Page 1

№40 (2948) Вторник, 23 мая 2017 г.

www.top-news.kz

ДВАД Д ДЦАТЬ Т ТЬЯ ТРЕТ « «ВЕС НА» Л Лауреато ов, победивших в номинаациях, наградили ккубками и дипломами

gazeta@top-news.kz

WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

НАША ПЯТАЯ ЧЕТВЕРТЬ

СЕГІЗ ҚЫРЛЫ, БІР СЫРЛЫ

Костанайцам предлагают создать ТОП-10 лучших организаций отдыха детей

Әр адамның бойында әу баста Құдай берген ерекше қасиеті болады емес пе

стр. 2

стр. 3

5 бет

Центр внимания

В целях безопасности

В июне на костанайском железнодорожном вокзале начнут досматривать пассажиров Тщательной проверке также подвергнут ручную кладь и багаж. Постановлением Правительства утвержден перечень 16 вокзалов, на которых пассажиры подлежат прохождению процедуры досмотра, а также правила проведения досмотра, список запрещенных предметов и технические требования к досмотровому оборудованию. Данная процедура вводилась поэтапно: с 1 февраля — на железнодорожных вокзалах Алматы-1 и Алматы-2, а с 1 апреля — на вокзале Астаны. С 1 июня - на всех остальных железнодорожных вокзалах. Примечательно, что будут проверять не всех граждан, а только тех, кто вызывает подозрение. Как сообщила «НК» начальник костанайского вокзала Бибигуль Ибраева, всю необходимую для досмотра аппаратуру к ним завезли еще в феврале. - Новое оборудование состоит из трех комплектов, в которые входят арка, металлоискатель, рентгенотелевизионная установка и приспособление для обнаружения взрывного, токсического и химического вещества, - рассказывает Ибраева. Бибигуль Ибраева: «Очередей на вокзале из-за досмотра не возникнет!» | Фото Александра ОТКИНА

Продолжение на стр. 2

Хорошая новость

Еще на 11 процентов Грядет второй этап повышения пенсий С 1 июля этого года будут повышены размеры солидарной и базовой пенсий - на 11 и 13% соответственно. В итоге обеспечивается повышение до 20%. Минимальная пенсия составит 40 950 тенге. Также с 1 июля нынешнего года предусмотрено повышение максимального размера дохода – с 41 до 46 МРП. Третий этап повышения будет проводиться с 1 июля 2018 года. Он будет связан с изменениями методики назначения базовой пенсии,

которую пересчитают, исходя из трудового стажа до 1998 года. Согласно поправкам, казахстанцы, имеющие большой трудовой стаж и период отчислений, будут получать большую пенсию. По словам замруководителя областного филиала ГЦВП Акботы Алдабергеновой, перерасчет пенсий уже ведется и июльскую пенсию костанайцы получат в новом эквиваленте. Александр КУЗЬМИЧЕВ


2 СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

Вторник, 23 мая 2017 г.�

Краски жизни

Круг вопросов

На молодежной волне

Шаги по развитию

Завершилась «Студенческая весна-2017»

�№40 (2948)

В Костанае прошла международная конференция по вопросам криминологии закона В форуме принял участие аким Костанайской области Архимед Мухамбетов. Архимед Бегежанович отметил, что география традиционной научно-практической конференции в этом году значительно расширилась, среди ее участников правоведы многих регионов Победителям вручили сертификат на 200 тысяч тенге | Казахстана, России, ГермаФото Александра ОТКИНА нии и США. С приветственным словом к участникам конференции Традиционное мероприя- А.Байтурсынова, КИнЭУ им. М.Дулатова, КСТУ им. обратился член Комитета по тие прошло на базе КостаЗ.Алдамжара, Костанайзаконодательству и судебнонайского инженерно-экоправовой реформе Мажиномического университета ский филиал ЧелГУ, Рудненский индустриальный лиса Парламента РК Нурлан имени М.Дулатова. Дулатбеков. С поздравлениями и при- институт, Аркалыкский Доктор юридических ветственным словом перед государственный педагостудентами выступил аким гический институт, Коста- наук, профессор, президент найский государственный Санкт-Петербургского области. Он отметил, что педагогический институт, международного криминомолодежь - это главная инлогического клуба Дмитрий вестиция в будущее страны. а также Костанайская академия МВД РК им. Ш. Шестаков сказал, что эта - Сегодня фестиваль отКабылбаева. Фестиваль конференция особенная, крыл новые имена талантпроходил в несколько этаведь ее участниками сталивых и одаренных молопов, а победителями стали новятся маститые ученые, дых людей, и они по праву два вуза - Костанайский которые здесь делают опрестанут примером для стугосударственный универделенные шаги по развитию денчества Костанайской ситет им. А.Байтурсынова криминологической науки. области, - сказал Архимед В своем докладе российский Мухамбетов. - И возможно, и Костанайский инженерно-экономический униспециалист рассказал о нев дальнейшем кто-то из верситет им. М.Дулатова. обходимости новых кодекних попадет в «Золотую Обладателям Гран-при сов в устройстве единого книгу молодежи». Совсем вручили сертификат на 200 недавно наши спортсметысяч тенге. Лауреатов, ны Анастасия Крестова, Александр Кленко, Виталий победивших в номинациях, наградили кубками и Пухкало, Ольга Тихонова и Денис Никиша достойно дипломами. Кроме того, организапредставили Казахстан на торы озвучили вуз, котоВсемирной зимней унирый примет участников версиаде 2017 года. Завтра фестиваля в следующем к ним может присоединиться каждый из вас. Надо году - им станет КГУ. им. А.Байтурсынова. только жить, учиться и После торжественной трудиться на благо своей Но было и немало востраны. Молодежь - это на- процедуры вручения просов по частичному наград вузы-победители ше будущее. возврату республиканских подарили зрителям яркий За почетное право натрансфертов в бюджет. незабываемый концерт. зываться лучшими соревПо словам руководитеновались студенты восьми ля управления финансов Алина СУШКО Алмы Жусуповой, расходы вузов области: КГУ им. областного бюджета за 2016 Центр внимания год исполнены в сумме 169,8 млрд тенге, что на 32,4 млрд больше расходов 2015 года. Более 33% от общей суммы расходов составили Окончание. ти «сканирование» могут затраты на финансироНачало на стр. 1 около 600 человек. К тому вание социальной сферы же досматривать людей, - образование, здравоохраручную кладь и багаж – Стоять аппаратура бунение, социальную защиту, дет согласно установленной охрана будет выборочно. В культуру и спорт. Хуже схеме в трех точках вокзала случае объявления в стране обстоит дело с освоени«желтого уровня» терро– два вида снаряжения на ем средств, поступивших входах со стороны города и ристической опасности досмотру подвергнутся все одно на выходе на перрон. В настоящее время на все пассажиры, - отметила Бибигуль Ибраева. – Многие три комплекта получены пассажиры берут билеты сертификаты, также выдано заключение о том, что заранее, поэтому, когда радиационный фон устано- наступает день отправки, вок не превышает норму. К они, минуя вокзал, могут слову, аппаратура провере- свободно пройти к перрона, настроена и ждет своего ну. Однако входы и выходы оснащены камерами, часа... поэтому под наблюдение Как отметила начальник В управлении по разпопадут все прибывающие костанайского вокзала, витию языков акимата на вокзал. процедуру досмотра пасКостанайской области в О том, когда точно введут целях расширения сферы сажиров и багажа будет досмотр багажа и подозри- применения государственосуществлять военизительных лиц, сотрудники рованная железнодорожного языка, повышения местного вокзала сказать ная охрана, сотрудники языковой культуры, пропока не могут. Но обещают, паганды развития худокоторой сейчас проходят что в июне все оборудоваспецобучение в Алматы. жественной литературы, ние будет установлено и - Бояться больших выявления талантливой начнет работать. очередей на вокзале из-за молодежи собрали знатопроверки пассажирам не ков творчества великого Валерия ВАХНЕНКО Абая. стоит, так как за час прой-

География научно-практической конференции в этом году значительно расширилась | Фото пресс-службы акимата Костанайской области законодательства о противодействии преступности, отметив евразийскую идею «О предупреждении преступлений и мерах безопасности» и хорошую, по его мнению, евро-американскую идею «Об уголовной ответственности и восстановлении положения в обществе молодежи». Коснулся Дмитрий Анатольевич и таких разновидностей криминологий, как семейная, политическая и сферы несовершеннолетних. Известный в республике правовед, доктор юриди-

ческих наук, профессор кафедры уголовного права Казахского государственного юридического университета Рамазан Нуртаев из Астаны считает, что криминогенной напряженности необходимо противопоставить определение источников роста преступности, к которым нужно отнести и экономические кризисы. В современном научном мире набирает обороты сравнительная криминология, в связи с чем особый интерес вызвал доклад доктора права, профессора из

Фрайбурга (Германия) Клауса Сессара «Правовые и социальные подходы к проблеме преступности и способам противодействия ей: криминологическая точка зрения». В целом участники конференции были едины во мнении, что необходимо методологическое обеспечение модернизации уголовной политики, направленной на повышение уровня законности, правопорядка и криминологической безопасности. Сергей БИРКЛЕ

Бюджет

Экономия за счет вакансий

Общественный совет дал положительную оценку итогам деятельности исполнительной власти за 2016 год

В целях безопасности

по целевым трансфертам, выделенным из республиканского бюджета. Этот показатель оказался на уровне 99,7%. Всего не было освоено 595,5 млн тенге, в том числе по трансфертам - 484,8 млн тенге и 110,7 млн тенге - из местного бюджета. - Основной причиной послужила оптимизация расходов на строительство инженерных коммуникаций в индустриальной зоне г. Костаная. Мы их будем использовать в 2017 году. Другие причины - экономия за счет вакансий и по итогам государственных

закупок. Третья причина – затяжные судебные разбирательства по строительству магистрального газопровода Рудный-пос. Качар-село Федоровка, - пояснила Жусупова. Много вопросов у членов совета вызвало неиспользование средств по другим программам. Так, в бюджете прошлого года было заложено 19 млн тенге на приобретение итальянских пистолетов для старшего офицерского состава УВБ области. Тендер состоялся, но поставщик не выполнил договорные обязательства.

