Page 1

№32 (2940) Вторник, 25 апреля 2017 г.

www.top-news.kz

gazeta@top-news.kz

ЗАРПЛАТА ВСЯ В ЗАПЛАТАХ П Полностью погасить задолженность – такое укад ззание дал аким области

WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

Я ШЕКСПИРОМ МЕЧЕН, ВОТ И ОБИБЛИОТЕЧЕН

ШАҺАРЫМЫЗ ҚҰЛПЫРЫП КЕЛЕДІ

Акция в поддержку книги и чтения собрала не менее полутора тысяч человек

Жадырап көктем айлары келгеннен бастап қала көшелерін тазалау жұмыстары басталады

стр. 2

стр. 3

5 бет

Злоба дня

Пишите письма... в инстанции Новый дачный сезон в Костанае начинается со старыми проблемами

Замакима Костаная Назарбек Конкабаев: «О проблемах дачники должны сообщать в инстанции»

Председатели садоводческих обществ жалуются на прописанных на дачах людей, ведущих асоциальный образ жизни, участившиеся кражи и мусор.

Свои претензии они высказали на собрании в акимате Костаная. К примеру, в двух садоводческих обществах - «Химик» и «КЖБИ», где в общей сложности насчитывается 700 дачных участков, возникла одна проблема – нет проезда к насосным станциям. - По ул. Гашека (недалеко

Акция

Чтобы в полку прибыло Принять участие в шествии может каждый По инициативе акимата города 9 мая, в 10:00 на площади перед областным акиматом состоится акция «Бессмертный полк». Это гражданско-патриотическое мероприятие становится знаковым не только для Казахстана и России. Список стран охватывает практически весь мир. Цель акции - сохранить память о героях той войны. Чтобы пройти в рядах «Бессмертного полка», необходимо принести портрет своего родственника - участника войны.

Люди должны видеть лица солдат ВОВ. Для этого необходимо изготовить штендер формата А3 (30х40) с фото или портретом. Если не сохранились фотографии фронтовиков, вы можете сделать штендер, на котором будут написаны имя, фамилия, отчество и воинское звание солдата. Приглашаем всех, кому дорога память о героях войны, сформировать наш «Бессмертный полк». Соб.инф.

Сегодня к насосной станции, что случись, не сможет подъехать ни скорая, ни пожарная службы | Фото Алексея КРАСНОВА

от моста КЖБИ – прим. автора) строят новый комплекс для отдыха, который необходим горожанам, а неподалеку находится наша насосная станция. Осенью прошлого года, когда въезд туда закрыли забором, мы обратились в отдел ЖКХ, просили помочь вывезти со станции аппаратуру. Нам пообеща-

ли решить эту проблему. Но, как говорится, обещать – не значит жениться, - говорит председатель СО «Химик» Сергей Пономарев. – Зимой станцию вскрыли воры и украли 4 насоса. Стоимость одного аппарата составляет около 500 тысяч тенге. Его товарищ по цеху председатель СО «КЖБИ»

Иван Буяновский отмечает, что в настоящий момент они не могут добраться до насосной станции, чтобы завести двигатели, так как к ней нет дороги. На месте проезда лежит брусчатка, по которой будут ходить пешеходы, чтобы полюбоваться берегом Тобола. - Если что случится, то к насосной станции не смо-

Приглашаем вас оформить подписку на газету

«НАШ КОСТАНАЙ»

жет подъехать ни пожарная машина, ни скорая, - негодует Буяновский. – Мы не раз обращались в прокуратуру, писали письма в отдел ЖКХ, но получали только отписки. В том, что проезд на станцию закрыли, обвиняют подрядную организацию. Окончание на стр. 2

СТОИМОСТЬ ПОДПИСКИ НА 2 ПОЛУГОДИЕ: для предприятий, учреждений, организаций всех форм собственности – 4800 тенге; для индивидуальных подписчиков с доставкой на дом – 3800 тенге; для ветеранов ВОВ, ветеранов труда, инвалидов, воинов-интернационалистов и лиц, приравненных к ним – 2700 тенге; для подписчиков по селу – 4200 тенге; для подписчиков приложения «Костанай спортивный» – 1200 тенге.

МЫ ЖДЕМ ВАС ПО АДРЕСАМ: – редакция газеты «Наш Костанай» (пр. Аль-Фараби, 90, 1 этаж, левое крыло, отдел подписки). Тел. 54-03-01; – главпочтамт, отделения связи КФ АО «Казпочта»; – ТОО «Экспресс-Пресса» (пр. Аль-Фараби, 119, каб. 215); – ТОО «Евразия-ПрессА» (пр. Аль-Фараби, 90).


2 СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

Вторник, 25 апреля 2017 г.�

�№32 (2940)

Итоги

Центр внимания

Динамика положительная

Ситуация под контролем

Состоялось расширенное заседание акимата Костанайской области На нем были рассмотрены итоги социально-экономического развития области за I квартал года. Говорили также о завершении отопительного сезона, ходе реализации программы развития продуктивной занятости и массового предпринимательства. О том, как сработали в первые три месяца года предприятия и организации области, доложила замакима области Роза Кемалова, отметившая, что во всех отраслях промышленности, за исключением сельского хозяйства, отмечен рост индекса физического объема. При этом показатели промышленного производства несколько ниже в Карабалыкском, Узункольском и Амангельдинском районах, а также в Аркалыке. В сельском хозяйстве он на 1,4% ниже по сравнению с таким же периодом прошлого года. Но и здесь немало положительных моментов. К примеру, на 1,5% увеличено поголовье КРС, а производство молока составило 65,1 тыс. тонн, или 101,4%. В целом достигнутый уровень производства в сельском хозяйстве позволяет сдерживать рост цен на продовольственные товары. Более 24 млрд тенге привлечено инвестиций в экономику области, что составляет 101,8%. На 2,5% выросли объемы строительных работ, годовой объем которых при плане ввода в строй 210 тыс. кв. метров жилья должен составить 70 млрд тенге. В области реализуется пилот-

ный проект по строительству 270 индивидуальных домов в рамках программы «Нурлы жер». Все более активней в области применяются механизмы государственно-частного партнерства. Как отметила Роза Кенесовна, наиболее преуспели в этом сферы образования, здравоохранения и спорта. Первый замакима области Гауез Нурмухамбетов, говоря о завершении отопительного сезона, сказал, что по сравнению с прошлым годом на 151 млн тенге увеличилась задолженность, теперь она составляет 710 млн тенге. А ведь к следующему сезону запланировано отремонтировать 21 км теплосетей и 105,1 км водопроводно-канализационных сетей. На сегодняшний день в области уже сформирован штаб по подготовке к отопительному сезону 2017-2018 гг. По начавшей действовать с этого года новой программе развития продуктивной занятости и массового предпринимательства за I квартал уже подобрали 1000 человек для подготовки кадров с техническим профессиональным образованием. Обучение начнется 1 сентября. В рамках краткосрочного профессионального обучения по 29 профессиям уже приступили к занятиям 1566 человек из 1708 предусмотренных. Всего по программе будет задействовано 28 организаций образования.

Факты налицо

Но подсчетам созданных комиссий, в области в десяти населенных пунктах пострадало 12 домов и 17 голов КРС.

За считанные дни, по словам акима области Архимеда Мухамбетова, две комиссии подсчитали ущерб, который понесли жители подтопленных поселков. В частности, в десяти населенных пунктах пострадало 12 домов и только пять из них подлежат сносу, остальные - ремонту. Второй комиссией, которая считала погибший скот, установлено, что утонули 17 голов КРС, 74 головы мелкого рогатого скота, 200 свиней, 600 птиц. Общий ущерб, по предварительным подсчетам, составляет 7 миллионов 300 тысяч тенге. При этом аким области ни словом не обмолвился о том, что люди остались без элементарного - посуды, электронной техники, холодильников, то есть всего того, что наживали годами. Многие не имеют даже постельного белья. - Со вторника начнем уже выдавать деньги, - сказал аким области Архимед Мухамбетов на внеочередной сессии областного маслихата. - Все восстановим, ни один человек не останется без внимания. Сергей БИРКЛЕ Он же озвучил официально, что только 103 дома в области было подтоплено, но всем вовремя была

Долг платежом красен

Задолженность по зарплате в регионе составляет около 60 млн тенге Согласно проведенным анализам, доля обращений, связанных с невыплатой или несвоевременной выплатой заработной платы, составляет более 70%. В течение 2016 года в отдельных районах были отмечены неоднократные факты образования задолженности, причем на одних и тех же предприятиях. На сегодняшний день задолженность по зарплате на производствах области составляет 58,9 млн тенге. В крупных должниках числится ТОО «Имсталькон», задолжавшее работникам 28,8 млн тенге, и ТОО «Стройпромгрупп-2030» - 13,6 млн тенге. - Более чем на 50 предприятиях имеются задолженности по пенсионным взносам и социальным отчислениям, - сообщил на заседании Антикризисного штаба заместитель акима области по социальным вопросам Марат

Аким области заверил, что ни один пострадавший от паводка не останется без внимания

Аким области встретился с жителями поселков, пострадавших от паводка | Фото Айбека ЖУЗБАЯ оказана помощь. Признался аким и в том, что есть участки дорог, которые пришли в негодность, но и они в скором времени будут восстановлены. Кстати, в 2017 году на ремонт дорог области выделено 25 миллиардов тенге, то есть на 10 миллиардов больше, чем в прошлом году. Также, по словам главы региона, организован фонд помощи пострадавшим от паводка, где уже

имеется 10 миллионов тенге. Зато депутаты были более выразительны в словах и пели дифирамбы акиму области, который посетил все подтопленные поселки и паводковую ситуацию держал на контроле. А негативная информация в интернете просто не соответствует действительности. Теперь остается надеяться, что мнения своих избранников придержи-

ваются и пострадавшие от водной стихии люди. Александра СЕРГАЗИНОВА P.S. В воскресенье, 23 апреля, Архимед Мухамбетов побывал в Карасуском районе. Делегация во главе с акимом области посетила поселки Джамбул, Зеленовка и Восток, наиболее пострадавшие от паводка.

