Page 1

ҮЗДІК БАСТАУЫШ ПАРТИЯ ҰЙЫМДАРЫ

ДЕНЬГИ, КОТОРЫЕ ЖДЕТ ГОРОД

Ол «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалында анықталды

393 млн тенге направят на решение первоочередных задач Костаная

6 бет

стр. 2

ПУСТЬ СТАРОСТЬ БУДЕТ В РАДОСТЬ

Читайте «НК» на сайте top-news.kz

39 тысяч казахстанцев могут снять пенсионные накопления досрочно

стр. 3

Вторник, 1 ноября 2016 г. №87 (2891)

top-news.kz

gazeta@top-news.kz

Победа

Призвание - благо творить Руководитель ОО «Умит-Надежда» Дуйсенгали Оспанов получил престижную награду «Алтын журек»

На прошлой неделе в Алматы были названы победители ежегодной одноименной премии благотворителей.

родной Костанай Дуйсенгали Оспанов вернулся с символом и главной наградой проекта - статуэткой в виде сердца с капелькой крови из позолоченной бронзы и сапфира и дипломом из стекла - символом прозрачности и чистоты. «Алтын журек» - общеНаграду вручали в нественная национальная прескольких номинациях - «За помощь детям-сиротам», «За мия за вклад коммерческих организаций и физических поддержку образования», лиц в реализацию благо«За вклад в развитие здратворительных программ и воохранения», «Меценат года» и другие. В номинации проектов на территории Казахстана. Впервые вру«За помощь инвалидам» чение премии состоялось в был награжден Дуйсенгали 2011 году в Государственном Оспанов. Победителя торжественно академическом театре оперы и балета им. Абая, с тех пор встречали в аэропорту журпроводится ежегодно 27 налисты местных СМИ. октября. - Для меня это огромная На протяжении всех честь и самая большая оценка, данная общественностью десяти лет организаторы конкурса наблюдают за домоей работе. Раньше мецебрыми делами казахстанцев, натством у нас занимались принимая заявки. Лауреатолько бизнесмены, но потами премии в разные года следние десять лет благотвостановились певица Роза рительность развивается и выходит на другой уровень и Багланова, общественный сейчас в ней участвуют сами деятель Аружан Саин, бизнесмены-меценаты Айдын инвалиды. Рахимбаев, Бауржан ОспаКак рассказывает Дуйсеннов, ряд отечественных СМИ, гали Оспанов, на эту номимама 350 детей Туяк Есконацию его выдвинул КОФ партии «Нур Отан», а он сам жина и другие, чей вклад в сферу благотворительности и узнал об этом в последний момент. В итоге его более чем развития социально значимых проектов оказал неиздесятилетняя деятельность меримую помощь тысячам в сфере улучшения жизни казахстанцам. людей с особыми потребностями была оценена на Джамиля ЖАКУПОВА самом высоком уровне. В

Дуйсенгали Оспанов отмечен в номинации «За помощь инвалидам» | Фото Алексея КРАСНОВА

Конкурс

Чтобы знали

Лидеры среди лучших

Важные дни - в справочнике

Три ППО партии «Нур Отан» представят наш регион на республиканском уровне

Костанайские библиотекари подготовили календарь знаменательных дат-2017

По словам первого заместителя председателя Костанайского областного филиала партии «Нур Отан» Газиза Бекмухамедова, на начало октября в 446 первичных парторганизациях на учете состояли свыше 69 тыс. человек. - В первом отборочном этапе, прошедшем в городах и районах, приняли участие 186 первичных партийных организаций – это 40,8%. На второй этап, областной, прошли 52 ППО. Они и приняли участие во втором отборочном туре. Оценивало работу пер-

вичных парторганизаций компетентное жюри, руководствовавшееся такими критериями, как участие партийцев в реализации партийных проектов, прием новых членов, использование новых подходов и пропаганда гражданских инициатив, работа с молодежью, а также публикации в СМИ, отражающие деятельность первичных организаций. По решению жюри в номинации «Первичная организация до 100 человек» первое место было присуждено ППО «Казахтелеком»

Костанайского городского филиала партии «Нур Отан», во второй номинации (от 100 до 500 человек) - ППО Амангельдинского районного филиала партии «Нур Отан». В номинации «тяжеловесов», от 500 и выше человек, первое место занял коллектив автотранспортного управления АО «ССГПО». Победители будут бороться за звание лучшей первичной партийной организации на республиканском конкурсе, который пройдет в Астане в ноябре.

Отныне местные жители могут легко узнать о том, когда состоится международная выставка EXPO-2017, пройдет празднование 25-летия Вооруженных сил РК и начнется Всемирная зимняя Универсиада в Алматы. По сообщению сотрудников Костанайской областной универсальной научной библиотеки им. Л. Н. Толстого, «Календарь знаменательных дат и событий Костанайской области на 2017 год» содержит информацию об историАлександр КУЗЬМИЧЕВ ческих фактах, юбилеях

и знаменитых личностях, внесших вклад в развитие литературы, культуры, экономики нашего региона и Казахстана в целом. - Одна из традиций ежегодного «Календаря…» - это выделение главных и особо значимых тем года. В 2017 году их несколько: 25-летие со дня учреждения государственных символов РК, международная выставка EXPO-2017 в Астане и 50-летие со дня утверждения звания «Почетный гражданин города Костаная», - отметили в библиотеке. – Помимо этих событий, в необычном

справочнике также будет опубликован список ветеранов Великой Отечественной войны, которые в 2017 году отпразднуют юбилейную дату. Стоит отметить, что информационно-справочное издание предназначено для сотрудников храма книги, однако им может воспользоваться каждый желающий – будь то студент, преподаватель или чиновник. Календарь 2017 года можно найти на официальном сайте «толстовки». Валерия ВАХНЕНКО


2 СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

Вторник, 1 ноября 2016 г.�

�№87 (2891)

Дата

Бюджет

Награда за доброту

Деньги, которые ждут

Лучшим соцработникам вручили медали и грамоты В последнее воскресенье октября работники социальной сферы отметили профессиональный праздник. Концерт для работников социальной сферы прошел на минувшей неделе в областной филармонии им. Е. Умурзакова. Поздравил их с этим событием заместитель акима Костанайской области Марат Жундубаев. - Этот замечательный праздник был учрежден в 2011 году нашим Президентом, - отметил Жундубаев. Что является знаком большого уважения и признания к труду людей, которые работают в сфере социальной защиты. В этой системе в Костанайской области сегодня трудятся около 3000 человек. На социальную сферу из всех источников финансирования в нашей области расходуется более 100 млрд тенге, ежемесячные выплаты для 225 тыс. получателей пенсий и пособий, проживающих в нашей области, составляют в общем 9 млрд тенге, кроме этого, в областном бюдже-те на социальную поддержку населения заложено 2,5 млрд тенге. Пожелав собравшимся соцработникам всяческих благ, Марат Жундубаев вручил отличившимся в этой сфере людям награды и грамоты. Медалью «Еңбек ардагері» отмечен труд специалиста сектора рынка труда и социального партнерства отдела занятости и социальных программ Аркалыка Алии Савенковой. Юбилейными медалями «Костанай облысына 80 жыл» отметили ветеранов службы социальной защиты Сейпулу Жаманшалова, Ольгу Киколенко, Маргилу Мурзабекову и Фанию Солодову. Свыше 30 человек получили нагрудные знаки «Әлеуметтік-еңбек

саласының үздігі» и грамоты акима Костанайской области. В числе тех, кто был отмечен нагрудным знаком «Әлеуметтік-еңбек саласының үздігі», трудинструктор Костанайского детского психоневрологического дома-интерната Лариса Елищева. В доме-интернате она работает 12 лет, до этого трудилась в детском саду. - Я сама некоторое время находилась на 2 группе инвалидности, поэтому знаю, каково быть инвалидом, рассказывает Лариса Елищева. - И я думаю, это событие и еще ряд других, случившихся со мной в одно и то же время, были неким знаком свыше, потому что дали мне возможность лучше понимать детей с особенностями. Для того чтобы работать с особенными детьми, важны доброта и сочувствие, которые настроят ребенка на то, что он полноценный и должен, несмотря ни на что, стремиться развиваться. Джамиля ЖАКУПОВА

393 млн тенге направят на решение первоочередных задач города

За изменения в бюджете депутаты проголосовали единогласно | Фото Алексея КРАСНОВА

Депутаты городского маслихата внесли изменения в бюджет. Нашлись деньги на реконструкцию коммунальных сетей, приобретение компьютеров для школ и установку новых дорожных знаков. - За 9 месяцев доходы бюджета увеличились на 863 млн тенге, - отметил, выступая перед депутатами, руководитель отдела экономики и бюджетного

71 млн тенге будет выделен ГКП «КТЭК» на приобретение резервного топлива (мазута). Дополнительные средства будут направлены отделу строительства для проведения госэкспертизы по строительству инженерных коммуникаций и строительству автомобильных дорог по проекту «Создание индустриальной зоны в городе Костанае», а также подведению инженерных сетей к микрорайону «Кунай». Отделу образования

Костаная будут выделены субсидии на приобретение учебников, учебно-методических пособий и покупку компьютеров для городских школ. Дополнительные ассигнования направлены и на текущее содержание городских парков и скверов, украшение города к праздничным датам. Инициативу исполнительной власти на сессии гормаслихата депутаты поддержали единогласно. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Премьера

Гоголевская «страшилка»

Награду получает руководитель отдела социальных нормативов и соцпомощи управления В областном русском координации занятости драматическом театре и соцпрограмм Татьяна идут репетиции спектакля Гаврильчик | Фото Алексея «Панночка». КРАСНОВА Новую постановку, написанную московским ЧС драматургом Ниной Садур по мотивам гоголевского «Вия», покажут зрителям только в декабре. Однако уже сейчас все роли распипроизошел пожар саны, готовятся декорации

Костанайские актеры готовятся к шабашу ведьм

Горел бензин

В Лисаковске на заправочной станции «Бахыт» Возгорание ликвидировали за 45 минут. Никто не пострадал. Как сообщили «НК» в СПЧ-18 г. Лисаковска, о том, что горит здание заправки, им рассказала девушка-водитель, которая проезжала мимо. - После звонка, в 14:00, пожарные сразу выехали на место происшествия. Уже в 14:45 огонь был полностью ликвидирован, - отмечает старший инженер СПЧ-18 г.

