Nasz Głos polski bezpłatny tygodnik w Irlandii 30.09.2022 (759)

Page 1

REKLAMA

REKLAMA

Papierosy nie dla 18-latków

ogłoszenie Japońskie sztuki walki wkraczają do Gardy

McKeever Rowan Solicitors 8 Exchange Place, IFSC, Dublin 1 (5 minut pieszo od Connolly Station) foto FREEPIK

LEKARZE CHCĄ PODNIESIENIA GRANICY WIEKU UPRAWNIAJĄCEGO DO KUPOWANIA PAPIEROSÓW

foto FREEPIK

Dodaj BEZPŁATNIE • Wypadki w pracy* • Zaniedbania medyczne* • Wypadki drogowe*

// STR. 4

www.ng24.ie

2950_DU

IRLANDZKA POLICJA SIĘGA PO NOWE TECHNIKI ARESZTOWE

W sprawie umówienia konsultacji prawnych, prosimy o kontakt z:

// STR. 3

POLSKI TYGODNIK INFORMACYJNY

Agnieszka Szczecińska Legal Executive tel: 083 34 84 606 wypadkiwirlandii.pl *W sprawach spornych adwokat nie może naliczać honorarium lub innych opłat i jako procentu lub proporcji do zasądzonej lub wynegocjowanej kwoty. 2959_DU

759

numer 30 września – 6 października 2022 foto SEAN O’CASEY BRIDGE, WIKIPEDIA, PETER MISIK CC BY-SA 3.0

Mieszkańcy centrum Dublina w strachu przez uliczne bitwy

liczne gangi przejmują City Quay – twierdzą mieszkańcy dublińskiej dzielnicy City Quay. Alarmują, że boją się wyjść

085 PRAWNIK 085 7729645 01 4910010

POLKA Z IRLANDII ZNÓW ZACHĘCA DO DZIELENIA SIĘ TALENTAMI

// STR. 5 // STR. 11

Ludzie z pasją powracają

z domu wieczorem z powodu cyklicznych walk młodych mężczyzn, którzy biją się czym popadnie i rzucają w siebie petardami. // STR. 3

Rusza Dublin Theatre Festival

JESIEŃ ZE SPEKTAKLAMI, WYKŁADAMI I ATRAKCJAMI DLA DZIECI

foto MATERIAŁY PRASOWE

I G N A G E N A I C O D MŁO terroryzują U City Quay

Mediacje na ratunek najemcom

foto FREEPIK

RESIDENTIAL TENANCIES BORD (RTB) POMAGA PRZY PODWYŻKACH CZYNSZÓW I SPORACH Z LANDLORDEM

// STR. 6

REKLAMA

MAGUIRE McCLAFFERTY SOLICITORS Zgodnie z prawem nie można w sprawach spornych ustalać wynagrodzenia jako ułamka lub odsetka uzyskanej kwoty. Klient nie ponosi żadnych kosztów do czasu zakończenia sprawy. Płacimy za raporty medyczne.

• WYPADKI W PRACY, DROGOWE ORAZ W MIEJSCACH PUBLICZNYCH • PRAWO PRACY • NIERUCHOMOŚCI, PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI

Monika El Amki Piotr Kuderski Małgorzata Kurnyta Patrycja Palczak

www.prawnik.ie

224, The Capel Building Mary’s Abbey Dublin 7, Ireland 3042_DU

ODSZKODOWANIA ZA WYPADKI I OBRAŻENIA OSOBISTE* NIERUCHOMOŚCI

POLSKIPRAWNIK.ie, 01 64 00 030

78 BENBURB STREET, SMITHFIELD, DUBLIN 7 *W sprawach spornych nie można ustalić wynagrodzenia jako ułamka lub odsetek uzyskanej kwoty. 2973_DU


2

POLSKAWYDARZENIA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

WIELKI RAPORT

Tak Polacy będą oszczędzać

W CZASIE KRYZYSU G

rosz do grosza , a będzie kokosza” – to znane przysłowie w kryzysie energetyczno-inflacyjnym staje się wyjątkowo aktualne. Przy drastycznych podwyżkach cen energii, węgla i gazu nie zbankrutujemy, jeśli będziemy oszczędzać paliwo, ciepło i światło. Jak tego dokonać? Nie trzeba specjalnych wyrzeczeń, wystarczą proste sposoby, które zestawiliśmy w specjalnym raporcie „Super Expressu”.

Nadciąga najtrudniejsza zima od wielu dekad. Nie dlatego, że może być wyjątkowo mroźna – w pogodzie wszystko jest możliwe – ale ze względu na poważne trudności z paliwem do ogrzania naszych mieszkań. Nie dość, że brakuje węgla i gazu, to jeszcze w nowym roku spodziewane są gigantyczne podwyżki stawek za gaz, prąd oraz ciepło systemowe. Jeśli ktoś będzie chciał oszczędzić np. na gazie, niech nie liczy, że piecyk elektryczny będzie tańszym rozwiązaniem. – W domu mam elektryczny piec. Już teraz moje miesięczne rachunki wynoszą 1700 zł. Z przerażeniem myślę, co będzie, jak wkrótce ceny prądu pójdą jeszcze bardziej w górę – wyzna-

je Jarosław Langowski (45 l.), elektryk z Warszawy. Osób w podobnej sytuacji jest wiele, a ich lęk spowodowany jest nie tylko kosztami ogrzewania. Wysokie ceny energii oraz paliw sprawią, że w górę pójdą ceny wszystkiego, łącznie z kosztami wody. Aby przetrwać zimę i wiosną wyjść z kryzysu obronną ręką, należy się do niego odpowiednio przygotować. Pomoże w tym poradnik „Super Expressu”, w którym zebraliśmy cenne wskazówki dotyczące oszczędzania. Według ekspertów ceny gazu ziemnego od stycznia mogą wzrosnąć nawet o 40 proc. Jego największy dostawca, PGNiG, radzi przed zimą wykonać przegląd techniczny instalacji gazowej, gdyż wadliwy sprzęt powoduje utratę błękitnego paliwa oraz ciepła. Warto też obniżyć temperaturę w pomieszczeniach, bo tylko 1 C 0 mniej sprawi, że zużyjemy o 5–6 proc. mniej gazu! Jeśli zaś gotujemy na kuchence gazowej, powinniśmy zawsze przykrywać garnki i patelnie – potrawy będą gotowe szybciej, a więc zużyjemy mniej gazu. Energię elektryczną również zaoszczędzimy bez wielkich wyrzeczeń. – Warto zmieniać nasze drobne zwyczaje i zasto-

sować proste triki, a oszczędzimy od kilkuset do nawet tysiąca złotych rocznie na rachunkach za prąd – przekonuje Maciej Maciejowski, dyrektor ds. komunikacji w Polskim Komitecie Energii Elektrycznej. Przykład? – Bojler elektryczny zwykle podgrzewa wodę do stałej temperatury. Kiedy jesteśmy poza domem, np. w pracy, bojler niepotrzebnie zużywa energię. Niektóre nowsze sprzęty można zaprogramować, aby się automatycznie wyłączały. Jeśli mamy bojler starego typu, powinniśmy wyłączać go ręcznie przed wyjściem z domu – radzi Maciej Maciejowski. Badania wskazują, że obecnie najszybciej drożeje żywność. Jak więc ją oszczędzać, ale nie głodować? Nie marnować, co niestety czynimy coraz częściej?! Raport Federacji Polskich Banków Żywności udowadnia, że jednym z kluczowych czynników sprzyjających wyrzucaniu jedzenia jest nieodpowiednie przygotowanie się do zakupów oraz same zakupy. Do sklepu powinniśmy chodzić po posiłku, ponieważ głód jest złym doradcą. Powinniśmy też mieć zawsze listę zakupów i nie kupować niczego spontanicznie. Jeśli zaś zostanie nam żywność, której nie zdołamy zjeść, warto pomyśleć o zrobieniu z niej przetworów albo o podzieleniu się posiłABR, WOŹ kiem ze znajomymi.

Ireneusz Lubaszka (73 l.), emeryt z Kotunia:

NIE DAM SIĘ ZAMROZIĆ

foto ANDRZEJ WOŹNIAK (3), ARCHIWUM PRYWATNE

– Mam najniższą emeryturę (1217 zł) i już teraz ledwie wiążę koniec z końcem. Gdy kupię węgiel na zimę, nie będę miał co włożyć do garnka. Muszę oszczędzać na wszystkim. Najwyżej będę jadł suchy chleb, ale nie dam się zamrozić. Dotacje, które oferuje rząd, nie wystarczą nawet na tonę węgla, a mnie potrzeba trzy tony.

Jarosław Langowski (45 l.), elektryk z Warszawy:

TRZEBA BĘDZIE OSZCZĘDZAĆ

– Mam elektryczny piec, już teraz moje miesięczne rachunki wynoszą 1700 zł. Z przerażeniem myślę, co będzie, jak ceny prądu pójdą w górę. Te dopłaty, jakie oferują rządzący, to kropla w morzu potrzeb. W moim przypadku wystarcza na opłacenie rachunku za jeden miesiąc. A co robić dalej? Trzeba będzie na wszystkim oszczędzać.

Jadwiga Lipińska (77 l.), rolniczka z Broszkowa (woj. mazowieckie):

ZACZNĘ ZBIERAĆ CHRUST

– Dopłaty do opału to ochłap w porównaniu do cen węgla, gazu czy prądu. Mój dochód miesięczny to niecałe 2 tys. zł. Przez zimę wypalę trzy tony węgla. Nie wiem, za co będę żyła, gdy przyjdzie mi za tonę zapłacić 3 tys. zł. Nie wykupię leków, a o lepszym jedzeniu to już nie ma mowy. Myślę o tym, by zacząć zbierać chrust, by nie zamarznąć.

Proste nawyki to realne oszczędności MACIEJ MACIEJOWSKI, dyrektor ds. komunikacji w Polskim Komitecie Energii Elektrycznej

– Aby oszczędzać prąd, trzeba umiejętne korzystać z piekarnika. Kiedy coś pieczemy, powinniśmy używać naczyń żaroodpornych, które przyspieszają przygotowanie potraw. Inne urządzenie, na które warto zwrócić uwagę, to czajnik elektryczny. Zamiast napełniać go do pełna, wystarczy nalać wody na tyle kubków, ile ak-

tualnie potrzebujemy. Nowoczesne lodówki mają oszklone drzwi, aby podejrzeć zawartość bez ich otwierania, czyli bez utraty wyprodukowanego zimna. Przy lodówkach tradycyjnych wystarczy wyrobić sobie nawyk układania produktów zawsze na tych samych półkach, aby nie tracić czasu na szukanie ich w lodówce przy otwartych drzwiach. Kolejna rzecz to wymiana oświetlenia na ener-

gooszczędne, aby niepotrzebnie nie zużywać energii. Kolejny sposób dotyczy takich urządzeń jak telewizory i dekodery, które korzystają z trybu czuwania, aby szybciej się włączały. Aby zaoszczędzić energię, nie trzeba wtyczki do telewizora wyciągać z gniazdka. Wystarczy zastosować listwę zasilającą, do której podłączymy kilka urządzeń i będziemy ją wyłączać jednym przyciskiem.


