Page 1

Қарттарым аман - сау жүрші! Немесе олар қандай құрметке де лайықты.

Доступное жилье. ЖССБ ведет прием заявлений.

2

5

gazeta@top-news.kz

Вторник, 29 сентября 2015 г. №77 (2777)

Основана в августе 1990 г.

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

ПО ПОВОДУ

Құрметті қостанайлықтар!

Сіздерді шын жүректен Халықаралық қарттар күнімен құттықтаймын. Аға буын өкілдері — біздің қымбатты ардагерлеріміз қоғамымызда ерекше орын алады. Олардың Ұлы Отан соғысы жылдары, одан кейінгі қиын кезеңдерде, тәуелсіз Қазақстанның экономикалық және рухани байлықтарын өркендетуде және жас ұрпақты тәрбиелеуде сіңірген еңбектері ерекше. Біздің елімізде өмірдің талай асуларынан өткен ардақты қарттарымызға құрмет көрсету ежелден бері өзінің жалғасын тауып келеді. Жасы ұлғайған кісілерге ілтипат таныту — біздің халқымыздың басты қасиеттерінің бірі. Қостанайдың жастары ақсақалдардың ұлағатты сөздерін үнемі басшылыққа алады. Қазіргі қиын кезеңдерде, сіздер бізге Отанымыз бен халқымызға адал еңбек етудің, еңбексүйгіштіктің, жасампаздық пен арнамысты биік ұстаудың жарқын үлгісісіздер. Құрметті соғыс және еңбек ардагерлері, аға буын өкілдері! Сіздерге осынау айтулы күн қарсаңында шынайы алғысымды білдіре отырып, алдағы уақытта да баршаңызға мықты денсаулық, ұзақ ғұмыр тілеймін. Әрдайым жақындарыңыз бен балаларыңыздың, немерелеріңіздің ыстық ы қ ы л а с ы н а б өл е н е беріңіздер. Құрметпен, Қостанай қаласының әкімі Базыл ЖАҚЫПОВ

Уважаемые костанайцы!

Когда старость в радость В День пожилого человека, 1 октября, для пенсионеров предусмотрены льготы и готовятся поздравления. Официально 14 декабря 1990 года Генеральная Ассамблея ООН объявила о Международном празднике - Дне пожилых людей, назначив дату - 1 октября. С тех пор весь мир в первый день октября поздравляет и чествует пенсионеров. Каждая страна, город, район, поселок по-своему отдают дань уважения бабушкам и дедушкам. В Костанае ежегодно проходит ряд мероприятий, посвященных Дню пожилых. В Костанае насчитывается более 30 000 пенсионеров. Как сообщили в пресс-службе городского акимата, с 28 сентября по 5 октября пожилых людей будут чествовать организации, за которыми они закреплены. Пенсионеры, которые давно утратили связь с предприятиями, могут принять участие в ряде городских мероприятий. - Городской акимат направил в 176 предприятий напоминание о том, чтобы не забыли поздравить своих пенсионеров, - рассказал заместитель председателя Совета ветеранов Костаная Беген Копеш. - Для всех пенсионеров 1 октября будет бесплатный проезд на автобусах городских маршрутов. Также на льготных условиях будут работать бани, парикмахерские и салоны красоты. Ну и, конечно же, предусмотрены концертные программы. (Окончание на 4-й стр.)

От всей души поздравляю вас с Международным днем пожилых людей. Люди пожилого возраста – наши дорогие ветераны играют особую роль в жизни общества. За плечами пожилых людей ратный подвиг в годы Великой Отечественной войны, самоотверженный труд в послевоенный период, колоссальный прорыв в создании экономического и духовного потенциала независимого Казахстана, в воспитании молодого поколения. Уважение к старшим в нашей стране имеет свои древние корни - это один из главных устоев нашего народа. Безусловно, новое поколение костанайцев неизменно чтит мудрые наставления аксакалов. Ибо в нынешнее непростое время вы являетесь для нас примером беззаветного служения Родине и своему народу, образцом трудолюбия, целеустремленности и чести. Уважаемые ветераны войны и труда, представители старшего поколения! Примите искренние слова благодарности и пожелания крепкого вам здоровья, бодрого долголетия, любви близких, тепла, благополучия детям и внукам! С уважением, аким города Костаная Базыл ЖАКУПОВ


2

Вторник, 29 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ НАЗНАЧЕНИЯ

Құрметті зейнеткерлер, соғыс және еңбек ардагерлері!

Сіздерді шын жүректен Халықаралық қарттар күнімен құттықтаймын! Бұл күн әрбір азамат үшін ерекше мереке болып табылады. Бірінші қазанда республикамызды, қалаларымыз бен селоларды өркендетуде ерлік пен еңбектің жарқын үлгісін көрсеткен аға буын өкілдеріне құрмет көрсетеміз. Сіздер қиын да ауыр жылдарды бастан кештіңіздер. Өздеріңіз жанқиярлық еңбектің арқасында еліміздің экономикасы мен өндірістік жетістіктерін еселей түсуге үлес қостыңыздар. Қиындықтарды бағындыра отырып, кешегі қанды шайқастарда Отанды қорғадыңыздар. Біліктіліктеріңізді көтеріп, әскери қорғаныстың күшқуатын арттырдыңыздар. Сіздердің біздің мемлекетімізді өркендетіп, азаматтардың әл-ауқатын нығайтуға қосқан қомақты үлестеріңіз де аз емес. Барлық кездескен ауыртпалықтарды жеңе отырып, бізді қайырымдылық пен еңбекқорлыққа, Отанымызға адал қызмет етуге баулып келесіздер. Біз сіздердің қол жеткен табыстарыңызды мақтан тұтамыз. Өздеріңізден үлгі аламыз, аға буын өкілдерінің азаматтық және өмірдегі белсенділіктеріне шексіз ризамыз. Қымбатты аға буын өкілдері — отбасының ақылшы тіректері! Сіздердің терең білімдеріңіз, ақыл-кеңестеріңіз, өмірлік бай тәжірибелеріңіз бізге әрқашанда аса маңызды. Өз басым жастар қауымы әрдайым өздеріңізден тағылым ала отырып, ата-аналары мен аға-ұрпақ өкілдеріне деген құрметін бұрынғыдан да нығайта береді деген нық сенімдемін. Баршаңызға алдағы уақытта да мықты денсаулық, ұзақ ғұмыр, бақыт және молшылық тілеймін. Әрқашан да ұл мен қыздарыңыздың, немерелеріңіздің, достарыңыздың құрметіне бөлене беріңіздер! Нұрлыбек ХАЛЫҚОВ, Қостанай қалалық мәслихат хатшысы

Уважаемые пенсионеры, ветераны войны и труда!

Сердечно поздравляю вас с Международным днем пожилых людей! День пожилых людей - особый праздник для каждого. Первого октября мы чествуем тех, чьим мужеством и трудом строилась и развивалась наша республика, города и села. Вы прошли нелегкий путь, на вашу долю выпали тяжелейшие испытания. Ведь именно вы ценой своего труда создали экономический и промышленный потенциал страны, ценой собственной жизни и воинской доблестью отстояли Родину в кровопролитных боях и укрепили ее оборонную мощь. Благодаря вам было основано благополучие нашего государства и его граждан. Вы терпеливо, с пониманием и любовью учите нас милосердию и трудолюбию, верности своей семье и Родине, умению достойно жить, никогда не терять надежды на лучшее. Мы гордимся вашими достижениями, мы берем с вас пример, не устаем восхищаться вашей активной гражданской и жизненной позицией. Дорогие представители старшего поколения - хранители семейного очага! Ваши знания, мудрость и богатейший опыт как никогда важны для нас. Убежден, что молодежь всегда будет следовать вашим мудрым советам, бережно хранить традицию почитания родителей и уважительного отношения к старшим. Примите искренние пожелания доброго здоровья, долгих лет жизни, счастья и благополучия! Пусть всегда рядом с вами будут любящие и заботливые дети, внуки, друзья! Нурлыбек ХАЛЫКОВ, секретарь Костанайского городского маслихата

ПОВЕСТКА ДНЯ

В очередь за новенькими Жилстройсбербанк ведет прием заявлений на приобретение квартир по госпрограмме. В текущем году в рамках государственной программы «Доступное жилье-2020» (с 1 января 2015 года - «Программа развития регионов до 2020 года») Жилстройсбербанк планирует распределить между своими вкладчиками 75 квартир. Прием заявлений на участие в пуле по жилому дому по ул. Красносельской уже завершен. В этом доме квартиры получат 18 вкладчиков. - Сейчас сотрудники банка занимаются оценкой платежеспособности участников программы. Было подано большое количество заявлений. Грубо говоря, на одну квартиру выстроилась очередь в 50 человек, - сообщил директор КОФ АО «Жилстройсбербанк» Даурен Саудабаев. Еще 57 человек получат квартиры в 9-этажке по ул. Текстильщиков и в пятиэтажном доме по ул. Каирбекова. Сейчас ведется прием заявлений на участие в этих двух пулах. При этом Саудабаев отметил, что вкладчикам ЖССБ не стоит беспокоиться по поводу его передачи в частные руки. По его словам, контрольный пакет акций останется у государства, и банк сохранит все свои социальные обязательства, вкладчикам ежегодно продолжат выплачивать 20-процентную премию. Эта норма не зависит от формы собственности финансового института и закреплена в Законе «О жилищных строительных сбережениях в РК». Валентина МЕЛЕХОВА

Новые лица В Костанайской области произошли кадровые изменения. На должность замакима области по вопросам экономики и финансов, налогооблажения и природопользования назначена Роза Кемалова. Она уроженка Акмолинской области. Свою трудовую деятельность начинала экономи-

стом Тургайской областной конторы Государственного банка. Затем Роза Кенесовна работала на различных руководящих должностях в госорганах Актюбинской области, а в последнее время занимала должность первого заместителя акима все той же области. Заместителем по вопросам социальной сферы назначен бывший аким Лиса-

ковска Марат Жундубаев. Между тем у первого заместителя акима области Гауеза Нурмухамбетова расширился спектр курирующих вопросов. Теперь он отвечает за жилищно-коммунальное хозяйство, строительство, а также сельское хозяйство. - Еще одному заместителю, Сергею Карплюку, который курирует вопросы

предпринимательства и промышленности, дополнительно какие-то функции передадим. Поручаю аппарату акима области подготовить перераспределение обязанностей между заместителями, чтобы на всех нагрузка была равномерная, - пояснил аким Костанайской области Архимед Мухамбетов. Валентина МЕЛЕХОВА

ЖКХ

Тепло по расписанию Считанные дни остались до начала отопительного сезона. Прошедшую неделю аким города Базыл Жакупов посвятил посещению коммунальных предприятий. Основной вопрос - подготовка объектов к работе в зимний период. В ходе поездки Базыл Шамуханович побывал на главных городских котельных - ТЭЦ, Северной и Южной, а также в малых котельных, обслуживающих Костанай-2, Узкую колею, поселки Амангельды, Геофизик, Дружба. Директор ГКП «КТЭК» Виктор Шмыглов отметил, что в этом году на ремонтно-профилактические работы было затрачено свыше 420 млн тенге, особое внимание уделялось капитальному ремонту котельного оборудования, а также изношенных тепловых сетей и восстановлению изоляции на теплотрассах. Много средств потратили коммунальщики на реконструкцию малых котельных. - Котельная №7 с 1969 г. обслуживает только коррекционную школу-интернат для детей, оставшихся без попечения родителей, - рассказывает начальник ЦМК Вячеслав Плотников. - Оборудование устарело. К тому же это единственная в своем роде котельная в городе. Остальные обслуживают не только объекты социальной сферы, но и жилье. Закрытие ее позволит сэкономить 7 млн тенге в год. Мы предлагали подключить школу

к основной магистрали, но понимания в отделе ЖКХ не нашли. - К отопительному сезону подготовлены все социальные и культурные объекты областного центра, - отметил Виктор Шмыглов. - На 20 сентября более 800 домов получили паспорта готовности. Базыл Жакупов обратил внимание руководства КТЭК на то, что надо более активно проводить разъяснительную работу с жильцами, чтобы вовремя успеть подготовить внутридомовые сети. Особое внимание необходимо обратить и на теплотрассы, которые должны быть не только опрессованы, но и заизолированы. Полностью подготовлено

к работе и технологическое оборудование водопроводных и очистных сооружений и в ГКП «Костанай-Су». - В этом году на главной канализационной станции мы установили частотные регуляторы, - рассказывает директор предприятия Казбек Шалабаев. - При подаче воды или перекачке сточных вод давление регулируется автоматически, снижается потребление электричества, что позволит ежемесячно экономить до 3 млн тенге. Казбек Шалабаев также сообщил, что для обеспечения потребителей качественной питьевой водой с использованием подземного источника были пробурены новые артезианские сква-

жины. Заканчивается реконструкция двух водопроводных сетей диаметром 500 мм. Готовность этого участка - 90%. В оболочку труб вмонтирована медная проволока, что позволяет при помощи специальных датчиков установить место порыва с точностью до нескольких сантиметров. Сдача этого объекта - в начале октября. В администрации города уже готовится проект постановления о начале отопительного сезона. По традиции, первыми тепло получат детские сады, школы, больницы и другие социальные учреждения. Затем батареи начнут теплеть и в жилых домах. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Александра ОТКИНА

Готовь сани летом На зимнее содержание автодорог в Костанайской области выделено более 450 млн тенге. Как сообщил на областном совещании заместитель акима области Гауез Нурмухамбетов, протяженность автомобильных дорог общего пользования Костанайской области составляет 9 289 км. На дорогах республиканского значения насчитывается 134 снегозаносимых места протяженностью 339 км. - В 2015 году на содержание автодорог общего поль-

зования выделено 2 млрд 45 млн тенге, в том числе на зимнее содержание более 350 млн тенге, - отметил Нурмухамбетов. По поручению акима Костанайской области из средств областного бюджета дополнительно выделены средства на зимнее содержание автодорог районного значения в сумме 100 млн тенге. Из 76 единиц снегоуборочной техники, которая задействована в зимнем содержании автомобильных дорог республиканского значения, подготовлено 62 единицы. Идет заготовка

пескосоляной смеси. Создан специальный штаб по координации работ на автодорогах в зимний период. Особые опасения у властей вызывает слабая материально-техническая база Костанайского областного филиала РГП «Казахавтодор», который осуществляет государственный заказ по содержанию автомобильных дорог республиканского значения. Из-за недостаточного количества техники «Казахавтодор» не может часто проводить очистку после прохождения буранов в

оптимально короткие сроки. И к решению проблем подключаются другие предприятия области. - Необходимо ускорить работу и все конкурсы, касающиеся зимнего содержания дорог, провести до 1 ноября, - заявил аким Костанайской области Архимед Мухамбетов. - Тендеры должны быть проведены в рамках закона, не надо лоббировать чьи-то интересы. Как говорится, готовь сани летом, чтобы не испытывать трудности зимой. Ольга ГОРАЙ


Вторник, 29 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ЯРМАРКА

К СВЕДЕНИЮ

Уважаемые костанайцы!

