Page 1

УТРОМ - ПОЗДНО, ВЕЧЕРОМ - РАНО

Читайте «НК» на сайте top-news.kz

Пассажиры жалуются на несоблюдение графика на многих городских маршрутах

ЖИТЕЛИ ПОЧУВСТВОВАЛИ ТОЛЧОК

стр. 2

ШАПАҒАТ ШУАҒЫНА БӨЛЕНГЕНДЕР

Недалеко от города Рудного произошло землетрясение с интенсивностью в 3 балла

стр. 2

РУХЫ МЫҚТЫ ҚАЙСАР ЖАНДАР

КОРРУПЦИЯ В ХРАМЕ МЕЛЬПОМЕНЫ Суд №2 г.Костаная санкционировал арест бухгалтера и кассира Казахского драмтеатра

стр. 3

Отбасылық үлгідегі «Жанұя» балалар ауылының қазіргі тыныс-тіршілігі жайында

7 бет

Облыстық «Қазақ зағиптар қоғамында» атқарылып жатқан игі істер хақында

Вторник, 5 апреля 2016 г. №27 (2831)

5 бет

gazeta@top-news.kz

top-news.kz

Тема дня

Асфальт «растаял» со снегом

Аким Костаная дал поручение начать латать дырки и провалы на дорогах В этом году в областном центре дороги после зимы настолько разбитые, что по ним невозможно проехать, не нанеся вред автотранспорту. Но акимат принял меры, и ямы уже начали бетонировать. Наглядные примеры выбоин есть даже на центральных улицах: пр. Абая, ул. Баймагамбетова, ул. Алтынсарина, пр. АльФараби. Чтобы их объехать, водителям приходится лавировать на дороге. А когда нет такой возможности, автомобилисты то и дело угождают в ловушки. Так, по ул. Тарана, напротив областной филармонии, в пятницу, 1 апреля, провалился асфальт и образовалась огромная дыра метровой глубины. Водителям пришлось двигаться по одной полосе, в результате чего возникла пробка. Правда, городские службы отреагировали сразу, на место выехала аварийная бригада и к вечеру того же дня яму засыпали. Автолюбители настолько возмутились ситуацией с разбитыми дорогами,

что 30 марта жительница Костаная Кристина Макушева на сайте Change.org разместила петицию под названием «Отремонтируйте дороги», адресованную Президенту РК Нурсултану Назарбаеву. В ней сказано, что костанайцы крайне недовольны состоянием дорожного покрытия и ямами на дорогах. Макушева в петиции также назвала причины, по которым дороги в Костанае находятся в ужасном состоянии. Среди них – коррупция, низкое качество ремонтов, перегруз. На послание отреагировали и городские власти. - Акимат Костаная прислал ответ на петицию, - сообщила 2 апреля в группе «10 Авторегион» Кристина Макушева. - В нем сказано, что в настоящее время для обеспечения проезда автотранспорта дорожные службы осуществляют временную заделку образовавшихся ям (брусчаткой, щебнем) до начала ремонтных работ, которые начнутся с наступлением благоприятных погодных условий. Также подробно рассказано о планах на ремонт, указаны конкретные улицы и выделенные на их ремонт деньги. Продолжение на стр. 2

Провал на ул. Тарана случился 1 апреля, к вечеру того же дня его засыпали | Фото Алексея КРАСНОВА

Коммуналка

Призыв-2016

«Тазалык-2012» опять не продался

Юность в сапогах

Озвучены итоги тендера о продаже имущественного комплекса ТОО

С 1 апреля начался весенний призыв на срочную военную службу

Произошло это 2 апреля. Желающих приобрести предприятие в частную собственность не нашлось. Напомним, решение о передаче предприятия в конкурентную среду было принято на заседании городской комиссии по вопросам приватизации объектов недвижимости, находящихся в коммунальной собственности. Оце-

ночная стоимость предприятия на начало года, проведенная независимой аудиторской компанией «Ферст эксперт Групп», составила 493,5 млн тенге. - Прием заявок и регистрация лиц, желающих принять участие в тендере, производился в течение 15 календарных дней на веб-портале реестра госимущества. Заявок не

поступило, - говорит руководитель отдела финансов акимата г.Костаная Раиса Айткужинова. Согласно действующему законодательству РК, следующие торги состоятся 4 мая. Пройдут они уже по голландскому методу - на понижение оценочной стоимости на 50%

Ряды новобранцев пополнят около 200 молодых людей от 18 до 27 лет. Призываться юноши будут в военные части Минобороны РК, Национальной гвардии, Пограничной службы КНБ и Службы государственной охраны. С 1 апреля по 30 июня лицам призывного возраста, не прошедшим медкомиссию, запрещено выезжать за Александр КУЗЬМИЧЕВ пределы страны.

- Многие родители пытаются оградить своих сыновей от призыва, ссылаясь на то, что они находятся за границей на учебе или там работают, - говорит начальник управления по делам обороны г. Костаная подполковник Салим Дюйсенов. - Но сейчас это легко проверить. К тому же лица, уклоняющиеся от срочной службы, привлекаются к

уголовной и адмответственности. Список болезней, по которым призывников признают негодными к службе, остается без изменений. - В основном это заболевания сердечно-сосудистой системы, ЖКТ, опорно-двигательного аппарата, слабое зрение, - говорит Дюйсенов. Дарья ЩЕРБАКОВА


2 СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

Вторник, 5 апреля 2016 г.�

�№27 (2831)

Подробности

Ситуация

Жители почувствовали толчок

Утром - поздно, вечером - рано

В 47 км от г. Рудного произошло землетрясение Сейсмическая активность с интенсивностью в 3 балла была зафиксирована 3 апреля, в 1.51 минуту. В этот момент жители города почувствовали движение домов и сравнили эти ощущения со взрывной волной. Предположения, что же это могло быть, рудничане высказывали разные: падение метеорита, взрывы в карьере, землетрясение. Последнее оказалось действительностью. - Эпицентр землетрясения находился в 47 км от г. Рудного, - говорит директор научного центра исследования данных института геофизических исследований Наталья Михайлова. - Причиной того, что в асейсми-

ческом районе происходят подобные явления, может стать еще неизученная тектоническая деятельность. По словам геологов, такие явления в нашей области происходят не первый раз. - После того, как в 2000 году были установлены 5 новых станций, мы стали получать данные о сейсмической активности из районов, где ее, по идее, быть не должно, - продолжает Михайлова. - Так, в 2004 году в районе Рудного было зафиксировано сразу два землетрясения такой же силы - 3-4 балла, - продолжает Михайлова. - Самое интересное, что произошли они тоже в апреле. Дарья ЩЕРБАКОВА

К сведению

Проверь свою грамотность! Костанайцев приглашают принять участие в тотальном диктанте Добровольный экзамен будут сдавать одновременно тысячи людей из десятка городов мира. Ежегодную бесплатную образовательную акцию, призванную привлечь внимание к вопросам грамотности и развить культуру письма, в Костанае организуют уже второй раз. В прошлом году она была проведена только на одной площадке - КГУ им. А. Байтурсынова, тогда участие в нем приняли около 200 человек. В этом году диктант будут писать уже на базе двух вузов - госуниверситета и ЧелГУ. - Тотальный диктант начнется 16 апреля, в 15.00, рассказывает координатор акции по Костанаю Айкумис Абдибекова. - Участники во всех городах будут

писать один и тот же текст, в этом году в качестве его автора выбран детский писатель Андрей Усачев. Проводить и проверять диктант будут наши костанайские преподавателифилологи. По завершении будут объявлены только имена тех, кто справился с заданием на отлично, им вручат сертификаты. Тотальный диктант впервые был проведен в 2004 году в России. В 2015 году в тотальном диктанте приняли участие уже около 110 000 человек из 58 стран. Регистрация для участия в тотальном диктанте начнется 6 апреля, заявить о своем желании проверить грамотность можно на сайте totaldict.ru.

Пассажиры жалуются на несоблюдение графика на многих городских маршрутах Костанайцы утверждают, что автобусы не соблюдают интервал, время начала и конца движения. В результате на остановках приходится стоять от 20 до 40 минут. - Первый автобус приходит на остановку в Костанае-2 очень поздно, - жалуется Мурат Жунусов. - Например, мы приходим в 6.30-6.40, а садимся в автобус только в 7.20 и в результате опаздываем на работу. А дети не могут вовремя попасть в школу на первый урок. Вечером после 21.00 нельзя уехать в Костанай-2. Маршруты №10 и №8 ездят один раз в час, а после 22.20 и вовсе не дождаться автобусов, хотя они должны ходить до 23.00.

Госпрограмма

Ради крыши для семей Рефинансировать свои ипотечные кредиты теперь смогут больше заемщиков Нацбанк внес изменения в программу. Таким образом, срок освоения БВУ вклада АО «Фонд проблемных кредитов» продлен до 1 декабря 2016 года. Кроме того, расширен перечень участников программы. Так, к категории социально уязвимых слоев населения отнесены заемщики, имевшие этот статус по категории «семьи, имеющие или воспитывающие детейинвалидов» на момент получения займа и (или)

Асфальт «растаял» со снегом Аким Костаная дал поручение начать латать дырки и провалы на дорогах Окончание. ми службами организовано Начало на стр.1 10 бригад с двухсменной работой в сутки, которые А уже 3 апреля Базыл Жа- осуществляют временную заделку дефектов на докупов провел совещание с руководителями подрядных рогах брусчаткой, щебнем и асфальтовым сколом. Стаорганизаций - ТОО «Ван», вится задача в кратчайшие «Арвис», «АБЗ плюс», «Весроки при сухой погоде скор», а также коммунальустранить указанные неных предприятий, перед которыми поставил задачу достатки во всех направлениях дорог областного незамедлительно начать бетонирование образовав- центра, - говорит главный инспектор акима Костаная шихся ям, выбоин, проСамат Жандильдин. садок на дорогах областРаботы проходят активного центра, не дожидаясь но, например, 4 апреля начала плановых работ по утром ямы на ул. Байматекущему ремонту улиц. гамбетова уже были забето- В настоящее время для обеспечения проезда обще- нированы. ственного автотранспорта Ольга ГОРАЙ и автолюбителей дорожны-

приобретших его в период обслуживания займа, при этом утратившие указанный статус по состоянию на 1 января 2015 г. - Также отменено ограничение по единственности жилья по состоянию на 1 января 2015 г. для залогодателя и его супруги (супруга), не являющихся заемщиками. Это касается и площади жилья для заемщиков, в залоговой недвижимости которых по состоянию на 1 января 2015 г. проживают (офици-

ально зарегистрированы) члены более двух семей (близкие родственники). В программу также включены заемщики, имеющие в собственности, помимо жилища, соответствующего критериям программы, дополнительно земельный участок с целевым назначением «индивидуальное жилищное строительство» или же нежилое помещение (например, коммерческую недвижимость, дачный дом и т.д.), являющееся для

заемщика и его супруги (супруга) единственной недвижимостью, в которой заемщик и его семья фактически проживают, - пояснил начальник отдела контроля финансовых организаций и защите прав потребителей финансовых услуг КФ НБРК Асет Куанышбаев. Ожидается, что новшества активизируют работу программы по рефинансированию ипотечных займов. Валентина МЕЛЕХОВА

Экология

МУСОРная боль

Джамиля ЖАКУПОВА

Тема дня

нет 15 минут, а они звонят и говорят, что ждут уже 40 минут. Мы работаем по каждой жалобе, людям необходимо звонить в диспетчерскую. Подобные жалобы на несоблюдение графика движения автобусов поступают на маршрут №38. - На остановке утром автобус приходится ждать по 25-40 минут, - возмущается Индира Ахметова. - Интервал у него 15 минут, а еще ко всему прочему автобусы часто ломаются и следуюЛюди говорят, что маршрут №10 утром поздно начинает щие не выезжают раньше движение с Костаная-2 | Фото Алексея КРАСНОВА своего времени. А потом люди едут, как селедки в банке. с обеих конечных остаДиректор ТОО «STA», Есть жалобы на несоблюперевозчика, обслуживаю- новок отходит в 22.00, в летнее время - в 23.00. У нас дение интервала маршрутащего маршруты №№10 и 8, ми №№102, 12, 7. установлена специальная Эдуард Кина отметил, что Возможно, отделу ЖКХ, программа и диспетчер нафирма не меняла график курирующему городскую блюдает за перемещением движения. автобусов. Интервал может автобусную сеть, стоит - Первый автобус №10 с увеличиться только в случае проверить работу перевозКостаная-2 уходит в 6.40, чиков. поломки одного из автос КЖБИ - в 6.35, - отметил бусов. Просто люди любят Кина. - Вечером в зимнее Ольга ГОРАЙ преувеличивать, автобуса время последний автобус

Из-за несогласованности между руководителями ПКСК жители пятиэтажки оказались на помойке Речь идет о людях, которые живут рядом с домом по ул. Дружбы, 22А. Там образовалась огромная мусорная свалка. - Я живу здесь давно, но такого бардака не видела, - возмущается одна из жительниц этого дома Мария Ивановна. - В прошлом году коммунальщики меняли канализацию, в итоге демонтировали контейнерную площадку. Теперь нам и жителям домов №№26 и 30 приходится носить мусор в соседние дворы. Самостоятельно вывозить мусор мы не можем. Возмущается и молодая мама Виктория Милова: - У меня маленький сын, которого я ежедневно вожу в детсад «Жастык». Сейчас снег еще не растаял, но летом здесь будет такая вонь, мухи. А ведь вход в детсад находится напротив этой кучи. Как можно мириться

с такой антисанитарией! По словам сотрудников детсада, несанкционированная свалка периодически вывозится коммунальным предприятием ТОО «Тазалык-2012». Но она возникает вновь - бытовые отходы бросают в нее и жители расположенного напротив частного сектора и водители проезжающих машин. - Председателем ПКСК «Жилсервис» я работаю с ноября прошлого года, говорит Ануаш Искендиров. - Меня самого возмущает, почему коммунальщики не вернули мусорные баки на прежнее место. По словам директора ТОО «Тазалык-2012» Александра Кушнира, после ремонта коммуникаций контейнерная площадка на основании письменного запроса председателя ПКСК «Арман» (кооператив обслуживает все соседние дома) была

Виктория Милова недовольна таким соседством | Фото Алексея КРАСНОВА перенесена во двор дома по ул. Герцена, 10. Об этом предупреждены все жильцы. Почему в неведении остались жильцы дома по ул. Дружбы, 22А, находящегося на обслуживании ПКСК «Жилсервис», - это не в его компетенции… Такое безучастное отношение стало причиной того, что целый дом оказал-

ся на помойке. По словам Ануаша Искендерова, сейчас жильцы дома готовят письменное обращение на имя акима города с просьбой восстановить мусорную площадку на старом месте. Требуется только заасфальтировать площадку и установить 2-3 контейнера. Александр КУЗЬМИЧЕВ


№27 (2831)�

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ 3

�Вторник, 5 апреля 2016 г.

Акция

На контроле

Такие разные дети

А в сумке - сюрприз!