- Это уже становится в порядке вещей, - отметил член общественного совета Сергей Жалыбин. - С непонятным мне постоянством возникают фирмы-однодневки, которые выигрывают конкурсы, но не выполняют условий конкурса. Надо обьявлять их недобросовестными партнерами и лишать лицензий. Общественный совет принял к сведению доклады и озвученные рекомендации. 24 мая вопрос рассмотрят на очередной сессии областного маслихата. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Творческий подход

На языке Абая

Областной конкурс мастеров художественного чтения состоялся в Доме Дружбы В конкурсе приняли участие молодые люди в возрасте от 17 до 29 лет, владеющие мастерством художественного чтения и песенного искусства, студенты вузов и ссузов, сотрудники управления. Участники конкурса декламировали в прозе и стихах казахского классика. Победителем областно-

го конкурса стала Дильда Хайрат из Житикаринского района. Второго места удостоилась участница из Аулиекольского района Асель Акижанова. Третье место было присуждено Куанышбаю Есимханову из Узункольского района. Победителям конкурса были вручены дипломы и подарочные сертификаты на посещение междуна-

родной выставки «Астана ЭКСПО-2017». Остальные участники конкурса были награждены благодарственными письмами. Победители конкурса будут защищать честь Костанайской области на республиканском конкурсе, который пройдет в сентябре текущего года. Светлана КУШЕКБАЕВА


№40 (2948)�

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ 3

�Вторник, 23 мая 2017 г.

Ориентиры

Вернисаж

Лето без проблем

Союз красок и души

14 загородных лагерей примут школьников Прошло расширенное заседание по вопросам работы лагерей, пришкольных участков, кружков и секций. В его работе приняли участие заместитель акима области Марат Жундубаев, руководители управлений образования, здравоохранения, заместители руководителей департамента охраны общественного здоровья, департамента по ЧС, местной полицейской службы и директора лагерей. В прошлом году проверку готовности лагерей к приему детей начали 22 июня, когда сезон детского отдыха шел полным ходом. Теперь этот недочёт приняли к сведению и собрали заинтересованные структуры заблаговременно. В области будут функционировать 14 летних лагерей – 10 государственных и 4 частных. Оздоровлением охватят 11 000 детей, это на 1000 больше, чем в прошлом году. Наибольшее количество замечаний и нарушений было зафиксировано в лагере «Светофор». Как отметили представители ЧС и санэпидемстанции, тогда лагерь начал свою

работу, не получив на это официального разрешения. Нынешнее руководство лагеря уверило, что с нарушениями ознакомлены и работы по их устранению уже ведутся. В свою очередь замакима области Марат Жундубаев подчеркнул, на что нужно обратить особое внимание. - В пяти лагерях вода привозная. Вы должны понимать, что возможно отравление, если пустить этот вопрос на самотек. Нужно проблему мониторить ежедневно, – сказал Жундубаев. В прошлом году жесткой

Главное в творчестве искренность чувств

организовано КостанайВ областной картинским областным историной галерее открылась ко-краеведческим музеем персональная выставка костанайского живописца и управлением культуры. Николай Васильевич Николая Торшина, посвялауреат премии «Қазына», щенная 80-летию художнагражден нагрудным ника. Николай Торшин родил- знаком «Құрмет» и памятся и вырос в Костанайской ной медалью «Астана», удостоен почетного зваобласти, поэтому главной ния «Мәдениет саласының темой его творчества үздігі». Его работы вошли является история и кульв книгу «Стиль великой тура родного края. На его степи», также включены холсте - прославленные земляки Чокан Валиханов, в пятитомник «Казахское искусство» и в книгу «ЖиЫбырай Алтынсарин, Ахмет Байтурсынов и многие вопись Казахстана». На открытии выставки другие. И, конечно же, присутствовали директор великолепные картины богатейшей костанайской историко-краеведческого музея У. Акимбаева, предприроды. Надо отметить, седатель правления КостаОздоровлением охватят 11 000 детей | Фото из архива «НК» что в мастерской художнайского филиала Союза ника более восьмисот движение. В будущем году критике также подверхудожника РК В. Быков, рисунков и набросков, семинар по летней заняглись лагеря в Аулиекольоколо 900 живописных по- коллеги юбиляра Г. Соков, тости школьников решено ском и Карабалыкском лотен. И больше 150 работ С. Шалунова, известный районах. Один из них 1963 провести на базе Карасупредставлены на выставке культурный деятель Л. ского района. года постройки, где более Маслюк. «Союз красок, чувств и Также было предложено 20 лет не было капитальдуши», торжественное создать ТОП-10 лучших орного ремонта. Жундубаев Борис СТАРШИНИН открытие которой было ганизаций. А работу по подподчеркнул, что вопрос Городские подробности готовке лагерей в 2018 году взят на контроль, необначать с зимнего периода. ходимо дополнительное Помимо загородных лафинансирование. В качестве положительно- герей, в течение 3 летних месяцев будут работать го примера замакима приРозовый бегемот в фонтане поделил различные кружки при 73 вел Карасуский район. Там организациях дополниработают военно-патриокостанайцев на два лагеря тельного образования и тические лагеря, историшколах. В целях развития ко-краеведческие, исслетрехъязычия создадут 394 довательские, а в текущем языковые площадки. году будет вестись работа по организации раскопок, Ксения МАЛИКОВА также развито скаутское

Гламур для скульптур

Обратите внимание

Предотвратить беду В 2016 году произошло более 170 пожаров из-за тополиного пуха В этом году пока не зарегистрировано ни одного факта, но спасатели уже сейчас бьют тревогу. Согласно статистическим данным прошлого года, на территории Костаная в период цветения тополя зарегистрировано 176 пожаров. В 37 случаях горели теплотрассы, деревянные

ограждения, зеленые насаждения и деревья, а остальные 139 зарегистрированных фактов произошли без нанесения материального ущерба. - Тополиный пух очень опасен. Во-первых, он быстро воспламеняется. Достаточно одного брошенного окурка или спички. А во-

вторых, он горит с большой скоростью. Поэтому, чтобы не случилось беды, необходимо соблюдать правила пожарной безопасности, - говорит инженер УЧС г.Костаная лейтенант гражданской защиты Гульнара Жулбарисова. Пожарные советуют чаще проводить уборку дворовых

территорий, так как пух скапливается очень быстро. Живущим в многоэтажных жилых домах расслабляться тоже не стоит. Им необходимо освободить от ненужных вещей лоджии и балконы, ведь тополиный пух залетает в открытые окна.

Фонтан постоянно очищают от бутылок, пробок и пакетов | Фото Александра ОТКИНА

Кто-то считает, что малую архитектурную форму не стоило красить в гламурный цвет, некоторые же утверждают, что яркое животное стало выглядеть намного лучше и заметнее. Валерия ВАХНЕНКО В последнее время пользователи социальных сетей Экология распространяют в костанайских сообществах фотографию, на которой запечатлен бегемот. «Живет» это млекопитающее, сделанное из розоватого ракушечника, в фонтане Центрального сквера много лет. теринспекции лесного Необходимо отметить, Только за несколько часов емов. Значительная их часть чатки и мешки для мусора хозяйства и животного мира что гиппопотам всегда был закреплена за пользователя- привезли сами участники уборки с берега Тобола в Александр Федулов. ми. На остальных резервных акции. Буквально через 10 популярен среди гостей районе п. Садовый было - Наши школьники с удоминут работы первые мешки города, на его фоне часто десобрано и вывезено более 50 водоемах во всех районах мусора уже образовали боль- вольствием принимают учалали селфи. Однако местные мешков мусора. Общая про- планируется привлечь к стие в этой акции. Надеемся, жители не уделяли пришие кучи. уборке береговой линии тяженность приведенной в что после уборки такие же - Ежегодно в акции учасилы местных исполнительстального внимания этому порядок береговой линии ствуют сотрудники департа- чистые берега останутся до ных органов, работников объекту… До того момента, составила 10 км. Акваланпоздней осени, - говорит пре- пока его не преобразили. коммунальных служб, обще- мента экологии, инспекции гистами было протралено подаватель Садовой средней транспортного контроля, - Зачем нужно было кра15 км речного русла, изъято ственные организации и школы Степан Нестеренко. управления природных сить малую архитектурную 120 м браконьерских сетей и учащихся средних и специресурсов, Тобол-Торгайской - В основном водоемы заальных учебных заведений. форму, которая выполнена 1 вентерь. грязнены вблизи населенных из ракушечника? Этот матеТобол - это основная водная бассейновой инспекции, - Главная цель акции пунктов, особенно на пляжах риал имеет свой природный областногог филиала Федеартерия нашей области, «Чистый берег» - уборка рации спортивного рыболов- и других местах отдыха. излюбленное место отдыха цвет и выглядит вполне доводоемов и прибрежной горожан. Поэтому очистить ства РК, сотрудники акимата Хотелось бы, чтобы каждый стойно, - пишет в соцсетях полосы от скопившегося из рыбаков, да и любителей Мичуринского сельского Алина Мельникова. хлама, - обратился к собрав- берег реки от мусора мы отдыха на реке бережно отокруга, рудненского клуба пригласили всех неравно- У меня только один вошимся замруководителя носился к природе, ведь нель- прос: «Бордюры, башня с подводной охоты «Посейдушных костанайцев. территориальной инспекзя сорить там, где живешь, где часами, бегемот… Почему дон» и ученики Садовой К слову, в уборке приняли ции лесного и охотничьего отдыхаешь. средней школы, - рассказал красят именно розовым?» хозяйства Нуркан Сарсенов. участие школьники и соспрашивает Айгерим Альма- В нашем регионе около 800 трудники природоохранных руководитель отдела рыбАлександр КУЗЬМИЧЕВ гамбетова. ного хозяйства областной структур. Инвентарь перрыбохозяйственных водо-