Особый спрос на яйца и сахар На очередной осенней распродаже было реализовано 151,6 тонны продукции. Традиционная сельскохозяйственная ярмарка прошла в Костанае в трех местах: Сити-центре, на площади перед входом на бульвар «Жастар» (КСК) и по ул. Арыстанбекова между 8 и 9 мкрн. Как сообщили в отделе сельского хозяйства акимата Костаная, на ярмарке было реализовано 151,6 тонны продукции. Свои товары выставили 165 хозяйствующих субъектов. В центре города уже в 8.30 толпился народ. Ажиотаж возник вокруг яиц. Их продавали в двух точках. К 9 часам за этим товаром выстроились огромные очереди. Люди готовы были стоять по часу и больше, чтобы купить яйца подешевле. Надо отметить, что этот товар по сравнению с прошлой ярмар-

кой подорожал. Две недели назад яйцо продавали по 100 тенге за десяток, сегодня по 120 тенге за десяток. Но все же эта цена дешевле, чем на рынке и в магазинах, где яйцо стоит 170-190 тенге за десяток. Всего на ярмарке было реализовано 72 тыс. штук. На ярмарку поставили 24,3 тонны мяса. Особый спрос был на говядину. Ее раскупили в объеме 13,2 тонны по цене 850-900 тенге за кг. Свинина стоила 700-750 тенге за кг, конина - 1100 тенге за кг. Также костанайцы активно покупали костанайских бройлеров по 395 тенге за кг. - Мясо выгодно брать на ярмарке, - отметила пенсионерка Людмила Ересько. - Главное приходить пораньше. Цены на него стабильные, поэтому я на каждой ярмарке закупаюсь. А сегодня еще и муку 1 сорта купила по 50 тенге за кг.

Народ активно на ярмарке скупает весь предлагаемый товар Ее поставили из стабилизационного фонда, а муку высшего сорта предлагали предприниматели. Всего было продано 17,5 тонны. 30 тонн сахара из стабфонда по 165 тенге за кг разошлись влет. Это выгодная цена. На рынке продают сахар по 180-

190 тенге за кг. По-прежнему большим спросом пользовались картофель и овощи. Картофеля продали 37,5 тонны, овощей - 19,6 тонны. Очередная распродажа пройдет 10 октября. Ольга ГОРАЙ Фото автора

АКЦИЯ

Автокресла в награду В Костанае сотрудники дорожной полиции выбрали самого заботливого водителяродителя. 25 сентября около ТД «Астыкжан» в целях популяризации использования детских удерживающих устройств городскими полицейскими была проведена необычная акция «Заботливый водитель-родитель». В ней приняли участие 10 жителей областного центра, имеющих автомобили. Как утверждает старший инспектор управления административной полиции ДВД Костанайской области Юрий Панасенко, мероприятие прошло на ура. - Владельцы машин с лег-

костью отвечали на сложные вопросы о правилах безопасности на дороге, преодолевали полосу препятствий, а также устанавливали и закрепляли детское автокресло. Однако стоит отметить, что не все участники справились с этим заданием. Большинство водителей устанавливают детское кресло неправильно. А ведь для безопасности ребенка недостаточно просто купить хорошее детское кресло и посадить в него малыша. Необходимо еще без ошибок установить его в машине и правильно пристегнуть в нем свое чадо, - подчеркнул инспектор. По итогам необычной акции были определены три лидера, которые без особых

Об этом на совещании, посвященном Всемирному дню борьбы с бешенством, сообщила заместитель руководителя департамента по защите прав потребителей Костанайской области Сауле Байменова. - В Казахстане эпизоотическая обстановка по бешенству среди животных остается сложной. Только за шесть месяцев текущего года в организации здравоохранения Костанайской области за антирабической помощью обратились 1624 человека, из

ПОДРОБНОСТИ

Дорожный ремонт продолжается В связи с проведением ремонта дорожного полотна с 26 сентября закрыт проезд по ул. Мауленова. Ремонт ведет ТОО «АБЗ+». По словам директора предприятия Николая Лобанова, если не помешают дожди, работы планируется закончить в начале октября. - В этом году был проведен средний ремонт улиц города на общую сумму 262 млн тенге, - говорит и.о. руководителя отдела ЖКХ, пассажирского транспорта и автомобильных дорог Нина Бенюх. - Частично проведен ремонт улиц Мауленова, Строительная, Карбышева. Сейчас работы вышли на финишную прямую. Проделанное позволило повысить пропускную способность легкового и грузового автотранспорта в черте города. На следующий год работы будут продолжены. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Уплати и спи спокойно

усилий и проблем справились с поставленными задачами. Костанаец Олег Семеров оказался самым ловким и умелым водителем. Мама двоих детей Юлия Антонова лучше всех справилась с установкой автокресла, а

Татьяна Давыдова успешно преодолела все препятствия на трассе. Победителям были вручены автокресла, наклейки на автомобиль и памятные сувениры. Валерия ВАХНЕНКО

Животная проблема них контактных с животными с установленным диагнозом бешенства - 13. Наибольшее число обратившихся пострадало от укусов и царапин, нанесенных собаками. Люди должны понять, что к специалистам нужно обращаться чаще, делать вакцины против бешенства и непосредственно прививать своих животных. Иначе ситуация будет плачевной, - подчеркнула Байменова. В пример сотрудники департамента по защите прав потребителей привели случай, который произошел 18 июня 2015 года в Аркалыке. Тогда дворовая собака нанесла пятилетнему мальчику многочисленные укусы. Медицинские работники вовремя ввели

У нас давно сложилась традиция чистого, теплого и самодостаточного города. Для того чтобы сохранить данную традицию, нам необходимо всем вместе подготовить город к предстоящей зиме, сохраняя его благоустроенность и привлекательность. Эта важная и необходимая работа постоянно проводится коммунальными службами. Чтобы активизировать мероприятия по наведению чистоты и порядка там, где мы живем, работаем и отдыхаем, требуется участие всех жителей областного центра. Поэтому обращаемся ко всем костанайцам активно подключиться к этой работе. В рамках осеннего месячника по благоустройству и уборке территорий 1 и 2 октября объявлены общегородскими днями санитарной очистки. Призываем трудовые коллективы предприятий, учреждений, организаций всех отраслей и форм собственности, руководителей и учащихся общеобразовательных, средних и высших учебных заведений, жителей многоквартирных домов и частных домовладений принять активное участие в намеченных субботниках, которые начнутся в эти дни с 14.00. Акимат города Костаная

НАЛОГИ

ЦЕНТР ВНИМАНИЯ

13 лабораторно подтвержденных случаев бешенства животных выявлено с начала года в Костанайской области.

3

ребенку вакцину против бешенства, хотя родители утверждали, что животное ничем не болеет, вполне здоровое. Через несколько дней эта же собака покусала своего хозяина, после чего мужчина застрелил ее. Однако ребенок скончался от бешенства, одной вакцины оказалось мало. Если бы специалисты взяли анализы у животного вовремя, то трагедии не случилось. По словам главного специалиста отдела животного мира областной территориальной инспекции лесного хозяйства и животного мира Татьяны Чернухи, очаги бешенства в основном находятся в Аулиекольском, Карабалыкском, Денисовском, Сарыкольском, Карасуском районах.

- Источником инфекции являются дикие животные лисы, волки, корсаки, которые обитают в лесах нашей области. Зачастую эти звери заходят в населенные пункты и контактируют с домашними животными. Для того чтобы хоть как-то остановить заражения бешенством, сотрудники лесного хозяйства совместно с ветеринарами проводят профилактические мероприятия. На вертолетах они облетают лесные территории и разбрасывают приманки-вакцины против бешенства. В этом году таким способом было обработано более 4000 кв. км, - отметила Татьяна Ивановна. Виктория РОМАНОВА

Послезавтра истекает срок уплаты земельного налога и налога на имущество. Эти виды налогов должны быть уплачены физическими лицами до 1 октября текущего года. На сегодняшний день, по данным управления госдоходов, этот вид платежа погасили только около 70% костанайцев. В связи с чем налоговые органы напоминают, что за несвоевременную уплату налогов производится начисление пени в размере 2,5-кратной официальной ставки рефинансирования. - Данные виды налогов не оплачивают в основном те, у кого большие дома. Налоги начисляются, исходя от оценочной стоимости жилья. Чем больше дом, тем больше налог. Многие не соглашаются с представленными им суммами и начинают собирать справки с БТИ, проводить оценку, - пояснил зам. руководителя УГД по г. Костанаю Каиркеш Рахметов. - Или пенсионеры, которые думают, что имеют льготу на 100-процентную уплату налога. На самом деле им дотируется только часть, а остальное они уплачивают самостоятельно. Кроме того, инвалиды должны ежегодно предоставлять в органы госдоходов справку о продлении инвалидности. Только на этом основании они освобождаются от уплаты налога. Валентина МЕЛЕХОВА

ПРОГНОЗ

Градус на нуле В Костанайской области к концу недели ожидается мокрый снег. По сообщению синоптиков, первая половина недели будет солнечной и теплой. Затем столбик термометра начнет постепенно опускаться. Прогнозируется пасмурная погода, усиление ветра и снег с дождем. - С 28 по 30 сентября ночная температура воздуха составит 5-100С тепла. Днем столбик термометра покажет 20-250С с плюсом, - говорит начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. - В четверг и пятницу в регионе ожидаются кратковременные дожди. Ночью температура воздуха понизится местами до 0 градусов. Днем составит 15-200С тепла. Уже в выходные ночью столбик термометра покажет 0 градусов, а днем до +70С. Как отмечают метеорологи, в субботу и воскресенье ожидается дождь с переходом в снег. Лера ТУМАНОВА


4

Вторник, 29 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

ПО ПОВОДУ

ЗДРАВООХРАНЕНИЕ

Когда старость в радость (Окончание. Начало на 1-й стр.) Пресс-служба акимата отметила, что три бани «Самал», «Олимп» (КСК) и «Олимп» (по ул. Баймагамбетова) будут работать для пенсионеров бесплатно. Бани №№6, 4 предоставят 50% скидку. 17 парикмахерских и салонов красоты будут оказывать услуги по льготным ценам. А в поликлиниках №№ 1, 2, 3, 4 ожидается день открытых дверей. Главная праздничная программа «Как молоды мы были» пройдет 1 октября в Городской школе детского творчества. Пожилые люди уже готовятся отмечать свой праздник. Ветерана Великой Отечественной войны Касымхана Алдабергенова и его супругу Шолпан Алдабергенову (на снимке) в этот день поздравляют дети, внуки, правнуки, родственники и газета «Костанай таны», где долгое время работал ветеран. - Конечно, для меня главный праздник - это 9 Мая, - признался Касымхан Алдабергенович. - Но и 1 октября мы тоже отмечаем. Хотя моя супруга говорит, что она еще не пожилой человек. Коллектив газеты «Костанай таны» меня никогда не забывает, всегда поздравляют, приглашают на чествование. Важно, чтобы в наше время как можно больше уделялось внимания ветеранам, пенсионерам, пожилым людям. Чтобы их не забывали. И молодое поколение надо воспитывать так, чтобы они почитали и уважали пожилых людей. Потому что молодежь сейчас часто забывает про бабушек и дедушек. Касымхан Алдабергенов родом из Житикаринского района. Он старший среди своих братьев и сестер. 11 сентября ветеран отпраздновал 90-летие. Отметить такое событие съехались все родственники. Для ветерана устроили настоящее торжество. А в следующем году они с супругой будут отмечать 60-летие совместной жизни. Это будет особенная дата. Они прошли по жизни рука об руку, воспитали и вырастили детей, нянчили внуков и правнуков. Сейчас

живут вдвоем. Вместе коротают дни, выходят на прогулки и поддерживают друг друга. Касымхан Алдабергенович считает, что крепкая, благополучная семья - это наше будущее. - Я доволен той жизнью, которую прожил, - отметил Алдабергенов. - В моей жизни было многое. Я прошел через голод 1932-1933 годов. Я помню, был еще ребенком и чуть не умер от голода. В 1943 году меня призвали в армию, я прошел через войну, служил до 1950 года. А когда вернулся домой, для меня на первом месте была учеба. Я хотел учиться, получить высшее образование. Задумался и о личной жизни. В 1956 году Касымхан и Шолпан поженились. А в 1957 году у них родился первый сын. Всего у Алдабергеновых один сын и четыре дочери и уже 15 внуков и правнуков. - У нашего сына Габита есть сын Мурат, а у Мурата - дочь Аружан и сын Султан, наши правнуки, - говорит Алдабергенов. - Они живут в Астане. Но мы с ними общаемся по скайпу. Дети растут не по дням. Вроде вчера звонил, они одно мне рассказывали, а уже через 2 дня много нового интересного от них узнаю. В нашей династии семья - это самое ценное, что есть в жизни. У меня все братья и сестры женаты и замужем. Каждый почитает свою вторую половину, любит своих детей и внуков. У нас большая семья, конечно, часто встречаться не приходится, потому что все живут в разных городах и поселках. Но мы постоянно созваниваемся. А когда выдаются поводы, встречаемся. Касымхан Алдабергенович считает, что в первую очередь благополучие семьи зависит от самих людей, от традиций и воспитания, которые заложены предками. И за крепкими семьями будущее Казахстана. Поэтому советует каждой казахстанской семье воспитывать так детей, чтобы страна не потеряла свое будущее. Ольга ГОРАЙ Фото Александра ОТКИНА

Факторы риска опухолевых заболеваний Интенсивное развитие науки и техники способствовало повышению уровня жизни и благосостояния человека, однако прогресс повлек за собой и негативные тенденции – в том числе рост числа онкологических заболеваний. Возможности современной медицины, бесспорно, повышают шансы онкологических больных на выздоровление - и это внушает оптимизм. Однако все успехи медицины не отменяют важности личного участия человека в сохранении

своего здоровья, ведь профилактика заболевания всегда более проста, безопасна и эффективна, чем его лечение. И чем тяжелее заболевание – тем большую пользу для человека несут мероприятия по его предупреждению. Развитие опухоли начинается с момента контакта организма с канцерогеном фактором, запускающим активную трансформацию здоровых клеток в опухолевые, и продолжается в течение 10-15 лет до появления клиники опухолевого заболевания. Важную роль в развитии опухоли играют нарушения в работе иммунитета, препятствующие выполнению

его важнейшей функции – уничтожения видоизмененных клеток, способных стать источником опухолевого роста. Известные на сегодняшний день канцерогены делятся на три группы: физические, химические и биологические. К физическим факторам относятся солнечная и ионизирующая радиация, рентгеновское и электромагнитное излучение, воздействие высоких или низких температур и т.д. Группу химических канцерогенов образуют продукты переработки нефти, бензол, нитраты, галогены, алкоголь, смолы табачного дыма, консерванты, красители, краски, лаки, раство-

рители, соли тяжелых металлов, продукты горения, некоторые лекарственные вещества. Группа биологических канцерогенов объединяет вирусы, бактерии, грибы, простейших, повышающих скорость образования опухолевых клеток и меняющих реакцию организма на них. Этот далеко не полный перечень канцерогенов регулярно пополняется новыми факторами, возникающими благодаря техническому прогрессу, развитию промышленности и загрязнению окружающей среды. ОО «Костанайское общество кардиологов», по заказу КОЦПФЗОЖ

Все о туберкулезе Каждую секунду в мире один человек инфицируется туберкулезом, каждые 5 секунд - заболевает, и каждые 15 секунд один человек умирает от этой болезни. Туберкулез - ровесник человечества. Следы этой болезни археологи находили в мумифицированных останках древних людей. Признаки туберкулеза в своих трудах описывал еще Гиппократ. За то, что недуг истощает тело человека, в прежние времена его называли чахоткой, от слова «чахнуть». Лечить туберкулез тогда не умели, а потому просто изолировали больного от окружающих. Туберкулез – огромная по своим масштабам проблема, первопричина которой умещается в малюсенькой бактерии. Эта живучая бацилла часами сохраняется в воздухе, месяцами - в во-

