Page 1

№38 (2946) Вторник, 16 мая 2017 г.

www.top-news.kz

ЛИНИИ НЕ ВСТРЕТИЛИСЬ У пользователей социальных сетей вызвала недоумение пешеходная зона

gazeta@top-news.kz

WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

ОБРАЗОВАНИЕ В ВОПРОСАХ И ОТВЕТАХ

ХАЛЫҚТАР ДОСТЫҒЫ - БАСТЫ БАЙЛЫҒЫМЫЗ

Глава МОН рекомендовал директорам не подчинять себе попечительские советы

Өңірімізде барша ұлт өкілдері тату-тәтті ғұмыр кешуде

стр. 2

стр. 3

5 бет

Визиты

Стратегия стабильного роста

Премьер-министр РК обсудил с предпринимателями Костаная развитие бизнес-среды Непродолжительным, но содержательным был визит в Костанай Бакытжана Сагинтаева. В ходе рабочей поездки премьер-министр посетил ряд крупных предприятий, возведенных в рамках программы ФИИР, многопрофильный медицинский центр «Жемчужина Стомед Уральская», ознакомился с ходом реализации жилищного строительства по госпрограмме «Нурлы жер». Бакытжан Сагинтаев встретился с членами Регионального совета НПП «Атамекен» и обсудил с предпринимателями региона актуальные вопросы развития малого и среднего бизнеса. Участники встречи поднимали вопросы кредитования промышленных предприятий, развития проектов ГЧП, совершенствования системы госзакупок, снижения административных барьеров и повышения доступности кредитных средств. Также рассмотрели ход реализации Дорожной карты бизнеса. - Это моя первая поездка в Костанай, - подводя итоги, сказал Бакытжан Сагинтаев. - Если раньше Костанайская область олицетворяла для меня сугубо аграрный регион, то теперь я убедился, что у вас есть все условия для стабильного роста промышленного сектора.

В рамках визита премьер-министр побывал в многопрофильном медицинском центре «Жемчужина Стомед Уральская» | Фото Мешита ГАЗИЗА

Александр КУЗЬМИЧЕВ

Центр внимания

Процесс пошел Началась регистрация кандидатов в депутаты Сената Парламента РК По состоянию на 12 мая на одно место в Парламенте от нашей области претендуют 4 человека. Среди них - проректор КГУ им. А. Байтурсынова Женис Жарлыгасов, руководитель управления по делам религий Жанболат Умбетов, директор ТОО «Атамекен-Дос» Аскар Жабаев и ныне действующий сенатор Женис Нургалиев. Напомним, регистрация кандидатов в депутаты за-

вершится 7 июня. В качестве кандидатов в депутаты могут зарегистрироваться граждане РК не моложе 30 лет, имеющие высшее образование и стаж работы не менее 5 лет. Помимо этого, они должны постоянно проживать на территории страны 10 лет, причем не менее трех лет - в регионе, который будут представлять в Парламенте. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Приглашаем вас оформить подписку на газету

«НАШ КОСТАНАЙ»

СТОИМОСТЬ ПОДПИСКИ НА 2 ПОЛУГОДИЕ: для предприятий, учреждений, организаций всех форм собственности – 4800 тенге; для индивидуальных подписчиков с доставкой на дом – 3800 тенге; для ветеранов ВОВ, ветеранов труда, инвалидов, воинов-интернационалистов и лиц, приравненных к ним – 2700 тенге; для подписчиков по селу – 4200 тенге; для подписчиков приложения «Костанай спортивный» – 1200 тенге.

МЫ ЖДЕМ ВАС ПО АДРЕСАМ: – редакция газеты «Наш Костанай» (пр. Аль-Фараби, 90, 1 этаж, левое крыло, отдел подписки). Тел. 54-03-01; – главпочтамт, отделения связи КФ АО «Казпочта»; – ТОО «Экспресс-Пресса» (пр. Аль-Фараби, 119, каб. 215); – ТОО «Евразия-ПрессА» (пр. Аль-Фараби, 90).


2 СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

Вторник, 16 мая 2017 г.�

�№38 (2946)

Назначения

Автопром

Ротация кадров

Вклад костанайцев в «ЭКСПО»

До конца года могут смениться руководители еще нескольких ведомств Распоряжением главы региона Архимеда Мухамбетова от 10 мая 2017 года руководителем управления финансов Костанайской области назначена 49-летняя Алма Жусупова, до этого занимавшая должность заместителя руководителя этого ведомства. Примечательно, что Жусупова подлежала повышению в должности по результатам аттестации. В свою очередь Сауле Аймухамбетова, с 2006 года возглавлявшая это управление, назначена руководителем управления архивов и документации. Она сменила на этом по-

сту Гульжан Мендекинову, которая назначена руководителем управления по развитию языков акимата Костанайской области. А бывший начальник этого ведомства Жанболат Умбетов стал руководителем управления по делам религий. Изменения произошли и в управлении физической культуры и спорта. Свой пост «в связи с горизонтальной ротацией кадров» покинул Сергей Матвиенко. Его место вакантно, а сам Матвиенко пока не занял никакую должность.

Премьер-министр ознакомился с производством легковых автомобилей и автобусов на ТОО «СарыаркаАвтоПром»

Здесь ему показали общественный транспорт, который будет обслуживать гостей выставки.

По словам председателя совета директоров АО «ГК «Аллюр Group» Андрея Лаврентьева, всего костанайцам заказали 423 автобуса. Из них 20 уже отправлены в столицу. Автобусы марки IVECO Crossway собраны по итальянской технологии и соответствуют международСоб.инф. ным стандартам. Помимо дизельного двигателя, они Недоумение могут комплектоваться и электрическими. Это вызвало большой интерес у россиян. Автобусы будут выпускатьКривую разметку высмеяли ся двух модификаций, в том числе для перевозки детей. в российском сообществе Школьные автобусы марки Iveco Daily привлекли внимание и премьер-министра. У пользователей соцсетей - Такие автобусы нам очень вызвала недоумение пешенужны,- прокомментировал ходная зона, нарисованная Бакытжан Сагинтаев. дорожниками на переПремьер-министр осмокрестке ул. Баймагамбетотрел цех по производству ва-Леонида Беды. мелкосортного проката и заФотографию с этого слушал доклад о дальнейших участка дороги 14 мая опупланах предприятия. бликовали в популярном информационном сообществе Pikabu. Подписана она была просто - «Мастера по разметке». Пройти мимо нее не смог костанаец Boris Sknar›, который тут же разместил скриншот этой записи в местном паблике «Костанай 10 регион». В КГПИ на протяжении - Давайте опять похлопанескольких месяцев провоЛинии «не встретились» | дятся работы по энергетичеем популярности нашего Фото с сообщества Pikabu скому аудиту. Энергоаудит города на ресурсе Pikabu. Как всегда засветились… на базе крупных предприЕсли бы из-за чего хороше- розовый цвет бордюра. ятий проводится с целью - Гламурненько, - проком- определения показателей го, - написал парень. ментировал Дар Джинн. К слову, пользователи энергетической эффективК слову, о проблемах Pikabu не скупились на ности, получения данных об «комплименты» в адрес до- дорожной разметки в их рациональном использообластном центре уже рожников. вании, описания потенциала - Они художники, они так писали в «НК» («А я рисую энергосбережения и повына асфальте…», №36-37 от видят, - пошутил Алексей шения энергетической эф11 мая). Тогда инспектор Жиляев. фективности. На основании отдела ЖКХ г. Костаная - Все нормально, после собранных данных учрежЧингис Омаров отметил, дождичка разметка содению выдается экспертное трется, - вторил ему другой что если дорожники дозаключение, благодаря копускают ошибки в разметпользователь. торому становится понятно, ке, то сразу же устраняют - В забор не упирается, ее. Поэтому паниковать и то хорошо, - написала девушка под ником Долина местным автомобилистам не стоит. Солнца. Внимание подписчиков Валерия ВАХНЕНКО паблика также привлек

Дорожный казус

Бакытжан Сагинтаев по достоинству оценил автобусы местной сборки | Фото Сергея МИРОНОВА ТОО «СарыаркаАвтоПром» было образовано в 2010 году и является единственным предприятием, осуществляющим производство автомобилей полного цикла. Завод располагает высокоэффективными производственными мощностями, позволяющими выпускать до 50 000 автомобилей в год. На предприятии установлено современное роботизированное оборудование, не имеющее аналогов в Казахстане, посредством которого

осуществляются высокотехнологичные процессы сварки, окраски и сборки. Сегодня на производственной базе завода собирают модели таких брендов, как Hyundai, Peugeot, SsangYong, JAC, Ravon и коммерческую технику IVECO и JAC. По словам руководителя ТОО Сырыма Семейбаева, за три месяца этого года на предприятии был собран 481 автомобиль. В 2017 году компания планирует освоить мелко-

узловое производство автомобилей JAC S3 и Peugeot 301 (уже монтируется новая линия сварки кузовов), углубить локализацию путем создания индустриальной зоны в Костанае, создать собственную базу по производству автокомпонентов, а также наладить поставки на рынок России пассажирской и коммерческой техники JAC, Peugeot и IVECO. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Государственный подход

С целью снижения затрат

Фактор времени - повышение энергетической эффективности какие имеются недочеты. В первую очередь такие мероприятия необходимы самим учреждениям для увеличения эффективности производства и оптимизации потребления энергоресурсов. К примеру, у КГПИ, помимо основного учебного корпуса, есть еще 5 крупных объектов, которые также подлежат проверке. Кроме того, проверяются всевозможные системы, которые так или иначе затрагивают расход энергии – теплоснабжение, водоснабжение, канализация, воздуховоды,

вентиляции и другие. Процесс энергоаудита поделен на 4 этапа: подготовительный, измерительный, аналитический и заключительный. Как рассказал начальник хозяйственного департамента КГПИ Балга Даулетбаев, работы по устранению недочетов уже ведутся. - Прохождение энергоаудита позволяет определить фактические показатели энергоэффективности зданий, отдельных видов оборудования и технологических процессов, а также

значение их энергосберегающего потенциала, что в будущем позволит эффективно использовать бюджетные средства. Результатом является экономия средств за счет снижения энергопотерь, – подчеркнул Даулетбаев. Из 51 предприятия, заявленного в Государственный энергетический реестр по Костанаю, энергоаудит предстоит пройти еще 22 организациям. По данным специалистов, эта работа продлится до 2019 года включительно. Ксения МАЛИКОВА