Злоба дня

Пишите письма... в инстанции

Окончание. природных ресурсов. Начало на стр. 1 Вы писали официальные запросы туда? - спросил Жундубаев. - Наибольшая отмечается на таких предЧтобы решить нашу про- заместитель акима города Назарбек Конкабаев. – Поприятиях, как ТОО «Комблему, нужно либо убрать пания СТС-Бетон», ТОО забор по ул. Гашека и тро- чему члены садоводческих обществ только говорят «Тобол Керамик», ТОО туары либо сделать заезд о проблемах, почему не «Болашак А» и других. со стороны КЖБИнского Также заместитель главы моста. Но ни то, ни другое пишут в соответствующие инстанции? Будет все изрегиона отметил, что на нереально. ложено на бумаге, будет и сегодняшний день в режиВ СО «Пригородное» отрабатываться. Кстати, ме скрытой безработицы сложилась иная ситуация. работают пять предприПредставитель этого обще- по полигону ТБО должны ятий. Только в городе ства Леонид Потапчук рас- были проходить общественные слушания… Лисаковске на предприсказал заместителю акима - Мы знаем, как они ятиях, входящих в группу города Назарбеку Конкабапроходят. По переимеТОО «Арай-Холдинг»: еву о том, что за территонованию ул. Тарана и ул. «Лисаковскрудстрой», рией дач, в 300-400 метрах Герцена уже проходили «Алтын Омир» - 64 челооткрыли полигон ТБО. слушания. К обществу не века трудятся в режиме - Мы боролись два года прислушались, решили неполного рабочего дня. подряд, писали в разные наверху, и все тут, - посеА вот в ТОО «Имсталькон» инстанции, чтобы там не товали дачники. практически все работни- организовывали мусороВ свою очередь предки находятся в отпусках хранилище. Однако никаставитель садоводческого без содержания. Связано кие убеждения не помогобщества «Пригородное» это с финансово-экономи- ли. Нам отвечали, что все ческим состоянием предэкологические экспертизы отметил, что он ходил на приятий. пройдены, все в порядке. В это мероприятие и говорил, что если за дачными Аким области Архимед итоге с приходом первоучастками появится поМухамбетов дал указание го тепла оттуда повеяло в ближайшее время понеприятными запахами, - лигон, то люди забросят свои огороды, потому что гасить задолженность по негодовал мужчина. зарплате. - Этим вопросом должны они едут подышать свежим воздухом, покопаться заниматься департамент в земле, а не на свалку. Валерия ВАХНЕНКО экологии и управление

Председатель СО «Мичуринец» Александр Дзюба сообщил, что в этом году их дачные участки не раз подвергались нападению воров, ведь общество расположено на территории города и является проходимым местом. - За зиму было вскрыто около 80% дач. О каждой краже мы сообщаем в полицию, но она бездействует. Хочу сказать, что массовое воровство началось после того, как на дачах стали прописывать людей. И именно этот контингент людей «бомбит» дачные домики, - утверждает Александр Дзюба. – Нам нужен участковый инспектор, который сможет навести порядок, а также пешие и конные патрули. Только последние приходят на дачи утром, хотя кражи совершаются вечером и ночью. Просим пересмотреть график дежурства полицейских. - В зимнее время года мы не несем службу на дачах, но фиксируем каждую кражу и ищем преступни-

ков, - говорит заместитель начальника МПС Алибек Бермуканов. – Скоро на охрану общественного порядка на территории дачных участков заступят 6 патрулей – на машинах и пешие. Также рассматривается вопрос, чтобы полицейские дежурили на участках с 15:00 до 23:00. Жалобы дачников были запротоколированы и взяты на контроль. В свою очередь старший инженер УЧС г. Костаная Ерден Нуржанулы призвал всех соблюдать правила пожарной безопасности. - Около каждого дачного домика должны быть установлены емкости с водой не менее 200 литров, а возле мангалов – огнетушители. Также на дачах обязательны средства звуковой сигнализации для оповещения людей о пожаре. Дачникам необходимо самостоятельно обустроить и минерализованные полосы (опашки), - отметил Нуржанулы. Валерия ВАХНЕНКО


№32 (2940)�

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ 3

�Вторник, 25 апреля 2017 г.

Брифинг

Актуально

От приватизации до ликвидации

Светлое будущее

Бассейн и Дворец спорта выставят на торги Руководитель областного управления финансов Сауле Аймухамбетова встретилась с журналистами. Речь на встрече шла о ходе исполнения комплексного плана приватизации. Как известно, по плану приватизации с 2016 года по республике реализовано 198 объектов, что составляет с учетом реорганизованных и ликвидированных объектов 47%. Сумма реализации составила 51 млрд тенге. По словам Сауле Аймухамбетовой, этот показатель по Костанайской области составляет 77%. Всего же в нашей области в 2016-2020 годах запланирована реализация 24 субъектов. - На сегодняшний день 9 объектов продано на сумму 231 млн тенге, 8 объектов из этого числа находятся на ликвидации, а 2 сняты с торгов, - пояснила Сауле Туленовна. - Оставшиеся 5 объектов планируется реализовать до 2020 года. Из них сроки реализации четырех объектов, во исполнение поручения Президента РК, перенесены на 2017-2018 гг. Так, намечены торги по Центру ЗОЖ, а по рудненским ГКП «Рахат» и «Кун»

Два десятка предприятий сферы обслуживания и спорта будут реорганизованы в государственные учреждения | Фото Алексея КРАСНОВА объявлены конкурсы по оценке объектов. В 2018 году планируется выставить на торги ГККП «Бассейн города Костаная» и ГКПП «Дворец спорта города Костаная». В минувшем году по области после повторной инвентаризации всех предприятий выявлено 49 объектов, не отвечающих принципам YellowPages, так называемым «Правилам желтых страниц», законодательно закрепленным весной 2015 года для создания эффективной защиты бизнеса от действий госорганов, ограничива-

ющих конкуренцию. Из этого числа 16 организаций - бездействующие предприятия и организации, не проданные по результатам трех торгов - будут ликвидированы, а 5 организаций будут оптимизированы путем слияния, как, например, рудненские спортивные клубы «Аят» и «Куат», а также «Атлет» и Ледовый дворец. КГКП «Региональный центр переподготовки и повышения квалификации государственных служащих» планируется передать в республиканскую собственность.

Два десятка предприятий сферы обслуживания и спорта будут реорганизованы в государственные учреждения, в том числе детские центры и детские летние лагеря, доход от реализации путевок в которые будет поступать в бюджет. В конце встречи Сауле Аймухамбетова ответила на вопросы журналистов и сообщила, что в настоящее время создана единая информационная база данных по объектам приватизации по принципу «единого окна».

В областном центре продолжится работа по освещению улиц В плане 2017 года предусмотрено освещение участков улиц Толстого, Киевской, Хакимжановой, Ленинградской, Целинной, Сералина, Комарова, Гастелло, Валиханова, Пионерской и других. В п.Амангельды будет установлено освещение по улице Абая, в Дружбе фонари поставят на улицах 40 лет Октября, Парковая, 70 лет Октября. Об этом сообщил аким Костаная Базыл Жакупов на совещании в акимате города. На сегодня уличное освещение города составляет по протяженности 277 км и 8752 светильников различных модификаций, текущим содержанием которых занимается ТОО «Адал И». С 2016 года протяженность сетей освещения увеличилась на более чем

13 км. Ежегодно в рамках ремонта дорог меняются и линии электропередач. Но в то же время существует необходимость заменить еще около 30% светильников, отработавших в 1,5-2 раза больше нормативного срока. В 2016 году была проделана немалая работа по восстановлению сетей уличного освещения по ул. Каирбекова в границах улиц Курганская-Тепличный комбинат, ул. Солнечная в границах улиц Белинского-Жуковского, ул. Белинского в границах улиц Станционная-Солнечная, по ул. Красный Кузнец, ул. Герцена и в жилом массиве Дружба. В нынешнем году эта работа будет продолжена. Пресс-служба акима г. Костаная

Статистика

НЕбезопасный труд 18 смертельных случаев на производстве произошло в области за год

произошло в АО «ССГПО» Однако за 3 месяца теи три в убойном цехе ИП кущего года по сравнению Гусейнова. с аналогичным периодом По результатам специ2016-го число пострадавших на рабочем месте сни- альных расследований из 18 несчастных случаев на зилась на 21% - с 42 до 33. производстве, в результате Об этом сообщил закоторых погибли люди, в 14 меститель акима области была доказана вина работопо социальным вопросам дателей и лишь по остальМарат Жундубаев. ным 4 – вина работников. - В регионе за 2016 год - ССГПО – это сложное произошло 18 несчастных производство, здесь люди случаев со смертельным Сергей БИРКЛЕ исходом, 5 из которых в работают на карьерах, в шахтах… Все понятно. А Рудном, по 3 – в Костанае Место событий вот что сразу три смерти и Костанайском районе, произошло в убойном цехе 2 – Карасуском и по 1 в – в голове не укладывается. Аулиекольском, ДенисовЗдесь, по сути, не должском, Житикаринском, но быть вообще никаких Карабалыкском районах и травм, - заметил аким облаАркалыке, - привел неутести Архимед Мухамбетов. шительные данные Жундубаев. – Стоит отметить, что одновременной игры в Валерия ВАХНЕНКО три смертельных случая Дух Льва Толстого живет шахматы. Пока местные в книгохранилище. Так по К дате Каспаровы и Карповы крайней мере утверждали обдумывали ходы, решили сотрудники областной зайти в класс ментальной универсальной научной арифметики. Там мы увибиблиотеки, где проходила дели специальные счеты акция «Библионочь», проТерритория ДУИС на время превратилась - абакус, на которых юные водя экскурсию в святая в юрточный городок гении считают быстрее святых - отделе книгохракалькуляторов. Послушав, нения. как ими правильно пользои обычаев того или иного Здесь находятся редкие и 21 апреля сотрудники ваться, даже попробовали народа, - пояснила Молдауникальные издания. Есть, шести исправительных посчитать, но проиграли баева. например, газета «Сталинучреждений департамента второклассникам и с позо- уголовно-исполнительной В итоге первое место ский путь» за 1937-1941гг., ром сбежали оттуда. Решив системы отметили День заняли сотрудники косамая увесистая книга успокоить себя чаем, подлонии города Аркалыка Эммануила Канта с 1470 единства народа Казахстанялись выше и послушали УК-161/12, представлявшие страницами, другие редкие на. советы опытных садоводов. славянскую культуру. Внуэкземпляры. Основной По словам пресстри жилища кочевников фонд отдела состоит из 300 Основной фонд отдела состоит из 300 тысяч книг | Так что совместили прият- секретаря ДУИС по Костаони установили большую тысяч книг и 140 тысяч найской области Динары Фото Мешита ГАЗИЗА ное с полезным. А еще нас поразили ребята из школы Молдабаевой, в этот день печь, повесили иконы, а во периодических изданий. «Озат». Они демонстримечтав о доме, мы двинудворе разместили домашятий, где побывали корреВ книгохранилище постопредставители испраровали технику будущего: лись дальше и попали на них животных, сделанных спонденты «НК». ронним вход запрещен, и вительных учреждений роботы-машины выполигру «Что? Где? Когда?». вручную. На втором месте Вот вы, например, только раз в году можно региона на базе департаняли все приказы своих Первый же вопрос веду- представители УК-161/11, знаете, что будете делать попасть сюда. мента провели праздник. создателей. Я верю, что за которые угощали всех ровно через год? А я знаю! щей «О каком герое 1812 Акция в поддержку Для этого установили такими вот разработками года говорил Суворов: «Во Ваш покорный слуга будет книги и чтения в эту ночь юрты, в убранстве которых присутствующих блюдами будущее нашей науки. время штурма Измаила он собрала не менее полутора сдавать три комнаты из использовались различные татарской кухни. А третье Время пролетало незаместо завоевали работники тысяч человек. Сотрудники пяти: так по крайней мере командовал моим левым национальные стили. метно, народ все прибывал, флангом, но был моей следственного изолятора мне сказали в литературбиблиотеки организовали - Жюри, состоящее из а развлечения не заканУК-161/1. Они покорили ном салоне, где проходили правой рукой?» заставил увлекательную программу бывших начальников ИУ, чивались. Было даже жаль для посетителей. Интеллек- гадания по книге Булгакова зрителей быстренько заветеранов областного ДВД, компетентное жюри узбекуходить… йти во всемогущий «гугл», ским танцем-флешмобом. туальные игры, киногости- «Мастер и Маргарита». оценивало конкурсантов Если вы эту ночь провели не только по тому, как была но команда дала быстрее Также в рамках праздИ пусть у меня нет пяная, литературный квест, дома, то приходите сюда правильный ответ. Поника прошли концерт и тикомнатной квартиры, всевозможные мастерукрашена юрта или наднем. Книги ждут вас! пробуйте тоже ответить национальные игры. классы, ярмарка народных все равно было приятно крыт дастархан. Одним из правильно за одну минуту! ощутить себя хозяйкой ремесел - и это далеко не главных критериев конкурСветлана КУШЕКБАЕВА са стало знание традиций Валерия ВАХНЕНКО полный перечень меропри- большой жилплощади. По- Затем мы попали на сеанс

