Page 1

Педагогіка — царыца навук

7 ВАЖКІХ ПРЫЧЫН ДЛЯ АДМАЎЛЕННЯ АД ДЫЕТЫ

Думаю, што будучыя настаўнікі наўрад ці стануць аспрэчваць гэтае сцвярджэнне. Прынамсі, з ім дакладна пагодзяцца студэнты факультэта спецыяльнай адукацыі, якія на працягу тыдня прымалі ўдзел у педагагічнай алімпіядзе. Прадэманстраваць свае здольнасці пажадалі як першакурснікі, якія падчас зімовай сесіі здавалі першы іспыт па гэтай дысцыпліне, так і студэнты 2—3 курсаў, якім ужо давялося прымяніць набытыя веды на практыцы. У чым заключаецца сапраўднае майстэрства педагога? На гэ­ тае пытанне паспрабаваў ад­ казаць старшыня журы, кан­ дыдат педагагічных навук, дацэнт кафедры асноў спецы­ яльнай педагогікі і псіхалогіі Генадзь Іванавіч Якубель. У сваім прывітальным слове да ўдзельнікаў алімпіяды ён абгрунтаваў выбар кожнага эта­ пу. Папершае, цяжка ўявіць сабе настаўніка, які не ўмее на­ лежным чынам арганізаваць вучэбнавыхаваўчы працэс. Таму першым заданнем сталі дыдак­ тычныя тэсты па педагогіцы сучаснай школы і па гісторыі адукацыі і педагагічнай думкі. Педагогмайстар павінен мець уласную філасофію, ідэалогію вы­ хавання, асабістыя перакананні, прынцыпы. Кожны ўдзельнік алімпіяды атрымаў магчы­ масць адлюстраваць свае по­ гляды ў педагагічным эсэ, тэму якога можна было выбраць і абдумаць загадзя. Большасць канкурсантаў спынілася на тэме «Якасць адукацыі — якасць жыцця», магчыма, таму, што 2010 г. аб’яўлены ў нашай краіне Годам якасці. Гэта нагода яшчэ раз сур’ёзна задумацца над тым, што такое якасная адукацыя і якімі шляхамі яна дасягаецца.

Сапраўдны настаўнік — гэта яшчэ і акцёр, і рэжысёр… Таму на трэцім — заключным — этапе канкурсанты выступалі па тэме дамашняга задання. Напрыклад, што рабіць, калі вам дастаўся «цяжкі» клас? Амаль кожны настаўнік перажыў хвіліны расчаравання і сумненняў у выбары прафесіі толькі таму, што не наладзіў стасункі з кла­ сам, у якім тон задае група недысцыплінаваных, дзёрзкіх, эгаістычных цінэйджэраў. З чаго пачынаць працу з такім кла­ сам? Як заслужыць аўтарытэт і давер? Універсальнага рэцэпту не існуе. Вучоныяпедагогі ра­ яць, выбіраючы шляхі і сродкі ўзаемадзеяння з класам, улічваць заканамернасці развіцця калек­ тыву, асаблівасці канкрэтнай групы, яе нефармальных лідэраў, а таксама ўласныя магчымасці і схільнасці… А калі сітуацыя такая: «У маім класе ёсць незвычайны вучань»? Спачатку трэба высветліць, якое дзіця мы можам назваць незвы­ чайным. Часцей за ўсё — тое, якое стварае дадатковыя клопаты педагогу і не заўсёды знаходзіць кантакт з аднакласнікамі. Гэта можа быць выхаванец з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, гіперактыўны або

агрэсіўны вучань, а магчыма — і звышадораны, які сваімі пытаннямі ставіць педагогаў у тупік. Або нефармал, што шакіруе экстравагантнай знеш­ насцю, жаргонам, паводзінамі... Варыянтаў шмат, але праблема адна: знайсці індывідуальны падыход, адшукаць аптымальны шлях выхаваўчага ўздзеяння, абаперціся на станоўчыя якасці выхаванца, гарманізаваць яго адносіны з калектывам. У гэтым туры ўдзельнічалі дзесяць студэнтаў, якія па выніках папярэдніх этапаў набралі найбольшую колькасць балаў. Выступленні былі даволі арыгінальнымі — напрыклад, у форме сачынення выхаванца дапаможнай школыінтэрната, інсцэніроўкі з далучэннем аднакурснікаў, распрацоўкі выхаваўчых мерапрыемстваў, мультымедыйнай прэзентацыі з каментарыямі аўтара. Усе работы атрымалі высокую ацэнку журы, барацьба вялася нават за дзеся­ тыя долі бала. Пасля афіцыйнага падвядзення вынікаў алімпіяды і вызначэння пераможцаў усе ўдзельнікі другога тура разам з членамі журы правялі рэфлексію па выніках мерапрыемства. Кацярына СОТНІКАВА, выкладчык кафедры

ЗАХАВАЙ ЖЫЛЛЁ АД ПАЖАРУ! Згодна са статыстыкай, адным з самых распаўсюджаных месцаў узнікнення пажараў з’яўляюцца жылыя памяшканні, у тым ліку — студэнцкія інтэрнаты. 04.06.2009 у 9 гадзін раніцы загарэўся адзін з 15 інтэрнатаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага універсітэта па вул. Якуба Коласа, 26. Прычынай пажару стаў не адключаны ад электрычнасці кіпяцільнік, пакінуты каля ложка. 16.12.2009 у 21.15 у Лідзе па вул. Качана адбыўся пажар у пакоі інтэрната. Работнікамі Міністэрства па надзвычайных справах з вышэйшых паверхаў эвакуіравана 15 чалавек. Мяркуемая прычына пажару — неасцярожнае абыходжанне з агнём (пакінутая без нагляду запаленая свечка). 30.11. 2009 трыццаць чалавек былі эвакуіраваны з інтэрната Мінскага дзяржаўнага прафесійнатэхнічнага каледжа дэкаратыўнапрыкладнога мастацтва імя Кедышкі, які размяшчаецца па адрасе Сурганава, 45. Зза парушэння правілаў эксплуатацыі электрасетак (кароткае замыканне) тут таксама адбыўся пажар. 11.02.2010 у 12.13 у Наваполацку па вул. Ктатарава адбыўся пажар у пакоі, размешчаным на трэцім паверсе інтэрната ўстановы адукацыі «Наваполацкі гарадскі прафесійны ліцэй будаўнікоў № 89». Работнікі МНС эвакуіравалі 8 чалавек. Прычына пажару — парушэнне правілаў эксплуатацыі электрасетак (ка­ роткае замыканне). З пачатку бягучага года ў нашай краіне адбылося больш чым 2 000 пажараў, у агні загінулі 357 чалавек, 12 з якіх — дзеці. Будзьце асцярожныя з агнём — захавайце сябе і сваё жыллё ад пажару! В. ЦАРОЎ, старшы інспектар СПЧ38 Маскоўскага РАНС

Большасць дзяўчат хоць раз у жыцці садзіліся на дыету. Зараз, з наступленнем вясны, многія таксама плануюць змагацца з залішняй вагой. Аднак пасля вяртання да прывычнага рэжыму харчавання ўсе згу­ бленыя кілаграмы, як правіла, вяртаюцца зноў. Існуе па меншай меры 7 прычын, па якіх трэба адмовіцца ад дыеты. 1. Недахоп пажыўных рэчываў. Большая частка дыет шкодна для здароўя зза недахопу ў рацыёне неабходных арганізму рэчываў. Толькі збалансаванае харчаванне прадугледжвае наяўнасць усіх карысных рэчываў — тлушчаў, вугляводаў, бялкоў. 2. Страта здароўя. Адным з наступстваў адаптацыі арганізма да дыетычнага «галадання» становіцца запавольванне метабалізму. Лепшым вырашэннем будзе не дыета, а змяненне стылю жыцця. 3. Эмацыянальная нестабільнасць. Строгае абмежаванне ў ежы

З С

тудэнты і работнікі універсітэта прымуць удзел у правядзенні месячніка па ўборцы, добраўпарадкаванні і азеляненні Мінска ў перыяд з 1 па 30 красавіка.

Ж

адаючым прыняць удзел у конкурсе «Інфар мацыйныя тэхналогіі ў адукацыі» неабходна да 15 красавіка запоўніць анкету на сайце конкурсу www2.bspu.unibel.by/moodle. Нагадваем, што ў рамках мерапрыемства адбудзецца Інтэрнеталімпіяда, пры­ свечаная 65годдзю Вялікай Перамогі. выклікае перапады настрою, якія вымушаюць дзяўчыну адчуваць сябе то вельмі добра, то вельмі кепска. Таму лепш атрымліваць асалоду ад любімых страў, але ва ўмеранай колькасці. 4. Дыета не спалучаецца са звыклым ладам жыцця. Вячэ­ ра ў кафэ, прыём гасцей, сустрэча з сябрамі ператвараюцца ў сапраўдную праблему. А менавіта такія падзеі робяць наша жыццё цікавым і насычаным. 5. Недахоп энергіі. Рэзкае зніжэнне колькасці калорый, як правіла, вядзе да хранічнай стомленасці і недахопу энергіі. Эфектыўны метад барацьбы з непажаданымі кілаграмамі без пе­ раходу на жорсткую дыету — есці памалу, але часта. 6. Якасць супраць колькасці. Дыета не навучыць правільна харчавацца. Магчыма, старанна падлічваючы калорыі, дзяўчына ўжывае ў ежу тыя прадукты, якія стымулююць пачуццё голаду і прымушаюць з’ядаць больш, чым звычайна. 7. Фізічная актыўнасць. Сакрэт пахудзення — у руху: хадзіць па лесвіцы замест таго, каб ехаць на ліфце, накіроўвацца на заняткі пешкам, а не ў аўтобусе, прадпрымаць невялікія штодзённыя прагулкі. Л. ТАЛЕЙКА, урачтэрапеўт 33й студэнцкай паліклінікі

ААТ «АСБ БЕЛАРУСБАНК» ПРАПАНУЕ аблігацыі для фізічных асоб у еўра і доларах ЗША Намінальны кошт — 100, 500 і 1000 еўра; 500 і 1000 долараў ЗША, Тэрмін абарочвання — з 01.03.2010 па 01.03.2012, Датэрміновае пагашэнне — па заканчэнні 6 месяцаў з даты продажу аблігацыі, Стаўка прыбытку — 9,5 %.