WYDARZENIAIRLANDIA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

foto FREEPIK

Okolice Sean O'Casey Bridge w dzielnicy City Quay, nazwanego na cześć słynnego irlandzkiego dramatopisarza (1880-1964), znanego z utworów poświęconych ludziom pochodzącym z klasy robotniczej Dublina, mają długą historię zachowań antyspołecznych. Właśnie ten rejon gangi wybrały sobie jako miejsce do walki. Rywalizujące ze sobą grupy są zwykle uzbrojone w noże i młotki, które po potyczkach znaleźć można na ulicach. Okoliczni mieszkańcy mówią: „dość”, bo incydenty się nasilają. Na niedawnym spotkaniu w tej sprawie z lokalnymi przedstawicielami samorządu i policji w kościele św. Marka alarmowali, że reakcja Gardy nie jest adekwatna do sytuacji. Kiedy DublinLive, serwis opisujący te zdarzenia, zapytał przedstawiciela Gardy o interwencję

Mieszkańcy centrum Dublina w strachu przez uliczne bitwy

MŁODOCIANE GANGI terroryzują City Quay

w City Quay, rzecznik Gardy wskazał na szereg operacji i inicjatyw, które podejmuje policja. Nie odniósł się jednak bezpośrednio do

codziennej przemocy w rejonie City Quay. Jeden anonimowy mieszkaniec, cytowany przez serwis, nazwał zachowanie

policji haniebnym. - Ciągle dzwonimy do nich i przez połowę czasu nawet się nie pojawiają. Zadzwoniłem do nich w zeszłą niedzielę. Na R

IRLANDZKA POLICJA SIĘGA PO NOWE TECHNIKI ARESZTOWE

Japońskie sztuki walki wkraczają do Gardy Irlandzka policja szykuje niecodzienne wzmocnienie swoich szeregów. Planuje zatrudnić ekspertów japońskich sztuk walki do wyszkolenia swoich instruktorów, aby przygotować funkcjonariuszy Garda Síochána do odpierania agresji podczas interwencji. Funkcjonariusze policji są obecnie szkoleni w zakresie tradycyjnych, standardowych policyjnych taktyk samoobrony na podstawie judo. Policja poszukuje jednak instruktorów, którzy zmienią program samoobrony na Taiho

foto SEAN O'CASEY BRIDGE, WIKIPEDIA, PETER MISIK CC BY-SA 3.0

Uliczne gangi przejmują City Quay – twierdzą mieszkańcy dublińskiej dzielnicy City Quay. Alarmują, że boją się wyjść z domu wieczorem z powodu cyklicznych walk młodych mężczyzn, którzy biją się czym popadnie i rzucają w siebie petardami.

3

Jutsu, czyli metodę walki bez śmierci, którą po raz pierwszy zastosowała japońska policja feudalna w średniowieczu. Zmodernizowana forma tego stylu stosowana była podczas amerykańskiej okupacji Japonii po drugiej wojnie światowej. Policja w Japonii nadal używa tego systemu, jeśli spotyka się z agresją lub stawianiem oporu delikwenta podczas aresztowania. Jak zauważył „The Journal”, potrzeba wyszkolenia gardzistów w tych technikach to znak, że policja szuka sposobów na poradzenie sobie ze wzrostem przemo-

E

K

L

A

M

moście byli chłopcy, w wieku od 16 do 20 lat, a policja w ogóle się nie pojawiła. Szarżowali na siebie z bronią. Oni zawsze noszą

broń – opowiadał. Rozmówca stwierdził, że spotkania grup młodzieży zazwyczaj zaczynają się ok. godz. 17 i zwykle trwają do północy. I tak jest każdej nocy w tygodniu. - Mieszkańcy mają dość… Nie mogą uśpić swoich dzieci. Nie mogą wieczorem oglądać telewizji – muszą ustawić dźwięk telewizora na najwyższym poziomie, żeby mogli słyszeć program. Boją się iść do lokalnego sklepu... Boją się wyjść z domów po godzinie 5 wieczorem – dodawał. Będąc wieczorem w okolicy mostu Sean O'Caseyego, warto więc zachować ostrożność. A najlepiej, chcąc przedostać się na drugi brzeg, rozważyć skorzystanie z innego mostu.

RADOSŁAW KOTOWSKI

A

CRIMMINS HOWARD SOLICITORS ŚWIADCZY USŁUGI PRAWNE DLA POLSKICH KLIENTÓW

SPECJALIZUJEMY SIĘ W:

cy na ulicach. Czy sprawdzone skuteczne techniki rozbrajania brutalnych podejrzanych w tym pomogą, zobaczymy. Użycie siły przez policję jest w Irlandii drażliwym tematem. Zgodnie z prawem policja musi dokumentować w raporcie każdy przypadek z użyciem siły. Jej zastosowanie jest legalne, jeśli było konieczne i proporcjonalne do zagrożenia. W najnowszym raporcie Gardy za lipiec zarejestrowano 1149 takich przypadków, co daje dotychczas prawie 6914 interwencji z użyciem siły w 2022 roku.

KRYSTYNA ZIELIŃSKA

• Wypadki drogowe* • Wypadki w pracy* • Zaniedbania medyczne* • Wypadki* • Prawo rodzinne • Nieruchomości, przeniesienie własności

Klient nie ponosi żadnych kosztów do czasu zakończenia sprawy. Płacimy za raporty medyczne. W sprawie konsultacji prawnych, prosimy o kontakt z naszym tłumaczem: 085-104-77-10 lub 061 361 088 www.crimminshoward.ie info@crimminshoward.ie

*W sprawach spornych adwokat nie może naliczać honorarium lub innych opłat i jako procentu lub proporcji w stosunku do zasądzonych lub wynegocjowanych warunków.

3112_DU


4 R

E

IRLANDIAWYDARZENIA K

L

A

M

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

A

Zdaniem Royal College of Physicians of Ireland nadszedł czas, aby podnieść wiek uprawniający do kupowania tytoniu z 18 do 21 lat. Argumentem ma być opublikowany niedawno przez jego członków raport. Raport „Tytoń 21”, przygotowany przez Grupę ds. Polityki RCPI, został opracowany na podstawie krajowych i międzynarodowych danych przeanalizowanych przez irlandzki Instytut Zdrowia Publicznego. Analiza, której wyniki publikuje „The Journal” wykazała, że mimo iż ogólny wskaźnik palenia papierosów wśród dzieci spada, to w rzeczywistości rośnie on wśród nastoletnich chłopców. I eksperci uważają, że nowelizacja przepisów dotycząR

E

K

L

A

M

foto FREEPIK

Lekarze chcą podniesienia granicy wieku uprawniającego do kupowania papierosów

Papierosy nie dla 18-latków

cych podniesienia minimalnego wieku uprawniającego do zakupu wyrobów tytoniowych znacznie zmniejszyłaby liczbę nastolatków i młodych dorosłych uzależ-

nionych od palenia tytoniu. Według HSE palenie jest główną przyczyną zgonów, których można by uniknąć w Irlandii. Zgodnie z danymi przytoczonymi przez

RCPI prawie 4,5 tys. osób umiera co roku w Irlandii z powodu skutków palenia, a tysiące cierpią na choroby powiązane z paleniem, w tym serca i płuc, oraz nowotwory. Sondaż opublikowany w maju 2022 r. w raporcie HSE „Bringing the Tobacco Epidemic to the End” wykazał, że 71 proc. osób w wieku 15 lat i starszych opowiada się za podwyższeniem minimalnego wieku uprawniającego do sprzedaży tytoniu do 21 lat. Raport wykazał również, że chociaż liczba palaczy w Irlandii znacznie spadła, to ok. 20 proc. ludzi nadal pali. Przewiduje się, że połowa z nich może

umrzeć na chorobę związaną z paleniem. W ostatnich dziesięcioleciach Irlandia znajdowała się w czołówce ustawodawstwa dotyczącego tytoniu. W marcu 2004 r. wprowadziła zakaz palenia w zamkniętych miejscach pracy oraz w pubach i restauracjach pod karą grzywny do 3 tys. euro, co uczyniło ją pierwszym krajem na świecie, który wprowadził tak daleko idące przepisy. Kilka innych krajów uchwaliło podobne przepisy w kolejnych latach. Jeśli jednak wiek uprawniający do zakupu wyrobów tytoniowych zostanie podniesiony do 21 lat, Republika Irlandii stanie się kra-

jem o największej różnicy między wiekiem, w którym można kupić wyroby tytoniowe, a wiekiem uprawniającym do zakupu alkoholu, który stanowi również duży problem. Alkohol może kupić 18-latek. Wiek, w którym osoby są uprawnione do głosowania, to również 18 lat. Ale nikt w Irlandii nie mówi o podniesieniu wieku uprawniającego do zakupu alkoholu ani o podniesieniu wieku wyborczego do 21 lat, co prawdopodobnie wywołałoby znacznie większy sprzeciw i oburzenie niż propozycja RCPI dotycząca wieku pozwalającego na zakup tytoniu.

ANNA DOMAŃSKA

A

3059_DU

2623_DU


IRLANDIAWYDARZENIA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022 R

Residential Tenancies Bord (RTB) pomaga przy podwyżkach czynszów i sporach z landlordem

E

K

L

A

M

A

5

Mediacje na ratunek najemcom

Usługa mediacji RTB, organu publicznego powołanego w celu wspierania najemców i właścicieli nieruchomości w przypadku wszelkich sporów, jest bezpłatna. I w wielu przypadkach okazuje się ratunkiem w napiętej sytuacji. Celem mediacji jest umożliwienie obu stronom zrozumienia problemu w zakresie ich praw i obowiązków, tak aby mogli spróbować wkroczyć na wspólną płaszczyznę rozmów i w rezultacie osiągnąć porozumienie. Proces mediacji nie opiera się na badaniu dowodów lub ustaleniu, kto ma rację, a kto nie, ale raczej na tym, w jaki sposób obie strony mogą rozwiązać problem, współpracując ze sobą. Usługa mediacji RTB jest poufna i jej wyniki nie są publikowane na stronie internetowej organizacji. Większość rozmów mediacyjnych odbywa się przez telefon, co stanowi prostą, wygodną i skuteczną opcję rozwiązywania problemów, zaplanowaną w czasie dogodnym dla obu stron. Niezależny i przeszkolony R

E

K

L

A

M

mediator będzie współpracował z każdą ze stron osobno, aby w krótkim czasie osiągnąć wzajemnie akceptowalne porozumienie. Dzięki temu większość sporów rozwiązuje się szybko. Jeżeli dojdzie do porozumienia między obiema stronami w drodze mediacji, a żadna ze stron nie wycofa się z porozumienia w ciągu 10-dniowego okresu odwołania, porozumienie będzie stanowić podstawę wiążącej obie strony umowy. Tzw. Nakaz Ustalenia (Determination Order) określa wynik mediacji, zgodnie z ustaleniami obu stron, i zawiera zarówno warunki, których należy przestrzegać, jak i terminy ich wykonania. Jeśli mediacja nie powiedzie się, jedna lub obie strony mogą złożyć jeszcze wniosek o rozpatrzenie sporu przez Trybunał ds. Najmu (Tenancy Tribunal). Chociaż Usługi Rozstrzygania Sporów RTB nie są dostępne w innych językach niż angielski, RTB zapewnia tłumacza dla tych osób, którzy tego potrzebują, niezależnie od tego, czy są to najemcy, czy właściciele. Koszt ten jest pokrywany przez RTB. W przypadku przesłuchań mediacyjnych RTB oferuje usługi tłumaczenia ustnego poprzez przesłuchanie hybrydowe. Strona, która potrzebuje takiej usługi, będzie musiała stawić się z mediatorem, a druga strona będzie miła zadawane pytania przez telefon. W 2021 r. do RTB wpłynęło 272 wniosków o tłumaczenia ustne. Najczęściej zamawianymi językami są polski, portugalski i rosyjski.

2961_DU foto FREEPIK

Wzrost cen uderza we wszystkich i przysparza coraz większych kłopotów. Również najemcom mieszkań, których dotykają podwyżki czynszów. Skutkiem jest wzrost liczby sporów z wynajmującymi lokale. Residential Tenancies Bord (RTB) przypomina, że alternatywą dla wniesienia sprawy do sądu, co może okazać się czasochłonne i kosztowne, mogą być mediacje. Nie dość, że bezpłatne, to mogą być świadczone przy pomocy tłumacza języka polskiego.