Ночной переполох

В ОУНБ им. Л.Толстого прошла акция «Библионочь»

День дружбы народов


4 ИНФОРМАЦИОННЫЙ ОТДЕЛ

Вторник, 25 апреля 2017 г.�

�№32 (2940)

Даулардың жекелеген санаттары бойынша дауларды медиация тәртібімен сотқа дейінгі реттеуді енгізу бойынша пилоттық жобаны іске асыру жолы Медиация - бұл үшінші бейтарап әділ жанжал нәтижесіне мүдделі емес тараптың қатысуымен өтетін дауларды реттеудің баламалы жаңа түрі. Аталған үшінші тарап ретінде медиаторды танимыз, ол даудың немесе сотта қаралатын істің қатысушыларының белгілі бір келісімге келуіне көмектеседі, сонымен бір мезгілде тараптар дауды реттеу мен оны шешудің шарттары жөнінде шешім қабылдау үдерісін толығымен бақылап отырады. Медиация ағылшын тілден аударғанда делдалдық деген ұғымды білдіреді. Медиация азаматтық, еңбекке қатысты, отбасылық және басқадай құқықтық қатынастарға байланысты, сондай-ақ ауырлығы шағын және орташа қылмыстық істер жөнінде туындаған дауларда қолдана алады. Азаматтар, сондай-ақ заңды тұлғалар медиацияға белсенді түрде жүгінген жағдайда сот жүйелеріне түсетін

ауыртпалықты айтарлықтай жеңілдетіп, соның арқасында анағұрлым ірі істердің шешілу сапасын арттыруға болады. Қазақстанда «Медиация туралы» Заң 2011 жылдың 5 тамызында күшіне енді.Бұл заң ҚР медиацияны ұйымдастыру саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, оны жүргізу қағидаттары мен рәсімін, сондай-ақ медиатордың мәртебесін айқындайды. Медиацияның басты мақсаты-қос тарапты бірдей қанағаттандыратын және дауласушылық деңгейін төмендететін өзара тиімді әрі өзі қолайлы, бейбіт келісімге келу. Сот өндірісінен айырмашылығы - медиация барысында «кінәлілер» мен «кінәсіздер» деген тараптар болмайды. Өйткені, бұл құқық саласы қылмыс жасаушылар қатарын біріңғай бас бостандығынан айыру жолымен жазалауды емес, адам құқықтары мен бостан-

дығын қорғауды және қалпына келтіруді көздейді. Басқаша айтқанда, медиация мүмкіндігіне қарай істі сотқа жеткізбеу мақсатын көздейді. Сондықтан, қазіргі танда даулардың жекелеген санаттары бойынша дауларды медиация тәртібімен сотқа дейінгі реттеуді енгізу бойынша пилоттық жобаны іске асыру және оны барынша тиімді ету басты мақсат болып отыр. Өз кезегінде, ҚР ҚПК-нің 85 бабына сәйкес, медиатор-бұл тараптар заң талаптарына сәйкес медиацияны жүргізу үшін тартатын тәуелсіз жеке тұлға болып табылады. Осы тұрғыда, медиатордың келесідей құқықтары бекітілген: 1) медиация тараптарына қылмыстық процесті жүргізетін орган беретін ақпаратпен танысуға; 2) медиация тараптары болып табылатын қылмыстық процеске қатысушылар туралы дерек-

Антикоррупционная политика в судах Закон Республики Казахстан «О борьбе с коррупцией» дает следующее определение коррупции - это не предусмотренное законом принятие лично или через посредников имущественных благ и преимуществ лицами, выполняющими государственные функции, а также лицами, приравненными к ним, с использованием своих должностных полномочий и связанных с ними возможностей либо иное использование ими своих полномочий для получения имущественной выгоды, а равно подкуп данных лиц путем противоправного предоставления им физическими и юридическими лицами указанных благ и преимуществ. К основным принципам борьбы с коррупцией относится равенство всех перед законом и судом. Соблюдение и реализация этого принципа очень важны в борьбе с коррупцией. Предупреждение коррупции в судах и правоохранительных органах является одной из задач, поставленных в Антикоррупционной стратегии Казахстана на 2015-2025 годы, утвержденной Указом Президента РК от 26.12.2014 г. О приоритетных направлениях работы по снижению уровня коррупции в судах в ходе расширенного совещания судей «Об основных направлениях предупреждения коррупции в судебных органах в рамках реализации «Антикоррупционной стратегии Республики Казахстан» рассказал председатель Верховного суда Кайрат Мами. В частности, речь идет о системе подбора и подготовки судейских кадров, укреплении независимости и справедливости правосудия, совершенствовании законодательства. В числе приоритетных направлений антикоррупционной работы также отмечены расширение международного сотрудничества по предупреждению коррупции в судах, взаимодействие со средствами массовой информации, социологические ис-

следования о деятельности судов среди общественности, а также использование в судах современных информационных технологий. Для активизации работы в этом направлении в департаменте по обеспечению деятельности судов при Верховном суде функционирует самостоятельное структурное подразделение отдел внутренней безопасности и предупреждения коррупции в судах. Аналогичные структурные подразделения образованы в канцеляриях областных и приравненных к ним судов. Координация деятельности территориальных отделов и определение перед ними задач возложена на отдел внутренней безопасности и предупреждения коррупции. Данными подразделениями на постоянной основе проводятся профилактические мероприятия, направленные на исполнение поставленных задач. Кроме того, для предотвращения коррупциогенных факторов в деятельности судейского корпуса и работников судов, и в целях быстрого реагирования, отделом ведется работа по так называемому телефону доверия (Call-центр). Костанайским областным судом утверждена Программа противодействия коррупции в судах области, которая включает в себя ключевые направления и основные подходы по борьбе с коррупцией. Следует отметить, что мероприятия по профилактике коррупции в судах проводились и проводятся на постоянной основе. В Специализированном межрайонном суде по уголовным делам Костанайской области проводятся мероприятия по противодействию не процессуальных контактов, коррупционных правонарушений и преступлений среди судей и работников канцелярии суда. Совместно с руководителем отдела обеспечения внутренней безопасности и противодействия коррупции проведены итоговые совещания, разъяснительная

работа по профилактике предупреждения правонарушений, по соблюдению антикоррупционного законодательства, с участием судей и специалистов суда, по соблюдению требований Законов РК «О борьбе с коррупцией», «О государственных секретах», «О государственной службе», «О судебной системе и статусе судей РК». В здании суда имеется ящик для жалоб и обращений граждан, на стенде суда размещена информация об имеющемся телефоне доверия 27-33-25, также размещены графики приема граждан руководством Верховного суда Республики Казахстан, Костанайского областного суда, ГУ «Канцелярия Костанайского областного суда» и председателем специализированного межрайонного суда. Усилен пропускной режим, ввиду рассмотрения судом уголовных дел о совершении особо тяжких преступлений. Еженедельно проводятся оперативные совещания по профилактике и предупреждению коррупции с участием судей и специалистов суда, также проводятся индивидуальные беседы с судьями и специалистами суда. В соответствии со ст. 9 Закона Республики Казахстан «О борьбе с коррупцией» судьи и специалисты суда своевременно и достоверно предоставили декларации о доходах и об имуществе в налоговые органы по месту регистрации, справки о приеме декларации направлены в ГУ «Канцелярия Костанайского областного суда» и вложены в систему «Е-кадры». Безупречная система правосудия является основным звеном системы обеспечения верховенства права - ключевого элемента эффективности антикоррупционной политики государства. А. САГИНДЫКОВА, судья Специализированного межрайонного суда по уголовным делам Костанайской области

термен танысуға; 3) қылмыстық-процестік заңға сәйкес кездесулердің саны мен ұзақтығын шектемей, медиация тараптары болып табылатын қылмыстық процеске қатысушылармен оңаша және құпия кездесуге; 4) тараптарға медиация тәртібімен татуласуға қол жеткізу туралы келісім жасасуға жәрдемдесуге. Сонымен қатар, аталған нормамен медиатордың төмендегідей міндеттері көзделген: 1) медиация жүргізген кезінде медиация тараптарының келісуімен ғана әрекет жасауға; 2) медиация басталғанға дейін медиация тараптарына оның мақсаттарын, сондай-ақ олардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіруге; 3) медиация рәсімін өткізуге байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге. Атап айтқанда, медиатор та-

раптардың келісуімен медиация рәсімін қылмыстық құқық бұзушылық туралы арыз бен хабар тіркелген кезден бастап және қылмыстық процестің үкім заңды күшіне енгенге дейінгі кейінгі сатыларында жүзеге асыруға құқылы болып келеді. Осы жайттарды ескере отырып, медиацияның басты артықшылықтарын атап көрсетсек, олар: - Бейресми және икемді процедурасы; - Тараптардың ресурстарын (уақыт және қаражат) үнемдейді; - Екі тараптың мүдделерін қанағаттандыруына ықпал жасайды; - Дауды жариялау мүмкіндіктерін барынша азайтады; - Қабылданған шешімдердің өз еркіндігімен орындалуын қамтамасыз етеді. Ойымызды түйіндей келе, «Медиация туралы» заң ел тарихымыздағы дала даналығын алып,

Адамның өмірі мен денсаулығы - бұл бағалы жетпес теңдік. ҚР Конституциясының 15 бабында әркімнің өмір сүруге құқығы бар делінген. Ешкімнің өз бетінше адам өмірін қиюға хақысы жоқ. Сондықтан да, жеке адамға қарсы қылмыстардың ішінде адам өлтіру аса ауыр қылмыс болып табылады. Сондықтан да ҚРның қылмыстық заңдылығымен аталған қылмыс үшін ең ауыр жаза көзделген. Осы тұрғыда, бұл санаттағы қылмыстық істерді қарау кезінде соттардан ұсынылған дәлелдемелерді зерделеу кезінде аса мұқияттылықты қажет етеді. Себебі адам өлтіру қылмыстық әрекеті үшін сотталушыны кінәлі деп тану немесе осы қылмыс бойынша оны ақтау сотқа, яғни мемлекет атынан шешім қабылдайтын тұлғаға, заңды дұрыс қолдану бойынша үлкен жауапкершілік жүктеледі. Сол себептен, соттар ұсынылған дәлелдемелердi жан-жақты және объективтi зерттеп, тиісті үкім шығару қажет.