планирования Николай Дорошок. - На основании этого предлагается пересмотреть финансирование по отдельным бюджетным программам. Отделу жилищно-коммунального хозяйства дополнительно выделяются 359 млн тенге на строительство сетей теплоснабжения в районе «Аэропорт», текущее содержание улиц и мест общего пользования, установку новых дорожных знаков и содержание сетей уличного освещения. Помимо этого,

Лисаковска старший лейтенант гражданской защиты Каирбек Кенжегулов. – В тушении было задействовано две единицы техники. О том, что стало причиной возгорания и какой ущерб нанесло пламя, огнеборцы не говорят. Но, как стало известно корреспондентам издания, горевшая заправочная станция «Бахыт» считается заброшенной.

и шьются костюмы. Занимается жутковатым, на первый взгляд, спектаклем главный режиссер театра Александр Лиопа, главную героиню Панночку сыграет актриса Юлия Кудряшова, Хвеську - Ольга Муляк, Явтуха - Олег Смирнов. - «Панночка» - это спектакль контрастов между жизнью и смертью, люд-

ским миром и нечистью, - рассказывает заведующая литературной частью театра Татьяна Созина. - Все события в постановке разворачиваются очень быстро: тихая идиллия украинского вечера сменяется ледяным кошмаром проклятой церкви, а веселая казацкая пирушка переходит в ночной шабаш ведьм и темных сил. Одна-

ко за шутками, смешными и пугающими моментами стоят глубокое философское содержание и ответы на многие волнующие нас вопросы. О том, когда и во сколько пройдут премьерные показы спектакля, читайте в ближайших номерах. Валерия ВАХНЕНКО

Акция

Остановка для поощрения 40 водителей получили от костанайских полицейских подарки

Владельцам авто Ssang Yong, Peugeot, Iveco и JAC были вручены сертификаты и сувениры. 28 октября представители AllurGroup и сотрудники дорожной полиции Валерия ВАХНЕНКО собрались на оживленном участке Костаная, у Большого моста, для того, чтобы поздравить владельцев автомобилей отечественного производства с Днем автомобилиста. Таким необычным способом организаторы выражают благодарность водителям за выбор в пользу отечественного производителя. - Вот уже на протяжении трех лет мы проводим Дым валил прямо из помещения заправки | Фото очевидцев эту акцию, - рассказывает

ные подарки: сертификат на комплексную автомойку и сувениры, которые пригодятся в машине. По словам полицейского батальона дорожно-патрульной полиции старшего сержанта Руслана Кусалина, останавливать владельцев авто марок Ssang Yong, Peugeot, Iveco и JAC блюстителям порядка приходится не часто, так как они реже нарушают Правила дорожного Владельцы авто костанайской сборки были приятно удивлены движения и попадают в неожиданным подаркам | Фото Алексея КРАСНОВА ДТП. Акция у костанайских пресс-секретарь ТОО «Састражи порядка останавли- водителей вызвала только рыаркаАвтоПром» Ангели- вают его и вместо того, что- положительные отклики. на Синева. – Увидев автомо- бы проверить документы у Валерия ВАХНЕНКО биль костанайской сборки, водителя, вручают полез-


№87 (2891)�

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ 3

�Вторник, 1 ноября 2016 г.

Cеминар

Инициатива

Мы - единое целое

В Доме Дружбы говорили о казахстанской модели общественного согласия В Костанае состоялся региональный семинар на тему общенационального единства и межэтнической толерантности. Открывая заседание, руководитель управления внутренней политики Мажит Шуленов отметил, что за годы независимости казахстанская модель толерантности и общественного согласия доказала, что является гарантом развития и процветания страны. - Еще в 1995 году по инициативе Президента была создана Ассамблея народа Казахстана. Мне дважды довелось работать в Мажилисе Парламента, и я хочу отметить, что это уникальный инструмент построения демократического государства. Все граждане Казахстана равны, независимо от социального, этнического или иного происхождения. И сейчас наш опыт изучают представители других стран, - отметила в своем выступлении экс-депутат Мажи-

Наиболее активным участникам семинара были вручены сертификаты | Фото Алексея КРАСНОВА лиса Ольга Киколенко. Своими мнениями на тему «Қазақстандықтар - болашағы біртұтас ұлт» («Казахстан - нация единого будущего») поделились ученый секретарь Казахстанского философского конгресса Ермек Токтаров, профессор КГУ, доктор

философских наук Сафар Колдыбаев, старший преподаватель Казахского национального медицинского университета им. Асфендиярова Тауекель Оспанов. В секционных заседаниях большой интерес у слушателей вызвали выступления руководителя Центра соци-

ологических исследований «Костанай таны» Анжелики Ткаченко и председателя Северо-Казахстанского отделения ОО «Казахстанский философский конгресс», старшего преподавателя КГУ Дениса Качеева. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Госпрограмма

Вместе к развитию Ректор КСТУ рассказал журналистам о реализации Плана нации в вузе План нации «100 конкретных шагов» - ключ к раскрытию колоссального потенциала Казахстана так считает ректор КСТУ Кадыргали Джаманбалин, который выступил на брифинге перед представителями СМИ. По его словам, это нестандартный план, который содержит ряд практических решений, закладывающих основы поэтапной модернизации государственной экономики, общества и образования. Высшие и средние

учебные заведения нашей области также принимают активное участие в подготовке высококвалифицированных кадров и разработке научных проектов в условиях новой экономической политики. По мнению ректора Костанайского социальнотехнического университета, студентам необходимо проявлять больше активности для участия в госпрограммах, направленных на повышение качества образования. - Например, программа «Болашак» предполагает

обучение студентов за рубежом, - комментирует Джаманбалин. - Многие молодые люди, особенно в северном регионе, отказываются участвовать в ней, аргументируя это тем, что не знают английский язык. Но я считаю, что дело не в знании языков, а в желании участвовать. Кроме того, по словам ректора, немалая часть сегодняшних выпускников не знает свои права. Ведь по закону при устройстве на работу, например, в сельскую школу, его не могут уволить в течение трех лет.

Также ему обязаны предоставить полную ставку. Но, увы, это зачастую не выполняется. Кадыргали Джаманбалин отметил, что КСТУ сегодня идет в ногу со временем, поэтому здесь полным ходом развивается система дуального образования, предполагающая тесную связь теоретических знаний с практическими навыками, налажена система сотрудничества с социальными партнерами и предприятиями.

Новшество

Букварь из интернета

Алина СУШКО

Для повышения профессионализма В Костанае открылся первый в регионе Клуб бухгалтеров Такую инициативу взяла на себя Палата предпринимателей, куда довольно часто обращаются представители этой профессии с просьбой по разъяснению тех или иных вопросов. Клуб создан для обмена опытом и повышения уровня профзнаний бухгалтеров. Для плодотворной работы клуба Палата предпринимателей намерена систематизировать поступающие от бухгалтеров обращения, составлять на их основе повестку очередного заседания и приглашать специалистов государственных органов либо консалтинговых фирм для разъяснений. - Как правило, желание бухгалтеров повышать свой профессиональный уровень довольно боль-

шое, особенно если речь идет о законодательных новшествах. Буквально на прошлой неделе компания «Центральный дом бухгалтера» из Астаны попросила нас оказать содействие в проведении семинара по обязательному внедрению электронных счетов-фактур. Более трехсот человек со всей области откликнулись и посетили мероприятие. Похожие встречи мы теперь будем инициировать самостоятельно. Плюс клуба еще и в том, что это хорошая возможность делиться опытом из собственной практики, - отметил заместитель директора Палаты предпринимателей Костанайской области Геннадий Кукоба. Валентина МЕЛЕХОВА

Строительство

Под крышей дома своего В РК разрабатывается госпрограмма жилищного строительства «Нурлы жер» После многолетнего застоя отрасли в стране бурными темпами развивается жилищное строительство. Однако, несмотря на это, потребность в жилье остается весьма высокой. В связи с этим Глава государства поручил Правительству разработать новую единую программу строительства жилья «Нурлы жер», в которую будут интегрированы все вопросы из ныне действующих программ. В частности, планируется решить проблему выделения бесплатных 10 соток земли. Напомним, во многих регионах очень высокая потребность в участках, однако их