Заснавальнік — Установа адукацыі «Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка». Пасв. аб рэгістр. № 557.

2264019 www.bspu.unibel.by/newspaper

Выходзіць раз у два тыдні на беларускай мове. Аб’ём 4 паласы фармату А3. Распаўсюджваецца ў вучэбных карпусах і інтэрнатах БДПУ бясплатна.

Газета надрукавана ў РУП «Выдавецкі цэнтр БДУ». ЛП № 02330/0494178 ад 03.04.2009. 220030, г. Мінск, вул. Чырвонаармейская, 6. Тыраж 1000 экз. Зак. № 226. Падпісана ў друк 08.04.2010 г. у 9.00.

Рэдактар Т. А. Башмакова

Чацвер, 8 красавіка 2010 года

№ 5 (1072)

вынікі фінансава гаспадарчай дзейнасці

«Мой дэвіз — не здаваць пазіцый»

Педагогіка — царыца навук!

Стар. 2

Стар. 3

Стар. 4

П. Дз. Кухарчык: апрашаем будучых абітурыентаў БДПУ на Дзень адчыненых дзвярэй, які пройдзе 10 красавіка ў актавай зале (вучэбны корпус № 3). Пачатак у 12.00.

Думка рэдакцыі можа не супадаць з пазіцыяй аўтараў артыкулаў. 220809, г. Мінск50, вул. Савецкая, 18, п. 127.

Выдаецца з кастрычніка 1972 г.

П

рыцягнуць увагу да праблем культуры мовы вырашылі выкладчыкі кафедры культуры мовы і міжкультурных камунікацый факультэта рускай філалогіі. З гэтай мэтай яны правялі алімпіяду сярод студэнтаў нефілалагічных спецыяльнасцей БДПУ. Віншуем пераможцаў!

У лабараторыі спецыяльнага фізічнага практыкуму

Н

а працягу двух апошніх сакавіцкіх дзён на фізічным факультэце БДПУ праходзіў фінальны тур гарадскога інтэлектуальнатэхнічнага конкурсу «Эдзісаны XXI стагоддзя». Гэта мерапрыемства са­ дзейнічала прафесійнай арыентацыі навучэнцаў г. Мінска да паступлення на фізфак нашага універсітэта, папулярызацыі фізікі, матэматыкі, інфарматыкі і тэхнічнай творчасці. Яшчэ ў верасні 2009 г. рэк­ тарам БДПУ і старшынёй камітэта па адукацыі Мінгарвыканкама была зацверджана праграма конкурсу, якая прадугледжвала тры туры. Першы і другі праводзіліся дыстанцыйна, праз Інтэрнет. У фінале ўдзельнічалі 70 навучэнцаў, якія выступілі ў трох намінацыях: «Шукальнікі» (4—5 класы), «Шукальнікі» (6—9 класы), «Эрудыты» (10—11 класы). Падрыхтоўка і правядзенне мерапрыемства ажыццяўляліся выкладчыкамі фізічнага факультэта сумесна з супрацоўнікамі мінскага гарадскога Палаца дзяцей і моладзі. Вызначаны пераможцы конкурсу, якія атрымалі заслужаныя ўзнагароды. Адбыліся экскурсіі ў лабараторыі фізічнага факультэта і ў

«Я лічу сваім абавязкам абараняць інтарэсы студэнтаў і выкладчыкаў БДПУ» Адміністрацыя нашага універсітэта заўжды падтрымлівала студэнцкія ініцыятывы. Самае яскравае таму пацверджанне — штогадовае правядзенне семінараў студэнцкага актыву БДПУ. У рамках чарговага, 13га, адбылася прэсканферэнцыя з удзелам рэктара БДПУ, прафесара П.Дз. Кухарчыка. Самыя энергічныя і творчыя прадстаўнікі студэнцтва падрыхтавалі пытанні да ад­ міністрацыі нашай ВНУ. Рэктарат, у сваю чаргу, быў настроены на шчыры і адкрыты дыялог. Вераніка МАНДЗІК Днём раней быў праведзе­ ны конкурс творчых работ на тэму «Студэнцтва + ... = Якасць». Канферэнцыя пачалася з абмеркаван­ ня таго, як рашылі гэтае ўраўненне студэнты. У сваім выступленні студэнт­ ка ФП Алена Даўгалюк на­ гадала, што бягучы год на­ званы годам якасці ва ўсіх сферах жыцця і дзейнасці грама­д зян. І мы, буду­ чыя настаўнікі, ужо зараз павінны выкарыстаць усе магчымасці, каб атрымаць якасную адукацыю, стаць класнымі спецыялістамі. У конкурсе прынялі ўдзел 53 студэнты з усіх факультэтаў. Было прапа­ навана больш за семдзесят ідэй па дадзенай прабле­ ме. Работы прадстаўляліся ў форме праектаў, эсэ, вершаў і г.д. Вынікі іх аналізу наступныя: 13% канкурсантаў бачаць асноўным складнікам якасці студэнцкага жыц­ ця матывацыю і заах­ вочванне да актыўнага ўдзелу ў вучэбнай і гра­ мадскай дзейнасці. Яшчэ адзін важны аспект, яко­ му была ўдзелена ўвага ў працах, — наяўнасць згуртаванага калектыву і карпаратыўнай культу­

ры студэнцтва. Гэтай тэме прысвечана адзінаццаць ра­ бот. Сапраўды, наша alma mater славіцца сваёй згур­ таванасцю, многія мера­ прыемствы праходзяць пад дэвізам «Я ганаруся БДПУ». Мы маем уласную сімволіку, якую пазнаюць нават за межамі краіны. Многімі пакаленнямі былі сфарміраваны до­ брыя традыцыі студэнц­ кай моладзі. Новая зме­ на павінна ўмацоўваць і развіваць іх. Студэнты не могуць уявіць цікавага жыцця без творчасці і магчымасці

самавыяўлення. Пра гэта выказаліся 11% удзельнікаў конкурсу. Наш універсітэт стварае максімальна спрыяльныя ўмовы для рэалізацыі па­ тэнцыялу кожнага мала­ дога чалавека, творчыя

мерапрыем­ ствы прахо­ дзяць на са­ мым высокім узроўні. Няглед­ зячы на актыўнае творчае і гра­ мадскае жыц­ цё, студэнты не забываюць, што прыйшлі набываць вышэйшую педагагічную адукацыю. У многіх ра­ ботах гаворыцца пра тое, што якасць студэнцкага жыцця наўпрост залежыць ад узроўню адукацыі. З гэтай пазіцыяй цал­ кам згадзіўся і Пётр Дзмітрыевіч Ку­ харчык: «Усю сваю працу я нацэльваю на тое, каб павысіць якасць адукацыі. У свядомасці многіх людзей мы да гэ­ тага часу засталіся інстытутам, хоць ужо пятнаццаць гадоў з’яўляемся універсітэтам. Мно­ гае тут залежыць ад выкладчыкаў: яны павінны быць генератарамі навуко­ вых ідэй, а не пераказчыкамі тэарэтычных пастулатаў. І, вядома, нельга ўявіць

універсітэцкага выклад­ чыка, які не займаецца на­ вуковай дзейнасцю». Якія ж пытанні хвалююць студэнцкую моладзь БДПУ і як на іх адказала адміністрацыя нашай навучальнай установы? Зробім сціслы агляд закранутых праблем. Сацыяльнай падтрым­ цы студэнтаўплатнікаў — быць! У адрозненне ад многіх іншых ВНУ ста­ліцы, мы захавалі ма­ тэрыяльную дапамогу і прэміраванне тым, хто навучаецца на платнай аснове. Праўда, грашо­ выя фонды не вельмі вялікія; каб іх паболь­ шыць, трэба павысіць кошт платных адука­ цыйных па­слуг. Акрамя таго, студэнтыплатнікі пры наяўнасці ільгот атрымоўваюць інтэрнат на (Пачатак. Заканчэнне на стар. 2.)


Вынікі фінансавагаспадарчай дзейнасці БДПУ за 2009 год (з выступлення начальніка УБУіФ Л.Л. Закрэўскай на Савеце універсітэта)

