytu przed:

31 stycznia 2023 r.2 (pierwsza rata);

31 marca 2023 r. (druga rata);

31 maja 2023 r. (trzecia rata)

Dane kontaktowe dostawcy energii elektrycznej znajdziesz na ostatnim rachunku lub wyciągu.

Szczegóły programy dopłat znajdziesz w dokumencie Emergency Benefit Scheme II Guidance na stronie: www.cru.ie

W przypadku problemów z dostawcą

Skontaktuj się z zespołem obsługi klienta CRU- tel. 1800 404 404 lub e-mailem customercare@cru.ie

IRLANDIAPORADY 10 2–8/GRUDNIA 2022 C M Y K 3084_DU 3162_DU godz: 18.00 Bilety: www.bilety.ng24.ie, Cena €35 + fee piątek, 13 stycznia 2023 r. Dolans Limerick sobota, 14 stycznia 2023 r. Crane Lane Cork niedziela, 15 stycznia 2023 r. Fibber Magees Dublin REKLAMA foto FREEPIK 3170_DU Dopłaty do rachunku za elektryczność byłeś Liczba doładowań: Ile zapłacić: Wysokość uzyskanego kredytu €10 1 €10 €90 2 €10 €90 3 €10 €20
OPRACOWANIE:
„NASZ GŁOS” NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW CITIZENS INFORMATION

KONWEKCJA, a RADIACJA

czyli poznaj promieniowanie – cz. 2

Równomierny rozkład ciepła w domu

Wśród innych zalet ogrzewania promiennika mi na podczerwień, z przewagą promieniowa nia, należny wymienić swoistą „samoregulację”. W przypadku, kiedy w pomieszczeniu przeby wają dwie osoby, z których jedna wypoczywa, a druga pracuje, to obie odczuwają podobny kom fort cieplny.

Obniżenie temperatury powietrza zmniejsza straty ciepła powodowane wentylacją pomiesz czenia. Jest to bardzo cenna zaleta ogrzewania promiennikami, istotna zwłaszcza w pomieszcze niach o dużej kubaturze. Umożliwia to oszczęd ność energii do 30% w stosunku do ogrzewania konwekcyjnego. Oszczędności są jeszcze większe, jeśli ogrzewa się promiennikami tylko wyodręb nione przestrzenie, np. stanowiska pracy.

Długotrwałe ciepło – akumulacja oszczędność podwójna Emitowane przez płaszczyzny promieniowanie jest w ponad 90% pochłaniane przez otaczające przegrody. Odbita część promieniowania (10%) trafia na kolejną przegrodę, która z kolei pochła nia znów 90%. W efekcie niemal całe wyemito wane promieniowanie cieplne zostaje zaabsor bowane. Przegrody nagrzewające się w wyniku absorpcji promieniowania również emitują pro mieniowanie w kierunku przegród chłodniej szych (promieniowanie wtórne).

Nasze doświadczenie mówi, iż płaszczyzny pro mieniujące mogą jednocześnie pełnić funkcję przegrody budowlanej (ogrzewanie sufitowe, pod łogowe) lub mogą to być najczęściej zawieszane na sufitach i ścianach płyty promieniujące. Istot ne jest, aby płaszczyzny promieniujące nie były zasłonięte sprzętami, firankami czy dywanami.

Dużą zaletą promienników jest ich mała bezwład ność, dzięki czemu efekt cieplny uzyskuje się pra wie natychmiast po włączeniu. Cecha ta umożli wia krótkotrwale (a więc oszczędne) wytworzenie komfortu cieplnego w pomieszczeniach używa nych sporadycznie.

Nasze

umiejętności i doświadczenie = Twoje oszczędności

Jesteśmy producentem Promienników ECOSUN od ponad 20 lat, wciąż udoskonalając technologię a nasze umiejętności i doświadczenie przekłada ją się na zadowolenie klientów.

Zamontowaliśmy już setki megawatów tych sys temów w halach handlowych w Polsce, m.in. (NOMI, IKEA), produkcjach Warszawy, Szcze cina, Krakowa, Bydgoszczy oraz wielu innych.