WNIOSEK ONLINE O USŁUGĘ ROZSTRZYGANIA SPORU MOŻNA ZŁOŻYĆ ZA POŚREDNICTWEM PORTALU RTB: DISPUTES.RTB.IE/DISPUTES/GENERAL.ASPX

KRYSTYNA ZIELIŃSKA

A

Jeżeli masz problem z piciem alkoholu i chcesz coś zmienić w swoim życiu Anonimowi Alkoholicy AA czekają

tel. +353873301230

2862_DU

www.aairlandia.com

2985 _DU


6

R

E

IRLANDIAWYDARZENIA K

L

A

M

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

A

3051_DU

Irlandczyk uhonorowany Colin Farrell został najlepszym aktorem w Wenecji na słynnym festiwalu filmowym

Colin Farrell najlepszym aktorem na Festiwalu Filmowym w Wenecji

foto COLIN FARRELL, GAGE SKIDMORE, WIKIPEDIA CC BY-SA 3.0

Colin Farrell, jeden z najbardziej utytułowanych irlandzkich aktorów swojego pokolenia, zdobył niedawno główną nagrodę aktorską - Puchar Volpi na 79. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Doceniono go za rolę w nowym filmie Martina McDonagha, „The Banshees of Inisherin” („Duchy Inishherin”). Scenarzysta i reżyser Martin McDonagh odebrał z kolei nagrodę za najlepszy scenariusz. Film „Duchy Inisherin”, czarna komedia, został

JESIEŃ ZE SPEKTAKLAMI, WYKŁADAMI I ATRAKCJAMI DLA DZIECI

Dublin Theatre Festival powraca

Krótko po dublińskim Fringe Festival, który zakończył się 25 września, kolejna impreza wraca do stolicy. Od piątku 29 września do soboty 16 października potrwa Dublin Theatre Festival.

Przez 18 dni i nocy w różnych lokalizacjach w całym mieście Festiwal zaprezentuje występy irlandzkich i międzynarodowych artystów, m.in. z Wielkiej Brytanii, Brazylii, Holandii, Belgii, Niemiec, Norwegii, Włoch i Francji. W programie znalazło się 17 światowych premier spektakli, cykl wykładów, przygotowano także specjalne wydarzenia dla dzieci. Dubliński Festiwal Teatralny przewidział też niespodziankę dla widzów, kryjącą się pod nazwą „10 na 10”. Zakłada ona, że 10 proc. biletów na wybrane produkcje festiwalowe nabyć będzie można w cenie 10 euro. Promocja dedykowana jest dla osób poniżej 30. roku życia, obecnie niepracujących lub pracujących jako artyści-freelancerzy. Aby skorzystać ze zniżkowej ceny biletu, trzeba się wcześniej zarejestrować na stronie: dublintheatrefestival.ie. Ze strony Festiwalu dublintheatrefestival. ie/programme/programme-2022 można pobrać peł-

ną, 45-stronicową broszurę z programem, zawierającą streszczenia, godziny i miej-

sca spektakli. Na tej stronie można również zarezerwować bilety. Można także zrobić to przez telefon, dzwoniąc pod numer: +353 1 677 8899.

KRYSTYNA ZIELIŃSKA

foto DUBLIN THEATRE FESTIVAL/MATERIAŁY PRASOWE

nakręcony na Inis Mór i wyspie Achill na zachodnim wybrzeżu Irlandii, a jego akcja toczy się podczas wybuchu irlandzkiej wojny domowej w 1923 r. Ta produkcja ponownie połączyła drogi McDonagha z Farrellem i innym irlandzkim aktorem Brendanem Gleesonem. Trio ostatnio pracowało razem przy filmie „In Bruges” (polski tytuł – „Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj”) w 2008 roku. Farrell pojawił się również wcześniej w filmie McDonagha „Siedmiu psychopatów” z 2012 roku. „The BansheR

E

K

L

A

M

A

es of Inisherin” ma wejść do irlandzkich kin w piątek, 21 października, ale film zyskał już wiele pozytywnych opinii publiczności i na podstawie ok. 200 recenzji doczekał się oceny 8,2/10 na stronie internetowej imdb.com. Colin Farrell pojawił się w Wenecji za pośrednictwem nagrania wideo, które nagrał w Los Angeles, gdzie obecnie mieszka. - Jestem całkowicie zszokowany i podekscytowany – powiedział. Aktor urodził się w 1976 r. w Castleknock w hr. Dublin. I chociaż nigdy się nie ożenił, jest

ojcem dwóch synów. Pierwszy syn, James Padraig, którego matką jest amerykańska modelka Kim Bordenave, urodził się w 2003 r. Farell związany był przez jakiś czas z polską aktorką Alicją Bachledą-Curuś, córką byłego burmistrza Zakopanego, z którą ma syna Henry'ego Tadeusza, urodzonego w 2009 r. Zawodowo Farrell wciąż pnie się w górę. W czerwcu 2020 r. znalazł się na 5. miejscu listy „50 największych irlandzkich aktorów filmowych wszech czasów „The Irish Times”.

RADOSŁAW KOTOWSKI


30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022 R

E

K

L

A

M

IRLANDIAPÓŁNOCNA

A

R

E

K

L

A

M

A

7

Rząd chce nowego zakazu wjazdów w Belfaście

York Street wolna od samochodów

Plan powstał tuż po otwarciu nowego kampusu Uniwersytetu Ulster w tym miesiącu. W następstwie pojawiły się obawy dotyczące bezpieczeństwa na ulicy z licznymi pasami dla pieszych, prowadzącej do głównego wejścia uczelni przy York Street. Wcielenie w życie pomysłu wstrzymania na niej ruchu odcięłoby również dojazd jakichkolwiek pojazdów pod główną bramę kampusu. Projekt, o którym pisze serwis ukdaily.news, oficjalnie nazwany „eksperymentalnym systemem kontroli ruchu”, usunie również większość miejsc parkingowych na przylegających ulicach w okolicy. Program

obowiązywałby początkowo przez sześć miesięcy, chociaż mógłby zostać wprowadzony na stałe. Konsultacje społeczne w sprawie planu rozpoczęły się 14 września i będą trwały przez trzy tygodnie, podczas których każdy może wyrazić swoją opinię na temat tej propozycji. Jeśli projekt zostanie zatwierdzony, prawdopodobnie nie wejdzie w życie przed końcem tego roku. Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej Departamentu Infrastruktury projektowany układ ruchu będzie zabraniał wjazdu wszystkim pojazdom innym niż autobusy, rowery i pojazdy niepełnosprawne na York Street w Belfaście, na skrzyżowaniu z Donegall Street oraz na skrzyżowanie z Frederick Street/Great Patrick Street. Zakaz wjazdu obejmie też odcinek Curtis Street na skrzyżowaniu z York Street oraz mierzącego 15 metrów fragment na południowy wschód od tego skrzyżowania. Zgodnie z planem zabroniony będzie też postój na odcinkach Curtis Street, z wyjątkiem załadunku i rozładunku, zawieszone zostanie więc działanie płatnego parkingu w tym miejscu. Projekt ma

zapewnić jednak miejsca parkingowe z nieograniczonym postojem dla pojazdów osób niepełnosprawnych na odcinkach York Street. Ujawnienie planu zrodziło pytania o to, w jaki sposób nowe przepisy będą egzekwowane, nawet jeśli zostaną wprowadzone tymczasowo. Sugerowano, że egzekwowanie wymagałoby przydzielenia na dany obszar personelu północnoirlandzkiej policji w celu monitorowania pojazdów

i ruchu pod kątem wszelkich naruszeń oraz wydawania ostrzeżeń czy grzywien, w zależności od rodzaju naruszenia. Szczegóły projektu, w tym mapy można obejrzeć na stronie www. infrastructure-ni.gov.uk/ consultations. Uwagi do planu można kierować mailem na adres: traffic.eastern@infrastructure-ni.go.uk do 6 października 2022 r.

RADOSŁAW KOTOWSKI

Propozycja rządu dotycząca zakazu wjazdu pojazdów na York Street w Belfaście foto NI DEPARTMENT FOR INFRASTRUCTURE, WWW.INFRASTRUCTURE-NI.GOV.UK

Departament Infrastruktury Irlandii Północnej (DfI) rozpoczął publiczne konsultacje na temat planów nowego systemu kontroli ruchu w Belfaście. Jego główne założenie to zakaz wjazdu na York Street, która jest jedną z najbardziej ruchliwych ulic w centrum miasta. Wjechać na nią mogliby tylko posiadacze niebieskiej plakietki dla niepełnosprawnych, autobusy, samochody dostawcze i rowery.


8

POLITYKAPOLSKA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

Spotkanie Putina z Xi Jingpingiem wywołało pytanie o relacje chińsko-rosyjskie i stosunek Pekinu do wojny w Ukrainie

Chiny dyscyplinują Rosję, ale ona jest im nadal potrzebna – Wydaje mi się, że spotkanie obnażyło fakt, jak bardzo pozycja Rosji Ekspert ds. Chin. Ośrodek w tej relacji słabnie. Putin sam zaczął się tłumaczyć przed Xi JinStudiów Wschodnich pingiem, że będzie brał pod uwafoto ARCH. PRYWATNE gę wszystkie chińskie „pytania „Super Express”: – W uzbeckiej Samar- i obawy” w kwestii przebiegu wojkandzie w czasie dorocznego szczy- ny. Poparł też jednoznacznie politytu Szanghajskiej Organizacji Współ- kę Chin wobec Tajwanu, nazywając pracy Władimir Putin spotkał się ze USA „prowokatorem”. W połączeswoim ostatnim liczącym się sojusz- niu z wizytą Xi Jipniga w Kazachnikiem – przywódcą Chin Xi Jingpin- stanie, która dała wyraźny sygnał, giem. Ale chyba moment, kiedy Rosja- by Putin nie myślał o eskalacji na nie są w Ukrainie w odwrocie, jest dla tym odcinku, składa się to na lekPutina wyjątkowo marny... kie dyscyplinowanie Putina przez Jakub Jakóbowski: – Nie było to Chińczyków. Ale to bynajmniej proste spotkanie, także dla Xi Jing- nie koniec tej relacji – putinowpinga. Zresztą co tu dużo mówić ska Rosja nadal jest Xi Jinpin– ostatnie sześć miesięcy wojny gowi potrzebna, tyle że układ sił Rosji przeciwko Ukrainie nie jest się zmienia. proste dla Chin. Postawili po pro- – Wracając do wspomnianej przez pana stu na złego konia. Pamiętamy, że deklaracji o chińsko-rosyjskiej próbie tuż przed inwazją Putin pojechał do obalenia amerykańskiej dominacji, to Pekinu, gdzie 4 lutego podpisał z Xi mimo wojowniczej retoryki Chińczycy Jinpingiem historyczne porozu- działają ostrożnie. Niby Rosję wspiemienie, w którym otwarcie powie- rają, ale dołączają do niektórych sankdzieli światu, że mają wspólny cel cji wobec Moskwy. Pekin jednak boi się – podważanie amerykańskiej glo- pełnego zaangażowania i reakcji Zachobalnej dominacji. Rosjanie mieli to du na nie? robić w Europie, Chińczycy w Azji – Przede wszystkim trzeba zauwaPołudniowo-Wschodniej. Chiń- żyć, że kalkulacja strategiczna, któczycy postawili na Rosję jako ten ra stała za lutowym spotkaniem, kraj, który miał obnażyć słabość dalej ma rację bytu. Chińczycy Zachodu i pomóc separować Euro- nadal uważają Rosję za swojego pę od Ameryki. głównego sojusznika w konfron– Po pół roku widać, że ten plan nie wypalił. tacji ze Stanami Zjednoczonymi. – Chińczycy stali się zakładnikami Rosjanie odciągają uwagę Waszyngsytuacji. Choć bardzo szybko oka- tonu od Tajwanu i Azji Południozało się, że Rosjanie nie są w sta- wo-Wschodniej. Wyrażają to w pełnie zrealizować celów, które sta- ni chińskie elity, przekonane, że wiali sobie i obiecywali Pekinowi, jeśli USA uda się zgnieść Rosję, pełto w wymiarze propagandowym ne siły będą mogli skupić na rywai dyplomatycznym Chińczycy w dal- lizacji z Chinami. To sprawia, że szym ciągu Rosję popierają. Biorąc Chińczycy wcale nie będą chętni, jednak pod uwagę kolejne porażki by zostawiać Rosję samą. Jeśli zaś Rosjan, zwłaszcza tak spektakular- chodzi o włączanie się w sankcje ne jak te, które ponoszą od począt- przeciwko Rosji i wycofywanie się ku września, Xi Jingpingowi coraz przez chińskie firmy z jej rynku, to trudniej pozostawać w tym miej- Zachód, a przede wszystkim Stany scu, w którym są. Stąd to były bar- Zjednoczone, trzymają w szachu dzo trudne dla Putina rozmowy, relację chińsko-rosyjską. Nawet na których musiał się tłumaczyć, jeśli Chińczycy chcieliby w jakiś dlaczego rosyjska armia, mająca sposób pomagać Rosji – a widać to być największym aktywem w rela- poniżej radarów, choćby w kwecjach z Chinami, nie daje rady stii eksportu procesorów – to istw Ukrainie. nieją pewne czerwone linie, które – Czy to spotkanie w Samarkandzie może wyznaczył Joe Biden w rozmowie być jakimś punktem zwrotnym w rela- z Xi Jingpingiem krótko po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. cjach Chin i Rosji?

