Page 1

Центр внимания. Дороги обходятся дорого.

К дате. Дан старт экспедиции «Ұлы дала елі». 3

4

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 22 сентября 2015 г. №75 (2775)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Бәрі де халық мүддесі үшін.

ПО ПОВОДУ

5

Талапты жетер мұратқа.

6

Ізгілік пен мейірімділік мейрамы.

Полиглот - звучит гордо Каждое третье воскресенье сентября в Казахстане жители страны отмечают День языков. В этот день представители этнокультурных объединений устраивают концерты, познавательные мероприятия. Делятся обычаями, традициями своего народа. Поощряют людей, знающих не родные им языки. В Костанае дети со школьной скамьи учат три языка: казахский, русский и английский. И для полиглотов этот день особенный.

Гимназия им. Горького одна из немногих школ, где ученики имеют возможность не только в совершенстве знать русский, казахский и английский языки, но и дополнительно освоить французский или немецкий. Посетив школу, корреспонденты «НК» познакомились с полиглотами, которые стремятся довести свои знания до совершенства. - На первые курсы по английскому языку меня записала мама, - рассказала одиннадцатиклассница Алина Агайдарова. - Она всегда

хотела владеть несколькими языками, но у нее не получилось. И вот теперь я воплотила ее мечту в жизнь. Я понимаю, что не могу прожить без английского. Еще я в совершенстве овладела казахским языком и теперь могу свободно общаться с родственниками. Ученица 11 «Б» Валерия Топоркова тоже в совершенстве знает казахский язык, владеет английским. Она участница олимпиад по государственному языку. Ее одноклассница Мария Шалдина также изучает казахский и английский языки и

является участницей олимпиад по русскому языку. Девушки отметили, что посвящают изучению языков один-два часа в день. А вот ученики 11 «В» класса Всеволод Депринда и Вероника Деккер владеют не только русским, казахским и английским языками, но и немецким. - Тяга к языкам у меня была с детства, - сказал Всеволод Депринда. - Я всегда считал, что успешный человек должен знать минимум 2-3 языка, и стремился к этому. Английский язык я начал изучать еще в детской

студии. В школе продолжил изучать английский и казахский. А с 5 класса можно было выбрать дополнительный язык. Я остановился на немецком. Так и стал изучать еще и немецкий. Сейчас я уже свободно говорю по-немецки с родственниками из Германии. А Вероника Деккер, чтобы усовершенствовать свой немецкий, посещала еще и специальные курсы, которые проводит немецкое этнокультурное объединение «Возрождение». (Окончание на 3-й стр.)

8

Мемлекетіміздің негізгі Заңы.

9


2

Вторник, 22 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ОФИЦИАЛЬНО

Вопрос-ответ По сообщению пресс-службы акима Костанайской области, Архимед Мухамбетов с 28 по 30 сентября планирует провести интернет-конференцию. Она будет посвящена реализации Послания Президента РК народу Казахстана «Нурлы жол - путь в будущее». Желающие задать вопросы будут иметь возможность с 28 по 30 сентября отправить их на официальный портал «электронного правительства» www.egov.kz Ольга ГОРАЙ

АКЦЕНТЫ

В погоне за качеством Новый аким Костанайской области намерен изменить подходы к реализации госпрограммы «Карта индустриализации». На своем первом аппаратном совещании в Костанае в качестве акима области Архимед Мухамбетов руководителям некоторых департаментов, управлений и организаций сразу дал четко понять, что методы работы придется резко пересмотреть. В первую очередь это касается агропромышленного комплекса, а точнее, инвестиционных проектов, которые реализуются в этой сфере. Ознакомившись с Картой индустриализации, новый аким пришел в недоумение: зачем в регионе понастроили столько мельниц и зерносушилок? - Если мы будем такие проекты реализовывать, то о какой инновационности можно говорить? О какой индустриализации? Такая работа никуда не годится. Карту индустриализации надо пересматривать! Гоняться не за количеством, а за качеством нужно, - заметил Архимед Мухамбетов. Раскритиковал Архимед Мухамбетов и деятельность СПК «Тобол». Он отметил, что корпорация не должна размениваться на мелкие проекты и уж тем более заниматься кредитованием малого бизнеса, а также социальными проектами. - СПК «Тобол» должна заниматься реализацией крупных градообразующих проектов, индустриализованных, с высокой добавленной стоимостью. Поэтому то, что вы запланировали на 2015-2017 гг., надо полностью пересмотреть. Эффекта нет от того, что вы за все время семь проектов прокредитовали. Это мышиная возня, если подвести итоги, - резюмировал Мухамбетов. Валентина МЕЛЕХОВА

ХОРОШАЯ НОВОСТЬ

В первый раз в новый класс В Костанае торжественно открыли СШ №15 с государственным языком обучения. Она была торжественно открыта с участием акима Костанайской области Архимеда Мухамбетова 19 сентября. А уже 21 сентября за новые парты сели 358 учеников с 1 по 9 классы и 53 воспитанника классов предшкольной подготовки. Расположена школа в Северозападном районе Костаная. Дети, проживающие на той окраине города, давно и с нетерпением ждали появления новой школы, так как были вынуждены добираться до школ на автобусах, и нередко с пересадками. На линейку дети пришли веселые, нарядные, с букетами цветов и в сопровождении родителей. Перед началом линейки чувствовалось волнение, особенно у учителей. Большая часть педагогического состава приехала из районов Костанайской области. - Я жила в Карабалыкском районе, - рассказала корреспонденту «НК» классный руководитель шестиклассников Аймкуль Жумабаева. - С новой школой связываю большие надежды и перспективы. Дети тоже были очень рады этому события. Например, ученик 6 класса Дархан Оралов раньше учился в СШ №8, до нее добирался на автобусе, а потом еще приходилось долго идти. Теперь в

НАЗНАЧЕНИЯ

ПРОГНОЗ

Уходим в минус? По сообщению синоптиков, в первой половине недели ожидается постепенное понижение температуры воздуха. Из-за прохождения холодных фронтов по территории региона прогнозируется неустойчивый характер погоды, местами пройдут дожди, усилится ветер. - С 21 по 27 сентября ночная температура воздуха будет колебаться от 5-10 градусов тепла до 3 градусов мороза. Днем столбик термометра покажет 15-20 градусов тепла, местами от +7 до +12 градусов, - говорит начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. Валерия ВАХНЕНКО

спубликанских научных соревнований школьники занимают 2 место. Также он отметил, что ученики Костаная в этом году по общеобразовательным предметам завоевали рекордное за всю историю олимпийского движения количество медалей: 5 золотых, 5 серебряных и 10 бронзовых, и пожелал ученикам и учителям удачи в новом учебном году. Чтобы отправить детей в добрый путь, в светлое будущее, перед ними расстелили «ак жол» - белую дорожку. Ученики прошли по ней и разошлись по своим классам. Акиму области показали школу изнутри. Мухамбетову продемонстрировали спортзал, пояснив, что обо-

рудование - сетки, щиты, ворота входили в проект. Также аким посетил компьютерный класс, столовую, актовый зал, библиотеку, кабинеты. В столовой глава региона заострил внимание на оборудовании с хорошим, как он заметил, трехлетним гарантийным сроком. Также отметил и то, что школа уникальна тем, что имеет блочно-модульную котельную. Затем аким посетил здание детского сада, где побывал в разных кабинетах. В этом году в СШ №15 будут учиться 358 учеников с 1 по 9 классы и 53 воспитанника КПП. А также 50 детей пойдут в детский сад. Ольга ГОРАЙ Фото автора

ПОВЕСТКА ДНЯ

Вверх по лестнице Бывший замакима Костанайской области возглавил СПК «Алматы». Мурат Дарибаев, который в последнее время курировал вопросы социального обеспечения, назначен председателем правления АО «НК «СПК «Алматы». Его представил коллективу в минувшую субботу аким южной столицы. Перед Дарибаевым поставлены задачи по привлечению инвестиций, созданию конкурентоспособных, экспортоориентированных производств на основе государственно-частного партнерства, эффективному управлению активами корпорации. Кроме того, вновь назначенному председателю правления необходимо внести новые концептуальные подходы по деятельности СПК с учетом сложившейся ситуации. Меж тем кто займет должность заместителя акима Костанайской области по социальным вопросам, пока не ясно. Это место остается вакантным. Мария БЕРЕЖНАЯ

