Page 8

8 СОНҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 10 каңтар 2017 ж.�

�№103 (2907)

Спорт жұлдыздары

Әлемнің төрт дүркін чемпионы немесе 16 жастағы атақты шахматшы Жансая Әбдімәлік жайлы сөз

Өткен жыл Жансая Әбдімәлік үшін есте қаларлықтай болды. Ол Польшада өткен халықаралық жарыста Бас жүлдені жеңіп алды.Әрине, бұл жеңіс оған таңсық емес-ті.

Ол үшін 2008 және 2009 жылдардың алар орны ерекше. Осы кезеңде әлемдік деңгейде топ жарды. Дарынды қыз Елбасының да назарына ілінді. Президентпен бірге Жаңа жылдық шыршаны да жақты. Әрине, мұндай қамқорлық оларды үлкен қуанышқа бөледі. Осынау мысалдан біздің Елбасы болашағынан үміт күттіретін жастарға қанЖЕТІ ЖАСЫНДА шалықты дәрежеде көңіл ДҮНИЕЖҮЗІН бөлетіндігін сезінесің. Енді ТАҢҚАЛДЫРДЫ Жансаяның ата-әжелерінің туған жеріне қысқаша Бұған дейін де ол бірнеше тоқталып өтелік. Бұл күндері Шымкент рет Қазақстанның абсолютшаһарындағы Жансаяның ті чемпион атанғаны бараты берілген шахмат мекшаға мәлім.Ұлтымыздың тебін басқарып отырған мақтанышына айналған Әбдімәлік аға Оңтүстік қыз жастар арасында төрт рет қатарынан әлем чемпи- Қазақстан облысындағы Қазығұрт ауданы Жаңабазар оны болған-ды. ауылында туып өскен. Оның атасы Әбдімәлік Қазіргі таңда шахматшы Әшіровтың әңгімесіне қыз Алматы қаласында қарағанда, өздерінің киелі тұрады. Сондықтан беделді әулеті күллі қазақ еліне танымал. Оңтүстік өңірінде жарыстарға осы шаһардың атынан қатысады. Бірде де олардан тағылым алаНазарбаев мектебінде Претындар жеткілікті. Біздің зидентпен тікелей сұхбат кейіпкеріміз ақсақалдың болған кезде Жансая одан Данияр есімді ұлының шахмат ойынын мектепке перзенті. пән ретінде қабылдауға Бұл шаңырақта одан көмектесуін сұраған-ды. басқа тағы да екі ұл өсіп Мемлекет басшысы келеді. Жансая жанұядағы талантты қыздың өтінішін үшінші бала.Чемпион қыз қолдады.Қазіргі таңда 5 жастан бастап үйдегі Алатаудың баурайындағы үлкендердің шахмат ойыАлматы және Шымкент нына көңіл бөліп, өзінің қалаларында Жансая Әбоған бейімділігін көрсете дімәлік атындағы мектепбастады. тер жұмыс істейді. Міне,бұны дер кезін де Сондай-ақ Атыраулықтар байқаған атасы ұлы Дамен Ақтаулықтар да өз ниярға немересін мұқият тапсырды. Бір ғажабы, Жан- қалаларында осындай мектептер ашып, ол жерлерге сая тұңғыш рет 7 жасында Алматы қаласының чемпи- Жансаяның атын бермек оны атанып, үлкен шаһарға көрінеді.Ал Астана мен Қарағандыда мұндай мекесімі танылды. Өзіне деген сенімділігі артты. Тиянақты тептер жұмыс істейтіндігі көпке белгілі. дайындықтың арқасында Жалпы, шахматтың дәл сол жылы Азия чемпиадам баласына берері мол. ондығына көтерілді.

Мәселен,„ФИДЕ„президенті Кирсан Илюмжинов Елбасына шахматтың тигізер пайдасы жөнінде айтқан. Осы азамат президент болып тұрған кезінде еліндегі барлық мектептерге шахматты пән ретінде кіргізген көрінеді. Міне, осындай ізгілікті істің нәтижесінде қалмақтарда білім сапасы Ресей бойынша жоғары тұрған көрінеді. Негізі спроттың бұл түрінің кімді болсын ойландырып, толғандыратыны белгілі.