Актуально

Следуя заданному курсу

Рубрика

Старт дан

В Костанае говорили о борьбе с коррупцией в сфере госуслуг

Сотрудники государственных структур ответили на горожан, поступивПосевная кампания набирает темпы вопросы шие на WhatsApp и в социальные сети Костанайского - рассказал руководитель филиала общенационального Практически все крупотдела земледелия и продвижения против коррупции ные сельхозпредприятия «Жаңару». области завершили закры- грессивных технологий управления сельского хоПроблемы снижения тие влаги и сев кормовых зяйства Салимжан Исено- уровня коррупции в сфере культур, продолжается манов. государственной службы распосадка серых хлебов. На В весенне-полевых расмотрели за круглым столом очереди сев основной яроботах текущего года будет представители РОО «Общевой культуры -пшеницы. задействовано около 25 национальное движение про- Общая посевная плотысяч тракторов, более 24 тив коррупции «Жаңару», щадь сельскохозяйствентысяч сеялок, около 9 тыс. Агентства по делам госслужных культур по области автомобилей и другой бы и противодействию корв этом году составит 5,2 рупции, департамента ЦОН млн га. Зерновые культуры техники. Полностью завершить посевные работы по Костанайской области. будут размещены на 4,1 планируется до 1 июня. - В настоящее время промлн га, или 79% ко всей блема коррупции является посевной площади, из них Александр КУЗЬМИЧЕВ одним из злободневных пшеница - на 3,6 млн га,

вопросов не только для Казахстана, но и большинства стран мира. Елбасы говорит о том, что гораздо легче бороться с причиной коррупции, нежели с ее последствиями, - отмечает директор Костанайского филиала общенационального движения «Жаңару» Дастан Жумабаев. – Мы все понимаем, что одного усилия госорганов противодействовать этому злу недостаточно, поэтому Президент страны задал курс на активизацию гражданского общества. В свою очередь представитель департамента ЦОН Зарина Жунусова пояснила, что для недопущения коррупционных правонарушений

проводится ряд внутренних семинаров с представителями уполномоченных органов. За 4 месяца 2017 года по области проведено 263 мероприятия. - ЦОНы были созданы для того, чтобы служить барьером для коррупционных правонарушений, - подчеркнула Жунусова. После всех выступлений директор КФ общенационального движения против коррупции «Жаңару» огласил вопросы горожан, часто поступающие к ним на WhatsApp и в социальные сети. Все ответы зафиксировали на камеру. Потом эти видеонарезки отправят по номерам телефонов костанайцев.

К слову, один из популярных вопросов от будущих водителей адресован руководству спецЦОНа. - Почему автоЦОН не может найти хороших поставщиков машин для сдачи экзаменов, ведь на тех автомобилях, которые имеются, невозможно ездить? – спрашивает местный житель. - В госзакупках мы сделали примечание, чтобы машины были «свежие». Также обращались в дирекцию, где нам пообещали предоставить новую технику. Но пока что вопрос не решился, - сказал заместитель директора департамента ЦОН Дидар Нагаев. Валерия ВАХНЕНКО


№38 (2946)�

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ 3

�Вторник, 16 мая 2017 г.

Ориентиры

Открытый диалог

Модернизация образования

Школа дипломатии

Школа должна учить, а семья - воспитывать

В КГПИ прошел круглый стол с участием медиаторов области

век. Главное условие - быть В Костанайской области студентом КГПИ. На заседаАссоциация медиаторов нии круглого стола ребятам открылась в 2012 году. За это выдали сертификаты об время были подготовлены профессиональные и непро- успешном окончании школы медиаторов. Для студентов фессиональные медиаторы. выпускных курсов обучение Перед началом заседания приравнивалось к повышеректор КГПИ Еркин Абиль нию уровня квалификации. подписал два меморандума По поручению Главы - с Ассоциацией медиаторов На сегодняшний день трое государства в Костанайскую выпускников приглашены Костанайской области и Дообласть в составе правительк сотрудничеству с Домом мом Дружбы. Уметь разрественной делегации прибыл шать конфликты, не прибегая Дружбы, - рассказала заведуминистр образования и ющая кафедрой АНК Ольга к судебным разбирательнауки РК Ерлан Сагадиев. В Евдокимова. ствам, в области умеют, о городской школе детского - Как будущему психологу, чем говорит положительная творчества он встретился мне просто необходимы эти статистика. с педагогической общезнания. Хочу стать професси- С помощью медиаторов ственностью области, где оналом своего дела. Медиатобыл успешно разрешен 21 рассказал собравшимся о ры - люди, которые безупречконфликт. В основном были проводимых министерством но владеют силой убеждения. зафиксированы бытовые реформах в системе образоВсегда восхищалась и буду вания. Е. Сагадиев: «В 2018 г. появится новый департамент по контролю и развитию образования» | споры, - сказала юрист Костремиться к таким же высоРост населения в КазахФото предоставлено управлением образования станайского Дома Дружбы там, - поделилась студентка 3 Ольга Кравченко. стане, который первым на департаментом по контрочеловек. При этом педагоги курса Екатерина Мишанова. диева, при осуществлении В сентябре 2016 в инстисебе ощутило образование, лю в сфере образования по будут получать 25-процентВ планах института перехода на трехъязычное туте открылась кафедра обозначил перед министервопросу аттестации школ. ную надбавку к заработной постепенно выходить на Ассамблеи народа Казахством проблему дошкольной образование, касающегося Должен появиться новый плате, предусмотренную областной уровень, ведь четырех предметов, перед стана, тогда же руководство подготовки детей. департамент - по контролю решило создать при ней старт в подготовке непрофесминистерством стоит задача министерством. - Наша задача сделать так, и развитию образования. Также Ерлан Кенжегалиподготовки кадров. В этом школу медиации и народной сиональных медиаторов уже чтобы 100% детей, занимаКасаясь вопроса создания дипломатии. евич сказал, что к началу успешно взят. ющихся в нулевых классах, а году 12,5 тысячи учителейпопечительских советов, следующего года должна предметников пройдут - В феврале текущего года это более 400 тысяч малыЕрлан Кенжегалиевич забыть отработана единая Ксения МАЛИКОВА языковую переподготовку нам удалось обучить 14 челошей, были готовы к школе. система управления образо- метил, что директора школ Дети должны не только полу- по различным программам, ЧС ванием, предусматривающая должны уважать их работу и в том числе и с отрывом чить необходимые знания, контроль за объемом домаш- ни в коем случае не пытатьно и уметь пользоваться ими, от производства. До конца ся подчинить их себе. них заданий при помощи года в республике должно придя в школу. Для этого На встрече также была электронных дневников. А разрабатывается единая про- быть сформировано около озвучена информация об информация о том, что пла1000 классов с преподаваграмма, пилотный проект В Костанае горела квартира нируется полностью освобо- уменьшении количества которой будет внедряться по нием на английском языке. препятствий для желадить учителей от бумажной Для Костанайской области всему Казахстану, - отметил ющих получить высшее рекомендовано иметь такой отчетности и так называЕрлан Кенжегалиевич. домашние вещи, - отмечают По предварительной образование, о планирова- версии, причиной пожара емых подворовых обходов класс в каждой второй Говоря о новой методике в ведомстве. – В результании увеличения образоваблагодаря внедрению Напреподавания государствен- школе. те возгорания пожарные стала детская шалость. тельных грантов и провоциональной образовательПри этом формирование ного языка, министр сказал, эвакуировали троих неИнцидент произошел 13 димой работе по переходу ной базы данных (НОБД), класса должно проводиться что главным в ней является мая в доме №25 по проспек- совершеннолетних детей, была воспринята педагогами на пятидневную учебную по желанию как самих учепринцип разговорности которые находились в доме ту Абая. неделю. аплодисментами. ников, так и их родителей, а чтобы ребенок смог говоодни. Как сообщили в прессПредполагается с 2018 количество занимающихся в рить на казахском языке. Никто из них не постраслужбе ДЧС Костанайской Сергей БИРКЛЕ области, горела квартира, них не должно превышать 15 года прекратить проверки По словам Ерлана Сагадал. Люди, проходившие расположенная на 9 этаже. мимо, вовремя вызвали Профи-стиль - В огне оказались балкон, пожарную службу. пластиковые рамы окон Валерия ВАХНЕНКО кухни и гостиной, а также

Министр образования и науки РК встретился с педагогами области

Без пострадавших

От Астаны до Абу-Даби

Пять золотых и две серебряных медали привезли студенты с WorldSkillsКazakhstan-2017 В столице завершился третий национальный чемпионат Worldskills Kazakhstan-2017. Главная цель конкурса - популяризация технических профессий, повышение статуса профессиональной подготовки по всему миру. Соревнования по профмастерству собрали около 300 молодых специалистов со всей республики по 30 компетенциям. На протяжении четырех дней сборная команда Костанайской области демонстрировала свои навыки по 10 компетенциям: сварочное дело, сухое строительство и штукатурные работы, поварское дело, электромонтаж, веб-дизайн, парикмахерское искусство, слесарное дело, сетевое и системное администрирование, обслуживание грузовых автомобилей, ремонт и обслуживание легковых автомобилей. В результате конкурсных соревнований в нелегкой борьбе за победу определились сильнейшие. Профессиональное мастерство принесло нашим участникам 5 первых мест

Победителей нужно знать в лицо | Фото Алексея КРАСНОВА и одно второе. Студенты Костанайского политехнического колледжа Александр Давыдов и Валерий Коцуренко стали лучшими по компетенциям «Вебдизайн» и «Электромонтаж», три золотых медали завоевали студенты Костанайского колледжа автомобильного транспорта: Виталий Кучеренко («обслуживание грузовых автомобилей»), Дидар Дисенов («Ремонт и обслуживание легковых автомобилей») и Роман Кударь («Сетевое и системное администри-

рование»). Второе место занял студент Рудненского колледжа строительства и транспорта Олег Бабкин («Слесарное дело»). Александр Давыдов уже второй раз принимает участие в столь престижных соревнованиях. И оба раза получает золото! - Нынче мне пришлось труднее. С участником сборной города Актобе меня разделяли всего один-два балла. Нам было дано четыре задания. То он обгонял меня, то я его. До последнего не знали, кто