Mamy doświadczenie w ogrzewaniu licznych kościołów Zakopanego, Rybnika, Bielska Bia łej, stacjach benzynowych BP, Arla, w domach wczasowych i sanatoriach Zakopanego, Rewala, Mrzeżyna i tysiącach domów mieszkalnych całej Polski. Obecnie ogrzewamy hale sklepowe Polo Market, które wchodzi w nowoczesne i energo oszczędne ogrzewanie swoich sklepów.

Projektując ogrzewanie z sufitu należy pamię tać, że częścią ciała człowieka czułą na prze grzanie jest głowa. Odpowiednie warunki z pun tu widzenia fizjologii człowieka można uzyskać przez właściwe rozmieszczenie sufitowych płasz czyzn grzejnych i tu najlepiej rozmieścić je nad oknami i drzwiami. W pomieszczeniach, w których zastosowano sufito we płaszczyzny grzejne, występuje bardzo korzyst ny stosunek radiacji do konwekcji – 2,5:1. Tempera tura powietrza w izolowanym pomieszczeniu jest wówczas ok. 3 st. C niższa od temperatury efek tywnej. Blisko sufitu utrzymuje się cienka, izo lacyjna warstwa ogrzanego powietrza, która nie ma grawitacyjnej możliwości przepływu do góry. Ogrzewanie z sufitu jest godne polecenia w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi, szczególnie zaś w pomieszczeniach, w których ludzie przebywają w pozycji leżącej (sypialnie, szpitale).

ROTAL jest polskim producentem i dostawcą paneli grzewczych na podczerwień oraz projektantem kompleksowych systemów dla budynków energooszczędnych. Profesjonalizm zdobyty przez ponad 35 lat pracy pozwala firmie na produkcję urządzeń bezobsługowych i praktycznie bezserwisowych, a przede wszystkim – wyjątkowo bezpiecznych.

Do ogrzewania pomieszczeń można również sto sować pionowe ścienne płaszczyzny grzejne. Gór na krawędź takiej płaszczyzny nie powinna być umieszczona wyżej niż 1,5 m od podłogi. Jest to przyjęta powszechnie wysokość zawieszania obra zów w pokojach, które mogą być promiennikami. Ścienne płaszczyzny grzejne mogą być insta lowane jako ogrzewanie podstawowe lub jako uzupełniające – współpracujące z sufitową lub podłogową płaszczyzną grzejną (konwekcyjną umożliwiają one wtedy obniżenie temperatury tych ostatnich). Naszą przewagą jest wieloletnie doświadczenie, bezawaryjność urządzeń z 10-let nią gwarancją oraz gwarantowane obniżenie kosztów ogrzewania w stosunku tradycyjnego.

Ogrzewanie na poczerwień firmy jest już dostępne w Irlandii i można zamó wić je w różnych opcjach, np. w formie pane li standardowych (w różnych kolorach), obra zów ręcznie malowanych lub z nadrukiem zdjęcia, luster, szklanych paneli ze zdjęciem, do montażu na ścianie, suficie lub przeno śnych z wtyczką. Panele z bezpłatną dosta wą ma terenie Rep. Irlandii mają, tak jak w Polsce, 10-letnią gwarancję producenta (panele standardowe). Oszczędź na rachun kach za elektryczność! Poznaj ofertę fir my Rotal, parametry techniczne ogrzewa nia na podczerwień i dowiedz się więcej na: www.infraredheaters.ie. Masz pytania dzwoń! 089 401 90 06.

C M Y K 3168_DU REKLAMA
3177_DU

trudno uwierzyć, że aktor zadebiutował 14 lat temu. Był wtedy małym chłopcem. Teraz to mężczyzna pełną gębą

(27 l.) to nasz towar eksportowy. Swoją ciężką pracą udowodnił, że aktorzy z Polski mogą podbijać światowe rynki. Po roli w „Wiedźminie” Musiał otrzymał angaż w produkcji Netfliksa „1899”, która w ciągu kilku dni stała się hitem na całym świecie. On sam szybko zyskuje nowych fanów. Czyżby za sprawą... umięśnionego ciała?