школу он будет ходить пешком. Торжественную линейку открыл аким Костанайской области Архимед Мухамбетов. - Эта школа по-настоящему уникальна тем, что включает в себя детский сад, создавая, таким образом, единый образовательный комплекс обучения и воспитания детей с дошкольного возраста, - отметил Мухамбетов. - Учащиеся нашей области всегда демонстрировали высокие показатели в предметных олимпиадах, научных соревнованиях и различных конкурсах. Олимпийская сборная области является лучшей в республике по общеобразовательным предметам, а по результатам ре-

Снова в пролете По прогнозам СПК «Тобол», 100 млн тенге в виде долга крестьянских хозяйств уже не вернутся в инвестиционный портфель компании. Напомним, с 2011 года СПК «Тобол» выступает гарантом сельхозтоваропроизводителей перед АО «Продкорпорация» в рамках финансирования аграриев на проведение весенне-полевых работ. За

последние 5 лет социально-предпринимательской корпорацией предоставлено свыше 4 тыс. гарантий почти на 30 млрд тенге. На сегодняшний день попрежнему неисполненными остаются обязательства 104 КХ на общую сумму более 955 млн тенге. В связи с тем, что местные аграрии не вернули долг заемщику в установленный срок, платить по счетам пришлось СПК «То-

бол». Социально-предпринимательская корпорация, как гарант, была вынуждена исполнить обязательства 2012-2014 гг. на сумму 466 млн тенге. В результате эти деньги были отвлечены от основной инвестиционной деятельности компании. - К сожалению, по результатам проведенного мониторинга урожая текущего года предприятийдолжников имеется риск неисполнения обязательств

сельхозтоваропроизводителей перед СПК «Тобол» за 2012-2013 гг. Так как часть крестьянских хозяйств обанкротилась и уже не осуществляет никакой деятельности, а часть находится на грани банкротства по причине низкой урожайности в связи с неблагоприятными погодными условиями последних трех лет, - сообщил председатель правления АО «СПК «Тобол» Арман Алиев. - У нас, по предварительным данным, порядка 100 млн тенге вообще будут безвозвратными для СПК «Тобол». Чтобы подобная ситуация не повторялась впредь, решено рассмотреть вопрос по изменению подходов предоставления гарантий товаропроизводителям. А именно - в качестве страховки для СПК крестьяне должны предоставлять залоговое имущество. А нынешняя ситуация, по признанию Алиева, приводит к иждивенчеству. Аграрии, понимая, что даже в судебном порядке корпорация взыскать с них ничего не может, не спешат расплачиваться с долгами. Валентина МЕЛЕХОВА


Вторник, 22 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ЦЕНТР ВНИМАНИЯ

К СВЕДЕНИЮ

День без воды

Не любые дОроги дороги Ни шатко ни валко идет ремонт по ул. Мауленова - до 15 сентября здесь планировали полностью завершить ремонт дорожного полотна от кольца до ул. Дощанова. Подрядчики из ТОО «АБЗ+» еще в августе частично отремонтировали кольцевую развязку на пересечении улиц Мауленова, Уральской, Карбышева и частично ул. Мауленова в границах улиц Дощанова и Леонида Беды. На этом работы прекратились. Водители, «с ветерком» проехавшие отремонтированные участки улицы,

теперь с немалыми трудностями и нарушениями ПДД преодолевают многочисленные ямы и ухабы в районе городского налогового управления. - Мы работаем в пределах выделенных средств и по конкретным заявкам заказчика - отдела ЖКХ городского акимата, - говорит главный инженер ТОО «АБЗ+» Валерий Марьенко. - На ремонт этого участка заявка пока не поступала. На официальный запрос «НК» в ГУ «Отдел ЖКХ, пассажирского транспорта и автомобильных дорог» информацию подтвердили, объяснив, что связано это с недо-

Подготовка к отопительному сезону в Костанае ведется в штатном режиме. Об этом сообщила пресс-служба акима города. В связи с проведением плановых работ по реконструкции магистрального Московского водовода временно, с 5.00 часов утра до 22.00 часов 22 сентября, будет прекращена подача холодной воды потребителям в центральной части областного центра. Администрация ГКП «Костанай-Су» просит горожан произвести необходимый запас питьевой воды, так как подворный подвоз, как это было раньше, осуществляться не будет. Александр ФЕДОРОВ

АКТУАЛЬНО

статочным финансированием бюджетных программ. К концу декабря ремонт улицы бу-

дет завершен. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Александра ОТКИНА

КОММУНАЛКА

Не затягивать до «белых мух» На 95% готовы жилые дома Костаная к отопительному сезону. Этот показатель выше, чем на эту же дату прошлого года. - Надо отметить, что с каждым годом жильцы и руководители обслуживающих компаний более ответствен-

но относятся к подготовке внутридомового оборудования к эксплуатации в зимний период, - говорит главный специалист жилищной инспекции Акан Сейсенгалиев. - Сейчас жилищный фонд города составляет 1065 многоквартирных жилых домов. Из них 1016 полностью готовы в работе.

3

855 из этих домов обслуживают кооперативы собственников квартир. Хуже обстоят дела в так называемых бесхозяйных домах, оставшихся чаще всего без обслуживания управляющих компаний из-за хронической неплатежеспособности жильцов. А таких в Костанае - 210. 49 из них нуждаются в ремонте систем

горячего и холодного водоснабжения, внутридомовых систем. Согласно правилам, отопительный сезон в городе начнется при установившейся среднесуточной температуре наружного воздуха +8°С и ниже в течение 3 дней. Так что нужно поторопиться. Анатолий АМУРСКИЙ

Детей - в кресло! Костанайские полицейские штрафуют водителей за отсутствие детских автокресел. Более 30 нарушителей с 12 по 19 сентября привлечены к административной ответственности. По словам старшего инспектора управления административной полиции ДВД Костанайской области Юрия Панасенко, до этого времени сотрудники дорожной полиции вели с водителями разъяснительные беседы, объясняли непонятные моменты. - У владельцев машин, имеющих маленьких детей, было время, чтобы обзавестись автокреслами. Некоторые этого не сделали. А сумма по оплате данного нарушения существенная - 5 МРП, это около 10 тысяч тенге. Владельцы машин должны знать, что если ребенок весит больше 36 килограммов при росте 135 сантиметров, автокресло не нужно. Можно использовать адаптер или бустер, - пояснил инспектор. Напомним, с начала года в силу вступили обновленные Правила дорожного движения. Так, дети до 12 лет должны быть пристегнуты специальными удерживающими устройствами. Валерия ВАХНЕНКО

КРИМ-ИНФО ПО ПОВОДУ

ТРАДИЦИИ

Полиглот - звучит гордо (Окончание. Начало на 1-й стр.) - Мне нравится изучать языки, - говорит Вероника. Английский начала изучать еще в студии. В школе овладела им в совершенстве. Появился интерес к немецкому языку. В будущем я бы хотела еще овладеть и испанским языком. Каждый из учеников непременно связывает свое будущее с языками. Они планируют совершенство-

вать их и дальше. И пока есть возможность, освоить новые языки. Кстати, надо отметить, что в Костанае действуют шесть воскресных школ по изучению языков. В этих школах свои родные языки изучают евреи, немцы, украинцы, татары, поляки и армяне. И записаться к ним могут все желающие. Ольга ГОРАЙ Фото Александра ОТКИНА

По мусульманскому календарю Первый день Курбан айта, 24 сентября, в Казахстане объявлен выходным днем. Один из самых значимых мусульманских праздников Курбан айт приходится на 70 день после окончания поста Ораза. Первый день этого священного праздника, 24 сентября, согласно статье 96 Трудового кодекса РК, считается выходным днем. Далее 25 сентября, пятница,

- рабочий день. И затем 2627 сентября для тех работников, у кого пятидневка, вновь выходные дни. Один из основных обрядов в Курбан айт - жертвоприношение. Также в этот священный праздник паломники со всего мира совершают хадж в Мекку (Саудовская Аравия). Из Костаная в этом году в Мекку отправились 15 человек. Ольга ГОРАЙ

ПОДРОБНОСТИ

17 сентября авиакомпания Qazaq Air начала выполнять рейсы по маршруту «АлматыКостанай-Алматы». Первый рейс из Алматы прибыл в Костанай по расписанию и обратно в южную столицу отправился в 12:45. Как сообщил «НК» представитель АО «Международ-