не выдают из-за отсутствия площадок, куда были бы подведены необходимые инженерные коммуникации. Кроме того, планируется выработать меры по удешевлению ипотечного кредитования банками второго уровня, включая субсидирование процентной ставки. Также будет продолжено строительство кредитного жилья через систему жилстройсбережений. В целом новая программа «Нурлы жер» будет направлена на стимулирование частных застройщиков. Валентина МЕЛЕХОВА

Пенсионные накопления

Когда старость в радость 39 тысяч казахстанцев могут снять пенсионные накопления досрочно

Как сообщили республиканские СМИ, это смогут сделать только те, кто отчисЭлектронные учебники для скачивания опубликовали на сайте ляет взносы добровольно. Министерства образования РК - Для них это возможно с 50 лет, - отметила директор центра «Учебник». Проект департамента сопрово- Школьные книги для позволяет просматривать ждения и развития регио1 классов общеобразоваучебники прямо на сайте нальной сети АО «ЕНПФ» тельных школ выполнены в и делать замечания онлайн Наталья Павловская. - Но я нескольких вариантах, - сона той странице, где совер- хочу акцентировать внимаобщает пресс-служба МОН шена ошибка или допущена ние на следующем моменРК. - Файлы для скачивания неточность. те. У пенсии есть основная в формате pdf и в виде паке- Мы призываем педагоцелевая задача - достойное тов для установки прилогов, родителей и учащихся обеспечение после выхода жений. принять активное участие на пенсию. Если изначальПри этом раздел с учебв оценке учебников и внено дать возможность людям никами еще находится в сти свой вклад в развитие изымать свои накопления, разработке, поэтому если у образования, - указано на что ждет их в будущем? родителей школьников возсайте МОН РК. - Это позвоПо ее словам, досрочно никнут вопросы, их можно лит сделать учебники более изъять пенсионные нанаправить на call-center Министерства образования Делать замечания можно прямо на сайте | Фото из интернета качественными и содержа- копления также могут тельными. инвалиды первой и второй и науки РК. групп (при инвалидности, Также МОН РК сообщает, нять участие в обсуждении на сайте РеспубликанскоЖанна АХМЕТОВА установленной бессрочно), что желающие могут приучебников для 9 классов го научно-практического

а также получившие пенсионный аннуитет женщины, достигшие 50 лет, и мужчины, достигшие 55 лет. Кроме того, представитель фонда отметила, что в ЕНПФ рассматривают возможность досрочного изъятия средств по достаточности пенсионных накоплений. По информации прессслужбы фонда, сейчас в ЕНПФ насчитывается 10,11 млн пенсионных счетов казахстанцев. Из них 9,66 млн пополняются посредством обязательных пенсионных взносов. На 1 октября 2016 года пенсионные накопления казахстанцев составили 6,5 трлн тенге. Соб. инф.


4 ИНФОРМАЦИОННЫЙ ОТДЕЛ На платной основе Сколько стоят услуги частных судебных исполнителей? В Плане нации «100 конкретных шагов» 27-м шагом предусмотрено преобразование сферы института частного судебного исполнения и поэтапное сокращение государственных судебных исполнителей. С начала 2016 года на исполнение государственными судебными исполнителями принимаются исполнительные документы, вынесенные в интересах государства, а также о выселении, вселении, сносах, об изъятии земельных участков и иных категорий дел, производимых в интересах государства. Остальные категории дел принимаются на исполнение только частными судебными исполнителями, которые исполнительные действия производят на платной основе. Постановлением Правительства Республики Казахстан от 4 мая 2014 года №437 утверждены следующие размеры оплаты деятельности частного судебного исполнителя для исполнительных документов имущественного (денежного) характера по суммам: 1. До 60 МРП - в размере 25 процентов от суммы взыскания; 2. От 60 до 300 МРП - в размере 20 процентов от суммы взыскания; 3. От 300 до 1000 МРП - в размере 15 процентов от суммы взыскания;

Вторник, 1 ноября 2016 г.�

�№87 (2891)

Оказание государственных услуг по экстерриториальному принципу

4. От 1000 до 5000 МРП - в размере 10 процентов от суммы взыскания; 5. От 5000 до 10 000 МРП - в размере 8 процентов от суммы взыскания; 6. От 10 000 до 20 000 МРП - в размере 5 процентов от суммы взыскания; 7. Свыше 20 000 - в размере 3 процентов от суммы взыскания; 8. Для исполнительных документов неимущественного (не денежного) характера: о выселении и (или) вселении, обязании должника совершить определенные действия и (или) воздержаться от их совершения - с физических лиц 50 МРП, юридических лиц 100 МРП; об обеспечении иска, освобождении имущества от ареста и иных исполнительных документов - с физических лиц 20 МРП, юридических лиц 40 МРП. Следует отметить, что оплата деятельности частного судебного исполнителя производится только в случае полного или частичного исполнения исполнительного документа. Если исполнительный документ имущественного характера исполнен частично, то частному судебному исполнителю выплачивается только часть оплаты его деятельности, пропорционально взысканной сумме или стоимости имущества.

В целях оптимизации и упрощения процедур получения государственных услуг с 1 апреля 2016 г. в трех регионах республики: Акмолинской, Костанайской и Северо-Казахстанской запущен пилотный проект по внедрению экстерриториального принципа оказания государственных услуг. Он предусматривает отсутствие привязки услугополучателя к месту регистрационного учета, т.е. возможность получения услуг в любом органе государственных доходов. Для возможного обращения за получением государственной услуги в рамках пилотного проекта по экстерриториальному принципу отобраны следующие виды государственных услуг: 1. Регистрационный учет индивидуального предпринимателя.

2. Регистрация налогоплательщиков. 3. Регистрационный учет налогоплательщика, осуществляющего отдельные виды деятельности. 4. Представление сведений об отсутствии (наличии) налоговой задолженности, задолженности по обязательным пенсионным взносам, обязательным профессиональным пенсионным взносам и социальным отчислениям, выписок из лицевого счета о состоянии расчетов с бюджетом по исполнению налогового обязательства, а также обязательств по исчислению, удержанию и перечислению обязательных пенсионных взносов, обязательных профессиональных пенсионных взносов, исчислению и уплате социальных отчислений. 5. Выдача справки о суммах

полученных доходов из источников в Республике Казахстан и удержанных (уплаченных) налогов. 6. Подтверждение резидентства Республики Казахстан. 7. Приостановление (продление, возобновление) представления налоговой отчетности. 8. Разъяснение налогового законодательства Республики Казахстан. 9. Прием налоговой отчетности. 10. Отзыв налоговой отчетности. 11. Проведение зачетов и возвратов уплаченных сумм налогов, других обязательных платежей в бюджет, пени, штрафов. 12. Возврат подоходного налога, удержанного у источника выплаты.

13. Изменение сроков исполнения налогового обязательства по уплате налогов и (или) пеней. 14. Регистрационный учет по месту нахождения объектов налогообложения и (или) объектов, связанных с налогообложением. С целью получения вышеуказанных государственных услуг услугополучатели могут обратиться в любой ближайший орган государственных доходов как на территории Костанайской области, так и на территории Акмолинской и Северо-Казахстанской областей. Управление государственных услуг департамента государственных доходов по Костанайской области

Разъяснение по классификации товаров по ТН ВЭД

Классификация товаров по Товарной номенклатуре внешнеэкономической деятельности Евразийского экономического союза (ТН ВЭД ЕАЭС) является одним из наиболее актуальных вопросов для участников внешнеэкономической деятельности (УВЭД). Под классификацией товаров понимается поэтапное Костанайская городская отнесение рассматриваемых прокуратура товаров к конкретным товарным позициям, субпозициям и подсубпозициям по Товарной номенклатуре внешнеэкономической деятельности (ТН ВЭД). Классификация товаров

ПОДПИСКА-2017!

осуществляется исходя из основных критериев: 1) функция, которую товар выполняет, 2) материал, из которого сделан товар. При этом соблюдается принцип однозначного отнесения товаров с учетом степени их обработки к товарным подсубпозициям на основе применения основных правил интерпретации Товарной номенклатуры внешнеэкономической деятельности и примечаний к разделам, группам (в том числе примечаний к товарным позициям, субпозициям), а также дополнительных

примечаний, которые разъясняют специфические классификационные вопросы. Классификация товаров может осуществляться как самим декларантом, так и таможенными органами. При классификации товара декларантом код товара определяется самостоятельно. Таможенные органы осуществляют проверку правильности классификации товаров и в случае выявления неверной классификации товаров таможенный орган самостоятельно осуществляет классификацию товаров и принимает решение по классификации товаров по форме,

определенной законодательством государств-членов Таможенного союза. Таким образом, для точной классификации необходимо хорошо знать устройство и назначение товара, принцип работы, материал, из которого он изготовлен, также иногда нужно знать технологию изготовления товара, узкопрофессиональные термины, которыми характеризуются многие товары. Управление товарной номенклатуры и таможенной стоимости ДГД по Костанайской области

Приглашаем вас оформить подписку на газету «Наш Костанай».