Trudno w to uwierzyć, ale Maciek debiutował 14 lat temu.

Od początku swojej kariery starannie dobierał propozycje zawodowe, postawił także na naukę i ukończył PWST w Krakowie. Jego marzeniem zawsze jednak była międzynarodowa kariera. – Trzeba marzyć jak najszerzej, robić plany i nie przejmować się komentarzami innych. Kiedy konfrontujesz swoją wizję z ludźmi, którzy jej nie rozumieją, to cię

„Vivie!”.

W ostatnich latach pracował dla Netfliksa przy polsko-amerykańskim serialu „1983”, zagrał rolę w „Wiedźminie”, a teraz jedną z głównych ról w serialu „1899”. Występuje obok idola młodzieży, znanego ze „Szkoły dla elity” – Miguela Bernardeaua (26 l.).

Uwagę krytyków oraz widzów zwraca... umięśnione ciało Musiała. „Klata Musiała jest na samym początku, potem naprawdę można sobie darować” – napisała w swojej recenzji Karolina Korwin Piotrowska (51 l.).

Od premiery, która miała miejsce w ostatni czwartek, Maciek Musiał zyskał już 15 tys. fanów na Instagramie. To właśnie tam pochwalił się przygotowaniami do roli oraz informacją, że „1899” jest najchętniej oglądanym serialem w USA. Pewnie duża w tym jego zasługa. DAV

niż dotychczas.

BYK 21.04–20.05

Będzie się działo! W najbliższych dniach czeka cię mnóstwo szalonych imprez. Zostaniesz królem parkietu poprosisz do tańca najpiękniejszego mieszkańca twojej miejscowości lub najpiękniejszą dziewczynę w całej dyskotece. Hulankom i swawolom nie będzie końca!

BLIŹNIĘTA

21.05–21.06

Romantyczne uniesienia, randki i czułe słówka – ten tydzień spędzisz jak prawdziwy Casanova. Partner lub partnerka wprost nie będą mogli wyjść z podziwu, bo przecież rzadko znajdujesz czas na aż tak wiele czułości.

RAK 22.06–22.07

Na horyzoncie widać gradowe chmury! Jednak kłótnia z partnerem nie tylko nie zaszkodzi waszemu związkowi, ale wręcz oczyści atmosferę. Sam szybko zauważysz, jakie będzie to miało rezultaty i nie pożałujesz szczerych słów.

LEW 23.07–22.08

Dziś los postawi przed tobą wyzwanie, którego nigdy byś się nie spodziewał. Okaże się, że masz pewne niezwykłe zdolności to pozwoli ci nieco poprawić nadszarpniętą ostatnio samoocenę. Sam widzisz, że wcale nie jest tak, że do niczego się nie nadajesz.

PANNA

23.08–22.09

W twoim życiu pojawi się pewna osoba, na którą już wcześniej ciekawie zerkałeś z oddali. Pamiętaj jednak, że nie możesz jej wystraszyć, więc nie zapraszaj jej od razu na randkę. Lepiej zachęć ją do siebie w bardziej finezyjny sposób.

WAGA 23.09–22.10

Nie zniechęcaj się brakiem odzewu, bo już niedługo dostaniesz tak długo wyczekiwaną wiadomość. Przyniesie ona mnóstwo korzyści. Okaże się, że choć ten odzew nie będzie tym, czego się spodziewałeś, to niejedno wyjaśni w niejednym pomoże.

SKORPION

23.10–21.11

Coś się w tym tygodniu skończy, ale coś się zacznie. Zrozumiesz, że nie da się już dłużej wytrzymać bez załatwienia pewnych spraw z korzyścią dla siebie. To spowoduje pewne bardzo konkretne poczynania. Masz rację, więc nie musisz dłużej się wahać.

STRZELEC

22.11–21.12

Usłyszysz pewną wiadomość, którą ktoś jednak przedstawi ci w nieco podkoloryzowany sposób. Pamiętaj, że ta osoba to wieczny fantasta i nie można polegać na jego opowieściach. Lepiej zapytaj drugą stronę o to, jak postrzega tę sytuację.