ный аэропорт «Костанай» Александр Андреев, в Костанай из Алматы прибыли семь человек. Билеты до Алматы купили пять человек. - До конца сентября авиакомпания будет выполнять рейсы по маршруту «Алматы-Костанай-Алматы» по вторникам и четвергам, - пояснил Андреев. - В конце месяца авиакомпания может скорректировать расписание. На первом рейсе прилетели немного пассажиров,

но это, скорее всего, потому, что не все еще знают о новом рейсе. Напомним, у авиакомпании разработано три тарифа: промо-тариф, базовый и универсальный. На промо-тариф цена билета из Алматы в Костанай равна 15 500 тенге, из Костаная в Алматы - 16 200 тенге. Это невозвратный билет. Цена на базовый тариф из Алматы в Костанай - 17 500 тенге, из Костаная в Алматы - 18 200

В Костанае участились случаи угона автомобилей. С начала 2015 года в регионе зарегистрировано 320 угонов машин, из них по горячим следам раскрыто 18 преступлений. К примеру, за восемь месяцев 2014 года было угнано 215 машин, основную часть которых составили автомобили марки ВАЗ. По информации пресс-службы ДВД Костанайской области, также участились случаи краж из автомашин. С января по сентябрь 2015 года совершено 630 краж, за аналогичный период 2014 года - 389. - Сотрудники дорожной полиции в усиленном режиме проводят оперативно-профилактическое мероприятие «Угон», благодаря которому было выявлено 17 ранее не раскрытых угонов авто и возвращено владельцам 16 машин, находящихся в розыске. До сих пор остаются ненайденными 56 машин, - отметили в ведомстве. На сегодняшний день полицейскими задержаны 60 автоугонщиков, а также выявлены три преступные группы, занимающиеся угонами и автомобильными кражами. Виктория РОМАНОВА

ЖӘРМЕҢКЕ!

Старт авиарейсам дан Самолеты Qazaq Air будут два раза в неделю летать по маршруту «АлматыКостанай-Алматы».

«Железный конь» в опасности

тенге. Предусмотрены и варианты возврата билета. В этом случае цена возвратного билета на универсальный тариф из Алматы в Костанай - 30 000 тенге, а из Костаная в Алматы - 30 700 тенге. Рейсы выполняются на самолетах Bombardier Q400 на 78 посадочных мест. Рейс из Алматы по вторникам и четвергам отправляется в 9:05. Из Костаная в эти же дни в 12:45. Ольга ГОРАЙ

26 қыркүйек сағат 9.00-де Сити-орталықта, 8,9 шағынаудандар аралығында Арыстанбеков көшесінің бойында және КСК ауданында Текстильщиктер көшесінде («Жастар» бульварының кіре берісі) облыстың аудандары мен қалалары тауарөндірушілерінің қатысуымен «Алтын күз 2015» ірі көлемді ауылшаруашылық жәрмеңкесі өтеді. Қосымша ақпарат тел. 575-773.

ЯРМАРКА!

26 сентября в 9.00 на территории Сити-центра, по ул. Арыстанбекова между 8 и 9 мкрн и в районе КСК по ул. Текстильщиков (вход в бульвар «Жастар») состоится крупномасштабная сельскохозяйственная ярмарка «Алтын күз - 2015» с участием товаропроизводителей городов и районов области. Дополнительная информация по тел. 575-773.


4

Вторник, 22 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

К ДАТЕ

По следам истории

СИТУАЦИЯ

Не пройти, застрянешь в пути Жители окраин опасаются, что их дороги вновь превратятся в кашу.

20 сентября Костанайская область встретила участников республиканской историко-культурной экспедиции «Ұлы дала елі». Экспедиция, старт которой был дан Нурсултаном Назарбаевым 11 сентября, посвящена 550-летию Казахского ханства. Одной из главных задач, которая стоит перед ее участниками, - собрать материал, который ляжет в основу развития внутреннего туризма и приобщения казахстанцев к истории своей страны. В составе экспедиции – журналисты, ученые, краеведы, представители научно-экспертных групп Ассамблеи народа Казахстана. Наш регион принял эстафету от Северо-Казахстанской области в приграничном Узункольском районе. Здесь доктор исторических наук Нурбек Шаяхметов торжественно передал заведующей АНК Костанайского региона Гульвире Кудайкуловой книгу-дневник, куда участники записывают свои наблюдения, путевые заметки и пожелания. После чего делегаты прибыли в Костанай, где для них была подготовлена насыщенная экскурсионная программа. Первым делом гости возложили цветы к памятнику известного казахского поэта, ученого, тюрколога Ахмета Байтурсынова. Отсюда они отправились в областной историко-краеведческий музей, где посмотрели уникальные экспозиции костанайского храма истории. Еще одним памятным местом в маршруте гостей стал мавзолей казахского педагога-просветителя, писателя, фольклориста Ибрая Алтынсарина. О многих интересных фактах из жизни Ибрая участникам экспедиции рассказал профессор, кандидат философских наук, член научно-экспертной группы АНК Костанайской области Калкаман Жакып. На нынешней 23-й областной сессии АНК он выступил с инициативой разработать к будущему году региональный туристический тур по местам, связанным с рождением, становлением и общественной деятельностью нашего именитого земляка. 21 сентября к участникам экспедиции примкнули представители Костанайской области, которые отправятся на четыре дня по историческим местам Тургайского региона (Жангельдинский и Амангельдинский районы, г.Аркалык). А оттуда 24 сентября костанайцы поедут в село Улытау, где в свою очередь передадут эстафету экспедиции Карагандинской области. Финал масштабного мероприятия, как и его итоги, намечены на 9 октября в Таразе, куда съедутся представители из всех регионов Казахстана. Зульфия НАБИЕВА Фото автора

В языке – душа народа 18 сентября в Костанае в ДК «Мирас» прошло праздничное мероприятие, посвященное Дню языков народа Казахстана и 20-летию АНК. Открыл программу известный ансамбль «Костанайские зори» хороводом дружбы, где были показаны различные народные танцы. После на сцену вышел заместитель акима области Базыл Жакупов, который отметил, что День языков – событие большой идеологической значимости. - В нашем регионе более 700 детей некоренной национальности посещают учебные заведения с государственным языком обучения, - отметил Базыл Шаймуханович. – Хочется поблагодарить их родителей за активное участие в реализации языковой политики, за трепетное и уважительное отношение к государственному языку. Также на базе областного центра обучения языкам работают девять лингвистических центров от этнокультурных объединений региона, которые посещают более 200 человек. Одной из первых благодарственное письмо Базыл Жакупов вручил многодетной маме Татьяне Бай, приехавшей из п.Алтын Дала Костанайского района. - Все шестеро моих детей в совершенстве владеют казахским языком, - говорит Татьяна. – Мы с мужем отдали их в школу с госязыком специально, чтобы они могли изучить его досконально, ведь только зная язык в совершенстве, можно постичь всю его красоту и глубину. В числе почетных гостей на концерт были приглашены также представители этнокультурных объединений областного Дома Дружбы, каждый из которых, не умаляя достоинств своего родного языка, отмечал большую связующую и объединяющую роль казахского языка в дружбе народа Казахстана. Мадина РАМАЗАНОВА

Окраины областного центра и пригород постепенно осваиваются и расстраиваются. Так, в Северо-западном районе Костаная, в мкрн «Восточный» п. Затобольск, в п. Дружба переселенцам из глубинок и нуждающимся еще в 2007 году выделили первые участки под строительство. Обещали в кратчайшие сроки постепенно провести все необходимые коммуникации, благоустроить дороги. Но дела продвигаются медленно. Если со светом, водой, газом вопросы решились, то как добиться, чтобы появились дороги и стал ходить общественный транспорт, жители не знают. Наступает осень, и обитатели окраин вновь бьют во все колокола. Пока на улицах сухо, жители окраин вновь пытаются привлечь к себе внимание. Они боятся, что как только пойдут дожди, они останутся отрезанными от цивилизации. Северо-западный район начал застраиваться в 2007 году. Первые 20 домов там

В Северо-западном районе в этом году появился асфальт на улице, ведущей в новую школу чтобы положили асфальт на других улицах. Чтобы дети добирались до школы не в резиновых сапогах, а в нормальной обуви. Чтобы автомобилисты могли приезжать домой на машинах, а не бросать их там, где чисто. Мы