Традиционная акция собрала единомышленников

- По-моему, смотрится хорошо. Невзрачная скульптура после покраски стала очень даже ничего, - вторит им пользователь под ником Игорь М. В свою очередь сотрудники подрядной организации, которая занимается очисткой фонтанов, недовольны поведением молодежи, отдыхающей в Центральном сквере. - В этом году все фонтаны в парке были приведены в порядок. Но я думаю, что на следующий год снова придется менять керамогранитную плитку в чаше, так как некоторые молодые люди умудряются купаться в фонтанах. Хотя это запрещено, - негодует работница подрядной организации Галина Закирова. – Молодые мамы пускают своих детей ходить по парапету, некоторые ради хорошей фотографии сажают своих чад на бегемота. Из-за таких вот действий нерадивых родителей бегемот приобрел грязноватый оттенок, который не отмывался ни щетками, ни чистящими средствами. Видимо, в связи с этим и покрасили его в яркий розовый цвет. Валерия ВАХНЕНКО


4 ИНФОРМАЦИОННЫЙ ОТДЕЛ

Вторник, 23 мая 2017 г.�

�№40 (2948)

Жизнь молодых

Веселые люди

В Костанае 17 мая прошел финал открытой областной лиги КВН «Колледж-стайл» Финальная игра, несмотря на большое количество участвующих в ней команд, прошла на одном дыхании и не утомила даже самого искушенного зрителя. В юмористическом состязании приняли участие семь команд: «Сборная колледжа «Зерек», «ОПГ» - Костанайский гуманитарный колледж, «КПКпродакшн» - Костанайский педагогический колледж, «Папито» - Костанайский филиал ЧелГУ, «Черный пистолет» - Костанайский колледж сферы обслуживания и две команды из Костанайского строитель-

ное шоу компетентное жюри из представителей сфер юмора, бизнеса, творчества и политики. Редакторами лиги вот уже более 10 лет являются небезызвестные в КВН личности – руководитель лиги «Колледж-стайл» Ринат Шигапов и телеведущий Роман Цветиков. В первом конкурсе «Приветствие» определить лидера не удалось. Зато в следующем – «Видео-вайн» вперед вырвались команды «Черный пистолет» и «Добрые люди». Завершал финальную программу конКаждая команда была по-своему самобытной | Фото предоставлено КФ «Фонд «Жас-Отан» курс-фристайл, где ребята по Костанайской области могли шутить на свободную тему. Здесь юные КВНщики дали полет своей фантазии большого юмористическо- области, отдел внутренней ного колледжа – «Добрые и смешили зрителей на полполитики акимата города люди» и «Женская сборная го праздника выступили ную катушку. корпоративный фонд «Жас Костаная и ТОО «Кабельстрояка». - Каждая команда была ные сети». Судило финальОтан» по Костанайской Организаторами этого

Екі кезеңдік рәсімдерді пайдаланыла отырып жекешелік әріптесті анықтау бойынша конкурс өткізу туралы хабарландыру Қостанай облысының әкімдігі «Қостанай облысы әкімдігінің энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММ тұлғасында, 110000, Қазақстан Республикасы, Қостанай қ., Қасымқанов көш., 36 жобалар бойынша екі кезеңдік рәсімдерін пайдаланумен жеке серіктестікті анықтауға арналған конкурсты өткізетінін хабарлайды: 1. «Лисаковскгоркоммунэнерго» өндірістік-шаруашылық қызмет бірлестігі мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнында негізгі және қосалқы жабдықтарды жаңғырту (ауыстыру)»; 2. «Жітікаракоммунэнерго» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнында негізгі және қосалқы жабдықтарды жаңғырту (ауыстыру)»; 3. «Тобыл» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнында негізгі және қосалқы жабдықтарды жаңғырту (ауыстыру)»; 4. «Жылу» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнында негізгі және қосалқы жаб-

дықтарды жаңғырту (ауыстыру)»; 5. «Затобол ЖЭК» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнында негізгі және қосалқы жабдықтарды жаңғырту (ауыстыру)». Конкурсқа Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік-жекешелік әріптестік туралы» Заңының 32-бабына сәйкес, біліктілік талаптарына сай келетін барлық әлеуетті жекешелік әріптестіктер қатыса алады. Конкурстың бірінші кезеңінде әлеуетті жекешелік әріптестіктер техникалық ұсыныстары біліктілік талаптарына қойылатын әлеуетті жекешелік әріптестіктің сәйкестігін растау үшін техникалық тапсырмаға және құжаттарға сәйкес ұсынады. Техникалық ұсынысты берген және іріктеуден өткен әлеуетті жекешелік серіктестер екінші кезеңге қатысуға шақырыту алады. Техникалық тапсырманы қолма қол немесе электрондық түрде «Қостанай облысы әкімдігінің энергетика және

Мемлекеттік қызметшілердің Мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексін және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын бұзу фактілері жөнінде «Қостанай қаласы әкімдігінің ішкі саясат бөлімі» ММ-не 8(7142) 57-57-53 сенім телефонына жүгіну қажет. Жұмыс кестесі: күн сайын сағат 9.00–18.30-ға дейін, демалыс және мереке күндерінен басқа күндері, түскі үзіліс уақыты сағат 13.00–14.30-ға дейін.

тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММде Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Қостанай қ., Қасымқанов көш., 36, энергия үнемдеу және перспективті дамыту бөлімі мекенжайы бойынша алуға болады. Әлеуетті жекешелік әріптестіктерге техникалық ұсыныс және біліктілікті іріктеу үшін құжаттар «Қостанай облысы әкімдігінің энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММ, Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Қостанай қ., Қасымқанов көш., 36, энергия үнемдеу және перспективті дамыту бөлімінде 2017 жылғы 24 шілдеде сағат 15.00-ге дейінгі мерзімде беріледі. Анықтаманы «Қостанай облысы әкімдігінің энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММ телефоны 8 (7142) 541455, «Қостанай облысы әкімдігінің бюджеттік жоспарлау басқармасы» ММ телефоны 8 (7142) 575241 арқылы алуға болады.

По фактам нарушения Этического кодекса государственных служащих и Закона Республики Казахстан «О противодействии коррупции» государственными служащими ГУ «Отдел внутренней политики акимата города Костаная» обращаться по телефону доверия: 8(7142) 57-57-53. График работы: ежедневно с 09.00 часов до 18.30 часов, с обеденным перерывом с 13.00 часов до 14.30 часов, кроме выходных (суббота, воскресенье) и праздничных дней.

www.top-news.kz WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

Дарья ЩЕРБАКОВА

Объявление о проведении конкурса по определению частного партнера с использованием двухэтапных процедур Акимат Костанайской области, в лице ГУ «Управление энергетики и жилищно-коммунального хозяйства акимата Костанайской области», 110000, Республика Казахстан, г. Костанай, ул. Касымканова, 36, объявляет о проведении конкурса по определению частного партнера с использованием двухэтапных процедур по проектам: 1. «Модернизация (замена) основного и вспомогательного оборудования на государственном коммунальном предприятии производственнохозяйственном объединении «Лисаковскгоркоммунэнерго»; 2. «Модернизация (замена) основного и вспомогательного оборудования на государственном коммунальном предприятии «Житикаракоммунэнерго»; 3. «Модернизация (замена) основного и вспомогательного оборудования на коммунальном государственном предприятии «Затобольская ТЭК»; 4. «Модернизация (замена) основного и вспомогательного оборудования на государственном коммунальном предприятии «Тобол»;

5. «Модернизация (замена) основного и вспомогательного оборудования на коммунальном государственном предприятии «Жылу». К конкурсам допускаются все потенциальные частные партнеры, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в ст. 32 Закона Республики Казахстан «О государственно-частном партнерстве». На первом этапе конкурса потенциальные частные партнеры предоставляют технические предложения в соответствии с техническим заданием и документы, подтверждающие соответствие потенциального частного партнера предъявляемым квалификационным требованиям. Потенциальные частные партнеры, предоставившие технические предложения и прошедшие квалификационный отбор, получают приглашение на участие во втором этапе конкурса. Технические задания можно получить нарочно либо по запросу в электронном виде в ГУ «Управление энергетики и жилищно-ком-

мунального хозяйства акимата Костанайской области» по адресу: Республика Казахстан, Костанайская область, г. Костанай, ул. Касымханова 36, 5 этаж, отдел энергосбережения и перспективного развития. Технические предложения и документы для квалификационного отбора представляются потенциальными частными партнерами в ГУ «Управление энергетики и жилищно-коммунального хозяйства акимата Костанайской области», Республика Казахстан, Костанайская область, г. Костанай, ул. Касымханова 36, 5 этаж, отдел энергосбережения и перспективного развития, в срок до 15.00 часов включительно 24 июля 2017 года. Справочную информацию можно получить в ГУ «Управление энергетики и жилищно-коммунального хозяйства акимата Костанайской области» по телефону 8 (7142) 541455, ГУ «Управление экономики и бюджетного планирования акимата Костанайской области» по телефону 8 (7142) 575241.

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ НА САЙТЕ 8 (7142)

54-03-01

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной директора 8 (7142) 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Газета выходит 2 раза в неделю. Главный редактор: О. А. Лукаш. Тел. 54-27-53.

по-своему уникальной, смешной и креативной, - рассказал председатель жюри Ерлан Тулетаев. – Выбирать сильнейшую сложно, но все же решение было принято в пользу самобытного коллектива. Радует, что у нас такая талантливая молодежь. По результатам голосования жюри третье место заняла команда КВН «Черный пистолет», второе место - команда КВН «Добрые люди» Костанайского строительного колледжа. Чемпионом открытой областной лиги КВН «Колледж-стайл» была признана «Женская сборная строяка», которая представляла Костанайский строительный колледж.

Шеф-редакторы: Куляш Турубаева. Тел. 54-37-58. Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-75. Ответственный секретарь: Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: 54-05-75, 39-41-13, 39-26-83. Бухгалтер: 54-69-71.

Отдел подписки: 53-39-13. Отдел рекламы: 54-03-01. Верстка и дизайн: Алина Сушко, Виталий Клец. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул.  Мауленова, 16. Объем - 2  печатных листа. Тираж номера - 3350. Заказ №978.

gazeta@top-news.kz При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не  совпадать с  точкой зрения редакции. Подписной индекс: К-315. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


КЕЛЕШЕГІМІЗ САПАЛЫ МАМАНДАР ҚОЛЫНДА Сондықтан барлық жоғары оқу орындарында бұл мәселеге ерекше көңіл бөлінуде

Сейсенбі, 23 мамыр 2017 ж.