Синие шары выпустили в небо костанайские мамы из ОО «Радуга» «Воздушную» акцию посвятили Всемирному дню распространения информации о проблеме аутизма, который отмечается 2 апреля. В этот день в Сити-центре собрались мамы и особенные дети – те, которым поставили диагноз аутизм. Они раздавали прохожим синие шары и буклеты с информацией об этом заболевании. Аутизм – нарушение коммуникативных функций невыясненной природы. Дети с аутизмом ощущают мир по-другому, им бывает трудно говорить, учиться, играть с другими детьми. По данным ВОЗ, сегодня каждый 68 новорожденный имеет признаки расстройства аутического спектра, причем количество таких детей продолжает расти – примерно на 13% в год. Жанара Макаева вместе с одиннадцатилетним сыном Алматом приходит на акцию второй год. Они не понаслышке знают, что такое аутизм - врачи диагностировали его, когда мальчику было 4 года. К сегодняшнему времени им

Холодное оружие пытался провезти через границу пассажир поезда сообщением «Астана-СанктПетербург». 1 апреля пограничным нарядом отделения пограничного контроля «Кайрак железнодорожный» войсковой части 2031 был задержан 27-летний гражданин России. В его ручной клади - сумке при досмотре пограничники обнаружили практически полуметровый самодельный меч.

Мадина РАМАЗАНОВА

Коррупция в храме Мельпомены Прохожим раздавали листовки с информацией об аутизме | Фото автора удалось добиться значительных успехов в развитии – сейчас Алмат учится в общеобразовательной школе и очень любит общаться с окружающими, но первое время мама была в растерянности, потому что плохо понимала, как вести себя в сложившейся ситуации. - Я столкнулась с тем, что у нас ощущается нехватка специалистов, которые бы

могли рассказать, что такое аутизм, - рассказывает Жанара. - Я находилась словно перед закрытыми воротами, не могла ничего понять – какие-то факты можно было найти в Интернете, но полной, объемной информации не было. Мне становилось страшно, я страдала оттого, что не могла ничем помочь своему ребенку. Жанара уверена, что об

аутизме надо рассказывать чаще и больше – чтобы о нем могли узнать не только те, кто столкнулся с таким диагнозом, но и общество в целом. Тогда окружающие перестанут относиться с предубеждением к необычным детям и маленьким аутистам станет намного легче жить в нашем мире. Джамиля ЖАКУПОВА

Семь костанайцев остались безоружными За нарушение сроков предусмотрены штрафные санкции в размере 5 МРП хранения посторонних предметов. - Всего по месту жительства было проверено 1345 человек, имеющих документы на право хранения и ношения оружия, - говорит начальник лицензионноразрешительной системы УВД г. Костаная Елена Семиволова. - В результате

было привлечено к административной ответственности 83 костанайца, в том числе за нарушение условий хранения - 41 человек, 10 - за нарушение сроков перерегистрации оружия. Эти статьи предусматривают штрафные санкции в размере 5 МРП (10 тысяч тенге).

Владельцы оружия, дважды в течение года допустившие нарушение правил, а таких оказалось семеро, лишаются права владения оружием. Стволы были изъяты и дальнейшую судьбу конфискатов решит суд. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Спорт

«Тобол» одержал вторую победу В воскресенье прошли игры третьего тура чемпионата Казахстана по футболу Костанайский «Тобол» принимал на поле стадиона «Затоболец» карагандинский «Шахтер». Интересно, что до этой игры команды в рамках чемпионатов страны встречались 52 раза и имели совершенно равные показатели - по 21 победе и по 61 забитому мячу в ворота друг друга. Гости активней начали встречу, однако защитники костанайского клуба и вратарь действовали без ошибок. Постепенно игра сместилась на половину поля карагандинцев, и в середине тайма атака по левому флангу завершилась ударом австрийского легионера Томаша Шимковича с близкого расстояния, но мяч угодил в перекладину. Однако через пять минут после розыгрыша углового удара «Тобол» все же открыл счет, автором мяча

Его вес составил 1,1 кг. Как рассказал «НК» заместитель командира войсковой части Рахмидин Важитов, данное дело по подследственности было передано в Карабалыкский РОВД. - Меч подлежит конфискации и в дальнейшем будет утилизирован, - отметил Важитов. – С начала года это не первый случай провоза через государственную границу холодного оружия.

Крим-экспресс

Актуально

Все владельцы не соблюдали элементарных правил хранения стволов. С 1 по 31 марта в областном центре проводились рейды, в ходе которых особое внимание обращалось на наличие у владельцев гладкоствольного оружия, сейфов, сигнализации, а также отсутствие в местах

Костанайские пограничники изъяли самодельный самурайский меч

стал украинский защитник Сергей Яворский. А спустя десять минут Шимкович удвоил преимущество хозяев. Во втором тайме карагандинцы попытались спасти ситуацию и создали несколько очень опасных моментов у ворот «Тобола», но и защитники, и вратарь действовали безупречно. А на 82-й минуте вышедший на замену Сергей Хижниченко сделал счет разгромным, забив третий мяч в ворота «Шахтера». На последней минуте арбитр встречи назначил пенальти в ворота «Тобола», но Владимир Логиновский и в этот раз оставил свои ворота в неприкосновенности, став одним из героев матча. После трех туров турнирную таблицу возглавляют павлодарский «Иртыш»

Суд №2 г.Костаная санкционировал арест бухгалтера и кассира Казахского драмтеатра 30 марта департамент Национального бюро по противодействию коррупции по Костанайской области распространил информацию о задержании главного бухгалтера и кассира областного Казахского театра драмы имени И.Омарова Бектурсыновой Гульнары (1969 г.р.) и Культаевой Менсулу (1973 г.р.). - Установлено, что Бектурсынова Г. и Культаева М. в период с апреля 2014 года по декабрь 2015 года в группе лиц по предварительному сговору, используя свое служебное положение, совершили хищение вверенных им денежных средств в сумме более 61 млн тенге, - сообщается на сайте департамента. - В настоящее время задержанные водворены в ИВС УВД г. Рудного. Проводится досудебное расследование. «НК» попытался связаться с директором театра

Нурланом Ерекешевым, но секретарь в приемной сразу же заявила, что «комментариев по данному поводу никаких не будет». - А Нурлана Ериковича вообще можно услышать? - Нет, его не будет до конца недели! - Его нет на месте в связи с произошедшими событиями? - Нет, он в отпуске. - В трудовом? - Ну да. Он отъехал! Дозвониться на сотовый телефон Ерекешева корреспондентам «НК» пока не удалось. При этом, как стало известно «НК», Ерекешев всю неделю был на рабочем месте и ни в каком отпуске не находился. Видимо, просто не хочет разговаривать со СМИ. Задержанные бухгалтер и кассир, как сообщил наш источник, работали в театре со дня его открытия. Зульфия НАБИЕВА

ЧП

Напугал старый футляр от баяна Костанайцы проявили чрезмерную бдительность

В атаке Томаш Шимкович | Фото fc-tobol.kz и столичная «Астана», набравшие по 9 очков. «Тобол» и «Ордабасы», встречающиеся в субботу,

9 апреля, в 4-м туре в Шымкенте, набрали по 6 очков. Сергей БИРКЛЕ

В минувшую субботу в социальных сетях появился пост о том, что район Дома печати оцеплен из-за подозрительного предмета, оставленного на дороге. Костанайцы гадали, насколько он опасен и чем же вызвано скопление стражей порядка. Ответ дали в пресс-службе ДВД Костанайской области. - В субботу утром на пульт дежурного поступил звонок. Прохожий заметил, что на кольце ул. Уральской находится подозрительный предмет, и решил обратиться в правоохранительные органы. На место выехали сотрудники полиции, оцепили район. Предметом оказался

старый футляр от баяна, пояснили в пресс-службе. Напомним, что в среду вечером 30 марта на остановке «Драмтеатр» также обнаружили подозрительную коробку. Бдительная жительница Костаная обратилась в полицию с просьбой проверить странный предмет. Приехав на место происшествия, саперы выяснили, что коробка пустая. Оказалось, что ее еще в середине дня на лавочке оставила пожилая женщина. Сотрудники полиции считают, что повышенный уровень бдительности костанайцев связан с нестабильной ситуацией в мире. Дарья ЩЕРБАКОВА


4 НАША ЖИЗНЬ

Вторник, 5 апреля 2016 г.�

�№27 (2831)

Знай наших

Буква закона

Настоящая, детская

Вечерний сеанс отменяется

Газета «Зеленое яблоко» признана лучшей на международном конкурсе детских и молодежных СМИ «ЮнГа+» Детский информационный источник смог обойти 250 газет России и СНГ. На конкурс, который проходил в Челябинском государственном университете, местные юные журналисты отобрали и отправили три экземпляра газеты. По словам корреспондента «ЗЯ» Анастасии Черкас, они волновались, что их издание оставят без внимания, но зря! - Я видела все газеты, представленные на творческом мероприятии. Они

сильно отличались от «ЗЯ». Например, у нашей газеты был самый большой тираж – 5000 экземпляров, когда у остальных не превышал 100 штук. К тому же у некоторых детских СМИ страницы газеты были «склеены» степлером, - отмечает Анастасия. Победа в этом конкурсе стала вдохновляющим толчком на покорение новых творческих высот для юных журналистов.

После 22.00 посетителей младше 18 лет в кинотеатрах быть не должно Прокурор Костаная Адильхан Ерекешев и сотрудники правоохранительных органов встретились с представителями городских развлекательных учреждений, чтобы обсудить требования законодательства к нахождению детей в увеселительных заведениях.

Валерия ВАХНЕНКО

Несовершеннолетние должны покидать кинозал до 22.00 | Фото из Интернета ется до 22.00, а заканчивается позже, кассиры кинотеатров, если клиенты несовершеннолетние, предупреждают, что они должны покинуть кинотеатр в 21.55, - рассказывает старший инспектор группы ювенальной полиции УВД г.Костаная Бахытгуль Жунусова. - Но ведь посетители оплачивают билет за весь сеанс. Поэтому, если фильм заканчивается позже 22.00, продавать билет несовершеннолетним уже не стоит. Тогда представители кинотеатров поинтересовались, можно ли в ситуации, если сеанс поздний, чтобы родители встречали ребенка на входе. - Они должны сопровождать его, а не встречать, - пояснила Жунусова. - Родитель ведь не знает, что в это время делает ребенок внутри кинотеатра, а вдруг он встанет и

уйдет, а потом против него совершат какие-то противоправные действия? - согласился прокурор. - К тому же родитель может опоздать к концу фильма. Где в таком случае ребенок должен его ждать? Подростки нередко приходят в кино не с родителями, а со старшими братьями и сестрами, которым уже исполнилось 18 лет. Могут ли они считаться законными представителями? - Законными представителями ребенка являются только его родители, - сообщил присутствовавший на встрече руководитель городского отдела образования Василий Цымбалюк. - Либо лица, их заменяющие - опекуны, лица, имеющие нотариально заверенную доверенность, либо представители госорганизаций, в которых эти дети находятся, например,

Беседа состоялась в рамках акции «Прокурор разъясняет». На встречу с сотрудниками надзорного ведомства пришли представители кинотеатров «Арман 3D», «Казахстан», местных баров, клубов-караоке, кафе Снятый алматинскими журналистами и др. Одним из самых обсужмини-фильм о Костанае вышел в эфир даемых вопросов стало в конце марта посещение кинотеатров детьми в вечернее время. Согласно закону, после 22.00 сов признался в интервью лица младше 18 лет могут Серию об интересных находиться в развлекательжителях областного центра алматинским корреспонможно посмотреть на сайте дентам, что мечтает видеть ных учреждениях только свои железные цветы на в сопровождении своих республиканского телеказаконных представителей. нала «Білім және мәдениет» улицах родного города. А Анатолий Щепотьев, автор Однако очень часто показы или в сети Интернет. бумажных макетов самых фильмов в кинотеатрах наФильм, снятый в рамках известных в мире зданий, чинаются, допустим, в 20.00, проекта «Наш Казахстан», рассказывает о жизни, пла- показал и рассказал о своих а завершаются в 22.30. Как быть в таких случаях? нах и устремлениях людей, изделиях. За процессом съемок - Мы столкнулись с тем, живущих в конкретном следил журналист Арман что если фильм начинарегионе. Примечательно, Каримов. что южные гости, впечатПо поводу - Я сам родом из Косталенные непривычным для них прохладным климатом, ная и стараюсь приезжать назвали Костанай суровым сюда хотя бы два раза в год, - говорит журналист Арман северным городом. Каримов. - Поэтому и заВ областной центр журхотел принять участие в налисты телеканала приВ Костанайском городском суде запретили судьям съемках передачи, потому были в середине февраля. современные гаджеты Одной из героинь передачи что это мой родной город. Вообще, у меня в планах стала Марина Михайленеще один проект, который ко (директор модельного с указанием телефонов дозатронет и Костанай. Но с судьями по предупрежагентства Design Mode), Об этом на брифинге верия и ящик для обращеговорить о нем пока не дению и профилактике сокоторая показала красоты сообщил председатель буду. Единственное, могу вершения коррупционных ния граждан. нашего северного края и Костанайского горсуда Пропускной и внутрисказать, что проходить он поделилась секретами обМурат Найманов, где также явлений. объектный режим в суде В целях усиления проучения костанайских деву- будет в апреле. рассказал о работе, котообеспечен, установлены пускного режима, тесного шек моделингу. Мастер корая проводится в рамках камеры видеонаблюдения, Дарья ЩЕРБАКОВА противодействия коррупвзаимодействия с сотрудваных роз Дмитрий Дениграждане предъявляют сониками УССО 29 марта ции. трудникам «Кузет» удосто- С начала года проведено 2016 года было проведено верения личности при вхосовместное совещание с уже 19 оперативных соведе в здание суда, выписывасотрудниками управления щаний, пять семинарских специализированной служ- ется временный пропуск. В занятий, где мы обращаем бы охраны МВД РК, а также целях исключения проноса внимание судей на соблюдение норм антикоррупци- представителями отдела по запрещенных предметов сотрудники «Кузет» использупротиводействию и предонного законодательства, ют металлодетектор и друупреждению коррупции недопущение непроцессугие технические средства в судах для усиления мер альных контактов с участбезопасности в здании суда безопасности. Судебными никами судебного проприставами в течение рав целях недопущения нецесса, соблюдение норм судейской этики, трудовой процессуальных контактов бочего времени обеспечивается охрана здания суда, участников процесса. и исполнительской дисциТакже он отметил, что де- совещательных комнат, плины, соблюдение охраны судей и других участников кларации по индивидуальи пропускного режима в процесса, что исключает ному подоходному налогу здании, - отметил Мурат и имуществу сотрудниками возможность непроцесНайманов. суальных контактов и т.д. суда сданы в установленБолее того, как отмеВ своей работе судебные ный законом срок, до 30 тил председатель суда, он приставы взаимодействуют проводит индивидуальные марта 2015 года. В суде установлены стенд с подразделениями службы Кадр из фильма | Фото с сайта alau.kz профилактические беседы

Культура

Кинолента о «степном оазисе»

детских домов. В завершение разговора сотрудники прокуратуры и правоохранительных органов рекомендовали в каждом увеселительном заведении установить на входе табличку с информацией о том, что после 22.00 несовершеннолетним без сопровождения вход строго воспрещен. На объяснение администраторов, что они и так используют наклейки в форме круга с обозначениями «18+», «21+», прокурор города Адильхан Ерекешев заметил: - Посетитель может прийти 21 числа и подумать: «21+» - значит, сегодня здесь подают что-то бесплатно. А если все подробно расписано – понятно будет всем. И к вам со стороны посетителей вопросов будет меньше! Джамиля ЖАКУПОВА

Пресекая коррупцию

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной директора 8 (7142) 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Директор: Дастан Жумабаев.