Периодичность выхода газеты: 2 раза в неделю (вторник, четверг). Издание состоит из основной газеты «Наш Костанай» и трех приложений – «Костанай спортивный» - (спортивная жизнь города и области), «Наш дом» (полезные советы, мода, кулинарные рецепты и пр.), «Реклама+программа TV» (реклама, объявления, ТВ программа, гороскоп, кроссворды и т.д.). Стоимость подписки: - для предприятий и организаций – 4500 ( 2250) тенге, - для индивидуальных подписчиков: * с доставкой на дом – 4200 (2100) тенге; - для пенсионеров, ветеранов ВОВ, труда, инвалидов, воинов-интернационалистов, лиц, приравненных к ним, – 3300 (1650) тенге, - для подписчиков «Костанай спортивный»: * с доставкой на дом и предприятие – 2400 (1200) тенге; * для подписчиков по селу – 5000 (2500) тенге. Сумма, указываемая в скобках, – подписка на полугодие. МЫ ЖДЕМ ВАС ПО АДРЕСАМ: редакция газеты «Наш Костанай» (пр. АльФараби, 90, 1 этаж, левое крыло, отдел подписки), главпочтамт, отделения связи КФ АО «Казпочта», ТОО «Экспресс-Пресса» (пр. Аль-Фараби, 119, каб. 215), ТОО «Евразия-ПрессА» (пр. Аль-Фараби, 90). Телефоны для справок: 8 (7142) 53-39-13, 54-03-01, 54-27-53.

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной директора 8 (7142) 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Газета выходит 2 раза в неделю. Заместитель директора-редактор: Александра Сергазинова. Тел. 54-62-46.

Шеф-редактор: Максим Сушко. Тел. 54-62-46. Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-75. Ответсекретарь: Оксана Лукаш. Тел. 54-03-01. Корреспонденты: Сергей Биркле (39-26-83), Валерия Вахненко (39-41-12), Александр Кузьмичев (3926-83), Валентина Мелехова (39-41-12), Ольга Горай (54-05-75), Джамиля Жакупова (39-41-12), Дарья Щербакова (54-05-75). Фотокорреспонденты: Алексей Краснов, Никос Мармалиди. Тел. 54-64-85.

Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Дарья Щербакова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Алина Сушко, Виталий Клец. Корректоры: Куляш Турубаева, Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул. Мауленова, 16. Объем - 2 печатных листа.

gazeta@top-news.kz Тираж номера - 3610. Подписной индекс: К-315. Заказ №2217. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


ҮЗДІК БАСТАУЫШ ПАРТИЯ ҰЙЫМДАРЫ Таяуда «Нұр Отан» партиясы Қостанай облыстық филиалында ең үздік бастауыш партия ұйымдары анықталды

Сейсенбі, 1 қараша 2016 ж.

6 бет

gazeta@top-news.kz

top-news.kz

БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІ «БАЯН СҰЛУ»

АДАМДАР ӨМІРГЕ ҚОНАҚ ЕКЕН

Оның шығарған өнімдеріне елімізде де, өзге мемлекеттерде де сұраныс жоғары

Біз адамдар әншейінде біз бір-біріміздің қадірімізді біле бермейміз. Бағытай Сұлтанғазина ардақты жан еді

8 бет

7 бет

Қала-қарбалас

Шаһардағы игі өзгерістер қуантады немесе жол жөндеу жұмыстары барынша қарқын алуда

Қазіргі таңда барша жұртшылық үшін өзекті мәселелердің қатарындағы жол жөндеу жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Себебі, қыс айы да келіп қалды. Сапалы жол автокөлік иелеріне де, жүргіншілерге де осы мезгілдің боранды-аязды, тайғақты күндері жүрулеріне игі әсер етеді. Сондықтан да қала басшылығы мен жолға тікелей қатысты мекемелердің жетекшілері де бүгін қозғалып отырған мәселенің маңыздылығын түсініп, оның уақыт талабына сай атқарылуын басты назарда ұстап келеді. Бүгінде қаламыздағы ең үлкен көшелер, яғни Абай даңғылы мен Уральская көшесіне күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Оларға облыстық бюджеттен 1,6 млрд теңге бөлініп отыр. Қостанай қалалық әкімдігі баспасөз қызметінің бізге берген мәліметтеріне сүйенетін болсақ, олардың аумағы 9,3 шақырым, ал асфальтпен жабдықтау аумағы 158 мың шаршы метрді құрайды. Осы аталған істер ойдағыдай аяқталып, пайдалануға берілсе, ондағы қала тұрғындарының

Кезек күттірмейтін жұмыстар | Сурет «НК» архивінен алынды көңіл-күйлеріне де оңды әсер етері хақ. Сөйтіп, жаңадан пайдалануға берілген жолдар барша көліктердің қозғалысына, жол жүргіншілерінің алаңсыз болуына белгілі дәрежеде ықпалын тигізетіндігі айтпаса да түсінікті. Қазірге дейін шаһардағы

Красный Кузнец, Герцен, Алтынсарин, Майлин, Дулатов, Белинский және Солнечная көшелерін қайта қалпына келтіру жұмыстары ойдағыдай жүргізілді. Ал, жолдардағы кезек күттірмейтін басқа да осындай аса маңызды жұмыстарды «Көкшетау-

автодор» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жүзеге асырмақ. Сонымен қатар қаламыздағы Таран, Баймағамбетов, 8 март, Досжанов, Алтынсарин, Тобыл, Юный боец, Пионерская және 8-ші шағын ауданындағы жолдар да қолға алынбақ. Ағымдағы осындай

науқанды істерге «Вескор», «АБЗ плюс», «Таза Жол АТ», «Арвис» және «Вакхстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері бірлесе отырып, 40-тан астам көшелерді уақыт талабына сай жөндеуден өткізбек. Үстіміздегі жылы облыс орталығындағы көше-

лердің 43 шақырымын жөндеу жоспарланған-ды. Бұл күндері межеленген жоспар бірнеше пайызға орындалды. Жалпы, қалада жол жөндеу жұмыстары аяқталуға жақындады. Алдағы кездері де шаһардағы осындай жолдардың сапасына ерекше назар аударыла бермек.

Үкіметтік емес ұйымдарда

Марапат

Зеректер топ жарды

Тұңғыш рет ұйымдастырылды

Жастар арасындағы интеллектуалдық сайыстан Жақында «ГрИн» қоғамдық қоры Қостанай облысының азаматттық альянсы, облыстық жастар орталығының және жастар саясаты басқармасының ұйымдастыруымен «Тапқырлар сайысы» атты интеллектуалдық сайыс болып өтті. Оған қаламыздағы 6 жоғары оқу орындарының студенттері қатысып, бақтарын сынады. Аталмыш ғибраты мол жарысқа қатысушыларға тәуелсіздігіміздің 25, облыс және қала өміріндегі елеулі оқиғалар, еліміздегі болып жатқан игі өзгерістерге байланысты түрлі сұрақтар

қойылды. Сайыстың негізгі мақсаты – жастардың білімге деген құштарлықтарын арттыру, республикамыздың және өңіріміздің өткені мен бүгінгі күнін зерделеуге ынталандыру, олардың интеллектуалдық қабілетін дамыту. Мұндай берері ерекше жарыста студенттердің арасынан терең білім, жан-жақты пайым-парасат, ой-өрістерін көрсеткен жастар топ жаратындығы белгілі. Қаламыздағы Міржақып Дулатов атындағы Қостанай инженерлік-техникалық университеті жүлделі 1-ші орынды

жеңіп алды. Ал, Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің командасы 2-ші орынды, Шырақбек Қабылбаев атындағы академия 3-ші орынды иеленді. «ГрИн» қоғамдық қоры Қостанай облысының азаматттық альянсының төрайымы Динара Өтебаева мұндай қатысушыларды тың ізденістерге жетелейтін сайыстар жастардың тек интеллектуалдық деңгейлерін көтеріп ғана қоймай, оларды патриоттыққа, өз Отанының нағыз азаматтары болуға баулитындығын айтты.