Асноўным артыкулам расходаў лам бюджэтных расходаў з’явіўся ліку за кошт бюджэту — 11,8 %. універсітэта з’яўляецца зара­ стыпендыяльны фонд, аб’ём яко­ Пэўны ўклад у рамонт ботная плата з налічэннямі, га склаў у 2009 г. 7 253,2 млн інтэрнатаў унеслі студэнцкія якая дасягнула ў 2009 г. 54,3 % руб. Яго структура выглядае на­ будаўнічыя брыгады. На іх дзей­ агульнага аб’ёму ўсіх грашовых ступным чынам: стыпендыя — 90 насць у 2009 г. былі вылучаны сродкаў. У 2009 г. сярэдняя за­ %, надбаўкі за поспехі ў вучобе, сродкі з Дзяржаўнага фонду сад­ работная плата па універсітэце грамадскай і навуковай рабоце, зеяння занятасці насельніцтва з адасобленымі структурнымі ў суме 13,8 падраздзяленнямі склала 955,3 млн руб. (у тыс. руб. Планавы паказчык па 2008 — 7,2 Міністэрстве адукацыі (940,8 тыс. млн руб.). руб.) перавышаны на 1,5 %. Н а Сярэдні заробак ва універсітэце капітальны ў справаздачным годзе вырас рамонт рас­ да 965 тыс. руб., у тым ліку ходавана прафесарскавыкладчыцкага 1  833,2 млн складу — да 1 256,2 тыс. руб., руб. Больш іншага персаналу — да 703,7 паловы тыс. руб. У параў­нанні з 2008 г. іх (55 %) павелічэнне склала па ВНУ — прыйшлося 8,8 %, у ППС — 10,8 %, у іншых на ўласныя катэгорый — 7,7 %. с р о д к і Сярэднемесячная зарплата БДПУ. прафесарскавыкладчыцкага На каму­ складу па пасадах выглядае на­ матэрыяльная дапамога — 6,3 %, нальныя плацяжы ў справаз­ с т у п н ы м індэксацыя — 3,7 %. дачным годзе было накіравана Я к і ў м і н у л ы я г а д ы , 2 911,5 млн руб., у тым ліку за чынам: пра­ ф е с а р — іншагароднім студэнтам, якім кошт бю­джэту — 1 909,8 млн руб. 1 946,5 тыс. не прадастаўляўся інтэрнат, За кошт перавышэння даходаў руб., дацэнт выплочваліся сродкі для пага­ над расходамі, атрыманымі ў — 1  366,7 шэння расходаў па найме жылля ў выніку гаспадарчай дзейнасці, тыс. руб., памеры 25 % ад базавай велічыні, былі сфарміраваны фонды старшы вы­ якія склалі 149,3 млн руб. эканамічнага стымулявання, у В а ж н ы м і н а п р а м к а м і тым ліку фонд матэрыяльнага за­ кладчык — 868,6 тыс. ў к л а д а н н я г р а ш о в ы х ахвочвання, сфарміраваны ў паме­ р у б . , в ы ­ сродкаў з’явіліся развіццё ры да 40 % ад прыбытку, атрыма­ кладчык — матэрыяльнатэхнічнай базы і нага ад пазабюджэтнай дзейнасці 736,5 тыс. рамонт будынкаў універсітэта. універсітэта. У 2009 г. яго памер На набыццё абсталявання ў 2009 (з улікам рэшты папярэдняга руб. В я л і к а я г. зрасходавана 348,3 млн руб., перыяду) склаў 2 281,2 млн руб. ў в а г а в а з якіх 283,7 млн руб. (81,5 %) — Асноўнымі напрамкамі выка­ уласныя сродкі БДПУ. універсітэце рыстання фонду матэрыяльнага Затраты на бягучы рамонт заахвочвання з’явіліся: ковы прыбытак ад правяд­ ўдзяляецца стымуляванню працы √ Павышэнне заработнай платы зення спартыўнамасавых супрацоўнікаў. Штомесяц усяму склалі 683,3 млн руб. У асноўным мерапрыемстваў у суме 37,1 млн працоўнаму калектыву выплоч­ ён праводзіўся за кошт даходаў — 277,7 млн руб. (12,2 %), валася прэмія. Сярэдні памер ад пазабюджэтнай дзейнасці, √ Прэміраванне — 712,5 млн руб. Наяўнасць уласных сродкаў яе ў разліку на аднаго работніка на долю якіх прыйшліся 80,4 руб. (31,2 %), √ Устанаўленне надбавак за дала магчымасць задавольваць павялічыўся ў параў­нанні з 2008 % расходаў. Каля 60 % аб’ёму многія патрэбы ВНУ. У іх ліку г. на 14,1 % і склаў 2 043,3 тыс. фінансавання было накіравана на высокія прафесійныя, творчыя 100 % транспартных расходаў; руб. у год. Сярэднія выплаты ма­ рамонт вучэбных карпусоў (бюд­ дасягненні ў рабоце, складанасць 93,6 % камандзіровачных; 89,7 тэрыяльнай дапамогі дасягнулі жэтныя ўкладанні — толькі 24,9 і напружанасць працы — 403 млн %). На бягучы рамонт інтэрнатаў руб. (17,7 %), 312,9 тыс. руб. % паслуг сувязі. Наступным значным артыку­ расходавана 275,5 млн руб., у тым завяршыцца вельмі хутка! Асабліва калі да станоўчыя эмоцыі! Але не сакрэт, што гэтага працэсу падключацца самі студэнты. гэтае памяшканне патрабуе рамонту. Па­ Менавіта так зрабілі жыхары інтэрната куль ён не плануецца, бо прадугледжвае №1: самастойна, з матэрыяльнай падтрым­ перапланіроўку (трэба рабіць дадатковы кай рэктарата падрыхтавалі памяшканне выхад, прабіваць сценку на вуліцу). пад камп’ютэрны клас і падключылі ўсю Пакуль можна было б памяняць хаця б тэхніку. Такая ініцыятыва дазволіла крэслы, але іх неабходна прыкручваць да зэканоміць значныя сродкі. падлогі, што складзе дадатковыя цяжкасці (Заканчэнне. Пачатак на стар. 1.) можна заўважыць значную станоўчую Дарэчы, пра інтэрнаты. На сённяшні пазней, пры комплексным рамонце. А роўных умовах з бюджэтнікамі — разд­ дынаміку. Сёлета шэсць чалавек з фа­ дзень у іх пражывае амаль 45 працэнтаў вось актавай зале студэнцкага гарадка зяленне тут не робіцца. культэта беларускай філалогіі і куль­ студэнтаў. Аднак хутка гэтая лічба стане сучасны выгляд будзе нададзены ў самы Кожны, хто жадае прадставіць наш туры прайшлі практыку ў Вільнюсе, намнога большай: наступны інтэрнат, які бліжэйшы час. уні­в ерсітэт на навуковапрактычных двое студэнтаў былі накіраваны ў Кіеў, пабудуюць у знакамітай студэнцкай вёс­ Гэта толькі некаторыя моман­ канферэнцыях на тэрыторыі іншых адна студэнтка — у Берлін. Праўда, цы, будзе аддадзены БДПУ. А гэта — 1100 ты, на якія звярнулі ўвагу ўдзельнікі краін, су­с трэне прыхільнасць і дапа­ ажыццяўляць такі абмен мы можам толькі новых месцаў! прэсканферэнцыі. У цэлым жа яна па­ могу адміністрацыі. Калі параўнаць з тымі навучальнымі ўстановамі, з якімі Напэўна, многія, як і рэктар, любяць казала, што фактычна кожную праблему і н т э н с і ў н а с ц ь м і ж н а р о д н а г а заключылі дагавор аб супрацоўніцтве. нашу актавую залу: у ёй праходзіць можна вырашыць. І наш рэктарат робіць супрацоўніцтва нават з 2007 годам, то Праект увядзення адзінай Інтэрнетсеткі столькі мерапрыемстваў, якія дораць нам для гэтага ўсё магчымае. Гэта пацвяр­

У справаздачны перыяд аб’ём агульнага фінансавання склаў 55 068,5 млн руб., пры­ чым вядучая роля ў фінансавым забеспячэнні універсітэта, як і ў мінулыя гады, належала дзяржаўнаму бюджэту, на долю якога прыхо­дзіцца 60,6 % або 33 355,2 млн руб. Бюджэтныя сродкі ў 2009 г. былі накіраваны на першачарговае за­ беспячэнне сацыяльна абароненых артыкулаў расходаў — заработную плату з налічэннямі, стыпендыю, расходы на дзяцейсірот. Іх доля дасягнула 84,9 % дзяржаўнага фінансавання. Сярод астатніх затрат 5,5 % прыйшлося на ка­ мунальныя паслугі; 7,2 % — на іншыя бягучыя расходы; 2,4 % — на капітальныя. У 2009 г. удзель­ ная вага гэтых затрат склала 15,1 % (у 2008 г. — 17,4 %). Такім чы­ нам, захоўваецца тэндэнцыя па­ стаяннага павелічэння расходаў, звязаных з арганізацыяй вучэб­ нага працэсу і задавольвання гаспадарчых патрэб. У 2009 г. універсітэт атрымаў даход у суме 20 347,2 млн руб., што склала 36,9 % агульнага аб’ёму фінансавання. Пры гэтым каля 26 % бюджэтных сродкаў было накіравана на выплату субсідый і бягучых трансфертаў. Арты­ кулы затрат у агульным аб’ёме фінансавання былі забяспечаны на 44,2 % за кошт бюджэту і на 36,9 % за кошт уласных сродкаў. Як бачна з дыяграмы, галоўнай крыніцай даходаў з’явілася дзей­ насць па аказанні адукацыйных паслуг. Даход, атрыманы ад навучання на платнай аснове, склаў 18  215 млн руб. (91 % агульнага аб’ёму). У параўнанні з 2008 г. ён павялічыўся на 3,7 %. Уклад асобных падраздзяленняў прадстаўлены ў табліцы. Штогод ва універсітэце назіраецца рост колькасці асоб, якія навучаюцца на дагавор­

ных умовах. У мінулым годзе студэнты платнай формы наву­ чання склалі больш чым 50 % агульнага кантынгенту. Істотна павялічваецца колькасць асоб, якія працягваюць навучанне за кошт асабістых сродкаў на дру­ гой ступені атрымання вышэй­ шай адукацыі. Іх 63 % ад усёй колькасці магістрантаў. У справаздачным годзе істотнай крыніцай папаўнення ўласных сродкаў універсітэта з’явілася размяшчэнне грашовых сродкаў на дэпазіты. Гэта дазволіла атры­ маць даход у суме 772,5 млн руб. (у 2008 г. — 663,9 млн руб.) Пэўны ўклад унёс аддзел выдавецкіх і паліграфічных пас­ луг, ад дзейнасці якога даходы склалі 408,5 млн руб. або 2 % ва ўсім аб’ёме пазабюджэтных сродкаў. Увод у дзеянне басейна універ­с ітэта прынёс дадат­

П. Дз. Кухарчык:

«Я лічу сваім абавязкам абараняць інтарэсы студэнтаў і выкладчыкаў БДПУ»

2

8 красавіка 2010 г.