дной среде, неохотно гибнет при кипячении и дезинфекции. Легкий путь передачи этой инфекции наводит на тяжелые размышления: туберкулезом может заразиться каждый и где угодно. Заражение туберкулезом предполагает тесный и длительный контакт с больным человеком. А потому врачи нередко сталкиваются с ситуациями, когда болезнью поражена целая семья или коллектив. Основные симптомы туберкулеза - кашель более двух недель, повышенная утомляемость, слабость, снижение аппетита, боли в груди, ночная потливость, повышение температуры тела, кровохарканье. Наличие кашля и двух дополнительных признаков является основанием для немедленного обращения к врачу. Туберкулез излечим. ОО «Костанайское общество кардиологов», по заказу КОЦПФЗОЖ

ПРОБЛЕМА

Наркомания молодеет Полсотни подростков за этот год поставлены на учет в Костанайский областной наркологический диспансер. Средний возраст детей - от 12 до 18 лет. Такие данные предоставили «НК» в областном наркодиспансере. Около 40 человек уже прошли курс реабилитации и сняты с учета, остальные продолжают лечение. - Проблема наркомании является, пожалуй, одной из самых острых и долгосрочных по своим негативным последствиям, - рассказывает заведующая организационно-методическим отделом наркологического диспансера Ирина Жукова. - Она представляет собой не только

угрозу обществу, но и угрозу здоровью страны, особенно подрастающему поколению. Наиболее склонны к употреблению наркотиков студенты. По окончании школы дети вступают во взрослую жизнь, заводят новые знакомства и пытаются как-то показать себя. Зачастую желание влиться в определенную компанию приводит к тяжелым последствиям. Конечно, в этом случае играет особую роль воспитание в семье. Если ребенок видит или присутствует на частых домашних застольях, или один из родителей употребляет наркотики, есть большая вероятность того, что и он будет так же поступать. По словам медиков, наиболее распространенным наркотиком среди подростков

является марихуана, в простонародье - анаша. Именно с ней еще в школе познакомился Азамат (имя изменено - прим.авт.). - Я употреблял анашу около 3 лет, - рассказывает студент. - Началось все с 9 класса. Мы с одноклассниками после уроков любили покурить «травку». Употребляли не часто, но стабильно, 1-2 раза в неделю. Сам лично никогда не покупал, потому что у друзей всегда было в запасе. Первое время все нравилось, и иногда было желание расслабиться, как говорится, «словить кайф». Но со временем я стал за собой замечать провалы в памяти, постоянную усталость, дискомфорт. Потом как-то даже пытался бросить, но ребята постоянно уговаривали с ними поку-

рить. Через время мне всетаки удалось бросить. Вот уже больше года я не курю даже сигареты. Чувствую себя замечательно и другим советую не начинать, так как это все ни к чему хорошему не приводит, а быть здоровым намного лучше. Большую профилактическую работу, направленную на искоренение подростковой наркомании, проводит Костанайский областной центр проблем формирования здорового образа жизни. За 6 месяцев сотрудники ЗОЖа провели около 1000 мероприятий в различных учебных заведениях, где рассказывали молодежи о последствиях употребления наркотиков, курения, алкоголя. Богдан КИМ


Бүгінгі нөмірде: * Әрбір тиын игілікке жұмсалсын * «Бағанәлі» аялдамасы * Қарасаздың дарынды перзенті

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 жыл АРДАГЕРЛЕР – АБЗАЛ ЖАНДАР

Қарттарым аман сау жүрші!

БАСПАСӨЗ – 2015

Облыс орталығының айнасы Міне, келесі 2016 жылғы баспасөзге жазылу науқаны да басталып кетті. Өз басым шаһарымыздың айнасы болып табылатын қос тілдегі «Наш Костанай» газетін ерекше ықыласпен оқимын. Өйткені, бұл басылымның бетінен өзіме қажеттінің бәрін де табамын. Ұстаздық кәсіпті газет-журналсыз көз алдыма елестете алмаймын. Әрбір мұғалім өздерінің күнделікті дәрістерінде пайдаланып, шәкірттерін рухани жағынан байытар деректер мен дәйектерді жоғарыда аталған газеттің беттерінен кездестіретіндігі даусыз. Бұл басылымның рухани серігіме айналғанына көп жылдардың жүзі болды. Оның қазақ тілінде шығатын беттерін де асыға күтіп отырамын. Себебі, онда ұлттық құндылықтарымыз жайлы танымдық жағы мол мақалалар үнемі беріліп тұрады. Сол себептен де өзімнің сүйікті газетіме алғашқылардың бірі болып жазыламын, өзге әріптестерімді де баспасөзге жазылу науқанында белсенділік танытуға шақырамын. Бекежан КӨШМЫРЗИН, Сырбай Мәуленов атындағы гимназияның директоры, Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі.

Алғыс хаттармен марапатталды

Дүниеге келер бір рет, Дария кеуде тас мүсін. Құрыштан құйған құдірет Қарттарым, аман-саумысың? Даламның иісі бұрқырып, Қарттарым аман сау жүрші, – деп ақын Сағи Жиенбаев жырлағандай, қашанда қарттарымызға төрімізден орын берген халықпыз. Қалыптасқан дәстүр бойынша 1 қазан – Халықаралық Қарттар күні болып саналады. Бұл мерекеде біз аға ұрпақ өкілдеріне шын жүректен шыққан ыстық лебізімізді білдіреміз. «Қарттары бар елдің қазынасы бар» деген аталы сөз де бар. Иә, кішкене ойланып көрелікші. Батагөй де абыз ақсақалдарымыз біздің арқа тұтар ардақтыларымыз. Олардың өмірлік тәжірибиесінің, ақыл-кеңестерінің, тәлім-тағылымдарының бүгінгі ұрпаққа берері мол. Өткен тарихымызға кішкене

көз жіберсек, қай заманда да қарияларға деген құрмет, ізет-ілтипат ерекше болған. Сондықтан да олардың пайдалы кеңестеріне кейінгілер назар аударып отырған. Бір өкініштісі, кешегі Ұлы Отан соғысында да от пен оқтың ортасында болып, бүгінгі жарқын өмір үшін аянбай күрескен аға буын өкілдерінің қатары да сиреп келеді. Осы мақаланы жазар алдында Қостанай қалалық ардагерлер кеңесінде болып, төрағаның орынбасары, есімі облысқа кеңінен танымал Беген Көпешпен әңгімелескен едік. Оның берген мәліметтеріне сүйенетін болсақ, қазіргі таңда облыс орталығында 33500 қарт кісілер ғұмыр кешір жатыр. Олардың 110-ы қанды майданды бастан кешкен кешегі жауынгерлер. Үстіміздегі жылы біздің елімізде де Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығы аталып өтілді. Осы

айтулы мейрамға орай, қалалық әкімдіктің қолдауымен ардагерлерімізге лайықты құрмет көрсетілді. Өздігінен жүріп тұра алмайтын қарттарымыздың шаңырақтарында болып, оларға сый-сияпат жасалды. Ал, енді сол сұм соғыстан оралып, арамызда жүріп жатқан майдангерлерге қандай жеңілдіктер мен қамқорлықтар жасалып жатыр дегенге де қысқаша тоқталып өтелік. Осы аға буын өкілдері шаһардағы қоғамдық көліктерде тегін жүреді. Сондай-ақ, дәрігерлік көмек, монша және шаштараз секілді қызметтерде де оларға жеңілдік жасалған. Жалпы, елімізде соғыс ардагерлеріне айрықша көңіл бөлінуде. Мемлекет басшысы да кешегі майданды бастан кешкен аға ұрпақ өкілдерінің алаңсыз ғұмыр кешуіне қамқорлық жасауды үнемі басты назарда ұстап келе жатқаны да

белгілі. Беген Көпеш ағамыздың айтуына қарағанда жылда Қостанай шаһарында тұратын ардагерлерге қарттар күні қарсаңында құрмет көрсетіліп, сый-сияпат жасалады. Облыс орталығында ұзақ жасаушылар да бар. Олар да назардан тыс қалмайды. Шаһардағы кәсіпорындар мен ұйымдар, мекемелер бұрын өздерінде қызмет атқарған, яғни бұл күндері зейнеткер азаматтарды арнайы шақырып, құттықтайды. Дастархан жайып, жылы лебіздерін білдіреді. Шындығына к елсек, қартаймайтын адам жоқ. Сондықтан арамызда жүрген, өмірдің талай асуларынан өткен ғазиз аталарымыз бен ағаларымыз бен ақ жаулықты аналарымыз бен апаларымызға қандай құрмет көрсетіп, ілтипат танытсақ та жарасады. Айзат АСЫЛБЕК.

Жуырда Қостанай облысы әкімдігінің тілдерді дамыту басқармасы және Қазақстан халқы облыстық Ассамблеясының ұйымдастыруымен Қазақстан халқы тілдері күні мерекесіне арналған «Ана тілім – қасиетім, ардағым» атты мерекелік шара өткізілді. Бұл басқосуға облыстық әкімдік, мемлекеттік органдар, зиялы қауым өкілдерімен қатар, жоғары және арнаулы оқу орындарының студенттері мен мектеп оқушылары қатысты. Шара барысында мемлекеттік тіл саясатын жүзеге асыру ісіне белсенді түрде атсалысып жүрген тұлғалар облыс әкімінің арнайы алғыс хаттарымен марапатталды. Сондай-ақ қатысушылар мерекеге арнайы дайындалған концерттік бағдарламаларды тамашалады. Өнер шеберлері асқақтата ән салып, мың бұрала би биледі. Сонымен «Мирас» мәдениет үйінде өткен бұл Қазақстан халқы Тілдері күніне арналған шара барлық жиналған қауымның көңілінен шықты. Қатысушылар қаншама тығылым алды. Міне, осылайша біздің өңірімізде де мемлекеттік тіліміздің мәртебесі жылдан-жылға өсіп, барша жұртшылық оның аса маңыздылығын шын мәнінде түсінуде. Ақбота ҚАЛДЫБЕК.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ ЖЕМҚОРЛЫҚ – ЖЕГІ ҚҰРТ

БІЛІМ ОРДАЛАРЫНДА

Әрбір тиын игілікке жұмсалсын

Қостанайда мектебі бар Ғафудың

Қостанай облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясының ұжымы әрқашан уақыт талаптарына сай жұмыс істеп, кәсіби біліктіліктерін көрсетіп келеді. Мемлекет басшысы бюджет қаржысының тиімді жұмсалуына әрдайым ерекше назар аударатындығы белгілі. Сондықтан біздің инспекцияның қызметкерлері өздеріне жүктелген міндетті терең сезінеді. Мәселен, сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу және оны болдырмау мақсатында да атақарылып жатқан жұмыстар аз емес. Лауазым иелерінің өкілеттіктерін өз мүддесіне пайдалану, басқа да заңға қайшы келетін әрекеттердің жолын кесу мақсатында да тындырылған істер жеткілікті. Осы арада жалаң сөзге салынбас үшін кейбір деректер мен дәйектерді келтіре кетейін. Үстіміздегі жылы инспекция тарапынан 192 бақылау іс-шарасы жүргізілді. Олардың ішінде 6 745,8 млн. теңге сомасында бюджеттік заңнаманы бұзу анықталды. Сонымен қатар 4001,1 млн.теңге көлемінде қаржылық бұзушылықтар және 2 744,7 млн.теңгені құрайтын шарттар мен рәсімдерді сақтау кезінде айқын кемшіліктер байқалды. Бұдан басқа да, 3 656,8 млн.теңге көлемінде мемлекеттік заңнаманы сақтамау анықталды. Бюджетке өтелуге және қалпына келтірілуге тиісті қаржылық бұзушылық сомасының 99,4 пайызы қалпына келтірілді және қайтарылды. 2015 жылдың 8 айында мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотқа мемлекеттік сатып алудың қорытындыларын жарамсыз, шығын сомасын өтеу және мемлекеттік сатып алуға орынсыз қатысушы деп тану жөнінде 5 талап-арыз берілді. Құқық қорғау органдарына 31 материал жіберілді. 46 лауазым иесіне жалпы сомасы 6,0 млн.теңгеге әкімшілік жаза қолданылып, 150 лауазым иесі тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Сонымен қатар, үстіміздегі жылғы 21 бақылау материалының 7-і мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарына сәйкес келмейтіндігі анықталды. Инспекция өз өкілеттігі шеңберінде жергілікті атқарушы органдардың ішкі бақылау қызметтерінің (ЖАО ІБҚ) материалдары бойынша сапа бақылауын өткізу жұмыстары тиісті деңгейді жүргізіліп жатыр. Біздің инспекция қызметкерлері алдағы уақытта да барынша жауапкершілікпен қарап, өз салалары бойынша аянбай жұмыс істей беретін болады. Зәмзәгүл СҰЛТАНҒАЗИНА, Қостанай облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы басшысының орынбасары.

ҚОЛЖЕТІМДІ БАСПАНА – 2020

Қоныс тойын тойлады Күн санап қанатын кеңге жайып, қарыштап дамып келе жатқан елімізде бүгінде тұрғын үй мәселесі өзінің шешімін тауып келеді. Халықты баспанамен қамту мақсатында арнайы мемлекеттік бағдарламалар қабылданып, кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Биыл шаһарымызда жаңа үйдің кілті табысталып, баспаналы болып жатқан тұрғындардың саны көбейді. Мәселен наурыз айында «Арман» тұрғын-үй кешенінде жалпы көлемі 749 ш.м 11 пәтер пайдалануға берілген-ді. Ал, шілде айының басында 20 пәтер, Конституция күні қарсаңында 60 пәтердің иесі қоныс тойын тойлады. Жалпы, ағымдағы жылы 91 жаңа баспананың кілті тапсырылады деп көзделген-ді. Міне, бүгін сол игі жоспар ойдағыдай жүзеге асты. Баспананың 1 ш.м құны 862 теңгені құрайды. 9 қабатты зәулім ғимарат сонадайдан көз тартады. Мұның барлығы Елбасының тікелей қамқорлығымен қолға алынған «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасының арқасында мүмкін болды. Тұрғын үй – бұл жай ғана төрт қабырға мен шатыр емес. Бұл – адамның өмір сүретін, оның балалары өсіп, жетілетін қасиетті шаңырағы. Сондықтан да болса керек, көптен бері армандаған пәтерлеріне ие болған азаматтардың қуанышында шек жоқ. Осы орайда біз жаңа пәтер иелерін жайлы қоныстарымен құттықтап, оларды әңгімеге тартқан едік. Жанар Иманбаева: - Мен өте бақыттымын. Осы пәтер мәселесі біз үшін ең басты мәселелердің қатарына жататын. Үй алу үшін 2003 жылдан бері кезекте тұрдық. Соның сәті бүгін келіп, ерекше қуанышқа кенеліп жатырмыз. Өзім Қостанай облыстық сотында қызмет атқарамын. Отбасымда екі перзентім бар. Өз үйің болғанға не жетсін. Бір бөлмелі болғанымен, жаңа үйіміз біз үшін өте қолайлы әрі жарық. Осындай тұрмысымызға қолайлы пәтерге ие болуымызға қамқорлық жасаған мемлекет басшысына, облыс орталығындағы құрылыс саласындағы мердігерлерге алғысым шексіз. Қымбат Сұлтанова: - Қазақстан Республикасы Конституциясының 20 жылдық мерейтойы қарсаңында жаңа пәтерге қол жеткіздік. Ең алдымен, Елбасының халықтың әлеуметтік жағдайына ерекше назар аударып келе жатқандығына біз ризашылығымызды білдіреміз. Мен, №24 мектеп-гимназиясында мұғаліммін. Шексіз қуаныштымын. Өйткені мен де өзге қала тұрғындары секілді үйлі болдым. Пәтеріміз көңілімізден шығады. Алаңсыз жұмыс істеп, жас ұрпақты тәрбиелеуге талпына беретіндігім даусыз. Қазіргі пайдалануға берілген мұндай үйлер кімнің болсын назарын аударады. Өзімнің пәтерімде барлық жағдай бар.