Заместитель директора: Александра Сергазинова. Редакторы: Зульфия Набиева. Тел. 54-62-46. Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-75. Корреспонденты: Сергей Биркле (39-26-83), Валерия Вахненко (39-41-12), Александр Кузьмичев (39-26-83), Валентина Мелехова (39-41-12), Ольга Горай (54-05-75), Джамиля Жакупова (39-41-12). Фотокорреспондент: Алексей Краснов. Тел. 54-6485. Рекламный отдел: тел. 54-03-01.

Дежурный редактор: Ольга Горай. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Алина Сушко, Виталий Клец. Корректоры: Куляш Турубаева, Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул. Мауленова, 16. Объем - 4 печатных листа.

проносить

охраны по вопросам безопасности. Прием документов у граждан в явочном порядке проводится только через 111-й кабинет - информационный киоск. В связи с последними требованиями сотовые телефоны, оснащенные Интернетом, приложением WhatsApp, фото- и видеокамерами, диктофонами, проносить категорически запрещено. Также запрещается проносить в здания местных судов мобильные устройства (сотовые телефоны, планшеты, смарт-часы), оснащенные интернет-модулями, фото- и видеокамерами. Разрешен внос и использование мобильных телефонов с функциями «звонок/ ответ/смс» без технических возможностей. Айдар ЗАНГЕР

gazeta@top-news.kz Тираж номера - 2821. Подписной индекс: К-315. Заказ №734. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


ТАЛАНТТЫ ЖІГІТТЕРДІҢ ТЫҢ ІЗДЕНІСТЕРІ

Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.

Қостанай өңіріне суретші-қолөнер шебері Арлан Аңқауов пен «Arlan Desing» дербес студиясы белгілі. Жақында олардың облыс орталығындағы сурет галереясында көрмесі ашылды.

6 бет

gazeta@top-news.kz

top-news.kz

ШАПАҒАТ ШУАҒЫНА БӨЛЕНГЕНДЕР

ЕЛІМ ДЕП ӨТКЕН ҒҰМЫР

Қазақ ертеден «Жетім көрсең жебей жүр» деген ұлағатты сөзге ерекше мән берген халық. Алайда соңғы уақытта тоғыз ай көтеріп, дүниеге әкелген баласын далаға тастап жүргендер қаншама.

Қазақтың біртуар ұлы Әлихан Бөкейхановтың мерейтойын ЮНЕСКО көлемінде атап өту туралы шешімнің қабылдануы бәріміз үшін өте қуанышты оқиға.

7 бет

8 бет

Кәсібің - нәсібің

Рухы мықты қайсар жандар немесе облыстық «Қазақ зағиптар қоғамында» атқарылып жатқан игі істер хақында

Қоғамда тағдырдың тәлкегіне ұшырағанымен, қиындыққа мойымай, өмірге деген құштарлықтарын ерекше танытып жүрген жандар да баршылық.

қолдан келген жағдайлар туғызылған. Олар өздерінің шама-шарқылары келгенше спорттың көптеген түрлерімен шұғылданады. Мәселен олар үшін дойбы мен шахматтан турнирлер ұйымдастырылып келеді. Сондай-ақ суда жүзу, жеңіл атлетика сынды спорт түрлеріне де жете көңіл бөлінеді. Солтүстікте шаңғы спорты да жақсы дамыған. Сондықтан да болар мұнОлардың жайы әрбір көзі да жақында шаңғы тебу баашық, көкірегі ояу азаматзасы ашылды. Осы деректер ты толғандырары да белгілі. мен дәйектер әңгіме арқауыСебебі, осынау рухы мықты кісілер де он екі мүшесі түгел на айналған қоғамда оның мүшелерінің заман талабына азаматтардай еліне адал сай салауатты өмір салтына қызмет атқарып жатыр. ұстануға айрықша ден қойБіз де таяуда арамызда ылғандығын сезінесің. ғұмыр кешіп жатқан осынӨзімді жерлестеріміздің дай ардақты да құрметке қайтпас қайсарлығы, алдылайықты аға-апаларымыз на қойған мақсаттарына жеәрі замандастарымыздың хал-жағдайымен танысу мақ- туге деген құштарлықтары сатында Қостанай облыстық тәнті еткендіктерін жасыр«Қазақ зағиптар қоғамында» маймын. Мәселен олардың тәлімболдық. герлері Владимир БондаБұл көптен бері өздерін ренко, Андрей Зелевский, көзбен көріп, тыныс-тірСофия Ершова қарамағыншіліктері жайлы оқырдағы кісілердің мүмкіндікмандарды хабардар еттеріне қарай жаттықтырапек болған ұйымның негізі ды. Тағдыр тауқыметіне мой1948 жылы қаланыпты. Соымаған жандардың арасындан бері көз жанарлары нада түрлі мерекелік кештерде шар көретін адамдарды өнер көрсететін әншілер неқамқорлыққа алып, олармесе әдебиетті яғни рухани ды мүмкіндіктеріне қарай байлықты жоғары қоятын жұмыспен қамтамасыз етуге ерекше көңіл бөліп келеді. дарын иелері де кездеседі. Өлең демекші, олардың Қоғам төрағасы Мүсілім Қаарасында шығармашысымовпен арнайы тілдеслықтан ләззат алып, жазған тік. Өмір көрген әрі өзіндік айтары бар азаматтың пікір- дүниелері облыста жарық көрген кітаптарға да еніпті. леріне сүйенетін болсақ, өзі жетекшілік ететін мекемеде Бұл әрине кімге болсын тағылым болар жай емес пе? де бірқатар жұмыстар атқаБұл өзіміз арнай ат барылып жатыр. сын бұрған жерде замандасОның айтуынша мұндағы тарымыздың денсаулығына бірнеше адамдардың бос уақыттарын тиімді өткізуіне да айрықша назар аударыла-

«Иволга» вокалды тобының ұжымы | Суретті түсірген автор тындығын біліп, біраз жайға қанықтық. Алдағы уақытта массаж кабинеті ашылғалы отыр. Қазіргі таңда оған жанжақты дайындық жасалынып жатқанын көзбен көрдік. Алайда, қоғам орналасқан ғимарат жөндеуді талап ететіндігін де білдік. Бұл әрине, болашақта жүзеге асырылады деген үміттеміз. Сөздің реті келгенде, тілге тиек етілген «Қазақстан зағиптар қоғамына» қарасты Қостанай оқу-өндірістік кәсіпорны жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде 23 жұмысшы қызмет атқарады. Бұл жердегілер негізінен

тапсырыс бойынша жұмыс істейді. Соның ішінде зағип жандар дайындаған төсек жаймаларын, көрпелерді, жұмысшы киімдері мен сүлгілерді және басқа да күнделікті қажетті бұйымдарды әзірлейді. Тапсырыстан түскен табысқа қарай жалақы төленеді. Аталған өндірістің директоры Белгібай Байбосынов та бірнеше жылдан бері жауапты қызмет атқарып келе жатқан тәжірибелі маман. Олардың қолы бос кездері бас қосатын мәдениет ошағы зағиптарға арналған кітапхана екені белгілі. Біз

қаламыздың КЖБИ шағын ауданында орналасқан кітапханасына да болдық. Ондағы қос жанарынан айырылған 1-ші топтағы зағип жандарға арналған арнайы кітаптар Ресей елінен алынады. Ал нашар көретін оқырмандарға аудио және дискілерде жазылған электронды кітаптар ұсынылады. Әр жұма сайын кітапхана қызметкерлері оларды арнайы басылымдарда жарық көрген тың жаңалықтардан құлағдар етеді. Бұл күндері облыс бойынша 950 оқырман мен аға буын өкілдері мен балаларға арналған 22 мың кітап қо-

ры бар. Осы сапарымызда үш бөлмелі кітапхананың аумағы тарлық ететіндігін білдік. Арнайы оқу залы болмағандықтан түрлі іс-шараларды қаладағы басқа ғимараттарда өткізуге тура келеді. - Татарстан , Уфа, Қазан, Челябі қалаларымен тығыз байланыс орнаттық. Халықаралық фестивальдерге қатысып тұрамыз. Оқырмандарымыз ешқашан да қоғамның өмірінен шет қалмайды. Оларға әрдайым қолдау көрсету – біздің басты міндетіміз - дейді кітапхана директоры Мәрия Дәрменова бізбен болған әңгімесінде.

Бәрекелді!

Судья Ордабаев - турнир жеңімпазы

Қыздарға әсемдік жарасады

Бұл білікті заңгерді бүкіл өңір халқы құрмет тұтады

2 курс студенті Диана Қазкеева «Университет аруы» атанды

Қостанай облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының судьясы, «Қазақстан Республикасы Судьялар одағы» Қостанай филиалының төрағасы Бахытқазы Ордабаев судьялардың республикалық спартакиадасына дайындық аясында облыстағы әуесқой ардагер ойыншылары арасында өткен теннис турниріне қатысты.

Ол аталған турнирде он сегіз ойыншы екі топқа бөлінді. Бұлар 45 жасқа дейінгілер және одан жоғары жастағылар. Судья Ордабаев тәжірибелі азаматтардың тобында болып, жиынтықта 7:6 есебімен турнир финалына шықты. Ақтық ойында өзіндік шеберлік қырларымен танылды. Сөйтіп жеңімпаз атанды. Әрине, бұл жеңіс оған

оңайлықпен келген жоқ. Өйткені білікті маман бұған дейін де судьялар арасында өткен республикалық спартакиадаларда бірнеше рет жүлдегер атанып, үзбей шұғылданды. Біз көпке танымал азаматқа алдағы уақытта да салауатты өмір салтын насихаттап, кейінгі жастарға осылайша үлгі – өнеге көрсете беріңіз деген ең ізгі тілегімізді білдіреміз.

Жуырда Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінде дәстүрге айналған «Университет аруы – 2016» байқауы ұйымдастырылды. Аталмыш сайысқа талай сынақтардан сүрінбей өтіп, өзін сан қырларымен көрсеткен жоғары оқу орнындағы 7 факульттеттің арасынан 9 әсем де дарынды бойжеткен іріктелген болатын. Осы байқауда қатысушылар тек қана сыртқы сұлу-

лығымен ғана дараланып қоймады. Олар жұртшылыққа өздерін таныстырып, сайысқа жан-жақты дайындықпен келгендіктерін танытты. Мұнда ән де айтылды, би де биленді. Қойылған сауалдарға да нақты жауап берілді. Бойжеткендер әрдайым тек ізденіс үстінде жүретіндіктерін айқын көрсете білді. Жарыс болған жерде жеңімпаз да болады. Әділ қазылардың шешімі бойынша

байқауда жоғары оқу орнындағы инженерлік-техникалық факультеттің 2 курс студенті Диана Қазкеева Бас жүлдеге ие болып, «Университет аруы» атанды. Мұнда жеңімпаздан басқа да түрлі номинацияларда көзге түскен студенттерге демеушілер атынан арнайы сертификаттар мен бағалы сыйлықтар салтанатты түрде табыс етілді. Бетті дайындаған Ақбота ҚАЛДЫБЕК


6 ҚОСТАНАЙ АҚПАРАТ Игі бастама

Санитарлық тазалық басталды осы маңызды істе бәріміз ұйымшылдық танытайық Қостанай шаһары бұрыннан еліміздегі көрікті қалалардың бірі ретінде танымал. Сондықтан оның таза болуына биыл да ерекше көңіл бөлінбек. Облыс орталығында үстіміздегі жылдың 31 наурызынан бастап екі айлық санитарлық айлығы басталды. Сөйтіп қаладағы көп қабатты үйлердің аулалары, көшелер, саябақтар және басқа да қоғамдық орындар тазартылып, абаттандыру мен көгалданды-

ру секілді кезек күттірмес істер жүзеге асырылады. Сондықтан қостанайдағы коммуналдық мекемелерден басқа оқу орындары, ұйымдар мен қала тұрғындары да бұл аса маңызды жұмыстан тыс қалмайды деген үміттеміз. Өйткені, облыс орталығының тазалығы мен әсемдігіне қарап, оның тұрғындарының экологиялық мәдениеті айқын байқалады.

Қала өмірінің тынысы

Қоғамдық кеңестің кезекті отырысы мұнда қаладағы маңызды мәселелер қаралды

Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.�

�№27 (2831)

Руханият

Талантты жігіттердің тың ізденістері

Суретші, қолөнер шебері Арлан Аңқауов және оның студиясы жөнінде Қостанай өңіріне суретші-қолөнер шебері Арлан Аңқауов пен «Arlan Desing» дербес студиясы белгілі. Жақында олардың облыс орталығындағы сурет галереясында көрмесі ашылды. Арлан дарынды азамат, Қостанай облыстық меценаттар клубы, «Шабыт» сыйлығының иегері. Ағайынды төрт жігіттің бұдан бұрын да еңбектері бағаланып, жұртшылық тарапынан лайықты құрмет көрсетілген еді. Аталған өнер иелерінің алдарына қойған негізгі мақсаты — кәдімгі табиғи өнімнен бұйымдар дайындау әрі ұлттық нақыштағы дизайнерлік үлгі әзірлеу екендігін талғампаз қауым

Халқымыздың тектілігін өнер арқылы паш етуде | Суретті түсірген автор біледі. Аталған көрменің ашылу салтанатында есімі көпке белгілі азамат, талантты Мұхамедқали Рахалиев, ақын Ғайнижамал Бердалинова және өзге де өнер жанашырлары оларға ең ізгі тілектерін білдірді. Өмірін руханият сала-

сына бағыштаған Арлан Аңқауов жаста болса осы кезге дейін біраз белестерге көтерілді. Өткен жылдарда ол үш рет республикалық «Шебер» деп аталатын қолөнершілердің байқауына қатысып, көзге түсті. Сондай-ақ оның жеке

көрмелері елордамыз Астана қаласында да өтті. Басқа да жетістіктері аз емес. Суретші шетелде де болды. Ол жақтан да үлкен әсермен оралды. Ағайынды бауырларымыздың шаһарымыздағы көрмесі жерлестеріміздің көңілінен шығуда.

үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің жетекшісі міндетін атқарушы Сәлімжан Досымовтар баяндама жаӨңір мақтанышы сады. Сондай-ақ «Тазалық-2012» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Александр Кушнир күн тәртібіндегі екінші мәсеаудармашы әрі көрнекті ақын Әбдірахман Досовтың ғибратты өмірі хақында ле бойынша өз ойын ортаға салды. Басқосуды қалалық да «Ақын және аудармашы» істеді. Әрине, осы кезеңдер Қостанай өңірі ежелқоғамдық кеңестің төрағадеп аталатын буклет шыға- оның өмірінде ерекше ден өздерінің дарынды орын алады. сы Марат Кенжебекұлы қо- ұрпақтарымен баршаға рып, жұртшылықты қуаАл, өзіміздің қазақ елі рытындылады. нышқа бөледі. кеңінен танымал. Бүгін яғни Қостанай шаһарыӘрдайым өзінің ақ адал арамызда ғұмыр кешіп Кітап әлемінде на қоныс аударғанына да көңілімен үлкенді-кішілі жатқан талантты азамат, қазір қарап отырсақ 36 қауымның алғысына өмірін тек шығармашыжылдың жүзі болып қалыпбөленіп жүрген қаламгер лыққа бағыштаған ардақты ты. Ата мекенге оралған Әбдірахман Серғалиұлы тұлға Әбдірахман Досов соң қаламгер сол шақтағы Досов Қостанаймен іргежайлы сыр шерткелі отыр«Алға» журналында орыс лес жатқан Ресейдің Чемыз. бөлімінің редакторы қызлябі облысы Троицк аудаМұндай әрдайым тың із«Күнбағыс көңіл» оқырмандарға жол тартты деніс үстінде жүретін жанметіне тағайындалды. ны Берлин деп аталатын Өзінің аударған поэзияелді-мекенде 1946 жылы 27 ды зиялы қауым өкілдері де лық туындылары мен өзнаурызда дүниеге келді. ерекше құрмет тұтады. Руге де аудармалары «МетроОл сонау 1965-1968 жылеліміздегі көрнекті ақын, ханият саласында өзіндік Бүгін жұртшылық назаном», «Гортанные мелодии дары Кеңес әскері қатаҚазақстан Жазушылар орны бар қайраткер жөнінрына ұсынылып отырған рында азаматтық борышын степи», «Час луны», «СердОдағы басқармасының де Л.Толстой атындағы жаңа кітаптың авторы цебиение» секілді жыр жимүшесі, Ахмет Байтұрсыоблыстық әмбебап-ғылыАсқарбек Бектемісов ҚаӘ.Досов | Сурет ғаламтор өтеді. Одан соң Арханнақтары да жарық көрді. нов атындағы Қостанай ми кітапханасының ұжымы зақстанға белгілі жазушы желісінен алынды гельск облысында жұмыс мемлекеттік универсиәрі журналист. Талантты Дінің-діңгегің тетінің профессоры, филожерлесіміз осыған дейін логия ғылымдарының канде бірнеше еңбектерін жадидаты Ақылбек Шаяхмет зып, талғампаз қауымның тарапынан өзінің лайықты жазған. Белгілі қаламгер Асқарбағасын алған еді. бек Бектемісов Астана Осы арада оның «Теконда өзекті жайлар қозғалды тілерден қалған тұяқ ем...», қаласындағы инженерлік-құрылыс институты«Ата жолға оралу», «Жүрек ның түлегі. Ұзақ жылдар де өңірдегі барша аудан және жылуы» секілді туындыБұл күндері Қазақстан мұбойы Арқалық, Астана қақала имамдарының қатысуылары өзінің өзектілігісылмандары діни басқармалаларындағы түрлі құрымен «Ислам және зайырлы мен баршаның көңілінен сының төрағасы, Бас мүфшыққанын айтып өткеніміз лыс мекемелерінде басшы ти Ержан қажы Малғажыұлы қоғам» деп аталатын семинар қызметтерде болып, заболып өтті. жөн. еліміздегі барша дін қызметмандастарының құрметіне керлерінің алдына үлкен мінОсы берері мол басқосуМіне, жақында оның да дін қайраткерлерінің алоблыс орталығындағы «Ша- бөленді. деттер қойып отыр. Ол кезінде жарқын дадағы уақытта күнделікті қызпақ» баспасынан «КүнОл ең алдымен халықпен рынымен күллі республиметтерінде басшылыққа алар бағыс көңіл» деп аталатын тікелей байланыста жұмыс камызға танылған руханиөзекті мәселелер қозғалып, кезекті шығармасы жарық істейтін имамдардың қазірят саласының майталманы, гі уақыт талабыны орай қай олар көп жайды көңілдеріне көрді. Бұл кітап та тынымТағылымы мол басқосу | Суретті түсірген автор ақын Назарбек Бектемітүйді. сыз ізденістің жемісі. жағынан болсын сай босовтың перзенті. НегізСеминарда Қазақстан зайырлы қоғам» деп аталаСеминарды ашқан облысАталған еңбек бес луы. Бұл азаматтардың білікқажылар қауымдастығы тын баяндамасын да жұрттың бас имамы Бахытбек бөлімнен тұрады. Олардың гі кәсібі инженер болса тілігі, адамгершілік қырлаоблыстық филиалың төрағашылық жылы қабылдады. әрқайсысының оқырманға да, шынайы дарынының ры олардың әрбір сөздерінен, Тәжімбет «Дін – насихат» арқасында Қазақстан Жасы, «Зекет» қорының өкілі Сонымен қатар Жітіқара жайлы кеңінен әңгімеледі. айтары бар. Тілі шұрайлы, жүріс-тұрысынан айқын зушылар және Журналисауданы және Рудный қалалық Жақсылық қажы Ғайсиннің Оның ұлағатқа толы сөзқаламгердің шығармасынкөрініп тұруға тиіс. тер Одақтарының мүшесі қайырымдылық мәселесінде мешіттерінің бас имамдадерінен барша жиналған қадағы әрбір тақырыптан Аталған діни басқармаатанды. қозғаған әңгімесі де баршаны ры Сабыржан Есмурзин уым ерекше тағылым алды. оның өмір көргендігі, ұлтның облыстағы өкіл имаБіз қадірменді Асекеңе терең ойға жетеледі. Сондай-ақ аталған жиында мен Сейіт Нұрқановтардың жандылығы, елін шексіз мы Бахытбек қажы Нұрғаалдағы уақытта да зор ден- былұлының мұрындық бооблыстық дін істері жөніндегі қозғаған мазмұнды тақысүйетіндігі айқын көрініп саулық, шығармашылық та- луымен жақында Қостанай Бетті дайындаған басқарманың бас маманы Са- рыптар да көпшілікке жақсы тұрады. быс тілейміз. О. ӘЛІ әсер қалдырды. Бұл кітапқа алғы сөзді қаласындағы «Достық» үйін- пар Әбдиевтің «Ислам және Жақында биыл жаңадан құрылған қалалық қоғамдық кеңестің кезекті отырысы «Нұр Отан» партиясы қалалық филиалының ғимаратында болып өтті. Оны осы кеңестің төрағасы, есімі облысымызға кеңінен танымал Марат Жұрқабаев жүргізді. Онда облыс орталығының өміріне байланысты өзекті мәселелер қаралды. Күн тәртібіндегі маңызды жайлар бойынша Қостанай қалалық қаржы бөлімінің басшысы Раиса Айткужинова, Қостанай қаласы тұрғын

Жан-жақтылығымен танылған

Қаламгердің тың туындысы

Дін қайраткерлерінің семинары


№27 (2831)�

ЖЕТІМ КӨРСЕҢ ЖЕБЕЙ ЖҮР 7

�Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.

Шапағат шуағына бөленгендер

Отбасылық үлгідегі «Жанұя» балалар ауылының қазіргі тыныс-тіршілігі жайында Қазақ ертеден «Жетім көрсең жебей жүр» деген ұлағатты сөзге ерекше мән берген халық. Алайда соңғы уақытта тоғыз ай көтеріп, дүниеге әкелген баласын далаға тастап жүргендер қаншама. Қазіргі таңда кейбір бойжеткендеріміз ойнақтап жүріп от басып қалады.

еленуші би билеп, ән салады. Осыдан-ақ жасөспірімдердің өнерге ден қойып келе жатқандығын сезіну әсте қиын емес. Сондай-ақ балаларды төзімділікке, қайсарлыққа тәрбиелейтін жаттығу залында да болдық. Онда Халықаралық дәрежедегі спорт шебері Сергей Товбулатовты әңгімеге тарттық. Спорт залында тәрбиеленушілер зілтемір көтеріп, теннис ойнап жатыр екен. Балалар бос уақыттарының бәрін де спортқа жұмсайды. Мұнда ауыр атлетикаға ерекше көңіл бөлінеді. Жас спортшыларға алар асуларың биік болсын дей БАРЛЫҚ ЖАҚСЫЛЫҚ отырып, одан әрі біз ұл мен БАЛАЛАР ҮШІН қыздар тұратын жанұяСоның салдарынан еліміз- лық бөлмеге бет бұрдық. Әрбір жеті шағын отбасыде жәутеңдеген қара көз ның әрқайсысында 7 баласәбилердің саны да едәуір артып, олар басқа амал бол- дан тәрбиеленуде. Оларға мағандықтан жетімдер үйін- қамқор болатын аналары де тәрбиеленіп жатқандығы да бар. Осы жерде айта кетер бір жай, әрбір ана күнда, қазір мейірім шуағына белгілі. діз-түні осында болады. бөленген балаларға барлық Біздің қаламызда да жаОлар ештеңеге алаңдажағдайды жасаған. Кәдімгі рық дүние есігін ашпай май, мұндағы әрбір балаәке-шешесі бар ұл мен қызжатып, әке-шешенің қаның туған анасындай бодардың өзі мұндай мүмкінрауынсыз қалған балаларлып кеткен. Алайда, тағдыр- діктерге қол жеткізе берды қамқорлыққа алған медың жазуына не істерсің? мейді. кемелер баршылық. ЖуырКүнделікті туған шешеОл кісі бізді жайдары да соның бірі – шаһардың леріндей болып кеткен да шуақты кейіпте қарсы бір шетінде орналасқан отжүрегі нәзік жандардың алып, былай деді: басылық үлгідегі «Жанұя» балалар ауылына ат басын тіредік. Ғимараттың сыртқы көрінісі көз тартарлықтай болғандықтан, ішке енгенше асықтық. Мекеменің директоры Надежда Афендулиди мен психолог Шайзада Нарагаева жылы жүзбен қарсы алды. Аталмыш «Жанұя» балалар үйі 2000 жылы «Бөбек» қорының президенті Сара Назарбаеваның тікелей бастамасымен ашылды. Тәрбие мекемесінде қамқорлыққа алынған балалардың алаңсыз оқуына барлық жағдайлар жасалған. Мәселен, ғаламторды пайдалануға да мүмкіндік бар. Ал, кітап қоры жеткілікті. Олар қаламыздағы жалпы білім Мың бұралған бишілер әр мерекелік кештің сәніне беретін №9 және №22 мекайналды | Суретті түсірген автор тептерде дәріс алады. шапағатына бөленіп жатса Содан кейін олар алған -Мен өзімнің қарада өздерін жарық дүниеге білімдеріне орай колледмағымдағы балаларымды әкелген аналарының мейір- шексіз жақсы көремін. ждерге және басқа да жоғалене айтқан «Айналайын, ры оқу орындарына құжатОлардың тәртібіне, сабағықұлыным, ботам, балапатарын тапсырып, студент на жете көңіл бөліп отыраным» деген жылы сөздеріне мын. Бұл пәтерді кәдімгі үйатанады. не жетуші еді? Мекемедегі ұл мен қызге айналдыруға барымды дардың жан-жақты болып салдым. Себебі, балалар қалыптасуына өз саласыәрқашанда отбасының жыТАПҚАН ЕМЕС, ның нағыз майталмандары луын сезінулері тиіс. Олар БАҚҚАН АНА яғни, әлеуметтік ұстаз, псида маған бауыр басып кетхолог, тәрбие ісі жөніндегі ті. Барлығы мені «ана» деп Мұндағы аналарға да меңгерушісі ерекше көңіл жұмыс істеу оңай емес. Өйт- атайды. бөледі. Сондай-ақ тәрбиеле- кені, әрбір баланың тілін Қазіргі таңда ұлдарым нушілердің салауатты өмір мен қыздарым өмірімнің тауып, оларды бөліп жарсүруге және би өнеріне бей- май әрқайсысына мейірімін мәні мен сәніне айналімделулеріне жаттықтыру ды. Осыған дейін 7 балатөгуге тырысады. Осынмен хореограф назар ауда- дай аяулы жандардың бірі ны шама-шарқым жеткенрып келеді. аталған тәрбие орнында 15 ше тәрбиелеп, ұядан түлетіп Мекеме басшысымен ара- жылдан бері аянбай қызмет ұшырдым. Олардың бардағы аз-кем әңгімеден кейатқарып келе жатқан 56 жа- лығы да жоғары оқу орынін, біз тәрбие орнынын ғидарын тәмамдап, үйлі-бастағы Елена Минкина. маратын араладық. Алдыранды болды. Қазір соОның ғұмыр кешіп мен екінші қабаттағы акт лардан немерелерім бар, жатқан баспанасына ензалына бас сұқтық. Онолар маған келіп, шынайы ген кезімізде рет-ретімен да қыздар алдағы болаалғыстарын білдіріп жақойылған жиһаздарды, тын іс-шараға дайындалып тады. Мен де оларға баеденге тігілген кілемдерді, жатқанын білдік. рып немерелерімді иіскеп, тоңазытқыштар мен телеОсы жерден білікті хорео- дидарларды көріп, іштей мауқымды басамын. граф Татьяна Сабольеваны Қонақ бөлмеге кіргенде таң қалғанымызды жасыркездестірдік. Бүгінде оның бірден назарға ілінетін мемаймыз. Өйткені, мемлетікелей баулуымен 16 тәрби- кетіміз ата-анасыз қалса дальдар мен кубоктардың

Осындағы әрбір ана қарамағындағы балаларды шексіз сүйеді | Суретті түсірген автор сан алуан түрлерін көріп, тәрбиелешілердің арасында спортқа ден қойған балалардың бар екендігін іштей сезіндім. Содан сұрастыра келе осында руспубликалық, облыстық сайыстардың жеңімпазы Снежана Семенова деген талапты қыздың тұратынын білдім. -Снежана менің мақтанышым. Ол өткен жылы ауыр атлетиканың үздік спортшысы атағын алды. Бұл біз үшін үлкен мәртебе. Ал, оның бұл спорт түрімен кәсіби түрде айналысып келе жатқандығына бес жылға толды, - деді Елена шын жүректен ақтарылып. Олардың тұрып жатқан баспаналары заман талабына сай жабдықталған. Ер мен қыз балалардың жататын бөлмелері бөлек. Қонақжай, жуынып, ас ішетін бөлмелерге де сапалы жиһаздар қойылыпты. Бір байқағанымыз, тәрбиеленушілер үйлерінде өздерін еркін сезінеді. Оларға күнделікті адам ағзасына аса пайдалы жеміс-жидек, шырын және тағы да басқа тағамдар беріледі. Қажет болған жағдайда аналары олардың өтініші бойынша қалаған астарын әзірлейді. Ал, үйдің үлкен қыздары шешелеріне қолғабыс етіп, өзінің кейінгілерге қамқорлық танытады. Осы сапарымызда тағы да бір бөлмеге енгенімізде дидарынан нұрлы шуақ төгіліп тұрған иман жүзді Ибагүл Бермұхамбетова қарсы алып, төрге өтуімізді сұрады. Осы шақта сүп-сүйкімді балалар қонақ бөлмеде теледидардан түрлі мультсериалдарды тамашалап отыр екен. Осы үйде туған бауырлар Даниль мен Тимур Алистратовтар және Гунель мен Виктория Чаустар ғұмыр кешіп жатыр. Олардың үлкендері 13-те болса, кішілері 8-де болып шықты. Жалпы, болған кезде аңғарғанымыз оқушыларға түрлі үйірмелерге қатысып, өздерін бойындағы қарым-қабілеттерін танытуларына да барлық мүмкіндіктер туғызылғандығына

көзіміз әбден жетті. Осында тәрбиеленіп жатқан шәкірт Рыспай Мелкенбаевты әңгімеге тарттық. Ол қазіргі таңда политехникалық колледждін студенті. Оның жүзінен тек шаттықты көріп, алға қойған мақсатына жету үшін талпынып жатқандығына шексіз қуандым. Ол маған өз сөзінде: -Келесі жылы мен кәмілеттік жасқа толып, бұл жермен біржола қоштасамын. Маған ол әрине, жеңіл соқпайды. Себебі, мұндағыларға әбден бауыр басып қалғандықтан оларды қимаймын. Осындағы қазіргі тұрмысымыз өте жақсы. Бізге жағдай туғызып отырған мемлекетімізге шынайы алғысымды білдіргім келеді, деді.