6 бет

gazeta@top-news.kz

www.top-news.kz

ІЗДЕНІСПЕН ӨТКЕН ЖЫЛДАР

ОЙЫ СЕРГЕКТІҢ - БОЙЫ СЕРГЕК

Өтіп бара жатқан уақыт-ай десеңізші. Бас имам Есенкелді қажы Әжімахантегінің бұл қызметіне де 25 жыл толып қалды

Бүгінгі кейіпкерім Төлепберген Қаппасұлы Уақпаевты сонау бір жылдардан бері білеміз

8 бет

7 бет

Еңбек адамы

Сегіз қырлы, бір сырлы немесе ағаштан түйін түйген Мереке Ақышов жөнінде

Әр адамның бойында әу баста Құдай берген ерекше қасиеті болады емес пе. Осындай ерекше дарын иелерінің бірі менің бүгінгі кейіпкерім Мереке Балғабайұлы. Ол бала кезден ағаштан ою ойып, өзінің осы кәсіпке бейім екендігін танытты. Оның қолынан шыққан қазақтың қара домбырасын көрсеңіз еріксіз таң қаласыз. Сырты да тартымды, шерткенде үні қандай десеңізші. Киелі Торғай топырағында дүниеге келген Мереке ағаның әкесі Балғабай атамыз да өнерден құр алақан еместі. Бұл қадірменді ақсақал да жас кезінде бір ауылдың есеп саласында қызмет атқарған білікті кісі. Өз кәсібінің шеберін бәрі де сыйлайтын. Осындай жауапкершілігі үлкен жұмысына қарамастан қолы қалт ете қалса кенже ұлы Мерекені тізесіне отырғызып алып, домбыра шертетін. Қазақтың халық әндерін айтқанды жаны сүюші еді. Сонымен қатар оның ақындық қабілеті де бар. Асқар таудай әкенің ерекше өнерін бойына сіңірген зерек ұл өсе келе домбыра жасауды қолға алып, шеберлігін барынша шыңдай түсті. Мереке Балғабайұлының жан-жақтылығы таң қалдырады. Себебі, оның да оңашада ән салып, қабілетін жетілдіріп отыратындығын айтып өткен орынды. Мұндай кісілер қашан да

өз ортасының гүлі әрі көркі болып келеді. Түрлі мерекелер мен салтанаттарда достары ортаға салып, оның ән салуын қалайды. Сол кезде бұл да бұлданып жатпайды қолына домбырасын алып, ұлтымыздың небір құлақтан

Өнерде өзіндік өрнегі бар жанның алаңсыз жұмыс істейтін шеберханасы да бар. Уақытының басым көпшілігін осы жерде өткізеді. Бұл алаңсыз ойындағы дүниесін жасауға толық мүмкіндік береді. Адал еңбегі мен маңдай терінің арқасында тұрмыс жағдайы да жаман емес. Түрлі ағаштан жасалатын құнды заттарға тиісті шикі затты алатын жері де баршылық. Қазақта «Әке көрген оқ жонар» демекші отағасынан көргенін балалары да жалғастырып жатыр. Мәселен, өзі кішкентайынан аялап өсірген қос ұлы мен екі қызы да жоғарыда аталған ұлттық өнерімізге ерекше құштар. Мысалы, қазірдің өзінде оның қабілетті перзенті Әсет те өзінің қабілет-қарымын көрсетіп үлгірді. Ол да әулеттің басшысы секілді домбыра, ас табағы және көрген көздің жауын алатын жәдігерлерді жасап көпшіліктің алғысын алып жүр. Ал үлкен ұлы Қамшыбек халыққа өте жақын. Кез келген адаммен тез тіл табысады. Өзі табиғатынан саудаға бейім. Осылайша сауда нүктелерінде әкесінің жасаған дүниелерін жұртшылыққа ұсынып, көптің көңілінен Өнерлі азаматтың көрмесінен | Кейіпкердің мұрағатынан алынды шығып келеді. Мереке аға ата-анасын қадірлеуге өзінің перзентадал. Оның да бойында тігін- ұлттық аспабымыз домбыкіріп, бойды алар әсем әнтеріне де үлгі көрсетті. Әулетрадан бастап, сыйлы қошілік, ісмерлік секілді қасидерін шырқай жөнеледі. тің бәйтерегі атанған Балғанақтарға етті салып беретін еті бар. Бүгінде қолы шебер, ақ бай атамызды ардақ тұтады. Жалпы, Мереке ағамызбен үлкен ағаштан жасалған такөңіл де мінезі жайдары жан жүздесу барысында байқаға- бақты, киелі бесікті, басқа да Марқұм анасы Мәрзияны да Бақшагүл есімді сүйікті жаерекше сыйлады. Перзентәрбір үйде тұратын жәдігерным ол шын мәнінде сегіз рымен бірге төрт баласына тері оның осы құрметінен үллерді ою-өрнек салып жақырлы, бір сырлы азамат тәлімді тәрбие беріп жатыр. кен тағылым алды. сайды. екен. Бұлай дейтін себебім Жеңгеміз де өз қызметіне

Мемлекеттік тіл-менің тілім

Рамазан айы қарсаңында

Жүйріктен жүйрік озар жарысқанда

Имамдар мешітте бас қосты

Байқауда дарынды журналистер ерекше көзге түсті

Онда алдағы атқарылар шаралар пысықталды

Жуырда Қостанай облысы әкімдігінің тілдерді дамыту басқармасы «Тілдарын» облыстық тілдерді оқыту орталығының базасында мемлекеттік тіл саясатын бұқаралық ақпарат құралдарында насихаттау және тілдің қолдану аясын кеңейту мақсатында «Мемлекеттік тіл және бақ» деп аталатын облыстық байқауды ұйымдастырды. Бұған өңірдегі журналистер қатысты. Аталмыш байқау «Үздік мақала», «Үздік телебағдарлама», «Үздік радиобағдарлама», «Үздік сайт мақа-

ласы» номинациялары бойынша өтті. Қазылар алқасы байқауға қатысушылардан түскен материалдар негізінде дауыс беру арқылы жеңімпаздарды анықтады. «Жүйріктен жүйрік озар жарысқанда» демекші, осынау сайыста «Үздік мақала» номинациясы бойынша «Қостанай таңы» газетінің тілшісі Қасқырбай Қойшыманов, «Үздік телебағдарлама» номинациясында «Алау» телеарнасының тілшісі Мәдина Бултаева жеңімпаз атанды. Сонымен қатар «Үздік сайт

мақаласы» номинациясы бойынша «Қостанай таңы» газетінің тілшісі Кенже Қонысбай топ жарды. Байқауды ұйымдастырушылар жеңімпаздарға арнайы дипломдар мен «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесіне қатысуға арналған сертификаттарды табыс етті. Сондай-ақ барлық қатысушыларға Алғыс хаттар берілді. Біз барлық жүлдегер әріптестерімізді осынау жеңістерімен құттықтай отырып, оларға алдағы уақытта да шығармашылық табыс тілейміз.

Жуырда Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Қостанай облысы бойынша өкілдігі Рамазан айына байланысты қалалар мен аудандардың бас имамдарының қатысуымен мазмұнды семинар өткізді. Мұндағы күн тәртібіндегі басты мәселе-алдағы Ораза айына дайындықты пысықтау және осы кезеңде жүзеге асыралатын шараларды нақтылау. Міне, осыған орай

облыс көлеміндегі қалалар мен аудандардың бас имамдарына және елді мекендегі намазханалардың молдаларына қайырымдылық жасау, ауызашарлар беру, тегін қоғамдық қызмет шараларын тиісті деңгейде ұйымдастыру тапсырылды. Сонымен қатар қоғамдық орындарға, көшелерге, мешіт аулаларына, автобустарға, сауда және мәдени орындарда «Ораза қабыл болсын!» «Рамазан айы құтты бол-

сын!» деген атаумен бірегей баннерлер, плакаттар ілуді, халықтың оразаға деген ықылас ниетін оятатын кітапшалар, бүктемелер (буклет), парақшалар (брошюра), ораза кестелері, осы қасиетті айға қатысты жиі қойылатын сұрақ-жауап кітапшалары және тағы да басқа маңызды істерді қолға алу керектігі айтылды. Бетті дайындаған А.КӘКІМЖАНОВА


6 МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ Төтенше жағдай департаменті ескертеді

Адам өмірі бәрінен қымбат Суға шомылу кезеңінде аса сақ болған жөн Жаз – су айдындарында демалатын мезгіл, сол кезде барынша абай болған жөн. Әрбір тұрғын қарапайым ғана қауіпсіздік ережелерін есте сақтағандары абзал. Облыстағы су айдындарында тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша тұрақты жоспарлы-ескерту жұмыстарына қарамастан, суға шомылу кезеңінде қауіпсіздіктің қарапайым шараларын және ережені сақтамау себебінен адамдардың суға батып кетуі жалғасып жатады. Сонымен қатар ата-аналардың жеткіліксіз бақылауынан, жасы толмаған балалар қайғылы жағдайларға ұшырайды. Мәселен, 2016 жылғы суға шомылу кезеңінде облыс айдындарында 21 адам қаза болды, оның ішінде 4-уі бала. Мәселен, өзендер мен көлдерге, жасанды су қоймаларына, жеке аулалардағы су толтыратын ыдыстарға және басқа да жайларға ерекше назар аударған жөн. Ағымдағы жылда облыс аумағында жазатайым оқиғадан 3 және 15 жастағы екі бала қаза болды. Әсіресе, осы жайға ата-аналардың назарын ерекше аудартқымыз келеді. Себебі, олар әрқашан да өз балаларын суға шомылғанда барынша қадағаласа мұндай оқиғалар

орын алмайды. Өңірдегі құтқарушылар қауіпсіздік ережелерінің маңыздылығы жөнінде үнемі ескертеді. Өйткені, адам өмірі бәрінен де қымбат. Сол себептен де бұл мәселеге барша көңіл бөлгендері абзал дер едік. Жаз айы да алыс емес. Ыстық күндері судағы жиі болатын қайғылы оқиғалардың себеп-салдары да аз емес. Өйткені, өзен-көлдерге ішімдік ішіп алып, суға түсуге болмайды. Сондай-ақ алдын ала айтылып, белгіленген жерлерде ғана барып, шомылуға болады. Сонда жоғарыда айтып өткеніміздей адам өлімі болмайды. Көптеген кісілердің тағдырларына қауіп-қатер төндіретін жағдайларға жол берілмейді. Қостанай облысының Төтенше жағдайлар департаменті жаппай суға шомылу орындарының ұйымдастырушыларына өзен -көлдер мен айдындардың түбін сүңгуірлермен тексеру, сонымен қатар су қоймаларында қауіпсіздікті қамтамасыз ететін уәкілетті қызметкерлерді оқыту және олардың біліктілігін арттыру аса қажеттігін ескертеді. Қажет болған жағдайда 112 нөмірі арқылы құтқарушыларды бірден шақыру қажет.