KOZIOROŻEC

22.12–19.01

Od pewnego czasu wszystko, za co się weźmiesz, zamienia się w złoto, i tak będzie jeszcze przez jakiś czas. Nic nie zepsuje ci humoru. Kiedy trzeba, potrafisz być opanowany i zorganizowany, wtedy osiągasz więcej niż pozostali. Tak trzymaj, a wszystko się uda.

WODNIK

20.01–18.02

Słuszna decyzja, którą podjąłeś, przyniesie dziś owoce. Zobaczysz, że twoja rozwaga doprowadzi cię prosto do celu. Słusznie próbujesz dalej iść tą drogą, bo na jej końcu jest to, o co walczysz od bardzo długiego czasu.

RYBY

19.02–20.03

Uważałeś swoją aktualną sytuację za ostateczną przez dość długi, zwłaszcza jak na ciebie, czas. Jednak w tym tygodniu wydarzy się coś, co wytrąci cię z tego dobrego nastroju.

12 2–8/GRUDNIA 2022 POLSKAGWIAZDY www.se.pl GWIAZDY 15 8 kwietnia 2020 Panoramiczna UTRATA zł Pomocnik: AKANT – �IRMA – �ORCE – RY�AŁT – UTRATA Panoramiczna Panoramiczna nr 1 Pomocnik: CYKUTA – ORAN – RUTA – TOŁPA 3 zł netto. Reklamacje: krzyzowki@se.com.pl www.se.pl GWIAZDY 15 8 kwietnia 2020 reklamacje: krzyzowki@se.com.pl Wczorajsze rozwiązanie: OWOCE OPUNCJI FIGOWEJ Panoramiczna Panoramiczna O 2000 zł SXK.FORTUNA.HASŁO numer 7365. Na zgłoszenia czekamy wygrania nagrody mają wszyscy, jedno prawidłowo odgadnięte zł brutto, 3 zł netto. FIGOWEJ Hasło z kategorii: MIASTA POLSKI Pomocnik: AKANT – BIR�A – GOR�E – RYBA�T – UTRATA Panoramiczna Nr 1 ZAGRAJ O 2000 zł Odgadnij hasło, a następnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365. Na zgłoszenia czekamy do 27.03.2020 r. do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, którzy do 30.04.2020 r. przyślą co najmniej jedno prawidłowo odgadnięte hasło „ZAGRAJ O 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 zł brutto, 3 zł netto. reklamacje: krzyzowki@se.com.pl Hasło z kategorii: MIASTA POLSKI ZAGRAJ O 2000 zł Odgadnij hasło, a następnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365. Na zgłoszenia czekamy do 27.03.2020 r. do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, którzy do 30.04.2020 r. przyślą co najmniej jedno prawidłowo odgadnięte hasło „ZAGRAJ O 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 zł brutto, 3 zł netto. reklamacje: krzyzowki@se.com.pl Wczorajsze rozwiązanie: OWOCE OPUNCJI FIGOWEJ Hasło z kategorii: MIASTA POLSKI Pomocnik: AKANT – BIR�A – GOR�E – RYBA�T – UTRATA Panoramiczna Laureaci nagród o wartości powyżej 2000 zł są zobowiązani do zapłacenia 10 proc. podatku. Uczestnictwo w konkursie jest równoznaczne zwyrażeniem zgody na publikację imienia i nazwiska (wraz z miejscowością) na liście laureatów. Nagrody wysyłamy w ciągu 6 tygodni pocztą albo pocztą kurierską. Wszystkie informacje na temat przetwarzania danych osobowych znajdziesz na stronie https://rodo.grupazpr.pl/#time-klauzula-konkursowa Panoramiczna nr 1 600 ZAGRAJ O zł! Pomocnik: ARARAT – BELIZE – HAITI – SZYNEL ZAGRAJ O 2000 zł Hasło zEKONOMIAkategorii: W dzisiejszej krzyżówce (nr 1 lub nr 2) jest jeden wyraz, który wystąpił także w jednym z piątkowych diagramów (18 listopada). Pochwal się dobrą pamięcią i wyślij ten wyraz SMS-em pod numer 7365 w terminie do 22.11.2022 r. do godz. 6.00. Pomocnik: CYKUTA – ORAN – RUTA – TOŁPA Pomocnik: ARARAT BELIZE – HAITI – SZYNEL KRZYŻÓWKI PANORAMICZNE BARAN 21.03–20.04 Czy to nagle otrzymany spadek, czy wygrana na loterii, a może dług zwrócony po bardzo wielu latach – jedno jest pewne, twój portfel już niebawem się zaokrągli! Możesz sporządzać listę zakupów, bo będzie cię stać na dużo więcej
chwili
się, że ten nastrój przestanie być dobry i stanie się... doskonały? TYGODNIOWY 2–8.12.2022 HOROSKOP C M Y K Musiał dół – mówił Ostatnio Maciek chwalił się w sieci półnagimi zdjęciami Podbija świat KLATĄ GRUDNIA Rola w serialu „1899” spowodowała spore zainteresowanie polskim aktorem Maciej Musiał (27 l.) w hicie Netfliksa
foto INSTAGRAM (3)
A może po
okaże