Большинство дорог в Северо-западном районе напоминают ямы и колдобины появились, когда в микрорайоне не было ни линий электропередач, ни газа, ни воды. Постепенно пустырь застроили, коммуникации провели. А вот с появлением дорог дела только начали сдвигаться с мертвой точки. В этом году асфальт появился на ул. Чекмарева. По ней можно с ул. Гагарина доехать до новой школы. С появлением асфальта стала решаться и проблема с городским автотранспортом. Маршрут №10 теперь доходит до новой СШ №15. По остальным улицам городские автобусы не ходят. Причина одна там нет дорог, а только ямы и грязь. Внутрь Северо-западного района не только автобусы не заезжают, но и жители не могут добраться до своих домов на личных автомобилях. Они вынуждены оставлять машины далеко от дома, на трассах. Те, кто рискует пробраться к дому, нередко застревают. - Мы так рады появлению в нашем районе новой школы, - говорит Нургуль Жапарова. - Видим, что власти стараются, делают что-то для нас. Но нам очень бы хотелось,

уже дороги ждем, как чуда. Жители Северо-западного района не сидят сложа руки, они неоднократно обращались на блог акима области с просьбой оказать им содействие, в партию «Нур Отан». Люди боятся, что их новый

ли к Костанаю, не перестают надеяться, что цивилизация дойдет и к ним. В 2007 году там начали выделять участки под новостройки. Люди развернули активное строительство. Со временем в микрорайоне провели линию электропередач, канализацию. А вот вместо дорог по сей день ямы и колдобины. - Мы уже строимся шесть лет, - говорит Татьяна Ли. Только переезжать не торопимся. Ждем, когда проведут все коммуникации и появятся дороги. Полны ожидания и инициативы новоселы микрорайона «Восточный» п. Затобольск. Эту окраину пригорода тоже начали развивать с 2007 года. Сегодня там развернулся целый поселок. Чтобы дойти с одного конца микрорайона в другой, надо преодолеть более 2 км. И когда на улице дождь или снег, это приходится делать пешком, дороги там в таком состоянии, что даже в сухую погоду по ним сложно проехать. - Мы живем тут 5 лет, рассказала Наталья Заватская. - Вроде все хорошо, коммуникации проведены, добираемся до города на

В мкрн «Восточный» пройти по дорогам можно только в сухую погоду микрорайон так и останется без дорог и будет утопать в грязи, как большая часть Костаная-2, где люди уже отчаялись надеяться на появление дорог. А вот жители нового микрорайона в п. Дружба, после того как его присоедини-

машине. Но вот дороги - это огромная проблема. Как только приходит осень, на машине в микрорайон не заедешь, потому что обязательно забуксуешь. Такси и «скорая помощь» к нам отказываются ездить. Как только слышат, что заявка

в мкрн «Восточный», сразу дают отбой. А если в непогоду случится пожар? Как пожарная машина должна проехать? Когда непогода, около мкрн «Восточный», вдоль трассы, можно наблюдать выставку машин. Жители бросают их там, чтобы не забуксовать в грязи. Те люди, которые только в этом году переехали в пригород, уже взволнованы. - Нам сказали, что тут надо запасаться резиновыми сапогами, - говорит Мадина Сейткалиева. - И еще сказали, что очень плохо ходят автобусы. И действительно, когда бы мы ни выходили на остановку, автобусов нет. Приходится идти в Затоболовку пешком. Но надеемся, что микрорайон новый и в будущем его благоустроят. Школьники уже привыкли ходить пешком. И не жалуются, только просят, чтобы асфальт положили. - Меня все устраивает, до школы недалеко, если идти через микрорайон, - говорит Адиль Жамбуршинов. Но когда грязь, приходится идти вокруг микрорайона, а это лишние 2 км. Жители мкрн «Восточный» уже несколько раз обращались в районный акимат, писали на блог акима области. Но пока ситуация кардинально не изменилась. Новостройки на окраинах Костаная и в пригороде - это только небольшая часть, где люди еще надеются на цивилизацию и дороги. А жители таких районов, как Корейский поселок, п. Киевский, п. Кунай, «военный городок», уже давно перестали ждать прихода цивилизации. Финансовая ситуация непростая. Уже в этом году значительно сократились выделенные средства на реконструкцию и ремонт основных дорог в Костанае. И когда дойдет очередь до окраин, неизвестно. Но народ не перестает ждать и надеяться... Ольга ГОРАЙ Фото автора и Александра ОТКИНА


Бүгінгі нөмірде: * Қазақ деп соққан жүректер * Орындалған арман *Қазақтың үшінші ғарышкері

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 жыл ҚАЛА – ҚАРБАЛАС

Бәрі де халық мүддесі үшін Облыс орталығындағы көшелерді жөндеу жұмыстары жалғасуда

Қазіргі таңда барша жұртшылық үшін өзекті мәселелердің қатарындағы жол жөндеу жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Себебі, алда қыс айы келе жатқанын бәріміз де жақсы білеміз. Сапалы жол автокөлік иелеріне де, жүргіншілерге де қызмет етеді. Сондықтан да қала басшылығы және жоғарыда аталған жолға байланысты мекемелердің жетекшілері де оның маңыздылығын түсініп, жаз бойы оның уақыт талабына сай атқарылуын басты назарда ұстады. Тиісті орындардан оның дер кезінде жүзеге асырылуын талап етті. Қоңыр күз де келіп қалды. Енді ашық күннің әрбір сағатын тиімді пайдаланған абзал. Мәселен, бұл күн-

дері облыс орталығындағы ең үлкен Герцен көшесіндегі жолды қалпына келтіру секілді жұмыстары да өз мәресіне жетті. Осы аталған істер ойдағыдай аяқталып, ондағы қала тұрғындарының көңіл-күйлеріне де оңды әсер еткені хақ. Сөйтіп, жаңадан пайдалануға берілген жолдар барша көліктердің қозғалуына, жол жүргіншілерінің алаңсыз болуына белгілі дәрежеде ықпалын тигізетіндігі айтпаса да түсінікті. Осы орайда шаһарымыздағы Садовая, Челябі, Рудненский, Баймағамбетов, Жамбыл, Шипин, Таран, Спортивная, Гвардейск ая, Алтынсарин, Уәлиханов, Текстильщиков

және Фабричный көшелеріндегі жөндеуден өткен жолдар жерлестеріміздің де алыс-жақын, елдерден ат басын тіреген қонақтардың да көңілдерінен шыққандығын жасырмаймыз. Сонымен қатар Абай даңғылындағы жолдар да күрделі жөндеуден өтіп, пайдалануға берілді. Осы аталғандармен қатар қаладағы Хәкімжанова, Беда, Нариман көшелері және Абай даңғылы қиылыстарындағы бірқатар көшелерде де тиісті жұмыстар атқарылды. Сондай-ақ, Мәуленов, Беда, Карбышев, Дорожников көшелеріндегі 980 метр жолдарындағы жөндеу жұмыстары жұртшылық назарын аударды. Оған мемлекеттік бюджеттен жалпы

86 млн. 888 мың теңге қаржы бөлінді. Осы деректер мен дәйектерден үстіміздегі жылдың жаз айларында аталған жұмыстарға тартылған ұжымдар мен мамандардың қаншалықты нәтижелі іс атқарғандығын пайымдау қиынға соға қоймас. Бұл маңызды жұмыстарға да қыруар қаржы керек екендігі белгілі. Сондықтан осынау жауапты әрі кезек күттірмейтін науқанды жұмыстарға кейінгі жылдары республикалық және жергілікті қазынадан қыруар қаражат бөлінді. Бұл да болса мемлекет тарапынан халық үшін жасалып жатқан үлкен қамқорлық екендігі сөзсіз. Осы арада нақты мысал

келтіре кетелік. Қаламыздың жолдарын жөндеуге мемлекет бюджетінен жалпы 347 млн.теңге қаржы жұмсалды. Соның ішінде жолдарды қалпына келтіруге 159,372 млн.теңге, күрделі жөндеуге 188,120 млн. теңге қаржы бөлінді. - Қалада жол жөндеу жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Алдағы уақытта шаһардағы осындай атқарылар жұмыстардың сапасына назар аудара береміз. Тұрғындардың қауіпсіз қозғалысына қолайлы жағдай жасау – біздің басты міндетіміз, - дейді «Қостанай қаласы әкімдігі тұрғын үй – коммуналдық және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесіндегі жауапты маман. Айзат АСҚАРҚЫЗЫ

ҚҰРБАН АЙТ ҚҰТТЫ БОЛСЫН! Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын!