Кезінде қазақ мектебінің болашағы туралы ұлтымыздың ұлы ақыны Мағжан Жұмабаев «Әрбір елдің келешегі мектебіне байланысты» дегені белгілі. Сондықтан әрбір қазақ отбасындағы балдырғандардың ана тілінде дәріс беретін білім ордаларында оқығандары жөн секілді. Өйткені, мемлекеттік тілде оқыған жас ұлан ең алдымен өз халқының салт-дәстүріне жетік болады. Ата-бабамыздан келе жатқан салт-дәстүрін әрдайым жоғары қояды. Бір қуаныштысы, республикамыз тәуелсіздік алғалы бері қандастарымыз ұл-қыздарын қазақ мектептері мен гимназияларына бере бастады. Олардың қатары жыл сайын өсіп келеді. Жаңа оқу жылы басталғалы да үш аптадан асты. Жуырда біз облыс орталығындағы іргелі оқу орындарының бірі - №9 орта мектепте болып, ондағы ұстаздар қауымының атқарып жатқан жұмыстары және алдағы міндеттері жайлы білген едік. Баршаға мәлім, биыл Қазақстан Үкіметінің арнайы қаулысымен Қостанай қаласындағы аталған білім ордасына көрнекті ақын, даңқты жерлесіміз Ғафу Қайырбековтың есімі берілген болатын. Әрине, оны естігенде күллі зиялы қауым қуанғанынан да хабардармыз. Себебі Ғафу ағамыз қандай құрметке де әбден лайықты. Ол кісінің қазақ әдебиеті мен руханиятына сіңірген еңбегі ерекше. Мұны оның есімі берілген мектептің ұжымы да түсінеді. Білім ордасының атақты ақынның атына сай болу жағына айрықша көңіл бөледі. Мұнда ең алдымен білім сапасына ерекше назар аударылады. Ал оқушылар жағы болса, өздері осындай айтулы тұлғаның аты берілген білім ордасында оқып жатқандарын мақтан тұтады. Енді осы өзіміз болып, жағдайларымен танысқан мектептің тыныс-тіршілігіне де тоқталалық. Аталмыш білім ордасы 1986 жылы құрылған-ды. Келесі жылы оған 30 жыл толмақ. Өткен кезең ішінде мұндағы ұстаздар жас ұрпаққа сапалы білім мен саналы тәрбие беру жолында аянбай тер төгіп келеді. Мектеп басшысы да көпке белгілі азамат. Әсемхан Нұртазаұлы Молдахалықовтың мұнда директор болғанына да 6 жыл уақыт болды. Іскер жанның біліктілігі және әріптестерімен тіл табыса жұмыс істеуінің нәтижесінде облыс орталығындағы жұртшылық ерекше құрметпен қарайтын білім ордасына айналды. Мәселен, қалалық білім бөлімі тарапынен жүргізілген рейтингтік бағалау жүйесі бойынша бұл оқу орны 5-ші орынды иеленді. Бұл жақсы көрсеткіш. Мұндай жетістік оңайлықпен келмейді. Жыл сайын мұғалімдердің сапалық құрамы арта түсуде. Қазіргі таңда мектепте 62 жоғары білімді мұғалім қызмет атқарады. Оның ішінде 20-сы жоғары санатты, 15-і бірінші санатты ұстаздар. Бір ғажабы, кезінде осы жердің түлегі атанған жастар жоғары оқу орындарын аяқтаған соң, өздері оқыған мектепке мұғалім болып еңбек жолын бастап жатыр. Бұл да болса, ұжымда мәртебелі мамандық иелеріне қаншалықты көңіл бөлінетіндігін де айқын байқатып тұрған жоқ па? Тағы бір қуантарлығы, мұндағы оқушылар саны да жылдан-жылға артып келе жатыр. Биыл жаңа оқу жылында мектепте 858 оқушы білім алады. Сондай-ақ 103 бүлдіршін алғаш рет мектеп табалдырығын аттады. Мектеп алды даярлық сыныбына 107 бала қабылданды. Қала бойынша білім ордасы оқушылардың саны жағынан 3-орынға көтерілді. Өткен жылы мектепті тәмамдаған 43 түлектің

35-і жоғары оқу орнына түсті. Бұл білім сапасының жоғары болғандығын айғақтайды. Мектеп ішін аралап көрдік. Онда шәкірттердің қазіргі уақыт талабына сай білім алуына толық жағдай жасалған. Сонымен қатар оқу орнындағы Ғафу Қайырбековтың мұражайы да газет оқырмандарына бұрыннан таныс. Онда аса дарынды қаламгердің кітаптары, киім-кешегі мен қолданған заттары сақталған. Бұл жерде оқушыларға көптеген ақын-жазушылардың өмірі және шығармашылығымен таныстырылатын «Өлкетану» сабағы жүргізіледі. Оқушылардың қарым-қабілетін ұштау мақсатында да қыруар жұмыстар атқарылып келеді. Соңғы жылдары мектеп оқушыларының қалалық, облыстық, республикалық сайыстарға қатысу белсенділігі де барынша артып отыр. 2014-2015 оқу жылында 16 оқушы пәндер олимпиадасында жүлделі орындарға ие болды. Ал, екі оқушы республикалық олимпиадада жүлделі күміс медальді иеленді. Әрине, бұл мектеп үшін

айтарлықтай жетістік. Ал, облыстық пәндер олимпиадасында 3 оқушы 1-орынды жеңіп алды. Сондай-ақ 5-7 сыныптар аралығында 8 оқушы жүлделі орындарды иеленіп, оларға «Үздік олимпиадалық команда» атағы берілді. Ғылыми жарыстарға да ерекше назар аударылады. Соның жарқын айғағы ретінде 1-7 сыныптар аралығындағы оқушылар мен олардың ұстаздары да үнемі ізденіс үстінде екендіктерін көрсетті. Білім ордасындағы Б. Ибраева, Р. Бралина, Ұ.Маткеева, Г.Байшина, Г.Мұқанова сынды ұстаздар өз саласының білгірлері болып табылады. Міне, өзіміз ат басын бұрып, көптеген игі істеріне куә болған қазақтың ұлы ақыны Ғафу Қайырбековтың есімі берілген білім ордасның қазіргі уақыттағы қол жеткен табыстары осындай. Беделді ұстаз, ұлтжанды азамат Әсемхан Молдахалықов басқаратын мектеп ұжымына жаңа оқу жылында да табыстантабысқа жете беріңіздер дейміз.

БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН Ақбота БОЛАТБЕКҚЫЗЫ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 ж.

ТАҒДЫРЫ БӨЛЕК АДАМДАР

7

Бақыттарын ұлттық өнерден тапты немесе ағайынды Сәрсен, Дәурен, Арлан және Бағлан Аңқауовтардың тың ізденістері баршаға ғибрат БАУЫРЛАР ЖӨНІНДЕ ӘҢГІМЕ Журналист ағайындардың құлақтары қашан да түрік жүреді емес пе? Өңіріміздегі өздері жас та болса, ұлттық құндылықтарымызды бағалап, оны дамытуға өздерінің айтарлықтай үлестерін қосып келе жатқан ағайынды төрт бауырымыз, яғни Сәрсен, Дәурен, Арлан және Бағлан Аңқауовтардың аты-жөндеріне қандастарымыз қанық болар. Осы жігіттермен жүздесіп, сырласудың сәті жақында ғана түсті. Алдымен осы інілеріміздің үлкені Сәрсенмен хабарласып, өздерінің орналасқан мекендерін білдім. Олардың студиясы «МАРТ» сауда орталығының үшінші қабатында екен. Сәрсен маңызды бір шаруамен жол жүріп кетіпті. Қалған үшеуін өз жұмыс орындарында жолықтырдым. Бұлардың әңгімесінен өздерінің шын мәнінде шығармашылық адамдары екендігі бірден байқалады. Жүздері жайдары, әрбір лебіздерінен қазақылықтың иісі аңқып тұр. Бәріміз де ұлтымыздың тілі, мәдениеті және руханиятына шама-шарқымыз келгенше ықпалымызды тигізіп жүргендіктен де шығар, әңгімеміз өте жарасты. Тап бір бұрыннан білетін бауырлардай сырласып кеттік. Осы ретте жігіттердің ең кенжесі Бағланның мамандығы қазақ тілі мен әдебиеті болғандықтан ба, ол көп жайды келісті де жасырмай баяндап берді. Олардың бәрінің басын бір арнаға тоғыстырған өнер құдіреті, еңбекке шексіз құлшыныс, өмірге деген талпыныс. Кейіпкерлерім мүмкіндігі шектеулі деген ұғымның тіршілікте шындыққа сәйкес келе бермейтіндігін күнделікті нақты істерімен дәлелдеп жүр. Ағайындылар өңірдегі «Үміт» қоғамдық бірлестігінің басшылары Дүйсенғали Оспанов пен Аруна Жақсығұловалар секілді өмірдегі барлық бақыт пен қуанышқа тек өздерінің ақыл-парасаты, тынымсыз ізденістері арқылы жеткілері келеді. Дайын асқа тік қасық болу бұлардың табиғатына мүлдем жат. Сондықтан да қазіргідей «Арлан» дизайн студиясын осыдан төрт жыл бұрын құрған болатын. Құдайға шүкір, өздерінің таудай талабының арқасында қазіргідей деңгейге көтерілді. Олар негізінен үй-ішін безендіру және басқа да жұмыстармен нақтылы шұғылданады. Осы бағыттағы көз майын тауыса оқу мен адал жұмыстың, бір-біріне деген бауырмалдықтарының нәтижесінде талай асуларды алды. Бұған осы мақаламызды жазу барысында тағы да тоқталатын боламыз. Оқырман қауымға түсінікті болу үшін өзім олармен ашық пікірлесу кезінде көзбен көріп, көңілге түйгендерімді рет-ретімен әңгімелегенді жөн көрдім. Жігіт тердің әрқайсысының өздерінің өзгелерге ұқсамайтын қырлары мен арман-мақсаттары бар. Мұны әрине, алдымен бауыр-

намазға жығылады. Міне, мұның бәрі де түсінген адамға нағыз тәрбиенің қайнар көзі емес пе? Тек ананың жанына аяздай бататыны осы, балалардың бәрі де мынау тіршілікте сирек кездесетін бұлшық ет ауруына жастай ұшырағандары. Олардың әрқайсысындағы бұл сырқаттың көріну дәрежесі де әртүрлі. Қай ана перзенттерінің мұндай күйге ұшырағанын қалайды дейсіз? Оларды көрсетпеген дәрігері, қаратпаған балгерлері де қалмады. Бірақ, балалардың дертіне дауа болмады. Құлан таза жазылмады . Әйтеуір оның жайылып кетпеу жайын қарастырып, дәрі-дәрмекпен әлсіреу жағын тежеп келеді. Әсіресе, солтүстіктегі ұзаққа созылатын қыс айларында өте қиын. ларымыз секілді жастай жазылмас дертке ұшырап, қиындықтарға мойымаған кісілер ғана түсінеді деген ойдамын.

АТА-АНА ӨНЕГЕСІ

Бәрі де отбасындағы тәрбиеден, өнегеден бастау алады. Сұхбаттасқан жігіттердің тектері де назар аударарлықтай. Олардың арғы аталары Аңқау атамыз кезінде саудасаттықпен айналысқан. Өзі өмірден өткенше намаз оқып, ұрпақтарын имандылыққа баулыды. Әлгі жоғарыда аты-жөндері баяндалған жігіттердің әке-шешелері де өз аймағына танымал кісілерді. Өздері негізі Торғай өңірі, яғни қазіргі Жангелдин ауданынан. Сол себептен де бұлар аталған аймақ жайлы сөз болса жандары жадырап, тұла бойлары түлеп сала береді. Әке-шешелері әлгі аталған өңірден болғанмен, бұлар облысымыздың бір түкпірінде жатқан Науырзым ауданына қарасты бұрынғы Соснов кеңшары, яғни Өлеңді елді-мекеніңде туып өсті. Сондықтан да болса керек, әлгі ауыл аталса бәрі де елең ете қалады. Қанша дегенмен балалық балғын шақтарың өткен қоныс ешқашанда ұмытылмайды екен. Сол жерде қызмет атқарған ағалары мен апалары жайлы сағаттап әңгімелеуге дайын. Өздері кейін өсе келе, яғни 1997 жылы облыс орталығына жақын орналасқан Қостанай ауданының Майкөл деп аталатын поселкесіне қоныс аударды. Бұл елді-мекен де бұларға өте құтты болды. Әкесі Қызылбай осы ауылдағы тұрғындардың жеке малын бақты. Балалары да ештеңеден таршылық көрмей, жергілікті халықтың тұрмыс жағдайына бейімделді. Інілеріміздің өкінетіні, өздерінің асқар тауы, яғни отағасы Қызекең небәрі 42 жасында дүниеден өтті. Әкелері де өзіміз жиі жазатындай нағыз сегіз қырлы, бір сырлы азамат-ты. Өзі қарапайым малшы болғанымен, қолы бос кездері сүйікті ісіне айналған балшықтан ыдыс-аяқ жасайтын. Домбыра тартып, ән айтатын өнері де бар еді. Мал шаруашылығында жүргендіктен ешкімге жалынбай қажетті ат әбзелдерін өзі қолдан жасап алатын. Сегіз өрім қамшыны қиналмай-ақ өретін. Халық ондай әмбебап азаматтарды кейде ағаштан

Осы ұлдардың екіншісі Дәуреннің айтуына қарағанда, өзі бойындағы мұндай науқасты он жасында сезіпті. Сол кезден бастап, бұлшық еттері сыр бере бастаған. Оның сөз саптасынан ұққанымыз, әлгі аурудың кесірінен аяғы жіңішкеріп, еті қуара бастаған. Өзі қазір осы науқасына байланысты екінші топтың мүгедегі екен. Оның бауырлары Бағлан, Сәрсен үшінші топқа жатады. Ал, Арлан болса, өздері секілді невропотолог дәрігерлердің есебінде тұрады. Ол да бұлар секілді сырқаттың ауыртпалығын бір кісідей басынан өткізіп жатыр. Жалпы, өзімнің олардың пайымдауларынан ұққаным, мұндай аурудың диагнозы 1998 жылы, яғни бұл күндері өздері ғұмыр кешіп жатқан ауылда тұрып, мамандарға қаралғанда анықталыпты. Дәурен ініміздің әңгімесінен түйгеніміз, өзі балабақшағы барып жүрген кезінде аяғы қайрылып қала береді екен. Дәл осы шақта аталған аурудың жанына қаншалықты бататындығын өзі ойын баласы болса да сезініпті.