Слетте үздік тыңдаушыларға құрмет көрсетілді Өткен бейсенбі күні «Мирас» мәдениет үйінде Шырақбек Қабылбаев атындағы Қостанай академиясының бастамасымен «Оқу орнының үздіктері» деп аталатын осындағы курсаттардың алғашқы слеті ұйымдастырылды. Әрбір оқу орнында оқу үлгірімімен қатар өздерін түрлі қырларымен көрсетіп келе жатқан зерек студенттер бар екендігі баршаға мәлім. Сондықтан жоғарыда аталған мәдениет ошағында өткізілген өнегелі іс-шарада «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» демекші, замандастары

арасында топ жарған курсанттар құрметке бөленді. Өздерін көрсеткен жастар марапатталды. Салтанатты жиынды ашқан академия басшысы, полиция полковнигі Мирлан Қызылов үздік курсанттарды шын жүректен құттықтап, оларға алдағы уақытта да білім саласында биік табыстарға жете берулеріне тілектестігін білдірді. Іс-шара барысында жыл бойы оқуда жақсы қырларымен көзге түскен 65 тыңдаушыларға арнайы дайындалған төс белгісі мен мақтау қағаздары салтанатты түрде

тапсырылды. Мұндай салтанатты жиын қаламыздағы жоғары оқу орындары арасында және аталмыш академияда тұңғыш рет ұйымдастырылып отырғандығын айтып өткен лазым. Алдағы кездері де осындай жастардың рухын көтеретін басқосуларды ұйымдастыру жалғасын таба бермек. Жиналғандар құлақтан кіріп, бойды алар әсем әндерден рухани ләззат алып, бір серпіліп қалды. Бетті дайындаған Айзат АСҚАРҚЫЗЫ


6 ҚОСТАНАЙ АҚПАРАТ

Сейсенбі, 1 қараша 2016 ж.�

�№87 (2891)

Ынтымақ-бірлік өркендеудің негізі

Алғы шептегілер

Мешіттегі тағылымды басқосу

Үздік бастауыш партия ұйымдары анықталды

Онда ұлтаралық және дінаралық қарымқатынастар әңгімеге арқау болды Өткен сәрсенбі күні жаңадан пайдалануға берілген облыстық Аймағанбет Спанұлы атындағы мешітте бүгінгі таңдағы аса маңызды ұлтаралық және дінаралық қарым-қатынас, халықтар арасындағы ырыс пен ынтымақ жөнінде келелі жиын болып өтті. Онда «Қазақстан-Қостанай» теларнасының журналистері жоғарыда аталған маңызды жайға байланысты дін саласының қызметкерлері және дін жанашырларымен арнайы жүздесіп, келелі әңгімеге ұйытқы болды. Есімі елімізге белгілі қаламгер, дарынды көсемсөзші Қабылақат Сейдахметов бастаған әріптестер алдымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Қостанай облысындағы өкіл имамы Бахытбек Тәжімбеттен

арнайы сұхбат алды. Онда Бахытбек Нұрғабылұлы облыстағы күн тәртібіндегі аса маңызды жайға байланысты атқарылып жатқан жұмыстарға жанжақты тоқталды. Мәселен, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі, белгілі ақын Жолбарыс қажы Баязид, есімі халқымызға кеңінен танымал абыз ақсақал Мырзағали Ғабдулин, «Зекет» қорының өкілі, Қазақстан қажылар қауымдастығы облыстық филиалының төрағасы Жақсылық Ғайсин және басқалар өзекті мәселе жөнінде тебірене сөз сөйледі. Жалпы, өңірімізде қозғалып отырған маңызды тақырыпқа байланысты атқарылған жұмыстар ауқымды. Олардың бәрін оқырман басылымдардан оқып, теледидарлардан көріп отырған болар.

Олардың атқарған жұмыстары басқаларға өнеге Таяуда «Нұр Отан» партиясы Қостанай облыстық филиалында ең үздік бастауыш партия ұйымдары анықталды. Олар республикалық деңгейде өткізілетін «Ең үздік БПҰ» байқауында өңіріміздің намысын қорғайды. Бір тоқтала кетер жай, байқаудың бірінші кезеңі ағымдағы жылғы қазан айында партияның аумақтық филиалдарында ұйымдастырылды. -Биылғы жылы байқаудың бірінші кезеңіне 446 бастауыш партия ұйымдарының 186-ы қатысты, ол 40,8 пайызды құрайды деген сөз. Байқаудың екінші облыстық кезеңіне 52 бастауыш партия ұйымы өтті. Соның ішінде өңірдің

Отырыс барысында | Суретті түсірген автор ең үздік үш БПҰ-ы тандалды. Олар облысымызды республикалық деңгейде танытады, - деді «Нұр Отан» партиясы Қостанай облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Ғазиз Бекмұхамедов. Оның айтуына қарағанда, үстіміздегі жылдың 19-20 қазаны аралығында «Нұр

Отан» партиясының «Ең Үздік бастауыш партия ұйымы» республикалық байқауының ІІ облыстық деңгейіне өткен барлық қатысушылар тестілеуден өтті. Байқаудың комиссия отырысының қорытындысы бойынша облыстық кезеңде жүлделі 1-орынға иеленген-

дер – «Нұр Отан» партиясы Қостанай қалалық филиалының «Қазақтелеком», Амангелді аудандық филиалының №6 және «Соколов-Сарыбай кең байыту өндірістік бірлестігі» АҚ аудандық филиалының Автокөлік басқармасының бастауыш партия ұйымдары.

Маңызды мәселе

Мешітке жиналған қауым | Суретті түсірген автор

Жасыл экономиканы дамыту – уақыт талабы Екендігі басқосуда жан-жақты айтылды

Тәуелсіздіктің 25 жылдығына

«Ғасырлар пернесі» Облыстық қазақ ұлт аспаптар ансамбльдерінің фестивалі осылай аталады Жуырда, Елубай Өмірзақов атындағы облыстық филармонияның концерт залында «Ғасырлар пернесі» деген атпен қазақ ұлт аспаптар ансамбльдерінің концерті жұртшылық назарына ұсынылды. Бұл өнер додасы Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналды. Фестивальдің алдына қойған мақсаты – өңірдегі қазақ ұлт аспаптар ансамбльдерін насихаттау, дәріптеу, орындаушылардың шығармашылық шеберлігін шыңдау, музыкалық-эстетикалық мәдениетке тәрбиелеу екендігі белгілі.

Фестиваль барысында облыстық мәдениет басқармасының басшысы Ерлан Қалмақов барлық өнерпаздарға шығармашылық табыс тіледі. Онда «Ең үздік ауылдық клуб» облыстық байқауының жеңімпаздарына арнайы дипломдар тапсырылып, тың ізденістері өзгелерге өнеге етілді. Фестивальда Қостанай және Арқалық қалалары мен Алтынсарин, Қостанай, Амангелді аудандарының ансамбльдері өнерлерімен көпті сүйсінтті.

«Нұр Отан» партиясы Қостанай облыстық филиалының «Жоғары технологияларды дамыту» өңірлік комиссиясының мүшелері 2013-2020 жылдарға арналған Қазақстанның Жасыл экономикаға өту жайын талқылады. Мәжілісте аймақта жасыл экономиканы жүзеге асыру хақында Қостанай облыстық әкімдігі энергетика және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық басқармасы басшысының орынбасары Г. Иманов хабарлама жасады. -Бүгінгі күні қайта жаңартылып жатқан энергия көздерін пайдаланып, энергетиканы дамытуға айрықша назар аударылуда. Өкінішке орай, бүгінгі таңда Қостанай облысы энергия тапшылығын се-

зінуде. Жетіспейтін электр энергиясы бізге Павлодар энергия кешенінен жеткізіледі. Өңірде дәстүрлі көздерден өндірілетін электр энергиясының үлесі жалпы тұтынудың небәрі 32 пайызды ғана құрайды, - деді Гумбат Иманов өз сөзінде. Комиссия мүшелерінің айтуларына қарағанда, Қостанай аймағы үшін жаңартылатын энергия көздерін дамыту мәселесі қазіргі таңда аса өзекті мәселе болып табылады. Отырыс барысында қайта жаңартылып жатқан энергия көздері хақында «Polyset-Костанай» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің басшысы В.Пилипенко мәлім етті. Ол өз сөзінде: «Біздің компания өз қызметін Астанадағы технопаркті құруда

көкшетаулық «POLYSET» жауапкершілігі шектеулі серіктестігімен бірлесе бастады. Өкінішке орай, өңірімізде бұл мәселеде әлі де болса қыруар жұмыстар атқарылуы керек. Әрине, технопарктер Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті мен Рудный индустриальдық институтында бар. Алайда, қай та жаңартылып жатқан энергия көздерін пайдалануға арналған құрал жабдықтары бар бір орталық ашылса нұр үстіне нұр болар еді»,- деді. Валерий Пилипенконың пікіріне сүйенсек, экотехнопаркті құру – бұл Қостанай өңірін Астанада өтетін «ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесінде жақсы жағынан көрінуіне мүмкіндік туды-

рар еді. Жиын қорытындысы бойынша мемлекеттік органдарға, яғни, Қостанай облыстық әкімдігінің ауыл шаруашылығы және энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармаларына энергия көздерін жаппай пайдаланудың келешегі талдана отырып, әдістемелік материал әзірлеу ұсынылды. Қайта жаңартылып жатқан энергия көздерін қолданудың тиімділігі мен артықшылығы бойынша түсіндіру жұмыстары жалғасын тауып, қозғалған мәселе жөнінде Қостанай облысының тұрғындарын хабардар ету мақсатында бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілердің мүмкіндіктерін орайлы пайдалану айтылды.