ЖАНСАЯ ІЗДЕНІМПАЗ АРУ Қазіргі таңда Шымкенттегі оның аты берілген шахмат мектебінде 60тан аса оқушы күнделікті шеберлігін шыңдап жатыр. Талапкер жасөспірімдерге мұндағы 4 жаттықтырушы білгенін үйретіп келеді

Жансая Әбдімәлік 16 жаста болса да оның атағы дүниежүзіне белгілі.Мұны сол себептен де Сингапурдағы шахмат академиясы өздеріне оқуға шақырды, білім алу тегін болды. Пәтер де берілді. Ол жақтан көп жайды үйренді. Бұл күндері оған тең келер қарсылас жоқ. Сондықтан 20 жасқа дейінгі қыздар арасындағы жарыстарға қатысып, өзінің бабында екендігін көрсетіп келеді. Ал бұл деңгейдегі ретингісі Азияда 1-ші орын болса, Дүние жүзінде 3-ші орында. Демек, бауырымыз нағыз шеберлік шыңына көтерілді деген сөз. Ол алдағы күндерден де үлкен үміт күтеді. Тауық жылы да шеберлігін барынша шыңдай түсіп, қазақ халқының мәрЖансая Әбдімәлік | Сурет автор архивінен тебесін барынша асақақтата түсуді армандайды. Оған мүмкіншілігі де мол. МемАл Жансаяның өзі айына себептен де оған Елбасы лекетіміз қолдан келген айына 500 доллар стипенбір рет шеберлік сыныбын өткізеді. Ол жалпы әулеттің дия тағайындаған болатын. қамқорлықты жасап отыр. Оның туған атасы ӘбЖылдар өткен сайын қыз ғана емес, күллі үлтымыздімәлік Әшіров те оның тадың мақтанышы. Мінезі өте баланың тәжірибесі де молай асуларды бағындырып, лайып, шеберлігін шыңдай ашық жарқын, сондықтан шахмат өнерінің майталматүсу үшін басқа жаттықтыжұртшылықпен тез тіл ны атана беретіндігіне нық рушы іздестірген еді. Осытабысады. сенімді. лайша дарынды шахматҚазақ қызы қарсыластаАлла- тағала тек дарынды шыны Николай Перегудов рына да аса бір құрметпен қызымызды тіл мен көзден өзіне шәкірт етіп алды. қарайды. Сұрағандарға: сақтағай. Өйткені, мұндай Содан арада екі-үш жыл „Ол қабілетті шахматшы, таланты балаларға қызыға тек жүрісте ғана қателесті„ өткен кезде әлгі Николай қыздың қабілетін сезіп:„Ен- да, қызғана қарайтын деп олардың да сыртынан жандар қайда да аз емес. ді мен жансаяны үйрете жаман сөз айтпайды. алмаймын, себебі ол менен Жансаяның өзі де көптің Өз орынын біледі, көзіне түсе бергенді аса мықты, ұтып кетеді„ деп үлкенге құрмет, кішіге ұната қоймайды. ойын ашық білдіріпті. ізет танытады. Жұлдыз Әкесі Данияр мен анасы Уақыт бәрінен де қымбат. ауруымен ауырмайды. Өте осы қызы аман сау болып, кішіпейіл, өзін қатарласта- Сол себептен Қазақстанөзі өкілі болып табылатын дағы шахмат федерациясы рынан жоғары қоймайды, жері мен елінің мерейін Армениядан Давид Аруүйдің шаруасын тындыүстем ете берсе екен деп тунян деген халықаралық рымды атқарады. Анасыойлайды. Ең бастысы, ол ның қолғанаты. Қыз балаға гроссмейстерді қызметке шақырды .Қазіргі таңда еке- ешқашан да жалқаулыққа тиісті жайлардың бәрін де салынған емес. Мақсаты уі тіл табысып, бұлі азамат менгеруге талпынады. айқын, соған жету жолынәлемнің бірнеше дүркін Әрине, оның алғашқы да тек қана алға ұмтылыс ченпионын тәрбиелеп жаттықтырушысы өзінің жасауда. жатыр. туған әкесі Данияр. Сол