W imię sprawiedliwości

Historia celtyckiego kaptura jest długa i zawiła. Kaptury nosili przede wszystkim druidzi na znak ich sprawiedliwości i sądowniczego powołania.

Historia kaptura pochodzi z epoki późnego żelaza. Ale ma ona swoje odbicie także w wiekach średnich. Kaptur spotkać można także w zbrojach kolczych, ponieważ właśnie on doskonale chronił człowieka przed zranieniami na polu bitwy, a także służył jako klasyczne nakrycie głowy, skrywając czyjąś tożsamość.

Duże kaptury

Bardzo duże kaptury nosili zarówno zakonnicy, jak też chłopi. Twarz schowana w kapturze, doskonale chroniła się ich przed niesprzyjającym działaniem czynników atmosferycznych. Wśród ludów celtyckich kaptur był też szeroko propagowanym, a jednocześnie nieodzownym elementem płaszczy kapłanów celtyckich – druidów. Kaptur był symbolem czegoś wyjątkowego. Synonimem wybrania

pewnej grupy ludności, która mogła go nosić.

Chować głowę

Druidzi wierzyli, że schowanie głowy pod kapturem służy ich głębszemu skupieniu się, a tym samym lepszej integracji ze światem duchowym. Nosili oni kaptur w imię sprawiedliwości, którą to wymierzali celtyckiemu ludowi. Z biegiem czasu w epoce średniowiecza symbolika kaptura trochę straciła na znaczeniu, ponieważ był on często wykorzystywany przez złodziei i osoby wyjęte spod prawa.

Długie modlitwy

Druidzi, wkładając strój z kapturem, oddawali się długim modłom i kontemplacjom, podczas których prowadzili rozmowy z duchami przodków, jak i również z bogami, w które wierzył cały celtycki lud. Kaptur pozwalał wyłączać się im z otaczającego świata i być skupionym tylko na sprawach duchowych.

Aby wymierzyć sprawiedliwość

Gdy druidzi byli zobligowani do wymierze-

Historia kaptura

nia komuś sprawiedliwego wyroku, wdziewając na siebie płaszcze z kapturem, pozbawiali się tym sposobem swojej tożsamości. Otrzymawszy ciężką karę od druidów, członek społeczności celtyckiej nie mógł rościć awersji do żadnego z kapłanów, bo tak naprawdę nie wiedział, od którego otrzymał wyrok.

W podzięce bogom Druidzi, składając podziękowania bogom, musieli być odziani w kaptury, które, opadając im na twarz, wygłuszały ich głośną modlitwę zanoszoną do bogów.

Gdy modlitwy te miały miejsce przy palących się ogniskach, kaptur zadzierzgnięty na twarz nie pozwalał wdychać druidom nadmiernej ilości dymu roztaczającego się wokół, by mogli oni zachować trzeźwość umysłu.

Stroje kapturowe druidów znalazły swoje odbicie w niektórych legendach irlandzkich. Tam często nazywano ich zakapturzoną społecznością celtycką.