Jakub JAKÓBOWSKI

– Gdzie one przebiegają? – Chodzi przede wszystkim o dostarczanie broni i amunicji, pomoc wojskową, ale także o jawne omijanie sankcji. Jeśli Chińczycy by się na to zdecydowali, Joe Biden zapowiedział sankcje. Wydaje się, że to ostrzeżenie Chińczycy traktują bardzo poważnie. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że Amerykanie są w stanie skutecznie uderzać w chińską gospodarkę. Pamiętamy choćby Huawei, który spadł z pozycji najważniejszej chińskiej spółki technologicznej z powodu braku dostępu do amerykańskich technologii. Gróźb administracji Bidena Chińczycy więc nie ignorują. Jesteśmy więc w sytuacji, w której Pekin tam, gdzie go to wiele nie kosztuje, pomaga Rosji – propagandowo czy dyplomatycznie. Dotyczy to zwłaszcza Globalnego Południa.

[

Choć bardzo szybko okazało się, że Rosjanie nie są w stanie zrealizować celów, które stawiali sobie i obiecywali Pekinowi, to w wymiarze propagandowym i dyplomatycznym Chińczycy w dalszym ciągu Rosję popierają

– A propos dostaw broni: czy Chińczycy nie będą chcieli tego jakoś obejść? Wiemy, że Rosjanie mają poważne problemy z produkcją amunicji, rakiet i artylerii. Amerykańskie media ujawniły, że aby obejść te problemy, Rosjanie zdecydowali się na import sprzętu wojskowego z Korei Północnej. Czy ona nie stanie się

hubem chińskich dostaw, omijających amerykańskie groźby? – Myślę, że to dobry kierunek myślenia. Używanie pośredników, by Rosję wspierać – czy to na poziomie firm, czy państw. Oczywiście, trudno powiedzieć, na ile Chińczycy stoją za dostawami amunicji i rakiet z Korei Północnej. To na pewno państwo, na które Chiny mają bardzo duży wpływ. Kim Dzong Un, oczywiście, ma w relacjach z Pekinem sporo autonomii i stara się zachować w niej podmiotowość, ale na pewno trzeba Koreę Północną brać pod uwagę. Chińczycy, jak wspomnieliśmy, nie chcą otwarcie przekazywać sprzętu wojskowego Rosji, ale oferując różne korzyści Pjongjangowi, mogą zachęcać reżim do wspierania Moskwy. To na razie spekulacje, ale tego scenariusza wykluczyć nie można. – Chiny bardzo uważnie przyglądają się reakcji Zachodu na wojnę prowadzoną przez Rosję. Na pewno Joe Biden miał też na uwadze chińskie zagrożenie dla Tajwanu, kiedy zdecydował się na tak silne poparcie dla Ukrainy. Chińczycy przestraszyli się jednolitego zachodniego frontu wobec Putina? – Myślę, że panuje tam nie mniejsze niż w Moskwie zaskoczenie z powodu reakcji Zachodu na wojnę. Na początku tego roku na Chińczyków i Rosjan duży wpływ nadal wywierały ubiegłoroczne wydarzenia w Kabulu, które w Pekinie odebrano jako dowód na to, że Ameryka utraciła przywództwo i nie jest w stanie reagować na kryzys. Liczyli, że te problemy USA i – szerzej – Zachodu tylko się pogłębią. Rosjanie wywołali swoją wojną dużą konsolidację Zachodu, która działa na niekorzyść Chin. Widać bowiem, że Europa ze Stanami Zjednoczonymi może grać do jednej bramki, że są w stanie się zmobilizować wobec tego typu wydarzeń, a zachodnie społeczeństwa, jak na razie wszystko na to wskazuje, są gotowe ponosić koszty ekonomiczne prowadzenia swojej polityki. Dla chińskiej polityki to wszystko nowe elementy, ponieważ była przekonana, że Zachód nie będzie się w stanie odwinąć,

będąc pozbawionym przywództwa. Myślę, że ref leksja na ten temat dojdzie na szczyty Komunistycznej Partii Chin. – Nie jest też jednak tak, że Chińczycy wobec ewentualnych sankcji Zachodu czują się nieco bezpieczniej, ponieważ sieć zależności między Chinami a Zachodem jest tak gęsta, że byłyby one destrukcyjne także dla tego ostatniego? – W obecnym stanie powiązań gospodarczych i technologicznych między Chinami a Zachodem tak ostre zerwanie, jakie obserwowaliśmy w przypadku Rosji, doprowadziłoby do wielokrotnie potężniejszych negatywnych skutków gospodarczych na skalę globalną. To rzeczywiście sprawia, że Chińczycy mogą czuć się nieco bezpieczniejsi. Same Stany Zjednoczone kilka razy cofnęły się przed uderzaniem w Chiny właśnie ze względu na konsekwencje gospodarcze. To samo dotyczy także Europy, która w Chiny jest dużo bardziej uwikłana. Chińczycy zdają sobie jednak doskonale sprawę, że ewentualna inwazja na Tajwan wywołałaby także u nich katastrofalne skutki ekonomiczne. Ten kij ma więc dwa końce. Natomiast w tym wszystkim ważne są długofalowe efekty. – To znaczy? – To, co ta rosyjska inwazja uruchomiła – dużo silniejsze sklejenie Chin i Rosji – przyspieszy procesy dywersyfikacji, to znaczy zwiększenia niezależności gospodarczej od Chin. O tym w Stanach Zjednoczonych rozmawia się od dawna i do tego Amerykanie starali się przekonać Europę. Spójrzmy choćby np. na Berlin, gdzie współrządząca partia Zielonych czy Ministerstwo Gospodarki po raz pierwszy głośno mówią o tym, że nie będą wspierać niemieckich inwestycji w Chinach. Kanclerz Scholz w Pradze stwierdził z kolei, że Niemcy muszą krytyczne zależności od Chin zmniejszać. Oczywiście, zobaczymy, na ile jest to retoryka, a na ile przekuje się to w realne działania. Niemniej Zachód coraz bardziej rozumie, że to, co spotkało go z Rosją,


może wydarzyć się również z Chinami, i trzeba się do tego przygotowywać. Tak, by w sposób uporządkowany rozplątywać tę sieć zależności i odebrać Chińczykom komfortową pozycję, w której jakikolwiek konflikt sprowadziłby na świat gigantyczne problemy. – Izolacja Rosji sprawia, że wpada ona w czułe, choć niebezpieczne dla niej, objęcia Chin. Dużo silniejsze gospodarczo i politycznie Chiny zwasalizują sobie Rosję? Niektórzy wieszczą wręcz, że czeka ją chińska kolonizacja. – Ostatnie kilkanaście lat intensywny relacji strategicznych, ideologicznych i militarnych między Rosją a Chinami nie przełożyło się na głębokie relacje gospodarcze. I to właśnie z tego powodu. Jeśli prześledzić, jak Rosjanie podchodzili do chińskiej ekspansji ekonomicznej, to mieliśmy do czynienia z czystym protekcjonizmem. Rosja chroniła nie tylko swój rynek, lecz także rynek postradziecki poprzez Euroazjatycką Unię Gospodarczą przed ekspansją chińskiego kapitału, towarów i technologii. Rola Chin, przynajmniej ta kapitałowa, tam, gdzie chodzi o kontrolę aktywów, jest bardzo mała. Dziś pojawiają się pytania, na ile ta sytuacja może się utrzymać. – Może? – Na pewno Chińczycy mogą sobie ostrzyć zęby na rosyjskie aktywa, firmy i złoża, których Rosjanie im nie sprzedawali. Dziś mogą być do tego zmuszeni. To się na razie nie wydarzyło i wydaje się, że kurz wojenny musi opaść, by tego typu transakcje były przeprowadzane. Niemniej wpadanie Rosji w chiń-

[

Chińczycy mogą sobie ostrzyć zęby na rosyjskie aktywa, firmy i złoża, których Rosjanie im nie sprzedawali. Dziś mogą być do tego zmuszeni

ską orbitę gospodarczą już się zaczęło. Najciekawszy przykład to kwestia rezerw walutowych. – Co z nimi? – Obecnie Rosja jest największym posiadaczem juanów w rezerwach. Skupowała je od wielu lat i jest to równowartości 100 mld dol. W jakiej sytuacji są dziś Rosjanie? Zachód zamroził ich rezerwy w zachodnich walutach. Jedyne, co Rosjanom pozostaje, to właśnie juan. Chcieliby część tych rezerw sprzedać, aby wesprzeć rubla. Chińczycy się na to nie zgadzają. Nie wchodząc w technikalia, wystarczy powiedzieć, że boją się, iż wpłynie to na kurs ich waluty. Rosjanie powoli wchodzą więc w kontrolowany chiński system walutowy i aby mieć kontrolę nad własną walutą, muszą pytać Chińczyków o zdanie. To dobry przykład, jak odcinanie się od Zachodu powoduje wpadnie Rosji w pole grawitacyjne Pekinu. Rozmawiał TOMASZ WALCZAK

IGOR

ZALEWSKI SETA DO ŚNIADANIA Króliczek Kaczyńskiego

U

Uroczyste otwarcie przekopu Mierzei Wiślanej to dobry moment, by zauważyć, że Jarosław Kaczyński jest już bardzo blisko wcielenia w życie swej wizji Polski. Z jednej strony to triumf, z drugiej – wyzwanie. I moment niebezpieczny. Bo prezes PiS musi niejako wymyślić się na nowo. Rządy prawicy odcisnęły mocne piętno na Polsce. Zmieniły ją. Kaczyński jako polityk zawsze był maksymalistą. To nie jest lider, który zadowala się małą stabilizacją. On lubi wielkie zmiany. Nawet gdy oznacza to otwieranie wielu frontów naraz. Trzeba przyznać, że wiele wizji Kaczyńskiego zostało zrealizowanych albo jest bliskich realizacji. Rządy Zjednoczonej Prawicy stępiły Balcerowiczowskie ostrze liberalnej polityki gospodarczej i wprowadziły wiele rozwiązań socjalnych, czego nie potrafiły wcześniej ani lewica, ani ludowcy. Kończy się proces budowy wielkiego Orlenu, który ma być narzędziem prowadzenia polityki, także zagranicznej. Polska jest już właściwie niezależna energetycznie od Rosji, co było wielką misją środowiska Kaczyńskiego właściwie od początków III RP. Trwa zaplanowana w wielkiej skali rozbudowa i modernizacji armii. Aktywna pomoc Ukrainie oraz skala zbrojeń powodują,

że ziszcza się wielkie marzenie lidera PiS, by „traktowano nas poważnie, przynajmniej jak Turcję”. Niejako w bonusie do tego wszystkiego Kaczyński dostaje szanse na faktyczną budowę Międzymorza oraz głębokie osłabienie Rosji, o którym mógł tylko marzyć. Bo oczywiście wszelkie bajania o tym, że Kaczyński jest prorosyjski, to wierutna bzdura. Komunizm, sowieckość, Rosja zawsze były jego głównymi przeciwnikami. Na stare lata prezes PiS może być zadowolony. Nie chodzi o to, że rządził dwie kadencje i ma szansę na trzecią. Ale o to, że zrealizował chyba więcej planów, niż mógł się spodziewać, bo historia przyśpieszyła w nieoczekiwaną i bardzo dla nas korzystną stronę. Nic, tylko triumfować. W tym sukcesie kryje się jednak niebezpieczeństwo. Zrealizowana wizja oznacza… brak wizji. I to jest wyzwanie, przed którym stoi Kaczyński, ale przede wszystkim jego środowisko. Polacy mogą dojść do wniosku, że skoro zrealizował, co chciał, można go wysłać na emeryturę. Tak jak to się stało z Winstonem Churchillem po wygranej wojnie z Hitlerem. Kaczyński i PiS muszą szybko poszukać nowych celów. Bo jak głosi stare porzekadło, chodzi o to, żeby gonić króliczka, a nie go złapać.