Құрметті бауырлар! Баршаңызды мұсылман қауымының ұлық мерекесі – Құрбан айт мейрамымен құттықтаймын! Айтқа аман-есен жеткізген Алла Тағалаға сансыз шүкірлер мен мақтаулар болсын! Халқымыздың сан ғасырдан бергі саналы ғұмырында рухани тірек болған асыл дініміздегі айтулы мереке – Құрбан айт мейрамы айрықша аталып келеді. Ұлттар мен ұлыстарды бірлік пен игілікке, мейірім мен кешірімге бастаған мүбәрак мейрам – Құрбан айт құтты болсын! Айт – ағайын арасын жақындастыра түсетін, адамзат баласын имандылыққа ұйытып, қанағат пен тәубеге үндейтін ұлық мереке. Бұл күндері барша мұсылман ізгі амалымен Алланың разылығына бөленеді. Айт күндері қасиетті Меккеде қажылық парызын өтеп жатқан мұсылман үмбеті Жаратушыға жалбарына дұға жасап, құрбандық шалады. Қаржылық мүмкіндігі жоқ адамға құрбан шалу – міндет емес. Құрбандық еті ағайын-туыс, көрші-қолаң, тұрмысы төмен отбасыларына, жетім мен жесірлерге, мүгедектер мен науқас жандарға таратылады. Алланың разылығы үшін құрбан шалу – пенденің иманын күшейтіп, тақуалығын арттырады. Қасиетті Құранда:«Ұмытпаңдар, олардың еті де, қаны да ешқашан Аллаға жетпейді. Оған жететін нәрсе – жүректеріңізге ұялаған тақуалық, Аллаға деген құрмет» («Хаж» сүресі, 37-аят), – деп баяндалған. Мүбәрак мейрамның құрметі үшін барша жамағатты, азаматтарды мүгедектер, жетімдер мен жесірлер, әсіресе қараусыз қалған ата-аналарға қайырымдылық жасауға шақырамын. Алла Тағала дұға-тілектеріміз бен ізгі амалдарымызды және шалған құрбандықтарымызды қабыл еткей! Отбасыларыңызға амандық, зор денсаулық, жұмыстарыңызға береке тілеймін. Ержан қажы МАЛҒАЖЫҰЛЫ, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 ж.

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ - МЕНІҢ ТІЛІМ

Талапты жетер мұратқа 22-қыркүйек – Қазақстан Республикасы халықтарының тілдер мерекесі. Еліміз егемендігін алғалы мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болған ана тіліміз-қазақ тілі қанатын кеңінен жайып келеді. Оған мемлекеттік мекемелер ерекше көңіл бөлуде. Жоғары оқу орындарында да көптеген іс-шаралар ұйымдастырылып, әдеби кештер өткізу барысында қазақ тілін насихаттауға да айрықша назар аударылады. Бұған өзіміз де жиі куә болып жүрміз. Жыл сайын республикамызда мемлекеттік тілдің аясын кеңейтуге ерекше көңіл бөлініп жатқаны белгілі. Қостанай облысында да қыруар істер атқарылуда. Бұл орайда облыстық әкімдіктің тілдерді дамыту басқармасының ұжымы да көпке үлгі боларлықтай жұмыстар тындырды. Олардың көп жылдардан бері халық арасында болып, мемлекеттік тіліміздің мәртебесін көтеру мақсатындағы ұйымдастырып жатқан байқаулары, көршілес Ресейдің Челябі облысында тұратын қандастарымызбен арадағы тығыз байланыстары көп-

шілікке мәлім. Осы басқарманың бас маманы Айжан Сәдуақасовамен тілдескенімізде біраз жайға қанықтық. Оның баяндауына сүйенсек, жалпы тіл саясатының негізгі төрт саласы бар. Солардың бірі көрнекі ақпарат, яғни ономастика жайы. Бұл салаға көшелердің, елді-мекендердің атаулары, жарнама мәтіндері кіреді. Ал екінші саласы - оқыту. Бұл орайда мемлекеттік тіл мен ағылшын тілін жұртшылыққа үйрету жөніндегі жұмыстар да аз емес. Осы мақсатта 2007 жылы облыста «Тілдерді оқыту» орталығы ашылды. Мұнда кез келген азамат қалаған тілінде оқи алады. Сондай-ақ өткен жылы қала мен аудандарда «Тіл-

дерді оқыту» орталығы да есіктерін айқара ашты. Ол жерлерде де жексенбілік мектептер мен тілдерді оқыту курстарында жұмыстар барынша қарқын алуда. Сонымен қатар мемлекеттік тіл саясатын насихаттау жөнінде де жүзеге асырылған істер жеткілікті. Бұл салада түрлі шаралар, байқаулар өткізу арқылы мемлекеттік тіліміздің қолданылу аясы кеңейе түсуде. Биыл «Тіл – тұнық ойдың кәусары» атты байқау өткізілді. Үш тілді еркін игерген жастар арасында ұйымдастырылатын бұл игі шара ең алғаш біздің облысымызда 2000-жылы бастау алған болатын. Ал, 2008-жылдан бастап республикалық көлемде қолға алынды.

Тағы бір ерекше айта кетерлік шаралардың бірегейі республикалық орыс қауымдастығы мен мәдениет министрлігі арасындағы меморандум шеңберінде өткізілетін - «Тіл парасат» атты байқауы. Бұл қазақ тілін білетін орыс жастары арасында өткізіледі.

Дәл осындай байқау орыс тілін білетін қазақ жастары арасында да «Ойсана» атпен ұйымдастырылып келеді. Одан бөлек «Абай оқулары», «Оралхан Бөкей оқулары» деген атаумен өткізілетін басқосулар талантты жастардың жанжақты көруіне өзінің игі септігін тигізуде. Міне, осы айтылғандардың өзінен біздің өңірімізде

мемлекеттік тіл саясатының қандай дәрежеде атқарылып жатқанын көзі қарақты оқырманға пайымдау қиынға соға қоймас. Алдағы уақытта да жаңа жобалар қолға алынбақ. Мәселен, «Тіл дарын» атты өзге ұлт жастарынан құрылған клуб ашылды. Бұл клуб мүшелері облыстың аудандары мен қалаларын аралап, жігіттер мен

қыздарға мемлекеттік тілдің қаншалықты маңызды екендігін айтып келеді. Қазіргі таңда өңірде 700ден астам өзге ұлт өкілдері мемлекеттік тілде білім алуда. Бұл көрсеткіштің деңгейі жылдан-жылға өсіп келеді. Оларға мемлекет тарапынан қамқорлық жасалып, жұмысқа орналасуларына қолайлы жағдайлар туғызылуда. - Кез-келген мемлекеттің басты байлығы – халықтың ауыз бірлігі мен ынтымағы. Мемлекеттік тіл жұртшылықты барынша жақындастыра түсетіні белгілі. Бұл күндері қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретіндегі мәртебесін көтеру басты міндетіміз, - дейді сұхбаттасым, қазақтың аяулы қызы Қостанай облысы әкімдігі тілдерді дамыту басқармасының бас маманы Айжан Сәдуақасова.

Қазақ деп соққан жүректер Құшағы кең қазақ халқы сонау бір ауыр жылдары көптеген өзге ұлт өкілдерін бауырына тартты. Қазақстанда бір шаңырақ астында өмір сүріп жатқан түрлі ұлттар мен ұлыстардың бірлігі, ынтымағы басқа мемлекеттерге үлгі. Елімізде соңғы уақытта қазақша сөйлейтін өзге ұлт өкілдері айтарлықтай көбейгені де баршаға аян. Бұл – нағыз патриоттардың қазақ жеріне, мемлекеттік тілге деген ерекше құрметі. Жақында, қазақ тілін жетік меңгерген бірқатар өзге ұлт өкілдерімен жолығып, оларды әңгімеге тартқан едік. Дмитрий Ромащенко-қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі: - Мемлекеттік тілді мектеп қабырғасында жүрген сәттерімнен-ақ үйрене бастадым. Оқушы болып жүрген кездерден бастап түрлі сайыстарға, олимпиадаларға катысу арқылы қазақ тілін білуге деген құлшынысым арта түсті. Сөздіктер мен ұстаздарымның көмегі арқылы аударма жұмыстарымен де айналысып, қазақ тілін меңгеруге бет бұрдым. Меніңше, алынбайтын асу жоқ. Бәрі де адамның өз қолында. Шын ниет болса, оны жүзеге асыруға әбден болады. Отбасымда да мен қазақ тілінде сөйлеуге тырысамын. Анам мен әкемнің ұлты - украин. Өздері Федоров ауданында дүниеге келген. Олар менің талпынысымды қолдайды. Бір өкініштісі, әке-шешем кезінде мектепте қазақ тілінде оқымағандықтан мемлекеттік тілді мен секілді игере алмады. Биыл Қостанай мемлекеттік университетінің қазақ филологиясы мамандығын тәмамдадым. Қазіргі таңда өзімнің туған жеріме оралып, Федоров селосындағы №1 орта мектебінде

мұғалім болып қызмет атқарып жатырмын. Мен үшін қазақ тілінің орны ерекше. Осы тілді меңгергенімнің арқасында Алаштың атақты ақын-жазушыларының шығармаларын ешқандай аудармасыз оқитын дәрежеге жеттім. Кейде қазақша сөйлеуге ұялатын, оны менсінбейтін кейбір кісілерді көргенде, қарным ашады. Ал мемлекеттік тілге деген құрмет, елге құрмет емес пе? Оны білу Қазақстандағы әрбір азаматтың басты парызы.