Қостанай облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотымен 2016 жылы адам өлтіру деректері бойынша қаралған қылмыстық істерге тоқталатын болсақ, аталған мерзімде, сотпен барлығы 109 тұлғаға қатысты 82 қылмыстық іс қаралды, оның ішінде 65 тұлғаға қатысты жеке адамға қарсы санаттағы 48 қылмыстық іс қаралды. 48 істің ішінен 11 іс қарақшылықпен ұштасқан адам өлтіру деректері бойынша қаралған, яғни бұл адам өлтірудің аса ауыр санаты болып табылады, себебі қылмыс пайда табу мақсатымен жасалынағн. Адам өлтіру деректері бойынша сотты болған барлық 65 тұлғаның ішінен 11-і әйел азаматтары болса, 54-і еркектер болып отыр. Олардың көбісі 18-45 жас аралығында. Білім деңгейін айтатын болсақ, басым бөлігі орта білімді, ал 5 тұлғасы жоғары білімі бар азаматтар. Сонымен қатар, аталған қылмыстар бойынша сотталған

WhatsApp «НК» +7-776-000-66-77

тұлғалардың 34-і бұрын сотты болғанын, ал қалған 31 сотты болмағандығын атап кету қажет. Осы істерді зерделей келе, айтылуды қажет ететін жайт, бұл адам өлтіруге әкеп соққан негізгі себептің бірі сотты болғандардың осы қылмысты алкогольдік жағдайда жасауы болып табылады. Яғни, қазіргі танда осындай өкінішті оқиғаларды әкеп соқтыратын себептерді анықтау үшін және оларды болдырмау мақсатында күрделі шараларды қолдануын қажет етеді. Ойды түйіндей келе, ҚР Конституцияның 1 бабына сәйкес, Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары болғандықтан, қазіргі танда қалыптасқан жағдай назардан қалмауы тиіс. Ж. АСЫЛБЕКОВ, судья

«Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» ММ мемлекеттік қызметкерлері Мемлекеттік қызметкерлердің әдеп кодексін және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңын бұзу фактілері бойынша мына сенім телефоны бойынша хабарласу қажет 8 (7142) 54-48-54. Жұмыс кестесі: күн сайын (сенбі мен жексенбіден басқа) сағат 9:00-ден 18:30ге дейін, үзіліс сағат 13:00-ден 14:30-ге дейін.

«Қостанай қаласы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалары бөлімі» ММ мемлекеттік қызметкерлері Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын бұзу фактілері бойынша хабарлау үшін сенім телефоны 8 (7142) 50-01-71. Жұмыс кестесі: күн сайын (сенбі мен жексенбіні қоспағанда) сағат 9:00-ден 18:30-ға дейін, үзіліс сағат 13:00-ден 14:30-ғе дейін.

По фактам нарушения Этического кодекса государственных служащих и Закона Республики Казахстан «О противодействии коррупции» государственными служащими ГУ «Отдел финансов акимата города Костаная» обращаться по телефону доверия - 8 (7142) 54-48-54. График работы: ежедневно (кроме субботы и воскресенья) с 9:00 до 18:30, перерыв с 13:00 до 14:30.

По фактам нарушения Этического кодекса государственных служащих Республики Казахстан и Закона Республики Казахстан «О противодействии коррупции» государственными служащими ГУ «Отдел занятости и социальных программ акимата города Костаная» обращаться по телефону доверия - 8 (7142) 50-01-71. График работы: ежедневно (кроме субботы и воскресенья) с 9:00 до 18:30, перерыв с 13:00 до 14:30.

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной директора 8 (7142) 54-27-53

www.top-news.kz

Ж. АСЫЛБЕКОВ, судья

Адамның өмірі мен денсаулығына қарсы қылмыстар қараудағы соттардың рөлі

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ НА САЙТЕ

ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Газета выходит 2 раза в неделю. Главный редактор: О. А. Лукаш. Тел. 54-27-53.

қазіргі талаптарға жауап беретін заңдылыққа айналуының нақты көрінісі болып отыр. Елімізде қолданысқа енген «Медиация туралы» заң сот жүйесіне жаңашыл өзгеріс енгізгені сөзсіз, яғни дауды шешудің тағы бір тиімді жолын айқындап беріп отыр. Әрине, бұл заң қолданысқа енгізілгенге дейін талай құқықтық сүзгіден өткен, өзге елдердің әлемдік тәжірибесі сараланып, оның ішінде өз еліміздің құқықтық негіздерімен сай келетіндігі және сонымен бірге айырмашылықтары да ескерілген болатын. Осы тұрғыда, қазіргі заман талаптарын ескеріп, сотқа дейінгі бітімге келу институттарының дамуын бақылап, оның халықаралық стандарқа сәйкестігі басты назарға алынған болатын. «Медиация туралы» заң осы тынымсыз ізденістің нақты көрінісі болып отыр.

Шеф-редакторы: Куляш Турубаева. Тел. 54-37-58. Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-75. Ответственный секретарь: Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: 54-05-75, 39-41-13, 39-26-83. Бухгалтер: 54-69-71.

8 (7142)

54-03-01 gazeta@top-news.kz

Отдел подписки: 53-39-13. Отдел рекламы: 54-03-01. Верстка и дизайн: Алина Сушко, Виталий Клец. Печать офсетная. Газета отпечатана в  ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул.  Мауленова, 16. Объем - 2  печатных листа. Тираж номера - 3350. Заказ №775.

При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не  совпадать с  точкой зрения редакции. Подписной индекс: К-315. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


МЕШІТТЕГІ РУХАНИ КЕШ Қазақ халқының қасиетті ата-салты, әдет-ғұрпы ежелден Ислам шариғатымен ұштаса қалыптасқан

Сейсенбі, 25 сәуір 2017 ж.

6 бет

gazeta@top-news.kz

top-news.kz

БАУЫРЖАН МОМЫШҰЛЫНА ЕЛІКТЕП ӨСТІК «ЕҢБЕК ҒАНА МАҚСАТЫҢА ЖЕТКІЗЕДІ» Бұл күндері мемлекеттік тілді тек қазақ жастары ғана емес, өзге ұлттың өкілдері де терең меңгеруге талпыныс танытып келеді

Республикалық «Қарулы Күштер Ардагерлері» қоғамдық бірлестігі облыстық филиалының төрағасы, полковник Серікбай Ізімовпен сұхбат

8 бет

7 бет

Таза қала-көрікті қала

Шаһарымыз жылдан-жылға құлпырып келеді Санитарлық айлық барынша қарқын алды

Жадырап көктем айлары келгеннен бастап қала көшелеріндегі үйіліп жатқан қар еріп, оның орнында жиналған қоқыстарды тазарту науқаны басталатындығы белгілі.

бай Мәуленов атындағы гимназияның ұжымы да белсенді ат салысты. Олар жылда өздеріне тиесілі жерді қурап қалған жапырақтардан, басқа да қоқыстардан тазартуға үлкен ынта-ықыластарын танытады. Қаламыздағы аталмыш білім ордасының директоры Бекежан Көшмырзинның айтуына қарағанда, жылда өтетін мұндай санитарлық айлықтардың Биыл да шаһарымышаһарымыз үшін берері зды осындай қоқыстан мол. тазарту мақсатындағы Осындай сенбіліктерқала әкімдігінің ұйытқы дің арқасында Қостанай болуымен санитарлық бүгін де ең таза қалаларайлық барынша қарқын дың қатарына қосылып алуда. отыр. Сондықтан мұның Жылдағы қалыптасқан маңыздылығын жете әдет бойынша бейсенбі түсінгендіктен аталған және жұма күндері облыс білім ордасының ұжымы орталығын, орталық саяжылда мұндай жауапты бақтарды, Тобыл өзенінің да қауырт шақтарда алғы жағалауын қоқыстан ташептен көрініп келеді. зартуға мемлекеттік меЖалпы, көзбен көріп, кемелер мен жекеменшік көңілге түйгеніміз кәсіпорындардың қыз„Жұмыла көтерген жүк меткерлері жаппай ортақ жеңіл„ демекші, барша іске жұмылдырылуда. үлкенді-кішілі қауым Олар санитарлық айлыққа санитарлық айдың берері өздерінің үлесін қосып, мол екендігін айқын бекітілген аймақтарды таұққан. Айнадай жарқырап зартуға барын салуда. жатқан көшелерді көрген Мұндай аса қажетті жұмыстан қала тұрғынТұрғызылып жатқан жаңа үйлер | Сурет ғаламтордан алынды кезде осындай түйінде боласың. дары да ешқашан шет Алда қос мереке тұр. Мұндағылардың да сөзрын көрсетеді. көрсеңіз қаншама жұмыдықтары бәрімізді де қалған емес. Жеке үйСоның қарсаңында ҚоЖуырда біз санитарлық дерінен қаламызды таза стар атқарылғандығына қуантады. лердің иелері де ауластанай шаһары ерекше көзіңіз жетеді. Бұл да бол- айлақ кезінде белсенділік ұстауға деген құлшыныс Міне, санитарлық ларын тазартып, облыс тазарып, алыстан-жақыайқын сезіледі. са біздің қостанайлықтар- танытқан бірқатар ұйайының басталғанына орталығының гүлдене, нан келген қонақтарды Биыл санитарлық ымдар мен мекемелерде дың өздері ғұмыр кешіп құлпыра түсуіне қолдары- да көп өте қойған жоқ. ерекше тәнті етеді деген болған едік. Төменде осы айлыққа облыс ортажатқан шаһарға деген Соған қарамастан көшенан келгенше өздерінің лығында орналасқан Сыр- нық сенімдеміз. жайлы әңгімелемекпін. лерді, саябақтарды аралап ерекше жанашырлықтаүлестерін қосып жатқан-