станет первым. Поэтому, когда жюри назвало мое имя, очень обрадовался. Было бы неловко после прошлогоднего первого места стать вторым, - рассказывает молодой человек. Кстати, Александр Давыдов и Валерий Коцуренко уже уехали на международный чемпионат в Краснодар (Россия). А в октябре обладатели золотых медалей отправятся в Абу-Даби (ОАЭ) на мировой чемпионат. Светлана КУШЕКБАЕВА

Обратите внимание

Клещи атакуют Жертвами кровососущих все чаще становятся дети Только с начала мая в детское медучреждение поступило 10 обращений, тогда как в апреле их было 9. Как сообщили «НК» в травматологическом отделении областной детской больницы, в период с 1 по 12 мая к ним за помощью обратились 10 пациентов. 8 из них жители города, один - Карасуского района и один – Костанайского. Также от укусов клещей пострадали более 30 взрослых. Между тем собранные в конце апреля в Костанайском и Алтынсаринском районах клещи находятся на исследовании в местной лаборатории. А найденные в 16 районах и 4 городах области паразиты для более глубокого анализа направлены в Алматы. Результаты исследований будут известны позже. По словам и.о заместителя руководителя департамента по защите прав потребителей Рагуль Таженовой, клещи в нашем регионе не являются ин-

фицированными. Чего не скажешь о российских. К примеру, в июне 2015 года костанаец, вернувшись из Курганской области, почувствовал недомогание и обратился в медучреждение. Врачи выяснили, что мужчину укусил энцефалитный клещ. К счастью, на первых стадиях энцефалит излечим. После определенного курса лечения местного жителя выписали из больницы. - В этом году к нам в департамент обратилась горожанка, которая недавно приехала из Екатеринбурга. Только по приезде на родину женщина заметила клеща. Мы взяли его на исследование, - сказала Рагуль Таженова. Стоит отметить, что леса в Костанайской области не подвергаются обработке от кровососущих. За счет государственного бюджета обрабатывают только территории детских лагерей и лечебных санаториев. Валерия ВАХНЕНКО


4 ИНФОРМАЦИОННЫЙ ОТДЕЛ

Вторник, 16 мая 2017 г.�

�№38 (2946)

Сделка о признании вины Процессуальное соглашение - это соглашение, заключаемое между прокурором и подозреваемым, обвиняемым или подсудимым на любой стадии уголовного процесса или осужденным в порядке и по основаниям, предусмотренным УПК. Этот институт, который еще называют «сделка с правосудием», давно и широко применяется в различных правовых системах, направлен на ускорение процесса правосудия, позволяет сэкономить средства, затрачиваемые на судопроизводство Определение данному понятию дано в пункте 37 статьи 7 УПК «процессуальное соглашение - соглашение, заключаемое между прокурором и подозреваемым, обвиняемым, подсудимым на любой стадии уголовного процесса или осужденным в порядке и по основаниям, предусмотренным настоящим кодексом». Процессуальное соглашение может быть двух видов: - в форме сделки о признании вины – по преступлениям небольшой, средней тяжести либо тяжким преступлениям; - в форме соглашения о сотрудничестве – по всем категориям преступлений при способствовании раскрытию и расследованию преступлений, совершенных преступной группой, особо тяжких преступлений, совершенных ины-

ми лицами, а также экстремистских и террористических преступлений. Процессуальное соглашение не может быть заключено с лицами, совершившими запрещенное уголовным законом деяние в состоянии невменяемости или заболевшими после совершения преступления психическим расстройством. Различие между видами процессуальных соглашений состоит в том, что при заключении процессуального соглашения в форме сделки о признании вины судебное разбирательство заканчивается вынесением обвинительного приговора, по которому размер, вид наказания согласованы прокурором и обвиняемым (подсудимым) и приняты судом. При заключении процессуального соглашения о сотрудничестве после утверждения его прокурором области или приравненным к нему прокурором, их заместителями, а в отношении осужденного Генеральным прокурором Республики Казахстан, прокурор, подписавший процессуальное соглашение о сотрудничестве, незамедлительно принимает меры к организации раскрытия преступлений, являющихся предметом заключенного соглашения, и изобличению виновных лиц, а также рассматривает

вопрос о необходимости отмены либо изменения меры пресечения в отношении подозреваемого, обвиняемого в порядке, предусмотренном ст.153 УПК РК  Если по результатам проведенного расследования преступлений, относящихся к предмету процессуального соглашения о сотрудничестве, при способствовании подозреваемого, обвиняемого, подсудимого, осужденного изобличены лица, совершившие особо тяжкие преступления, преступления в составе преступной группы, а также экстремистские и террористические преступления, и в отношении виновных лиц постановлен обвинительный приговор, то прокурор принимает меры к выполнению условий процессуального соглашения о сотрудничестве. В отношении осужденного лица, заключившего соглашение о сотрудничестве и выполнившего его условия, прокурор обращается в суд с ходатайством в соответствии со ст.476-478 УПК РК об освобождении от наказания в порядке ст. 67 УК РК или условно досрочном освобождении от наказания в порядке ст. 72 УК РК. Необходимым условием для заключения процессуального соглашения в виде сделки о признании вины является согласие подозреваемого,

обвиняемого, подсудимого с подозрением, обвинением, его добровольное изъявление на совершение сделки, а также согласие всех потерпевших по делу, для заключения сделки о сотрудничестве – только добровольное волеизъявление. Заключение процессуального соглашения не является основанием для освобождения лица от гражданско-правовой ответственности перед лицами, признанными потерпевшими, и гражданским истцом. В досудебном производстве решение вопроса о возможности заключения процессуального соглашения принимает прокурор. Отказ прокурора от заключения процессуального соглашения обжалованию не подлежит, однако это не препятствует заключению процессуального соглашения в дальнейшем. Если все-таки в стадии досудебного или судебного производства заключено процессуальное соглашение о признании вины, суд разрешает дело в согласительном производстве. Рассмотрение дела в согласительном производстве предполагает сокращенный порядок рассмотрения дела как по срокам, так и по участникам процесса. В судебном заседании при согласительном произ-

водстве участвуют прокурор, подсудимый и его защитник. Потерпевший, гражданский истец и их представители в судебное заседание не вызываются. В судебном заседании председательствующий выясняет у  подсудимого, понятна ли ему сущность процессуального соглашения и согласен ли он с ним, обстоятельства заключения соглашения, соответствует ли процессуальное соглашение его волеизъявлению. Выясняет мнение защитника и прокурора относительно процессуального соглашения о признании вины, а также уточняет, поддерживают ли они процессуальное соглашение. После окончания рассмотрения процессуального соглашения председательствующий выясняет у подсудимого, какой срок ему потребуется для добровольного исполнения судебного акта в части имущественных взысканий, предусмотренных в соглашении, при этом выясняет его семейное и материальное положение. Согласно ч.3 ст.55 УК РК по делам, по которым выполнены все условия процессуального соглашения, срок или размер наказания за совершенное уголовное правонарушение не может превышать половины максимального срока или

размера наиболее строгого вида наказания, предусмотренного соответствующей статьей Особенной части настоящего Кодекса. Таким образом, в результате заключения «процессуального соглашения» в выигрыше остаются все участники процесса: сокращается объем работ следственных органов по доказыванию вины, сокращаются сроки получения потерпевшим компенсации за причиненный ущерб, для подсудимого сроки наказания и возможность возмещения ущерба в будущем в разумный срок, определяемый с учетом его мнения. В целом введение института «процессуального соглашения» значительно ускоряет досудебное производство по уголовному делу, упрощает судебное разбирательство. За истекший период с момента введения в действие института процессуального соглашения следует констатировать, что этот институт себя оправдал. Дела, поступившие с процессуальным соглашением о признании вины, а также заключенные в ходе судебного разбирательства, рассмотрены в короткие сроки и вступили в законную силу по истечении пятнадцати суток с момента их вынесения. А. БАЙЖУМАНОВА, судья суда №2 г.Костаная

Оцените деятельность судов Одним из приоритетных направлений совершения судебной деятельности является внедрение электронных инновационных систем, посредством которых повысится гласность и прозрачность судебных процедур, эффективность и объективность судопроизводства, доступность суда для населения. На сегодняшний день на интернет-ресурсе Верховного суда РК на базе «Судебного кабинета» стартовал пилотный проект по внешней оценке деятельности судов и судей (опрос). Проект «Внешняя оценка судов» реализован в целях получения объективной информации о деятельности местных судов и судей по отправлению правосудия и об организации работы судов. Респондентами анкетирования могут выступать только участники судебных разбирательств. Это истцы (заявители), ответчики, адвокаты, прокуроры, представители государственных органов, а также иные лица, зарегистрированные в сервисе. Для участия в анкетировании необходимо зарегистрироваться в сервисе

«Судебный кабинет» на сайте «http://office.sud.kz». Для того чтобы стать пользователем сервиса «Судебный кабинет», необходимо: 1) получить электронную цифровую подпись Национального удостоверяющего центра РК, которую можно получить в ЦОНах РК; 2) после чего с помощью электронной цифровой подписи необходимо зарегистрироваться в сервисе «Судебный кабинет» на сайте «http://office.sud.kz/form/ proceedings/services.xhtml». Также вы можете скачать мобильное приложение «Судебный кабинет», который обеспечивает доступ посредством мобильных телефонов. Для регистрации пользователя в мобильном приложении достаточно указания ИИН пользователя и номера мобильного телефона. На указанный пользователем номер мобильного телефона посредством СМС придет пароль для авторизации в приложении. Зарегистрированный в «Судебном кабинете» и пользующийся этим сервисом участник по делу в первую очередь заполняет исходные данные, т.е. указывает название области, наименование суда

и ФИО судьи, рассмотревшего дело, и в качестве кого он участвовал в процессе. Вторая часть анкетирования состоит из основных 10 вопросов, например, о доступе к правосудию, обеспечении состязательности в судах, соблюдении судьями судебной этики и др. Опрос проводится с 10 апреля по 1 июля 2017 года. Необходимо отметить, что результаты анкетирования и предложения напрямую поступают в главный орган судебной власти – Верховный суд Республики Казахстан, что исключает местное влияние на его результаты и итоги. После чего результаты анкетирования будут проанализированы ответственными сотрудниками аппарата Верховного суда и использованы, в том числе, квалификационной комиссией Судебного жюри при оценке действующих судей. Более того, результаты опроса будут также использованы для выработки дальнейших мер по улучшению работы судов. Диана СУЛЕКЕШОВА, главный специалист суда №2 г. Костаная

ПОДПИСКА-2017 продолжается Периодичность выхода газеты: два раза в неделю (вторник, четверг). Издание состоит из основной газеты «Наш Костанай» и двух приложений – «Костанай спортивный» - (спортивная жизнь города и области), «Наш дом» (полезные советы, мода, кулинарные рецепты и пр.).