Skomentuj na superopinie.se.pl

Były prezydent wzywa rząd do opamiętania w relacjach z UE

9

Polityka PiS jest w interesie Putina

foto ARCHIWUM „SE”

POLITYKAPOLSKA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

Aleksander Kwaśniewski był gościem autorskiego programu Kamili Biedrzyckiej „Express Biedrzyckiej” „Super Express”: – Premier Morawiecki przekonuje, że „tylko PiS stoi na straży niezależności i suwerenności polskiego państwa”. Co pan na to? Aleksander Kwaśniewski: – Premier uprawia tę propagandę już od długiego czasu. To jest nieuczciwe, ponieważ – w moim przekonaniu – wszystkie polskie rządy od 1989 r. bardzo wzmacniały polską suwerenność. 25 lat temu wstąpiliśmy do NATO – czy premier Morawiecki uważa, że to jest decyzja, która nie wzmocniła polskiej suwerenności? Moim zdaniem bardzo wzmocniła. Zawłaszczanie kwestii suwerenności tylko dla jednej partii jest zabiegiem wyborczym. Rozumiem, o co tu chodzi, ale się z tym nie zgadzam. – Narracja obozu władzy jest taka, że Donald Tusk i Bronisław Komorowski prowadzili prorosyjską politykę, chcieli resetu w relacjach, rozmawiali z Putinem i – jak rozumiem – są przez to współodpowiedzialni za obecną sytuację. – To jest kolosalne uproszczenie, dlatego, że świat się zmienia. Był taki okres, kiedy cały świat zachodni, w tym Ameryka i Polska, miał nadzieję, że Rosja będzie się demokratyzować, że będzie krajem, z którym da się współpracować, że nie będzie wracała do imperialistycznej i agresywnej polityki. (...) Był więc taki etap w historii, w którym mieliśmy nadzieję, że Rosja może być uczciwym partnerem. – Byliśmy naiwni? – W pewnym stopniu tak. Byliśmy naiwni, ale to nie jest naiwność, którą należy potępiać. Jeśli daje się komuś szansę i wierzy, że da się kogoś przeciągnąć na „dobrą stronę mocy”, to może być to naiwne, ale intencje są słuszne. – Może Rosja i Putin dostali po prostu zbyt wiele szans? Gruzja, Krym – nikt nie wyciągnął wniosków? – Tak, tych szans było za dużo. Wykazaliśmy się jednak przesadną naiwnością, ale to nie dyskwalifikuje tamtych działań. Gdybyśmy wtedy wiedzieli to wszystko, co wiemy dziś, to ta polityka byłaby inna. PiS bardzo dziś korzysta z faktu, że Putin tę wojnę wywołał, i w jakimś sensie można nawet

powiedzieć, że to on jest dziś dla nich największym atutem wyborczym. (…) W relacjach świata z Rosją potrzeba skalpela chirurga, a nie cepa. Powinniśmy być mądrzejsi, mieliśmy przesadną wiarę w możliwość dogadywania się z Rosją i w jej demokratyzowanie. Przestrzegaliśmy, że Nord Stream 1 będzie służył wyeliminowaniu Ukrainy i Polski z tranzytu gazu i spowoduje większy nacisk polityczny na te kraje. Z kolei Nord Stream 2 można już traktować w kategoriach poważnego błędu politycznego, który wzmacniał imperialne koncepcje Putina. – Od kilkunastu dni mamy w Polsce „wojnę na agentów”. Prezes Kaczyński od ruskich agentów wyzywa całą opozycję, a gen. Pytel sugeruje z kolei, że ruscy agenci są na najwyższych szczeblach polskiej władzy. Jak pan to czyta? – Także w przedwojennej Polsce oskarżano o to, że austriackim agentem miał być Piłsudski, rosyjskim Dmowski… mamy tutaj swoją niedobrą tradycję. Dziś agenturalne oskarżenia są używane głównie w celu dezawuowania politycznego oponenta, ale one są w dużej mierze bez sensu, bo trzeba powiedzieć, że agentura jest, ale żeby mówić poważnie, to nie wszyscy są agentami. Agentami są prawdziwi agenci. Obawiam się, że po tylu zmianach, które dokonały się w polskim wywiadzie i kontrwywiadzie, po zwolnieniu wielu fachowców, mamy kłopot, żeby stwierdzić, kto jest prawdziwym agentem. Mam przekonanie, że Polska pod względem kontrwywiadowczym jest słabsza niż była jeszcze parę lat temu. Po drugie, pojawia się pytanie, komu służy jaka polityka. Oczywiście nazywanie kogoś agentem jest grubą przesadą, ale zastanówmy się przez chwilę. Jeśli dzisiaj jednym z najważniejszych elementów walki z Putinem i pomocy Ukrainie jest siła i zjednoczenie Unii Europejskiej, to czy działania Polski, działania PiS-u, działania Ziobry, które obiektywnie osłabiają Unię, są czy nie są w interesie Putina? Moja odpowiedź brzmi: tak, to jest

w interesie Putina. Polityka, którą od siedmiu lat prowadzi PiS, osłabiania UE i wbijania klina w jej struktury, służy Putinowi. Jestem ostatnim, który na tej podstawie powie, że PiS to rosyjska agentura, ale powiem jasno, że ich polityka niewątpliwie służy Putinowi. (…) Rosyjskich służb nie wolno nie doceniać i trzeba wiedzieć, że penetrują w wielu miejscach świata, na pewno także w Polsce, ale też nie można ich demonizować. – Unia zakręca kurek z pieniędzmi dla Węgier. Uważa pan, że to słuszna decyzja? I czy podzielimy losy Węgrów? – To bardzo trudna decyzja, ale nie niespodzianka. Już dawno porozumiano się, że wydatkowanie środków finansowych będzie powiązane z kwestiami praworządności. W przypadku Węgier jest jeszcze poważniej, bo tam chodzi o korupcję, to pierwszy taki przypadek. Orbán tak rozdaje środki, że trafiają one tylko do wybranych osób i instytucji. Decyzja Unii może mieć niestety skutki uboczne, bo zapewne spowoduje, że na Węgrzech wzrośnie fala antyeuropejskości. My też weszliśmy na tę konfliktową ścieżkę, ale zarzuty wobec Węgier są poważniejsze niż wobec Polski. To są poważne rzeczy, ale jednak nie tak straszne jak korupcja. (…) Jako Unia musimy być zjednoczeni, bo inaczej Putin nas rozegra. – Jedność Unii jest zagrożona? – Jest zagrożona chociażby ze względu na to, że te konflikty cały czas się tlą. Zobaczymy, co się wydarzy po wyborach we Włoszech. (…) – Dziś spotkanie liderów opozycji z okazji 25-lecia Polski w NATO. Pod pana i Bronisława Komorowskiego patronatem. Coś z tego będzie? – Mamy nadzieję. Wspominki wspominkami, ale chcieliśmy dać szansę liderom opozycji, żeby powiedzieli, jak widzą kwestie bezpieczeństwa. Chcemy pomóc. – W czym? – W tym, żeby ze sobą gadali. Bo czas biegnie. (…) PiS ma ciągle szansę wygrać wybory. Ma 50 proc. szans. Tyle samo ma opozycja. Rozmawiała KAMILA BIEDRZYCKA

C M Y K


10

IRLANDIAPORADY

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

Wypadek pracownika agencyjnego

Pracownikom agencyjnym przysługują takie same przerwy na odpoczynek, coroczny urlop, wynagrodzenie oraz wolne dni w okresach świątecznych. Pracownicy agencyjni powinni mieć również dostęp do wszystkich udogodnień i obiektów, do których mają dostęp osoby zatrudnione na stałe. Pracownicy agencyjni wykonujący pracę dla konkretnej firmy powinni być traktowani tak samo jak pozostali pracownicy danej firmy. Mają oni również prawo do składania roszczeń z tytułu obrażeń odniesionych w miejscu pracy. R

E

K

L

A

M

Jeżeli do obrażeń pracownika doszło w wyniku zaniedbania ze strony firmy, wówczas firma może zostać uznana odpowiedzialną za ten wypadek, a pracownik może wnieść roszczenie na takich samych zasadach jak pracownik kontraktowy.

Najczęstsze przyczyny roszczeń zgłaszanych przez pracowników agencyjnych to:

Wypadek na drabinie* Wypadek związany z obsługą ręczną* Wypadek związany ze środkami ochrony osobistej* Wypadki z udziałem niebezpiecznych maszyn* Niebezpieczne praktyki i procedury w pracy* Uderzenie przez spadający przedmiot* Poślizgnięcie, potknięcie i upadek w pracy* Wypadki z udziałem pojazdów w pracy*

Jesteś pracownikiem agencyjnym i miałeś wypadek?

Wypadek pracownika zatrudnionego przez agencję pracy może być traumatycz-

Podpowiadamy, doradzamy

foto MATERIAŁY PRASOWE

Pracownik agencyjny to pracownik zatrudniony przez agencję pracy i skierowany przez nią do pracy w innej firmie. Pracownicy agencyjni nie są zatrudniani na tych samych zasadach co pracownicy kontraktowi, ale powinni być traktowani na równi, jeśli chodzi o warunki pracy. Jest to określone w dyrektywie UE z 2012 r. dotyczącej ochrony pracowników zatrudnionych tymczasowo.

Tracey Solicitors Jesteśmy firmą prawną z siedzibą w Dublinie specjalizującą się w sprawach związanych z obrażeniami ciała. Świadczymy usługi prawne polskim klientom mieszkającym w Irlandii przez ostatnie 10 lat. Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, skontaktuj się z Moniką Kealy pod numerem 0851502626. Udzielamy usług prawnych w języku polskim. 16/17 St. Andrew Street, Dublin 2 T: 01 6499900 W: www.traceysolicitors.ie/pl/ *W przypadkach spornych adwokat nie może obliczać honorarium albo innych opłat i kosztów jako procentu lub proporcji w stosunku do zasądzonych albo wynegocjowanych warunków. nym przeżyciem, bez względu na jego skalę oraz stopień odniesionych obrażeń.

Jeśli ucierpiałeś w wypadku jako pracownik agencyjny nie z własnej winy, możesz skorzystać z dostępnych środków prawnych i wnieść roszczenie z tytułu wypadku w pracy.

Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek pracownika agencyjnego?

W niektórych sytuacjach ustalenie, kto powinien ponieść odpowiedzialność za uszczerbek na zdrowiu

pracownika agencyjnego może być trudne. Pracownicy agencji, zawierając umowę ze swoją agencją, mają prawo oczekiwać, że ich pracodawca będzie dbać o ich bezpieczeństwo i przestrzegać wysokich standardów. Agencja pracy powinna przeprowadzić kontrolę infrastruktury w firmie przed skierowaniem swojego pracownika do pracy. Jeśli taka kontrola nie ma miejsca, może to zostać uznane za zaniedbanie i agencja zostanie pociągnięta do odpo-

wiedzialności za wszelkie ewentualne urazy pracownika agencyjnego. Warto nadmienić, że również firma, która zatrudnia pracownika poprzez agencję może zostać uznana za winną, jako że to ona wydaje polecenia pracownikom. Od pracodawcy oczekuje się, aby zapewnił wszystkim swoim pracownikom bezpieczne środowisko pracy, ponieważ niewywiązanie się z tego obowiązku może doprowadzić do wypadku.