Сауабы мол іс

Мемлекеттік тіл-менің тілім

Донорларға қандай құрмет көрсетсек те жарасады

Жүлделі орындарды иеленді

Облыстық өкілдегі ғибратты шара Жақында жылдағы қалыптасқан дәстүрі бойынша Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Қостанай облысы бойынша өкілдігі қан тапсырып, донор болу күнін ойдағыдай өткізді. Бұл игілікті шара облыстық «Қан орталығы» мекемесі тарапынан қолдау тапты. Сөйтіп, ол тиісті деңгейде өтті. Аталмыш жай Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының арнайы тапсыр-

масымен қолға алынып , биыл да дін қайраткерлері белсенділік танытты. Қан тапсыруға облыстық мешіт жамағаты, қалалар мен аудандардың имамдары, намазхан азаматтар қолдау көрсетті. Әрине , донор болу-өзгелердің өміріне өзіңнің септігіңді тигізу деген сөз. Бұған да мықты денсаулық, арнайы дайынық керек. Сол себептен де облыстық мешіттің қызметкерлері алдын – ала

жұртшылықты хабардар етті. Осындай ұйымшылдық пен ауызбірліктің арқасында қан тапсыру көңілдегідей ұйымдастырылды. Өз еріктері мен ықылас танытқан 46 адамның әр қайсысы 450 грамнан қан тапсырды. Мешіт қызметкерлеріне тәнті болған облыстық «Қан орталығы» ұжымы мұсылман қауымына шын жүректен шыққан шынайы алғыстарын білдірді.

Барлық қатысушылар тыңғылықты дайындық жасады Елімізде мемлекеттік тілдің мәртебесін асқақтату мен оның қолданылу аясын кеңейту мақсатында қаншама игі істер атқарылып жатыр. Бұл орайда біздің өңірімізде де тындырылып жатқан жұмыстар аз емес. Соның бір жарқын айғағы ретінде таяуда облыстық тілдер дамыту басқармасы „Достық үйінде„ мемлекеттік рәміздеріміздің 25 жылдығын мерекелеуге арналған шаралар шеңбері аясында „Мемлекеттік тіл-мем-

лекеттік қызметте„ деп аталатын байқау өткізді. Бұл сайысқа өңірдің барлық аудандарынан 11 команда қатысып бақтарын сынады. Олардың мақсаты-мемлекеттік қызметшілер арасында тіл саясатын насихаттау болатын. Әрине, байқаудың өз шарттары болады. Сондықтан да қатысушылар оған тыңғылықты әзірліктер жасады. Мұндай жарыс болғандықтан оның жеңімпазы да анықталатындығы

айдан анық. Байқауда бірінші орынды Рудный шаһарынан келген команда иеленді. Сөйтіп, олар алдағы уақытта Елордамыз Астанада өтетін байқауға жолдама алды. Сондай-ақ жүлделі екінші орынды Жітіқара ауданы иеленсе, үшінші орынды Федоров, Қостанай аудандары өзара бөлісіп, көпшілік назарын өздеріне аударды. Бетті дайындаған А.КӘКІМЖАНОВА


6 ӨҢІР ТЫНЫСЫ

Сейсенбі, 25 сәуір 2017 ж.�

Рухани жаңғыру

Салт-дәстүр

Мешіттегі рухани кеш

Рухы мықты елдің болашағы жарқын

Оның жастарға тағылымы ерекше болды

Мұны әрбір азамат түсінуге тиіс Қазақ елінің бір перзенті ретінде мемлекет басшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» деп аталатын мақаласын аса бір ықыласпен оқып шықтым. Бұл мақалада қозғалған жайлар біздің бәріміздің де көптен бері көкейімізде жүрген жай еді.Соның басылым бетінде жарық көруі менімен бірге оқып жүрген студенттердің де рухын көтеріп, оларға тың серпін берді деп толық сеніммен айта аламын. Мәселен, онда бәсекелік қабілеттілік жайлы да айтылады. Мақалада баяндалғандай,қазіргі уақытта бір ғана емес,барша халық осындай қасиеттерін арттырса ғана шын мәнінде жоғары табыстарға жете алатындығымыз дау тудырмаса керек. Мақалада Елбасы «Бәсекелік қабілет дегеніміз —

�№32 (2940)

ұлттыңаймақтық немесе жаһандық нарықта бағасы, я болмаса сапасы жөнінен өзгелерден ұтымды дүние ұсына алуы» деп айрықша тоқталған. Міне сондықтан да біз жастар жоғары оқу орындарының қабырғасында терең білім алумен қатар, бәсекеге қабілетті білікті маман болып шығуымыз керек. Сонда ғана тәуелсіз Қазақстан әлемдегі дамыған 30 елдің қатарына қосылады. Мұны қазіргі таңда әрбір республикамыздың азаматы түсінеді деген ойдамын. Өз басым алдағы уақытта таңдаған кәсібімді жетік меңгеріп, осы елдің мәртебесінің асқақ, мерейінің үстем болуы үшін аянбай еңбек ете беремін! Самал ӘУЕЗХАНОВА , Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының 3 курс студенті

Қазақ халқының қасиетті ата-салты, әдет-ғұрпы ежелден Ислам шариғатымен ұштаса қалыптасқан. Жуырда Қостанай қалалық мешітінде «Ата салтым – асыл қазынам» атты рухани кеш болып өтті. Бұл басқосуды аталмыш мешіт пен Ы.Алтынсарин атындағы мемориалдық мұражайының ұжымы бірлесе өткізілді. Жиынға елімізге белгілі ақындар әрі ғалымдар Ақылбек Шаяхмет пен Нағашыбай Мұқатов қатысты Рухани кештің мән-маңызын бас имам Шоқан Ғазизұлы түсіндірді. Содан кейін қаламы қарымды қаламгер Ақылбек Шаяхмет Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен тағылымды ғұмыры жайлы әңгімеледі.

Кештен көрініс | Сурет музейден алынды Онда кейінгі жастарға тағылым ретінде «Неке қию» рәсімінен көрініс қойылды. Сондай-ақ тұсау кесер рәсімі де көздегендей өткізілді. Оны өңірімізге аса танымал ақын Нағашыбай Мұқатов өткізіп, нәрестеге ақ батасын берді. Қос қаламгерге де қа-

зақтың салты бойынша құрмет көрсетіліп, иықтарына шапан жабылды. Ал облыстық Ыбырай Алтынсарин мұражайының қызметкерлері «Ата салтым – асыл қазынам» атты слайдтар ұсынды. Кеш соңында қалалық мешіттің бас имамы Шоқан

қажы Әмірханов келген қонақтар мен жиналған студенттерге шынайы алғысын білдірді. Жұртшылық жайылған дастарханнан дәм татты. ҚМДБ-ның Қостанай облысы бойынша өкілдігінің баспасөз қызметі

Сыбайлас жемқорлық – жегі құрт

Өзекті мәселе талқыланды Онда қатысушылар өз ойларын ортаға салды Қазір елімізде қоғамымыздағы өзекті мәселелердің бірі сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізіліп жатқандығы белгілі. Жуырда облыс орталығындағы «Мирас» мәдениет үйінде Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаментінің ұй-

ымдастыруымен «Жемқорлықсыз болашаққа. Бірге!» деп аталатын форум болып өтті. Осынау жиынға мемлекеттің органдар мен үкіметтік емес ұйымдардың, саяси партиялар мен дін, этно-мәдени бірлестіктерінің өкілдері, құқық қорғау құрылымдарының қызметкерлері, жастар қатысты. Бұл басқосуда Қазақстан

Республикасы мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаментінің басшысы, Әдеп жөніндегі кеңесінің төрағасы Б.Бекжанов, облысымыздағы «ГрИн» ҚҚ азаматтық Альянсының директоры Д. Өтебаева, «Жаңару» сыбайлас жемқорлыққа қарсы жалпы ұлттық қозғалысы Қостанай

филиалының, сол секілді облысымыздағы «Сыбайластыққа қарсы бірінші медиаорталығы» ҚБ филиалының директоры Д.Жұмабаев сөз сөйлеп, өздерінің ойлары мен пікірлерін айтты. Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаментінің басшысы, Әдеп

жөніндегі кеңесінің төрағасы Б.Бекжановтың айтуынша, бүгінгі таңда мемлекетіміздің, қоғамымыздың кеселі болып табылатын сыбайлас жемқорлыққа қарсы елімізде бірқатар заңнамалар қабылданды. Олардың шеңберінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, жемқорлық көріністерінің пайда болу себептері мен жағдайларын жою мақсатында нақты ша-

ралар қолға алынып, жүзеге асырылу үстінде. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын, Ұлт жоспары «100 нақты қадамды» жүзеге асыру аясында үстіміздегі жылы еліміз бойынша акция да ұйымдастырылып отыр. Г. БАДАҚҚЫЗЫ

Ғасыр дерті

Нашақорлық түбіңе жетпей қоймайды немесе есірткіге құмарлық құрдымға жетелейді Осы мақаланы жазар алдында менің көз алдыма өмірінің ең бір шуақты сәттерін нашақорлықтың кесірінен зардап шеккен қазақтың қызы көз алдыма келе қалды. Әрине, мұндай дертке ұшырағандарды емдейтін орын Қостанай шаһарындағы облыстық наркологиялық диспансер екендігі белгілі. Сол жылдары мен осында ем алып жатқан бойжеткенмен жүздесіп, емін-еркін тілдескен едім. Қазақ қызы небәрі 25 жаста ғана еді. Оның жанарынан мұң, айықбас дертке ұшырағандығы бірден сезіліп тұрды. Алайда менің өтінішімді жерге тастамай, сұхбат берді. Оның сөзіне қарағанда, өзі өңірге белгілі бір азаматтың алақанына салып, аялап өсірген перзенті екен. Әке-шеше баласынан несін аясын, үлде мен бүлдеге орап өсірді. Жұрт қатарлы университетті тәмәмдады. Тіпті алаң-

сыз болсын деп оған бір бөлмелі пәтер де сатып алып беріпті. Әдетте есірткі сатушылар оны алуға мүмкіндігі бар қалталы кісілердің жолын аңдиды. Ретін тауып, оларға есірткінің дәмін татуға мүмкіндік жасайды. Ал бір көрген адам содан кейін өзін құтылмастай дертке тәуелді болып қалғандығын сезбей де қалады. Әлгі айтқан бойжеткен де дәл солай болды. Ол кез-келген кісі менің қызым болсын дейтіндей -ақ көрікті әрі келбетті ару өзінің қалайша пайдакүнем азаматтардың құрығына ілінгенін байқамады. Әу баста ештеңе етпес, ертең-ақ қойып кетермін деп ойлады. Бірақ қателескендігін уақыт өте сезді. Сатушылар мұны пайдаланып, оның осал жерінен ұстады. Бір бастаған соң оны тастау өте қиын екен. Оның үстіне жаңа достары да кездесті. Мұның ауқатты отбасынан екендігін білген өзгелер де бойжеткенді айнал-

шықтай бастады. Сөйтіп, біржола есірткенің нағыз „құлына„ айналды. Баршаға мәлім, есірткі алуды кез-келген кісінің жағдайы көтермейді. Ата-анасынан да қайта-қайта ақша сұрап, әбден мезі қылды. Олар да қашанғы бере берсін, қыздарының психологиясы мен мінез-құлқы түбірімен өзгергендігін сезді. Әке-шешесінің сенімін ақтап, жұрт қатарлы жұмыс істеудің орнына, үй ішіне сездірмей қаладағы жоғарыда аталған пәтерді де сатып жіберді. Міне, осылайша ол айықпас дертке ұшырады. Мұндай күйге түскен жандардың баратын жері наркологиялық диспансер екені айтылды. Сондықтан амалсыз, айығып қайтадан қатарға қосылып кетем ба деген үмітпен емделді. Бұл қара көз қазақ қызының содан кейінгі тағдыры маған беймәлім. Әйтеуір қайда болса да аман болса екен дегеннен басқа не айта аламыз.