Заң және заман

Айыппұл салынды Бұл өзге мекемелерге сабақ болса игі еді Қостанай облысының Денисов аудандық соты аудандағы бала бақшалардың біріне қатысты әкімшілік істі қарады. Мектепке дейінгі мекеме 2016 жылы да ҚР ӘҚБтК 409-бабы 4-бөлігі 1-тармағы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл төлеуге мәжбүрленген. Алайда, болған жайттан нәтиже шығармаған мекеме нормативтік құқықтық актілер талаптарын өрескел бұзып, өз жұмысын жалғастырған. Бұған дейінгі тексерісте анықталған кемшіліктерді жоюға шара қолданбаған. Кезекті тексеріс барысында да бірқатар заң бұзушылықтар анықталған. Сот отырыс барысында белгілі болғандай, мекеме жарғысы жалпы білім беру бағдарламаларына сай емес, ағымдағы білім беру сапасын бақылау жүйесі белгіленбеген. Екі жастан бастап балаларды қабылдайтын мекеменің дұрыс аталуы құжаттарда дұрыс көрсетілмеген. Ал білім беру ісімен айналысатын педагогтар

құрамында тиісті білімі жоқ, кездейсоқ адамдарда кездеседі. Бұған қоса, балабақшаның балаларды тамақтандыруы санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға сай болмай шыққан. Нақтысы, ағымдағы жылдың наурыз айындағы ыстық тамақ сараптамасы қыс-көктем мезгіліндегі ас мәзіріне көкөністен жасалған салаттар, ірімшіктен жасалған өнімдер мен жемістер болмағанын көрсеткен. Ал ыстық тамақ сараптамасы әр балабақша тәрбиеленушісіне сүт, жұмыртқа, ет, балық, қаймақ, ірімшік, шырын мен картоп тиісті көлемнен аз мөлшерде берілетінін анықталған. Істі қарау нәтижесі бойынша сот балабақшаны ҚР ӘҚБтК 409-бабы 4-бөлігі 1-тармағы бойынша айыпты деп танып, 40АЕК, яғни, 90 760 теңге көлемінде айыппұл төлеу түріндегі әкімшілік жауапкершілікке тартты. Сот қаулысы заңды күшіне енген жоқ.

Сейсенбі, 23 мамыр 2017 ж.�

�№40 (2948)

Рухани жаңғыру

Келешегіміз сапалы мамандар қолында

екендігін ешқашан ұмытпағанымыз абзал Кез келген мемлекеттің негізгі байлығы адам екендігі баршамызға мәлім.

берік болуына жауаппавловтікі. Бұған себеп не? Мені көп ойландыратын осы ты-тын. Тәуелсіздік алған мәселе. Қазақ тарихнамасы қазір жылдары қоғамдық қ пәндердің мазмұны жаңа кезеңді басынан өткізуде. Ғалым- тарихшылар ізмүлде өзгеріп, олардың ң Жер асты байлығы, табиғи беделі күрт төмендеп деніс үстінде. Өкінішке қарай, әлемдік тарих ғылымы ресурстар ерте ме, кеш пе кетті. Жылдан жылға таусылады. Ал жаңа техноло- қоғамдық пәндерХХ ғасырдың басында кірген дағдарыстан әлі шыға алмай гияларды жасайтын адам. дің сағаты қысқарып, Сондықтан да Елбасы өз тіпті былтырғы жыкеледі. «Айтпаса сөздің атасы өледі» дейді қазақ. Жолдауында 4-ші басымдылы олардың кейбірелық ретінде адами капитал- уін бірктіріп, ал қайды жақсарту қажеттілігін ескертті. Бүгінгі таңда адам ресурсын қолдану мәселесі өзектi болып отыр Ол біріншіден білім беру жүйесінің ролін өзгертуді талап етеді. Бұл туралы Президент Үкіметке тиісті ұсыныстар әзірлеуді тапсырды. Қазіргі таңда қоғамдық дамудың басты факторы ғылыми-техникалық прогресс емес, адам сапасы болып отыр. Адам капиталының сапасы білім деңгейіне байланысты. Кез-келген елдегi бiлiм беру жүйесi – ұлттық мәдениеттiң, ұлттық танымның көрсеткiшi. Ол экономика, саясат, мәдениет саласындағы өзгерiстердi көрсетiп қана қоймай, сол өзгерiстерге әсер етедi. Бiлiм тұлғаны әлеуметтiк-экономикалық Көрнекті ғалым Аманжол Күзембайұлы | Сурет автордан алынды процеске тиiмдi араласуын «Қазақтың тарихын қаоларға теңдесер ұжым жоқ. сыбірін оқу жоспарынан қамтамасыз ететiн негiззақтың өздері қазақша жаСондықтан да болар, каалып тастады. гi фактор болып табылазуы керек» -дейді белгілі тафедра соңғы жылдары Жоғары оқу орны тек өз ды. Сол себептi бүкiл әлемде рихшы Т.Омарбеков. Қазір еліміз бойынша рейтингсаласының білгір маманын бiлiм беруге ерекше көңiл де мынау 20 кітаптан тұрадайындап қоймайды. Ол ке- тің ең жоғары орындарыбөлiнедi. тын 10 томдық орысша жанан көрініп жүр. Амал қанлешекте өндірістің бір саМемлекет басшысының зылмақ. Осының бәріне қаша, институт оқу-әдістеласын немесе бір мекеме елді рухани жаңғыртуға армелік департаменті кафедра рап отырып, ойлайтыным, басқаратын адам дайынналған мақаласы жаһандаерекшелігін жеткілікті түрде қоғам түзелмей, бізде мықты дайды. Құрылыс институну үрдісінде ұлттық еректарихшылар қалыптасшеліктерімізді сақтап қалуға тын бітірген инженер алды- ескере бермейді. Бірде саясаттану және әле- пайды. мен 10-15 адамға басшы бозор мүмкіндік береді. ШиТәуелсіздіктің алғашқы уметтану пәндерін қосып рек ғасыр бойы экономика- лады, кейін ол ірі құрылыс жіберсе, келесі бір жағдайда жылдары тез арада хакомпанисына жетекшілік ны дамытып, халқымыздың лықтың тарихи санасын қаетуі ықтимал. Сол кезде оған оқытушылар жүктемесін әлеуметтік жағдайын көтелыптастыру қажет болды. шамадан тыс көбейтіп жіәлеуметтік психология мен ру мемлекетіміздің негізгі Халықтың да тарихи шығарбереді. Жасыратыны жоқ, педагогикалық білім қажет міндеті болды. Енді ұлттық маларға сұранысы өте жоғабүгінгі жоғары оқу орынқұндылықтарымызды түген- болады. Ал ондай іргелі ғыры еді. Жасыратыны жоқ, дарында қоғамдық пәндеп, тарихи сананы жаңғыр- лымдарды өз бетімен игеру кәсіби тарихшылар, тарих дер «жетім баланың» күнін татын кез келді. Сондықтан, мүмкіншілігі жоқтың қасы. ғылымындағы ақсақал ғакешуде. Президентіміздің Қазіргі билік басында алда қоғамдық ғылымдар салымдар жол таппай абдымақаласынан кейін аталласының мамандарын қыру- жүргендердің, Парламент мыш кафедраларға бұрынғы рап қалған жағдайда жас ғапен мәслихатта отырғанар шаруа күтіп тұр. лымдар, жазушы, журналист сәні мен салтанаты қайта дардың қоғамдық пәндерЕліміздің келешегінде әріптестеріміз қызықты-қыоралар деген үміттеміз. экономиканы да, қоғамның ден білімі өте терең болуы зықты шығармаларды дүниҚазақстан тарихы пәні де дәлелдеуді қажет етпейді. рухани әлеуетін көтеретінЕлбасы осындай жағдайды қоғамдық ғылымдар қатары- еге әкелді. дер де кәсіби мамандар. Бұл заңды құбылыс еді. на жатады. 25 жылдың ішінтерең түсініп, қоғам үшін, Оны жоғары оқу орындабүгінгі саяси ахуал үшін өте де төл тарихымыз орта және Өйткені ғылым ваккумды рында дайындайды. «Тәрқажетсінбейді. Осы күнгі жоғары мектептерде ойып қажетті қадамдарға барып биесіз берілген білім қакейбір ғалымдар оларды тауіпті»- деген екен данышпан отыр. Отансүйгіштік, патри- тұрып өз орнын алды. рихты аңызға айналдырды Сырт көзге жасалып отизм мәселелерін қанша бабамыз әл-Фараби. Болажатқан іс-шаралар жеткілік- деп сынайды. Олар ол кезде қайталап айтқанмен, оны шақ маманның жан-жақты халықтың, әсіресе, жастарті сияқты. Тарихшылардың ғылыми жолға салып, жүйбілімді,тәрбиелі,өмірге конгрестері, симпозиумдар дың тарихқа деген зор сұракөзқарасы терең болуы үшін елі схема жасамай істеген нысын өтеуге тырысты. мен конференциялар жыл ісіміз тиімсіз болары белоқу жоспарында қоғамдық Тарихтың білім ретінде, сайын өтіп жатыр. Тіпті бір гілі. Жоғары оқу орындағылымдар циклына кіретін ғылым ретінде алдында тобірнеше пәндер оқытылады. рында қоғамдық ғылымдар- жылдар тарих жылы болып ды оқытудың жүйелі логика- жарияланып, былтырғы жы- лып жатқан мәртебелі мінКеңес заманында ол пәндеттері бар. Ұлттық идеясы бұзылған. Кредиттік жүй- лы Қазақ хандығының медердің беделі басқа пәнның да негізінде тарих жарейтойын өткіздік. еге кіруімізге байланысты дерге қарағанда үстем болтыр. Үкімет тарихи сана қаШығып жатқан кітап та қоғамдық пәндерді қалай ды. Оқытушылар құрамылыптастыру үшін көптеген көп, жарияланған мақалана ерекше көңіл аударылып, болса солай оқыта береді. іс-шараларды жүзеге асырҚостанай мемлекеттік пе- ларда есеп жоқ. Қазақ ханолардың педагогикалық дығының тарихымен жалғыз ды. жүктемесі де басқаларға қа- дагогикалық институтынБерекет Кәрібаев айналыда қоғамдық ғылымдардың рағанда әлдеқайда төмен Аманжол сады, Алтын Орда жөнінде бір топ ұстаздары қызмет еді. Сонымен қатар оларға КҮЗЕМБАЙҰЛЫ, істейді. Олардың 85 пайызы- көзге көрінер қазақ ғалымы қойылатын талаптар да өте тарих ғылымдарының ның ғылыми дәрежелері мен жазған кітап жоқ. Қазақтың жоғары болатын. Бұл кадокторы, профессор атақтары бар. Бұл тек облы- кіші жүзінің арғы тарихы федралар болашақ маманНоғай Ордасы. Бұл жөнінде сымыздағы жоғарғы көрның ғылыми көзқарасыБетті дайындаған де алғашқы тұшымды еңбек сеткіш емес, сонымен қаның тереңдігіне және оның А.ҚАЙРАТҚЫЗЫ тар республика бойынша да Мәскеу тарихшысы В.Треазаматтық позициясының