ТӨРТ ЖІГІТТІҢ ӨЗІНДІК ҚЫРЛАРЫ

түйін түйген деп те жатады. «Әке көрген оқ жонар» демекші, оның өмірінің мәніне айналған төрт құлыншағы, соның бәрін де зейіндеріне тоқып өсті. Қыстың ұзақ түндері бәрі де оның жанынан табылып, өскенде әкелеріндей болсақ деп армандайтын. Оның арқасы мен мойнына асылып еркелейтін, ең кенжелері тізесіне отырып, Қызылбайдың әрбір қимылынан тағылым алатын. Ынтымағы жарасқан отбасы тірегінің кенеттен дүниеден өтуі киелі шаңырақ үшін ауыр соққы болды. Оның жары Балдырған құлындарына әкесінің жоқтығын білдірмеуге тырысты. Алайда ұлдары да шешелерінің жаны қиналып, өздері үшін қажет болса отқа да, суға да түсуге дайын екенін жұдырықтай жүректерімен сезетін. Сол уақытта төрт ұлдың тұңғышы Сәрсен ініміз 19 жаста болатын. Сондықтан да ол өзінің соңынан ерген үш бауырының жанынан табылып, шешесіне қолғабыс ететін. Ауылда тұрған соң қорада қалай мал ұстамай отырасың? Осылайша олардың да өмірлері жұрт қатарлы өтіп жатты. Сол шақта шаңырақтың ең кенжесі Бағлан – 14 те болатын. Балаларын ештеңеден зарықтырмай өсірген Балдырған қарындасымыз әлі күнге дейін перзенттерінің ақылшысы, үйде қарап отыру дегенді білмейді. Бұлардың салған суреттеріне қаптама тігеді, немерелерін ізгілікке баулиды. Әрбір саналы мұсылман әйелі секілді

Аяқ-қолдары сырқырағанда, әрең шыдас береді. Сол кезде науқастары жандарына әбден батады. Шеше байғұстың ұлдарының жүзіне қарап отырып, жүрегі ауырады. Бірақ, қолдан келер дәрмен жоқ. Ауыл қала емес, онда үйді боранды күндері бірқалыпты ұстап тұру үшін қаншама көмір мен ағаш керек. Қазіргідей нарық заманында мұның бәрі де жылдан-жылға қымбаттап барады. Сол себептен де билік басында отырған азаматтар өмірдін мәнін терең түісініп, бүкіл бойларындағы қажыр-қайратын ұлттық өнерімізге бағыштап, қарлығаштың қанатымен су сепкендей болса да руханиятымызды асқақтатуға үлес қосып жатқан ағайынды төрт жігітке облыс орталығынан от жағып, су тасымайтын пәтер жағынан қолдау көрсетіп жатса, нұр үстіне нұр болар еді. Әйтпесе, оларға күнделікті Майкөл елді-мекенінен қалаға қатынау да оңай емес. Олардың күндіз-түні ойлайтыны ешкімге алақан жаймау, біреуге тәуелді болып, өзгелерге салмақ салмау. Өзіміз өздерімен жүздескенде де інілеріміздің жүздері мен нық сөздерінен соны ұқтық. Бір айта кетерлігі, кейіпкерлеріміздің әлгі сырқаты тұқым қуалады деп айта алмаймыз. Өйткені, олардың әке-шешесі жас кезінде мұндай аурудан мүлдем аулақ болыпты. Бойларынан осындай науқастың ұшқыны да сезілмеген. Өздерін тағдыр оған қалай душар еткенің түсінбейді.

Мақаламыздың басында азкем тоқталғандай, Сәрсен Аңқауов ініміз басқаратын студия бесінші жыл жұмыс істеп келеді. Әу баста оларға пайдалы ақыл-кеңес беріп, қолдау көрсеткен бірқатар азаматтар болды. Олардың қамқорлықтары мен жақсылықтарын жігіттер де ешқашан да ұмытпайды. 2011 жылы студия дүниеге келгенде «Даму» қорының облыстағы филиалы бұларға қолдан келген көмектің бәрін де жасады. Төрт ағайындыдан тұратын өнер ұжымының тұсаукесері қазіргі «Орталық әмбебап дүкенінің» жанындағы көпқабатты бизнес орталығында ұйымдастырылды. Осы орталықтың басшысы Азат Сандалов нағыз азаматқа тән мәрттік танытты. Енді осы өзіміз тіршіліктеріне, өнердегі табыстарына куә болған бауырларымыздың әрқайсысының өздеріне тән шеберліктері мен іскерліктеріне тоқталып өткенді жөн көрдім. Өйткені, олар айтуға жеңіл болғанымен, кез-келген жоғары білімді, аяқ-қолы сау болса да, кейбір азаматтарға арман болып жүрген талай биік шыңдарға көтерілді. Олардың сөздерінен түйгенім, қазаққа тән әдеппен өздерінің ағалары Сәрсенді әрқашанда арқа тұтады. Оның өзіндік жөні де бар. 35 жасар ініміз өзінің кез-келгеннің бойынан табыла бермейтін ұйымдастырушылық, іскерлік қырларымен де дараланады. Оның негізгі мамандығы – экономист-менеджер. Әкесі дүниеден өткелі бері үш інісінің қамқоршысы әрі тірегі. Келіншегі Гауһар болса, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. Өздерінің Жанболсын есімді сүп-сүйкімді ұлдары бар.

(Соңы келесі санда) Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 ж.

2015 - ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫ АССАМБЛЕЯСЫНЫҢ ЖЫЛЫ

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Роза Кан:

«Қазақ жігітіне қосқан тағдырыма ризамын» Қазақ елі көп ұлтты мемлекет. Барлық ұлт өкілдері бір шаңырақтың астында тату-тәтті, бақытты ғұмыр кешіп жатыр. Бүгін өзімен сұхбаттасып отырған, мемлекеттік тілде еркін сөйлейтін Роза Александровна Кан — кәріс қызы. Бірақ, Шығыс халқының перзенті болғандықтан ба, оның кескін-келбеті кәдімгі өзіміздің ұлтымыздың аруларынан аумайды. Салт-дәстүрімізге де өте жетік. Дидарынан инабаттылықтың, мейірімділіктің нышаны айқын сезіледі. Ұлтымыздың бір азаматымен тағдырын қосқан ардақты жанмен әңгімемізде өзгелерге тәлім-тағылым болатындай талай жайлар, жан-дүние сұлулығы, өзара сыйластық, ұрпақ жалғастығы баяндалады.

Талдықорған өңірінің тумасы

- Роза Александрқызы, өзіңізді біршама уақыттан бері жақсы білемін. Бір қазақтың шаңырағының ырысын арттырып, берекесін келтіріп отырсыз. Мақтағаным емес, әрбір ұлттың қызы өзіңіздей іскер, қайырымды әрі жібектей мінезді болса, ғанибет емес пе? Бүгінгі сыр-сұхбатымызды өзіңіздің туып өскен өңірден бастасақ? - «Жақсы сөз — жан семіртеді» дейді. Өзімді арнайы шақырып, сұхбат алып отырғаныңыз үшін алдын-ала алғысымды білдіремін. Өзім қазіргі Алматы облысына қарасты Үштөбе қаласында туып өстім. Кәдімгі еңбек сүйгіш кәрістің отбасында тәрбие алдым. М е н т у ы л ғ а н ө ң і рд е кәрістер жергілікті халықпен тонның ішкі бауындай араласып кеткен. Онда да ешкімді ұлт пен ұлысқа бөлмейді. Әкем Александр Кан ұзақ жылдар бойы қалалық статистика басқармасында бас экономист болып жұмыс істеді. Ол өте дарынды, жанұясының бақытын бәрінен де жоғары қоятын нағыз қарапайым отбасының иесі еді. Балажан болатын. Анамыз Анна Пак екеуінің сөзге келгенін көрген емеспін. Олардың барлық ықыласы бес перзентінің үстінде болды. Өзім үйдегі балалардың ең кенжесімін. Егіздің сыңарымын. Бауырым Рая бұл күндері менің кіндік қаным тамған киелі жер Үштөбеде тұрады. Әкем секілді есеп саласында жұмыс істейді. Үлкен ағам, екі әпкем және біз әке-шешеміздің қамқорлығының арқасында ештеңеден мұқтаждық көрмей өстік. -Иә, сіздің әрбір сөз саптасыңыздан жастай жақсы тәрбие алғандығыңыз көрініп тұр. Оқушы Роза кезінде қандай бойжеткен болды, мектепте қалай оқыды? Сол Үштөбедегі орта мектепті аяқтадым. Содан бері де арада жарты ғасырға жуық мерзім өте шығыпты. Қолыма өзге құрбыларым секілді кәмелеттік аттестат алған соң бір жыл жергілікті тігін фабрикасында тігінші болып жұмыс істедім. Бұл кезең менің өмірді тануыма, еңбектің наны қандай болатындығын сезінуіме игі әсерін тигізді. Содан кейін Сәкен Сейфуллин атындағы бұрынғы Целиноград мемлекеттік педагогикалық институтының математика факультетіне студент болып қабылдандым. Әрине, ондағы бес жылдың маған қай жағынан болсын бергені мол. Жалпы, мектепте де, институтта да алдынғы қатарлы студенттердің бірі болдым.

Сабақты да жақсы оқыдым, қоғамдық жұмыстарға да белсене қатыстым. Жоғары білім жайлы диплом алған соң Қызылорда шаһарында балабақшада тәрбиеші болып жұмыс істедім. Он жылдан кейін Кентау қаласындағы мүгедек балаларға арналған орталықта әдіскерлік қызмет атқардым. Уақыт өте Қызылорда қаласындағы орта мектепте психолог секілді жауапкершілігі мол салада да аянбай еңбек еттім. Осы аралықта негізгі жұмысымнан қол үзбей жүріп, Көкшетау мемлекеттік университетін сырттай бітірдім. 2009 жылы отағасының қызмет жағдайына байланысты ауасы кәусар, табиғаты көркем Қостанай шаһарына қоныс аудардық. Күйеуім Әбдімәулен Бәйешұлы облыс орталығындағы гуаманитарлық колледжде директор болса, мен осы білім ордасында кадрлар бөлімін басқарамын. Жоғары санатты оқытушы болғандықтан әлгі қызметіммен қатар студенттерге «Өзінөзі тану» пәнінен дәріс беремін. Бұл сабақ барысында дәрісханадағы жастарға ұлттық салт-дәстүріміз, әдет-ғұрып, жалпы, олардың ой-өрісін кеңейтуге байланысты танымдық жайларды олардың санасына сіңіруге тырысамын.

Біз студенттік шақта таныстық

- Сіз ғұмырлық серігіңіз Әбдімәулен ағамен қашан таныстыңыз? Жалпы, қазақ жігітіне тұрмысқа шыққаныңызға өкінбейсіз бе? - Адам баласына тек қана ізгілік тілейтін жазиралы жеріндей дархан мінезді қазақ шаңырағына келін болып түскеніме өз басым бақыттымын деп есептеймін. Шынымды айтсам, қазір отағасы Әбдімәуленсіз және ұрпақтарымсыз өмірімді көз алдыма елестете алмаймын. Бақытым да, барым да, байлығым да солар. Қазақ ұлты мен үшін қашан да өнеге. Күйеуіммен Целиноградтағы педагогикалық институтта оқып жүрген кезімде таныстым. Ол сол кезде осы жоғары оқу орнының жалпы техникалық пәндер факультетінде 2-ші курс студенті болатын. Мен дайындық курсында едім. Әбдімәулен өте зерек те ширақ, өз ортасының гүліне айналған бозбала еді. Айналасындағылардың бәрін де бірден үйіріп алатын. Институтта комсомол комитеті хатшысының орынбасары әрі жатақхананың коменданты секілді жұмыстарда да әбден шыңдалды. Сонымен қатар үздік оқығаны үшін Лениндік сти-

пендиант атанды. Осылайша ол іскерлігімен де, сабақты жоғары үлгірімімен де дараланды. Өз бетінше тірлік жасап, ата-анасына масыл болған жоқ. Оның үстіне ішке мәдениетінің байлығы да бірден сезіліп тұратын. Шынымды айтсам, осындай қасиеттері үшін оны қалай ұнатып қалғанымды білмей де қалдым. Ол менен алты жас үлкен-ді. Өткен жылдарда өзімді гүлдей аялады. Артық сөзге барған жоқ. Ештеңеден мұқтаждық та көрмедім. Туысқандарға қамқор, балаларына ардақты әке болды. Немерелері де өзін ерекше жақсы көреді. Жалпы, оны сыйламайтын кісі жоқ секілді. Біз 1974 жылы шаңырақ көтердік. Өтірік айтып не қыламын. Екеуміз отау көтерер алдында біздің отау құруымызға екі жақтағы туысқандар да ризашылықтарын білдіре қоймады. Бірақ, бізді қосқан мөлдір махаббат, бір-бірімізге деген ерекше сыйластық пен құрмет. Оның үстіне Әбдімәуленнің ағасы Абылақ аға өте зиялы, өмір көрген жан-ды. Екеуміздің арамыздағы жылы қарым-қатынасты, ыстық ықылас пен сезімді білген соң өзінің қамқор қолын созды. Өзі тұратын қалаға қызметке шақырды. Жылдар өте бәрі де өз орнына келді. Екі жақтағы құдалар да тіл табысты. Мен де мұсылман дінін қабылдап, күйеуімнің абыройын асқақтатуға тырыстым. Қазақтың ежелден келе жатқан салты бойынша атаенем және басқа да туысқандардың алдында иіліп сәлем салдым. Бұл кейбіреулер ойлайтындай, ескіліктің сарқын шағы емес, қайта сыйластықтың белгісі деп есептеймін. Шаңырағымның иесі, өзім пір тұтатын азаматым Әбдімәулен Қызылорда облысының Жаңақорған селосында туып өскен. Атам Бәйеш кезінде ұста болған, бесаспап кісі екен. Бірақ, маған осынау ерекше тұлғаны көру бақыты бұйырмады. Біз үйленбей жатып, бақилық болып кетіпті. Асыл енем Нұрсида үй шаруасындағы әйел-ді. Өте парасатты, жылы сөзімен кімнің болсын назарын өзіне аударатын адал жан-ды. Жалпы, бұл Бәйешевтер әулетінде жеті перзент тәрбиеленді. Енем марқұм қайтыс болар алдында маған ақ батасын берді. Қазақ тілін үйренуіме де септігін тигізді. Ол «Бес баламның әйелдерінің ішінде ең жақсы көретінім кәріс қызы, яғни сенсің, саған да қалқам, келешекте дәл өзіңдей келін бұйырсын» деген-ді. Ақ жаулықты анамыздың осы сөзі менің жүрегімде

мәңгілік сақталып қалды. - Баяндауыңызға қарағанда Әбдімәулен ағаның үлкен бауыры Абылақ пен оның жары Ұлбосын сіздің тағдырыңызда ерекше орын алған секілді. Сонан соң отағасының бір ағасы есімін әлем мойындаған көрнекті ғалым емес пе? Қазақ «Жақсының аты өшпейді» дейді. Мен үшін сондай аяулы да ардақты жандар жоғарыда әңгімеме өзек еткен Абылақ аға мен ол кісінің үйіндегі сүйікті жеңгеміз Ұлбосын. Кентау қаласында жүргенде олардың шапағатына бөлендік. Олар біздің отбасымыз

Бақытты жұп

Жастық шақ аяққа нық тұрып, өз-өзімізге келгенше үнемі қолдаумен болды. Тек жанға бататыны, бұл өзіміз үшін аса қымбат жандар қазір арамызда жоқ. Алайда әрқашан сағынышпен еске алып отырамыз. Сіз әлгінде өте орынды айттыңыз. Менің қайынағам Әбдуәли Бәйешев Қазақстан Ұлттық Ғылым академиясының академигі, химия ғылымдарының докторы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты. Ол кісінің зайыбы Ажар апамыз да көрнекті ғалым. Отағасына келесі жылы 70 жыл толғалы отыр.