Нашақорлық шын мәнінде әлемді жайлаған дерт. Оған біржола тәуелді болған кісілердің қайтадан түзу жолға түсіп кететіндері де көп деп айтуға болмас. Алайда дәрігерлердің пікіріне қарағанда, мұндай сырқатқа ұшырағандардың арасында алғашқы кездері мамандарға көрінсе, қатарға қосылып кетуі де әбден мүмкін көрінеді. Біз осы мақаланы дайындау барысында біраз жайларға мән бердік. Басылымдарды оқып, теледидарларға кейіпкерлер ретінде қатысқан кісілердің пікірлерін де тыңдап, өзімізше ой тоқыдық. Бәлкім, жұртшылықтың есінде де болар, жуырда „Қазақстан„ ұлттық теле арнасының „Айтуға оңай„ деп аталатын ток шоуының бір хабары тікелей осы баршаны толғандырып отырған өзекті мәселеге арналды. Соны көріп отырып, мен де үлкен ой үстінде қалдым. Қазақтың небір аяулы

қыздары күйеулері есірткіге салынып кеткендіктен бишараның күйін кешіп отырғандығын байқағанда, жүрегінде иманы бар кісі еріксіз тебіреніске түседі. Сонда түйгенім, есірткіге салынған адамдардың мінездері шын мәнінде адам танымастай өзгеріп кетеді екен. Үй ішінің де берекесі болмайды. Оның ойында тек ғана есірткі, содан алатын бір сәттік ләззат ғана тұрады. Әлгі хабарға қатысқан қыздарымыз жылағанда етектері жасқа толады. Егер ажырасам, енді сенімен бірге тұра алмаймын десе: „Сен менен қашып ешқайда бара алмайсың, тіпті өлтіремін„ деп доқ көрсетеді. Олардың келіншектері қарсылық танытса аямай таяқтың астына алады. Біздің Қостанай өңірінде де бұл нашақорлықтың алдын алу және есірткі сатушылармен күрес те еліміздің өзге аймақтайындай жалғасып жатқаны бел-

гілі. Бұл жөнінде жергілікті басылымдарда айтылып та, жазылып та келеді. Өзімізден кейінгі жас ұрпақтарға айтарымыз, есіртке секілді ешқандай пайдасы жоқ әдеттен мүлдем аулақ болғандарыңыз абзал. Мынау жарық дүниеге адам болып келген соң, бойыңдағы барлық асыл қасиеттеріңді сақтап өткенге не жетсін. Ұлтымыздың он гүлінен бір гүлі ашылмаған қыздары, нағыз тепсе темір үзетін қарулы жігіттері осы нашақорлықтың кесірінен тағдырлары ерте бұзылып, құрдымға кетіп жатқанын да білеміз. Бұдан не пайда. Сайып келгенде, баяғы олар үшін күйіп-пісетін ата-аналары, отбасын құрғандары болса, олардың ғұмырлық серіктері, ішер тамақ, киер киімге жарымай отырған періштеден де пәк жазықсыз сәбилер емес пе. Бетті дайындаған О. ОТЫНБАЙҰЛЫ


№32 (2940)�

ҚАЗАҚСТАН ҚАРУЛЫ КҮШТЕРІНЕ-25 ЖЫЛ 7

�Сейсенбі, 25 сәуір 2017 ж.

Бауыржан Момышұлына еліктеп өстік Республикалық «Қарулы Күштер Ардагерлері» қоғамдық бірлестігі облыстық филиалының төрағасы, полковник Серікбай Ізімовпен сұхбат

Баршаға мәлім, алдағы 7 мамырда Қазақстан Қарулы Күштеріне 25 жыл толады. Міне, осы айтулы дата қарсаңында елімізге белгілі офицер, бүкіл ғұмырын әскери салаға арнаған Серікбай Азанұлы Ізімовке арнайы жолығып, сұхбаттасқан едік. Төменде осы әңгімені қалың жұртшылық назарына ұсынып отырмыз. Оның әсіресе, келешекте әскер қатарына алынып, офицер немесе жауынгер болғысы келетін бозбалаларға берері мол деп есептейміз.

лер мен жігіттер ерекше сыйлайтын. Ол қазір арамызда жоқ болса да оны әрдайым сағынышпен әрі қимастықпен еске аламыз. Биыл Қарулы Күштерімізге 25 жыл толып отырса, онда Сағадат Нұрмағанбетовтың қосқан үлесі ерекше дер едім.

ЕЛБАСЫНЫҢ ҚАМҚОРЛЫҒЫ АЙРЫҚША

-Өзіңіз білесіз, кешегі алып Одақ ыдырап, әрбір республика өз алдына жеке мемлекет болған кезде экономикамыз да әлсіреді. Қазақстан Қарулы Күштері де біршама қиындықтарды бастан кешті емес пе. Сол өткен күндерге шолу ОЛ КҮН ӘЛІ ЕСІМДЕ жасасаңыз? -Тәуелсіздің алған ке-Серікбай Азанұлы, зеңдері әскери салада да еліміздің Қарулы Күқиындықтар кездескендігі штеріне шамалы күнешкімнен жасырын емес. дерден соң ширек ғасыр Киім-кешек, әскердегі толады. Сіз осы мемлеазық-түлік жайы да көздекетіміз тәуелсіз алғалы бері әскер саласында абы- гендей болмады. Осы салада қызмет роймен қызмет атқарып атқарған офицерлер мен келе жатқан азаматсыз. Сондықтан айтарыңыз да қызметкерлер айлап жалақы алмаған кездер мол деп есептеймін. -Иә, уақыт деген сынап- де кездесті. Әрине, мұның бәрі де уақытша қиындық тай сырғып өтіп жатқан болатын. жоқ па. 1992 жылы 7 Жылдар өткен сайын ресмамырда Қазақстан Республикасы Президентінің публикамыздың экономикасы өркендеді. Бұл Қарулы „Қазақстан РеспубликаКүштерге де белгілі дәресының Қарулы Күштерін құру туралы„ деп аталатын жеде өзінің игі ықпалын тигізді. Мемлекет басшысы Жарлығы шықты. Қарулы Күштеріміздің Бұл әрине, бойында наЖоғарғы Қолбасшысы екенмысы бар әрбір азаматты дігі де баршаға аян. қуантқаны сөзсіз. ӨйтЕлбасы жылда еліміздің кені, тәуелсіз ел болған қорғаныс қуатын арттыру, соң оның қорғаныс қуаты да мықты болуға тиіс емес қызмет атқарып жатқан офицерлер мен жауынгерпе. лердің әл-әуқатын жақсарту Осы арада республикамыздың тұңғыш Қорғаныс мақсатында да айрықша қамқорлық жасап жатқанминистрі Сағадат Қожахдығы белгілі. метұлы Нұрмағанбетов Бұл күндері кешегі қиын болғандығын да ерекше кездері кездескен ауыртмақтанышпен атап өткім палықтардың бәрі де артта келеді. қалды. Әскери қызметкер- Осынау тау тұлғалы лер жалақысын тұрақты азаматты өзіңіз талай алады. Барлық бөлімшекөзбен көріп, ұлағатты әңгімесін естіген екенсіз. лерде командирлер мен қызметкерлердің жағдайы Сол жөнінде қысқаша өте жақсы. айтып берсеңіз? Өздеріңіз де байқап жүр-Шынында да Сағадат Қожахметұлы жүрегі елім, ген боларсыздар, қызметхалқым деп соққан қайта- керлерді баспанамен қамтамасыз ету жайы да жақсы ланбас тұлға болатын. Ол жолға қойылды. Міне, кешегі Ұлы Отан соғысымұның бәрі де жігіттердің на қатысып, көрсеткен ерлігі мен батылдығы үшін алаңсыз қызмет атқаруына мүмкіндік береді. Кеңес Одағының Батыры атанған. Сондай-ақ мемлекетіміз ӘСКЕРДЕ ҚАЗАҚ егемендік алған жылдары ЖІГІТТЕРІ КӨБЕЙДІ оның көп жылғы еңбегі бағаланып, республика-Өзіңіз білесіз, сол мызда тұңғыш рет Халық кешегі егемендік алған қаһарманы атағына ие жылдары бірқатар өзге болғаны да көпшілікке ұлттың өкілдері яғни белгілі болса керек. офицерлер өздерінің Сіздің сөзіңіздің жаны тарихи отандарына кетіп, бар. Өз басым онымен қызметтерін сол жақта бірнеше рет кездестім. Өзі жалғастырды. Осы шақта өте салмақты, сабырлы, өзге республикалардағы ешқашан да қарамағынқазақ жігіттері ата-медағыларға дауыс көтеркенге оралды емес пе. мейтін кісі еді. Ол армия -Оныңыз рас. Бастапқы генералы дәрежесіне дейін кездері қазақ жігіттері аз көтерілді. Қазақтың осыболды. Бірақ бірте-бірте нау абыз ақсақалын бүкіл олардың қатары да көқарамағындағы офицербейді. Мен өзім де ұзақ

жылдар бойы басқа жақта қызмет еттім. Өзімді туған жерге жетелеген патриоттық сезім. Қарап отырсам, содан бері де қаншама жылдар өте шығыпты. Бір уақыттары Алматыдағы әскер үйінде басшы да болдым. Міне, сол кездері есімдері ел аузында жүрген талай көрнекті офицерлермен жүздестім. -Айтпақшы, сіз қазақтың аңызға айналған

Содан кейін біз Ресейдегі Орынбор облысының Ақбұлақ деп аталатын ауданына қоныс аудардық. Мұндағы тұрғындардың басым көпшілігі өзіміздің қандастарымыз. Жастайымнан әскери офицер болуды армандадым. Сондықтан да Симферополь қаласындағы жоғары саяси училищені ойдағыдай тәмәмдадым. Әскери қызмет барысында қаншама жерлерді

сы екенсіз. Осы қоғамдық жұмысыңыз жайлы да айтып берсеңіз. Оның алға қойған мақсаты не? -Бұл қоғамдық жұмысты атқарып келе жатқаныма да биыл 5 жыл болып қалды. Әрине, мақсатымыз еліміздің келешегі болып табылатын жастарға әскери-патриоттық тәрбие беруге лайықты үлесімізді қосу. Өңірдегі түрлі басқосуларда бозбалаларға Отанды қорғау әрбір жігіттің басты міндеті екендігін жан-жақты айтамыз. Осы арада бір тоқтала кетер жай, тәуелсіздік алған ширек ғасыр ішінде жастардың әскер қатарында болып, қызмет етуге деген қызығушылықтары ерекше көрінді. Өйткені, оларға өздерінің азаматтық борышын өтеген соң құқық қорғау салаларында қызмет етуге толық мүмкіндік бар. Сонымен қатар әскер шыңдалу мектебі емес пе. Онда бір жыл болған жас жігіт өз бетінше өмір сүруге, қажет кезінде тиісті шешім қабылдауға дағдыланады. Ең бастысы, темірдей тәртіпке үйренеді.