Ольга Тихова-Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының 2 курс студенті: - Менің ата-анамның ұлты орыс. Олар Ақтөбе облысында тұрады. Отбасында бес қыз тәрбиелендік. Өзім үйдің кенжесімін. Жалғыз мен ғана емес, басқа әпкелерім де қазақ тілінде еркін сөйлейді. Мемлекеттік тілді мектепке барған сәттен бастап үйрендім. Себебі әке-шешем мені бірден қазақ мектебіне берді. Өз елін құрметтейтін, қадірлейтін адам тілді де тез меңгеретіндігіне нық сенімдімін. Оны жетік игергенімді мақтан тұтамын. Қазіргі уақытта Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының 2 курс студентімін. Мектепте оқып жүрген кезімнен-ақ дефектолог маманы болуды армандайтынмын. Осы мақсатыма жету үшін жоғарыда аталған білім ордасына студент болып қабылданып, таңдаған кәсібімді жан-жақты меңгеруге талпыныс жасап жатырмын. Қазақстанда мемлекеттік тілдің мәселесі де жылдан-жылға өсіп келеді. Бұл тілді игерем дегендерге барлық жағдайлар жасалған. Тек оған деген құлшыныс болса болғаны. Өзімді осы елдің азаматы ретінде кеудемді мақтаныш сезімі кернейді. Болашағымды Қазақстанмен байланыстырамын.

Қазіргі жастар мемлекеттік тілдің өркендеуі мен қолданылу аясының кеңеюіне ат салысулары керек.

Богдан Медведев – Шырақбек Қабылбаев атындағы Қостанай академиясының 4 курс тыңдаушысы: - Еліміздегі түрлі ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп жатыр. Бұл әрине қазақ халқының қонақжайлылығы мен кеңпейілділігінің арқасы деп түсінемін. Қазақстанда ешкімді ұлтқа бөлмейді. Мұндағылардың бәрі де өздерін бір шаңырақтың астында ғұмыр кешіп жатқан бақытты жандар ретінде сезінеді. Өзімнің жас болсам да ұққаным, кішкентай кезіңде үйренгендерің мен естігендерің мәңгілік сақталып қалады екен. Өйткені ес білгеннен жергілікті халықтың ұл мен қыздарымен араласып өстім. Анам қазақ қызы, ал әкем – орыс ұлтының өкілі. Балалық шағымда үйге келген қонақтар менің қазақ тілінде сайрап тұрғанымды көріп, таң қалатын. Тіпті, достарымның арасында да менің аты-жөнімді сұраушылар болса, осы тілде жауап беретінмін. Бүгінде Шырақбек Қабылбаев атындағы Қостанай академиясының тыңдаушысымын. Бұл абыройлы мамандықты таңдаған себебім, әскери қызметкер болып, Қазақстан Республикасына адал қызмет еткім келеді. Мен үнемі ізденіс үстінде жүремін. Жаңалыққа жаным құштар. Ой-өрісімді кеңейтіп, білімімді одан әрі шыңдай берсем деймін. Қазақ тілі бай да шұрайлы. Оны өз деңгейінде игеру үшін әлі де тынбай еңбектенемін.

БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН Ақбота ҚАЛДЫБЕК.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 ж.

ҒИБРАТТЫ ҒҰМЫР

7

Орындалған арман Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі Ахметқазы Шотаев жайлы сөз ҰЯЛЫСАЙДЫҢ ТҮЛЕГІ Ұстаз әр адам үшін де қастерлі. Өйткені, олардың кез-келген кісіні білім нәрімен сусындатып, азамат болып қалыптасуына қосар үлесі мол. Қазақ елі де осындай ұлағатты жандардан ешқашан да кем де болған емес. Өз басым Қостанайда дәл осындай беделге ие болған жандармен араластым, әлі күнге дейін сыйласып келемін. Соның арасында өзім үшін көрнекті педагогтың перзенті Марат Ахметқазыұлы Шотаевтың алар орны ерекше дер едім. Бұл кісі қазіргі таңда халықаралық дәрежедегі халық емшісі. Онымен алғаш танысқан кезде өзінің Қазақ КСР-ның еңбек сіңірген мұғалімі Ахметқазы Қазкемелұлы Шотаевтың ұлы екендігін айтқан болатын. Содан бері де қаншама жылдар өтті. Марат ағамен ағалы-інілідей сыйласып кеттік. Жылдар өте мен Ахметқазы аға жөнінде қаншама туындыларды оқып, ол туралы замандастарымның игі тілектерін өз құлағыммен естідім. Ахаңның Қостанай облысы Меңдіқара ауданына қарасты Ұялысай деп аталатын елді- мекеніңде дүниеге келгенің білдім. Көрнекті тұлғаның жерлестері осынау ардақты жанды зиялы азамат ретінде мақтан етеді. Десе дегендей-ақ ол шын мәнінде жан-жақты білімді, бір бойынан қаншама өзгелерге өнеге болар қасиеттер табылатын сыйлы ұстаз-ды. Өзі кезінде, яғни 1919 жылы көршілес Ресейдің Троицк

шаһарындағы гимназияны бітіріпті. Сол жақтан алған білімін кейін туған жерінде Отанымыздың келешегі болып табылатын ұл мен қыздардың саналы азамат болып қалыптасуына арнады. Содан 60 жылдан астам ғұмырын осы халық ағарту саласына бағыштады. Көптің бірі болған жоқ. Қашан да алғы шептен көрінді. Сонау бір жылдары республикамыздағы сауатсыздықты жоюға ат салысқан қайталанбас тұлғалардың қатарында есімі жиі аталады. Ол негізінен білім ордаларында шәкірттеріне орыс әдебиеті және кескіндеме өнерінен дәріс берді. Оның оқушыларының арасында үлгірмеуші деген тіпті болмайтын. Қазақтың ұлы мен қыздары оның әрбір сабағын жібермеуге тырысатын. Өйткені, жаңа тақырыптарды өткенде оны жан-жақты түсіндіретін. Шәкірттері де оны сыйлайтындықтан сабағын өте ұйып тыңдайтын. Міне, осылайша ұстаз бен оның шәкірттерінң арасында жақсы түсіністік пен қарым-қатынас орнаған еді. Оның тағы бір замандастарынан дара көрініп тұратын айрықша қыры — ол мүсіншілігі және қиялы бай суретші екендігі. Ұстаздың туындылары облыстық және республикалық деңгейдегі көрмелерге қойылып, атағы ерте шықты. Ахметқазы аға кешегі Ұлы Отан соғысының алдында жоғары білім алуға талпыныс жасаған-ды. Сөйтіп, еліміздегі Орал қаласындағы атақты Пушкин атындағы мемлекеттік пе-

дагогикалық институтты тәмамдады. Осылайша білікті маман атанып, өңірдегі ел құрметіне бөленген азаматтардың санатына қосылды. Кешегі ананы жесір, баланы жетім еткен сұм соғыста да өзінің ұстаздық қызметін одан әрі жалғастыра берді. Өзі туып өскен Меңдіқара аудандық оқу бөлімін басқарды. Бірнеше орта мектептерге директор болды. Сондай-ақ ол облыстың Меңдіқара, Сарыкөл аудандарында ұстаздық қызмет етті.