Қазақ пен кәрістің дәстүрлері ұқсас

- Сіздің әңгімеңізден көп жайға қанықтым. Өзіңіз келін болып түскен қазақ пен перзенті болып табылатын кәріс халқының арасында ұқсастықтар да бар секілді. Осыны таратыңқырап айтып берсеңіз? Біз жалпы Шығыс халқының өкілдері емеспіз бе? Асыра айтқаным емес, бұл қос ұлттардың түрлері де бір-біріне өте ұқсас. Сонан соң, әсіресе қонақжайлылық, үлкенді сыйлау секілді дәстүрлері де өзгелерден дараланып тұрады емес пе? Әу баста Әбдімәулен екеумізді рухани жақындастырған да осындай жайлар секілді. Қазір қарап отырсақ, бір шаңырақтың астында ғұмыр кешіп келе жатқандығымызға да қырық жылдан асыпты. Екеуміз де бір-бірімізді айтқызбай түсінеміз. Былтыр 61, яғни мүшел жасқа толдым. Міне, осы кезде күйеуім ғана емес, өзім тәрбиелеп өсірген үш ұлымның да тарапынан үлкен құрметке бөлендім. Сол кезде төбем көкке жеткендей болды.

Олар менің қарсылығыма қарамастан мейрамханада қуанышымды атап өтті. Балаларым мен келіндерім маған жеңіл көлік сыйлады. Немерелерім өздерінің шынайы да, жүрек жарды тілектерін білдірді. Сол кезде өзімді жер бетіндегі ең бақытты ана сезіндім. Отағам осы басқосуда: «Егер жастық шағымыз қайта оралатын болса, өз басым тағы да Розаға ойланбастан үйленер едім» - деген сөзі мені қатты тебірендірді. - Отағасы Әбдімәулен Бәйешевтің ұйымдастырушылық қабілеті, араласатын адамдарға жанашырлық қырлары баршаға белгілі. Дегенмен де оны сізден артық ешкім де жақсы білмейді. Сондықтан кейбір көпшілікке беймағлұм тұстарына да тоқтала кетсеңі? - Өзім сүйіп, тағдырымды қосқан күйеуім жайлы айтарым өте көп. Оның бәрін осындай бір сыр-сұхбатта жан-жақты айтып беру де мүмкін емес. Дегенмен де өзіңіз сұрап отырған соң азды-көпті тоқталғаным да жөн шығар. Ол да Целиноград педагогикалық институтытын ойдағыдай тәмамдаған соң физика және еңбек пәнінің мұғалімі атанды. Өзінің талпынысының арқасында қазіргідей деңгейге жетті. Оның бәрі де әрине, ең алдымен өзінің еңбекқорлығы және жұртпен тіл табыса жұмыс істеуінің нақты нәтижесі дегенім дұрыс болар. Әбекең жоғары оқу орнынан кейін киелі Қызылорда қаласындағы нан өнімдері комбинаты партия ұйымының хатшысы болды. Содан кейін жастарға кәсіби маман беретін білім ордаларында басшылық қызмет атқарды. Оңтүстік Қазақстан облысы Кеңтау қалалық білім бөлімінің басшысы

ретінде де жергілікті халықтың сүйіспеншілігіне бөленді. Өз ісіне қашан да тыңдырымды, адам баласына қиянат жасау дегенді жаны сүймейтін бір сөзді, жауапкершілікті терең сезінетін ол осыдан алты жыл бұрын Қостанай гуманитарлық колледжіне директор болып тағайындалды. Содан бері де бұл білім ордасында талай игі өзгерістер орын алды. Өмірдегі тірегім де, ақылшым да болып келе жатқан күйеуім Әбекең спорт десе ішкен асын жерге қояды. Ол ауыр атлетикамен шұғылданды. Қазір де таңертең қалыптасқан әдеті бойынша жүгірумен айналысады. Осылайша перзенттеріне өнеге көрсетті. - Өзіңіз бір сөзіңізде бақытым да байлығым да ұрпақтарым деп қалдыңыз. Сол себепті олар жайлы да қысқаша айтудың орайы келген сияқты? - Иә, жұбайым Әбдімәулен екеуміз бұл дүниедегі ең басты құндылығымыз әрі асыл қазынамыз ұрпақтарымыз деп есептейміз. Отағасы жастайынан өзінің бойындағы еңбекқорлық секілді ең ізгі қасиеттерін балаларының бойына сіңіруге тырысты. Әрине, мен де оларды анасы ретінде ізгілікке, мейірімділікке, қайырымдылыққа баулыдым. Соның арқасы да болар, бәрі өмірден өз орындарын тапты. Тұңғышымыз Рүстем бұл күндері Қызылорда облыстық ауруханасында бөлімше меңгерушісі, білікті дәрігер. Оның құдай қосқан қосағы, яғни келініміз Гүлназ емханада медбике болып қызмет атқарады. Олардың Шерхан және Ралина есімді балалары көз қуанышымыз. Ортаншы ұлымыз Арман бүгінгі уақыт талабына сай кәсіпкерлікпен айналысады. Осы баламыз жастайынан қайырымды болып өсті. Ата-әжесінің басына көктас орнатты. Оның келіншегі Гүлшат облыстық экологиялық департаментте белді маман. Бұлардың жанұясындағы Айдос, Даниял, Айдындар отбасының бақытын шалқытып отыр. Кенжеміз Дастан осы әкесі басшылық ететін колледжде директордың орынбасары. Оның жары Әсем де осы білім ордасын тәмамдаған беделді маман. Олар бізбен бір шаңырақта тұрады. Дидар есімді немереміз әулиетіміздің берекесі мен бақыты. Әңгімелескен Оразалы ОТЫНБАЙҰЛЫ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 ж.

ТАҢШОЛПАН

9

Серік Шайман — елімізге белгілі қаламы қарымды қаламгер. Қазақстан Республикасының Құрметті журналисі. Ұзақ жылдар бойы қазақ баспасөзі мен телеарналарда жемісті қызмет атқарды. Оның осы кезге дейін екі-үш кітабы жарық көріп, оқырмандар тарапынан жоғары бағасын алды. Бүгін біз журналист-жазушының «Бағанәлі» аялдамасы көркем әңгімесін жұртшылық назарына ұсынып отырмыз. ешкім болмады. Ауыл жаппай күйрегенде бұлар майдан шебін тастап кеткен жауынгер сияқты, әркім әр жаққа кетіп, қаланы сағалайды. Ала дорба арқалады, базарға арбакеш болып тауар тасыды. Абайшылап айтқанда «есектің артын жуып, мал тапты». Осылай жемсебілдеп жүріп

таксистер үйездеген жылқыдай көлеңке сағалап, бірқатары карта ойнап отыр. Енді біреулері қысыр әңгіме соғып, өзді-өзі мәз болуда. Одағай, оқшау күлкі, мәнді-мәнсіз сөз тіркестері ағын судай тасқындап жатыр. – Білә, жаңа екінші подъемда бір ұрыны ұстап ал-

сұраймыз, – десті жиналған топ. «Полтарашка» – Бекмағамбеттің лақап аты. Бойының қысқалығына байланысты солай атаған. Бұрын қызмет істеген сауатты жігіт. Әр іске мұқият қарайды. Лицензиясын да, справкасын да күн ілгері алып алған пысық. Кісімен көп араласы жоқ, жеке

«Бағанәлі» аялдамасы (әңгіме)

Таң бозамықтанып шығыс жақтан ақ сүттей беймәлім сәуле жылыстап келеді. Ұйқыдағы үлкен қала әлі толық оянбаған. Әр жерде жұмысқа ерте баратындар қараңдайды. Автобус аялдамалары да бос, тәулік бойы жүре беретін бірлі-жарым таксистер ғана бар. Соның бірі – Талтақ. «Жібек жолы» кафесінің алдындағы өзінің тоғыз жылдан бері тұратын аялдамасында саптағы солдаттай қалшиып тұр. Екі көзі алыстан қарауытқан автобус бен аялдамадан өтіп жатқан бірді-екілі жүргіншіде. Көзін сүзіп, әр адамға еміне қарайды. Жүргінші машинаға отыруға емеурін білдірсе қып-қысқа қотан аяғы шолтаң етіп, екі қолы ербеңдеп, езуіне күлкі үйіріліп, машина есігін ашады. Ал адамдар бұрылмай тіке кетсе, қабағы қарс жабылып теріс айналады. Бұл көріністі ол күніне бәлен рет қайталайды, үйіне қас қарая бір-ақ оралады. Бар-жоғы қырық шақырымнан аспайтын «Навоый-2» өндіріс кешені мен «Арзамас» қаласының арасына Талтақ кемінде жеті немесе он рет барып қайтпаса ішкен асы бойына тарамайтындай күйге түскелі қашан. Өйткені, бұл жайдан-жай шапқылас емес, пайда беретін ақшасы бар жүріс. Әр барып қайтқан сайын Талтақ жолаушылардан үш мың теңге ақы алады. Оның көмейін тесетін де осы. Кейде адам аз болып, табысы олқы түсіп қалса, төңбекшіп төсегінде ұйықтай алмай шығады. Соған қарамастан Талтақтың алаңғасар, жаңғалақтығы да жоқ емес. Астындағы су жаңа сүліктей қара «Аудиді» тапа-тал түсте ағашқа соғып, бір көзін ағызып жіберді. «Ойбой, мұның қалай?» десең «Күннің көзі жанарымды қарып түсті, байқамай қалдым» деп ыржияды. Жігіттер: «Апумен келген нәрсе үпумен кетеді, Талтақтың бұған түгі де қисаймайды, жинаған ақшасы жетеді, тағы да жаңа машина

алады» – дейді. Таңғы сағат алты мен сегіздің аралығында басқа тасымалшылар да мұнда келіп үлгіреді. Бұл адамдардың ең көп жүретін кезеңі, жұмысқа баратындар, студенттер, базар сатармандары ағылып жатады. Негізгі таксистердің қалыптасқан кезегі бар. Олар ың-шыңсыз жүре береді. Бар пәле «окошка» деп аталатын қосалқы топ пен одан кейін жүретіндерден шығады. Бірінбірін көре алмай қалу, тәжікелесу, боқтасу, жолаушыларға таласу солардың арасында болады. Ондайда не айтылмайды дейсің. Орыстың небір өткір сөздері де, қазақтың «әкеңнің аузынан» басталып, сұқсыр сұмырай сияқты сөз тіркестері қарша борайды. Мұндайда олардың лақап аттары айналымға кіреді. Олар «Суслик», «Шакал», «Шрек», «Кірсабын», «Полтарашка» сияқты болып келеді. Әсіресе мұны көп айтатын Қожабек. Ол белдеуіне аңдардың суретін салған шағын Газелмен жүреді. Содан да оны былайғы жұрт «Кинг-Конг» деп атайды. Ол осы атауға лайық соқталдай атанжілік жігіт. Бұрын кеңшарда «К-700» тракторын жүргізіпті. Оның айтуынша ауылда істейтін жұмыс жоқ. Жерді де, жайылымды да ақшалылар қылдай бөліп алған. Жігіттерге жұмысты істетеді де, дұрыс еңбекақы төлемейді. «Атақты Брозиновыңның холдингінде де жұмыс істеп көрдім. Үш ай бойы сөлімді сығып алып, қолыма қарабақыр ұстатты да «кет» деп бөксемнен бір тепті», – дейді Қожабек. Бұл енді байшікештердің үйреншікті тәсілі көрінеді. Жұмыс іздеген адам көп, бірін алады, бірін шығарады. Ақиқатында Қожабек әзілқой, ақкөңіл жігіт. Небір сан түрлі анекдоттарды айтатын да сол. Талтақпен екеуінің машина қоятын гараждары бірге, бір көшеде. – Бір күні, – дейді Қожабек көп айта беретін әзілдерінің

бірінде. –Кешке қарай машинамды қойып, үйге қайтып келе жатсам Талтақ әйелімен екеуі шелекке от жағып, ылғи көгеріп кеткен екі жүз теңгеліктерді кептіріп отыр. Ол шықбермес Шығайбай ғой, екі жүз теңгелікті ақша деп есептемейді, оны үйге апармай гаражда сақтайды. Гараждың аты гараж, қанша дегенмен көктемде ылғал тартпай тұрмайды. Содан пәлен жыл бойы жинаған Талтақтың екі жүз теңгеліктері дым тартып, көгере бастапты. Бұл тіпті қисынын келтіріп айтқан әзіл болғанның өзінде Талтақтың қандай адам екендігін жақсы білетін өзге тасымалшылар бұған сенеді. Талтақтың өзі тойса да көзі тоймайтынын біледі. «Ол ауру, ол ақшаға құныққан, ақшадан басқа ештеңені көрмейді» десіп әңгіме қылады. Әйтсе де таңның атысы, күннің батысы демей осы аялдаманы күзеткен өздерінің де мынау дүние әлемнің рухани тіршілігінен алшақтап бара жатқандығын сезбейді. Материалдық игілік ұйығы, қу дүние құмарлығы бұларды да өз тереңіне тартып бара жатқандығын бағамдамайды. Оның үстіне көпшілігінің мойнында кредит (несие) деген аждаһа бар. Ай сайын алақан жайып, келіп тұрады. Уақытылы төлемесең онсыз да қымбат өсіммен ақша берген банк пения салады. Сондайда тасымалшылардың өмір жайлы, өзі туралы ойлауға уақыты жоқ. Газет-жорнал, кітап оқу деген мүлде ұмытылған. Олардың бірқатарында өмірде болып жатқан, тіпті игілікті нәрсенің өзіне күмәнмен қарау сезімі қалыптасқан. Бүкіл қоғам жең ұшынан жалғасу мен жемқорлықтан тұратын сияқты. Жоғары билікке сенбейді, халық өзін-өзі асырап отыр: бірі – киіндіреді, бірі – тамақтандырады, бірі – жүріс-тұрыс қажетін өтейді деп есептейді. Олай дейтін себебі кешегі тоқсаныншы жылдардағы құлдырау кезінде бұларға қол ұшын берген

мынау аялдаманы ашты. Әрине, бұл аялдаманы ашу ә дегенде оңайға түскен жоқ. Өндірісті «Арзамас» қаласында жеті атасынан бері өмір сүріп келе жатқандай сезінетін өзге ұлт өкілдері бұларды менсінбей «сендер оралмансыңдар, сендердің орындарың ауыл» десіп баққан. Содан барып ауылдықтар мен қалалықтардың арасында бас жарылып, көз шықпады демесең, бет көгеріп, мұрын қанаған күндер де болған. Дегенмен, ауыл жігіттері табандылық пен ерік-жігер тегеурінділігін танытып, аялдаманың тізгінін өз қолдарында ұстап қалған. Одан бері талай уақыт өтті. Бір кезде малшы, механизатор, жүргізуші сияқты ауыр жұмыс істеп, қиындықта әбден шыңдалған ауыл жігіттері қазір қала өмірінің қыр-сырын меңгеріп, өмір ағымына бейімделіп алған. Сақинаның тасындай «ә десең, мә» деп тұрған, нарыққа бейімделген жылдам қазаққа айналған. Көпшілігі бұрынғы ескі машиналарын жаңалап, шетелдік көлік мінген. Қазір олардың ұзын саны қырыққа жетіп қалады. Олар тынымсыз жұмыс істеп, жолаушыларға сапалы қызмет көрсетіп жүр. Жол жүрушілерге ыңғайлы, кезекке тұрмайды, әлеңкедей жалтақтаған тасымалшылар лезде әкетеді, барар жеріне тез жеткізеді. Содан да «Бағанәлі» аялдамасын қаладағы тұрғындар жақсы біледі. Олардың қызметіне ризашылықпен қарайды. Аялдаманың «Бағанәлі» аталуын да бұл іскер топ өздерінше шешкен. Ол – Бағдат, Ғалымжан, Әлібек деген үш жігіттің қысқартып алған есімі деседі білетіндер. Ал, бұл игі істі бастаушы Амандық көрінеді. Шаңқай түс мезгілі, көлеңке қысқарып, тас төбеге көтерілген күн лебі ыстық пештің отындай үрлеп тұр. Қаз-қатар тізілген машиналардың есік-терезесін шалқайтып ашып тастаған