НАШ АДРЕС: пр. Аль-Фараби, 90 (1 этаж, левое крыло, отдел подписки). ТЕЛЕФОНЫ ДЛЯ СПРАВОК: 8 (7142) 53-39-13, 54-03-01, 54-27-53.

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ НА САЙТЕ

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной директора 8 (7142) 54-27-53

www.top-news.kz WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Газета выходит 2 раза в неделю. Главный редактор: О. А. Лукаш. Тел. 54-27-53.

Шеф-редакторы: Куляш Турубаева. Тел. 54-37-58. Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-75. Ответственный секретарь: Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: 54-05-75, 39-41-13, 39-26-83. Бухгалтер: 54-69-71.

8 (7142)

54-03-01 gazeta@top-news.kz

Отдел подписки: 53-39-13. Отдел рекламы: 54-03-01. Верстка и дизайн: Алина Сушко, Виталий Клец. Печать офсетная. Газета отпечатана в  ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул.  Мауленова, 16. Объем - 2  печатных листа. Тираж номера - 3350. Заказ №926.

При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не  совпадать с  точкой зрения редакции. Подписной индекс: К-315. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


ҚАЛАМЫЗҒА ӘСЕМДІК ЖАРАСАДЫ Сейсенбі, 16 мамыр 2017 ж.

Бұл баршаны толғандырғаны жөн

6 бет

gazeta@top-news.kz

www.top-news.kz

ҚҰНДЫ МАҚАЛА ЖӘНЕ ДІЛ

ӨЗ САЛАСЫНЫҢ МАЙТАЛМАНЫ

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты тарихи мақаласы жайлы ой-толғам

Білікті дәрігер Бейсенбі Қожахметовтың есімі бұл күндері елімізге танымал

8 бет

7 бет

Ассамблея тынысы

Халықтар достығы - басты байлығымыз Өңірімізде барша ұлт өкілдері тату-тәтті ғұмыр кешуде

Қазіргі таңда Қазақстан халқы Ассамблеясы - еліміздегі барша ырыс пен берекенің, бірлік пен халықтар достастығының негізі. Бұл орайда біздің Қостанай облыстық Ассамблеясының да тындырып жатқан жұмыстары ересен десек қателеспеген болармыз. Ауызбірлік пен ынтымақ — өркендеудің қайнар көзі. Сондықтан өңірімізде халықтар арасындағы ынтымақты нығайтуға барынша назар аударылған. Бұл күндері Қостанай облысында да жүзден астам ұлт өкілі бір үйдің адамдарындай бақытты ғұмыр кешіп жатқаны белгілі. Егер өңіріміздің экономикасы өркендеп, халықтың әл-ауқаты жақсарып жатса, олардың да қосып жатқан үлестері қомақты. Жалпы, Қазақстан халқы Ассамблеясы республика өмірінде ерекше орын алады. Енді осы арада сөзіміз жалаң болмас үшін кейбір деректер мен дәйектерге назар аударалық. Мемлекетіміздегі беделді Ассамблея Елбасының «Қазақстан халықтары Ассамблеясын құру туралы» Жарлығымен республикамыздағы қоғамдық тұрақтылық пен ұлтаралық келісімді нығайту мақсатында 1995 жылы 1-наурызда құрылған болатын. Міне, қарап отырсақ, содан бері де арада 20 жылдан астам уақыт өтті. Аталған аса маңызды ұйымның

жұмысы жылдан-жылға жанданып келеді. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Ұлт Көшбасшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей басшылығымен талай өзге елдер таң қаларлықтай істер тындырылып, алдағы міндеттер айқындалды. Біздің экономикасы өркендеп келе жатқан облысымызда да көптеген игі істер жүзеге асырылды. Қазіргі таңда кейбір мәліметтерге сүйенсек, облыстық Ассамблеяның құрамында 50-ден астам адам бар. Олардың

дық, ауылдық осындай ақылдасар орындар жұмыс істейді. Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы өңірде ерекше аталып өтті. Қаншама қайырымдылық шаралары ұйымдастырылды. Сондай-ақ жылда айналып келіп отыратын Наурыз және басқа да мемлекеттік маңызы бар мейрамдарда көп ұлттың өкілдері өздерінің өнерлерін көрсетіп, жастарды Отансүйгіштікке тәрбиелеуде қыруар жұмыстар атқаруда. Өңірдегі белсенді Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, облыстағы тәжік-өзбек этно мәдени бірлестігінің басшысы Эргешбай Холметовтың тындырып жатқан істеріне жерлестеріміз дән риза. Ол мемлекеттік тілге де өте жетік. Қайырымдылық танытуда көпшілікке өнеге көрсетуде. Жүрегі жомарт азамат жылда «Жанұя» отбасылық үйінде болып, ондағы балаларға сыйлықтар тапДостық - ұлы күш | Суретті түсірген Алексей КРАСНОВ сырып, қуанышқа бөлейді. Басқа да игі істерге мұрындық болып жүр. ляк, чечен-ингуш, армян, нығайту болып табылады. бәрі де өз кәсібінің шеберОқырмандардың есінәзербайжан, кәріс, түрік Баршаға мәлім, осыдан лері, ортақ іске қомақты үледе болар, үстіміздегі жылғы және басқалар. біраз жыл бұрын облыс орстерін қосып жатқан таныОсы аталғандармен қатар сәуір айында Астана қалаталығында «Достық үйінің» мал жандар. сындағы Бейбітшілік және Қостанайда ғылыми-сарапашылу салтанатына мемСөздің реті келгенде, бір тамалық топ та өздерінің ал- келісім сарайында Қалекет басшысы Нұрсұлтан топ азаматтар жоғарыда дарына қойған мақсаттарын зақстан халқы Ассамблеаталған Қазақстан халқы Ас- Назарбаев қатысқаны көпясының ХХV сессиясы өтжүзеге асыруда өзгелерге самблеясының мүшесі екен- шілікке белгілі. өнеге танытуда. Олар бірқа- ті. Онда «Тұрақтылық, бірҚазір бұл мекен көптедігін де тілге тиек еткеніміз лік, келісім-жаңғырту негізі» тар шаралар мен игі істерген ұлт өкілдерінің жиі бас жөн. деген тақырып жан-жақты ге мұрындық болды. Оның қосып, ақылдасар киелі орСондай-ақ бұл күндері құрамында ғылым докторла- қозғалды. нына айналды. Бұл күнөңірде 17 этно-мәдени бірОсында болашақта жүзеге ры және кандидаттар бар. дері облыстық әкімдіктің лестіктері жұмыс істейді. асырылар қаншама маңызСонымен қатар облыс қоғамдық келісім коммуАл бұл Ассамблеяның қызбойынша бірнеше қоғамдық ды жұмыстар сөз болды. Енналдық мемлекеттік мекеметінің мәні мен мағынадігі мақсат - әлемдегі бәсекелісім кеңестері де месінің қарамағында 20-ға сына тоқталатын болсақ, кеге қабілетті 30 елдің қатаолардың алға қойған мақса- жуық этно мәдени бірлестік құрылғандығын айтып өтбар. Олар қазақ, орыс, укра- кен жөн. Оның ішінде облы- рына қосылуға барынша атты- республикамыздағы ұлсалысу. таралық бірлік пен келісімді ин, тәжік-өзбек, қырғыз, по- стық, қалалық және аудан-

Байқау жеңімпазы

Бала - бауыр етің

Республикада топ жарған

Бүлдіршіндердің сүйікті орны

ұстаз Арайлым Түлкенова жөнінде

Дружба ауылындағы №12 бөбекжай-балабақша туралы

Қостанай шаһарындағы №1 орта мектеп ұжымы балаларға сапалы білім, саналы тәрбие беруде өзгелерге өнеге көрсетіп келеді. Білім ордасының басшылығы да күнделікті жұмысты қадағалап, оның жемісті болуына айрықша назар аударады. Осындай қамқорлықтың арқасында мұғалімдер қауымы тек Қостанай емес, елімізде жақсы қырларымен көзге түсуде. Мәселен, осы жуырда ғана мектептің бастауыш сынып ұстазы Арайлым Түлкенова Алма-

ты шаһарында өткен «Талантты мұғалім - дарынды балаларға» деп аталатын байқауда ерекше көзге түсті. Бұл байқауды республикалық «Дарын» орталығы ұйымдастырды. Сөйтіп, ол Қостанай өңіріне үлкен қуанышпен оралды. Әріптестері оның табысына ортақтасып, ең ізгі тілектерін білдірді. -Арайлым Маралқызы 1-ші қазақ сыныптарына дәріс береді. Өте білімді, өз саласына аса жауапкер-

шілікпен қарайды. Ол бізге былтыр Қостанай педагогикалық колледжін үздік аяқтаған соң келген еді. Қызмет атқарғанына көп болмаса да алғаш күннен бастап, нағыз ұстазға тән асыл қасиеттердің бәрін де көрсетті. Қазір сабақ берумен қатар, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтында білімін одан әрі жалғастыруда,- дейді №1 орта мектеп директорының ғылыми-әдістемелік жұмыс жөніндегі орынбасары Ксения Грудупс.