ҒҰМЫР БОЙЫ БАУЫРЖАН МОМЫШҰЛЫНА ЕЛІКТЕДІМ

Полковник Серікбай Ізімов | Сурет кейіпкерден алынды ұшқышы, қос рет Кеңес Одағының Батыры атанған Талғат Бигелдиновті де көріпсіз ғой. Егер айып болмаса, осы жөнінде де бірер сөз? -Иә, ол кісіні көру бақытына да ие болдым. Көпті көрген, тәжірибесі жеткілікті тұлғамен жүздесудің өзі мен секілді қазақ жігіттеріне бір ғанибет болатын. Ол да дара мінезді, барша азаматтарға өнеге көрсетер адам болатын. -Өзіңіздің басқа жақты айтпағанда, осы Қостанайда ғұмыр кешіп келе жатқаныңызға да біраз жылдың жүзі болды. Кезінде облыстық әскери комиссардың тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары ретінде қызмет атқардыңыз. Енді өзіңіздің жастық шағыңыз бен офицер ретінде қалыптасу кезеңдеріңіз жайлы да тілге тиек етудің сәті келген секілді? -Әркімге өзінің кіндік қаны тамған жері ыстық көрінеді. Мен Түркіменстанның Кушкинский ауданы Ташкепри елді-мекенінде дүниеге келдім.

көрдім. Кезінде Ресейдің Нижний Новогород қаласында да абыроймен қызмет атқардым. Алматыға оралған соң да батальон командирінің тәрбие ісі жөніндегі орынбасары ретінде де бір кісідей жұмыс істедім. Ал осы Қостанай өңіріне 2002 жылы табан тіредім. Бастапқы кездері жоғарыда өзіңіз айтып өткендей, облыстық әскери комиссардың тәрбие ісі жөнінде орныбасары болып қызмет атқарған жылдардың да мен үшін жөні бөлек. Содан кейін Қостанай облысы шекара қызметінің отряд командирінің орынбасары болдым. Полковник дәрежесінде зейнеткерлікке шықтым. Алайда құрметті демалыста болсам да қарап отырған жоқпын. Бұл күндері Қостанай мемлекеттік университеті жанындағы әсери кафедрада аға оқытушымын. -Менің естуімше, өзіңіз республикалық „Қарулы Күштер Ардагерлері„ қоғамдық бірлестігі облыстық филиалының төраға-

- Сіздің әңгімеңізден ұққаным, қазіргі көтерілген биігіңізге тек ғана адал еңбегіңізбен жетіпсіз. Жас кезіңізде жетімшілікті де бастан өткізіпсіз. Осы хақында да әңгімелеп берсеңіз? -Иә, тағдыр мені еркелете қойған жоқ. Әкем 5 жасымда дүниеден өтті. Шешемді мүлдем көрген жоқпын. Өзімді әжем Рахима тәрбиеледі. Уақыт өте ол кісі де қайтыс болды. Сондықтан жеті жыл балалар үйінде тәрбиелендім. Міне, осылайша ерте есейдім. Өмірдің ащысын да, тұщысын да бір кісідей бастан өткердім. Сонау бір жылдары кәсіби-техникалық училищеде де үш жыл білім алдым. Сөйтіп, кең профильді механизатор болып шыққаным да күні кешегідей есімде. Артынша әскер қатарына алындым. Бұрынғының адамдағы қандай көреген болған десеңізші. Марқұм әкем мен үш жасар кезімде: „Осы құлыным ер мінезді әрі батыл, түбі бұдан генерал немесе полковник шығады„ дейді екен. Асқар тауымның айтқаны келді. Генерал болмасам да полковник шеніне жеттім. Қазір өзіміз де 60-қа жақындап қалдық. Бұл әрине, өзіңе осы уақытқа дейін елім мен халқыма не істедім, артымда қандай із қалдырдым деп

есеп беретін әрі ойлы көзбен қарайтын кезең екен. Әке-шешеден екеуміз. Менен үлкен ағам Ырзахан бұл күндері Орынборда тұрады. Үйлі-баранды, бауыр ретінде араласыпсыйласамыз. Соған тәубе деймін. Өз басым ғұмыр бойы Кеңес Одағының Батыры, қазақтың біртуар ұлы Бауыржан Момышұлын өзіме пір тұттым. Өскенде осы қаһарман тұлғадай болсам деп армандадым. Өйткені, ол кісі туралы кезінде талай көркем шығармалар жазылды. Кейін фильм де түсірілді. Ол біз үшін ерліктің, батылдықтың нағыз үлгісі болды. -Серікбай Азанұлы, сіз сұхбат барысында тәуелсіз елдің тұңғыш қорғаныс министрі Сағадат Нұрмағанбетовтің есімін Қостанайдағы бір көше беру жөнінде облыс әкіміне ұсынысыңызды жасағаныңызды айттыңыз. -Биыл Қазақстанның Қарулы Күштеріне 25 жыл толуына байланысты Кеңес Одағының Батыры, Халық қаһарманы Сағадат Қожахметұлының есімін бір көшегі беру жөніндегі ұсынысымды облыс басшысына жеткіздім. Ол мені қолдады. -Қазақтың өзіңіз секілді жігерлі де қайратты, намысты офицерінің отбасы жөнінде де білгеніміз артық болмас. -Өз басым жанұясыз өмірімді көз алдыма елестете алмаймын. Ғұмырлық серігім Қарашаш Ресейдің Орынбор облысының қызы. Екеуміздің отау көтергенімізге 30 жыл болып қалды. Қазір қарап отырсам, қызмет бабымен осы кезге дейін 14 рет қоныс аударыппын. Ол соның бәріне де төзді. Әйел затына тән шыдамдылық танытты. Екеуміз қос баламызға шама-шарқымыз келгенше тәрбие беруге тырыстық. Ұлымыз Тимур және келініміз Айман бізге екі немере сүйгізді. Одан кейінгі қызымыз Гүлзат та күйеу баламыз Асхатпен бақытты ғұмыр кешіп жатыр. Олардың да Абай есімді ұлдары бар. Осылайша үш немеремізге ата әрі әже болып отырмыз. Бос уақытымда аңшылықпен әрі балық аулаумен айналысамын. Жазда саяжайда жұмыс істегенді ұнатамын. Сөз соңында барша офицерлер мен жауынгерлерді алда келе жатқан Қазақстан Қарулы Күштерінің ширек ғасырлық мерейтойымен шын жүректен құттықтаймын. Еліміздің қорғаныс қуаты жылдан-жылға нығая берсін. Әңгімелескен Оразалы ЖАҚСАНОВ


8 СОҢҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 25 сәуір 2017 ж.�

�№32 (2940)

Мемлекеттік тіл – менің тілім

«Еңбек ғана мақсатыңа жеткізеді» деп сыр шертеді Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының студенті Татьяна Ситникова

Бұл күндері мемлекеттік тілді тек қазақ жастары ғана емес, өзге ұлттың өкілдері де терең меңгеруге талпыныс танытып келеді.

берсеңіз. Олар сіздің қазақ тілін меңгеруіңізге қарсылық білдірген жоқ па? - Өзім көп балалы отбасында өстім. Әкем- Виктор мен анам – Марина біздің тірегіміз әрі қамқоршымыз. Жанұямызда алты бала тәрбиеленуде. Мен балалардың төртіншісімін. Қос әпкем, бір ағам, және Солардың бірі – Қостанай екі інім бар. Өзімнен кейінгі екі бауырым әлі мемлекеттік педагогикамектепте оқиды. лық институтында білім Менің әке – шешем менің алып жатқан Татьяна. тіл үйренуге деген талпыЖуырда біз оған арнайы нысымды қолдайды. Өйтжолығып, көптен ойда кені олар мемлекетіміздің жүрген сауалдарымызды болашағы – қазақ тілінде қойған едік. Төменде осы екендігін жете түсінеді. сыр – сұхбатты оқырҮнемі қамқорлық жасайды. мандар назарына ұсынып - Осы уақытқа дейін қанотырмыз. дай байқауларға қатысып, - Сіз алдымен өзіңіздің туған жеріңізге тоқталып, жүлделі орындарға ие болдыңыз? өзіңізьен таныстырып - Мен 7-сыныптан бастап өтсеңіз? поэзияға ден қойдым. Ал, - Мен 1997 жылы Қо9- сыныпта оқып жүрген станай облысы Қостанай кезімде аудандық Абай оқуауданы Алтын-дала деп ларында бірінші орынды аталатын қазақы ауылда дүниеге келдім. Жастайым- иеленіп, содан соң облысқа жолдама алдым. Ондағы нан шұрайлы да, бай қазақ сайыста жүлделі 3 орынға тілін жетік меңгеруге ден көтерілдім. қойдым. Әрине, ол үшін Сол жылы аудандық және жоғары білім, тың ізденіс қажет ететіндігі айтпаса да облыстық «Жарқын болашақ» сайысына қатысып, 2 түсінікті. орынды еншіледім. Бұл жаСондықтан облыс оррыстар мені қанаттандырталығындағы Қостанай ды. 10-сыныпта облыстық мемлекеттік педагогикаАбай оқуларында 250 өлең лық институтына түстім. жаттап 1 орынды жеңіп Қазіргі таңда тарих және алып, республикалық өнер факультетінің 2 курс студентімін. Болашақ тарих байқауға жолдама алдым. Содан кейін Семейде пәнінің мұғалімімін. Осынөткен республикалық дағы қазақ бөлімінде дәріс Абай оқулары сайысында 2 алып жатырмын. орынды иелендім . Сайысқа - Өзіңіздің отбасыңыз жайлы да қысқаша баяндап қатысушылар арасын-