дым. Понимаешь, үш адамды отырғызып алыпты, – деп бадырақ көз, қатқан қара жігіт екілене сөйледі. Мұның шын аты Сейілбек, бірақ жұрт оны «шакал» дейді, кейде бригадир дегенді де қосып қояды. – Содан не болды? – деді топтың арасынан біреу оны құптай сөйлеп. – Не болушы еді, адамдарды өзім отырғызып алдым. –Дұрыс жасағансың, әйтпесе жолаушылар жаман үйреніп кетеді. Таксиге осы біздің аялдамадан отырып дағдыланғаны жөн, – деді жалпақ бет мұрты едірейген Әбіқай сөзге араласып. Сібірдегі чукшалардың тұмсығы қап-қара, бетінде қара дағы бар, өзі әппақ иті сияқты адамға еміне қарап, бірді-бірге ұтыстырып, сөз тасып, жақсы атты көрінгісі келіп жүретін Марат деген жігіт жылан шағып алғандай баж ете түсті. – Сұмдық болатын болды, сұмдық! Жұрт елең етіп оған қарады. – Сұмдық, – деді ол тағы да маңғаздана сөйлеп. Сұмдық! – Не сұмдық, не болды? Малтаңды езбей тезірек айтсаңшы, – десті жиналған топ. – Бала отыратын кресло сатып алатын болдық, лицензия керек, медсправка, страховка, – деп енді ол әр саусағын бүге сөйледі. – Ой, пәлі-ай, – деді біреу оны кекетіп, үкіметтің мәжілісіне қатынасып қайтқандай сұңқылдауын қарашы. – Оллаһи-биллаһи, радиодан естідім, – деді Марат ақтала сөйлеп. – Оттапсың! – Енді не, біз балалы әйелді отырғызу үшін кресло сатып аламыз ба? – Ал, оның екі-үш баласы болса ше? – деді біреу. Жиналған жұрт мына тосын хабарға сене алмай ду-ду етті. Сөйткенше болмай манағы әзірде «Арзамасқа» кеткен Бекмағамбет деген таксис те келіп жетті. – Әне, «Полтарашка» келді, сол анығын біледі, содан

дара жүретін адам. Мараттың сандырағын ол растап шықты. «Парламент өз бетінше адам таситын таксистердің жүрісін реттейтін заң қабылдағалы жатыр», – деді ол. – Е, МАИ қызметкерлеріне майшелпек болды десеңші, – деді біреу. – Рас, рас, – десті таксистер шу-шу етіп, – бұрын алақан жайса, енді желкеңді қияды. Бұрынғыдай үш-төрт мың теңгемен құтылмайсың. – Қайда барсаң «Қорқыттың көрі», ауылдан келіп, әзер дегенде есімізді жиғандай болып едік. Өзіміз жұмыс тауып, өз күнімізді өзіміз көре бастап едік. Үкімет бізге оны да көпсінді ме? Енді налогпен сықпақ болған ғой. Бізбен қай жыртығын жамайды. Анау түйені түгімен жұтқан алпауыттардан неге алмайды? – деп Сәрсенбай деген мосқалдау кісі күйініп сөйледі. – Алады саған, атаңның басы. Олар ым-жымы бір, ордалы жылан емес пе? Коррупция кімде? Соларда, қара халықта не бар! Отырмыз ғой міне, кепкен бұлақтың үстінде, – десті таксистер шыжбыж болып. – Әй, жігіттер, – деді Әбіл деген орта жастағы тағы бір таксист, – ауызды қу шөппен сүрте бергенді қояйық та. Тәуелсіз ел болғалы небір ғажайып істер жүзеге асты емес пе? Соған шүкіршілік ету керек қой. «Заңға бағынған адам – құл болмайды», – деп Бауыржан атаң айтқан. Үкімет салығын салса, салсын оны өтеу кім-кімнің де парызы. Бұған ешкім дау айта алмай тосылып қалғандай болды. Қарсылар да, құптаушылар да үнсіз. Аялдама басы бүгінгі өмірдің кішірейтілген бөлшегі сияқты. Күн сайын сан түрлі әңгіме айтылады. Неше түрлі пікір, ұсыныс түседі. Біреу өміріне, турасына риза, енді біреу керісінше... Серік ШАЙМАН.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 29 қыркүйек 2015 ж.

ТАНЫМ

Қарасаздың дарынды перзенті Актриса Мөлдір Тағаева жөнінде Әке сыйлаған қасиетті домбыра Облыстық қазақ театрындағы өзін сахна өнерінде көрсеткен жас дарындардың ішінде Мөлдір Асылқызы Тағаеваның шыққан биігі кейінгілерге өнеге. Әншейінде көп ашыла бермейтін ұлтымыздың аяулы қызы сахнаға жарқырап шыға келгенде образға кіріп кететіні соншалықты, оны мүлдем танымай қаласыз. Бұл оның кәсібіне деген адалдығынан, бойындағы табиғи дарындылығынан да болар. Дарын демекші, ол ұлтымыздың ұлы ақыны Мұқағали Мақатаев туып өскен Алматы облысы қазіргі Райымбек ауданына қарасты Қарасаз деп аталатын елді мекенде дүниеге келді. Әдебиетімізде өшпес ізін қалдырған көрнекті тұлға Мұқағали ағамыз кейіпкеріміздің әкесіне жақын туысқан болып келеді. Мөлдірдің анасының әңгімесіне қарағанда, сонау бір жылдары біртуар ақын бұлардың қасиетті қара шаңырағында талай қонақ болып, өзінің ұлағатты сөздерімен жұртшылықтың жадында қалыпты. Біздің Мөлдір жоғарыда аталған Қарасазда 1989 жылы мамыр айында туылып, Тағаевтар әулетінің ырыс-берекесін арттыра түсті. Осы жердегі мектептің табалдырығын аттап,

келешек өнер адамы болатындығына көз жеткізгендей еді. Елгезек те табанды қызының өнерге деген шексіз іңкәрлігін анасы Әсемхан да ерте байқады. Талантты актрисаның киелі сахнаға келуіне, бір жағы, осынау қымбатты жанның да белгілі дәрежеде ықпалы тиген секілді. Себебі оның өзі де жас кезінде өнер саласының маманы болуды армандайтын. Тіпті Алматыдағы Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияға оқуға қабылданғанымен, кейін белгілі бір себептерге байланысты басқа мамандықты таңдады. Бұл күндері 67 жастағы замандасымыз жоғарыда аталған қалада ұлы Абиір, келіні Лаура, қызы Әйгерімдермен бір үйде ғұмыр кешіп жатыр. Қостанайдағы Мөлдіріне әрдайым тілекші болып отырады. Мұқағали Мақатаев атындағы домбыра үйірмесіне қатысты. Шаңырақтың иесі, Асыл ағамыз Мөлдір қарындасымыз үш жасқа толған кезінде қайтыс болыпты. Ол бәлкім, сүйікті перзентінің келешекте өнер саңлағы болатындығын алдын-ала білді ме екен, өзі дүниеден өтпес бұрын домбыра жасатып беріпті. Кішкентайынан ән мен күй десе, елеңдеп тұратын қыз бала осы домбыраны қадірлеп, оны қолынан тастамай шертіп өсті. Әлгі аталған домбыра үйірмесіне қатысып, ұлттық аспа-

бымызды меңгерді. 1996 жылы бұлардың отбасы Алматы қаласына қоныс аударды. Үлкен шаһарға келген соң да талапты Мөлдір өзінің жалпы мәдениетке деген ынтызарлығын танытты. Осындағы орта мектептегі драмалық үйірменің белді мүшесі болды. Білім ордасындағы ұстаздары мен тәлімгерлерінің сеніміне ие болып, талай мәдени шаралардың жоғары деңгейде өтуіне атсалысты. Кештерді жүргізу секілді қырларын да барынша көрсетті. Сол кездің өзінде мектептегілер мұның

Өнерлі өрге жүзер Мөлдірдің анасы Әсемхан зейнеткерлікке шыққанға дейін отағасымен бірге сауда саласында қызмет атқарды. Бірақ ешқашанда өзінің бойындағы әншілік өнерін тастаған емес. Өз ортасында қимас жандардың қолқалауы бойынша той -думанда әнді нәшіне келтіріп орындайтын. Ұлтымыздың жаны сұлу, жайсаң қызы кезінде өзі жете алмаған биігіне перзенті Мөлдірдің көтерілуін қалады. Сон-

дықтан да оған жастайынан ән үйретіп, өнер саласының нағыз шебері болуына дер кезінде бағыт-бағдар берді. Өзінің қолдан келген көмегін аямады. Бір үйде бес бала өсті. Сахна өнерінің шебері Мөлдір қызымыз - отбасында тәрбиеленген балалардың сүт кенжесі. Соған қарамастан ол тым еркелікке салынған жоқ. Сабағын да жақсы оқыды. Ата-анасының да бір сөзін екі етпей, қажет кезінде қолғанат бола білді. Алматы шаһарындағы орта мектепті аяқтаған соң, ол қазіргі Темірбек Жүргенов атындағы ұлттық өнер академиясының колледжіндегі музыкалық драма факультетіне шәкірт болып қабылданды. Мұның табиғи дарынын сезген тәлімгерлері де қазақ еліне танымал тұлғалар еді. Солардың бірі Есім Сегізбаев ағамыз мұны актерлік өнерге баулыды. Бір топта он бір студент оқыды. Бәрі де бұл күндері бір үйің балаларындай сыйласады. Мәселен, «Алашұлы» тобындағы әнші Мақсат Рахмет, кинода көпке танылып қалған Мерей Маханов, Ғабит Мүсірепов атындағы балалар мен жасөспірімдер театрының актері Әсет Есжандар - Мөлдірдің кешегі курстастары. Осы сырлас, мақсат-мүдделері бір достары да шетінен мықты. Өзін үш жыл сахнаға баулыған Есім ағасы мұны Ілияс Омаров атындағы Қостанай облыстық қазақ драма театры-

на баруға кеңес берді. Міне, содан бері де жеті жыл сынаптай сырғып өтті. Бұл кезең нағыз шығармашылық ізденіске толы болды. Осы киелі шаңырақта бірқатар басты рөлдерді сомдады. Олардың арасында У.Шекспирдің «Гамлетінде» Офелияның, Вампиловтың «Метранпажында» Викторияның, «Күшік күйеуде» Алмушканың, Рэй Кунидің «№13-інде» Джейннің образдары сәтті шығып, көрермендер тарапынан өзінің лайықты бағасын алды. Нағыз дарынды актер үшін рөлдің үлкен-кішісі жоқ. Сондықтан көркемдік жетекшісі сенім артқан барлық образдарды шынайы шығаруға барын салды. Ол театр басшысы Нұрлан Ерекешев, бас режиссер Ерсайын Төлеубайдың жас актерлерге деген қамқорлығына ерекше тоқталды. Сонымен қатар кәсіби актриса осындағы барлық аға буын сахна шеберлерінен өткен жылдарда көп үйреніп, көп жайды көңілге түйгенін баяндады. Мөлдір Тағаеваның алдағы арманы да асқақ. Ол болашақта да актерлік мамандығын шыңдай түсіп, киноға да түскісі келеді. Жалпы, сахна саңлағы болу үшін бұл кәсіп иесі жан-жақтылықты, терең білімді, өз елінің тарихын, мәдениетін, салт-дәстүрін жетік білуі қажет екендігін де жас актерлердің есіне салуды ұмытпайды.

БІЛГЕНГЕ - МАРЖАН

Қазақ халқының салт-дәстүрлері Құмалақ салу Халық тәжірибесінде құмалақ салу арқылы болашақты болжау ғұрпы бар. Құмалақ құрма дәнінен, өрік сүйегінен, тіпті болмаса қойдың құмалағынан жасалып, саны 41 болады. Басқа заттардан жасалған құмалақ (мысалы, ешкі құмалағы) «сөйлемейді». Құмалақ салудың құпия сыры өте көп. Оның тарту (ашу) ережесі, өзіндік атау, терминдері, реттері бар. Ең алдымен таза матаға, күн батпай, темір-терсектен алыстау жерге бетті батысқа қаратып отырып тартады. Ол үшін 41 құмалақты «ақ сөйле» деп әбден араластырып мата ортасына үйеді, үйіндіні бір-бірімен шамалас үш бөлікке бөліп алып, оң жақтағы бірінші бөлікті төрт-төрттен ажыратады, ал қалған қалдықты «шекеге» («оң иыққа») қояды. Адамның дене мүшесін меңзеген секілді құмалақ қалдығы қойылатын тоғыз нүкте бар. Ол нүктелер үш-үштен үш қатарға орналасқан. Әр нүктеге неше қалдық құмалақ қойылуына байланысты оның жорылуы да алуан мазмұнда болады. Осылайша ортаңғы, одан кейін сол жақтағы шеткі бөлік төртке ажыратылып, әрқайсы-

сынан қалған қалдық ортаңғы және сол жақтағы шеткі нүктеге орналастырылады. Ортаңғы, одан кейін төменгі қатар нүктелеріне құмалақ қалдығын қою осы тәртіппен жүзеге асырылады. Әр қатарға құмалақ қояр алдында ортаға үю, үшке бөліп алу, төрттен ажырату қайталанып отырады. Тартқан кезде құмалақтың түсуіне қарай «ашпас әліп», «жеті әліп» деген бірден жорылатын тұсы да бар. «Маңдайы ашық», «босаға берік», «албарлы», «күпті», «құйысқаны көтеріліп тұр» деген сияқты қалдық құмалақ санына қарай жорыла береді. Ең соңында 9 нүктеге бөлгеннен артылған құмалақты үш-үштен бөлгенде тақ сан шықса – оны «сүйінші», ал жұп сан шықса «жеті нан құдайы» дейді.

Құн Ұрыс, төбелесте, барымта – кісі өлімі болған жағдайда айыпкерлер жағы құн төлеуге тиіс. Мұндайда екі жақтан ақсақалдар шығып дауды қарап, қандай мөлшерде құн төлейтінін шешеді. Егер даугер жағы «қанға – қан» дегеннен (өлімге-өлім) бас тартып, «құнға» келіссе оның шартын, уақытын белгілейді. Әз Тәуке жасаған «Жеті жарғы»

заңы бойынша ер адамның құны 100 жылқы не 50 түйе немесе 1000 қой, әйелдің құны оның жартысына тең. Таяқтан түсік тастаған әйелге бір ат немесе бір түйе, біреудің бас бармағын сындырған адам 100 қой құн төлейді. Күйеуін өлтірген әйел өлім жазасына кесіледі. Егер күйеуінің туыстары кешірім жасамаса құн төлеп құтыла алмайды. Сонымен бірге «Жеті жарғы» бабында «өнер құны», «сүйек құны» деп аталатын тағы екі жосық бар. Ұлы билер заманында, яғни 17 ғасырда Әлі сұлтанның ақылсыз баласы біреудің ақын әрі сұлу қызын азаптап өлтіреді. Құн сұраған елді Әлі сұлтан келеке етіп, қуып жібереді. Дауға Әйтеке би араласып, өлген қыздың өнер иесі екенін дәлелдеп, сол үшін – жарты құн, елдің намысына тиіп, дөрекі сөз айтып сүйекке таңба салғаны үшін – тағы да жарты құн төлеткен. 18 ғасырда әйгілі Ұлбике Жанкелдіқызын күйеуі сіргелі Бойтан тентек ұрып өлтіргені үшін осы «өнер құнын» қосып, үш есе құн төлеген. Көтеш ақынды өлтіргендер де оған үш есе құн төлеуге мәжбүр болған. Бұрын білікті билер, дана ақсақалдар аталы сөзге, әділдік істерге, шариғат, имандылық заңына сүйене отырып кісі өлімі болған дау-жанжалдарда

құн төлеудің басқа бітім жолдарын да тапқан. Оның аты – жарқын. Ол жол тек есе алу, кек қайтару емес, екі елді татуластыру, біріктіру, дау-шарды ұмыттыру жолына да қызмет еткен. Мұндай жағдайда нар, түйе бастатқан тоғызбен бірге тұлымды қыз, айдарлы ұл беретін де болған. Немесе әлгі тоғыздарға лыпасыз қыз қосқан. Мұндай жағдайда тоғыздарды алған жақ оны осы елдің беделді азаматтары мен ақсақалдарының босағасына байлап кеткен. Бұл әрине, біліктілік пен сыйластықтың, татулықтың ақ жолы екенін екі жақ та шын түсініп, қабылдаған. Мұның арты шынайы бірлікке, құдалыққа жалғасқан. Ертедегі дау-шар, кісі өлімінде мұндай шешімдер жиі болғандығы үйсін Төле би, Қаз дауысты Қазыбек би тұсындағы тарихи әңгімелерде жиі кездеседі. «Ертең таң атысымен алты атаның ұлы Арғынға алты бие бастатқан тоғыз жібереді. «Жарқын» деген құн осы болады...» (Мәшһүр Жүсіп).