Маман ой толғайды

Әрбір тәрбиеші - бала жанының бағбаны Мұны әріптестерім жете түсінеді Мен Қостанай қалалық №11 «Бөбекжай» балабақшасында 2004 жылдан бері тәрбиешімін. «Бөбекжай» балабақшасының директоры Гүлсім Уалиханқызы Мәжит. Ол тәжірибелі ұстаз, өнегелі басшы. Ол бізге жұмыс барысында үнемі кеңес беріп, өз тарапынан көмегін аямайды. Ұстаз! Бұл әрдайым үлкен әріптермен жазылуға тиіс қасиетті сөз деп түсінемін. Өйткені, біз елдің ертеңгі азаматтарын тәрбиелеудеміз. Жас ұрпаққа қазыналы да бай ана тілі – қазақ тілін үйретеміз. Тіл арқылы бала бойына ұлттық құндылықтарды, дәстүр мен салтты, ұлтымызға тән із-

гіліктерді, жалпы адамзатқа ортақ өркениеттік ұстанымдарды сіңіріп, өнегелі тәрбие береміз. Сондықтан, өзім үшін осынау өмірімдегі ең қастерлі әрі қасиетті мамандық ол – ұстаздық. «Кәсіп таңдауда қателесуге болмайды» дегендей, әу баста ұлтымыздың, тәуелсіз еліміздің ертеңі боларлық бүлдіршіндерді, шәкірт тәрбиелеу жолын қолға алғаныма ешқашан өкінбеймін. Керісінше, ауыртпалығы мен жауапкершілігі қырық атанға жүк боларлық осы кәсіпті таңдау арқылы қоғамдық дамуға өлшеусіз үлес қосып келе жатқа-

нымды мақтан етемін. «Кәсібің – нәсібің» дейді қазақ даналығы. Шын жүрекпен қалаған мамандық арқылы өмірлік несібеңді, абырой-беделіңді, қоғам алдыңдағы құрметіңді еселей түсесің. Ал, ұстаз болу – айтуға ғана оңай шаруа болғанымен, бұл мамандықтың қоғам үшін қаншалықты маңызы барлығын сол кәсіпті таңдағандар, осы жолда еңбек етіп жүрген жандар ғана жақсы түсінеді. Шыны керек, балабақшадағы әр жеткіншек менің кішкентай шәкірттерім. Әр күні олардың сүйкімді жүзін көргенде еріксіз қуанышқа бөленемін. Өйткені,

Балабақша бүлдіршіндері | Сурет автор архивінен олар мені ерекше шаттықпен қарсы алады. Тіпті, еркелегісі келеді. Олардың жандүниесін өз басым жақсы білемін. Әрине, өз мамандығыңның шебері болу оңай емес.

Ол үшін тобыңдағы әрбір бүлдіршінге айрықша көңіл бөліп, балдырғандардың тәрбиесіне алғашқы күннен бастап назар аударған абзал. Көрнекті тұлға Ахмет

Байтұрсынұлы: «Балам дейтін ел болмаса, елім дейтін бала қайдан болсын» дегені баршаға мәлім. Біздегі ұстаздар қай кезеңде болсын ертеңгі елім деп жүректері соғатын ұрпақты тәрбиелеуге өздерінің қомақты үлестерін қосуда. Тәуелсіз елдің жас ұрпағын лайықты әрі жанжақты тәрбиелеу – бізге үлкен міндет жүктейді. Әлия СЫЗДЫҚОВА, Қостанай қалалық №11«Бөбекжай» балабақшасының тәрбиешісі Бетті дайындаған О.ОТЫНБАЙҰЛЫ


№87 (2891)�

ҚАЗАҚСТАНДА ЖАСАЛҒАН 7

�Сейсенбі, 1 қараша 2016 ж.

Бәсекеге қабілетті «Баян сұлу» Оның шығарған өнімдеріне әрқашан да сұраныс жоғары

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсу, реформалар, даму» деп аталатын Жолдауында: «Қазақстанда жасалған әрбір бұйымда төрт қасиет – сапалы, ыңғайлы, әдемі және арзан болуы керек. Сонда ғана ісіміз өнімді, затымыз өтімді болады» деді.

Алдағы уақытта да осы мақсатта қарқынды жұмыс істей береміз. Фабриканың алдағы тұрған міндеті – нарықты сапалы өніммен жаулап, бәсекеде алғы шептен көріну. Сол үшін де жыл сайын жаңа желілер пайдалануға беріліп, өнім түрлері де артып келеді. Кәсіпорын қол жеткен табыстармен шектелмек емес. Шетелмен арадағы қарым-қатынастың шеңберін кеңейтіп, тауар алмасу шараларына да мейлінше ден қоймақ.

ҰЖЫМ ЕЛБАСЫНЫҢ АЛҒЫСЫНА БӨЛЕНДІ

ӨЗГЕ ЕЛДЕРГЕ ЭКСПОРТҚА ЖІБЕРІЛЕДІ Демек, отандық өнімдеріміздің көлемін арттырып қана қоймай, олардың сапасын биік деңгейге жеткізіп, халқымыздың игілігіне айналдыру алдымызда тұрған басты мақсат екендігі белгілі. Бүгінде елімізде жасалатын түрлі тауарларды халқымыздың кеңінен пайдалануына толық мүмкіндік бар. Осы арада нақты атқарылып жатқан істерге тоқталып өтелік. Бұған жарқын мысал ретінде шаһарымыздағы «Баян сұлу» акционерлік қоғамын айтуға әбден болады. Бұл өндіріс орны елiмiздегi iрi кондитерлiк өнімдерді шығаратын ұжымдардың бірі. Әңгіме арқауына айналып отырған айтулы фабрика өз жұмысын 1974 жылы бастаған-ды. Қазіргі таңда оған қырық жылдан астам уақыт болды. Мен жақында жұртшылықтың талғамынан шығарлықтай түрлі өнімдерді ұсынып жатқан орынға арнайы бардым. Осы «Баян сұлу» акционерлік қоғамының президенті, іскер азамат Тимур Мейірханұлы Садықовқа жолығып, көкейде жүрген сауалдарымды қойдым. Үлкен өндіріс орнының тізгінін ұстап отырған беделді жан менің сауалдарыма орай нақты мәліметтер мен деректерді алдыма жайып салды. Оның сөзіне қарағанда, мұнда атқарылып жатқан жұмыстар аз емес. Енді соларды рет-ретімен баяндағаным жөн болар. Мәселен, фабрика ұжымы үстіміздегі жылы 65 мың тонна кондитер өнімін шығаруды жоспарлаған-ды. Сондай-ақ қолға алынған ең ірі жобалардың қатарында бисквит цехын ашу да бар-ды. Ол бүгінде өз жұмысын жандандырып жатыр. Кондитерлік фабрика жылына 1 млрд-тан 3 млрд. теңгеге дейін инвестиция тартады. Аталмыш цехқа 3 млрд 600 млн теңге жұмсалды. Ондағы вафли, крекер, печенье және сэндвич печеньелерін шығаруға заманауи құрылғылар сонау Германия, Италия, Франция, Австрия елдерінен

Осы жылы 23 қыркүйекте елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өндіріс орнында болған сәті | Сурет «Баян сұлу» АҚ архивінен арнайы әкелінген-ді. Жалпы фабрикада бұл күндері карамель, конфет, шоколад шығаратын басқа да цехтар үздіксіз жұмыс атқаруда. Бұл жерлерде

ТАБЫС ІЗДЕНІСПЕН КЕЛЕДІ Бұл күндері фабрикада екі мың адам тұрақты жұмыс істейді. Жалақы-

Білікті басшы Тимур Садықов | Суретті түсірген автор 300-ге жуық өнім түрлері шығарылады екен. Олардың ішіндегі яғни бисквит, вафли, печенье секілді өнім түрлері өңіріміз астықты өлке болғандықтан, өзіміздің ұннан дайындалады. Бұл тауарлардың сапасы өте жоғары. Қазақстанның көптеген қалаларында «Баян сұлудың» өнімдері әрқашан да үлкен сұранысқа ие. Бағасы еліміздің барлық қалаларында бірдей деңгейде сақталады. Фабриканың тауарлары тек өзіміздің Қазақстан ғана емес, көршілес Ресейге де экспортқа шығарылады. Мұндағы шығарылатын өнімдердің 30 пайызы арнайы тапсырыспен өзге елдерге жіберіледі. «Баян сұлудың» кәмпиттері әлгі аталған Ресейдің Владивосток, Калининград қалаларына жөнелтіледі. Бұдан бөлек, Азия, Еуропа елдеріне де шығарылады.