№40 (2948)�

ДІН ҚАЙРАТКЕРЛЕРІ 7

�Сейсенбі, 23 мамыр 2017 ж.

Ізденіспен өткен жылдар Бас имам Есенкелді қажы Әжімахантегі туралы әңгіме

Өтіп бара жатқан азаматты қолдап, оған қолжылдар-ай десеңізші. дан келген жағдайдың бәрін де туғызды. Бұл күндері Қостанай Сонау Оңтүстікте өскен облысының Ұзынкөл Есенкелдіге табиғаты қатал, жауын-шашына мол ауданындағы „Баөңірге бірден жерсініп келықты„ мешітінің ту жеңіл болды десек шындықтан алыс болар едік. бас имамы ЕсенСондықтан оған барлық келді қажы Әжімақиындықтарға төзуге тура келді. Ең бастысы, жергілікхантегінің осы қызті кісілер оның жағдайын метті атқарып келе түсініп, жылы сөздеріжатқандығына шимен үнемі қанаттандырып рек ғасыр болып қа- отырды. лыпты. БІЛІМІМЕН ХАЛЫҚТЫ ЖАСТАЙЫНАН ЗЕРЕК БОЛДЫ Әрине, аталған кезең ол үшін жемісті болды. Өзінің іскерлігі және жергілікті ақсақалдардың қолдауымен талай жұмыстар жүзеге асты. Қазір осы мешітке бара қалсаңыз бейне гүлзар бақтың арасында жүргендей сезінесіз. Себебі, киелі орынның айналасына хош иісі аңқыған көздің жауын алатын неше түрлі әдемі гүлдер отырғызылған. Осы гүлдер ерекше күтімге алынған. Бұл да болса, бас имамның сұлулыққа құштар екендігін көрсетіп тұрғандай. Осы Есенкелді жайлы сөз болғанда менің көз алдыма сонау 1992 жыл тұра қалады. Бұл уақытта өзім өңірдегі баспасөздің қара шаңырағы болып табылатын облыстық „Қостанай таңы„ газетінің тілшісі болатынмын. Сол уақытта айналамыздағы жұртшылықтан: „Сіз білесіз бе, Ұзынкөл ауданына бас имам болып сонау Алматыдан жас жігіт келіпті. Өзі өте мәдениетті, үлкен мен кішіні сыйлай білетін иманды азамат екен„ деген құлаққа жағымды сөзді естідік. Қазақта "Жақсыны көрмек үшін" деген бар емес пе. Оның үстіне қай қазақтың парасатты азаматы алыстан осындай бауырларымыз келіп жатса, қарап отырады. Сондықтан онымен жүздескенше асыққаным күні кешегідей жадымда. Бардым, онымен бетпе-бет жүздесіп, сырластым. „Халық айтса қалыс айтпайды„ деген сөзде үлкен мән жатыр. Алматыдан жаңа ғана арнайы жолдамамен келген ініміз шын мәнінде адамның қадірін, сөздің мәнін түсінетін жандардың қатарынан болып шықты. Кешегі Кеңес Одағы кезінде дінімізді құбыжық етіп көрсетті емес пе. Сол себептен де ауданда бұрын мешіт болмады. Сондықтан ол осы қызметке кірісісімен осындағы беделді қарттардың қамқорлығымен жұмысына барынша адалдық танытты. Әрине, көп түкірсе көл демей ме? Жас кездерінде осында түрлі жауапты қызмет атқарған абыз қарттарымыз және билік басында отырған қазақтың жігіттері араларына қосылған білімді

БАУРАДЫ Осы арада кейіпкеріміз Есенкелдінің өткен балалық және азамат ретінде қалыптасу кезеңдеріне азды-көпті тоқталып өткеніміз орынды болар. Қазақтың иман жүзді, жомарт жүректі азаматы 1967 жылы 24 шілдеде Жамбыл облысы Жаңатас қаласында көп балалы жанұяда туылып, осында ержетті. Бұлардың әулетін мұнда ғұмыр кешіп жатқан қандастарымыз өте қадірлейтін. Себебі, Есенкелдінің ардақты әкесі Сақтаған аға мен аяулы анасы Бейра тек адамгершілікті, ізгілікті, қайырымдылықты қастер тұтқан жандар болатын. Сондықтан да шығар, шаңырақтағы барлық балалар кішкентайынан бауырмал, өзгеге қол ұшын беруге дайын тұратын азаматтар болып қалыптасты. Жасыратын ештеңесі жоқ, кез-келген отбасындағы әрбір баланың өзіндік орны бар. Ата-анасы сүп-сүйкімді, елгезек, адамға жақын Есенкелдіні де ерекше жақсы көрді. Осынау мейірбанды ұл бала сонау мектеп қабырғасында жүргенде-ақ өзге сыныптастарының арасында білімге деген айрықша ынтасы мен айналасындағы үлкенді-кішілі кісілерге деген ерекше ілтипатымен дараланатын. Әне-міне дегенше сондағы Мұхтар Әуезов атындағы орта мектепті аяқтайтын мерзім де келіп қалды. Бұл көп ойланып жатпады. Алысқа кетпей -ақ қолына кәмелеттік аттестатын алған соң ң 1986-1990 1986 19990 жылдары Қаратау және Жаңатас қаласындағы политехникалық институтта кешке және сырттай

оқығандығын жақсы білеміз. Өзгелер басқа үлкен қалаларға аттанған кезде өзін ес білгелі ізгілікке баулыған ата-анасының жанында болғысы келіп, жергілікті шаһардағы алып өндіріс орнында таңдаған кәсібі бойынша білек сыбана жұмыс істеді. Сөйтіп, оқуды да жалғастырды. Күнделікті жұмысынан да қалмады. Осылайша айналасындағыларға тындырымдылығымен, көпшілікке деген құрметімен көзге түсті. Баршаға мәлім, қазақ елі өз алдына тәуелсіз мемлекет атанғаннан кейін кешегі алып Одақ кезіндегі солақай саясаттың кесірінен апиын деп есептелген дініміз арамызға қайта оралды. Сол себептен де жастарды имандылыққа баулитын имам болуды алдына үлкен мақсат етіп қойған Есенкелді 1990 жылы Алматыға аттанды. Келсе өзі секілді еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған жастар аталмыш қаладағы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының жанындағы Ислам институтына құжаттарын тапсырып жатыр екен.

ДИПЛОМ АЛҒАН СОҢ ҚОСТАНАЙҒА КЕЛДІ Алматы бұған өте ұнады. Өйткені, Ислам институтындағылар талап еткендей барлық сынақтардан сүрінбей өтіп, өзінің білімді де алдына қойған мақсатына жетпей қоймайтын дарынды шәкірт екендігін көрсетті. Содан мұндағы кезеңде ұстаздарының назарына ілінді. Тынбай ізденіп, таңдаған мамандығын жетік меңгеріп шықты. Содан кейін Бас мүфтидің арнайы бұйрығымен бұрын тек теледидарлардан көретін Қостанай облысының Ұзынкөл ауданының бас имамы болып тағайындалды. Қарап отырсақ, сол кездері ол небәрі 25-тегі қылшылдаған жігіт екен. Жұрт қашан да жаңадан келген азаматқа сын көзбен қарайтындығы белгілі. Алайда ол өзінің жайсаң мінезі, қызметіне деген адалдығы, үлкен кісілердің жолын кеспейтін кішіпейілділігінің арқасында осы жерде туып өскен бір азаматтай болып кетті. кетт т і. Оны ендігі жерде аудан орталығынан жаңадан бір мешіт тұрғызсақ деген ой жиі ж і мазалайтын болды. Бас жи имамның им мам а ны ның ң

бұл мақсатын жергілікті биліктегілер мен ақсақалдар да қолдады. Бұл әрине, бұған үлкен қанат бітіргендей болды. Қазақ „Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын„ дейді емес пе. Аудандағы аса беделді ақсақал әрі сөзі де кез-келген жерде өтетін Садық Сады Са дық қ Ағайдаров Ағай Ағ айда даро ровв сол сол жылдары Алматы м ма ты шаһарына арнайы барып, Бас мүфти Ратбек Р атбек қажы Нысанбайұлынан ауданда мешіт салуға рұқсат алды. Бастаған іісін іс ін соңын дейін жетна кізбей қоймайтын м ма йтын іскер аағамыз ағ амыз содан кейін к ейін іле Талдықорған ды мешітінің м ешітінің

мешіт 1996 жылы пайдалануға берілген болатын. Сол кезде қаламгер ретінде өзім де оның ашылу салтанатына қатысу бақытына ие болған едім.