Қостанай қаласының Дружба ауылында № 12 бөбекжай-балабақшасы көп жылдардан бері жұмыс істейді. Аталмыш балабақшаның басшысы Г.Алимова мен әдіскері Е. Ножниналар осы тәрбие орнының жарқын болашағы үшін өздерінің біліктілігі мен қажыр-қайратын аямай жұмсайды. Бұл балабақшада бастапқыда тек орыс топтары ғана болатын. Уақыт өте бұл елді-мекендегі ата-аналардың талап-тілегі бойынша қазақ то-

бы ашылды. Ол «Айгөлек» деп аталады. Жауапты қызметкерлер өздерінің міндеттеріне өте адал. Қазір бұл топта қазақ балаларымен қатар татар және орыс ұлтының бүлдіршіндері де тәрбиеленуде. Олардың әке-шешелері ұл-қыздарының мемлекеттік тілді терең меңгергендерін қалайды. Сондықтан перзенттерін осы қазақша топқа беріпті. Аталмыш «Айгөлек» тобының тәрбиешілері Жансая Тұрсынбаева мен Әсел Нұр-

гелдиновалар кішкентай бүлдіршіндердің танымын кеңейтер ойындар ұйымдастырып, қазақ тілін үйретуге айрықша ден қоюда. Жоғарыда есімі аталған Жансая Тұрсынбаеваның мемлекеттік тілдің қоғамымызда алатын орны жайында өткізген ашық сабағы лайықты бағасын алды. Онда өзге ұлт өкілдерінің қазақ тіліне деген қызығушылығы артып келе жатқандығы айтылды. Бетті дайындаған А. КӘКІМЖАНОВА


6 ӨҢІР ТЫНЫСЫ

Сейсенбі, 16 мамыр 2017 ж.�

�№38 (2946)

Өзекті мәселе

Қаламызға әсемдік жарасады Бұл баршаны толғандырғаны жөн

«О,дариға алтын бесік- туған жер, Қадіріңді келсем білмей, кеше гөр... Сүйем сені, туған ел-атамекен, Абзал анам сенсің ғой құшағың кең» деп, ақын Қасым Аманнжолов жырлағандай, әр-кімге өзінің туған өлкесі сі ыстық. Әйтсе де бұл жо-лы туған жерге деген ықықылас қалайша көрініс тауып уып жүр деген мәселе төңірегінегінде аз-кем сөз қозғасақ деп едік. Бұған көпшілік к тұрғындардың көп нәрсеге, сеге, оның ішінде тазалық мәсеәселесіне бейжай қарайтыны ны түрткі болды. «Қостанай-сүйікті қа-лам» деген жазудың шаһарһардың көрнекі жеріне ілініп, ніп, халықтың әр кез назарына ына ілігуінде үлкен мән жатқан қан секілді. Қостанай инфрақұрылымы, халқының ың саны, кескін-келбетінің ң тартымдылығы жағынан н Ақтөбе, Қөкшетау және өзге де облыс орталықтаарынан еш кем емес. Облыс, қала әкімдіктері тарапынан шаһарды абаттандыру тұрғысында атқарылып жатқан жұмыс аз емес. Айталық, өзіміз тұрып жатқан шағын аудандағы «Жастар» бульварына келушілер легі қашанда мол. Герцен көшесінде Қобыланды батырға тұрғызылған

суін қалайтын жандармен қатар, арамызда, өкінішке қарай, жалпы тазалыққа немқұрайлы қарайтын жандар да жоқ емес. Оларды, О ард , тіпті, тұрып жатқан үйінің ііші-сыртының тазалығы да әсте толғандырмайды.Оны айтатолғандырмайд кіреберісте біреу сыз, олар кіребе шыбықты нетастай салған ш аттап өтіп,я месе пакетті ат жіберіп, өз болмаса теуіп ж барады. жөнімен кете б көтеріп, Қашан өзің к орынға апақоқыс төгетін о тастағанша жата берып тастағанш Мұндайлар үшін тареді. Мұндайла залықтың құны көк тиын. көрсе де, Келеңсіздікті к кейіп таныкөрмегендей к кейбір жасы тып жүретін ке балаларына қанүлкендер балал береді екен дедай тәрбие бер қаласың. Кіреген ойда қаласы демекші,мұндағы беріс демекші сыдырылып, мүжілген қабырғалардағы түрлі қабырғалар жазулардан көз сурет, жазу сүрінеді. Иә,ешкім Иә,ешк де ештеңені ештеңен көрсетіп бүлдірмейді. Жабүлдірм мандық атаулы көзден тас таса жерде жасалады. Бұған жасала кіреберісте, үй кіребе сыртында, бұта сырты түбінде, түбін тіпті жол бойында жатабой тын т н қоқыстар, ты алабажақ жазуа аб ал лар куә. КөшелерК де іл ілінген түрлі сәнді бансә нерлерді әленер междеп сымеж зып я болмаса тілім-тілім етіп тілім тастауға да қоҚала тазалығы баршаға ортақ | Суретте автор

еңселі ескерткіш ұлттық рухымызға дем беріп, оған жақын тұста «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» деген екі тілдегі банде жазуы азу бар ба нердің ілініп тұруы Мәңгілік Еліміздің мәңгілік асыл құндылықтарын әспеттеуге үндеп тұрғандай әсер береді. Осы таяда ғана тротуарды бойлай судай жаңа орындықтар мен олардың жанында жаны ны ындда қоқыс салатын

жәшіктер қойылды.Иә,бәрі де қалалықтардың игілігі үшін жасалып жатқан қарекет. Тек осыны түсініп, барымызды бағалай білсек қой де дегің деқо ң келеді. е ед . Неге е е де сеңіз, қала көркі оның ттазалығымен, та залығымен, әсемдігімен толыға түседі. Тұрғынддарыарымыз үшін туған мекенге айналған ортақ о ртақ қалламыздың амыздың көркейіп, ажарлана тү-

лы баратындар ұшырасады. Лақтырған, әлеміштеп жазған адамды көре қалсаң, түтіп жеуге әзірсің. Өз басым ортақ үйімізге жүгіріп кіріп-шығып жататын балаларға үнемі ескерту жасап, қабырғаны бүлдіретін, кіреберісті ластайтын кімдер екенін білсеңдер, айтыңдаршы, өздерің тазалық сақтап жүріңдерші деп айтудан жалықпаймын. Жалданып айына бір-ақ рет тазалайтын әйелді күтпей-ақ, кейде шыдамай өзім сыпырып, жуып алатын кездерім де болады. Осы айтылғандардан-ақ ештеңеге алаңдамайтын адамдардың санасына қозғау салу тұрғысында ойлассақ деген ниет қылаң беретінін аңғару қиын емес. Баршамызға ортақ жалғыз Отанымыз- Қазақстанның гүлденіп, қуатты елге айналуы үшін, алдымен өз туған өңіріміздің көркейіп, абаттана түсуіне атсалысуымыз қажет. Ол үшін уақытпен үндесе сана-сезімімізді жаңғыртуға, заманымызға қарай амал жасауға бет бұрғанымыз абзал. Отан отбасынан басталады. Олай болса, жаман әдет-қылықтың тамырына балта шабуды әркім өзінің отбасынан бастағаны абзал. Қоғамдық маңызды осынау бір мәселе әуелі ет жақындардың арасында талқыға салынып, балабақша, мектепте тамаша жалғасын тауып жатса, нұр үстіне нұр. Айтпақшы, жүрек қалауымен бүкіл кіреберістің,

одан қала берді тұтас үйдің, ауланың тазалығын сақтап, ажарландыруға үлес қосып, көршілерінің алғысына бөленіп жүрген бастамашыл азаматтар қаламызда баршылық. Олар жайында бұқаралық ақпарат құралдары жазып та жүр. Осы орайда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жуырда баспасөздерде жарияланған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласында атап көрсетілген «Туған жер» жобасын жаппай қолдаудың қажеттігі айқын аңғарылады. Рухани жаңғыру айтылғанды жүрекпен түйсініп, саналы қабылдауды, сонан соң орындауды қажетсінеді. Қоғамдық маңызды мәселелерге көз жұма қарайтын, оларды білгісі де келмейтін жандардың санасына сілкініс әкелетін ілкімді іс-шара ретінде арнайы осы тақырыпқа жер-жерде жаппай диктант жаздыру(бұл, бір жағынан, сауаттылыққа ынталандыру болар еді), білім ордаларында ата-аналар жиналыстарын өткізу қолға алынса дейсің. Арнайы сценарий жазылып, театрларда спектакльдер қойылып жатса, кәнеки. Шынында да, қала тазалығы, оның әсемдігі тек басшыларға, осы салада еңбектеніп жүрген жұмыскерлерге ғана қатысты мәселе емес, сондықтан оған қоғам болып атсалысу қажеттігіне мән берелік, ағайын! Пиалаш СҮЙІНКИНА, ҚР білім беру саласының құрметті қызметкері

Ғибратты ғұмыр

Спорт

Ардагерге құрмет

Бас мүфтидің жүлдесіне жолдама

Қостанайда Камалбек Зәкіровке мемориалдық тақта орнатылды

Өткен сенбі күні Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының жүлдесі үшін қазақ күресінен ересектер арасында 4-ші республикалық турниріне баратын жолдама сарапқа салынды. Оған облыс көлеміндегі барлық қалалар мен аудандардан салмағы 74 келіден Мемориалдық тақта | Суретті түсірген Нүржан СМАИЛОВ асатын палуандар қатысып, бақтарын сынады. Күрестің жоғары деңгейді тұлға кейінгі жастарды Қостанай өңірі жұртшыде өтуіне есімдері елімізОтансүйгіштікке, патрилығына Қазақстанның еңге белгілі азаматтар - облыотизмге тәрбиелеуге көп бек сіңірген мұғалімі Кастық мешіттің Бас имаүлес қосты. малбек Зәкіровтың есімі Бұл күндері оның шәкірт- мы Бахытбек қажы Тәжімжақсы таныс. Өйткені, ол бет, Марат Жұрқабаев тері республикамыздың бүкіл саналы ғұмырын божетекшілік ететін «Социлашақ ұрпақты тәрбиелеуге бірқатар аймақтарынум & Я» қоғамдық бірлестігі да жемісті қызмет атқаарнаған ардақты жан. Ол кешегі Ұлы Отан соғы- рып жатыр. Ұлағатты ұстаз және Жанболат Үмбетов басқаратын облыстық дін оларды әрқашан мақтан сына қатысқан майданістері басқармалары ұйтұтатын. гер. Абыз ақсақал соҮстіміздегі жылы ғасырға ытқы болды. нау бір жылдары бірқатар Қатысушылар спорттолған ақсақалдың ұрпақтамектептер мен облыстық тың бұл түрінен шеберлікры оның есімін мәңгілік мұғалімдер білімін жетілқалдыру мақсатында облыс тері шыңдалғандарын көрдіру институтына басшысетті. Оларға жарысты ұйорталығындағы кезінде лық етті. ымдастырушылар да, ұлтөзі тұрған Баймағамбетов Соғыстан кейін де адал тық спортымыз десе ішкен еңбегі үшін үлкен құрметке көшесіндегі 168-ші үйдің қабырғасына мемориалдық астарын жерге қоятын забөленді. Қостанай қаласының құрметті азаматы атан- тақта орнатты. Салтанатқа мандастарымыз да дән риза болысты. ды. Шаһарымыздағы бедел- көпшілік қатысты.