PASJE MALARSTWO, FOTOGRAFIA I FILIŻANKA DOBREJ KAWY

Bugi: O sobie

Jestem Bugi, skończyłem 60 lat. Urodziłem się w Polsce. 17 lat temu przybyłem do Irlandii i zamieszkałem w Celbridge, gdzie odnalazłem swoją przystań.

Moja edukacja plastyczna... – mówi się, że człowiek całe życie się uczy.

Nie ukończyłem żadnej szkoły plastycznej, ale miałem krótki epizod na Uniwersytecie Ludowym we Wzdowie, gdzie kształciłem się w zakresie: malarstwa, rzeźby, garncarstwa, wikliny, tkactwa, haftu, jak i koronki. Po kilku miesiącach przerwałem edukację, aby wyjechać do Irlandii.

Sztuka w różnych postaciach towarzyszyła mi od dzieciństwa. Początkowo głównie była to fotografia. Po przyjeździe do Irlandii zaczęło dominować malarstwo.

Moje ulubione farby to farby olejne. Inspiracji szukam zawsze z aparatem fotograficznym. Maluję na podstawie własnych, wcześniej wykonanych zdjęć.

Moim ulubionym tematem jest okolica, gdzie mieszkam. Innych tematów również poszukuję.

Pierwszą prezentację swoich obrazów miałem w listopadzie 2012 r. w Dubli-

nie w RDS podczas targów ART SOURCE.

Aktualna moja wystawa pod tytułem „Travel with Paintbrush” zostanie otwarta 1 grudnia i potrwa do 22

grudnia tego roku. Odbędzie się w bibliotece w Celbridge.

Tematem wystawy, na której zaprezentowanych zostanie 17 obrazów olejnych, jest Celbridge i okolica.

obrazów

Wybranych 12 obrazów znalazło się również w przygotowanym kalendarzu na rok 2023, który czeka na gości wystawy.

BUGI 2–8/GRUDNIA 2022 ROZMAITOŚCIIRLANDIA
3173_DU
13
C M Y K MOJE foto FARIBORZ-MP, PEXELS.COM foto MATERIAŁY PRASOWE

W POLSKICH SZKOŁACH nie ma nudy!

włączyła się w ten projekt, promujący czytelnictwo w języku polskim i zachęcający dzieci do sięgania po książkę, w każdej sytuacji i w każdym miejscu. W imię idei: „Kto czyta - żyje wielokrotnie”. Uczniowie przynieśli swoje ulubione książki i korzystali z zasobów Biblioteki Szkolnej.

„Gościu siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie!” – upersonifikowana lipa z fraszki Jana Kochanowskiego zachęcała uczniów do relaksu i chwili wytchnienia. Pożyteczna lipa to symbol stałości i zakorzenienia, ale także niezmiennego porządku w naturze. Fraszka nakłoniła do przemyśleń o naszych emigranckich korzeniach i o wartościach, o które dbamy na co dzień.

Uroczyste pasowania na ucznia odbyło się również w trzech filiach „Naszej Polskiej Szkoły” w: Tullamore, Longford i Mullingar. Dzieci w radosnych nastrojach wystąpiły na szkolnej scenie.

Polska Szkoła w Galway

„Jesteśmy Polką i Polakiem Dziewczynką fajną i chłopakiem Kochamy Polskę z całych sił, Chcemy, byś również kochał ją i Ty, i Ty”

Podczas zajęć poświęconych lekturze Jana Brzechwy – „Akademia pana Kleksa”, uczniowie klasy 4a, chcąc dorównać panu Kleksowi w tworzeniu pięknych i smacznych potraw, wykonali swoje sałatki i kanapki. Następnie każdy z nich zapisał przepis na swoją potrawę i opisał sposób jej przygotowania. Podczas lekcji z „kleksografii” uczniowie zrobili własne kleksy z atramentu, między złożonymi karteczkami. Potem zadaniem każdego ucznia było wymyślić, w jaki kształt ułożył się jego kleks i stworzyć krótki wierszyk nawiązujący do jego kształtu.