нының құрметті азаматы„ атағы да берілді. Бұл да болса дін қайраткері яғни бас имамның жұртшылық алдындағы беделінің өте жоғары екендігін дәлелдей түспей ме. Ол халықтың мұндай қолдауын ҚҰРМЕТТІ АЗАМАТ өзіне көрсетілген үлкен АТАНДЫ сенім деп түсінді. Сол себептен де жерМешіт Меші Ме шітт тұ тұрғыұрғ рғыыгілікті ағайындардың қолзылып, көңілі дауымен аудандық „Балықты„ мешітінің жанынан орүлкен асхана салуға тікелей мұрындық болды. Әрине, оны бұл кезде де өңірдегі мұсылмандар қауымы мен қалталы азаматтар қолдап, өздерінің лайықты үлестерін қосты. Ендігі жерде мұсылман бауырларымыз адам өмірінде кездесетін түрлі рәсімдерде бұрынғыдай көптің басын қосатын мейрамхана мен басқа да лайықты орныдарды іздеп, алысқа шауып-шапқыламайтын болды. Бұл жерде енді арақ-шарапсыз тойлар да өткізілетін деңгейге жетті. Өзінің қыздары тұрмысқа шығып, ұлы үйленген кезде де оның қуанышына ортақтасқан әріптестері, сонау Жамбыл өңірінен келген туған-туысқандары да асхананы көзбен көріп, салтанатты сәттердің куәсі болды. Ол қай істің болсын басы-қасында жүреді. Тіршілікте жетім-жесірдің, көмекке мұқтаж ғаріп жандардың қолдаушысы, жылда айналып келіп отыратын ХалықаЕлге сыйлы имам | Сурет кейіпкерден алынды ралық әйелдер күні, Наурыз және Ұлы Жеңіс мерекесі және Қарттар күніне байлаалғашқы жасалған жобасын нына түскен соң жігерлі де нысты да басқосулардың ұйалып келіп, осы кезеңде ытқысы болып келеді. қайтпас қайсар азамат әраудан әкімі болып отырған Ол үлгілі әке, адал жар, сүйдайым білімін жетілдірубелгілі азамат Рахымбек ікті ата. Шаңырағының шыге ерекше ден қойды. СонЖұмақұлов пен мешіттің дықтан болар, ол Қазақстан райын келтіріп отырған алқа мүшелеріне көрсетті. мұсылмандары діни басқар- Мереке келініміз екеуінің Көпті көрген көнекөз бақытты ғұмыр кешіп келе масының қолдауымен Егиқарттың бұл жобасын алқа жатқанына да отыз жылдың петтің Каир қаласындағы мүшелерінің бәрі де қолдап, „әл-Азхар„ университетінде жүзі болып қалыпты. Зайыөздерінің ризашылығын біл- оқыды. Шет елде білім алған бы бұл күндері аудандық дірді. Аудан мұсылмандажұмыспен қамту орталығыол осы көргені мен түйрының үлкен жиынында әл- генін күнделікті тәжірибеның бас маманы. гі аса сыйлы Садық ақсақал Ерлі-зайыптылар екі қыз, мен тығыз байланыстыруға аудандағы мұсылмандар бір ұлдарына жастайынан ерекше көңіл болды. алқасының төрағасы болып тағылымды тәрбие беруге тыАудан халқының сүйсайланды. іспеншілігіне бөленген Есе- рысты. Бүгін соның жемісі Содан уақытты босқа өтмен қызығын көріп отыр. кеңе 1999 жылы Қазақстан кізбеу мақсатында киелі Тұңғыштары Индира мен сүт мұсылмандары діни орынды тұрғызу жұмысын кенжелері Жанат тұрмысқа басқармасы Ислам инстиосы жердегі №6 жылжыматутының емтихан комисси- шығып, Қуаныш және Мерко- ясының шешімі бойынша сейіт есімді жігіттермен талы механикандырылған ко ту-тәтті ғұмыр кешуде. Хатиб-имам деген диплом лоннаның басшысы ы НауАл бұл үйдің ырыс-беретапсырылды. рызбай Жұмабаевқа табыс Содан бері оның жұмысы кесін келтіріп отырған Нұретті. Бұл азамат та өзз ісіне лан мен сүйікті келіндері Пеәрқашан да жемісін беріп барынша жауапкершіліккеледі. Сыйлас ағасы ретін- ризаттың өз орындары бар. пен қарайтындығын көрБәрі де жоғары білімді маде оның әрбір жетістігіне сетті. Осылайша жұмыс барын- туған бауырымдай қуанып, мандар. Отағасы Есенкелжанданып, жергілікті отырамын. Ол жемісті қыз- ді мен шаңырақтың алтын ша жанда д нып, жергілі л кті діңгегі болып табылатын Меметі әрі тәуелсіздігіміздің реке қос қызынан екі немеон жылдығына орай ре сүйді. Қазақстан Республикасы Міне, қазіргі таңда бірнеПрезидентінің Алғыс хатына ие болған кезі де әлі күн- ше медальдің иегері, Ұзынкөл ауданының құрметті азаге дейін көз алдымда. маты Есенкелді қажы ӘжімаМұндай өзгелерге болхантегінің абыройы өңірде сын деп тұратын азаматты аудан халқы да өте құрмет- өте жоғары. Оны жарты ғатейді. Сондықтан да шығар, сырлық мерейтойымен шын жүректен құттықтай отырып, олар Есенкелдіні сонау қаоған алдағы уақытта да әрсиетті Меккеге жіберді. дайым жұлдызың жоғары боСондай-ақ оның ауданға ла берсін деген ізгі тілегімізді сіңірген еңбегі де еленбей білдіреміз. қалған жоқ. Аудандық мәслихаттың арнайы шешіміОразалы ЖАҚСАНОВ мен оған „Ұзынкөл ауда-


8 СОҢҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 23 мамыр 2017 ж.�

�№40 (2948)

Салауатты өмір салты

Бұған қостанайлық желаяқ Төлепберген Уақпаевтың күнделікті өмірі куә Бүгінгі кейіпкерім Төлепберген Қаппасұлы Уақпаевты сонау бір жылдардан бері білемін. КЕЗІНДЕ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ИНСТИТУТТЫ АЯҚТАДЫ Ол кезде бұл азамат Сырбай Мәуленов атындағы көшеде орналасқан облыстық баспаханада белді қызметкер болатын. Сол шақтың өзінде ағамыз өзінің кісіге деген жақындығы мен азаматтық биік қасиеттерімен басқалардан әрдайым дараланып тұратын. Мен де Алматыдан енді ғана университет бітіріп келген жігіт едім. Міне, содан бері сәлеміміз түзу. Кездескенде өткен-кеткенді еске алып бір жадырап қаламыз. Содан бері де өткенге көз жүгіртіп отырсақ арада қаншама жылдар өтіпті. Алайда оның түрі әлі қырықтағы қылшылдаған жігіттей көрінеді. Жақында онымен арнайы жолығып, ғұмыры мен салауатты өмір салтына ден қойғаны жөнінде жан-жақты сөйлестім. Төлепберген Қаппасұлы өңіріміздегі белгілі Ұзынкөл ауданының тумасы. Осы ауданға қарайтын Новопокров кеңшарының Үйкескен ауылында 1952 жылы дүниеге келді. Өзі тәрбиеленген отбасын айналасындағы қауым-

Студенттік жылдар тек ғана ізденіспен өтті. Өз қатарларының алды болды. Бес жыл бес күнде болмай өте шықты. Институтты тәмәмдаған соң әскер қатарына алынды. Ол өзінің азаматтық борышын Талдықорға облысына қарасты Сарыөзек кентіндегі ракеталық әскерде ойдағыдай өткізді. Командирлерінің алғысына бөленіп, жауынгерлік міндетіне барынша адал болды. Әскерден оралған соң өзі түлегі болып табылатын орта мектепте дене шынықтыру пәнінің мұғалімі болып орналасты. Алайда өзінің спортқа деген қызығушылығын бір сәтке де әлсіреткен емес. Жалпы жүгіруге яғни марафондық жарыстарға 1984 жылдан бері қатыса бастады. Оның алғашқы жатЖелаяқ Төлепберген Уақпаев | Сурет кейіпкерден алынды тықтырушысы өз саласының майталманы Леонид Ол 83 жасында мәңгілік белгілі дәрежеде үй ішінің Шефер еді. Бұлар көбіне Қоның бәрі де ерекше сыйкөз жұмды. Өзі сегіз құрәл-ауқатына әсерін тигізстанай шаһарындағы орталап, олардан үлгі алуға тысақ көтерген болатын. Солық стадионда бас қосатын. рысатын. Өйткені, әулеттің бей қойған жоқ. дан бұл күндері екеуі ғана Шаңырақтағы барлық Мұның есінде 1985 жыл басшысы Қаппас ағамыз кеқалды. Олар әпкесі Гүлзия ауыртпалық Рузия апамыерекше сақталды. Себебі, шегі қанды майданды бажәне өзі. здың иығына түсті. Ауылқыркүйек айында Ульястан кешкен ақсақал еді. новск қаласындағы хаҰлы Отан соғысында нағыз дағы барлық еңбекке жарамды азаматтар біртіпдеп СПОРТ АДАМДЫ лықаралық марафонға қақазақ жігітіне тән батылмайданға аттанды. Олардың ӘРДАЙЫМ ШИРАТАДЫ тысып, онда 100 шақыдық пен ерлікті көрсетті. бір қатары оралды. Кейрымдық жерді 10 сағатта Ол бибіт өмірде де өз қатабіреулеріне топырақ жат рынан қалмай үнемі алғы Төлепберген Қаппасұлы жүгіріп өтті. 32 талапкержұрттан бұйырды. дің арасынан қазақ жігіті шептен көрінді. Алайда 1971 жылы өзі туып өскен Бір отбасының шырайын елді-мекендегі орта мектөртінші болып келді. ғұмыры тым қысқа болды. келтіріп отырған Рузия апа тепті тәмәмдады. Қолына Төкең осы кезде 33-тегі 50 жасында күтпеген жерөзге қатар құрбыларымен азамат болатын. Содан ден қайтыс болды. кәмелеттік аттестат алған кейінгі мұның ғұмырынБұл кезде Төлепберген аға тылда жұмыс істеді. Уақыт- соң көп ойланып жатпапен санаспады. Жыл он екі дағы ең үлкен белес көрнебәрі 9 жастағы қара систан Қостанай мемлекетшілес Солтүстік Қазақстан рақ бала еді. Әлі кішкентай ай айналып келіп отыратын тік педагогикалық инстиболса да шаңырақта әкенің науқанды жұмыстардың бел тутының дене тәрбиесі фа- облысының орталығы Петортасында жүрді. ропавл қаласындағы үлкен жоқтығы бірден сезілді. Ол культетіне түсті.