ҰЛ-ҚЫЗДАРДЫҢ ЖҮЗДЕРІНДЕГІ ШАТ КҮЛКІ Алыстан көз тартатын ғимараттың іші-сырты осыдан төрт жыл бұрын күрделі жөндеуден өтіпті. Психолог Шайзада Әбдікәрімқызының айтуына қарағанда, жалпы мұнда балалар

лі танымдық-тағылымдық концерттік бағдарламалар мен спорттық ойындардан сайыстар ұйымдастырады. Ал, демеушілерге келетін болсақ, олардың қатарына қаламыздағы «Сбербанк», кондитерлік өнім шығаратын «Баян сұлу» акционерлік қоғамы, сүт өнімдерін дайындайтын «ДЕП» және «Сыл» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің басшылары үнемі қолдау көрсетіп келеді. Біздің кең байтақ елімізде түрлі ұлт өкілдері тату-тәтті ғұмыр кешіп жатқаны баршаға аян. Олар да тәрбие орнына шама-шарықтары келгенше демеушілік жасайды. Бұлар тәжік, өзбек және армян мәдени орталықтары. Сонымен қатар қаламыздағы жоғары оқу орындарының студенттері әрбір мереке сайын балаларға концерттік бағдарламалар ұсынады, түрлі қызық ойындар ұйымдастырады. Отбасылық үлгідегі «Жанұя» балалар ауылында балалардың денсаулығы да тұрақты назарда. Оларға

Ғимараттың сыртқы көрінісі | Суретті түсірген автор 18 жасқа дейін тәрбиеленеді. Оған дейін ұлдар мен қыздар толығымен «Жанұяның» қамқорлығында. Осындағы жүрегі жомарт жандар тәрбиеленушілерде өз перзенттерінен кем көрмейді. Тәрбие орнында әрбір мерекелерде есте қаларлықтай іс-шаралар өткізіліп тұрады. Халықаралық балалар күніне, Жаңа жыл, Наурыз және басқа да мейрамдар қарсаңында демеушілер келіп, түр-

қаламыздағы №3 ші емхана мамандары қызмет көрсетеді. Сонымен қатар мұндағыларды тұрақты қадағалайтын жеке дәрігер де бар. Өзіміз тілдескен мамандар мен тәрбиеленушілер өздеріне барлық жағдайды туғызып отырған «Бөбек» қорының президенті Сара Алпысқызы Назарбаеваға деген алғыстары ерекше. Бетті дайындаған Айзат АСЫЛБЕК


8 АЛАШ АРДАҚТЫЛАРЫ

Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.�

�№27 (2831)

Елім деп өткен ғұмыр

Қазақ халқының мақтанышы Әлихан Бөкейханов туралы Өз ұлтының келешегін ойлайтын әрбір азамат үшін қазақтың біртуар ұлы Әлихан Бөкейхановтың ғасырлық мерейтойын ЮНЕСКО көлемінде атап өту туралы шешімнің қабылдануы бәріміз үшін өте қуанышты оқиға дер едім. ӨМІРІ АРПАЛЫСПЕН ӨТТІ Себебі, осынау тұлғаның біздің қазіргі жарқын ғұмырымыз үшін күллі жастық шағын арнағаны, бойындағы барлық қажыр-қайраты мен білімін осы мақсатқа жұмсағаны кез-келген парасатты азамат үшін тарихтан белгілі. Әрине, кешегі Кеңес Одағы кезінде олар яғни, Алаш қозғалысының қайраткерлері жайлы мүлдем жазылмады. Ешкімге ауыз аштырмады. Тек Тәуелсіздіктің таңы атқан кезде ғана қайран ағаларымыз ақталып, есімдері өздері өкілі болып табылатын ұлтына қайта оралды. Біз Әлихан Нұрмұхамедұлын тек басылымдар, ғалымдардың оқулықтары, әрі соңғы кездері көбірек шыққан кітаптар арқылы ғана білеміз. Сондықтан да сол қолымызға ілінген деректер мен дәйектерге ғана сүйенеміз. Жалпы, бұл кісі кім болған? деген сауалдың да алдамыздан шығары белгілі. Сондықтан айтарымыз, ол алдымен 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы ұлтымыздың бетке тұтар зиялыларының ішінде ерекше орын алады. Оны көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ұлт-азаттық және Алаш қозғалысының беделді жетекшісі ретінде де қалың жұртшылық ардақ тұтады. Сонымен қатар ол Алашорда автономиялық үкіметінің төрағасы ретінде де намысты қазақ жігіттері үшін өнеге алар тұлға. Ол аз десеңіз, менің әріптестеріме айтулы публицист, ғалым әрі дарынды аудармашы ретінде де белгілі. Қалыптасқан дәстүріміз бойынша оның қиын да бірақ, мағыналы өмірі және азамат ретінде қалыптасу кезеңдерінен әңгімелегеніміз де жөн шығар. Бұл қайталанбас тұлға 1866 жылы 5 наурызда Қарқаралы уезінде дүниеге келді. Оның шыққан ата тегіне де осы арада азды-көпті шолу жасап өтелік. Оның кейбір деректерге қарағанда, ата тегі Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошыдан тарайтын Төре тұқымы көрінеді. Сондай-ақ оның арғы атасы өзіміз білетін Сұлтан Барақ. Қазақтың соңғы хандарының бірі Бөкей осы Сұлтан Барақтың баласы. Аталған Бөкейден Батыр, одан Мырзатай,одан Әлиханның әкесі Нұрмұхамед туады. Осылай ұрпақ одан әрі жалғаса береді. Әлекеңнің әкесі Нұрмұха-

мед те өз заманының көзі ашық, көкірегі ояу азаматтарының бірі болса керек. Сол кездің мүмкіндігіне орай ол кішкентайынан естиярлық танытқан Әлиханды тоғыз жасында Қарқаралыға алып барады. Сөйтіп, осындағы жергілікті молдаға тапсырып, оқуын қадағалауды өтінеді. Алайда, өзіндік түсінігі бар парасатты ұл молдадан оқығаннан гөрі, сол жердегі мектепте білім алып жатқан өзі секілді жасөспірімдердің сауаттылығы жоғары екендігін пайымдайды. Содан өзгелердің ақыл-кеңесін күтіп жатпай өзінің шын мәніндегі ықтиярымен аталмыш қаладағы үш кластық бастауыш мектепке ауысады. Өзі оқыған білім ордасын тәмамдасымен, 1879-1886 жылдары Қарқаралы қаласындағы өзіміздің қаракөз балаларға арналған мектепте білімін жалғастырады. Мұнда да өзінің жақсы қырларымен танылады. Зерек шәкірт, одан кейін де тек терең білімге қарай талпынады. Содан соң Омбыдағы техникалық училищеде білім алып, кәдімгі техник мамандығын алып шықты. Бұл кезде ол 24 жастағы бозбала болатын. Алды-артына ойлы көзбен қарайтын жігіт көп нәрсенің жайын пайымдайтын дәрежеге жетеді.

БӘРІ ДЕ ОҚУМЕН КЕЛЕДІ Әрине, бұл училищедегі білім алдына асқар таудай мақсат қойған азамат үшін әлі де аздық ететін-ді. Сондықтан ол жоғары білім алуды көздеп, Санкт-Петербург шаһарына аттанды. Ресейдің атақты қаласындағы Орман технологиялық институтының экономика факультетіне түсті. Қазақтың дарынды бозбаласы әлгі шақта Дала генерал губернатор кеңсесінің ұсыныс хатымен Қазақ қауымдастығының 200 сом стипендиясын алды. 1894 жылы Ресей империясының елордасы Санкт-Петербургте Орман шаруашылығы институтында білім алған кездің ол үшін орны әрқашан да бөлек. Жастармен өтетін түр-

Ақпарат Әлихан Бөкейханов туралы қалың жұртшылыққа танымал бірқатар фильмдер де түсірілді. Солардың қатарындағы «Алаш туралы сөз», «Алашорда» деп аталатын деректі кинолар өзінің өзектілігімен құнды. лі басқосулар оның саяси көзқарасын тереңдете түсті. Мұны енді екі ғасырға жуық Ресей империясының қол астында отырған халқының ауыр тұрмысы ойландырып, жанын жай таптырмады. Ол қараңғылық пен надандықтың шырмауындағы ұлтын өркениетке жеткізу үшін шын мәнінде білім мен мәдениетке баулу керек екендігін түсінді. Сондықтан келешекте осыған ерекше назар аударуға бел буды. Уақыт деген күтпейді. Ә де-

Ол аталған құрылтайдан келісімен қазақ тарихындағы тұңғыш саяси ұйым Алаш партиясын ұйымдастыруды қолға алады. Содан көп өтпей 1917 жылдың желтоқсанында бүкіл қазақтардың құрылтайында Алаш автономиясы жарияланып, әңгімемізге өзек болып отырған Әлихан Бөкейханов алғашқы Қазақ республикасының төрағасы болып сайланған-ды. Жылдар зырылдап өте берді. Ол 1919 жылы большевиктер өкіметінің бұрынғы Алашордашыларға жасаған кешірімінен кейін ұлтымыздың біртуар тұлғасы қалған өмірін ғылыми-зерттеушілік жұмыстарға бағыштағаны да көпшілікке мәлім. Өздеріңізге белгілі, сол қиын-қыстау кезеңдерде шолақ белсенділер де болмай қалған жоқ. Міне, сондай ұлттық намыс дегенді білмейтін жалған интернационалист жағымпаздардың әсерімен бұл 1926 жылы екі рет тұтқындалып, абақтының азабын да көп тартты. Тіпті, ол Мәскеуге де жер аударылды. Мұның халық арасындағы жоғары беделінен қорқып, жандары түршіккен большевиктер өкіметі туған жері қазақ елінен мүлдем алыс ұстауға тырысты. Әрине, мұның бәрі қайран азаматқа жеңіл соқпады. Ол жақта он жыл үй қамауында болған бауырымыз 1937 жылы тамыз айында Ұлтым деп соққан жүрек | Сурет ғаламтор желісінен алынды тағы да тұтқынға алынды. Арада бір ай өткен соң жаптым жала, жақтым күйе демекші, орынсыз айыптаугенше, оқуды бітіретін шақ ді. Ол 1905 жылы Семей облы- ұлттық деңгейге көтерілуіне көп үлесін қосты. Ол 1916 жы- мен асыл азамат 67 жасында та келді. Сондықтан ол білім сы қазақтарының атынан лы жер аудару мерзімі аяқта- Мәскеуде ату жазасына кесілордасын аяқтасымен Ом1-ші мемлекеттік Думаға дегені бүкіл қазақтың өрелі ұрбыға оралды. Ол кезде ол көп путат болып сайланғанын да лып, Самардан Орынборға пақтарына белгілі шығар. келген соң, ә дегеннен қалажайдың мән-мәнісін ұғынған білеміз. Алайда тағдыр оған Қазақ халқы да көптен күтның қоғамдық саяси өміріне азамат-ты. осы Думаның жұмысына қабелсене араласты. Осындағы кен Тәуелсіздікке қол жетҚазақтың ардақты ұлы Әли- тысуына мүмкіндік бермеді. кізді. Бұрын аты-жөндерін қазақ бауырларымыздың хан Бөкейханов бұл кезде РеСебебі, бұл шақта Алаш ауызға алуға қорқатын тұлғаатынан қалалық Думаға сайсей империясының қазақ ардақтысы өз қызметіне лар жайлы жазылып, оларланды. даласында жүргізген отаркіріскен кезде Дала өлкесі дың ел үшін атқарған жанқиСөйтіп, ол бүкіл саналы шылдық саясатына өзіндік генерел губернаторының ярлық еңбектері жарық көре көзқарасы бар, марксизмнің негізсіз жарлығымен ешқан- ғұмырын қазақ халқының бастады. экономикалық қағидаларыдай соттың тергеуінсіз үш ай азаттық алып, еркін ел атаӨзіміз сөз еткен Әлихан мен қаруланған, саяси астыр- Павлодардың абақтысына қа- нуына арнады. Сондықтан да еліміз егемендік алған өт- Нұрмұхамедұлы Бөкейхатын күрестің түрлері мен малған-ды. кен 25 жылдың ішінде бүгінгі нов 1989 жылы мамыр айынәдістерін бір кісідей меңгерСодан бұл түрмеден босаген-ді. тылып шығып, Санкт-Петер- бақытты ғұмырымыз үшін өз- да КСРО Жоғарғы сотының қаулысы бойынша оның әредерін құрбан еткен осындай Содықтан ол әлгі аталған бург шаһарына жеткен кезтұлғалардың сіңірген орасан кетінде қылмыс құрамы болқалаға келісімен шаһардың де Дума патшаның үкімімен еңбегін ешқашан да ұмытуға мағандықтан толығымен саяси-әлеуметтік, қоғамдық таратылған-ды. Сол себепақталды. болмайды. жұмыстарына араласты. Сол тен оның біраз мүшелері наОның күрескерлік, патриӨткен тарихқа көз жібешақтағы «Народная свобода» разылық актісін қабылдау оттық, азаматтық қырлары (Халық бостандығы) партия- үшін сол уақыттағы Финлян- ретін болсақ, Әлихан Нұржөнінде қанша том кітап сының қатарына қабылдадияның Выборг қаласына ат- мұхамедұлы Ресейдің бірінжазса да болады. Ал, асыл ші мемлекеттік Думасының нып қана қоймай, осындағы танған болатын. жанның ғалым әрі зерттеуқазақ зиялылары мен саяси Алаштың көсемі Әлихан да және мұсылман халықтабелсенділерінен өзі мүшесі солардың артынан барып, үн- ры съезінің депутаты, 4 мем- шілік тіршілігі жөнінде болып табылатын партияның деуге қол қояды. Алайда, одан лекеттік Думаның мұсылжұрттың бәрі бірдей біледі мандар фракциясының Бюшағын тобын ұйымдастыруға көрген азабы да жоқ емес. деп айта алмаймын. мұрындық болды. Осы әрекеті үшін жазаға тар- ро мүшесі болып сайланғаны Ол жалпы 19 ғасырдың да зиялы қауымның есінде Міне, оның қоғам, мемлетылып, Санкт-Петербург аяғында Омбы Орман шаболар. кет қайраткері әрі қазақ ұлсот палатасының төтенше руашылығы училищесінде т-азаттық қозғалысының ұй- мәжілісінің шешімімен тағы оқытушылық қызмет атқаымдастырушысы және көда үш айға Семей түрмесіне рып, ғылымға да ден қойЕСІМІ ӘРБІР ҚАЗАҚТЫҢ семі ретінде жан-жақты тажабылғаны бізге тарихтан ды. Ардақты тұлға 1896 жыЖҮРЕГІНДЕ нылуына, саяси күрескер белгілі. лы көрнекті ғалымдардың ретінде әбден шыңдалуына Елім деп еңіреп өткен ӘлиАлаш қозғалысы жайлы сөз кепілдемесімен Орыс геожоғарыда аталған Омбыдағы хан Нұрмұхамедұлы баспасөз болса, оның есімі алғашқыграфиялық қоғамы Батыс — күндердің тигізген ықпалы саласында да аянбай тер төк- лардың бірі ретінде аталады. Сібір бөлімшесінің толық ерекше екендігі сөзсіз. ті. Осы орайда оның Омбымүшесі болып сайланды. Оның өзіндік себебі де бар. дан шығатын кадеттік «ГоСондай-ақ «Ресей. Жалпы Әлихан аға Томск қаласында лос степи», «Омич» және географиялық сипаттама» ұйымдастырылған Сібір авЕЛ ТАНЫҒАН ТҰЛҒАҒА «Иртыш», Санкт-Петербургдеп аталатын көп томдық тономистерінің құрылтайыАЙНАЛДЫ те жарық көрген «Товарищ», еңбектің қазақ даласына на қатысқандығы көпшілік«Речь» «Слово» газеттеріне арналған 18 томына автор ке аян болса керек. НегізінӘлихан Нұрмұхамедұлыредакторлық етті. де осында келешек Сібір рес- ретінде қатысты. ның осы белсенділік әрі ұйСонау 1911-1914 жылдар публикасының құрамында ымдастырушылық қабілеті аралығында «Қазақ» газетін Бетті дайындаған Қазақ автономиясы құрылодан кейінгі кезеңдерде де ұйымдастыруда және оның Оразалы ЖАКСАНОВ мақ еді. барынша жарқырап көрін-