W sobotę 12 listopada 2022 r. odbyło się ślubowanie i pasowanie uczniów klasy pierwszej. Zanim pierwszoklasiści zostali przyjęci do grona społeczności szkolnej, musieli przedstawić to, czego już się nauczyli. Gotowi, odświętnie ubrani i bardzo przejęci przystąpili do zaprezentowania swoich umiejętności. Recytowali wiersze i śpiewali piosenki oraz odpowiadali na pytania. Dzieci udowodniły, że znają swoją ojczyznę, zasady zachowania w szkole i są gotowe do zdobywania wiedzy i świata. Najważniejszym momentem uroczystości było złożenie przez dzieci uroczystego ślubowania oraz pasowanie na uczniów, którego dokonała symbolicznym ołówkiem pani dyrektor.

W tym roku mija 10 lat, odkąd jednostki harcerskie i zuchowe, które od 2010 r. powstawały na terytorium Republiki Irlandzkiej, postanowiły połączyć się we wspólne struktury i dołączyć do ZHP Świat. Z tej okazji zorganizowano konkurs na plakietkę okolicznościową. W konkursie zwyciężyła druhna Monika Wawak z 3 DH „Dęby” z Waterford.

Do niej powędruje główna nagroda, ufundowana przez sponsora – firmę BeActive, a jest nią wyjątkowy plecak. Wszyscy, którzy wzięli udział w konkursie także otrzymają nagrody.

Podczas sobotnich zajęć w grupie pięciolatków uczniowie poznawali tajniki czasu i rozmawiali o tym, co odróżnia dzień od nocy.

Budowali swobodne wypowiedzi, kończyli historyjki opowiadane przez nauczyciela i odpowiadali na pytanie: Co robimy w dzień, a co w nocy?

Dzieci zapoznały się również ze sposobem odmierzania czasu, różnego rodzaju zegarami i kalendarzem, a na koniec wykonały pracę plastyczną „Dzień i noc”.

C M Y K IRLANDIAROZMAITOŚCI 14 2–8/GRUDNIA 2022 foto FACEBOOK.COM/ POLSKA SZKOŁA W GALWAY foto FACEBOOK.COM/POLSKASZKOLAATHLONE foto FACEBOOK.COM/POLSKASZKOLADUBLIN15 foto FACEBOOK.COM/POLSKASZKOLAWATERFORD foto FACEBOOK.COM/ZHP.IRLANDIA foto FACEBOOK.COM/POLSKASZKOLABEZGRANIC foto FACEBOOK.COM/OURPOLISHSCHOOLINMULLINGAR foto WWW.SZKOLAPAK.COM Polska Szkoła IDEA w Athlone Polska Akademia Wiedzy ZHP Szkoła Polska w Waterford
Polska Szkoła Polska Szkoła Dublin 15 Polska Szkoła Bez Granic w Tyrrelstown W ramach III Międzynarodowej edycji akcji „Przerwa na czytanie”, będącej częścią kampanii społecznej „Cała Polska czyta dzieciom”, Polska Szkoła Idea kolejny raz
Nasza
MIGAWKI Z POLONIJNYCH PLACÓWEK W IRLANDII

Iga szalała i zarabiała w raju

Iga Świątek (21 l.) po pełnym sukcesów sezonie wyskoczyła na Karaiby, ale wakacje połączyła z pracą. Najlepsza tenisistka na świecie zamieszkała na malowniczej wyspie Anguilla w luksusowym pięcio-gwiazdkowym kurorcie Cap Juluca. Na stronie internetowej hotel chwali się ekskluzywnymi treningami z liderką rankingu WTA i pokazowym meczem z udziałem naszej gwiazdy.

– w programie LUX Tennis Star Event z Igą Świątek były lekcja tenisa z liderką rankingu w roli instruktorki (oferta tylko dla gości hotelu, limit uczestników ograniczony do 12 osób, czas trwania całych zajęć 45 min, cena 120 dol. od osoby) oraz pokazowy mecz Świątek z lokalną zawodniczką. W internecie już można znaleźć urocze wideo, na którym Iga uczy małą dziewczynkę, jak uderzać z forhendu.