«Мой дэвіз — не здаваць пазіцый» Кажуць, што сціпласць — якасць сапраўдных герояў. А яшчэ гавораць, што дзюдо і самба — не жаночыя віды спорту. Мая сённяшняя суразмоўца з’яўляецца яскравым пацверджаннем першай ісціны, але ёй не раз даводзілася абвяргаць другую. Абаяльная дзяўчына, паспяховая спартсменка і адначасова выдатніца вучобы — усё гэта пра яе, студэнтку 4га курса факультэта фізічнага выхавання Надзею Барысюк. Яна не толькі дасягнула вышынь у спорце (II месца на чэмпіянаце свету па самба), але і сваім прыкладам даказала: нават паступіўшы на платную форму атрымання адукацыі, абсалютна рэальна перавесціся на бюджэтную. Вераніка МАНДЗІК — Надзя, жыццё спартсмена — гэта трэніроўкі, зборы і спаборніцтвы. На вучобу, як правіла, часу не хапае… — На працягу першых двух курсаў я амаль не прапускала заняткаў і старанна рыхтавалася. І ў выніку пасля першага года навучання мне панізілі аплату на со­ рак працэнтаў, а пасля другога перавялі на бюджэт. Пры паступленні мне не хапіла аднаго бала. Я праходзіла на агульных умо­ вах, у мяне яшчэ не было тады спартыўных дасягненняў, якія б забяспечылі нейкія прывілеі пры залічэнні. Ды і нарматывы былі даволі высокімі: напрыклад, трэба было скокнуць у даўжыню на два метры дваццаць сантыметраў. Але я вырашыла даказаць, што маю права вучыцца бя­ сплатна. Пасля, калі прайшла адбор на Еўропу, стала складаней: трэніроўкі і зборы сапраўды займалі шмат часу. Але «пазіцый» сваіх не здала. Зараз асабліва цяжка: практыка, курсавое праектаванне і бясконцыя трэніроўкі (зусім хутка чэм­ піянат РБ, турнір ва Украіне). Відаць, мне дапамагае мая дысцыплінаванасць, а яшчэ — спагадлівае стаўленне выкладчыкаў. — Цікава, а як адносяцца бацькі да твайго захаплення не зусім жаночым відам спорту? — Па волі лёсу менавіта дзякуючы маме я стала сур’ёзна трэніравацца. Яна працавала ў райана, і аднойчы ёй па

справах давялося сустрэцца з трэнерамі. Яны і прапанавалі ёй прывесці дачку на заняткі. Гэта было ў 9ым класе, а на наступны год мяне як перспектыўную спартсменку ўзялі ў Брэсцкае гарадское вучылішча алімпійскага рэзерву. Зараз мама, калі бачыць мае траўмы (напрыклад, з чэмпіянату свету я прыехала дадому з вывіхам локця), то адгаворвае ад далей­ шых трэніровак. Хоць, я думаю, у душы радуецца маім перамогам. Другая справа — тата: ён падтрымлівае мае спартыўныя амбіцыі, не дазваляе пасаваць перад цяжкасцямі, апускаць рукі пры няўдачах. Былы ваенны, ён з дзяцінства прывучыў мяне да дысцыпліны, што зараз мне вельмі патрэбна. — Якое са спартыўных дасягненняў з’яўляецца асабіста для цябе найбольш важным? — Першая мая выйграная «рэспубліка»: першынства РБ сярод моладзі да 23 гадоў. Напэўна, таму, што я заўжды не дацягвала да першага месца, станавілася другой або трэцяй. Не магла справіцца з хваляван­ нем, настроіцца — не хапала літаральна аднаго кроку. А тут сабралася і перамагла і саму сябе, і саперніцу. Прычым зыход паядынку вырашыўся ў апошнія некалькі секунд. Тады я ўпершыню адчула, што маю права ганарыцца. — Не за гарамі пяты курс і размерка-

ванне. Ці думала ты над сваёй прафесійнай самарэалізацыяй? — Ну вядома: я загадзя клапа­ чуся пра размеркаванне, шукаю працоўнае месца ў Брэсце. Я хачу займацца трэнерскай дзейнас­ цю — дзеля гэтага і паступала ў педагагічны універ­сітэт. Зараз праходжу практыку ў ліцэі БДУ. Настаўнік, за якім мы замацава­ ны, вельмі адказна ставіцца да сваёй справы, і нам не дазваляе «халявіць»: мы прысутнічаем на ўсіх занятках, праводзім пробныя ўрокі. Пасля такой падрыхтоўкі і заліковыя ўрокі даваць не страшна. Тым больш, што мне дапамагае спартыўныя практыка: я ўжо на памяць ведаю многія комплексы практыкаванняў. Так што са зместавым напаўненнем урокаў праблем не ўзнікае. — Ці ёсць у цябе нейкі ідэал настаўніка? — Ідэал настаўніка і чалавека для мяне — мой першы трэнер, «дзяржаўны тата». Ёсць рэчы, пра якія я не магу пагаварыць нават са сваімі бацькамі — не таму, што я ім не давяраю, а таму, што яны проста не зразумеюць. А гэта чалавек, які дасць добрую параду, пашкадуе і падтрымае. Ён ніколі не ўшчувае за прайграныя спабор­ніцтвы, проста надзвычай тактоўна ўказвае на памылкі і дае парады. А ў

спорце так лёгка паддацца эмоцыям і павысіць голас… Мне хацелася б быць падобнай да яго. — Увогуле, наколькі распаўсюджаны такі від спорту, як дзюдо, у БДПУ? — На універсіядзе мінулага года наша каманда па дзюдо ў складзе пяці чала­ век (хлопец і чатыры дзяўчыны) стала трэцяй, абышоўшы БДУФК. Да гэтага лепшым вынікам было сёмае месца. Так што, як бачыце, прагрэс відавочны. Бу­д зем спадзявацца, што ўсё больш спартсменаў стане займацца барацьбой, каб палепшыць гэты вынік. — А мы ў сваю чаргу будзем спадзявацца, што тваё, Надзея, першае месца на чэмпіянаце свету яшчэ наперадзе. Поспехаў табе!

КАБ БЫЦЬ, ТРЭБА ПЕРАЎЗЫХОДЗІЦЬ!..

Адзін год у жыцці факультэта — гэта многа ці мала? Мне здаецца, за гэты час можна і ўмацаваць лепшыя традыцыі, і ўнесці канструктыўныя прапановы, і прымяніць навацыі. З гэтым згодзен і дэкан факультэта псіхалогіі, доктар псіхалагічных навук, прафесар Л.А. Пяргаменшчык, які займае гэтую пасаду амаль што год. — Леанід Абрамавіч, Вы маеце багаты навуковапедагагічны вопыт. Наколькі ён карысны ў вырашэнні задач, якія стаяць перад дэканам факультэта? — Задачы сапраўды новыя, але па вялікім рахунку ўсе яны зводзяцца да зносін з людзьмі. Самае важнае для мяне — убачыць у чалавеку тое, што ён умее рабіць добра, і падказаць, калі ён сам пра гэта яшчэ не здагадваецца. Прычым «добра» і «звыкла» — не адно і тое ж. Я ацэньваю псіхолагаў, выкладчыкаў ВНУ не па тым, што яны ўмеюць, а па тым, ці могуць яны змяняцца і заўтра працаваць лепш, чым сёння. — Пра факультэт псіхалогіі часта гавораць, што ён спецыфічны… — Так, і гэта спецыфіка заключаецца перш за ўсё ў асаблівасцях самой спецыяльнасці. Далёка не кожны чалавек можа быць псіхолагам, а мы не ў стане вы­ значыць прафесійную прыдат­ насць кожнага абітурыента. У працэсе навучання выкладчык можа даць студэнту толькі суму ведаў, астатняе залежыць ад індывідуальных якасцей асобы. Разумееце, псіхолаг — чалавек, якому давяраюць, і ён не мае права падмануць чаканні. — Якіх поспехаў факультэт ужо дасягнуў і якія планы ад­ носна яго далейшага развіцця 8 красавіка 2010 г.

выспелі ў Вас? — Факультэту псіхалогіі споўнілася 15 гадоў — калі параўнаць з чалавекам, то гэта ўзрост старэйшага падлетка. Многае ўжо закладзена і сфарміравана, але не надышоў час для самазадавальнення. Таму я выступіў з ініцыятывай правядзення круглага стала ў выглядзе мазгавога штурму, у якім прынялі ўдзел як выкладчыкі і студэнты, так і нашы выпускнікі. У выніку сумеснай працы былі сфармуляваны ідэі паляпшэння якасці падрыхтоўкі спецыялістаўпсіхолагаў. Сярод іх — арганізацыя спецыялізацыі па асноўных напрамках: сямейная псіхалогія, псіхалогія прадпрымальніцкай дзейнасці, педагагічная і сацыяльная псіхалогія, а таксама стварэнне на факультэце кансультацыйнапсіхалагічнага цэнтра, каб студэнты маглі прымаць непасрэдны ўдзел у правядзенні кансультацый. Было прапанавана распрацаваць курс лекцый «Уводзіны ў спецыяльнасць» і семінар «Як вучыцца на факультэце». Акрамя таго, вырашылі налад­ жваць сустрэчы з выпускнікамі, найбольш паспяховымі ў сваёй прафесійнай дзейнасці. Галоўнае дасягненне факультэта на сённяшні дзень — гэта кадры. Сярод іх — маладыя і амбітныя, якія не баяцца ставіць самыя смелыя задачы; ёсць і вопытныя, якія многага дасягнулі, але працуюць на новыя здзяйсненні. Ну і, вядома ж, студэнты. Мы правялі апытанне сярод першакурснікаў, каб даведацца, як ім жывецца на нашым факультэце. Амаль усе адказалі адным словам — весела. І гэта добра. Я лічу, што кожнаму студэнту пры навучанні павінна быць адначасова і складана, і весела. Я сам у студэнцкія гады гуляў у КВЗ, і нават зараз не адмовіўся б выйсці на сцэну і ўспомніць маладосць… Вядома, кожны новы кіраўнік імкнецца палепшыць і памножыць тое, што ёсць. Адна з задач — павярнуць факультэт да жыцця. Гэта значыць, што трэба скіроўваць увагу на такія надзённыя пытанні, як, напрыклад, праблемы сям’і і пажылых людзей. Таму мы плануем правядзенне штогадовых канферэнцый «Псіхалогія і жыццё» і рэгулярных семінараў. Акрамя таго, мы распрацоўваем канцэпцыю развіцця факультэта, якая складаецца з яго філасофскай асновы, дэвіза і кодэкса выкладчыкаў і студэнтаў. Дэвіз, напрыклад, гучыць так: «Зразумець і пазнаць сябе». — А ці ёсць у Вас свой дэвіз, з якім Вы крочыце па жыцці? — Так, гэта словы Мераба Мамардашвілі «Каб быць, трэба пераўзыходзіць». Пераўзыходзіць у першую чаргу самога сябе. Гэта вельмі моцны крытэрый, але на яго варта раўняцца. — Дзякуй за размову і ўсяго найлепшага! 3