Талаптыға нұр жауар

Жігітке жеті өнер де аз

немесе жарық беруші әрі суретке түсіруші Сейітқали Камалов туралы Облыс орталығындағы Ілияс Омаров атындағы қазақ драма театрының тұрақты көрермендері Сейітқали бауырымызды жақсы таниды. Себебі ол қашанда қолындағы фотоаппаратымен сахнадағы өнер көрсетіп жатқан актерлерді немесе алыс-жақыннан келген қонақтарды түсіріп жатады. Өз кәсібіне шын берілген азамат әрқашанда елгезектік танытып, үлкенді-кішілі қауыммен тез тіл табыса біледі. Оның шығарған суреттері де хас шебердің қолынан шыққандай жақсы әсер қалдырады. Бұл оның күнделікті қызметінің бір қыры ғана. Сонымен қатар ол осы өнер ұжымындағы жарық беруші жұмысымен де шұғылданады. Баршаға белгілі, сахнадағы қойылымдардың сапалы әрі өз деңгейінде болуы

Секең секілді тындырымды мамандарға да байланысты. Әріптестерінің арасында ерекше құрметке ие болған Сейітқалидің осы театрда қызмет атқарып келе жатқанына да қазір қарап отырсақ 15 жылға жақындап қалыпты. Бұл аз уақыт емес. Бір азаматтың өзін жан-жақты көрсетуіне болатын мерзім. Сейітқалиды кейбір замандастарынан өзінің қазақы мінезі, ұлттық дәстүр мен әдет-ғұрыпқа деген шексіз сүйіспеншілік, туған жері мен еліне деген адалдық ерекшелендіріп тұрады. Мұндай қасиеттер, әрине, оған әке қанынан, шешенің ақ сүтінен дарығандығы даусыз. Сол себептен де бұл бауырымыз жөнінде жазған кезімізде оның өскен ортасы, ардақты ата-аналарына да аз-кем тоқтала

тай-құлындай тебісіп бірге өскен достарымен ойдағыдай аяқтады. Содан кейін ол электрші мамандығын таңдады. Өйткені ол қайсы кәсіптің болсын абыройлы да беделді екендігіне жастайынан көзі айқын жеткен еді. Бар мәселе соларды жоғары деңгейде әрі шеберлікпен атқара білуде деп түсінді. Өңірдегі ағайындар Камаловтар әулетіне ежелден ерекше ілтипатпен қарайды. Оның өзіндік себебі Сейітқали Камалов | Сурет де бар. Өйткені Сейітқакейіпкердің архивінен лидің атасы Камал ағамыз сонау бір жылдары абыройлы мамандық иесі, яғни кеткенді жөн санадық. ұстаз болған кісі еді. Сейітқали МұханбетқаОсы салада жемісті лиұлы 1965 жылы облыстың қызмет атқарған тұлға Науырзым ауданына қаракейін Амангелді аудасты Асанқайғы деп аталанында мектеп директоры тын елді мекенде дүниеге келіп, осында азамат болып болып та ауылдастары мен облыстағы әріптестерінің қалыптасты. арасында үлкен абыройға Дәмді орта мектебін

ие болды. Осындай білікті жаннан тәрбие алған ұрпақтары да оның атына кір келтірмей, өмірден өз орындарын тапты. Секеңнің әкесі Мұханбетқали ғұмыр бойы мал шаруашылығында қызмет атқарған білікті маман еді. Кезінде бас зоотехник секілді жауапты жұмыста да болды. Қазақтың ежелден келе жатқан салты бойынша Сейітқали ата-әжесінің бауырында өсті. Солардан бала кезінен бойына көптеген ұлттық құндылықтарымызды сіңірді. Сондықтан да болар, ол өзінің анасы Әнузаны жеңге деп атап кеткен болатын. Ол кісі бұл күндері 65 жаста. Жалпы кейіпкерім - бір үйде өскен тоғыз баланың тұңғышы. Үйдің үлкені болған соң кейінгі бауырларына ақыл-кеңесін айтып,

оларға әрқашанда тірек болып келеді. 1992 жылы Бақытгүл есімді ұлтымыздың аяулы қызымен жеке шаңырақ көтеріп, отағасы атанды. Келін де бұл күндері облыстық қазақ драма театрында бақылаушы болып жұмыс істейді. Екеуі Марал есімді қыздарына кішкентайынан тағылымды тәрбие берген-ді. Ол да ата-анасының мақтанышына айналып отыр. Бұл күндері елордамыз Астанада есеп саласында қызмет атқарады. Қашан да тіршілікте ешкімді жатырқамай, жайдары мінезімен дараланатын Сейітқали інімізге келешекте де отбасында береке, қызметінде толағай табыс тілейміз! Бетті дайындаған О.ОТЫНБАЙҰЛЫ

№2 (2910)  
№2 (2910)  

Вторник, 10 января 2017 г.

Advertisement