TRACEY SOLICITORS

A

3084_DU

3084_DU

C M Y K

PIĄTEK 30 WRZEŚNIA 2022 godz. 20:00 CORK Nemo Rangers GAA

SOBOTA 1 PAŹDZIERNIKA 2022 godz. 19:00 DUBLIN Biblary Polish Community Centre & Library

GMW Gołębski / Maszyński / Wełyczko

Depeche Mode and DM Party CORK SOBOTA, 1 PAŹDZIERNIKA 2022 REARDENS BAR godz. 21:00

bilety: €20 kupisz na: www.bilety.ng24.ie na drzwiach: €27

Bilety online: 23€ • www.bilety.ng24.ie 3104_DU

3122_DU


ROZMAITOŚCIIRLANDIA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

foto ARTHUR ELLIS

Polka z Irlandii znów zachęca do dzielenia się talentami Idea „Ludzi z pasją” narodziła się w 2011 r. w Kaliszu. Absolwentka Studium Animatorów Kultury Katarzyna Dąbrowska odbywała wówczas praktyki na portalu www.calisia.pl i wpadła na pomysł ukazania interesujących osobowości mieszkających w jej rodzinnym mieście Kaliszu. Cykl ten nazwała „Ludzie z pasją”. Przeprowadzała wywiady z interesującymi pasjonatami i publikowała je raz w tygodniu na profilu portalu. Gdy w 2012 r. wróciła na Zieloną Wyspę, nie zapomniała o idei dzielenia się pasją. I znów do niej wraca. Pracując na lotnisku w Shannon, Katarzyna Dąbrowska w 2018 r. zorganizowała wystawę dzieł czterech pracowników portu, ukazujących ich pasję do fotografii oraz malarstwa: amerykański oficer Luke Fiebka zaprezentował interesujące fotografie z podróży po świecie, Jana Scupakova przestawiła piękne zdjęcia psów, Paweł Maciąg R

E

K

L

A

M

W pierwszej edycji „People with passion” w Ennis wzięli udział m.in. Luke Fiebka, Alex Miednik, Lucy Dudek, Karolina Pajenkovskyte, Kasia Dąbrowska oraz Paweł Maciąg

11

foto ALEX MIEDNIK PHOTOGRAPHY

Ludzie z pasją powracają

niesamowite obrazy, a sama Katarzyna Dąbrowska fotografie gitarzystów. Wystawę można była oglądać przez kilka miesięcy na strefie bezcłowej przy odprawie na amerykańskie loty. W 2018 r. Katarzyna zorganizowała jednodniowe wydarzenie w „The Local”, na którym swoją twórczość zaprezentowało 25 artystów. Wydarzenie to miało być cykliczne, niestety pandemia pokrzyżowała plany. – Postanowiłam kontynuować cykl „People with Passion” online

– mówi Dąbrowska. – Moim głównym zamierzeniem jest wspieranie artystów. Wiele osób ma niesamowity talent, ale tworzy swoje prace i chowa je do szuflady. Bardzo chciałabym, aby ludzie się wspierali – dodaje. Pani Kasia zachęca ludzi do komentowania prac innych. Uważa, że kilka miłych słów bardzo dużo znaczy dla skromnych artystów. – Chciałabym, abyśmy dodawali sobie skrzydeł, bo życie to nie zawody. Każdy wystawiający jest inny i wyjątkowy. Poszukuję ludzi

Uczestnicy pierwszej edycji „People with passion” pokazali się w The Local

z każdego rodzaju pasją: fotografia, malarstwo, rękodzieło, makijaż, sport. Lista nie ma końca. Moim marzeniem było odnalezienie 100 osób z pasją – mówi Dąbrowska. Do tej pory 138 osób zaprezentowało swoje talenty. Wśród nich wielu wystawiających z Dublina, Limerick, Ennis, Galway czy specjalnych gości z całego świata. Osoby wystawiające przedstawiają różny poziom – od amatorskiego po profesjonalny. – Każdy jest indywidualny i wyjątkowy, dlatego

wystawiający czują się docenieni, że zostali zaproszeni do grona „Ludzi z pasją”. Najważniejsze w tym wszystkim jest to, aby wykonywać to, co się lubi, i wkładać w to serce – przekonuje pani Kasia. Poszukiwania „Ludzi z pasją” dalej trwają, a pani Katarzyna chciałaby, żeby nigdy się nie skończyły. Po wakacyjnej przerwie, 24 września, wydarzenie online wróciło na stronę Facebooka „People with passion Ireland” oraz na Instagram. Każdy, kto chce zaprezentować swoją

twórczość, może wysłać maila zawierającego: 10 fotografii przedstawiających swoje hobby, zdjęcie profilowe lub logo oraz napisać o sobie po angielsku w trzeciej osobie na maila peoplewithpassionennis@yahoo.com. Poszukiwani są mieszkańcy wszystkich zakątków świata zamieszkujący Irlandię oraz rodowici Irlandczycy. Wiosną 2023 r. planowany jest powrót do eventów tematycznych. Nowością będą też wernisaże pojedynOPR. NG czych artystów.

A

3084_DU

C M Y K

3093_DU


POLSKAGWIAZDY 12 Marcin Mroczek (40 l.) dobrze zarabia w „M jak miłość”

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

M

arcin Mroczek (40 l.) ma królewskie życie. W czasach, kiedy inflacja szaleje, a ludzie nie dostają kredytów, gwiazdor kupił drugi dom. Aktor, który na planie „M jak miłość” miesięcznie może zarobić nawet 60 tys. zł, za nową willę zapłacił ok. 1 mln zł.

Marcin nie może narzekać na swoje życie. Od ponad 20 lat jest gwiazdą „M jak miłość”, bierze udział w programach rozrywkowych oraz nawiązuje liczne współprace reklamowe na Instagramie. Za jeden dzień na planie „M jak miłość” dostaje 5 tys. zł. A że bywają miesiące, że ma ich 10, a czasami 12, wtedy na jego konto wpada ok. 60 tys. zł. Rocznie więc za wszystkie zobowiązania zawodowe może otrzymać nawet 700 tys. zł. Gwiazdor, który do tej pory mieszkał w ogromnym domu oddalonym od Warszawy o kilkanaście kilometrów, kupił kolejny segment. Jego nowa willa, będąca częścią domu w zabudowie szeregowej, nie należy do skromnych. – To jest domek 120 mkw., obok mnie mieszkają tysiące ludzi, którzy mają ogromne chawiry, ale ja im nie zazdroszczę. Cie-

szę się tym, co mam. Ciężko na to pracowałem. Czasem były lepsze chwile, czasem gorsze – powiedział na Instagramie. Na parterze znajdują się duży salon z aneksem kuchennym, łazienka i kotłownia, na piętrze sypialnia, spora łazienka oraz dwa pokoje dziecięce. Jest również poddasze użytkowe. Aktor pochwalił się, że projektem wnętrza domu zajmą się specjaliści. Za pomoc projektantki gwiazdor będzie musiał zapłacić ok. 30 tys. zł. Firma stworzy wizualizację 3D, zajmie się szukaniem o dp ow i e d nich podłóg, sprzę t ów AGD czy mebli. Za dom w surowym stanie Mroczek musiał zapłacić ok. 1 mln zł. Za urządzenie środka dodatkowo kilkaset tysięcy. Całość prawdopodobnie wyniesie go nawet 1,5 mln. TUMM

Panoramiczna Nr 1 Panoramiczna Panoramiczna Panoramiczna Panoramiczna Nr 1 Nr 1 Nrnr1 1 Panoramiczna Panoramiczna Nr 1 Nr 1 C M Y K

zł Ozłł2000 zł zł Hasło

ii: A

z kategorii: MIASTA POLSKI

Aktor odebrał segment w stanie surowym. Czeka go jeszcze sporo pracy, zanim dom będzie gotowy

HOROSKOP TYGODNIOWY 30.09 – 6.10.2022 BARAN

21.03–20.04

Teraz nareszcie zbierzesz owoce swojej pracy. Ktoś zauważy te wysiłki i nagrodzi cię w satysfakcjonujący sposób. Wiesz, że ta osoba jest sprawiedliwa i twoja praca z całą pewnością nie pójdzie na marne.

BYK

21.04–20.05

BLIŹNIĘTA

21.05–21.06

Niedawno narzekałeś na stan swojego portfela i nie byłeś pewny, czy wystarczy ci na wszystkie potrzebne wydatki. Jednak teraz problem ten rozwiąże się niejako sam, za pośrednictwem pewnego bardzo zaradnego przyjaciela.

To jest domek 120 mkw., obok mnie mieszkają tysiące ludzi, którzy mają ogromne chawiry, ale ja im nie zazdroszczę. Cieszę się tym, co mam. Ciężko na to pracowałem. Czasem były lepsze chwile, czasem gorsze

W nadchodzącym tygodniu czeka cię wyjazd. Szybko dotrzesz do celu i spotkasz tam osoby, które na ciebie czekają. To będą wspaniałe chwile, które będziesz jeszcze bardzo długo wspominać. Potem jednak nadejdzie pora na nowe obowiązki.

RAK

22.06–22.07

LEW

23.07–22.08

PANNA

23.08–22.09

WAGA

23.09–22.10

Wiesz, co powinieneś zmienić, żeby twoje życie znów nabrało barw. Nie chodź ścieżką na skróty, tylko wykorzystaj sposób, który już od dawna chodzi ci po głowie. Potrafisz być pracowity i konsekwentny, więc masz bardzo duże szanse powodzenia. Chciałbyś wszystko załatwić za jednym zamachem i uzyskać natychmiastową poprawę, a tymczasem to sprawa, która wymaga czasu. Właśnie on będzie tutaj najlepszym lekarzem. Przekonasz się o tym już za kilka dni. W tym tygodniu nastąpi przełom w sprawie, która od dłuższego czasu cię nurtowała. Będzie to przełom pozytywny, choć początkowo będziesz bardzo zaniepokojony nową sytuacją. Ostatecznie rozwiązanie problemu okaże się wyjątkowo korzystne.

Na wykończenie może wydać kilkaset tysięcy złotych

Na co dzień Marcin chwali się postępami prac w internecie

GWIAZDY 15 6SUDZGÕ VLÇ UµZQLH× QD NU]\×µZNL VH SO

NL VH SO KRZYŻÓWKI

foto INSTAGRAM (3)

Kupił drugi dom za milion

8 kwietnia 2020

PANORAMICZNE Panoramiczna

www.se.pl

8 kwietnia 2020

www.se.pl

GWIAZDY 15

Nr 1 Panoramiczna Panoramiczna Panoramiczna Nr 11 1 Nrnr Panoramiczna Panoramiczna Nr 1 Nr 1

STRZELEC

22.11–21.12

22.12–19.01

Okaże się niebawem, że pewna osoba ukrywała przed tobą swoje prawdziwe oblicze. Ta informacja zaskoczy cię... pozytywnie. Okaże się, że macie wiele wspólnych tematów do rozmów. To może być zdecydowanie początek pięknej przyjaźni.

WODNIK

20.01–18.02

RYBY

19.02–20.03

Niebawem wyruszysz dziś w pewną podróż. Niekoniecznie będzie długa, ale wydarzy się za jej sprawą bardzo, bardzo wiele. Poznasz osobę w jakiś sposób związaną z twoją przeszłością i dzięki niej dowiesz się wielu interesujących rzeczy.

POLSKI

Pomocnik: 600 zł!

23.10–21.11

Dowiesz się, że czeka na ciebie od dawna pewna rzecz lub suma pieniędzy. Być może dostaniesz coś w spadku, lub ktoś pomoże ci finansowo. Przyda ci się to teraz. Za nową pracą rozglądaj się dopiero w przyszłym miesiącu.

KOZIOROŻEC

z kategorii: z kategorii Hasło POLSKI Hasło MIASTA z kategorii: MIASTA UCZELNIE : zPOLSKI kategorii: MIASTA POLSKI MIASTA POLSKI

ZAGRAJ O EPILOG – ITAKA – LANDARA – TALK

SKORPION

Ktoś poniesie niebawem zasłużoną karę za nieprzyjemności, jakie ci robił dość niedawno. Zostanie pokonany swoją własną bronią. Będziesz się z tego niewątpliwie cieszył, a potem zdarzy się coś jeszcze lepszego, co odwróci twoją uwagę od tych spraw.