NASZGŁOS DARMOWY www.ng24.ie

WYDAWCA/PUBLISHER:

Wizard Media Ltd. 78 Benburb St, Smithfield, Dublin 7, Irlandia https://www.facebook.com/naszglospolskitygodnikwirlandii http://www.ng24.ie, www.naszeoferty.ie Tel: +353 89 401 90 06, ads@ng24.ie

Redakcja/Editorial Department: redakcja@ng24.ie; editor@ng24.ie

Redaktor naczelny/Editor in Chief: Magda Odziemczyk, e-mail: modziemczyk@ng24.ie

Współprac a: Radosław Kotowski, Tomasz Szindler, Anna Domańska, Ewa Michałowska-Walkiewicz, Krystyna Zielińska Korekta: Zespół

Reklama/Advertisement: ads@ng24.ie, tel.:+353 89 401 90 06

Projekt grafi czny: Piotr Dąbrowski

Skład i łamanie: MarcinPodziemski

Nakład: 10 tys. egzemplarzy

Dystrybucja: dystrybucja@ng24.ie ISSN: 2009-8154

All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część ani całość dzieła nie mogą być reprodukowane bez wcześniejszej pisemnej zgody Wydawcy. Za treść reklam ogłoszeń Wydawca nie odpowiada. Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skracania redagowania tekstów.

Mistrzyni US Open i Roland Garros z kibicami podzieliła się zdjęciami z plaży. Cap Juluca na wyspie Anguilla to bardzo drogi kurort, ceny za nocleg dla dwóch osób zaczynają się od 6–7 tys., a sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych. Goście mogli skorzystać z wyjątkowej atrakcji

Anguilla leży niedaleko Florydy, gdzie Polka niedawno trenowała przed WTA Finals w luksusowej IMG Academy, ośrodku treningowym należącym do agencji menedżerskiej, z którą po US Open Iga związała się kontraktem. Można się domyślać, że ta wakacyjna aktywność naszej gwiazdy to kolejny efekt współpracy z IMG. CH

2–8/GRUDNIA 2022 SPORTPOLSKA
15
„Nasz Głos” jest bezpłatnym tygodnikiem
C M Y K
Liderka rankingu wygrzewała się na Karaibach i uczyła bogaczy grać w tenisa
Iga Świątek (21 l.) lubi wypoczywać blisko wody. Na Anguilli szalała na plaży Polka jako instruktorka na tenisowym korcie Ceny
za nocleg sięgają 40–50 tys. zł dla dwóch osób
foto INSTAGRAM (2), TWITTER
Pięciogwiazdkowy resort Cap Juluca oferuje gościom wyjątkowe luksusy

Nowe muzy polskiej kadry

Wyginają

śmiało

ciała

Słynne żony Lewandowskiego, Krychowiaka czy Szczęsnego mają bardzo silną konkurencję. Nowe gwiazdy reprezentacji Polski pojechały w Katarze błysnąć na boisku, a serca kibiców mogą podbić ich seksowne muzy.

Coraz ważniejszym piłkarzem naszej kadry jest obrońca Jakub Kiwior. Sukcesy odnosi też jego zjawiskowa i bardzo wygimnastykowana dziewczyna Claudia Kowalczyk, która jest specjalistką od... twerku – erotycznego tańca polegającego na zmysłowym potrząsaniu pośladkami.

Efektowne ciało wygina też śmiało Adrianna Mizgalska, śliczna partnerka Michała Skórasia. Piękność, tak jak Anna Lewandowska, sukcesy odnosi w sportach walki – z powodzeniem uprawia taekwondo!

Rzutem na taśmę do kadry na mundial wskoczył bramkarz Kamil Grabara, który też może liczyć na piękne wsparcie. Jego muzą jest długonoga fotomodelka Dominika Robak.

foto INSTAGRAM (6)
Dziewczyna pomocnika Michała Skórasia to Adrianna Mizgalska, która uprawia taekwondo Bramkarz Kamil Grabara może liczyć na wsparcie modelki Dominiki Robak
SPORT 16 2–8/GRUDNIA 2022 C M Y K
Partnerką obrońcy Jakuba Kiwiora jest Claudia Kowalczyk, gwiazda twerku