да Абай Құнанбаевтың өлеңдерін ең көп білген талапкер ретінде „Қазақ„ журналының Құрмет грамотасымын марапатталдым. Қазақстан Республикасының Ассамблеясына делегация мүшесі ретінде 30 адамның бірі болып қатыстым, солардың ішіндегі ең жасы – өзім едім. Тіпті президиумға қабылдады. 2014 жылы Қостанай облысы әкімінің «Қазақ тілін дамытуға үлес қосқаны үшін» номинациясына ие болдым . - Қазақ тілін қалай

Оның нақыт нәтижесі жоғарыда тілге тиек етілген марапаттарым дер едім. - Менің байқауымша өзің қазақтың белгіі жазушыларының туындыларын да жақсы білетін секілдісің. Осы рухани дүниелердің әсері мен ләззаты жөнінде пікіріңді білдіре кетсең? - Шынымды айтсам мен үшін күнделікті газеттер мен қазақтың көрнекті жазушыларының шығармаларының орны қашан да бөлек. Оларды оқи отырып қаншама тағылым аласың, қазақтың тарихын терең білу үшін аса дарынды жазушы Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясын оқуға кеңес берер едім. Оның әсері де тағылымы да мол. - Сөз соңында алдағы асыл арманыңмен мақсатыңа да тоқтала кетсең? - Сауалыңыз өте орынды. Татьяна жерлестерімен бірге | Сурет кейіпкерден алынды Ең басты арманым – адам салт – дәстүріне құрметпен болып қалу. Сонан соң үйрендің? Соны өзгелертуған еліме адал қызмет қараймыз. ге үлгі ретінде қысқаша ету. Болашақта тағы да Мені әу баста бұл тілге баяндап берсең? бір мамандықты игерсем ұстазым - Жұмабике Нүр- Өзім қазақ мектебіне сейітова баулыды. Ол өзімді деймін. Ол әрине, өздеріңіз оқыдым. Араласатын секілді халықтың қамын жыл сайын Абай және достарымның бәрі де осы ойлап, мұңын жоқтайтын ұлттың өкілдері болған соң, басқа да оқулар сайысына журналист атану. Ол күнкүнделікті қарым – қатынас қатыстырды. Осы кісінің дер де алыс емес секілді. арқасында қазақ тілін бір жасаудың арқасында тез кісідей меңгеріп әжептеуір Бәріне де уақыт төреші. меңгеріп алдым. Үшінші - Сұхбатыңызға рахмет! жетістіктерге қол жетсыныптан бастап еркін Әрқашанда мемлекеткіздім. сөйлейтіндей дәрежеге Бұл мемлекеттік тілді ой- тік тіліміздің тірегі әрі жеттім. дағыдай меңгеру үшін күн- жанашыры болып жүре Үйдегі менен басқа беріңіз! делікті сөйлесумен қатар, балалардың бәрі де бұл көркем әдебиеттерді оқуға тілді жетік меңгерген. Әңгімелескен Жергілікті халықпен туған да ерекще назар аудардым. Айдана ПЕРНЕБЕКОВА Соның арқасында бірқатар – туысқандай жақсы араштаттан тыс тілші ласамыз. Қазақтың барлық белестерді бағындырдым.

Ой салар

Отбасын ойран қылады немесе алькоголизмнің адам баласына тигізер зардабы хақында Бұл тақырып та қазіргі таңда өте маңызды. Себебі, ішімдік атаулы қашан да адам баласына абырой әперген емес. Қайта ғұмырын қысқартып, адамдық бейнесінен айырып, хайуанға айналдырады. Осы арада сөзіміз жалаң болмас үшін тіршіліктен нақты мысалдар келтіре кетелік. Өзім баспасөз саласында ұзық жылдардан бері қызмет атқарып келе жатқандықтан жұмыс бабымен талай мен деген кісілермен жүздестім. Сол кезде Айбар есімді бір ақсақал өзімді іздеп редакцияға жиі келетін. Сауатты, жазған дүниелері де салмақты, көптеген азаматтардан білімділігі басым екендігі көрініп тұратын. Мен қайдан білейін, оның бұрынғы өміріне онша қанық емес едім. Бір күні қаланың қақ ортасында келе жатсам әлгі өзім аға тұтып жүрген азаматым қолына шляпасын ұстап ұялмай-қызармай қайыршылық етіп тұр. Басында ол емес шығар деп мән бермегенмін. Бір күні көзімді жеткізу үшін жанына жақындап бардым. Сөйтсем,

дәл сол кісінің өзі. Шынымды айтсам, ол үшін өзім ұялып, басқа көшеге бұрылып кеттім. Бұл кісінің тағы бір ерекшелігі, өзі өсіп-өнген, есімдері бүкіл елімізге белгілі әулеттен еді. Өзі де кезінде әжептеуір қызмет атқарған адам екен. Зейнеткерлікке жеткен соң жалғыз өзі қалып, әлгіндей күйді бастан кешті. Үсті-басынан мүлдем қараудан қалды. Арақ ішіп, маскүнемдікке салынған соң адамдық бейнесінен айрылды. Кім жылы сөйлесе, соның қонағы болды. Қазақ деген мейрімді халықпыз ғой. Бұрын әке-шешесін, өзге де тумаларын көрген кісілер мейірім-шапағатын көрсетіп, бір жағынан аяғандықтан ба, ас-тамағын беретін. Бұл күн де ол да арамызда жоқ. Әйтеуір ұл қыздары намыстары оянып, әкелерін соңғы сапарға құрметпен шығарып салды деп естідік. Оның рас, өтірігін нақтылап айта алмаймын. Қартайғанда үй-күйсіз қалған жаман екен. Бәрі де айналып келгенде, өзіміз бүгін жазып отырған өзек-

ті тақырыптың арқауы арақ-шараптың кесіріне келіп тіреледі. Болмаса әлгі қария жасы келгенде ұрпағының бақытына кенеліп, немере-шөбересін сүйіп отыратын шақта емес пе еді. Қазір уақыт өзгерді. Мұсылмандығымыз мықтап қолға алынды. Көптеген кісілердің ішімдік түбі абырой әпермейтіндігіне көздері жетіп, өздерін сыйлайтын кісілер намазға жығылып, мешіттегі түрлі тәрбиелік, тағылымдық мәні зор басқосулардан қалмайтын болды. Арақ атадан қалған ас емес. Соны түсінетін кез жеткен секілді. Өздеріңіз де байқап жүрген шығарсыздар, еліміз егемендік алып, дініміз арамызға оралғалы бері арақ-шарапсыз тойлар көбейді. Оның орнына дастарханға түрлі шырындар, ұлттық сусындарымыз-қызым бен шұбат қойылады. Ішімдік қай кезде де ешкімді абыройға жетелеген емес. Соның зардабынан қаншама отбасылары ойран болып, жазықсыз сәбилер тірі жетім атанды. Журналист болған соң облыстық ішкі істер де-

партаментімен тікелей байланыста жұмыс істеймін. Ондағы әріптестеріміздің жас өспірімдерді тәрбиелеу бағытындағы мәліметтеріне де мән береміз. Жасыратын ештеңесі жоқ, арамызда қаңғыбас балалар да жетеді. Бұлардың басым көпшілігі негізінен арақ-шарапқа салынған әке-шешесімақтардың перзенттері. Олар атың өшкір ішімдіктің құлына айналған соң перзенттерін бақылаудан қалады. Олар тек ғана ащы су мен шеккен темекілеріне ғана мәз. Ал ұл мен қыздарының болашағы оларды мүлдем толғандырмайды. Ата-аналары осындай мағынасыз ғұмыр кешкен соң балалары қызық пен тәрбиені көшедегілерден алады. Көшедегілердің оларға берер түгі де жоқ. Осылайша басқалардың жаман жақтарын бойларына ерте сіңіріп, ұрлық-қарлыққа бейім болады. Әлі бұғаналары қатпай жатып, ішімдікке әрі темекіге үйір болып келеді. Осының бәрі де олардың келешегіне кері әсер ететіндігі ешкімнен жасырын емес.

Жалпы алькоголизмнің зияны өте көп. Арақ-шарапқа бейім ата-аналардан туылған балалар да дүниеге кемтар болып келеді. Бұл сөзіме нанбасаңыздар ақыл-есі жетілмей туылған балалар тәрбиеленіп жатқан мекемелерге бір сәт барып көріңіздерші. Сонда өздеріңіз де беймәлім жайға қанығасыздар. Аталған жерлердегі бастары қазандай, жастары әжептеуір болса да жетілмей қалған дене мүшелерін білгенде мұны дүниеден баз кешіп кеткіңіз келеді. Біздің мемлекетіміз өте қайырымды. Оларға қолдан келген жағдайдың бәрін де жасап жатыр. Әйтпесе, олар кешегі өздерін дүниеге алып келген әке-шешелеріне керек болмай қалған бейбақтар емес пе. Арақ-шарап ішкен кісілердің арасында бақытқа қол жеткізген ешкім де жоқ. Өмірден түйгеніміздей, ешкім де ішімдікті жеңе алмайды. Осы уақытқа дейін ондай пікірді ешқашан да естіген емеспін. Әкелер өз алдына, өз ұрпақтарын тағдыр тауқыметіне қалдырып, отбасынан

біржола кетіп қалған анасымақтар қаншама. Мұндай мысалдар тіршілікте аз емес. Жалпы түйгеніміз, әйел затының маскүнемдікке салынуы өте қиын. Білікті мамандардың айтуына қарағанда, олардың осы дерттен арылуы да оңайға соқпайды. Әсіресе, жас келіншектер жүкті кездерінде ауыздарына ішімдікті мүлдем алмағандары жөн. Себебі, олардан туылған балалардың қандай болатындығын жоғарыда тілге тиек еттік. Осы маскүнемдік пен арақ-шараптың кесірінен қаншама жол апаттары орын алып, көптеген азаматтар өмірден мезгілсіз қоштасып жатады. Мәселен, Қостанай облысында жергілікті полиция қызметінің қызметкерлері „Құқық тәртібі„ операциясының алғашқы бір күнінде 13 мас жүргізушіні ұстапты Полиция спирттік ішімдіктер ішкені және қоғамдық орында мас болғаны үшін қаншама қостанайлықтарды әкімшілік шауапкершілікке тартыпты. Бетті дайындаған О. ДЕРБІСЕК

№32 (2940)  

Вторник, 25 апреля 2017 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you