ZAGRAJ O 2000 zzzłłł 0z0ł 0 0 0 O 2 0 A O J 2 Hasło A J R R Z 0 A Z 0 G A 0 G 2 O J A R łłzł kategorii: z z ZZAAAGGGGRRRAAAJJJOO20200z 0MIASTA 0 0 0 Hasło Hasło Z Hasło z kategorii:

Odgadnij hasło, a następnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365. Na zgłoszenia czekamy do 27.03.2020 r. do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, TUNA.HASŁO Odgadnij hasło, aanastępnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO Odgadnij wyślij: którzy dohasło, 30.04.2020 r. przyślą co SXK.FORTUNA.HASŁO najmniej jedno prawidłowo odgadnięte Odgadnij hasło, anastępnie następnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO er 7365. Na zgłoszenia czekamy Odgadnij hasło, aonastępnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO Laureaci nagród powyżej 2000 zł są zobowiązani zapłacenia 10 (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365 . zgłoszenia zgłoszenia (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod 7365. NaNa czekamy hasło „ZAGRAJ Owartości 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 zł brutto, 3Na złdonetto. (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) podnumer numer 7365. zgłoszenia czekamy nia nagrody mają wszyscy, (np. SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365. Na zgłoszenia czekamy proc. podatku. w konkursie jest równoznaczne zwyrażeniem do r.Uczestnictwo godz. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, reklamacje: krzyzowki@se.com.pl do27.03.2020 27.03.2020 r.dodo godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, czekamy do 21.09.2022 r.6.00. do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają dno prawidłowo odgadnięte W dzisiejszej krzyżówce (nr 1 lub nr 2) jest jeden do 27.03.2020 r. do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, Odgadnij hasło, a imienia następnie wyślij: SXK.FORTUNA.HASŁO zgody na publikację i nazwiska (wrazjedno zjedno miejscowością) na liście którzy do 30.04.2020 r.r.przyślą co najmniej prawidłowo odgadnięte Wczorajsze rozwiązanie: OWOCE OPUNCJI FIGOWEJ którzy do 30.04.2020 przyślą najmniej prawidłowo odgadnięte wszyscy, którzy do 30.09.2022 r.co co najmniej jedno prawidłowo którzy do 30.04.2020 r. przyślą co najmniej prawidłowo odgadnięte wyraz, wystąpił także w jednym Pomocnik: AKANT – �IRMA – GORCE –przyślą R��A�T – który �TRATA yzł brutto, 3 zł netto. (np.„ZAGRAJ SXK.FORTUNA.PANTADEUSZ) pod numer 7365. Na czekamy laureatów. Nagrody wysyłamy wSMS-a ciągu 6jedno tygodni pocztą pocztą kurierską. hasło ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 złzłbrutto, 3albo netto. hasło „ZAGRAJ O2000 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a brutto, 3złzłzgłoszenia netto. hasło „ZAGRAJ OOr.2000 ZŁ”. Koszt 3,69 zł3,69 brutto, 3 zł netto. z piątkowych diagramów (16 września). odgadnięte hasło „ZAGRAJ O 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 zł brutto, do 27.03.2020 do godz. 6.00. Szansę wygrania nagrody mają wszyscy, Wszystkie informacje na temat przetwarzania danych osobowych znajdziesz reklamacje: krzyzowki@se.com.pl reklamacje: krzyzowki@se.com.pl reklamacje: krzyzowki@se.com.pl GOWEJ Pochwal się dobrą pamięcią i wyślij ten wyraz którzy dohttps://rodo.grupazpr.pl/#time-klauzula-konkursowa 30.04.2020 r.OWOCE przyślą co najmniej jedno prawidłowo 3 złWczorajsze netto. krzyzowki@se.com.pl na stronieReklamacje: rozwiązanie: OPUNCJI FIGOWEJ TRATA Pomocnik: AKANT – �IRMA – GORCEodgadnięte – R��AŁT – UTRATA Wczorajsze rozwiązanie: OWOCE OPUNCJI FIGOWEJ Wczorajsze rozwiązanie: OWOCE OPUNCJI FIGOWEJ SMS-em pod numer 7365 w terminie Pomocnik: AKANT – –GORCE – –R��A�T – –�TRATA Pomocnik: EPILOG – ITAKA ––LANDARA – –TALK Pomocnik: AKANT �IRMA – GORCE –�IRMA – �TRATA Pomocnik: AKANT –�IRMA GORCE R��A�T �TRATA hasło „ZAGRAJ OR��A�T 2000 ZŁ”. Koszt SMS-a 3,69 zł brutto, 3 zł netto.

Zyskasz niebawem pewność co do dobrych intencji twojego partnera życiowego lub bliskiego przyjaciela. Jeszcze niedawno wahałeś się w tej kwestii, a teraz słońce nareszcie całkowicie wyszło zza chmur. Niepotrzebnie byłeś taki podejrzliwy.

Pomocnik: 600 zł!

ZAGRAJ O W dzisiejszej krzyżówce (nr 1 lub nr jest jeden ARARAT – KIERDEL –2)OLIWA wyraz,– który wystąpił także w jednym Pomocnik: AKANT – �IRMA – GORCE – R��AŁT UTRATA ZECER(19 września). z wczorajszych–diagramów Pochwal się dobrą pamięcią i wyślij ten wyraz

SMS-em pod numer 7365 w terminie Pomocnik: AKANT – –GORCE – –R��AŁT – –UTRATA Pomocnik: ARARAT – KIERDEL – OLIWA ––ZECER Pomocnik: AKANT – �IRMA – GORCE –�IRMA R��AŁT – UTRATA Pomocnik: AKANT –�IRMA GORCE R��AŁT UTRATA

Okaże się, że możesz spędzić więcej czasu na odpoczynku, niż myślałeś. Pewne przedsięwzięcie zostanie przełożone, być może ostatecznie nawet nic z niego nie wyjdzie. Ale jesteś przyzwyczajony do ciągłych zmian i życia w biegu.


ROZMAITOŚCIIRLANDIA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

Macierzanka marzanka

Kto z nas nie zna popularnej roślinny zielnej, jaką jest macierzanka piaskowa. Ma ona właściwości lecznicze, ale przede wszystkim jest to magiczne ziele, którym posługiwali się celtyccy druidzi.

Marzanka wonna

Łacińska nazwa macierzanki brzmi Asperula odorata, chociaż druidzi różnie ją nazywali. Jej potoczna nazwa brzmiała „czółenko”. Takiej nazwy się doczekała, ponieważ druidzi obracali jej płatki w rękach niczym czółenko, kontaktując się w ten sposób ze swoimi bogami. Nawet druidzi sugerowali swoim celtyckim pobratymcom… Noś ze sobą gałązkę czółenka, jeśli chcesz zmienić swoje życie na lepsze.

Dodaj czółenko do wina

Druidzi podpowiadali też ludziom, aby macierzan-

R

E

K

L

A

M

kę piaskową dodawać też do wina, oczywiście do młodego. Miało to być symbolem usuwania wszelkich życiowych przeszkód. W literaturze staroirlandzkiej opisywane są różne choroby, z których uzdrowienie przynosiła właśnie macierzanka. Jednakże druidzi stosowali ją w sposób niestereotypowy, należało ją stosować, chociaż to święte ziele druidów, głównie miało zastosowanie dopiero po jego zasuszeniu. Na przykład, gdy ktoś chorował na wysypki skórne, druidzi układali delikwenta tam, gdzie rosła macierzanka, aby on wąchał ten kwiat i delektował się jego leczniczym zapachem. Gdy ktoś skarżył się na dolegliwości gastryczne, musiał przez całą noc sączyć napar z tego ziela dodanego do wina i połykać go po maleńkim łyczku. Macierzankę podkładano sobie też pod poduszkę,

aby mieć dobre sny. A gdy ktoś chorował i miał gorączkę, nacierano chorego kwiatem tej rośliny. Aby był większy przychówek w obejściu gospodarskim Celtów, zawieszano wiechę macierzankową w odrzwiach obory, gdzie przebywały zwierzęta.

Leczenie nieszczęśliwej miłości Po dodaniu macierzanki do mchu irlandzkiego, według receptury druidów, robiło się tym sposobem przestrzeń rytualną. W tej przestrzeni często odprawiano magię, która była pomocna ludziom. Mech irlandzki, czyli po prostu Chornus crisp, znany również jako karagen lub mech północny, to roślina która według druidów ma magiczne właściwości komunikowania się ze światem zmarłych. Ziele to pomaga też osiągnąć stabilny, a co najważniejsze znaczny dochód. Znane są fakty, że

E

K

L

A

M

A

IE N E Z S O Ł G O ie tn ła p z e b J A DOD

13

NA

ie. Tylko aktualne ogłoszenia, ponad 39 tys. wizyt miesięczn (sierpień 2022) 1663_DU 3126_DU foto THYMUS SERPYLLUM, H. ZELL, WIKIPEDIA, CC BY-SA 3.0

Magiczne zioło druidów

R

dawni Celtowie wykonywali sobie gipsowe figurki na szczęście, w których dodawany był do lepiszcza zasuszony mech irlandzki. Dodawano go, gdy był już suchy i sproszkowany, na przykład do herbaty, by po wypowiedzeniu odpowiednich zaklęć i napiciu się tego naparu dostać od losu wymarzonego partnera.

Magiczne kule

Historia podaje, że druidzi wykonywali sobie magiczne kryształowe kule, które wykorzystywali do przepowiadania przyszłości. W tych kulach zatapiany był właśnie mech irlandzki lub marzanka, który powodował, że z kuli takiej dowiadywano się wielu cennych informacji. Wieści te dotyczyły na przykład przyszłego losu całych kultur celtyckich lub pojedynczych osób, które zadawały pytanie takiej kuli.

EWA MICHAŁOWSKA-WALKIEWICZ

A

3084_DU

STAND-UP Michał Pałubski

3084_DU

STAND-UP Michał Pałubski

CZWARTEK 3 LISTOPADA 2022 godz. 20:00 KILLARNEY Social15 PIĄTEK, 4 LISTOPADA 2022 godz. 20:00 CORK Nemo Rangers GAA

C M Y K

PIĄTEK, 11 LISTOPADA 2022 godz. 22:00 DUBLIN Tramline

SOBOTA 5 LISTOPADA 2022 godz. 18:00 DUBLIN Biblary

Bilety w cenie: €23 do kupienia na: www.bilety.ng24.ie 3121_DU

SOBOTA, 12 LISTOPADA 2022 godz. 21:00 CORK Crane Lane

Bilety w cenie: €30 do kupienia na: www.bilety.ng24.ie 3095_DU


14 IRLANDIAROZMAITOŚCI E

K

L

A

M

A

Chcesz zareklamować się w gazecie lub na portalu www.ng24.ie*

Kilka słów od poetów

Zadzwoń! 089 401 90 06 Napisz! ads@ng24.ie Z nami dotrzesz do Polonii w całej Irlandii, łącznie z Północną.

Ceny od 25 euro za tydzień reklamy. Kampanie wyceniamy indywidualnie. *ponad 112 tys. wizyt miesięcznie (sierpień 2022)

3127_DU

STARY KREDENS dziś stary kredens zaskrzypiał tą chwilą gdy baśnie chowały się po szufladach zapachem miodu i ciepłego mleka czas znaczył drogę gdy szłam po szczęścia śladach

wróciły te dni gdy śpiewały mi ptaki beztroska i radość wyszły z ukrycia

E

K

L

A

M

wspomnienia w walizce choć kurzem pokryte rozkwitły na zawsze niezapominajkami M.G. 4.04.2022 r.

DOGONIĆ SŁOŃCE

szelest zboża i ukryte w nim maki jak krople krwi na kanwie życia

R

choć buty już zdarte i znoszona trochę dusza uśmiecham się ciszą gdy noc sypie gwiazdami

DUSZĄ PISANE Magdaleny Góralskiej

Magdalena Góralska (Głuch)

wróbel zaśpiewa o miłości co rozkwitła nagle na kwiecistej łące

jutro przypadkiem spotkamy się nad rzeką wypijemy marzenia z zielonej butelki

jutro przypadkiem upijemy się śmiercią i na końcu tęczy dogonimy słońce

wiatr nam potarga żyły jak struny nieziemski podmuch odepnie życiu szelki

M.G. 9.04.2022 r.

A

C M Y K

3130_DU

Urodzona 11 listopada 1986 r. w Dusznikach-Zdroju, małym miasteczku w woj. dolnośląskim, słynnym z corocznych festiwali chopinowskich. Na stałe mieszka w Irlandii, jest menedżerem w firmie Circle K Ireland. Autorka tomików: „Duszą Pisane. Na skraju istnienia”, „Duszą Pisane. Kolory ciszy”, „Duszą Pisane. Gdy gaśnie niebo” oraz bloga „Duszą Pisane”. Brała udział w kilku antologiach. Współpracuje również z portalami poetyckimi, a w grupie „Słowa zamknięte w wersach” na FB jest administratorem i prowadzi warsztaty z klasycznych form literackich.

foto ARCHIWUM PRYWATNE

R

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022


SPORTPOLSKA

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

sycholog Igi Świątek (21 l.) Daria Abramowicz (35 l.) zdradziła, że US Open był niezwykle trudnym turniejem dla jej podopiecznej. – Dlatego po końcowym sukcesie oczywiście było ogromne szczęście, ale również ulga – powiedziała nam Abramowicz.