лары да атқарған істеріне сай. «Біз жұмысшылардың қысқаруына ешқашан жол бермейміз», - дейді ұжым басшысы бізбен болған әңгімесінде. Өзім газет тілшісі ретінде осындағы бірнеше цехтарды аралап, барынша қарқын алған жұмыстың үстінен түстім. Мұндағы барлық қызметкерлердің назары тек қана алдарындағы станокқа ауған. Күллі жұмыстардың бәрі де автоматтандырылған. Цехтарда әзірленетін өнімдер тұтынушыға жеткенше бірнеше процестерді қамтиды. Бұл істерде асқан ұқыптылық пен ширақтық қажет. Техниканың автоматтандырылған түрлері шапшаңдықты, ілкімділікті талап ететіндігіне көзіміз айқын жетті. Жалпы, фабрикадағы көздің жауын алатын түрлі өнімдер қағазға оралғанша қаншама білікті мамандардың қолынан өтеді. Оның

бәрі де бұлардан үлкен жауапкершілікті қажет ететіндігін сезіндік. Сондықтан олардың күнделікті еңбектері адал, қалай мадақтасақ та жарасады. Алып өндіріс орнының жетекшісі Тимур Мейірханұлы Садықов та өз міндетін терең сезінетін азамат. Халықпен жұмыс істеуде мол тәжірибе жинақтағаны оның әрбір сөзінен көрінеді. Акционерлік қоғам өздерінің шығаратын өнімдерін отандық және халықаралық көрмелерге де қойып, жұмыс сапасын үнемі жоғарылатуға жеткілікті көңіл бөлуде. Өздеріңіз де іштей сезініп отырған боларсыздар, мұндағы ырғақты жұмыс пен заманауи технологиялар асқан біліктілікті талап ететіндігі даусыз. Сондықтан ұжым басшылары мамандардың кәсіби шеберлігін шыңдауда қаражатты аямайды. Жастардың

дердің тауар өндірушілерімен игі қарым-қатынаста. Фабрикада болғанымызда көптен бері жұмыс істеп, әріптестерінің құрметіне бөленген өз саласының майталмандары яғни білікті мамандар Надежда Матрюкова, Наталья Шпавалова, бас инженер Тұрсынбек Шаяхметовтердің есімдері ерекше мақтанышпен аталатындығын өз құлағымызбен естідік. Осындағы көп жылдардан бері қызмет атқаратын Наталья Шпавалованы әңгімеге тартқанымызда, ол бізге былай деді: -Мен фабрикада 30 жылдан бері жұмыс істеймін. Осы кезең ішінде ұжымда көптеген игі өзгерістер болды. Қол еңбегі азайды, автоматтандырылған жабдықтар өндіріске батыл енгізілуде. Біз әулетімізбен баршаға белгілі өндіріс орнында түрлі салаларда еңбек етеміз. Мұнда менің жұбайым, қы-

Жұмыс барысында | Суретті түсірген автор әлеуметтік – тұрмыстық жағдайына айрықша назар аударады. Кәсіпорын өзге мемлекеттермен де іс мүддесі үшін тығыз байланыс орнатқан. Мәселен, бұлар Ресей, Украина, Белорусь, Германия, Польша, Нидерланды, Дания, Финляндия, Латвия, Литва, Израиль, Голландия және басқа да ел-

зым және туған сіңілім де жұмыстың жауапкершілігін терең түсінеді. Ең бастысы жалақымызды уақытында аламыз. Ұжым жас мамандармен толыға түсуде. Олардың біліктілігін көтеруге басшымыз көп көңіл бөледі. Өндіріс орындағылардың басты ұстанымы – сұранысқа ие сапалы өнім шығару.

Бәлкім жұртшылықтың есінде болар, осы жылы 23 қыркүйекте Елбасы ұжымдағы жаңа бисквиттік цехында болып, ондағылардың атқарып жатқан жұмыстарымен танысты. Осы кездесу барысында мемлекет басшысына кәсіпорынның басым жобалары мен дайын өнімдері көрсетілді. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев мұндағы қызметкерлердің біліктіліктеріне жоғары баға беріп, соңғы он жыл ішінде акционерлік қоғамның қарқынды дамуға ерекше бетбұрыс жасап жатқандықтарын атап өтті. Сонымен қатар оның «Ең үздік кәмпиттер – Қостанайда!» деген сөзі осында уақытпен санаспай еңбек етіп жатқан күллі мамандарды бір серпілтіп тастағаны да баршаның есінде болар. Сол жүздесуде фабрика басшылығы мен қызметкерлері Елбасына өздері алдағы уақытта да тауарлардың сапасын бұдан да жақсарта түсіп, Отан иглігі үшін аянбай жұмыс істейтіндіктерін айтқан болатын. «Баян Сұлу» акционерлік қоғамы спортта Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы, халықаралық жарыстардың жүлдегері «Тобыл» баскетбол клубының құрылтайшысы. Сондай-ақ, беделді ұжым үнемі жетім балаларға қайырымдылық көмек көрсетіп, «Жанұя» отбасы үлгісіндегі балалар ауылына қамқорлық жасап келеді. Мүмкіндігі шектеулі жандар мен күн көрісі төмен жанұяларға, қоғамдық ұйымдарға да демеушілік жасауда. Осы арада бір тоқтала кетер жай, мұнда былтыр 25 жаңа өнім түрі шыққан. Ал, биыл ол 35-ке жетті. Сонымен қатар акционерлік қоғамның президенті Тимур Садықов өздерінде әзірленетін өнімдер қазақша атауларға да ие болып жатқандығын жасырмады. Мәселен, олардың қатарына «Самал», «Сақтар алтыны», «Сәлем», «Бота» және киіз үй пішіндес кәмпиттер салынған жиынтықты айтуға болады. Бетті дайындаған Айзат АСЫЛБЕК


8 СОҢҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 1 қараша 2016 ж.�

�№87 (2891)

Өмір — өзен

Адамдар өмірге қонақ екен Бағытай Сұлтанғазина жайлы толғаныс

Әншейінде біз бірбіріміздің қадірімізді біле бермейміз.

кеңшарын басқарды. Содан соң үлкен сенім артылып, аудан деңгейінде қаншама жауапты жұмыстарды атқарғаны да біздің есімізде. САҒЫНЫШҚА АЙНАЛҒАН Оның бір ерекшелігі, САҒЫМ ЖЫЛДАР ешқашан да барға тасымады, жоққа жасымады. ЛауаӨмірдің қамшының сабын- зымды қызметтерде жүрсе де, өзін қарапайым ұстады. дай қысқа екендігін жылдар Сондықтан да шығар, әлі өте түсінеміз. Бәлкім ол жаскүнге дейін оның шапағатық шақтың да әсері болар. Міне, кеше ғана арамызда тын көргендер айрықша ілтипатпен айтып жүреді. күндей жарқырап жүрген Ал, ағаның қайырымдыБағытай Ахметқызының арамыздан өткеніне де жыл лық, мейірімділік тұрғысында атқарған жұмыстары толғалы отыр. Әрине, ол туралы еске алсақ жүрегіміз баршаға мәлім. Ұзынкөлдегі „Балықты„ мешітінің қан жылайды. Жасыратын тұрғызылып, мұсылман ештеңесі жоқ, көзіңе мөлтілдеп жас келетін сәттер де бауырларымыздың игілігіне айналуына тигізген ықпалы жоқ емес. жерлестеріне аян. Мұның бәрі де оның Табиғатынан мейірбан қаншалықты аяулы, қанәрі шаңырақтың сәні мен шалықты қымбат екендігін мәнін келтірген Бағытай дәлелдей түседі. Оның жүріс-тұрысы, сөйлеген сөз- апамыздың мамандығы дері, адамдармен қарым-қа- есепші болатын. Ол да өзінің жемісті жұмысы үшін тынасындағы жылылық жұртшылықтың құрметіне баршаға өнеге. бөленді. Ерлі-зайыптыны Жалпы, менің ұғымымша көпшілік қауым өздеріне Қостанай өңірінде Жәлел өнеге тұтты. және Бағытай СұлтанғаКөңілдері жарасқан зиндердің отбасы қашанда Жәкең мен Бағытай Ахерекше құрметке ие-тін. Себебі, отағасы Жәлел аға да, метқызы бір шаңырақтың осы шаңырақтың шырайын астында 60 жыл бақытты ғұмыр кешті. Жүрегі нәзік, келтірген марқұм апамыз Бағытай Ахметқызы да бүкіл сезімтал жан жан-жарының ғұмырларын туған жері мен тіршіліктегі сенімді серігі болып ғана қойған жоқ, өмірхалқына адал қызмет етуге дегі барлық қиындықтарды арнаған кісілер болатын. Ерлі-зайыптылар көп жыл- бөлісті. Азаматының жауапты лауазымды жұмыстарында дар бойы облыс орталығыбеделді, абыройлы болуына нан едәуір жерде жатқан Ұзынкөл ауданында қызмет да септігін тигізді. Бұлай деп отырғанымыз, ер кісі түздің атқарды. Отағасы өзінің адамы емес пе? іскерлігінің арқасында Ол таңның атысынан, сонау бір жылдары «Чапаев»

түсіп, әке-шешесінің абыройын асқақтатты. Кейінгі бауырларына қамқорлық танытты. Бұл күндері Әнекең елордамыз Астанада отбасымен ғұмыр кешіп жатыр. Тынымсыз ізденістің арқасында экономика ғылымдарының докторы атанды. Құрдастары білікті азаматты ғалым әрі қоғам қайраткері ретінде өздеріне үлгі етеді. Одан кейінгі Манарбек есімін ел таныған жігіттердің бірі. Қазіргі таңда қалалық мәслихат депутаты. «Нұр Отан» партиясы Қостанай қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары. Туған жерінің нағыз патриоты ретінде кейінгі інілеріне өнеге көрсетіп келеді. Сұлтанғазиндер әулетінің сәнін келтірген қарындастарымыз Гүлнәр мен Гүлбану да алғы шептің адамдары. Гүлнәр бұл күндері Қостанай мемлекеттік университетінде кафедра меңгерушісі, биология Бағытай Сұлтанғазина| Сурет кейіпкер отбасының архивінен ғылымдарының кандидаты болса, ал, ойлы да ізленімкүннің батысына дейін паз Гүлбану беделді бір типатқа бөленген ерсыртта жүрді. Отағасы мекеме директорының лі-зайыптылар бес ұл мен алаңдамауы үшін бұл қолдан қыздарына да өзгелер үлгі орынбасары ретінде өз келген жағдайдың бәрін де ұжымында үлкен сүйіспентұтатындай тағылымды жасады. Апамызды әрдайым тәрбие бергенін де білеміз. шілікке бөленген. кішіпейілділік, көпшілдік, Шаңырақтың кенжесі Олар да жастайынан білімқонақжайлық секілді асыл ге құштар, еңбекқор болып Зәмзәгүл де мектепте оқып қасиеттер ерекшелендіріп жүрген кездің өзінде адалөсті. Адалдықты өміртұратын. дығымен, кішіпейілдігімен лерінің мәні санады. болашағынан үлкен үміт Тұңғыштары Әнуарбек күттіретін. Уақыт өте жоғаБАЛАЛАРЫН БАЙЛЫҚҚА мектеп қабырғасында ры оқу орнын тәмамдады, жүргеннен зейінді еді. САНАДЫ. Жоғары оқу орнынан кейін әріптестерінің арасында өз саласын жетік білетін біржола ғылым жолына Өңірде айрықша іл-