Вынікі фінансавагаспадарчай дзейнасці БДПУ за 2009 год (з выступлення начальніка УБУіФ Л.Л. Закрэўскай на Савеце універсітэта)

Асноўным артыкулам расходаў лам бюджэтных расходаў з’явіўся ліку за кошт бюджэту — 11,8 %. універсітэта з’яўляецца зара­ стыпендыяльны фонд, аб’ём яко­ Пэўны ўклад у рамонт ботная плата з налічэннямі, га склаў у 2009 г. 7 253,2 млн інтэрнатаў унеслі студэнцкія якая дасягнула ў 2009 г. 54,3 % руб. Яго структура выглядае на­ будаўнічыя брыгады. На іх дзей­ агульнага аб’ёму ўсіх грашовых ступным чынам: стыпендыя — 90 насць у 2009 г. былі вылучаны сродкаў. У 2009 г. сярэдняя за­ %, надбаўкі за поспехі ў вучобе, сродкі з Дзяржаўнага фонду сад­ работная плата па універсітэце грамадскай і навуковай рабоце, зеяння занятасці насельніцтва з адасобленымі структурнымі ў суме 13,8 падраздзяленнямі склала 955,3 млн руб. (у тыс. руб. Планавы паказчык па 2008 — 7,2 Міністэрстве адукацыі (940,8 тыс. млн руб.). руб.) перавышаны на 1,5 %. Н а Сярэдні заробак ва універсітэце капітальны ў справаздачным годзе вырас рамонт рас­ да 965 тыс. руб., у тым ліку ходавана прафесарскавыкладчыцкага 1  833,2 млн складу — да 1 256,2 тыс. руб., руб. Больш іншага персаналу — да 703,7 паловы тыс. руб. У параў­нанні з 2008 г. іх (55 %) павелічэнне склала па ВНУ — прыйшлося 8,8 %, у ППС — 10,8 %, у іншых на ўласныя катэгорый — 7,7 %. с р о д к і Сярэднемесячная зарплата БДПУ. прафесарскавыкладчыцкага На каму­ складу па пасадах выглядае на­ матэрыяльная дапамога — 6,3 %, нальныя плацяжы ў справаз­ с т у п н ы м індэксацыя — 3,7 %. дачным годзе было накіравана Я к і ў м і н у л ы я г а д ы , 2 911,5 млн руб., у тым ліку за чынам: пра­ ф е с а р — іншагароднім студэнтам, якім кошт бю­джэту — 1 909,8 млн руб. 1 946,5 тыс. не прадастаўляўся інтэрнат, За кошт перавышэння даходаў руб., дацэнт выплочваліся сродкі для пага­ над расходамі, атрыманымі ў — 1  366,7 шэння расходаў па найме жылля ў выніку гаспадарчай дзейнасці, тыс. руб., памеры 25 % ад базавай велічыні, былі сфарміраваны фонды старшы вы­ якія склалі 149,3 млн руб. эканамічнага стымулявання, у В а ж н ы м і н а п р а м к а м і тым ліку фонд матэрыяльнага за­ кладчык — 868,6 тыс. ў к л а д а н н я г р а ш о в ы х ахвочвання, сфарміраваны ў паме­ р у б . , в ы ­ сродкаў з’явіліся развіццё ры да 40 % ад прыбытку, атрыма­ кладчык — матэрыяльнатэхнічнай базы і нага ад пазабюджэтнай дзейнасці 736,5 тыс. рамонт будынкаў універсітэта. універсітэта. У 2009 г. яго памер На набыццё абсталявання ў 2009 (з улікам рэшты папярэдняга руб. В я л і к а я г. зрасходавана 348,3 млн руб., перыяду) склаў 2 281,2 млн руб. ў в а г а в а з якіх 283,7 млн руб. (81,5 %) — Асноўнымі напрамкамі выка­ уласныя сродкі БДПУ. універсітэце рыстання фонду матэрыяльнага Затраты на бягучы рамонт заахвочвання з’явіліся: ковы прыбытак ад правяд­ ўдзяляецца стымуляванню працы √ Павышэнне заработнай платы зення спартыўнамасавых супрацоўнікаў. Штомесяц усяму склалі 683,3 млн руб. У асноўным мерапрыемстваў у суме 37,1 млн працоўнаму калектыву выплоч­ ён праводзіўся за кошт даходаў — 277,7 млн руб. (12,2 %), валася прэмія. Сярэдні памер ад пазабюджэтнай дзейнасці, √ Прэміраванне — 712,5 млн руб. Наяўнасць уласных сродкаў яе ў разліку на аднаго работніка на долю якіх прыйшліся 80,4 руб. (31,2 %), √ Устанаўленне надбавак за дала магчымасць задавольваць павялічыўся ў параў­нанні з 2008 % расходаў. Каля 60 % аб’ёму многія патрэбы ВНУ. У іх ліку г. на 14,1 % і склаў 2 043,3 тыс. фінансавання было накіравана на высокія прафесійныя, творчыя 100 % транспартных расходаў; руб. у год. Сярэднія выплаты ма­ рамонт вучэбных карпусоў (бюд­ дасягненні ў рабоце, складанасць 93,6 % камандзіровачных; 89,7 тэрыяльнай дапамогі дасягнулі жэтныя ўкладанні — толькі 24,9 і напружанасць працы — 403 млн %). На бягучы рамонт інтэрнатаў руб. (17,7 %), 312,9 тыс. руб. % паслуг сувязі. Наступным значным артыку­ расходавана 275,5 млн руб., у тым завяршыцца вельмі хутка! Асабліва калі да станоўчыя эмоцыі! Але не сакрэт, што гэтага працэсу падключацца самі студэнты. гэтае памяшканне патрабуе рамонту. Па­ Менавіта так зрабілі жыхары інтэрната куль ён не плануецца, бо прадугледжвае №1: самастойна, з матэрыяльнай падтрым­ перапланіроўку (трэба рабіць дадатковы кай рэктарата падрыхтавалі памяшканне выхад, прабіваць сценку на вуліцу). пад камп’ютэрны клас і падключылі ўсю Пакуль можна было б памяняць хаця б тэхніку. Такая ініцыятыва дазволіла крэслы, але іх неабходна прыкручваць да зэканоміць значныя сродкі. падлогі, што складзе дадатковыя цяжкасці (Заканчэнне. Пачатак на стар. 1.) можна заўважыць значную станоўчую Дарэчы, пра інтэрнаты. На сённяшні пазней, пры комплексным рамонце. А роўных умовах з бюджэтнікамі — разд­ дынаміку. Сёлета шэсць чалавек з фа­ дзень у іх пражывае амаль 45 працэнтаў вось актавай зале студэнцкага гарадка зяленне тут не робіцца. культэта беларускай філалогіі і куль­ студэнтаў. Аднак хутка гэтая лічба стане сучасны выгляд будзе нададзены ў самы Кожны, хто жадае прадставіць наш туры прайшлі практыку ў Вільнюсе, намнога большай: наступны інтэрнат, які бліжэйшы час. уні­в ерсітэт на навуковапрактычных двое студэнтаў былі накіраваны ў Кіеў, пабудуюць у знакамітай студэнцкай вёс­ Гэта толькі некаторыя моман­ канферэнцыях на тэрыторыі іншых адна студэнтка — у Берлін. Праўда, цы, будзе аддадзены БДПУ. А гэта — 1100 ты, на якія звярнулі ўвагу ўдзельнікі краін, су­с трэне прыхільнасць і дапа­ ажыццяўляць такі абмен мы можам толькі новых месцаў! прэсканферэнцыі. У цэлым жа яна па­ могу адміністрацыі. Калі параўнаць з тымі навучальнымі ўстановамі, з якімі Напэўна, многія, як і рэктар, любяць казала, што фактычна кожную праблему і н т э н с і ў н а с ц ь м і ж н а р о д н а г а заключылі дагавор аб супрацоўніцтве. нашу актавую залу: у ёй праходзіць можна вырашыць. І наш рэктарат робіць супрацоўніцтва нават з 2007 годам, то Праект увядзення адзінай Інтэрнетсеткі столькі мерапрыемстваў, якія дораць нам для гэтага ўсё магчымае. Гэта пацвяр­

У справаздачны перыяд аб’ём агульнага фінансавання склаў 55 068,5 млн руб., пры­ чым вядучая роля ў фінансавым забеспячэнні універсітэта, як і ў мінулыя гады, належала дзяржаўнаму бюджэту, на долю якога прыхо­дзіцца 60,6 % або 33 355,2 млн руб. Бюджэтныя сродкі ў 2009 г. былі накіраваны на першачарговае за­ беспячэнне сацыяльна абароненых артыкулаў расходаў — заработную плату з налічэннямі, стыпендыю, расходы на дзяцейсірот. Іх доля дасягнула 84,9 % дзяржаўнага фінансавання. Сярод астатніх затрат 5,5 % прыйшлося на ка­ мунальныя паслугі; 7,2 % — на іншыя бягучыя расходы; 2,4 % — на капітальныя. У 2009 г. удзель­ ная вага гэтых затрат склала 15,1 % (у 2008 г. — 17,4 %). Такім чы­ нам, захоўваецца тэндэнцыя па­ стаяннага павелічэння расходаў, звязаных з арганізацыяй вучэб­ нага працэсу і задавольвання гаспадарчых патрэб. У 2009 г. універсітэт атрымаў даход у суме 20 347,2 млн руб., што склала 36,9 % агульнага аб’ёму фінансавання. Пры гэтым каля 26 % бюджэтных сродкаў было накіравана на выплату субсідый і бягучых трансфертаў. Арты­ кулы затрат у агульным аб’ёме фінансавання былі забяспечаны на 44,2 % за кошт бюджэту і на 36,9 % за кошт уласных сродкаў. Як бачна з дыяграмы, галоўнай крыніцай даходаў з’явілася дзей­ насць па аказанні адукацыйных паслуг. Даход, атрыманы ад навучання на платнай аснове, склаў 18  215 млн руб. (91 % агульнага аб’ёму). У параўнанні з 2008 г. ён павялічыўся на 3,7 %. Уклад асобных падраздзяленняў прадстаўлены ў табліцы. Штогод ва універсітэце назіраецца рост колькасці асоб, якія навучаюцца на дагавор­

ных умовах. У мінулым годзе студэнты платнай формы наву­ чання склалі больш чым 50 % агульнага кантынгенту. Істотна павялічваецца колькасць асоб, якія працягваюць навучанне за кошт асабістых сродкаў на дру­ гой ступені атрымання вышэй­ шай адукацыі. Іх 63 % ад усёй колькасці магістрантаў. У справаздачным годзе істотнай крыніцай папаўнення ўласных сродкаў універсітэта з’явілася размяшчэнне грашовых сродкаў на дэпазіты. Гэта дазволіла атры­ маць даход у суме 772,5 млн руб. (у 2008 г. — 663,9 млн руб.) Пэўны ўклад унёс аддзел выдавецкіх і паліграфічных пас­ луг, ад дзейнасці якога даходы склалі 408,5 млн руб. або 2 % ва ўсім аб’ёме пазабюджэтных сродкаў. Увод у дзеянне басейна універ­с ітэта прынёс дадат­

П. Дз. Кухарчык:

«Я лічу сваім абавязкам абараняць інтарэсы студэнтаў і выкладчыкаў БДПУ»

2

8 красавіка 2010 г.