№27 (2831)�

ДӘСТҮРДІҢ ОЗЫҒЫ БАР, ТОЗЫҒЫ БАР 9

�Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.

Серіктеспен босану ұлтымызға жат емес пе? Бұл мәселе әрбір намысты жанды толғандырады

Жалпы, еліктеудің де жөні бар. Еліміз егемендік алғалы бері өшкеніміз жанып, өлгеніміз тірілгендей күй кештік. Ұмытылған жайларымыз арамызға қосылып жатқаны әрине қуанышты. Бірақ та, өзгенің кейбір қаңсығына таңсық болып жатқан тұстарымыз да жоқ емес. Шетелдерден үлгі аламыз деп, қаншама ұлтымызға мүлдем жат өзекті мәселелерді ұмытып барамыз. Мәселен, бұрын-соңды біздің халқымызда жетімді жылату деген болушы ма еді? Жесірін де қаңғытпаған. Сондай-ақ сіз өткен ғасырлардағы салт-дәстүрімізге бір сәт көз жіберіп көріңізші. Ата-анасын нағыз балаларының қызығын көріп, немерелерін иіскеп, мауқымын басар кезде үйдегі қолданудан қалған артық зат секілді қарттар үйіне апарып тастау секілді ешқандай адамшылыққа жатпайтын жағымсыз көріністер белең алып барады. Ал, жігіттеріміз қыз балаларға сыйластық пен құрмет көрсетудің орнына, оларды қорлау, зорлау секілді жайттар да қоғамымыздан орын алуда. Соның кесірінен қаншама жүрегі нәзік аруларымыз мезгілсіз босанып, періштеден де пәк қызыл шақа сәбилеріміз қоқысқа тасталады немесе тағдырдың жазуына ұшырап, бөбектер үйінен бір-ақ шығады. Несін жасырамыз, кейбір қыздарымыздан да ұят кетті. Қазір қазақ бойжеткендерінің арасында да қолқаңды ататын иісі бар темекі тартып, қоғамдық орындарда жат қылық танытады. Дәмханалар мен шатханаларда у дай мас болып, бұрын-соңды халқымызда болмаған жүрегіңді айнытар әдепсіздік көрсетеді. Бүгін біз, қымбатты оқырман, сіздердің назарларыңызға соңғы кездері шетелдіктерге еліктеудің жөні осы екен деп, серіктеспен босану секілді әдетке де бой үйретіп келе жатқандығымыз да бәріміздің намысымызға тиеді. Өздеріңіз бір сәт ойланып көріңіздерші, бұрын әйелі босанған кезде оның жанында отырған еркекті көруші ма едіңіз? Мұндай оқиғалар ілгеріде жалғыз айдалада қалған малшылардың отбасында ғана кездесетін. Себебі, олар ғұмыр кешіп жатқан жерде өздерінен басқа жан болмайтын. Сондықтан өмірлік қосағы әйелінің айы-

күні жетіп, толғағы қысқанда басқа көмек берер ешкім болмағандықтан ер азамат амалсыздан әйелдерін босандырып алатын. Тіпті, өздерінің жарық дүние есігін ашқан ұлы мен қыздарының кіндігін кесіп, ғұмырлық серіктерін аяқ-қолын жинағанша қол ұшын беретін. Бұл енді тіршілікте әлі де болса кейбір елді-мекендерде болып тұратын шындық емес пе? Қазір құдайға шүкір, медицина дамыды. Елімізде де ақ халатты абзал жандардың біліктілігін көтеруге барынша қамқорлық жасалуда. Перзентханаларда да босанатын әйелдер үшін барлық жағдайлар туғызылған. Сондықтан осы саланың мамандары халық санын арттырып, ұрпағымызды көбейтеміз деген адамға қызмет көрсетуге қашан да дайын. Біз де асапаннан түскен жоқпыз. Бәріміз де анадан тудық. Өзім де үш ұлдың әкесімін. Олардың бәрі де кәдімгі шаһардағы перзентханаларда дүниеге келіп, сәбидің қалай өсетінін бір кісідей басымыздан өткердік. Олар үшін қажет болса, түн ұйқымызды төрт бөлдік. Алайда, перзентханаға айы-күні жетіп түскен жас келіншектерінің жанында болып, оның қиналысын жеңілдетемін, демеу боламын деген ойдағы жігіттердің бұл әрекеттерін қолдаймын деп айта алмаймын. Өзімнің ұғымым бойынша, бұрындары біздің халқымызда дәрігер болмаған кезде ауылаймақтағы тәжірибелі әжелеріміз бен аналарымыз жас келіндерді өздері босандырып алатын. Осы дәстүріміз әлі де көптеген елді-мекендерде жалғасып жатқанынан да хабардармыз. Себебі, барлық жерлерде бірдей толғағы қысқан әйелдерді көрсететін амбулатория немесе фельдшерлік пунктер бола бермейді. Кейінгі жастардың есіне салу мақсатында мына жайларға да тоқтала кетпекпін. Мәселен, бұрындары ұлтымыздың шаңырақ иелері бәйбішелерінің босануға уақыты жақын қалғанда өздері саясатшылық құрады немесе басқа да шаруаларымен түзде жүретін. Олар әйелдері босанды-ау деген кезде ауылға оралатын. Сол кезде отағаларының алдарынан қара домалақ қазақ балалары жүгіріп шығып, салт-дәстүріміз бойынша сүйінші сұраған. Мұндай сәттерді білгілеріңіз келсе, бір сәт өзіміздің лиро-эпостық жырларымызға назар аударып көріңізші. Осы орайда көз алдыңызға „Қозы Көрпеш – Баян сұлу„ жырын елестетіңізші. Осы мысалдардан-ақ біздің өздерінің кең даласындай көңілдері дархан ұл-

Серіктеспен босану - қазақ халқына тән емес | Сурет ғаламтор желісінен алынды тымыздың перзентке деген махаббаты мен ыстық ықыластары қаншалықты жоғары дәрежеде болғандығын сезінесіз. Адам түгілі, негізінде мал екеш малдың өзі төлдегелі жатқан кезде сырт көздің өздеріне қарап тұрғанын жақтыра бермейтін көрінеді. Нанбасаңыз, ауылдың жерлердегі босанғалы тұрған сиырдың жанына барып көріңізші. Олар да мөңіреп, жерге түскен бұзауына жан баласын маңайлатпайды. Сондай-ақ бәріміз де жеті қазынаның бірі деп есептейтін ит екеш ит те қайда күшіктегенін байқатпайды. Мұны, ауылда балалық шағы өткен әрбір қазақтың ұлы мен қызы да жақсы білсе керек. Әрине, журналист әрбір мақаланы жазбас бұрын тың деректер мен дәйектерге сүйенеді. Немесе өзгелердің айтқан пікірлеріне жүгінеді. Бірде мен республикалық теледидарлардың бірінен дәл осы бүгін қозғалып отырған тақырыпты арқау еткен бағдарламаны көрдім. Онда әркім өзінің ой -толғамдарын ортаға салды. Кейбіреулер мұндай әрекетке өздерінің әйелдеріне шын мәнінде жандары ашып, олар қиналмас үшін барғандарын айтады. Ал, енді біреулері медицина қызметкерлерінің тарапынан қателікке жол беріліп қала ма? деген ой мазалағандығын да білдіреді. Өзім де тілші ретінде арамызда ғұмыр кешіп жатқан бірқатар үлкенді-кішілі қауыммен тілдесіп, олардың өзекті мәселеге байланысты лебіздерін қойын дәптеріме жазып алған едім. Соны

да жұртшылық назарына ұсынғанды жөн көрдім. Бибіш Рақымжанқызы, байырғы ұстаз: Шынында да, біздің қазақ «Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» деп босқа айтпайды. Өзгелерге еліктейміз деп, өзіміздің ата-бабамыздан келе жатқан салт -дәстүрірімізді, имандылыққа, ибалылыққа баулитын асыл қасиеттерімізді ешқашан да ұмытуға болмайды. Өз басым соңғы кездері пайда болған серіктестікпен босану дегенді құптамаймын. Осы жағымсыз жайлар алдағы уақытта белең алып кетпесе жарар еді. Ешкім де жігіттерге шаңырағының сәнін келтіріп отырған әйел затына құрметпен қарама, сыйлама деп айта алмайды. Бірақ, перзент екі адамға да ортақ болғанмен, әр нәрсенің өз жөні бар. Аталарымыз ер адам түздікі, ал жүрегі нәзік әйел үйдегі ұқсатушы деп босқа айтпаған. Өзіміздің өткен кезеңдерімізге назар аударатын болсақ, ер азаматтар ешқашан да ауылда ақ жаулықты әжелеріміз, иман жүзді апаларымыз бар кезде жарларын босандыру кезінде жанында болмаған. Сондықтан жігіттер жағы Еуропадан көрдік екен деп олардың біздің ұлттық салттарымызға сая келмейтін дәстүрді орынсыз насихаттауға болмайды. Жалпы, басылым журналистерінің бұл тақырыпты қозғағаны өте орынды. Қазіргідей медицинамыз қарыштап алға басып жатқан кезде дәрігерлердің перзентханаларда кез-келген әйелді аман-есен босандырып алуларына толық

құдіреттері жетеді. Жомарт - қала тұрғыны: - Бұл мәселе кез-келген намысты да өз салтдәстүріне аса құрметпен қарайтын адамды терең ойға қалдырады. Өз басым зиялы азамат болғандықтан теледидарларлардағы тағылымдық бағдарламаларды жібермеймін. Сонымен қатар басылымдарда адамның ой -өрісін кеңейтіп, жан-сарайын байыта түсер мақалалар жарияланған кезде рухың көтеріліп қалатынын жасырын емес. Алайда, мен де жігіттердің әйелдері босанған кезде жандарында отырғандарын қолдамаймын. Ол біздің әдет-ғұрпымызға мүлдем жат. Сондықтан да газет қызметкерлерінің өзекті тақырыпты қолға алып отырғандары өте құптарлық. Шетелдіктердің жақсысынан үйреніп, жаманынан жиренгеніміз абзал. Онсыз да біздің қаракөздеріміз баланы шектеп жатқаны ешкімнен жасырын емес. Қаладаға жап-жас келіншектердің дене мүсініміз бұзылады деп бала табудан бойларын аулақ ұстауы ешқандай ақылға сыймайды. Қайта кейбір пікірлерге қарағанда, әйел заты әрбір сәбиді дүниеге әкелген сайын қан айналымы жақсарып, ағзасы жасара түседі. Мен де алпыстың асуына көтерілген азаматпын. Өмірді бір кісідей білемін. Арамызда қаншама алтын құрсақ аналарымыз бар. Олардың шырайлы жүзі, әсем келбетіне қарап ешкім де он, он бес бала босанды деп айта алмайды. Осындай ақ жаулықты шешелерімізді

көргенде өзіміздің қара сирақ бала кезіміз көз алдымызға елестеп, өткен жылдағы шолу жасайтынымыз да белгілі. Қанша адам болса, сонша пікір болады. Сондықтан өзім сөйлескен замандастарымыздың әңгімеге арқау болып отырған тақырыпқа байланысты ой-толғамдары да әр алуан. Дегенмен де, олардың басым көпшілігі кез-келген шаңырақтағы ерлі-зайыптылар өздерінің табиғаттарына сай шаруаларымен айналысқандарын қалайды. Ұлтымызда ер азамат қашан да отбасын асыраушы, жанұяның тірегі болса, әйел заты барлық ынтымақ-ырыстың, береке-бірліктің ұйытқысы. Керек десеңіз, үйдегі ұл мен қыздың Тәуелсіз елімізідің нағыз мақтанышы болуы да осы әйелдерге тікелей қатысты. Біздің мұсылман қыздары қашан да ар-намысты жоғары қойған. Алайда, намысы биік, өресі жоғары, имандылық пен ар-ұят секілді қасиеттерді ардақ тұтатын бойжеткендеріміз жұртшылық назарына ұсынылып отырған тақырып яғни, серіктеспен босану секілді дәстүрімізге жат жайларға әрқашан да сергек қарайды деген үміттеміз. Ал жігіттеріміз болса, басқа да отбасы үшін маңызды істермен айналысып, тұрмыста жұбайларының алаңсыз ғұмыр кешуіне жағдай жасағандары жөн дер едік. Ал қымбатты замандастар, сіздер бұл мәселе бойынша қандай пікір білдірер едіңіз. Сіздердің лебіздеріңізді асыға күтеміз. О. ОТЫНБАЙҰЛЫ