ӘКЕ ЖОЛЫ –БАЛАҒА ӨНЕГЕ Ол өмірінің соңғы жылдарында облыс орталығы Қостанай шаһарындағы №20 орта мектепте балаларға дәріс берді. Осындағы көптеген дарынды шәкірттерін киелі өнерге баулып, олардың өздерін жан-жақты көрсетулеріне ұстаз әрі тәлімгер ретінде айрықша септігін тигізді. Жан дүниесі рухани бай, сұлулыққа құштар, әдебиет пен мәдениетімізді терең түсінетін зиялы азамат есімдері халқымыздың аузында жүрген көрнекті тұлғалар және қаламгерлермен тұрақты байланыс жасады. Олардың арасында ұлтымыздың атақты жазушылары, академиктер Сәбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, халық ақыны Омар Шипин, көрнекті мемлекет қайраткері Ілияс Омаровтар болды. Ахметқазы аға өзінің отбасына ерекше құрметпен қарады. Оны

тіршіліктегі тірегім деп есептеді. Оның үлкен сенім артқан балаларының бірі — Марат ағамен көп жылдардан бері сыйласқандықтан біраз жайға қанықпын. Оның немере, шөберелерін де жақсы білемін. Әлгі есімі аталған Марат аға Қарағанды мемлекеттік медицина институтының түлегі. Жұрт ықыласына бөленген беделді маман. Ол да ұзақ жылдар дәрігер болып қызмет атқарды. Каменск-Уральск елді мекеніңде участкелік аурухананың бас дәрігері болды. Ол жылдар өте шығыс медицинасын меңгерді. Қазір халық емшісі ретінде көпке танымал. Өзі көршілес Ресейдің Санкт-Петербург қаласында жиі болып тұрады. Әкесінің жолын қуып, сурет салумен де айналысты. Оның жан-жары Мүгілсім жеңгеміз де педагог. Ерлі-зайыптыларды жерлестерміз өнегелі отбасы ретінде ардақ тұтады. Олардың Зухра және Әділ есімді қос перзенттері жоғары білімді мамандар. Әділ Санкт-Петербургтегі көркем сурет академиясын бітірді. Бұл күндері белгілі мүсінші. Оның жеке көрмелері Қазақстанда және Ресейде өтті. Міне, өздеріңіз де пайымдап отырған шығарсыздар, Ахметқазы Шотаев нағыз ел мойындаған дарынды ұстаз-ды. Жан дүниесі кіршіксіз таза,

мінезі көркем-ді. Кезінде одан көптеген шәкірттері өнеге алуға тырысты. Оған еліктеп, педагогтық мамандықты таңдады. Көп жылғы жемісті қызметін мемлекетіміз жоғары бағалап, Ленин және Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталды. Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі құрметті атағы берілді. Меңдіқара ауданының орталығындағы бір мектеп оның есімімен аталады. Халық сүйікті перзенттерін ешқашан да ұмытпайды. Ұстаз жайлы әңгіме болса, оның есімі Спандияр Көбеев секілді ерекше мақтанышпен ауызға алынады. Ол шын мәніндегі үлкен әрі ардақты тұлға болатын.

Қалдырған ізі мәңгілік Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі Күнжамал Шәкірова жөнінде мөлтек сыр

Қостанай өңірінің жұртшылығы ұстаздардың ұстазы Күнжамал Шәкірованы әрқашанда кейінгі жастарға өнеге етуден жалықпайды. Мұның да өзіндік себебі бар. Өйткені, ардақты мұғалім өзінің ғұмырын қазақ елінің келешегі болып табылатын жастарға бағыштады. Қазақтың біртуар перзенті Ыбырай Алтынсарин кезінде «Мұғалім мектептің жүрегі» деген екен. Ерекше ден қойып, осы сөздің астарына үңілген адам көп жайдын мәнін түсінер еді. Себебі, қай білім ордасының да абыройының биік, мәртебесінің жоғары болуы ұстаздардың білімділігіне, ақыл-парасатына, ішкі жан-дүние

сұлулығына да байланысты. Сонамен қатар халық арасында мұғалімнің ең б е гі шәк ірт те р ін ің ғылымдағы, қызметтегі жеткен жетістігімен де бағаланады деген пікір де бар. Бұған да біз қосыламыз. Өйткені, кез-келген бүлдіршіннің білімге деген ынтызарлығы білім ордаларынан басталады емес пе? Сол қоғамымыздың бір мүшесі болып табылатын әрбір үйдің еркесі, яғни ұл мен қыздарымыз Мұқағали Мақатаевша айтатын болсақ, «Тарыдай болып кіріп, таудай болып шығатын» мектеп қабырғасында қалыптасатын өнегелі тәрбие, берілетін сапалы білімді жатқан жоқ па? Қостанай шаһарында тұратын аяулы апамыз Күнжамал Шәкірованы үлкенді-кішілі қауым неге құрмет тұтатындығына да тоқталып өтелік. Ол ең алдымен ұстаз. Өз саласының білгірі. Тынымсыз ізденетін әрі жаңалыққа жаны құштар, жан-дүниесі сұлу, жүріс-тұрысы, киген киімі, сөйлеген сөзі, бәрі де әдемі үйлесетін мәртебелі мамандық иесі. Кейіпкеріңді жазбас бұрын ол туралы мол мағлұмат алу қажет. Сондықтан журналистік қызмет бабымен осыдан бірз жылдар бұрын ұлағатты ұстаздың облыстық Марал ишан

мешітіне жақын орналасқан үйіне жолым түскен-ді. Апамыздың мәнді әңгімесін тындап, өзім де рухани жағынан байып қалған болатынмын. Кейін осы жарасымды жанұя жайлы мақала да жаздым. Алайда ол кісінің ұстаздық жолы жөнінде қалам тербеудің тағы бір орайы келер дейтінмін. Міне, сол шақ та туды. Әрине, ол кісі туралы деректер жинаған кезде әріптестерінің пікіріне және энциклопедияға да жүгіндім. Меңдіқара ауданын білмейтіндер кемде-кем. Бұл өңір өзінің табиғат байлығымен, орман-тоғайымен, өзен-көлдерімен ерекшеленеді. Күнжамал апамыз 1935 жылы осы ауданның Көктерек деп аталатын елді мекенінде дүниеге келіп, жастық шағы сонда өтті. Осынау ұлтымыздың көркем қызы мектеп қабырғасында жүргенде-ақ өзінің алғырлығымен көзге түсті. Білім ордасында шәкірт кезінде өздеріне дәріс берген мұғалімдерге қызыға қарайтын. Оның үстіне сол жылдары бұл кәсіп иелеріне деген жұртшылықтың ықыласы да ерекше болатын. Жалпы, көзі ашық, көкірегі ояу кісілер ұстаз нағыз оқыған, бүкіл мәдениет пен рухани байлықты бойларына сіңірген зиялы жан деп түсінетін. Бұл да өсе келе жас ұрпаққа тәрбие беретін мұғалімдікті таңдағаны сондықтан. Мектеп-интернаттың ардагері Осы аяулы апамыз облыс орталығындағы талай жастарға уақыт талабына сай білім берген Қостанай мемлекеттік педагогикалық институ-

тының түлегі. Одан бұрын Меңдіқара педагогикалық училищесін ойдағыдай тәмамдаған болатын. Бүгінгі мақаланы жазар алдында кезінде онымен Ыбырай Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатта бірге қызмет атқарған ұлағатты ұстаз Гүлжиян Көдебаевамен де сөйлестім. Ол Күнжамал апамыз жайлы бір сіңілісі ретінде қаншама игі тілектерін білдірді. Кезінде осынау киелі блім ордасында жұмыс істеген қазақ қыздары одан көп жайды үйреніп, сабақ беру әдістемелері және бойындағы көптеген игі қасиеттерін өздеріне тағылым етіпті. Кейіпкеріміздің өткен өмір жолдарына тоқаталатын болсақ, алдымен өзі туып өскен Көктерек 7 жылдық мектебінде мұғалім болып қызмет атқарды. Осындағы байырғы тұрғындардың ұл мен қыздарына дәріс беріп, олардың елі мен халқы үшін аянбай адал қызмет атқаратын тұлғалар болып қалыптасуына көп еңбек сіңірді. Жылдар өте облыс орталағына қоныс аударды. Сол кезде шаһардағы ана тілімізде қазақ балаларын оқытатын бірде-бір білім ордасы болып табылатын мектеп-интернатта 1959-1991 жылдары жұмыс істеді. Құрметті демалысқа шықса да, өзінің ұзақ жылдар қызмет атқарған білімнің қара шаңырағын ешқашан да ұмытқан емес. Жалпы, қайсы мектепте болсын бүлдіршіндер үшін білім негізі бастауыш сыныптарында қалыптаса-