«Мой дэвіз — не здаваць пазіцый» Кажуць, што сціпласць — якасць сапраўдных герояў. А яшчэ гавораць, што дзюдо і самба — не жаночыя віды спорту. Мая сённяшняя суразмоўца з’яўляецца яскравым пацверджаннем першай ісціны, але ёй не раз даводзілася абвяргаць другую. Абаяльная дзяўчына, паспяховая спартсменка і адначасова выдатніца вучобы — усё гэта пра яе, студэнтку 4га курса факультэта фізічнага выхавання Надзею Барысюк. Яна не толькі дасягнула вышынь у спорце (II месца на чэмпіянаце свету па самба), але і сваім прыкладам даказала: нават паступіўшы на платную форму атрымання адукацыі, абсалютна рэальна перавесціся на бюджэтную. Вераніка МАНДЗІК — Надзя, жыццё спартсмена — гэта трэніроўкі, зборы і спаборніцтвы. На вучобу, як правіла, часу не хапае… — На працягу першых двух курсаў я амаль не прапускала заняткаў і старанна рыхтавалася. І ў выніку пасля першага года навучання мне панізілі аплату на со­ рак працэнтаў, а пасля другога перавялі на бюджэт. Пры паступленні мне не хапіла аднаго бала. Я праходзіла на агульных умо­ вах, у мяне яшчэ не было тады спартыўных дасягненняў, якія б забяспечылі нейкія прывілеі пры залічэнні. Ды і нарматывы былі даволі высокімі: напрыклад, трэба было скокнуць у даўжыню на два метры дваццаць сантыметраў. Але я вырашыла даказаць, што маю права вучыцца бя­ сплатна. Пасля, калі прайшла адбор на Еўропу, стала складаней: трэніроўкі і зборы сапраўды займалі шмат часу. Але «пазіцый» сваіх не здала. Зараз асабліва цяжка: практыка, курсавое праектаванне і бясконцыя трэніроўкі (зусім хутка чэм­ піянат РБ, турнір ва Украіне). Відаць, мне дапамагае мая дысцыплінаванасць, а яшчэ — спагадлівае стаўленне выкладчыкаў. — Цікава, а як адносяцца бацькі да твайго захаплення не зусім жаночым відам спорту? — Па волі лёсу менавіта дзякуючы маме я стала сур’ёзна трэніравацца. Яна працавала ў райана, і аднойчы ёй па

справах давялося сустрэцца з трэнерамі. Яны і прапанавалі ёй прывесці дачку на заняткі. Гэта было ў 9ым класе, а на наступны год мяне як перспектыўную спартсменку ўзялі ў Брэсцкае гарадское вучылішча алімпійскага рэзерву. Зараз мама, калі бачыць мае траўмы (напрыклад, з чэмпіянату свету я прыехала дадому з вывіхам локця), то адгаворвае ад далей­ шых трэніровак. Хоць, я думаю, у душы радуецца маім перамогам. Другая справа — тата: ён падтрымлівае мае спартыўныя амбіцыі, не дазваляе пасаваць перад цяжкасцямі, апускаць рукі пры няўдачах. Былы ваенны, ён з дзяцінства прывучыў мяне да дысцыпліны, што зараз мне вельмі патрэбна. — Якое са спартыўных дасягненняў з’яўляецца асабіста для цябе найбольш важным? — Першая мая выйграная «рэспубліка»: першынства РБ сярод моладзі да 23 гадоў. Напэўна, таму, што я заўжды не дацягвала да першага месца, станавілася другой або трэцяй. Не магла справіцца з хваляван­ нем, настроіцца — не хапала літаральна аднаго кроку. А тут сабралася і перамагла і саму сябе, і саперніцу. Прычым зыход паядынку вырашыўся ў апошнія некалькі секунд. Тады я ўпершыню адчула, што маю права ганарыцца. — Не за гарамі пяты курс і размерка-

ванне. Ці думала ты над сваёй прафесійнай самарэалізацыяй? — Ну вядома: я загадзя клапа­ чуся пра размеркаванне, шукаю працоўнае месца ў Брэсце. Я хачу займацца трэнерскай дзейнас­ цю — дзеля гэтага і паступала ў педагагічны універ­сітэт. Зараз праходжу практыку ў ліцэі БДУ. Настаўнік, за якім мы замацава­ ны, вельмі адказна ставіцца да сваёй справы, і нам не дазваляе «халявіць»: мы прысутнічаем на ўсіх занятках, праводзім пробныя ўрокі. Пасля такой падрыхтоўкі і заліковыя ўрокі даваць не страшна. Тым больш, што мне дапамагае спартыўныя практыка: я ўжо на памяць ведаю многія комплексы практыкаванняў. Так што са зместавым напаўненнем урокаў праблем не ўзнікае. — Ці ёсць у цябе нейкі ідэал настаўніка? — Ідэал настаўніка і чалавека для мяне — мой першы трэнер, «дзяржаўны тата». Ёсць рэчы, пра якія я не магу пагаварыць нават са сваімі бацькамі — не таму, што я ім не давяраю, а таму, што яны проста не зразумеюць. А гэта чалавек, які дасць добрую параду, пашкадуе і падтрымае. Ён ніколі не ўшчувае за прайграныя спабор­ніцтвы, проста надзвычай тактоўна ўказвае на памылкі і дае парады. А ў

спорце так лёгка паддацца эмоцыям і павысіць голас… Мне хацелася б быць падобнай да яго. — Увогуле, наколькі распаўсюджаны такі від спорту, як дзюдо, у БДПУ? — На універсіядзе мінулага года наша каманда па дзюдо ў складзе пяці чала­ век (хлопец і чатыры дзяўчыны) стала трэцяй, абышоўшы БДУФК. Да гэтага лепшым вынікам было сёмае месца. Так што, як бачыце, прагрэс відавочны. Бу­д зем спадзявацца, што ўсё больш спартсменаў стане займацца барацьбой, каб палепшыць гэты вынік. — А мы ў сваю чаргу будзем спадзявацца, што тваё, Надзея, першае месца на чэмпіянаце свету яшчэ наперадзе. Поспехаў табе!

КАБ БЫЦЬ, ТРЭБА ПЕРАЎЗЫХОДЗІЦЬ!..

Адзін год у жыцці факультэта — гэта многа ці мала? Мне здаецца, за гэты час можна і ўмацаваць лепшыя традыцыі, і ўнесці канструктыўныя прапановы, і прымяніць навацыі. З гэтым згодзен і дэкан факультэта псіхалогіі, доктар псіхалагічных навук, прафесар Л.А. Пяргаменшчык, які займае гэтую пасаду амаль што год. — Леанід Абрамавіч, Вы маеце багаты навуковапедагагічны вопыт. Наколькі ён карысны ў вырашэнні задач, якія стаяць перад дэканам факультэта? — Задачы сапраўды новыя, але па вялікім рахунку ўсе яны зводзяцца да зносін з людзьмі. Самае важнае для мяне — убачыць у чалавеку тое, што ён умее рабіць добра, і падказаць, калі ён сам пра гэта яшчэ не здагадваецца. Прычым «добра» і «звыкла» — не адно і тое ж. Я ацэньваю псіхолагаў, выкладчыкаў ВНУ не па тым, што яны ўмеюць, а па тым, ці могуць яны змяняцца і заўтра працаваць лепш, чым сёння. — Пра факультэт псіхалогіі часта гавораць, што ён спецыфічны… — Так, і гэта спецыфіка заключаецца перш за ўсё ў асаблівасцях самой спецыяльнасці. Далёка не кожны чалавек можа быць псіхолагам, а мы не ў стане вы­ значыць прафесійную прыдат­ насць кожнага абітурыента. У працэсе навучання выкладчык можа даць студэнту толькі суму ведаў, астатняе залежыць ад індывідуальных якасцей асобы. Разумееце, псіхолаг — чалавек, якому давяраюць, і ён не мае права падмануць чаканні. — Якіх поспехаў факультэт ужо дасягнуў і якія планы ад­ носна яго далейшага развіцця 8 красавіка 2010 г.