10 СОҢҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 5 сәуір 2016 ж.�

Заң және заман

�№27 (2831)

Спорт жұлдыздары

Әлемге танымал тұлға

Жаман әдет жарға жығады

немесе атақты палуан Әбілсейіт Айханов туралы

Олар айласын асыра алмады

Боз кілемде жамкіре берісінде 40 жастағы ер адамды героин тұтынбасы жерге тибақ болған кезде қолға меген, қазақтың түсірді. Күдікті көптен бері есірткі тұтынатын на- атын дүниежүзіне шақор екен. Аталмыш фактанытқан асыл тұлға ті бойынша ҚР Қылмыстық Әбілсейіт Айханов Кодексінің 296-2 «есірткі заттарын заңсыз сақтау» дүниеден өтті. бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. Күдікті уақытша ұстау изоляторына қаАдам жас кезінде көп малды, тергеу жүргізілуде. нәрсенің мәнісіне көңіл бөле бермейді. Мәңгілік өмір сүретіндей көреді. Өкініштісі сол, мынау бес күндік жалған дүниенің қамшының сабындай қысқа екендігін аңғармайды. Өткен күндерге кішкенемесе қиянат соңы өкініш не шолу жасайтын болсақ, еліміздің күрес өнерін өркендетуге оның қосқан үлесі ұшан-теңіз. Кейінгі Облыстық ішкі істер де- ное селосының 48 жастағы жастарға көрсеткен өнегесі партаментінің ұйымдасқан тұрғынына қатысты қылмыстық іс қозғады. Ол көр- өз алдына, кешегі Кеңес қылмысқа қарсы күрес ші селоның бір тұрғынын Одағы дүрілдеп тұрған кезбасқармасының қызметде ол Қазақстанның он бір керлері «STOP трафик» опе- жұмысқа шықырып, өткен жылдың желтоқсан айынан дүркін чемпионы атанды. рациясын өткізу барысынбастап жәбірленушіге ақыСондай-ақ КСРО халықтада адам саудасының 5 факсыз жұмыс істеткен. ры спартакиадасы мен бетісі мен бір жеңгетайлық Облыс орталығындағы делді біріншілікте жеңіске фактісін анықтады. сауналардың бірінде 53 жетіп, есімі бүкіл дүниеДенисов ауданында бір жастағы әкімші ұсталды. Ол жүзіне танылды. Ол аз дешаруашылықтың басшысы сеңіз, жеті ірі халықараүш адамның еңбегін заңсыз бір жігітке 14 мың теңгеге екі қызды қызмет көрсетулық турнирде де маңдайы пайдаланып, ақы төлемей ге әкеліп, жеңгетайлық жа- жарқырап, топ жарды. қойған. Таран ауданының саған. Күдіктіге қатысты ҚР Кезінде ол еліміздің спорбір тұрғыны 23 жастағы Қылмыстық Кодексінің 309- тын биікке көтергені үшін жігітке малын бақтырып 1 «жеңгетайлық» бабы бой- Халықаралық дәрежедегі қойған. Арқалық қалалық ынша іс қозғалды. спорт шебері, еңбек сіңірІІБ қызметкерлері Мирген жаттықтырушы атанды. Тіпті, кеудесіне «Құрмет Сот залынан белгісі» орденін тағып, мерейі асқақтады. Өзіне үлкен сенім артылып, Қазақстан 100 сағаттық қоғамдық жұмысқа тартылды Ұлттық олимпиялық комитетінің мүшесі, Қазақ ұлттық күресі федерациясының президенті дәрежесіне да кінәсін мойындаған Ағымдағы жылдың 25 көтеріліп, Алматы облыШ. 2015 жылдың жазында ақпанында сағат 00 шамасының құрметті азаматы сында Қамысты ауданының өсіп тұрған жабайы сораатағына ие болды. ның бір түбін жұлып алғаҚамысты ауылында полиДостары айтып жүретінция қызметкерлері 43 жас- нын айтқан. Кейін өсімдікдей, майталман еді. Енді ті кептіріп, үгітіп жеке тағы азамат Ш-ны тоқтапайдалану үшін өзімен бір- осы арада ол кісінің жүріп тады. Тексеру барысынөткен жолдарына да қысқаге ұстап жүрген. да оның жеке басын куәша шолу жасалық. Сот үкімімен Ш. ҚР ҚКландыратын құжаттары Әбілсейіт аға жалпы нің 296 бабы 2 бөлігі бойболмаған. күреспен сонау 1957 жылынша (есiрткi заттарды Сол себепті ол аудандық дан бастап айналыса бастаөткізу мақсатынсыз заңішкі істер бөліміне жетсыз дайындау, қайта өңдеу, ды. Өзінің жарқын таланкізіліп, тесерілуі барысынты, спортқа деген шексіз иемдену, сақтау, тасымалда сырт киімінің сол жақ сүйіспеншлігінің арқасындау) айыпты деп танылып, қалтасынан полиэтиленді да айналдырған бір жылдың оған 100 сағат қоғамдық десте табылған. Тексеріс ішінде республика чемпижұмысқа тарту түріндегі кезінде оның салмағы 1,10 оны мәртебесіне қол жетжаза тағайындалды. грамм болатын марихуана Сот үкімі заңды күшіне кізді. екені анықталған. Оның замандастары енген жоқ. Сот отырысы барысынЕсірткі бизнесіне қарсы күрес басқармасының қызметкерлері мақсатты шара барысында Рудный қаласы мен Қостанай ауданында заңсыз есірткі сақтаудың үш фактісін анықтады. 117 грамм марихуана мен 4 грам героин тіркелді. Есірткі бизнесіне қарсы күрес қызметкерлері Рудный қаласында бір үйдің

Оңай олжа таппақ болған

Есірткі сақтағаны үшін

Әбілсейіт Айхановтың өмірі жастарға өнеге | Сурет ғаламтор желісінен алынды яғни, жеңіл атлеттер Ғұсман Қосанов, Әмин Тұяқов, Совет Исамбаев, боксшы Әбдісалам Нұрмаханов, палуан Амангелді Ғабсаттаров, хоккейші Қазбек Байболов, волейболшылар Октябрь Жарылғапов, Жәнібек Сауранбаев, Заңғар Жәркешев, футболшы Тимур Сегізбаевтар нағыз аты шыққан спортшылар-ды. Бұлардың есімдері қазақ спортында алтын әріппен жазылған десек қателесе қоймаспыз. Дегенмен де олардың арасында ардақты ағамыз Әбілсейіт Айхановтың орны қашанда бөлек. Ұлтымыз өзінің көрнекті жазушысы, марқұм, кезінде Қазақстан Жазушылар Одағын басқарған Қалдарбек Найманбаевтың есімін ешқашанда ұмытпайды. Себебі, осы белгілі қаламгер әлгі жамбасы жерге тимеген палуан жөнінде «Даңқ тұғырында» деп аталатын деректі хикаят жазғаны да баршаға мәлім. Алып тұлға кенеттен қайтыс болған кезінде беделді басылымдарда оның жарқын дарыны, азаматтық болмыс-бітімін бағалайтын елімізге белгілі қайраткерлер өздерінің жүректерін жарып шыққан шынайы лебіздерін білдір-

ді. Соның бірі грек-рим күресі бойынша қазақтан шыққан тұңғыш олимпиада чемпионы, әлем кубогінің иегері Жақсылық Үшкемпіров еді. Қазақтың қара домалақ балалары әрқашанда ағабуын өкілдеріне еліктеп өседі емес пе? Әбілсейіт ағаны үлгі тұтқан көптеген ауылдағы ұлдар өсе келе қазақ спортының мақтанышы атанды. Әрине, олардың бәрінің бірдей атын атап, түсін түстеп жату да мүмкін емес. Бүгін әңгімемізге арқау болып отырған Әбекең қай жарыста болмасын өзінің намысты, жігерлі, табанды азамат екендігін дәлелдеді. Халықаралық деңгейдегі көптеген бәсекелерде кәдімгі боз кілемнің шаңын қағып, қарсыластарын тұқыртқаны да спорт жанкүйерлерінің жадында болса керек-ау. Одан тағылым алып, өзін ерекше құрмет тұтқан бауырларының бірі — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, еркін күрестен КСРО-ның қос, Қазақстанның он дүркін чемпионы Аманжол Бұғыбаевтың пікірі де оқырмандарға ой саларлықтай. Ол еркін күрес тарихын-

да өзінің қайталанбас ізін қалдырған Әбілсейіт ағасының өнегесін әрдайым мақтанышпен айтып жүреді. Осы даңқы жер жарған азаматтың: «Белдескен палуанның барлығы еңкейіп, табанын жерге тіреп, тістесіп, алыса кетер болса, Әбекеңнің бір ерекшелігі, тікесінен тік тұрып жүріп күресетін. Бағанадай болып тұрған қарсыласын алып ұрамын деген апайтөстердің талайы ағамыздың тізесінің астына қалай түсіп қалғанын білмей қалушы еді», деген сөзі де оның қандай спортшы болғандығын айғақтап тұрған жоқ па? Мағыналы ғұмыр кешкен біртуар палуан тәлімгер ретінде де есімі тарихта қалды. Себебі, ол қаншама қаракөз інілеріне сиқырлы күрес әлемінің қыр-сырын жалықпай үйретті. Әлгі жоғарыда пікірі келтірілген Аманжол Бұғыбаевтың егер күресте өзі биікке көтерілсе, мұнда даңқты палуанның да қосқан үлесі мол екендігін алға тартады.Басқа да ол туралы сөйлесе қалсаң, ой -толғамдарын білдіретін адамдар еліміздің қайсы өңірінде болсын жеткілікті.

Бүгінгі күннің батырлары

Қазақ жігітінің өжеттігі Полиция сержанты Сағымбай Хасенов хақында Бұл қандасымыз жөнінде көптен бері жылы лебіздер еститін едік. Жақында соны нақты білудің сәті түсті. Беделді басылымда жаңа айдар ашып, оның өмірін кейінгілерге үлгі еттік. Қашанда жақсы істің жаршысы болатын журналист қауымы емес пе. Оның өткен өмірі, халқына сіңірген еңбегі жайлы жұртшылыққа баяндап беру біздің басты міндетіміз екендігі белгілі. Әулиекөл ауданында Хасеновтер жайлы тек қана ізгі әрі мақтаныш сезімімен айтылатын әңгімелерді

құлағымыз шалатын. Осында ел арасында сыйлы Құсайын Хасеновтың сүйікті перзенті Сағымбай жөнінде әріптестері де айтудан жалыққан емес. Осы Сағымбай да ес білгелі тек алға қарай талпынды. Өзі 1958 жылы қаңтар айында бұрынғы Семиозер селосында дүниеге келіп, жастайынан ата-анасының тәлімді тәрбиесін алды. Отбасында қазақша сөйлеп, салт-дәстүрімізді бойына сіңіріп өскендіктен бе, бірінші сыныптан бастап Әулиекөлдегі қазақ орта

мектебіне барды. Содан кейін замандастары секілді алдымен ауыл шаруашылығына қажетті кәсіпті меңгеруді ойлады. Сондықтан да шығар, қолына кәмелеттік аттестат алған соң аудан орталығындағы №44 ауыл шаруашылық кәсіптік-техникалық училищесіне түсті. Бұл жерден кең профильді механизатор мамандығын алып шығып, осы кәсібімен жұмыс істеді. Әскер қатарында болып, өзінің азаматтық борышын өтеп келген соң да қарап отырмады. 1989 жылы облыс

орталығындағы елімізге кеңінен танымал Қостанай автокөлік техникумына қабылданып, оны ойдағыдай аяқтады. Сол кездегі талапқа сәйкес әрі аудан орталығындағы Сұлтан Баймағамбетов атындағы кеңшар ұжымының ұсынысы бойынша Қостанай облыстық ішкі істер басқармасы жол-патрульдік қызметінің жеке дивизионының инспекторы лауазымына қызметке алынды. Қашан да өз жұмысына ерекше жауапкершілікпен қарайтын азамат содан 1997

жылға дейін уақытпен санаспай жұмыс істеп, өз саласының білгірлерінің қатарында есімі жиі аталатын болды. Қайран азаматтың өмірі ерте қиылды. Ол 1997жылы Семиозер аудандық ішкі істер бөлімінің ғимаратында болған келеңсіз оқиғада жауыздың қолынан қаза тапты. Оны әріптестері әлі күнге дейін өскелең ұрпақпен кездесулерде азаматтың мағыналы ғұмырын үнемі өнеге ретінде айтып отырады. Полиция офицері яғни

кіші лейтенант Сағымбай Хасеновтың аты-жөні де өзіміз қызмет бабымен жиі болып тұратын Қостанай облыстық ішкі істер департаментінің алдындағы мемориалдық тақтаға ойып жазылғанын көзбен көрдік. Осы арада бір тоқтала кетер жай, полиция қызметкерлерінің өмірі де өте қауіпті. Бұл салаға тек қана өзіне сенетін, елінің нағыз патриоттары ғана жұмысқа алынады. Бетті дайындаған О.ДЕРБІСЕК


№27 (2831)�

ИНФОРМАЦИОННЫЙ ОТДЕЛ 11

�Вторник, 5 апреля 2016 г.

Память о нем сохранится в наших сердцах

Қостанай облысы Қостанай қаласы әкімдігінің 2016 жылғы 25 наурыздағы №620 қаулысы Қостанай қаласы әкімдігінің 2010 жылғы 24 мамырдағы №911 «Қостанай қаласының аумағында көшпелі сауда орындарын белгілеу туралы» қаулысының күші жойылды деп тану туралы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңына, «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24 наурыздағы Заңына сәйкес Қостанай қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қостанай қаласы әкімдігінің 2010 жылғы 24 мамырдағы №911 «Қостанай қаласының аумағында көшпелі сауда орындарын белгілеу туралы» қаулысының күші жойылды деп танылсын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №9-1-150 болып тіркелген, «Қостанай» газетінде 2010 жылғы 13 шілдеде жарияланған). 2. Осы қаулының орындалуын бақылау Қостанай қаласы әкімінің орынбасары Е.О. Теменовке жүктелсін. 3. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді. Әкім Б. ЖАҚЫПОВ

Постановление акимата города Костаная Костанайской области от 25 марта 2016 года №620 О признании утратившим силу постановления акимата города Костаная от 24 мая 2010 года №911 «Об определении мест выездной торговли на территории города Костаная» В соответствии с Законом Республики Казахстан от 23 января 2001 года «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан», Законом Республики Казахстан от 24 марта 1998 года «О нормативных правовых актах» акимат города Костаная ПОСТАНОВЛЯЕТ: 1. Признать утратившим силу постановление акимата города Костаная «Об определении мест выездной торговли на территории города Костаная» от 24 мая 2010 года №911 (зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под №9-1-150, опубликовано 13 июля 2010 года в газете « Костанай»). 2. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя акима города Костаная Теменова Е.О. 3. Настоящее постановление вводится в действие со дня подписания. Аким Б. ЖАКУПОВ

ЖӘРМЕҢКЕ! 9 сәуірде сағат 9.00-де Сити-орталықта облыстың аудандары мен қалалары тауарөндірушілерінің қатысуымен ауылшаруашылық жәрмеңкесі өтеді. Қосымша ақпарат тел. 575-773. ЯРМАРКА! 9 апреля в 9.00 на территории Сити-центра состоится сельскохозяйственная ярмарка с участием товаропроизводителей городов и районов области. Дополнительная информация по тел. 575-773.