маман атанды. Таудай талабы мен өзінің тындырымдылығының нәтижесінде биік асуларды бағындырды. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы қаржы министрлігінің Қостанай облысындағы ішкі мемлекеттік аудиті департаменті басшысының орынбасары. Зәмзәгүл Жәлелқызын әрдайым инабаттылық, қарапайымдылық, ізеттілік секілді жағымды қасиеттер басқалардан ерекшелендіріп тұрады. Өз саласын бес саусақтай білетін білікті жан жас мамандардың қамқоршысы әрі өнегелі тәлімгері ретінде де белгілі. Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, дарынды әнші Нұрлан Өнербаевтың орындайтын «Қарағым-ай» әнінде айтылатындай өмірге бәріміз де қонақпыз. Бәріміз тірі кезінде сыйласып, дархан мінезіне, кісілігіне тәнті болған аса қымбатты Бағытай Ахметқызының дүниеден өткеніне де жоғарыда тоқталғанымдай жыл толғалы отыр. Менің пайымдауымша, ұрпағы бар адамды өлді деуге болмайды. Ол өзі дүниеге әкеліп, тәлім-тәрбие берген ұрпақтары, еркелетіп өсірген немерелері, туған-туысқандары, іні-келіндері мен сіңілілері бар кезде ешқашан да ұмытылмайды. Мәңгі олардың жүректерінде сақталады. Оразалы ЖАҚСАНОВ

Заң және заман

Бүгінгі күннің батырлары

Ойланарлық мәселе

Ерлік ұлтқа қарамайды

Әркім шалыс қадамына жауап беруге тиіс Облыс прокуратурасымен халық арасында террорлық актілер туралы жалған хабарлауларды ескерту және алдын алуға бағытталған жұмыстар тұрақты түрде жүргізіледі. Бұндай жұмыстар көрінісін тақырыптық дәрістер өткізуде, БАҚ жарияланымдарында, қысқа метражды деректі фильмдер мен роликтерді көпшілікке көрсетуден байқауға болады. Осы іс-шараларды оқу мекемелерінде өткізу барысында прокурорлар қылмысқа барудан туындайтын құқықтық және материалдық салдарға оқушылардың назарын аударады. Алдын ала жүргізілген жұмыстарға қарамастан, оның ішінде жастар арасында террорлық актілері туралы жалған хабарлау фактілерінің орын алуы жалғасуда. Облыс прокуратурасымен аталған сұрақ бойынша өткізілген талдауының нәтижесінде 2016 жылдың 9 айы ішінде қарастырылып отырған санаттағы 12 қыл-

мыс жасалғандығы анықталды. Негізінен аталған қылмысқа бұзақылық ниетпен әрекет етуші кәмелетке толмаған және мінезі қиын тұлғалар барады. Жарылғыш құрылғы туралы жалған ақпарат хабарлаған әр тұлға анықталып, заңмен белгіленген жазаға тартылды. Мысалға, 2016 жылдың 29 мамырында Қостанай ТЖД кезекші бөліміне «Иволга Холдинг» АЖС-да террорлық акті дайындалып, жарылыс болатыны жайында белгісіз ер адамнан хабарлама түскен. Ақпарат расталмады. Жедел іздестіру шаралары барысында мас күйіндегі 1992 жылы туған азамат Л. анықталып, ұсталды. 2016 жылдың 15 тамызында Лисаков қалалық сотының үкімімен Қылмыстық кодекстің 273 бабы бойынша азамат Л. кінәлі деп танылды, оған жалған террорлық актілері туралы хабарлағаны үшін 6 айға бас бостандығынан айыру жазасы, сонымен қатар шұғыл қызметтің шығумен 55 000 мың теңге көлемін-

де мемлекет пайдасына материалдық шығындарды өндіріп алу тағайындалды. Басқа мысал келтіретін болсақ, 2016 жылдың 20 қазанында Рудный қалалық сотында Рудный қаласы көп қабатты үйлерінің жедел сатысында террорлық актімен қорқыту жазуларын қалдырған 1993 жылы туған азамат А. қатысты сот үкімі шығарылды. Аталған құқықбұзушылық үшін оны Қылмыстық кодекстың 273 бабы бойынша 2 жылға бас бостандығынан айырып, мемлекет пайдасына 2 936 247 теңге материалдық шығынды өтеу жазасы тағайындалды. Сол себепті терроризм тақырыбына қатысты «әзілдеп көру» ойы туындаған әр тұлға, бұндай жауапкершіліксіз әзілдің немесе балалық бұзықтықтың артынан міндетті түрде келетін салдар туралы ойлануы қажет. М. КУЗБАЕВ, Қостанай облыстық прокуратурасының бөлім бастығы

немесе полиция қызметкері Виктор Гассельбах жөнінде Біздің қазақ елі — көпұлтты мемлекет. Полиция органдарында да қаншама ұлттың өкілдері бір үйдің адамдарындай тату-тәтті ғұмыр кешіп, адал еңбек етіп жатқаны баршаға мәлім. Бүгін өзгелерге өмірін өнеге еткелі отырған Виктор Викторович Гассельбах та сондай ардақты азаматтардың бірі болатын. Тағдырдың жазуына не шара? Дүниеден ерте өтті. Онда да болса, өзгелердің қауіпсіздігін сақтау үшін құрбан болды. Виктор Викторович 1972 жылы қаңтар айында өңіріміздің Қостанай ауданындағы Нечаев елді мекенінде туып өсті. Ол облыс орталығына жақын жерде орналасқан. Саналы азамат та өзге бозбалалар секілді орта мектепті ойдағыдай аяқтады. Содан кейін арман қуып, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтына студент болып қабылданды. Онда ол физика және математика факультетінде оқыды. Көп студенттің бірі болмады. Өзі темірдей тәртіпті ұнататын. Замандастары оны адалдығы, сөзге беріктігі үшін ерекше сый-

лайтын. Өзге жігіттер секілді Виктор да әскер қатарында болып, азаматтық борышын ойдағыдай өтеді. Ол жақта да тек қана жақсы қырларымен көрінді. Туған жерге оралған соң ендігі өмірін құқық қорғау органдарымен тығыз байланыстыруға бел буды. Сондықтан да болар, ол 1992 жылы күз айында Қостанай облыстық ішкі істер басқармасы күзет басқармасы батальонының қатардағы милиционері болып жұмысқа қабылданғанда небәрі 20 жастағы табанды да өжет бозбала болатын. Жас жігіт бұл ортаға да тез сіңісті. Араға бір жыл салған соң облыстық ішкі істер басқармасы күзет басқармасының мемлекеттік банк күзеті батальонының милициянері болып қызметін ауыстырды. Ол қай жұмыста болмасын қырағылығымен, жауапкершілікті жоғары сезінуімен ерекшеленді. 1996 жылдың 28 шілдесі күні түнгі 12-ге 2 минут қалғанда күзеттегі «Казкредсосбанктің» Қостанайдағы филиалында күзеттің өрт дабылы ке-

нет іске қосылып, барша қызметкерлерді аяғынан тік тұрғызды. Барлық күзет бөлімінің жасағы оқиға орын алған жерге дер кезінде жетті. Алайда, жұртты таң қалдырған жай, арада біраз уақыт өткен соң шақырылған Қостанай қалалық ішкі істер бөлімінің жедел тұрағы банктің күзет тұрағы бөлімінен полиция сержанты Виктор Викторовичтің көкірек тұсынан атылған оқтан қаншама жарақат алған мәйіті табылды. Бір ғажабы, оның табельдік қаруына ешкім тимепті. Бөлменің еденінен аңшылық қару табылды. Кейін белгілі болғандай, әлгі аталған банктің операциялық залынан 1 млн 45 мың теңге ұрланғаны анықталды. Уақыт өте кейіпкеріміздің өліміне байланысты бұзақыларға қылмыстық іс қозғалды. Милиция сержанты Гассельбахтың есімі өзге әріптестері секілді мемориалдық ескерткішке жазылды. Бетті дайындаған О.ДЕРБІСЕК

№87 (2891)  

Вторник, 1 ноября 2016 г.

Advertisement