выспелі ў Вас? — Факультэту псіхалогіі споўнілася 15 гадоў — калі параўнаць з чалавекам, то гэта ўзрост старэйшага падлетка. Многае ўжо закладзена і сфарміравана, але не надышоў час для самазадавальнення. Таму я выступіў з ініцыятывай правядзення круглага стала ў выглядзе мазгавога штурму, у якім прынялі ўдзел як выкладчыкі і студэнты, так і нашы выпускнікі. У выніку сумеснай працы былі сфармуляваны ідэі паляпшэння якасці падрыхтоўкі спецыялістаўпсіхолагаў. Сярод іх — арганізацыя спецыялізацыі па асноўных напрамках: сямейная псіхалогія, псіхалогія прадпрымальніцкай дзейнасці, педагагічная і сацыяльная псіхалогія, а таксама стварэнне на факультэце кансультацыйнапсіхалагічнага цэнтра, каб студэнты маглі прымаць непасрэдны ўдзел у правядзенні кансультацый. Было прапанавана распрацаваць курс лекцый «Уводзіны ў спецыяльнасць» і семінар «Як вучыцца на факультэце». Акрамя таго, вырашылі налад­ жваць сустрэчы з выпускнікамі, найбольш паспяховымі ў сваёй прафесійнай дзейнасці. Галоўнае дасягненне факультэта на сённяшні дзень — гэта кадры. Сярод іх — маладыя і амбітныя, якія не баяцца ставіць самыя смелыя задачы; ёсць і вопытныя, якія многага дасягнулі, але працуюць на новыя здзяйсненні. Ну і, вядома ж, студэнты. Мы правялі апытанне сярод першакурснікаў, каб даведацца, як ім жывецца на нашым факультэце. Амаль усе адказалі адным словам — весела. І гэта добра. Я лічу, што кожнаму студэнту пры навучанні павінна быць адначасова і складана, і весела. Я сам у студэнцкія гады гуляў у КВЗ, і нават зараз не адмовіўся б выйсці на сцэну і ўспомніць маладосць… Вядома, кожны новы кіраўнік імкнецца палепшыць і памножыць тое, што ёсць. Адна з задач — павярнуць факультэт да жыцця. Гэта значыць, што трэба скіроўваць увагу на такія надзённыя пытанні, як, напрыклад, праблемы сям’і і пажылых людзей. Таму мы плануем правядзенне штогадовых канферэнцый «Псіхалогія і жыццё» і рэгулярных семінараў. Акрамя таго, мы распрацоўваем канцэпцыю развіцця факультэта, якая складаецца з яго філасофскай асновы, дэвіза і кодэкса выкладчыкаў і студэнтаў. Дэвіз, напрыклад, гучыць так: «Зразумець і пазнаць сябе». — А ці ёсць у Вас свой дэвіз, з якім Вы крочыце па жыцці? — Так, гэта словы Мераба Мамардашвілі «Каб быць, трэба пераўзыходзіць». Пераўзыходзіць у першую чаргу самога сябе. Гэта вельмі моцны крытэрый, але на яго варта раўняцца. — Дзякуй за размову і ўсяго найлепшага! 3


Педагогіка — царыца навук

7 ВАЖКІХ ПРЫЧЫН ДЛЯ АДМАЎЛЕННЯ АД ДЫЕТЫ

Думаю, што будучыя настаўнікі наўрад ці стануць аспрэчваць гэтае сцвярджэнне. Прынамсі, з ім дакладна пагодзяцца студэнты факультэта спецыяльнай адукацыі, якія на працягу тыдня прымалі ўдзел у педагагічнай алімпіядзе. Прадэманстраваць свае здольнасці пажадалі як першакурснікі, якія падчас зімовай сесіі здавалі першы іспыт па гэтай дысцыпліне, так і студэнты 2—3 курсаў, якім ужо давялося прымяніць набытыя веды на практыцы. У чым заключаецца сапраўднае майстэрства педагога? На гэ­ тае пытанне паспрабаваў ад­ казаць старшыня журы, кан­ дыдат педагагічных навук, дацэнт кафедры асноў спецы­ яльнай педагогікі і псіхалогіі Генадзь Іванавіч Якубель. У сваім прывітальным слове да ўдзельнікаў алімпіяды ён абгрунтаваў выбар кожнага эта­ пу. Папершае, цяжка ўявіць сабе настаўніка, які не ўмее на­ лежным чынам арганізаваць вучэбнавыхаваўчы працэс. Таму першым заданнем сталі дыдак­ тычныя тэсты па педагогіцы сучаснай школы і па гісторыі адукацыі і педагагічнай думкі. Педагогмайстар павінен мець уласную філасофію, ідэалогію вы­ хавання, асабістыя перакананні, прынцыпы. Кожны ўдзельнік алімпіяды атрымаў магчы­ масць адлюстраваць свае по­ гляды ў педагагічным эсэ, тэму якога можна было выбраць і абдумаць загадзя. Большасць канкурсантаў спынілася на тэме «Якасць адукацыі — якасць жыцця», магчыма, таму, што 2010 г. аб’яўлены ў нашай краіне Годам якасці. Гэта нагода яшчэ раз сур’ёзна задумацца над тым, што такое якасная адукацыя і якімі шляхамі яна дасягаецца.

Сапраўдны настаўнік — гэта яшчэ і акцёр, і рэжысёр… Таму на трэцім — заключным — этапе канкурсанты выступалі па тэме дамашняга задання. Напрыклад, што рабіць, калі вам дастаўся «цяжкі» клас? Амаль кожны настаўнік перажыў хвіліны расчаравання і сумненняў у выбары прафесіі толькі таму, што не наладзіў стасункі з кла­ сам, у якім тон задае група недысцыплінаваных, дзёрзкіх, эгаістычных цінэйджэраў. З чаго пачынаць працу з такім кла­ сам? Як заслужыць аўтарытэт і давер? Універсальнага рэцэпту не існуе. Вучоныяпедагогі ра­ яць, выбіраючы шляхі і сродкі ўзаемадзеяння з класам, улічваць заканамернасці развіцця калек­ тыву, асаблівасці канкрэтнай групы, яе нефармальных лідэраў, а таксама ўласныя магчымасці і схільнасці… А калі сітуацыя такая: «У маім класе ёсць незвычайны вучань»? Спачатку трэба высветліць, якое дзіця мы можам назваць незвы­ чайным. Часцей за ўсё — тое, якое стварае дадатковыя клопаты педагогу і не заўсёды знаходзіць кантакт з аднакласнікамі. Гэта можа быць выхаванец з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, гіперактыўны або

агрэсіўны вучань, а магчыма — і звышадораны, які сваімі пытаннямі ставіць педагогаў у тупік. Або нефармал, што шакіруе экстравагантнай знеш­ насцю, жаргонам, паводзінамі... Варыянтаў шмат, але праблема адна: знайсці індывідуальны падыход, адшукаць аптымальны шлях выхаваўчага ўздзеяння, абаперціся на станоўчыя якасці выхаванца, гарманізаваць яго адносіны з калектывам. У гэтым туры ўдзельнічалі дзесяць студэнтаў, якія па выніках папярэдніх этапаў набралі найбольшую колькасць балаў. Выступленні былі даволі арыгінальнымі — напрыклад, у форме сачынення выхаванца дапаможнай школыінтэрната, інсцэніроўкі з далучэннем аднакурснікаў, распрацоўкі выхаваўчых мерапрыемстваў, мультымедыйнай прэзентацыі з каментарыямі аўтара. Усе работы атрымалі высокую ацэнку журы, барацьба вялася нават за дзеся­ тыя долі бала. Пасля афіцыйнага падвядзення вынікаў алімпіяды і вызначэння пераможцаў усе ўдзельнікі другога тура разам з членамі журы правялі рэфлексію па выніках мерапрыемства. Кацярына СОТНІКАВА, выкладчык кафедры

ЗАХАВАЙ ЖЫЛЛЁ АД ПАЖАРУ! Згодна са статыстыкай, адным з самых распаўсюджаных месцаў узнікнення пажараў з’яўляюцца жылыя памяшканні, у тым ліку — студэнцкія інтэрнаты. 04.06.2009 у 9 гадзін раніцы загарэўся адзін з 15 інтэрнатаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага універсітэта па вул. Якуба Коласа, 26. Прычынай пажару стаў не адключаны ад электрычнасці кіпяцільнік, пакінуты каля ложка. 16.12.2009 у 21.15 у Лідзе па вул. Качана адбыўся пажар у пакоі інтэрната. Работнікамі Міністэрства па надзвычайных справах з вышэйшых паверхаў эвакуіравана 15 чалавек. Мяркуемая прычына пажару — неасцярожнае абыходжанне з агнём (пакінутая без нагляду запаленая свечка). 30.11. 2009 трыццаць чалавек былі эвакуіраваны з інтэрната Мінскага дзяржаўнага прафесійнатэхнічнага каледжа дэкаратыўнапрыкладнога мастацтва імя Кедышкі, які размяшчаецца па адрасе Сурганава, 45. Зза парушэння правілаў эксплуатацыі электрасетак (кароткае замыканне) тут таксама адбыўся пажар. 11.02.2010 у 12.13 у Наваполацку па вул. Ктатарава адбыўся пажар у пакоі, размешчаным на трэцім паверсе інтэрната ўстановы адукацыі «Наваполацкі гарадскі прафесійны ліцэй будаўнікоў № 89». Работнікі МНС эвакуіравалі 8 чалавек. Прычына пажару — парушэнне правілаў эксплуатацыі электрасетак (ка­ роткае замыканне). З пачатку бягучага года ў нашай краіне адбылося больш чым 2 000 пажараў, у агні загінулі 357 чалавек, 12 з якіх — дзеці. Будзьце асцярожныя з агнём — захавайце сябе і сваё жыллё ад пажару! В. ЦАРОЎ, старшы інспектар СПЧ38 Маскоўскага РАНС

Большасць дзяўчат хоць раз у жыцці садзіліся на дыету. Зараз, з наступленнем вясны, многія таксама плануюць змагацца з залішняй вагой. Аднак пасля вяртання да прывычнага рэжыму харчавання ўсе згу­ бленыя кілаграмы, як правіла, вяртаюцца зноў. Існуе па меншай меры 7 прычын, па якіх трэба адмовіцца ад дыеты. 1. Недахоп пажыўных рэчываў. Большая частка дыет шкодна для здароўя зза недахопу ў рацыёне неабходных арганізму рэчываў. Толькі збалансаванае харчаванне прадугледжвае наяўнасць усіх карысных рэчываў — тлушчаў, вугляводаў, бялкоў. 2. Страта здароўя. Адным з наступстваў адаптацыі арганізма да дыетычнага «галадання» становіцца запавольванне метабалізму. Лепшым вырашэннем будзе не дыета, а змяненне стылю жыцця. 3. Эмацыянальная нестабільнасць. Строгае абмежаванне ў ежы

З С

тудэнты і работнікі універсітэта прымуць удзел у правядзенні месячніка па ўборцы, добраўпарадкаванні і азеляненні Мінска ў перыяд з 1 па 30 красавіка.