«Сабақ басы» Тілашар тойынан кейін бала сабаққа, яғни бұрынғыша медресеге, мектепке барады. Әр ата-ана молдаға өз балаларын аманаттайды.

«Молдеке, баламның сүйегі менікі, еті менікі» деп тапсырады. Бұл білім, тәрбие алу жолында қандай ауырлық, жұмыс болса да «істет, үйрет» деген сөз. «Сабақ басы» деп тиынтеңге мал ұсынады. Шындығында молданың тәртібі қатаң-дүре соғуға да, басқа да жаза қолдануға ерікті болған. Ондайда жазаланған баласы үшін молдаға ешқандай өкпе, реніш болмаған. Керісінше, әр ата-ана молданың (ұстаздың) талабын баласына сөзсіз орындауда, оған бағынуды талап еткен. Өткен ғасырларда билігі бар кісілер өз ауылдарына бір-бір молда немесе сауатты адамдар ұстап балаларын оқытқан. Ондай оқуларды «тіл сындыру» деп те атаған. Әрине, олар кезінде араб әрпімен және дінтану сабағымен бірге есеп, тіл тану, география және басқа пәндерді де оқытып, сауатын ашқан. Ауқатты адамдар жеке метеп те ашқан. Сондай мектеп ашқаны үшін Науан хазірет (Наурызбай Таласов), Бейіс молда, Шәймерден Қосшығұлов (бұл кісі 1906 жылы Ресей мемлекеттік Думасына депутат болған) тағы басқа адамдарды патша өкіметі қуғынға ұшыратқан. Ондағы мақсаттары, әрине, бағынышты халықтарды қараңғылықта, түнекте, білімсіздікте ұстау болатын.


Вторник, 29 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

ГРАФИК приема граждан по личным вопросам в аппарате акима города на IV квартал 2015 года

Қала әкімінің аппаратында 2015 жылғы IV тоқсанда жеке мәселелер бойынша азаматтарды қабылдау КЕСТЕСІ Лауазымы

Т.А.Ә. Жақыпов Б.Ш.

Әкім

Әкімнің орынбасары

Қабылдау күні

11

Қабылдау уақыты

Должность

Ф.И.О.

Дни приема

Жакупов Б.Ш.

7 қазан 21 қазан 4 қараша 18 қараша 2 желтоқсан 23 желтоқсан

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Аким

2 қазан 16 қазан 6 қараша 20 қараша 4 желтоқсан 18 желтоқсан

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Заместитель акима

Время приема

7 октября 21 октября 4 ноября 18 ноября 2 декабря 23 декабря

с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00

до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00

2 октября 16 октября 6 ноября 20 ноября 4 декабря 18 декабря

С 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00

Әкімнің орынбасары

Сәндібеков Қ.А.

9 қазан 23 қазан 13 қараша 27 қараша 11 желтоқсан 25 желтоқсан

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Заместитель акима

Сандибеков К.А.

9 октября 23 октября 13 ноября 27 ноября 11 декабря 25 декабря

с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00

Әкімнің орынбасары

Каркенов Р.Х.

13 қазан 27 қазан 10 қараша 24 қараша 8 желтоқсан 22 желтоқсан

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Заместитель акима

Каркенов Р.Х.

13 октября 27 октября 10 ноября 24 ноября 8 декабря 22 декабря

С 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00

Аппарат басшысы

Уразбаев Г.А.

2 қазан 6 қараша 4 желтоқсан

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Руководитель аппарата

Уразбаев Г.А.

2 октября 6 ноября 4 декабря

С 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00

Анықтама телефоны 57-57-65. Азаматтарды қабылдау Қостанай қ., Пушкин көш., 98 мекенжайында жүргізіледі.

Телефон для справок 57-57-65. Прием граждан проводится по адресу: г.Костанай, ул.Пушкина, 98.

План мероприятий, посвященных празднованию Международного Дня пожилых людей в городе Костанае № п/п 1 2 3 4 5 6

Мероприятие

Время проведения

Проведение чествования пожилых людей: 28.09 - 5.10 - в предприятиях и организациях; - по месту жительства Праздничное застолье с вручением инвалидной коляски и 30.09, 11.00. ходунков. Праздничная программа «Как молоды мы были!» 1.10, время уточнять по тел. 500-826. Бесплатный проезд для пенсионеров на маршрутах городско- 1.10. го общественного транспорта День открытых дверей в поликлиниках города 1.10. Посещение бань, парикмахерских 1.10.

Место проведения Предприятия и организации 11 микрорайонов города Центр независимой жизни «Преодоление», ул.Курганская, 5 Городская школа детского творчества В течение дня Поликлиники №1, №2, №3, №4 Список прилагается

В №75(2725) от 22 сентября 2015 года на 11-й стр. в решении Костанайского городского маслихата от 13 августа 2015 года №348 следует читать: көрсетілген шешімнің 2 - қосымшасында қазақ тіліндегі бүкіл мәтін бойынша «ставкалары», «ставкаларының» деген сөздер тиісінше «мөлшерлемелері», «мөлшерлемелерінің» деген сөздермен ауыстырылсын; в приложении 2 к указанному решению по всему тексту на казахском языке слова «ставкалары», «ставкаларының» заменить соответственно словами «мөлшерлемелері», «мөлшерлемелерінің». Утерян диплом на имя Абенова Аманжола Жанбырбаевича, выданный КазНГУ им.Аль-Фараби 30 июня 1993 г., серия ФВ №672387, регистрационный №1838. Считать недействительным.

График работы городских бань, парикмахерских и салонов красоты на День пожилых № п/п

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

«Бриз» «Визит» «Взгляд» «МИЛЕДИ» «Раиса» «ЭДЕМ» «ЛЮКС» «ИВА» «ШАРМ» «Для Тебя» «Силуэт-Сымбат»

Адрес Режим работы БАНИ ул.Гагарина, 78 1.10. ул.Чехова, 105 1.10., весь день ул.Каирбекова, 379а 1.10., с 15.00 - до 17.00. ул.Баймагамбетова, 6б 1.10., с 13.00. - до 18.00. ул.Ленинградская, 36 1.10., с 14.00. - до 18.00. Парикмахерские и салоны красоты ул.Кубеева, 23 Весь день ул.Баймагамбетова, 44 Весь день пр.Аль-Фараби, 93 Весь день 9 мкрн., д.3 Весь день ул.Победы, 60 Весь день пр.Аль-Фараби, 91-10 Весь день ул.Чкалова, 10-69 Весь день 8 мкрн., д.12, кв.46 Весь день ул.Чкалова, 7 Весь день ул.Пушкина, 54 Весь день ул.Баймагамбетова, 156 Весь день

12 13 14 15 16 17

«Парикмахерская №8» «Сулу» «Майами» «Etоile» «Инь-Янь» «Орхидея»

ул.Гоголя, 67 9 мкрн., д.14 ул.Гоголя, 67 ул.Майлина, 41 ул.В.-Интернационалистов, 2 ул.Баймагамбетова, 8

1 2 3 4 5

Наименование Баня №6 ТОО «Самал» Баня «Олимп» КСК Баня «Олимп» Баня №4 Ленинградская

Весь день Весь день Весь день Весь день Весь день Весь день

Примечание 50% (400 тнг.) бесплатно бесплатно бесплатно 50% (400 тнг.) 50% 30% 20% 30% 800 тенге 800 тенге 700 тенге 800 тенге 50% 500 тенге 600 тенге, ветераны ВОВ - бесплатно 600 тенге 500 тенге 700 тенге 800 тенге 800 тенге 600 тенге

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ Адрес: пр. Аль-Фараби, 90

(1 этаж, левое крыло - рекламный отдел).

Тел. 8 (7142) 54-03-01

ПОДПИСКА

Тел. 8 (7142) 53-39-13 Коллектив детской музыкальной школы №1 г.Костаная выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу кончины ЗАРУБЫ Надежды Марковны

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной редактора 8 (7142) 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. И.о. гл. редактора: Оразалы Жаксанов.

Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Сергей Биркле. Тел. 54-37-58. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Валентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева, Ольга Горай (54-05-75).

Фотокорреспонденты: Олег Яблочкин, Александр Откин. Тел. 54-64-85. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Ольга Горай. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Виталий Клец, Индира Казиханова. Корректоры: Куляш Турубаева, Ирина Востротина. Тел. 54-69-71. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай,

gazeta@top-news.kz ул. Майлина, 2/3. Объем - 3 печатных листа. Тираж номера - 3091. Подписной индекс: К-315. Заказ №1456. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 29 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

КУЛЬТПРОСВЕТ

Вячеслав ЕРМАШ: «Каждый должен заниматься своим делом» Один из самых известных организаторов гастролей российских и зарубежных звезд в Костанае - продюсерский центр «Art’el”.

Его арт-директор Вячеслав Ермаш совсем недавно отметил свое 35-летие. О том, с каким багажом подошел к юбилею, он поделился с «НК». Музыкальная карьера артдиректора началась более 15 лет назад в его родном Лисаковске. Здесь Вячеслав долгое время был солистом популярной городской вокальной группы «Трек». Талантливые исполнители выступали не только на местных мероприятиях, но и ездили с гастролями по всей области. В 2000 году наряду с известными зарубежными певцами они принимали участие в международном джазовом фестивале, организованном в этом городе.

- Какое место сейчас музыка занимает в вашей жизни? - Безусловно, это дало большой толчок к той работе, которой я занимаюсь сейчас. Пока мы выступали на сцене, нам это очень нравилось, мы даже зарабатывали этим. Но в какой-то момент меня увлекла организаторская работа. Мне интереснее наблюдать из-за кулис, хотя из зрительного зала все выглядит гораздо красивее. В нашей работе чем сложнее подготовка того или иного проекта, тем больше чувства удовлетворения от полученного результата. Музыка сыграла большую роль в моей жизни. Но я все же придерживаюсь такого принципа,

что каждый должен заниматься только своим делом. Поэтому сейчас занимаюсь продюсерской деятельностью. Иногда, собираясь в компании с друзьями, я пою, но это все на любительском уровне. Чтобы петь профессионально, необходимо работать над собой, развивать вокал, ведь голос - это своего рода музыкальный инструмент, который нужно постоянно настраивать и совершенствовать. - Какой путь вы прошли, прежде чем создать продюсерский центр? - Мы начинали с моим другом Алексеем Чамбровичем, это было еще в Лисаковске. Зарегистрировано предприятие было в 2002 году. Вначале организовывали небольшие мероприятия, потом стали работать в Костанае. Выступали в «Рыцарском замке», я работал арт-директором. Колоссальный опыт по организации праздников я получил, работая в фирме «Стомед» там уровень был на порядок выше. Потом началась работа в филармонии. Сейчас наша основная цель - развиваться и идти вперед. Хочется сделать много больших проектов, которые пока невозможны по техническим причинам. Надеюсь, со временем эта проблема будет решена. Любое крупное шоу требует больших затрат на спецэффекты. Зрителю должно быть интересно. Здесь важно все - от декораций до светового оформления сцены. Но иногда мы не имеем материальной возможности обеспечить зрелищность в полной мере. - Какие жанры искусства сегодня наиболее популярны среди костанайцев? - На мой взгляд, популярно все. У каждого жанра есть свой зритель. Например, на оперу приходит одна аудитория, на балет - другая, на театральные спектакли - третья. Самое главное - суметь заинтересовать зрителя и заслужить его доверие. Поначалу это сложно, но в последние три года нам стали

доверять намного больше. Многие боятся, что купят билет, а концерт не состоится - встречаются и такие организаторы, которые в последний момент отменяют мероприятие. У нас такого не бывает. Конечно, полный зал собирается не всегда, но мы в любом случае выполняем свои обязательства перед публикой и перед артистами. Еще очень важно уметь угадать желание зрителей на данный момент. Например, в этом году в нашей области было большое количество концертов современных исполнителей. Поэтому привозить «попсу» бессмысленно - народ не пойдет. Большим спросом сейчас будут пользоваться спектакли, классические вокал и хореография и юмористический жанр. Мы всегда работаем со своей аудиторией и приглашаем тех артистов, которых она хочет видеть. - Расскажите, что изменилось в вашей жизни и работе за последний год? - Мы начали сотрудничество с новыми партнерами, клиентами, не потеряли связь со старыми. Большой плюс также в том, что все наши проекты состоялись. Судя по отзывам на нашем сайте, зрители остались до-

вольны всеми концертами это самое главное. - Есть ли идеи, которые не удалось осуществить? По каким причинам? - Мы хотели в Лисаковске организовать концерт именно тех звезд, которые вышли из этого города. Наталья Жуланова, Наталья Филиппова, Рустам Амиров и много других артистов, которые приезжали на международный джазовый фестиваль в 2000 году. Очень надеюсь, что когда-нибудь мы сможем реализовать этот проект. Возможно, даже без привязки к какому-либо празднику. Конечно, хочется сделать все на должном уровне. Привозить в Лисаковск тех звезд, которые приезжают на гастроли в Костанай, не получается из-за высоких цен на билеты - далеко не каждый лисаковчанин сможет себе это позволить. Но в областной центр на концерты приезжают не только из городов, но и из районов. - Какие проекты планируются на ближайшее будущее? - Сейчас мы начинаем вести переговоры с Гошей Куценко и Ириной Апексимовой по поводу спектакля «Скамейка» по одноименной пьесе драматурга Алек-

сандра Гельмана. У этой постановки очень хорошие отзывы и рецензии, надеемся, что костанайцам тоже придется по душе. Эта пьеса - трагикомичная история двух одиноких людей, мужчины и женщины, встретившихся однажды в парке на скамейке. Если все пройдет успешно, то мы планируем в конце октября - начале ноября привезти их. В декабре хотим осуществить гастроли театра Владимира Винокура во главе с ним в Костанае. Концерт Геннадия Ветрова показал, что такого жанра нам не хватает. Также в планах продолжить сотрудничество с фондом «Таланты мира» - опера тоже популярна среди наших горожан. Только с начала этого года агентство «Art’el» под руководством Вячеслава Ермаша подарило жителям города и области более 10 проектов. Среди них оперный концерт «Любимые мелодии кино», выступление группы «Инь-Ян» в Лисаковске и «Банд’Эрос» в Рудном, концерт Олега Газманова в день рождения Костаная и многое другое. Алина НАВРОЦКАЯ Фото предоставлено официальным сайтом artelcompany.kz

№77 (2777)  

Вторник, 29 сентября 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you