жарыс еді. Оған Ресей мен Қазақстанның спортшылары қатысты. Ол 100 шақырымдық қашықтықты 8 сағат 22 минутта өтті. Бұл ол үшін үлкен жетістік болатын. Осындағы жақсы көрсеткіш өзін ерекше қанаттандырғаны сөзсіз. Ол күнделікті жүгіруді дағдыға айналдырғанына қаншама жылдар өтті. Таңертең ерте тұрып, жүгіріп бара жатқанын көресіз. Жылдың қай мезгілі болсын ауарайына қарамайды. Соған әбден үйреніп кетті. Ол жүрген жерінде салауатты өмір салтын ұстану жөнінде өзінен кейін келе жатқан жастарға үгіт насихат жүргізеді. Әлі қырыққа келмей 80-дегі шал секілді белдері бүкшейіп, күні бұрын «қартайған» інілеріне ағалық ақылын айтады. Себебі, дені сау адам қоғам байлығы. Ешкім де денсаулықты ақшаға сатып ала аламайтындығын күнделікті өмірден көріп те жүр. Сол себептен де қазір уақыттың өзгергенін, бозбалалардың ішкілік пен темекі тартудан бойларын аулақ ұстауларын қалайды. Жеңгеміз Ольга Петровна шуваш қызы болғанымен, ұлттық дәстүр-салтымызды жақсы біледі. Қазақтың барлық асыл қасиеттерін бағалайды. Бұл күндері өздері 5 балаларына тағылымды тәрбие беріп, облыс орталығындағы өнегелі де ұлағатты жанұя болып отыр.

Көшеге есімі берілген тұлғалар

Ел сыйлаған азамат еді немесе көрнекті мемлекет қайраткері, жерлесіміз Әубәкір Қасымханов жөнінде МЕҢДІҚАРАНЫ АРДАҚТАУМЕН ӨТТІ Қостанай шаһарына есімі берілген азаматтар аз емес. Солардың қатарында қазақтар да жеткілікті. Мұны мен қалалық мәслихатта болып, ол жерден алған тізімді көргенде анық байқадым. Осы өңірдің атын шығарып, ғұмыр бойы қазақ еліне адал қызмет еткен ағаларымыздың бірі Әубәкір Қасымханұлы Қасымханов. Әрине, ол туралы жұртшылықпен сөйлесіп, олардың пікірін білдім. Қостанай облысының белгілі тұлғалары жайлы жазылған энциклопедияға жүгіндім. Осынау айтулы тұлға 1925 жылы 10 қазанда Меңдіқара ауданына қарасты Қаражар деп аталатын киелі қоныста туылды. Бәлкім осы ауылда болған үлкенді-кішілі қауым білетін болар, бұл өте табиғаты көркем жер. Кейіпкерім де өзге замандастары секілді кішкентайынан білімге өте зерек болды. Мұны онымен бірге өскен және балалық шақтары бірге өткен замандастары жақсы біледі.

Әбекең 1938 жылы сол ауданға қарасты Майлыағаш деп аталатын білім ордасын тәмәмдады. Содан кейін бұрынғы Введен ауданындағы Тобыл деп аталатын бекетте оқыды. Мұның тұстастары шынында да өте алғыр да табанды болды. Өйткені, олардың бәрі де білімсіз ешкім көздеген мақсатына жете алмайтындығын ерте түсінді. Сондықтан тек ғана алға қарай ұмтылды. Ол әлгі мектептің 9 сыныбын аяқтаған соң математика және физика мұғалімдерінің дайындық курсына қабылданып, өзінің зерделілігінің арқасында оны да ойлағандай бітірді. Сол жылдары бойында табиғи дарыны бар, өзіндік айтары мол парасатты жігіттерге үлкен сенім артылатын. Сондықтан ол 1942 жылы Ұялысай деп аталатын білім ордасында шәкірттерге дәріс берді. Сөйтіп, осы ауылдағы тұрғындардың балаларын оқытып, олардың келешекте ел қамын ойлаған азаматтар болып қалыптасуына бір кісідей үлесін қосты.

Баршаға белгілі, 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталып, елдегі арқа сүйер азаматтардың бәрі біртіндеп әскер қатарына аттанып жатты. Елді-мекендегі барша тіршілік өзі секілді әрі бұғанасы қата қоймаған қара домалақ балалардың иығына түсті. Мұның да майданға алынатын кезі келді. Сол себептен де 1943 жылы ақпан айында Меңдіқара аудандық әскери комиссариатына шақырылып, әскерге жіберілді. Осылайша ол сол жылдың тамызынан бастап, 1944 жылдың қаңтарына дейін кәдімгі қарша жауған оқ пен оттың ортасында жүрді.

БҮКІЛ ӨМІРІ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТКЕ АРНАЛДЫ Сол қанды майданда жүріп, оған үлкен сенім артылғандықтан 5-ші танк дивизиясының мотоатқыштар бригадасының жанындағы бөлімше командирі болды. Осындай шайқастардың бірінде асыл азамат ауыр жарақат алып, содан кейін писарь болып қызмет атқарды. Туған жерге 1945 жылы

оралды. Содан бүкіл ғұмыры еліміз бен халқымызға адал қызмет етуге арналды. Ол кезінде Алматы жоғары партия мектебін тәмәмдады. Сондай-ақ Ресейдің Челябі шаһарындағы педагогикалық және Алматыдағы зооветеринарлық институттарды да ойдағыдай тәмәмдады. Жерлестері оның 1946 жылдан бастап, Меңдіқара ауданындағы Көктерек мектебінде мұғалім болған кезеңдерін де ұмыта қойған жоқ. Кешегі әскерден темірдей тәртіпке үйреніп келген небәрі 21 жастағы жігіт ауылдастарының сыйлы азаматына айналды. Ал жоғарыда аталған партия мектебін аяқтаған соң ол бұрынғы Обаған қазіргі (Алтынсарин) ауданына партиялық қызметке жіберілді. Коммунист қашан да алғы шептің адамы болуға тиіс-ті. Сол кездегі талап дәл осылай болды. Ол жаңа ортаға тез бейімделді. Басында аудандық партия комитетінің бөлім меңгерушісі болып бекітілді. Осында өзін көрсетіп әбден ысылған соң, екінші хатшы болып тағайындалды. Сол шақтарда мұндай іскер

азаматтарды өңірдің өзге де аудандарына жіберетін. Бұл ең шалғайда жатқан Торғай аймағына барып, сондағы ағайындардың арасында қызмет етті. Осында алдымен халық депутаттары аудандық атқару кеңесінің төрағасы болса, көп өтпей қазіргі Жангелдин ауданы партия комитетінің бірінші хатшысы болып сайланды. Әубәкір аға мұндағы өткізген жылдардан көп жайды ұғынды. Басшылық жұмыстың ұңғыл-шұңғылын терең меңгерді. Ең бастысы, халықпен етене араласты. Кейбір жерлестеріміздің сөзіне қарағанда, ағамыздың ұйымдастырушылық, адами қасиеттері Қостанай облыстық партия комитетінің екінші хатшысы болып тағайындалған кезде барынша көрінді. Мұндағы кезеңдерде өңіріміздің экономикасының өркендеп, халқымыздың әл-ауқатын жақсартуға барынша ықпалын тигізді. Содан кейін оны Алматы қаласына жауапты қызметке шақырып, оған үлкен сенім жүктелді. Қазақ ССР Министрлер кеңесінің еңбек ре-

сурстары жөніндегі комитет төрағасы секілді лауазымды жұмыстарда болды. Салмақты да сабырлы тұлға зейнеткерлікке шыққан соң өзінің бар білгенін кейінгі жастардың зердесіне құйып, оларды ізгілікке тәрбиеледі. Бүкіл ғұмырын ұстаздыққа арнаған асыл апамыз Шаруан Мұхамедқалиқызы екеуі бес баланы тәрбиеледі. Бұлардың перзенттері Мая, Гүлнәр, Төлеген, Көбеген, Амантайлар да халық сыйлаған беделді мамандар. Ол бақытты жан еді. Өйткені, кезінде бірнеше рет республика Жоғары Кеңесінің депутаты болып сайланды. Кешегі Ұлы Отан соғысы мен бейбіт өмірдегі адал еңбегіне орай кеудесіне «Қызыл Жұлдыз», ІІ дәрежелі Отан соғысы, «Құрмет белгісі» ордендері және бірқатар медальдарды тақты. Оның дүниеден өткеніне де біраз жыл болып қалыпты. Көрнекті жанның өмірін қазіргі таңда 12 немересі, 9 шөбересі жалғастырып жатыр. Бетті дайындаған Оразалы ЖАҚСАНОВ

№40 (2948)  

Вторник, 23 мая 2017 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you