күрестен жеңімпаздар анықталды

Марапаттау сәті | Сурет мешіттен алынды Сонымен, «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар»-демекші, бірінші орынды Жангелдин ауданындағы «Оспан қожа әулие» мешітінің өкілі Жұмахан Қасымханов жеңіп алды. Ал, екінші орынға арналған жүл-

дені Алтынсарин ауданындағы «Алдиярұлы Жанұзақ» мешітінің атынан қатысқан Берік Таласов иеленді. Жүлделі үшінші орынға Жітіқара аудандағы «Ержан Тәтішев» мешітінің жа-

мағаты Әділ Ищанов ие болды. Міне, бұл көрсеткіштер дін қызметкерлері арасында да, спорт жанданып, салауатты өмір салтына ерекше көңіл бөлініп келе жатқандығын көрсетеді.


№38 (2946)�

РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ 7

�Сейсенбі, 16 мамыр 2017 ж.

Құнды мақала және діл немесе ұлттық код, заң туралы не білеміз?

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінде жарық көрген «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты тарихи мақаласын оқып шықтым.

сым ханның қасқа жолы (16 ғ.), «Есім ханның ескі жолы» (18 ғ.), «Қара мола Ережесі» (1895 әдет-ғұрып, салт-дәстүрімізді негізделіп жасалған. 1885 жылы Шар өзені бойындағы Қарамола деген жерде жәрмеңке базарында бес уездің (Кереку, Қарқаралы, Семей, Өскемен, Зайсан) болыс, билері, белгілі бетке ұстар адамдаОл өткенімізге көз ры бас қосқан қыр қажүгіртіп, болашақты барзақтарының төтенше съезі лаудың, бүгінгі жеткен өтеді. Қазақтың ұлы ойшыжетістіктерімізді саралы, данышпан ақыны Абай лай отырып, алға ұмтылудың, сөйтіп жаңа биік беле- Құнанбаев сол съезде төске көтерілудің алғы шарт – бе би болып сайланып, сөз сөйлеп, патша өкіметінің бағдаршамы іспетті. заңы қазақтың әдет-ғұрып, Береке –бірлік, бейсалт-дәстүрі мен тұрмысыбіт өмір сүру, татулық, на үйлеспейтінін дәлелдейтуысқандық, қайырым, ізді. Сөйтіп үш күн, үш түн гілік, ізет – мәңгілікке, бір қыр елінің жаңа заң жотұтас ұлт болуға жетелеп, басын жазып шығады. Бұл тәуелсіздігімізді нығайта кейін «Қара мола Ережесі» түсері сөзсіз! Азаттық алдық, еркін ел- деп аталады. Ы. Алтынсарин де «Даміз. Тәуелсіздіктің арқалалық облыстарды басқару сында, дініміз, діліміз, ұлтжөніндегі «Уақытша ереже тық болмысымыз бен құндылықтарымыз жаңғырып, туралы. 1868 ж.» деген жазбасында Ережеге қарсылық алға басып келеді. білдіріп: «жер мәселесін Тіліміз, дініміз – діліміз. шешудің мұндай тәртібі Діл – баспасөзде жиі қолежелден қалыптасқан жерданылып жүрген «ментаді пайдаланудың халықтық литет» деген сөзге жақын. салт-дәстүріне қайшы кеДегенмен, «Діл категорияледі» [Үш томдық шығ. жисы менталитетке қарағанда логикалық шеңбері және нағы. 11 т. – 41б.] –деп жазұғымдық ауқымы кең, ұлты- ды. Ыбырай 1878 жылдың мыздың тарихына дүниета14 қаңтарында Торғай қанымына, дініне, әдет-ғұрласында өткен «Жылқыпына, мінез-құлқы мен ойны қуып алу мен ұрлыққа ын-сауықтарына байланықарсы шаралар туралы сты құбылыстарды дәлірек Торғай уезінің төтенше биаңғаруға үлкен рөл атқалер съезінің қаулысында» рады» - дейді философия да қылмыстық істерді хағылымдарының докторы, лықтың әдет-ғұрпына, салпрофессор Аманжол Қасат-дәстүріне негізделген «Қабек. зақтардың халық сотына» Ділім – көңілім, жүрегім, сүйеніп шешуді ұсынады. жаным, бар болмысым, Қазақ «Ерден кетсе де, өзім, елім, жұртым, тегім елден кетпек жоқ», «Аға өлдеген сөздердің баламасы сияқты. Таратып айтсақ, діл се, іні мұра» деп, ежелден – ана тілің, дін, әдет-ғұрып, келе жатқан салт бойынша күйеуі қайтыс болған салт-дәстүр, ұлттық дүнижас әйелді әмеңгерлік жолетаным, мінез-құлық, бар мен күйеуінің ағасына неболмысың, тәрбие. Яғни, діл-ұлттық кодымыз, ата-ба- месе інісіне жесірдің таңдауы бойынша қосқан. Сонда ба, әке-аналарымыздың оның балалары туыс-туғанболмыс-бітімі. нан бөлінбей, жетімдік көрЕлбасының «Мен Қамей өседі. зақстандықтардың ешқаАбай дайындаған «Қарашан бұлжымайтын екі мола ережесінің» 47-бабынережені түсініп, байыбыда «Күйеуі өлген жесір әйел на барғанын қалаймын. Біріншісі – ұлттық код, ұлт- сүйсе күйеуінің бір туысқан яки ағайына тиеді, сүйметық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру бол- се ықтияры өзінде» делінсе, «Жеті жарғының» ең соңғы майды. Екіншісі – алға бажетінші тармағы түгелдей су үшін ұлттың дамуына жесір дауы жайында. кедергі болатын өткенЫ.Алтынсарин «Орыннің кертартпа тұстарынан бор қазақтарының құда бас тарту керек» деуі сонтүсу, қыз ұзату, той жадықтан. сау дәстүрінің очеркі» еңТілің, дінің, ділің жоқ бегінде: «Жесір дауы деген болса, ұлттық қасиет те зор дау: ол дауға правосыжоқ. Ұлттық қасиетті – тіл, ойлау қабілеті, тәрбие, сал- на қол сұғылған қазақтың момындығы да, іс қозғат-дәстүр, әдет-ғұрып, псиуға оның ойының жоқтығы хология құрайды. Осыда бөгет бола алмайды. лар болған жерде ғана ұлттық сана қалыптасады. Осы Шет адамның мұндай ретте қол сұғуы жәбірленген жайтты ескерген Елбаадамның бүкіл руына қорсы «Ұлттық жаңғыру деген лық болып есептеледі, сонұғымның өзі ұлттық сананың кемелденуін білдіреді. дықтан бұл іске оның барлық руы жұмылады. СоныОның екі қыры бар», - деп, мен, қарсы жақтың мұндай ұлттық сана-сезімінің көкзәбір беруден бас тартпауы жиегін кеңейтуді, ұлттық екі жақтың ру араздығын болмыстың өзегін сақтай отырып, оның бірқатар си- туғызады. Оның соңы барымтаға не тіпті ашықтанпаттарын өзгертуді ұсынаашық ұрысқа апарып ды. соқтырады», - деп жазады Ата заңдарымыз – «Қа-

[Алтынсарин Ы. Таңдамалы шығ. Алматы, «Ғылым», 1994.- 147 б.]. «Мұндай жағдайда әйел әмеңгерлік дәстүр бойынша, өлген күйеуінің туған інісіне тиеді, ал егер оның туған аға-інісі болмаса, онда оның туысқандарының біріне күйеуге шығуы тиіс» деген жолдар, жоғарғыдағы Абай жазған «Қарамола ережесімен» үндес.

жеде қонақ ретінде күтілуге хақылы», - деп, бұл жеке адамдарға ауыртпалық келтіріп, шығынға батыратынын айтады. Шығынды билердің өздерінен ұстауға да болмайтынын, өйткені, олардың билік еткендері үшін алатын ақылары тым аз екенін ескертіп, сондықтан қалыптасқан әдет-ғұрыпты ескере отырып, билерді күтуге кеткен

Серікбай Оспанұлы | Сурет кейіпкерден алынды «Қарамола Ережесінің» 69-бабында: «Съезге шақырылған барша қызмет иелерінің ұстаған шығындары жұрт үстінен салынады. Сол шығындарды ел арасында старшын жиюшы болады... Кімде-кім тиісті түскен шығынын бермесе, билердің тергеуіне беріледі» деп көрсетілген [Қазақтың ата заңдары: Құжаттар, деректер және зерттеулер. – Алматы: Жеті жарғы, 2005. 5 том. -195 б.]. Ыбырай «Торғай уездік төтенше билер съезінің билер съезіне қатысушыларды күту үшін кететін шығын-

шығынды азаматтық және қылмыстық іс бойынша айыпты деп танылғандардан өндіруді ұсынады [Собр. соч. Алма-Ата, Наука, 1976. т.1. стр.88.]. Әділ, құптарлық шешім. Ыбырай жоғарыда айтып өткеніміздей, «Далалық облыстарды басқару жөніндегі «Уақытша Ереже туралы 1868 ж.» деген жазбасында Ережеге қарсылық білдірсе, Ахмет Байтұрсынұлы да «Қазақ халқын билеу туралы 1868-ші жылы шыққан уақытша положение» [Ақ жол. – Алматы, Жалын, 1991. – 282 б.] деген мақаласын-