После тяжелой продолжительной болезни ушел из жизни Виктор Прокофьевич Чирков. Случилось это всего за три месяца до его 62-летия... Виктор Прокофьевич был целеустремленным, энергичным, порядочным, добрым, скромным и в то же время очень принципиальным человеком. Его отличали высокая требовательность к себе и товарищам по работе, чувство ответственности. Именно поэтому он пользовался огромным уважением и авторитетом в коллективе. В 1971 году Виктор Прокофьевич успешно окончил 10 классов Костанайской средней школы №15 и поступил в Рудненский индустриальный институт на строительный факультет. Окончить его не удалось: призвали в армию. Служил в железнодорожных войсках, демобилизовался сержантом. Ему, как отличнику боевой и политической подготовки, дали рекомендацию для поступления в любой вуз страны. Он выбрал Калининградский технический институт рыбной промышленности. Со студенческой скамьи Виктор Прокофьевич включился в активную научно-пропагандистскую работу и не прекращал ее до конца своей жизни.

После окончания вуза вся трудовая деятельность ученого-ихтиолога связана с работой по специальности. Чирков оставил большой след в развитии рыбного хозяйства области. Без его участия не проводилась ни одна рыбохозяйственная и научная кампания на территории, подведомственной ГУ «Тобол-Тургайская межобластная бассейновая инспекция рыбного хозяйства». Его статьи регулярно печатались на страницах региональных и республиканских СМИ, в научных журналах и сборниках. К его уникальному знанию местных водоемов прислушивались и маститые ученые, и рыбаки-профессионалы. К нему постоянно за консультациями обращались студенты местных вузов и колледжей, и даже школьники, он никому не отказывал в помощи и поддержке. Многие из его учеников сейчас успешно трудятся не только в Казахстане, но и за рубежом. Ему предлагали поступить в аспирантуру, но он уже был женат, подрастали дочь и сын, и он отклонил предложение. Виктор Прокофьевич своим многолетним добросовестным трудом, чутким и бережным отно-

ПОДПИСКА

на газету «Наш Костанай» Тел . 8 (7 1 42) 53-39-1 3

РАЗМЕЩЕНИЕ

РЕКЛАМЫ

Тел . 8 (7 1 42) 54-03-01

шением к людям снискал подлинное уважение коллег. Не случайно он, единственный в нашей области, награжден медалью «Отличник сферы экологии». Его характер, многогранная созидательная деятельность полностью опровергают расхожее мнение, что незаменимых людей не бывает. Он был именно таким: незаменимый и неповторимый, и с

Друзья и товарищи

Подписная цена на газету

«НАШ КОСТАНАЙ» на второе полугодие 2016 года:

– Для предприятий, учреждений и организаций всех форм собственности - 2250 тенге; – Для индивидуальных подписчиков - 2100 тенге; – Для пенсионеров, ветеранов ВОВ, ветеранов труда, инвалидов, воинов-интернационалистов и лиц, приравненных к ним 1650 тенге; – Для подписчиков по селу - 2500 тенге; – Для подписчиков приложения «Костанай спортивный» (отдельно) - 1800 тенге.

Пункты распространения газеты «Наш Костанай» - Магазин №15, ул. Воинов-Интернационалистов. - Магазин №25, ул. Маяковского. - Магазин «Рахат», ул. Гоголя, 62. - Магазин «Норма». - ТД «Емшан», пр. Абая, 34а. - ТД «Исток», Маяковского, 101/1. - ТД «Азия», 9 мкрн, д. 6. - ЦУМ, 1 этаж, вход с пр. Аль-Фараби. - «Центральный» гастроном, ул. Гоголя, 89. - Ж/д вокзал, киоски, пр. Аль-Фараби. - Автовокзал, киоск. - Городская больница, пр. Аль-Фараби. - Центральный рынок, киоски. - ТД «Азия», ул. Алтынсарина, 134а. - «Акку», «Западный» магазин, ул. Чернышевского, 59. - 4 магазин, пр. Аль-Фараби, 127. - Магазин «Амангельдинский», ул. Амангельды, 95.

его уходом из жизни образовалась невосполнимая пустота. Мы, дружившие с ним и знавшие его на протяжении многих лет, имеем право так говорить. Глубоко скорбим, что сейчас его с нами нет, он ушел в вечность, но память о нем навсегда сохранится в наших сердцах, в сердцах его детей и внуков.

- Магазин «Улар» продукт., ул. Баймагамбетова, 158. - Мини-рынок «Дастархан», ул. Гоголя, 96. - Киоск, остановка «Драмтеатр». - Магазин 36 (115), 8 мкрн. - «Березка», ТД, 7 мкрн. - Магазин «Мереке», ул. Каирбекова, 379. - КСТУ (КСК), киоск, остановка, ул. Герцена. - «Баян Сулу», киоск, ул. Бородина. - Гастроном «Юбилейный», пр. Аль-Фараби, 100. - «Фараон», киоск, остановка, ул. Гвардейская. - «БУМ», торговый центр, пр. Абая. - Магазин «Рассвет», ул. Каирбекова, 359. - «Астыкжан», гипермаркет, пр. Абая, 1б. - Полиграфия, киоск, остановка ул. Мауленова. - Магазин «Орбита», ул. Дзержинского. - «Районная больница», п. Затобольск.


12 ЗДРАВСТВУЙТЕ!

Вторник, 5 апреля 2016 г.�

�№27 (2831)

Кто успел, тот и вылечился

Костанайцы продолжают жаловаться на очереди в поликлиниках С внедрением электронной записи к специалистам ситуация не улучшилась, а напротив, стала для пациентов еще более раздражающей. Об этом свидетельствуют многочисленные жалобы на сайтах поликлиник. Но чаще всего недовольных можно встретить в медицинских учреждениях. Корреспонденты «НК» решили проехать по поликлиникам и узнать, чем же так возмущены костанайцы и решается ли проблема очередей на местах.

ЛЮДИ ПРОСТО ЕЩЕ НЕ ПРИВЫКЛИ… Светлана Петрухина прикреплена к поликлинике №3. Молодая женщина жалуется, что почти два месяца не может пройти с ребенком на прием к хирургу и невропатологу в рамках планового осмотра. - В 11 месяцев нам дали направление на плановый прием к окулисту, лору, хирургу и невропатологу, - рассказывает Светлана. - Первого специалиста мы прошли в порядке живой очереди. На второго пойдем в начале апреля. А вот к последним двум ни через регистратуру, ни через Интернет не могу записаться. Такие жалобы часто можно найти и на сайте поликлиники. Костанайцы сетуют, что неделями не могут попасть к нужному врачу. - Мы постоянно отвечаем на такие вопросы, - говорит главный врач поликлиники №3 Манарбек Ахметов. - Этот вопрос решается в Службе поддержки пациентов. Главное, обратиться, а не ждать. На данный момент у нас есть все специалисты, кроме невропатолога, но и этот вопрос решится в ближайшее время. Ссылаясь на рекомендации главного врача, мы посоветовали Светлане обратиться в Службу поддержки клиентов. - Администратор мне ответила, что население большое, время приема маленькое. Но наши данные взяли. Сказали перезвонят, если будут резервные талоны для инвалидов или возможность записаться по-другому, - рассказала нам Светлана. Манарбек Ахметов уверен, что у них нет особой проблемы с очередями. - У нас обслуживается более 60 тыс. человек, ежедневно медучреждение посещает около 1200 пациентов. В таком потоке физически сложно устранить очереди, - говорит главный врач поликлиники №3. - У нас существуют отдельные регистратуры для детей, взрослых, пожилых. Специально для работающего населения поликлиника стала работать до 8 вечера и в субботу. Для

В поликлинике №3, чтобы сделать прививку, нужно отстоять часовую очередь | Фото от читателей пациентов с экстренными случаями есть фильтры и доврачебные кабинеты. Просто люди еще не привыкли, что к врачу можно прийти и после обеда, а не только утром. Что касается электронной записи, да, это сложно, особенно для людей пожилых, они не владеют компьютером. Но всегда можно позвонить в регистратуру и записаться на прием. А проблема с очередями не решится, пока люди не станут пользоваться Интернетом и не привыкнут к новой системе медицинского обслуживания.

ЧЕРЕЗ ОДНОГО НЕ ВХОДИТЬ! В поликлинике №1 запись через Интернет существует уже десять лет. Это, по словам главврача Ольги Игимбаевой, позволило упорядочить очереди. И действительно, в коридорах поликлиники нет больших скоплений людей, да и пациенты отмечают, что попасть к врачам обычно не составляет труда. Лидия Смирнова пришла

Количество талонов у каждого доктора нормативное. По словам главврача, в час он принимает четыре пациента, за пять часов – 20 человек. к педиатру впервые после рождения ребенка. Записалась по телефону. О том, есть ли в поликлинике запись по Интернету, девушка даже не интересовалась – привычнее по старинке. А вот пенсионерка Наталья Антоновна записывается на сайте поликлиники: - Это удобно, подхожу всегда к своему времени и почти всегда сразу захожу к врачу, сейчас направили на дневной стационар, сколько хожу, но больших очередей не вижу. Однако к некоторым кабинетам - чаще всего это кабинеты врачей общей практики - можно уви-

деть очереди и услышать споры пациентов, кто пришел к врачу по записи и у кого на руках только дополнительный талон. Как правило, последние пытаются попасть к врачу через одного - то есть когда те, кто пришел по записи и без нее, заходят к врачу поочередно. - Очередь у нас формируется спонтанно, все талоны выложены на сайте, записаться можно при помощи него либо egov или позвонив в регистратуру, объясняет Ольга Игимбаева. - Запись в любом случае производится в одну и ту же очередь и путаницы с двойной записью на одно и то же время быть не может. Количество талонов у каждого доктора нормативное. По словам главврача, в час он принимает четырех пациентов, за пять часов – 20 человек. Но на деле нагрузка на одного врача составляет 30, а то и 40 человек. - Бывает, обратившемуся надо попасть к врачу именно сегодня, - говорит Ольга Владимировна. - Как быть? Ему в Астану надо на операцию или больничный закрыть и завтра приступать к работе. В таких случаях, хотя свободной записи уже нет, мы даем дополнительные талоны. Такие талоны выписывают на последний час приема врача. То есть если доктор работает до 12.00 часов, то он задерживается, а дополнительных посетителей записывают с 12.00 до 13.00 часов. Но эти пациенты чаще всего не хотят ждать, а пытаются попасть к врачу, что называется, здесь и сейчас – отсюда очереди и недовольство остальных пациентов. - Мы запрещаем проходить к врачу по принципу «через одного», - говорит Игимбаева. - Вне очереди проходят только те, у кого экстренная ситуация - артериальное давление за 200, боль в грудной клетке или высокая температура. По словам пациентов, очереди создают еще и те, кто проходит в учреждении медосмотр для получения

водительского удостоверения, поступления в учебные заведения или требуемые по месту работы. - Эти услуги у нас оказываются платно, - поясняет Игимбаева. - Они не входят в гарантированный объем бесплатной медицинской помощи и предоставляются в отдельно отведенное для этого время. Жалуются люди в очередях и на то, что, записавшись на прием, допустим, на 11.15 и отпросившись у работодателя именно на это время, к врачу попадают на 20 минут позже и, со-

ни, но мы такую роскошь себе позволить не можем, - говорит Игимбаева.

ЛУЧШЕ ПО СТАРИНКЕ Алимжан Смогулов живет по ул. Чернышевского, поэтому в случае болезни пенсионер посещает медиков в поликлинике №2. Мужчина признается, что записаться на прием ему проще по телефону. - Принимают врачи хорошо, в очередях недолго сижу, - говорит Смогулов. - Каждый приходит по времени. Но сколько

По словам заместителя главврача Службы поддержки пациентов Екатерины Слободенюк, онлайн-услугой «Запись к врачу», которая существует в поликлинике третий год, пользуются не часто и не все. - Пенсионерам проще позвонить на стационарный телефон, так как многие не могут пользоваться электронной записью, отмечает Слободенюк. - В регистратуру зачастую дозвониться тяжело - ведется запись по телефону. Несмотря на это, пожилые люди предпочитают все-таки позвонить в поликлинику. А молодым людям удобней записаться через Интернет. Заместитель главврача признается, что, несмотря на осуществляемый врачами прием по талонам, иногда образуется очередь. Связано это с тем, что многих пациентов приходится осматривать больше положенных десяти минут. Такая же ситуация складывается в поликлинике №4 и Затобольской ЦРБ.

КАК УЙТИ ОТ ОЧЕРЕДЕЙ? Электронная запись, действительно, упрощает жизнь и медикам, и самим пациентам. Но почему же очереди так и продолжают «жить» в коридорах поликлиник и больниц? По словам врачей, большую сумятицу вносят сами люди, которые хотят попасть в кабинет к специалисту, не утруждая себя попытками записаться онлайн. Во всех поликлиниках в регистратурах выделен компьютер, где каждый пациент после приема может самостоятельно записаться на следующий прием. Записываться к профильным специалистам в поликлинике Если человек не может №1 нужно заранее | Скрин с сайта www.poliklinika1.kz разобраться с программой, ему обязательно помогут ответственно, опаздывают регистраторы. Существует пытался через Интернет на работу. и телефонная запись. В люзаписаться, не получается. - Да, конечно, где-то бом случае можно избежать Уже и супруга бралась мне пациенту приходится подо- помогать, но все тщетно. недопонимания между ждать, какому-то больному Приходится записываться пациентами и врачами, требуется более длительный только по телефону. Даже относясь друг к другу с теросмотр. Такой проблемы пением и уважением. задавал вопросы врачам, может не быть, если мы почему не могу записаться будем, как в частных клиДарья ЩЕРБАКОВА, на прием через Интернет. никах, оставлять на прием Жанна АХМЕТОВА, Но вразумительного ответа одного пациента час време- так и не получил. Валерия ВАХНЕНКО

№27 (2831)  

Вторник, 5 апреля 2016 г.

Advertisement