Ж

адаючым прыняць удзел у конкурсе «Інфар мацыйныя тэхналогіі ў адукацыі» неабходна да 15 красавіка запоўніць анкету на сайце конкурсу www2.bspu.unibel.by/moodle. Нагадваем, што ў рамках мерапрыемства адбудзецца Інтэрнеталімпіяда, пры­ свечаная 65годдзю Вялікай Перамогі. выклікае перапады настрою, якія вымушаюць дзяўчыну адчуваць сябе то вельмі добра, то вельмі кепска. Таму лепш атрымліваць асалоду ад любімых страў, але ва ўмеранай колькасці. 4. Дыета не спалучаецца са звыклым ладам жыцця. Вячэ­ ра ў кафэ, прыём гасцей, сустрэча з сябрамі ператвараюцца ў сапраўдную праблему. А менавіта такія падзеі робяць наша жыццё цікавым і насычаным. 5. Недахоп энергіі. Рэзкае зніжэнне колькасці калорый, як правіла, вядзе да хранічнай стомленасці і недахопу энергіі. Эфектыўны метад барацьбы з непажаданымі кілаграмамі без пе­ раходу на жорсткую дыету — есці памалу, але часта. 6. Якасць супраць колькасці. Дыета не навучыць правільна харчавацца. Магчыма, старанна падлічваючы калорыі, дзяўчына ўжывае ў ежу тыя прадукты, якія стымулююць пачуццё голаду і прымушаюць з’ядаць больш, чым звычайна. 7. Фізічная актыўнасць. Сакрэт пахудзення — у руху: хадзіць па лесвіцы замест таго, каб ехаць на ліфце, накіроўвацца на заняткі пешкам, а не ў аўтобусе, прадпрымаць невялікія штодзённыя прагулкі. Л. ТАЛЕЙКА, урачтэрапеўт 33й студэнцкай паліклінікі

ААТ «АСБ БЕЛАРУСБАНК» ПРАПАНУЕ аблігацыі для фізічных асоб у еўра і доларах ЗША Намінальны кошт — 100, 500 і 1000 еўра; 500 і 1000 долараў ЗША, Тэрмін абарочвання — з 01.03.2010 па 01.03.2012, Датэрміновае пагашэнне — па заканчэнні 6 месяцаў з даты продажу аблігацыі, Стаўка прыбытку — 9,5 %.

Заснавальнік — Установа адукацыі «Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка». Пасв. аб рэгістр. № 557.

2264019 www.bspu.unibel.by/newspaper

Выходзіць раз у два тыдні на беларускай мове. Аб’ём 4 паласы фармату А3. Распаўсюджваецца ў вучэбных карпусах і інтэрнатах БДПУ бясплатна.

Газета надрукавана ў РУП «Выдавецкі цэнтр БДУ». ЛП № 02330/0494178 ад 03.04.2009. 220030, г. Мінск, вул. Чырвонаармейская, 6. Тыраж 1000 экз. Зак. № 226. Падпісана ў друк 08.04.2010 г. у 9.00.

Рэдактар Т. А. Башмакова

Чацвер, 8 красавіка 2010 года

№ 5 (1072)

вынікі фінансава гаспадарчай дзейнасці

«Мой дэвіз — не здаваць пазіцый»

Педагогіка — царыца навук!

Стар. 2

Стар. 3

Стар. 4

П. Дз. Кухарчык: апрашаем будучых абітурыентаў БДПУ на Дзень адчыненых дзвярэй, які пройдзе 10 красавіка ў актавай зале (вучэбны корпус № 3). Пачатак у 12.00.

Думка рэдакцыі можа не супадаць з пазіцыяй аўтараў артыкулаў. 220809, г. Мінск50, вул. Савецкая, 18, п. 127.

Выдаецца з кастрычніка 1972 г.

П

рыцягнуць увагу да праблем культуры мовы вырашылі выкладчыкі кафедры культуры мовы і міжкультурных камунікацый факультэта рускай філалогіі. З гэтай мэтай яны правялі алімпіяду сярод студэнтаў нефілалагічных спецыяльнасцей БДПУ. Віншуем пераможцаў!

У лабараторыі спецыяльнага фізічнага практыкуму

Н

а працягу двух апошніх сакавіцкіх дзён на фізічным факультэце БДПУ праходзіў фінальны тур гарадскога інтэлектуальнатэхнічнага конкурсу «Эдзісаны XXI стагоддзя». Гэта мерапрыемства са­ дзейнічала прафесійнай арыентацыі навучэнцаў г. Мінска да паступлення на фізфак нашага універсітэта, папулярызацыі фізікі, матэматыкі, інфарматыкі і тэхнічнай творчасці. Яшчэ ў верасні 2009 г. рэк­ тарам БДПУ і старшынёй камітэта па адукацыі Мінгарвыканкама была зацверджана праграма конкурсу, якая прадугледжвала тры туры. Першы і другі праводзіліся дыстанцыйна, праз Інтэрнет. У фінале ўдзельнічалі 70 навучэнцаў, якія выступілі ў трох намінацыях: «Шукальнікі» (4—5 класы), «Шукальнікі» (6—9 класы), «Эрудыты» (10—11 класы). Падрыхтоўка і правядзенне мерапрыемства ажыццяўляліся выкладчыкамі фізічнага факультэта сумесна з супрацоўнікамі мінскага гарадскога Палаца дзяцей і моладзі. Вызначаны пераможцы конкурсу, якія атрымалі заслужаныя ўзнагароды. Адбыліся экскурсіі ў лабараторыі фізічнага факультэта і ў

«Я лічу сваім абавязкам абараняць інтарэсы студэнтаў і выкладчыкаў БДПУ» Адміністрацыя нашага універсітэта заўжды падтрымлівала студэнцкія ініцыятывы. Самае яскравае таму пацверджанне — штогадовае правядзенне семінараў студэнцкага актыву БДПУ. У рамках чарговага, 13га, адбылася прэсканферэнцыя з удзелам рэктара БДПУ, прафесара П.Дз. Кухарчыка. Самыя энергічныя і творчыя прадстаўнікі студэнцтва падрыхтавалі пытанні да ад­ міністрацыі нашай ВНУ. Рэктарат, у сваю чаргу, быў настроены на шчыры і адкрыты дыялог. Вераніка МАНДЗІК Днём раней быў праведзе­ ны конкурс творчых работ на тэму «Студэнцтва + ... = Якасць». Канферэнцыя пачалася з абмеркаван­ ня таго, як рашылі гэтае ўраўненне студэнты. У сваім выступленні студэнт­ ка ФП Алена Даўгалюк на­ гадала, што бягучы год на­ званы годам якасці ва ўсіх сферах жыцця і дзейнасці грама­д зян. І мы, буду­ чыя настаўнікі, ужо зараз павінны выкарыстаць усе магчымасці, каб атрымаць якасную адукацыю, стаць класнымі спецыялістамі. У конкурсе прынялі ўдзел 53 студэнты з усіх факультэтаў. Было прапа­ навана больш за семдзесят ідэй па дадзенай прабле­ ме. Работы прадстаўляліся ў форме праектаў, эсэ, вершаў і г.д. Вынікі іх аналізу наступныя: 13% канкурсантаў бачаць асноўным складнікам якасці студэнцкага жыц­ ця матывацыю і заах­ вочванне да актыўнага ўдзелу ў вучэбнай і гра­ мадскай дзейнасці. Яшчэ адзін важны аспект, яко­ му была ўдзелена ўвага ў працах, — наяўнасць згуртаванага калектыву і карпаратыўнай культу­

ры студэнцтва. Гэтай тэме прысвечана адзінаццаць ра­ бот. Сапраўды, наша alma mater славіцца сваёй згур­ таванасцю, многія мера­ прыемствы праходзяць пад дэвізам «Я ганаруся БДПУ». Мы маем уласную сімволіку, якую пазнаюць нават за межамі краіны. Многімі пакаленнямі былі сфарміраваны до­ брыя традыцыі студэнц­ кай моладзі. Новая зме­ на павінна ўмацоўваць і развіваць іх. Студэнты не могуць уявіць цікавага жыцця без творчасці і магчымасці

самавыяўлення. Пра гэта выказаліся 11% удзельнікаў конкурсу. Наш універсітэт стварае максімальна спрыяльныя ўмовы для рэалізацыі па­ тэнцыялу кожнага мала­ дога чалавека, творчыя

мерапрыем­ ствы прахо­ дзяць на са­ мым высокім узроўні. Няглед­ зячы на актыўнае творчае і гра­ мадскае жыц­ цё, студэнты не забываюць, што прыйшлі набываць вышэйшую педагагічную адукацыю. У многіх ра­ ботах гаворыцца пра тое, што якасць студэнцкага жыцця наўпрост залежыць ад узроўню адукацыі. З гэтай пазіцыяй цал­ кам згадзіўся і Пётр Дзмітрыевіч Ку­ харчык: «Усю сваю працу я нацэльваю на тое, каб павысіць якасць адукацыі. У свядомасці многіх людзей мы да гэ­ тага часу засталіся інстытутам, хоць ужо пятнаццаць гадоў з’яўляемся універсітэтам. Мно­ гае тут залежыць ад выкладчыкаў: яны павінны быць генератарамі навуко­ вых ідэй, а не пераказчыкамі тэарэтычных пастулатаў. І, вядома, нельга ўявіць

універсітэцкага выклад­ чыка, які не займаецца на­ вуковай дзейнасцю». Якія ж пытанні хвалююць студэнцкую моладзь БДПУ і як на іх адказала адміністрацыя нашай навучальнай установы? Зробім сціслы агляд закранутых праблем. Сацыяльнай падтрым­ цы студэнтаўплатнікаў — быць! У адрозненне ад многіх іншых ВНУ ста­ліцы, мы захавалі ма­ тэрыяльную дапамогу і прэміраванне тым, хто навучаецца на платнай аснове. Праўда, грашо­ выя фонды не вельмі вялікія; каб іх паболь­ шыць, трэба павысіць кошт платных адука­ цыйных па­слуг. Акрамя таго, студэнтыплатнікі пры наяўнасці ільгот атрымоўваюць інтэрнат на (Пачатак. Заканчэнне на стар. 2.)

nastaunik 5(1072)  
nastaunik 5(1072)  

news BSPU of name M Tank

Advertisement