Оқырмандар назарына Серікбай Оспанұлы - қазақтың көрнекті ақыны. Ол көптеген жинақтардың авторы. Журналист әрі публицист. Бүгін оның ой-толғамдарын көпшілік назарына ұсынып отырмыз. дар қаулысында» ескіден келе жатқан тәртіп бойынша жергілікті билік өкілдері мен билер жиналғанда жауапкерге жақын байдың үйіне түсіп, қонақжайлылық салтымен ол үй бағып күтетінін, тіпті, не керектің бәрін ақысыз-пұлсыз қамтамасыз етуге тиіс екенін түсіндіре баяндайды. «Съезге қатысушылары істің бір болуы себепті бір үйге түсіп, орналасуы мүмкін және мүддесі қаралатын тағы басқа кісілер де осы үйге түсіп, өзгелермен теңдей дәре-

да «Бұл положение бойынша қазақтардың болысқа, ауылға бөлінуі бұрынғы ретте қалып, әлеумет істері мұжықтардікі секілді басқарылатын болды» деп әр болыстың өкілі болып әр ауылнайдан елубасылар (елу үйден бір кісі), әр ауылнайдың өкілі болып әр 10 үйден бір онбасы сайланатынын айтып, елубасы, онбасылардың құқықтарына да тоқталып өтеді. Бұрын қазақтың қадірлі, халық қалаған билері билік айтатынын, биге дауласушылардың екі жағы

да келіп жүгінетінін, бидің билігі әділ саналып, оны ешкімнің бұзбайтынын да халыққа ұғынықты жеткізеді. А.Байтұрсынұлының бұл айтқандары Ы.Алтынсариннің мына пікірімен үндеседі: «Халық арасында ашықтан-ашық парақорлыққа жол берген және сол жағдайларға қазақтың билік басындағыларын да итермелеген елубасы мен онбасылар арқылы қызмет иелерін сайлауға қатысты туып отыр; болыстағы маңдайалды және құрметті қызметтің соңына түскен билікке таласушылар өзінің бар мал-мүлкін бір жібі қалғанша тарту етеді, ал жылы орынға жайғасып алған соң пара алу жолымен жаңағы кеткен шығынның орнын тездетіп толтыруға тырысады. Бұған қоса, әдетте әр сайлаудың нәтижесінде болыстықты бірнеше партияларға бөлген лауазымнан үміткерлер мен олардың жақтастары арасында бітпес өшпенділік туындайды, билік тұтқасын ұстап отырғандардың қысымшылығы күшейеді, әділетсіз шешімдер шығарылады, жәбір көрушілер тарапынан айтылған арызшағымдар толастамайды, т.б. Қазақтар дәл осындай зұлымдықты онбасылар мен елубасылардан да көріп отыр, өйткені, олардың жер дауын қараған кездегі әділетсіз шешімдері қазақ шаруашылығы үшін өмір мен өлімнің салмағына тең мәселелерді туындатады. Сондай-ақ бұл арада жауласушы жақтар бедел таластырады, құпия сауда мен астыртын бәсекелер жүреді, әрине, мұны жарлы-жақыбайлардың қалтасы көтере қоймайды». Ұқсастық себебі – екеуі де бір Ереже туралы әңгіме қозғап отыр, тілек-мүдделері бір. Абай: Болыс болдым, мінеки, Бар малымды шығындап. Түйеде қом, атта май Қалмады елге тығындап. Сөйтсе дағы елімді Ұстай алмадым мығымдап... Ахмет: «Сайлау сұмдығы, бүліншілігі осыдан шықты: сайлау үшін ақша төгу, кісі өлтіру – бәрі осыдан пайда болады. Неше түрлі жаманшылық жолмен жеңіп тұрған жағы билердің бәрін өз жағынан сайлап шығарады» [Осы күнгі соттың тәртібіндегі кемшіліктер, Ақ жол. – Алматы, Жалын, 1991. – 294 б.] Ыбырай: «Далалық облыстар жөніндегі Уақытта Ережені халықтың салт-дәстүрімен, тұрмыстық жағдайларымен және мұндай істерге қазақтардың көзқарасымен байланыстыра отырып, мұқият түрде қайта қарау қажет...» [Далалық облыстар жөніндегі Уақытша Ереже туралы. 1868 ж. Собр. Соч.в трех томах. Том.с.41],– десе, Абай: «Уә және назначение қылғанда тергеуі, сұрауы барлығына қарамаса өтірік

арыз берушілер азаяр еді, бәлки жоғалар еді. Уә және әрбір болыс елде старшина басы бір би сайланғандық, бұл халыққа көп залал болғандығы көрініп, сыналып білінді. Бұл билік деген біздің қазақ ішінде әрбір сайланған кісінің қолынан келмейді. Бұған бұрынғы «Қасым ханның қасқа жолын, Есімханның ескі жолын», Әз Тәуке ханның Күл төбенің басындағы күнде кеңес болғанда «Жеті жарғысын» білмек керек» [Абай шығармаларының екі томдық толық жинағы. – Алматы, Жазушы, т.2. 2005. – 92 б.],– деп жөн-жосығын айтады. Ыбырай: Саны жоқ, сапасы жоқ сапырылысқан Он үйге бір би болған келді кезге. Абай: Болды да партия, Ел іші жарылды... Ахмет: «Егерде закон жалғыз ғана жұрт игілігі үшін шығатын болса, хұкімет қазаққа айтар еді: өзіңе пайдалы боларлық закон жобасын өзің жасап, закон шығаратын орынға, яғни Г. Думаға депутаттық арқылы кіргіз деп. Оны істемей, жобаны хұкіметтің өзі жасап отыр. Олай ететін себебі...Хүкімет өзі жасаған жобасын өз мақсатына қолайлап, өз деген мақсатына сондай жолдармен жетерлік етіп жасайды. Хұкімет қолайлаған жоба халыққа да қолайлы болар ма?» [Закон жобасының баяндамасы. Ақ жол. – Алматы: – Жалын, 1991. 280 б.]. Әрине, сол кездегі үкімет шығарған заң қазақтар үшін өте қолайсыз. Оның астарында отаршылдық мақсат-мүдде жатқанын Ыбырай, Абай, Ахмет те білді. «Ресей империясының отарлау саясатының жолындағы үлкен кедергі – қазақ жерінің тұтастығына негіз болған билердің соттық жүйесі, сондай-ақ көшпенділердің өмір-салтына «халық билігіне», демократия мен әділ сотқа бейім әдет-ғұрып құқығы мен «жарғы» заңдары болды» [Қазақтың ата заңдары: құжаттар, деректер және зерттеулер. – Алматы: Жеті жарғы, 2005. – 5 б.]- деп академик С. Зиманов атап көрсеткендей, олардың көксегені қазақ елінің бірлігін жойып, тілінен, дінінен бездіріп, орыстандыру саясаты болатын. Соны сезген ұлт зиялылары қазақ даласының саяси өміріне Ресей заңдарын енгізуге қарсылық білдіріп, қазақ әдет-ғұрып жүйесін қалдыруды ұсынды. Ыбырай, Абай, Ахметтердің осы жолдағы айтқан ой-пікірлерінің бір-бірімен астасып, қабысып жатуы–мақсат-мүделерінің бірлігінен, ел тұтастығын көздеп, халыққа жанашырлықтан туындаған үндестік еді. Серікбай ОСПАНҰЛЫ, Ақын, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының профессоры


8 ДЕНСАУЛЫҚ

Сейсенбі, 16 мамыр 2017 ж.�

�№38 (2946)

Өз саласының майталманы

немесе білікті дәрігер Бейсенбі Қожахметов туралы толғаныс АДАМГЕРШІЛІК ҚАСИЕТІМЕН ДАРАЛАНҒАН