Psycholog Świątek Daria Abramowicz zdradza:

zdjąć z Igi presji D A R M O W Y

„Nasz Głos” jest bezpłatnym tygodnikiem WYDAWCA/PUBLISHER: Wizard Media Ltd. 78 Benburb St, Smithfield, Dublin 7, Irlandia https://www.facebook.com/naszglospolskitygodnikwirlandii http://www.ng24.ie, www.naszeoferty.ie Tel: +353 89 401 90 06, ads@ng24.ie

Reklama/Advertisement: ads@ng24.ie, tel.:+353 89 401 90 06 Projekt graficzny: Piotr Dąbrowski Skład i łamanie: Marcin Podziemski Nakład: 10 tys. egzemplarzy Dystrybucja: dystrybucja@ng24.ie ISSN: 2009-8154 All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część ani całość dzieła nie mogą być reprodukowane bez wcześniejszej pisemnej zgody Wydawcy. Za treść reklam i ogłoszeń Wydawca nie odpowiada. Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania tekstów.

MARCIN CHOLEWIŃSKI

Artur Szpilka wygrał z Denisem Załęckim i w rozmowie z „Super Expressem” przyznał:

NASZGŁOSwww.ng24.ie

Redakcja/Editorial Department: redakcja@ng24.ie; editor@ng24.ie Redaktor naczelny/Editor in Chief: Magda Odziemczyk, e-mail: modziemczyk@ng24.ie Współpraca: Radosław Kotowski, Tomasz Szindler, Anna Domańska, Ewa Michałowska-Walkiewicz, Krystyna Zielińska Korekta: Zespół

Iga Świątek (21 l.) na każdym kroku zaznacza, jak duży wpływ na jej sukcesy ma Daria Abramowicz (35 l.)

„Super Express”: – Po ostatniej piłce w finale US Open popłynęły łzy. A jaka była reakcja Igi w szatni po tym sukcesie? Daria Abramowicz: – Ogromne szczęście. To był ogromnie wymagający turniej na każdej płaszczyźnie dla nas wszystkich. Oczywiście to Iga jest najważniejsza. Towarzyszyła nam też ulga. Być może to nie jest emocja, którą chcielibyśmy mieć po tak wielkim sukcesie w sporcie profesjonalnym. Jednak z uwagi na to, że to był bardzo wymagający turniej, ulga też się pojawiła. Nie ma co ukrywać, że od jakiegoś czasu na Idze ciąży ogromna presja. – Co było dla Igi najtrudniejsze w trakcie tegorocznego US Open? – Myślę, że znalezienie granicy pomiędzy energią a spokojem i solidnością na korcie. Z mojej perspektywy z pewnością zarządzanie napięciem na poziomie psychosomatycznym czy na poziomie ciała i emocji. Na pewno poza kortem także znalezienie pewnej równowagi w mieście, które daje dużo bodźców. Ten turniej zawsze był dla Igi bardzo wymagający z wielu powodów, związanych chociażby z energetycznym komponentem. Zrobiliśmy to wszyscy tak naprawdę razem, a Iga wykorzystała to, fantastycznie wchodząc w finałowy mecz. Pierwszy set był doskonały. Więc jesteśmy z tego bardzo dumni. – Iga po raz pierwszy przyleciała do Nowego Jorku jako liderka światowego rankingu. Jak zdejmowaliście z niej presję? – Nie da się zdjąć presji. Nie przepadam za tym stwierdzeniem, bo to trochę mit. Jeżeli coś takiego się pojawia, to jedyną racjonalną metodą jest znalezienie narzędzi, które pozwolą tym zarządzać, a czasami to zaakceptować czy przenieść tę koncentrację na coś innego, zarówno krótko-, jak i długoterminowo. – Jak świętowaliście? – Musieliśmy się wyspać.

Artur Szpilka (33 l.) pokonał rywala na gali High League 4. Po walce przyznał, że świat freaków nie przypadł mu do gustu

Drugi pojedynek w MMA i drugie zwycięstwo. Artur Szpilka (33 l.) zadebiutował we freakowej organizacji i na gali High League 4 w Gliwicach pokonał Denisa Załęckiego (25 l.). Rywal poddał się jednak z powodu kontuzji. Szpilka rozpoczął przygodę w MMA w czerwcu, wygrywając na KSW 71 z Siergiejem Radczenko. Były pretendent do tytułu mistrza świata w boksie w wadze ciężkiej był także zdecydowanym faworytem potyczki z Załęckim, który do pojedynku w Gliwicach przy-

I E K A FTORNIE MÓJ ŚWIAT

stąpił z poważną kontuzją kolana. „Bad Boy” nie chciał się jednak tłumaczyć urazem. Wziął mocne proszki przeciwbólowe i wyszedł do klatki. Zgodnie z przypuszczeniami Załęcki od razu rzucił się na Szpilkę i choć kilka razy go trafił, to przy próbie „obrotówki” kolano nie wytrzymało i „Bad Boy” musiał się poddać. Wszystko trwało niewiele ponad 40 sekund. – Artur był lepszy i tyle, nie będę zwalał winy na kontuzję. Mam tylko nadzieję, że kiedyś da mi rewanż – powiedział Załęcki. Szpilka mimo wygranej nie

był z siebie zadowolony. I wcale nie chodzi o niedyspozycję rywala. – Kontuzja to element walki, ale jestem wkurzony na siebie za to, jak wyglądał ten pojedynek. A jeszcze bardziej źli są na mnie trenerzy. Jak Denis mnie trafił, to obudził się we mnie stary Artur i chciałem mu pokazać, że skoro chce wojny, to będzie ją miał – zaznaczył Szpilka w rozmowie z „Super Expressem”. „Szpila” po zwycięstwie z Załęckim przyznał również, że mocno specyficzny świat freaków nie przypadł mu do gustu. – Freaki to nie mój świat, nie

pasuję tu. Zadymy, wyzywanie się, a potem, jak widzą się w hotelu, to przechodzą koło siebie i nic. Nie kumam tego. Organizacyjnie sztos, żeby nie było, ale nie czuję tego. Nie mówię, że już nigdy mnie we freakach nie zobaczycie, jednak teraz tylko sport i KSW. Muszę pogadać z szefami, ale jest opcja, by kolejną walkę stoczyć już w grudniu. Jak ze zdrowiem wszystko będzie w porządku, a mam problem z plecami i lada dzień czeka mnie wizyta u lekarza, to fajnie byłoby zakończyć rok trzecim zwycięstwem – dodał były pięściarz. RAFAŁ MANDES

foto MATERIAŁY PRASOWE

foto ARTUR HOJNY

Nie da się

P

15

C M Y K


16 SPORT

30/WRZEŚNIA – 6/PAŹDZIERNIKA 2022

K

apitan reprezen tacji Polski siatkarzy Bartosz Kurek (34 l.) zabrał głos po mistrzostwach świata, w których Polacy zajęli drugie miejsce po porażce 1:3 z Włochami w finale w katowickim Spodku. W rozmowie z „Super Expressem” atakujący kadry oceniał srebrny medal, mówił o przyszłości, kolegach, porównał nawet siatkarski sezon do... serialu filmowego.

C M Y K

„Super Express”: – Po meczu finałowym mówiłeś, że nie chcecie się zadowalać drugimi miejscami, to zabrzmiało jak ambitna zapowiedź realizowania kolejnych celów. Bartosz Kurek: – Z jednej strony jestem dumny, że widzę na twarzach moich kolegów pewien niedosyt i smutek, bo to świadczy, że mierzą najwyżej, jak się da, i nie satysfakcjonuje ich nic poniżej szczytu. Z drugiej strony musimy zadbać, by nie było to dla nas destrukcyjne, byśmy nie robili tragedii z czegoś, o co wiele reprezentacji walczy i o czym może tylko pomarzyć i czego nie jest w stanie nigdy osiągnąć. – W 2006 r. srebro MŚ odebrano euforią, w 2022 r. pojawia się kręcenie nosem... – Czasy się bardzo zmieniają. Przed turniejem powiedziałem, że mamy dobrze jako zawodnicy. Wiem, jak było kiedyś,

foto FIVB (2)

Bartosz Kurek specjalnie dla „SE” podsumowuje siatkarskie mistrzostwa świata

Kapitan reprezentacji Polski Bartosz Kurek zdobył nagrodę dla najlepszego atakującego mistrzostw świata

Nie róbmy tragedii ze srebra

bo mój tato grał w siatkówkę w czasach, kiedy Polska była na peryferiach tej dyscypliny. Dla niego gra w finale mistrzostw świata to była totalna abstrakcja, a dla nas to rzeczywistość. – Włosi w finale zdołali was zaskoczyć fantastycznym poziomem? – Nie byliśmy zaskoczeni, to jest finał mistrzostw świata, do którego nie trafił przypadkowy zespół. Włosi wyeliminowali Francuzów uważanych za absolutnych faworytów mundialu. W tym momencie są od nas lepsi. Cieszę się, że zagraliśmy i tak na dobrym poziomie, nie spaliliśmy się w finale, nie panikowaliśmy. – W trakcie sezonu mówiłeś, że nie chcesz oceniać współpracy z Grbiciem, bo nie ocenia się filmu w czasie projekcji. Już po seansie, jak wygląda bilans? – Można powiedzieć, że pierwszy sezon serialu jest za nami. Myślę, że jest hitem. Dobrze się to ogląda, można tę ekipę lubić, łatwo się jej kibicuje, bo jest złożona z sympatycznych, inteligentnych facetów. Scenariusz OK, reżyseria też w porządku. Aktorzy mogą się zawsze poprawić i tutaj ja też będę szukał naszych rezerw. – Jaką cechę u trenera Grbicia najbardziej cenisz? – Bardzo imponuje mi u niego równowaga między dyscypliną a tym, że w odpowiednim momencie potrafi zmienić się

ze szkoleniowca surowo oceniającego elementy techniczne w psychologa lub nawet starszego kolegę, który wiele widział i potrafi się tym doświadczeniem dzielić. – Grbić wspominał, że nie wsz ysc y g ra cze d o b rze reagują na nieprzychylne komentarze w mediach społecznościowych. Czy jako kapitan widzisz tu problem? – Nie sądzę, żeby siatkarze mieli z tym problem, ja na przykład nie używam social mediów, nie wchodzę na strony internetowe, nie czytam artykułów. Niepotrzebna mi zewnętrzna ocena mojej gry, lubię mieć czysty umysł w trakcie turnieju. Po nim, czemu nie, mogę sobie usiąść i poczytać komentarze kibiców, zobaczyć, czy są zadowoleni, czy nie. Takie rzeczy najlepiej robić po zawodach i chłopaki dobrze o tym wiedzą.

To drugi medal mundialu w karierze „Kurasia”. Cztery lata temu było złoto

Rozmawiał MAREK ŻOCHOWSKI

PO MŚ WYŁONIONO RANKING ZWIĄZANY Z KWALIFIKACJAMI IO

Tak siatkarze zagrają o igrzyska

Ranking Międzynarodowej Federacji Siatkówki (FIVB) opublikowany po zakończonych w minioną niedzielę MŚ mężczyzn jest podstawą wyłonienia 24 drużyn, które za rok wezmą udział w kwalifikacjach olimpijskich. W tym gronie znajdzie się oczywiście wicemistrz świata Polska, pierwszy zespół rankingu FIVB. Kwalifikacje odbędą się dwuetapowo. Najpierw między 30 września

a 8 października 2023 r. zostaną rozegrane trzy turnieje kwalifikacyjne. W każdym wystąpi osiem zespołów i rozegra rundę każdy z każdym (7 spotkań). Dwie najlepsze drużyny z każdej imprezy – łącznie 6 ekip – dostaną przepustkę olimpijską. Pozostałe 5 miejsc zostanie przydzielonych na podstawie rankingu, z preferencją dla kontynentów, które nie mają jeszcze przedstawiciela w IO 2024. MŻ