ету бақыты бұйырды. Аурухана басшылары оған үлкен сенім артқандықтан өз қызметіне құлшына кірісті. Содан бері де Қай салада болсын өз арада қаншама жылдар өткәсібін терең меңгерген ті. Кешегі жас жігіт емдеу жандар аз емес. Қостанай орнындағы ең білікті де өңіріндегі ақ халатты абзал құрметті мамандардың қажандардың қатарында Бейтарына қосылды. сенбі Әубәкірұлы ҚожахмеӨзінің алдындағы аға товтің де өзіндік алар орбуын өкілдерінен көп ны ерекше. Өйткені, ол әржайды үйренді. Бұған өнедайым адамгершілік қасиге көрсеткен белгілі гаетті жоғары қояды. строэнтеролог Владимир Онымен таныс - біліс Лобков шәкірті жайлы: болғаныма да біраз жыл„Бейсенбі Әубәкірұлы өте дардың жүзі болды. Сонталантты дәрігер. Ол халық да байқағаным, қандай құрметіне бөленген азажетістіктерге жетіп, әріптемат. Қазіргі таңда өңірдегі стерінің арасында көзге таңдаулы әріптестердің түсіп жатса да өзін жоғабірі. Бұл күндері өзі де қанры қоймайды.Сол баяғы қашама жастарға ұстаздық рапайым қалпын ұстанады. етіп жүр„ деп өзінің жылы Жақында онымен бір халебізін білдірді. барласқанымда Алматыда Біз ол басқаратын жүргенін білдім. Алайда ол терапевтік бөлімшеде де туралы түйгенім де аз емесболып, ондағы әріптестеріті. Біздің қазақ „Жақсының мен тілдестік. Мәселен, жақсылығын айт нұры таосындағы білікті дәрігер сысын „ демей ме? Айсұлу Қосылбайқызы Жалпы, ол туралы ҚостаИсмұхамедова өздерінің най өңірі жұртшылығыбасшыларының өте білікның пікірі өте жоғары. Өз ті әрі жан-жақты дәрігер саласын жетік меңгерген екендігін ерекше бір ардақты жан қазіргі таңда мақтанышпен айтып өтті. облыстық аурухананың Сондай-ақ оның сырқаттерапия бөлімшесін басқатарға әрқашан да айрықша рады. бір құрметпен қарап, үнемі Осынау бөлімше қашан біліктілігін арттырып, да өзінің тазалығымен, қызәріптестеріне қамқорлық меткерлердің халыққа детанытып жүретіндігін де ген ерекше ықыластарытілге тиек етті. мен, медбикелерінің жауапҚазіргі таңда бұл аталған кершілікті терең түсінетін бөлімшеде жалпы 33 адам қасиеттерімен дараланады. жұмыс істейді екен. 25 төКез келген азаматтық әу сектік орын бар. Бейсекең баста алдына қойған биік әрқашан да қарамағындағы мақсаты болады. Ғұмыр қызметкерлердің еңбегіне бойы осы таңдаған кәсібі дән риза. Өзі де күнделікжолында білім алады, аянті қызметіне таңертең ерте бай еңбек етеді, елі мен келіп, үйіне кеш оралады. Отанының белгілі тұлғасыБөлімше меңгерушісіна айналады. Кейіпкерім 1957 жылы Бейсенбі Қожахметов | Сурет кейіпкерден алынды мен ұзақ сөйлестік. Оның әрбір сөзінен біліктілігі, 4 шілдеде облыс орталығы парасаттылығы, имандыараласатын кісілері де аз яғни Қостанай шаһарынбілім алды. Бұлардың бақыСодан ол әлгі аталған лығы айқын сезіледі. Бір да туып-өсті. Әкесі Әубәкір емес-ті. Бұл шаңырақ иелері ты болар, жоғары оқу ораудандағы „Новопокров„ кешегі қанды майданды ба- есімі облыстық мешітнында кіл өз саласын жетік кеңшарындағы ауруханаға жерде басшы болғанына да 20 жыл болып қалыпты. ке берілген дін қайраткері стан кешкен ардагер боламеңгерген ғалымдар дәріс бас дәрігер болып жауапОл 1993-1997 жылдар аратын. Қашан да адамдық қа- Аймағамбет Спанов ақберетін. ты қызметке кірісті. Сегіз лығында Қостанай облысысақалмен де өте сыйласты. сиетін жоғары қоятын абСтуденттік жылдар да қырлы,бір сырлы білікның бас терапевті ретінҮкітай апамыз ғұмыр зал жан құрметті демалысқа өте мазмұнды да есте қаті маман жаңа ортаға тез де де өзгелерге өнеге көрбойы үй шаруасымен айна- ларлықтай өтті. Таңдаған шыққанша пима-байпақ сіңісіп кетті. лысты. Бұл шаңырақта дайындайтын фабрикакәсібін терең меңгерген Жергілікті халықпен тон- сетті. Кім болсын өзінің Бейсекеңнің әпкесі Күлда алдыңғы қатарлы мажігіт оны 1980 жылы ойның ішкі бауындай аралакәсібіне деген біліктілігі дірайхан да бойжетіп, мандардың бірі болды. дағыдай тәмамдап, қолысып, өзін осы жердің бір мен адами игі қасиеттеріата-анасының сенімін ақта- на диплом алғаннан кейОл негізі өзіміз қасиетазаматындай сезінді. Бұл мен жұртшылықтың алдынті деп ардақ тұтатын Торғай ды. Ол кезінде Қостанай ін өзінің жастық шағы өтелді мекенге жақын орнамемлекеттік педагогикалық кен өңірге оралды. Сөйтіп, өңірінің Ақкөл деп аталаласқан „Куйбышев„ ауылы- да беделге ие болып, сіңірген еңбегіне орай лайықты институтын тәмәмдап, ұзақ облыстық ауруханада бір тын елді-мекенінің түлегі. ның тұрғындары да келіп бағасын алады. Өткен 34 жылдар бойы шәкірт тәрби- жыл интернатурадан өтті. Бұлар кезінде қазақ халқыемделді. жыл заяда кеткен жоқ. Кееледі. Қазір арамызда жоқ. ның басына нәубет болып Міне, сол кезден бері Өз мамандығын шексіз шегі қарапайым азаматтың Алайда інісі оны әрдайым төнген ашаршылықты да өзінің әу баста жүрегі қасүйетін дәрігер аз уақыткөрді. Сол шақтарды біздің сағынышпен еске алып лаған мамандығы бойынша тың ішінде жұртшылықтың баласы өзінің тынымсыз ізденісінің, терең білімінің отырады. қандастарымыз әлі күнжұмыс істеп, өңіріміздегі ең сыйлы азаматы болып ге дейін ұмыта қойған жоқ. маңдай алды дәрігерлердің кетті. Ол үлкенмен де, кіші- арқасында қазіргідей ерекӘйтеуір бауырларымыз біріне айналды. мен де тез тіл табысып, та- ше абыройға бөленді. АРМАН БИІГІНЕ Бейсенбі Қожахметов аш-жалаңаш жүрсе де налай сырқаттарды жазып, ЖЕТЕЛЕГЕН ЖОЛ Қазақстан Республикамысын ешкімге бермеді. отбасына аман-есен ораӨЗІ ДЕ ТӘЛІМГЕР сы денсаулық сақтау салаРухын түсірмеді. луына өзінің тікелей сепОл яғни Бейсенбі АТАНДЫ сының үздігі. Тәжірибелі Содан Әубәкір ағамыз Қо- Әубәкірұлы Қостанай шаһатігін тигізді. де білгір дәрігер ретінде станай шаһарына 1928 жы- рындағы №15 мектептің таӘрине, ауылдық жерде 1981 жылы оған үлкен лы біржола көшіп келді. дәрігер көп бола бермейді. ғұмыр бойы жоғары санатбалдырығын аттап, біршасенім артылып, облыс орСоғыс аяқталып, майданСондықтан, бұған әмбебеп тағы маман атанды. ма уақыт білім алған соң талығынан әудем жерде Оның пікіріне қарағаннан оралған соң да жұрт қа- оқуын қаламыздағы №18 жатқан Ұзынкөл ауданына маман атануға тура келді. тарлы ғұмыр кешіп, туған Ауыл -ауылды аралап,талай да, өзі секілді ақ халатты орта мектепте жалғастыржолдама берілді. Бұл кезжерінің гүлденуіне бір ел ағаларының батасын ал- абзал жандар ғұмыр бойы ды. Осы жердің тұңғыш де Бейсекең тұла бойы жабіліктілігін жоғарылатып кісідей үлесін қосты. ды. Екі шаруашылықтағы түлектерінің қатарында стыққа тән жалынға толы отырулары керек. Өйткені, Ал бұлардың әулетінің 5 мың тұрғынның денсаесімі әрқашан да құрметқазақтың нағыз жігіті еді. өңір тұрғындары әрқашан абыройын асырып, бақ-дәу- пен аталады. улығын нығайтуға барын Қалада туып, жастай да бұларға үлкен үмітпен летін тасытқан яғни Бейсалды. 1974 жылы қолына кәмежан-жақты тәрбие алған келеді. Сол биік сенімнен сенбі бауырымыздың аяулы леттік аттестат алған соң Сөйтіп, бұл жерде біраз азамат қиындықтан қашпакөріну әрбір әріптесінің анасы Үкітай апамыз да өте көптен бергі арманын ды. Жыл он екі ай табанды- тәжірибе жинақтап, басты парызы деп түсінеді. кішіпейіл, қонақжай, бажүзеге асыру үшін Қараған- лық танытып, еңбектің қа- дәрігерлік кәсіптің қыры Бейсенбі Әубәкірұлы рын өзгелермен бөлісетін, ды қаласындағы медицира қазанында қайнаған ба- мен сырын әбден меңгероблыс орталығындағы сыйжүрегі игі адам болатын. налық институтқа құжауырларымыздың ортасына ді. Оған уақыт өте облыластығы жарасқан өнегелі Сондықтан ба, бұлардың стық ауруханаға қызмет тын тапсырып, алты жыл барды.

отбасының тірегі әрі ақылшысы. Жастай сүйіп қосылған аяулы жары Жаңыл Байызханқызы да азаматын ардақтап, оның тіршіліктегі әрбір игі қадамына қуанып отырады. Ол есеп саласының маманы. Отағасының жай-күйін қас-қабағынан сезеді. Ел алғысына бөленген азаматының алаңсыз жұмыс істеуіне қолынан келген жағдайдың бәрін де жасайды. Ерлі-зайыптылар өздерін өте бақыттымыз деп есептейді. Осы уақытқа дейін талай игі жақсылармен араласты. Көп кісілерге шапағаттарын тигізді. Екеуі Серік есімді ұлдарын өз қатарларынан қалдырмай өсірді. Перзенттері де ата-анасын жерге қаратпады. Өзі ерекше сыйлайтын әкесінің жолын қуып, дәрігерлік мамандықты таңдады. Ресейдің Екатеринбург қаласындағы медициналық академияны аяқтады. Бұл күндері акушер-гинеколог. Өз әріптестері арасында үлкен ілтипатқа ие болған. Әке балаға қашан да сыншы дейді ғой. Бейсенбі замандасымыз ұлының талпынысына шексіз риза. Оның абыройлы екендігін естігенде кеудесін ерекше мақтаныш сезімі кернейді. Бала бауыр етің деген осы емес пе. Өңірдің айтулы дәрігері, талай жастарға мықты тәлімгер болып жүрген азамат үшін үстіміздегі жыл есте қаларлықтай болмақ. Себебі, ол алдағы шілде айында мерейлі 60-тың асқарына көтерілмек. Әрине, бұл әрбір кәсіп иесінің өткен кезеңдеріне қысқаша есеп беретін шағы емес пе. Бұл тұрғыдан алғанда, оның мәртебесі биік, жемісті еңбегін қалай айтсақ та әбден тұрады. Иә, жылдар жылжып өтіп жатыр. Елбасының тікелей қамқорлығының арқасында республикамызда медицина саласы да өркендеп келеді. Емдеу орындарына қаншама заман талабына сай құрал-жабдықтар алынды. Облыстық аурухананың мамандары өте білікті. Мәселен, Бейсенбі Әубәкірұлы Қожахметов басқаратын терапевтік бөлімшенің барша дәрігерлері мен қызметкерлері де өздерінің төл міндеттеріне барынша жауапкершілікпен қарап, халқымыздың "Алтын алма, алғыс ал„ деген сөзін үнемі басты қағида ретінде ұстанады. Міне, Бейсекең бүгін де ерте тұрды. Бағыты облыстық аурухана. Көктемнің жайлы самалы жүзін аймалап, бойын сергітіп тастады. Жұмыс орнына тезірек жетуге асығып келеді. Өйткені, бөлімшені аралап, жаңадан емделіп жатқан жерлестеріміздің хал-жағдайын біледі. Оның күнделікті қызмет дағдысы осылай басталады. Оразалы ЖАҚСАНОВ

№38 (2946)  

Вторник, 16 мая 2017 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you