тындығы белгілі. Сондықтан да осы сыныптарға дәріс беретін ұстаздарға да жауапкершілік жүгі өте жоғары. Өйткені, барлық пәндерді күнделікті сабақ барысында шәкірттеріңнің санасына сіңіресің. Ол көптеген шәкірттердің өмірінде алғашқы ұстаздары ретінде мәңгілік қалды. Жастық шақтан сыр шертетін фото-альбомдарда аяулы ұстаздарының суреті де көрнекті жерге қойылған. Ұлағатты ұстаз да кейде әлгі суреттерге қарап отырып, алдарынан дәріс алған оқушыларының бейнелері кино ленталарындай жылжып өтеді. Олардың қазіргі таңда еліміздің түкпір-түкпірінде жемісті қызмет атқарып жатқандықтарын мақтаныш етеді. Осы дүниеміздің басында Күнжамал апамыздың жаңашыл ұстаз болғандығын да тілге тиек еткен едік. Өйткені, оған сонау 1971 жылы өңірімізде бастауыш сыныптарында эксперимент ретінде оқытудың жаңа бағдарламасын енгізу сеніп тапсырылды. Ол осы биіктен көріне білді. Талантты мұғалім өткен кезеңдерде Қазақстан Компартиясы және еліміздің мұғалімдері съездеріне делегат болып қатысты. Білім ордасында партия ұйымына жетекшілік етті. Кеудесіне адал еңбегі үшін бірнеше медальдар тағылды. 1984 жылы Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі құрметті атағы берілді. Үстіміздегі жылы сүйікті ұстаз сексеннің сеңгіріне көтеріліп, күллі шәкірттерінің ерекше құрметіне бөленді.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 ж.

ИМАНДЫЛЫҚ ИІРІМДЕРІ

Ізгілік пен мейірімділік мейрамы ген.

Әлемдердің Раббысы Алла Тағалаға сансыз мақтаулар мен мадақтар болып, Пайғамбарымыз Мухаммадқа (с.ғ.с), оның (с.ғ.с.) жанұясына, сүйікті сахабаларына және осыларға ізгілікте ерген барша момын мұсылмандарға Алла Тағаланың салауаты мен сәлемі болғай! Құрбан айт – мұсылмандардың ұлық діни мерекесі. Хадистерде жылдың ең қадірлі күні Құрбан айттың алғашқы күні екендігі айтылған. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) бұл жайында: “Алла үшін күндердің ішіндегі ең ұлығы – Құрбан айттың бірінші және екінші күні” – деген. Құрбан айттың бірінші күнінің артықшылығы мен ерекшелігі сол күні Алла Тағаланың разылығына бөленуге себеп болатын ең маңызды амалдың істелетіндігінде. «Айт» сөзі араб тілінен аударғанда «қайта оралу» деген мағынаны білдіреді. Бұл мейрамның айт деп аталу себебі, ол жыл сайын қайта айналып келіп отырады. Айт – мұсылмандар үшін Жаратушымыздың разылығына жету мақсатында құлшылық жасап, өзара реніш, араздықтарын жойып, бауырласу сезімдерін күшейтетін маңызды мейрам. Биылғы жылы Құрбан айт мейрамының бірінші күні қыркүйек айының 24-не тұспа-тұс келіп тұр. Айт мейрамының тарихына келер болсақ, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Мәдинаға көшкенде, жергілікті адамдардың жыл сайын тойлайтын екі күні болатын. Алла Тағала сол екі күнді Ораза және Құрбан айт мейрамдарымен алмастырған. Әнас ибн Мәлик (р.а.): «Жәһилият кезінде адамдардың әр жылы тойлайтын екі күні болған еді. Пайғамбар (с.ғ.с.) Мәдинаға келген кезде: «Сендердің тойлайтын екі күндерің бар еді, Алла ол екеуін ол екеуінен де жақсырағымен алмастырды: ауыз ашар күні, (яғни ораза біткен күн) және құрбандық күні (яғни құрбандық шалатын күн)»,-деді»,-деген. Сол уақыттан бері барлық мұсылмандар үшін осы атаулы мереке ең қуанышты күндердің біріне айналған. Ораза және Құрбан айт намаздары алғаш рет Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Мәдина шаһарына қоныс аударған жылы оқылған. Сондықтан бұл мейрам айт намазын оқумен басталады. Айт

намазы – жұма намазы парыз болған адамдардың барлығына уәжіп. Себебі Пайғамбар (с.ғ.с.) адамдардың айт намазына шығуына әмір берген. Умму Атия (р.а.): «Бізге айт күні шығуға, (яғни айт намазына) әмір етілетін. Тіпті шымылдықта отыратын қыздарды да, етеккірі келген әйелдерді де шығаратынбыз. Олар адамдардың артында олардың тәкбірлерін қайталап, олардың дұғаларымен дұға етіп, сол күннің берекесі мен тазалығынан үміт ететін», – деген. Айт намазының уақыты – сәске (духа) намазының уақыты. Айт намазын күн найза бойы көтерілгеннен бастап, тал түске жеткенге дейінгі аралықта оқуға болады. Айт намазының оқылу тәртібіне келер болсақ, айт намазы екі ракағаттан тұрады. Таң және жұма намаздарының парыздары секілді айт намазы да жария оқылады. Бірақ айт намазына азан да, қамат та айтылмайды. Ибн Аббас (р.а.): «Аллаһ Елшісі (с.ғ.с.) отбасын айт күні шығарғанды жақсы көретін. Біз (айт намазына) шықтық. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) азансыз және қаматсыз намаз оқыды. Сосын адамдарға құтпа жасады», – деді. Азан мен қаматтың орнына адамдар «Әссалаһ жәмиға» деп шақырады. Басқа намаздардан айырмашылығы айт намазында қосымша тәкбәрлер айтылады. Бірінші рәкағатта сәнә дұғасынан кейін үш тәкбірді имаммен бірге қайталайды. Әр тәкбірді айтқанда қолын көтеріп, қайта түсіреді, қолын түсірген кезде байлаудың қажеті жоқ. Әр тәкбірден кейін имам өзіне ұйып тұрғандар тәкбір алып болғанша үнсіз тұрады. Осы аралықта «Субхана Аллаһ, уәл хамду лилләһ. Уә лә иләһә иллаллаһ» деп айтса да болады. Екінші ракағатта зәм (қосымша қысқа сүре) сүресін оқып болғаннан кейін рукуғке бармай тұрып, алғашқы ракағаттағыдай тағы да үш рет тәкбір алады. Сосын барып рукуғке барады. Ибн Масғұдтан (р.ғ.) айт намазының тәкбірлері сұралғанда, ол: «(Бірінші ракағатта) Құран оқығанға дейін (алғашқы тәкбірге үшеу қосып) төрт тәкбір айтасың. Одан кейін Құран оқисың. Оқып болған соң (тағы да) төрт тәкбір айтасың» – де-

Құрбан айт намазы мен Ораза айт намазы екеуі бірдей оқылады, екеуінің айырмашылығы жоқ. Айт намазының алдында нәпіл намазын үйде де, мешітте де оқу мәкруһ. Айт намазынан кейін мешітте нәпіл намазын оқу – мәкруһ. Ал үйде оқуға болады. Себебі Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) айт намазынан бұрын да, кейін де басқа намаз оқымаған. Айт намазынан кейін құтпа оқу – сүннет әрі ол жұма намазының құтпасымен бірдей. Бірақ айт намазында құтпаны намаздан кейін оқиды. Яғни имам айт намазын оқып болғаннан кейін, мінберге шығады да, отырмастан бірден құтпа айтуға кіріседі. Бірінші құтпаны тоғыз тәкбірмен, екінші құтпаны жеті тәкпірмен бастап, бас-аяғы он төрт тәкбірмен аяқтау сүннет. Бұл күндердің ұлықтығы сол – мұнда адам баласы құрбандық шалу құлшылығы арқылы өз Жаратушысына барынша жақындай түсуге тамаша мүмкіндік алады. Құрбан айт күндері (алғашқы үш күні) шалынатын мал «удхия» деп аталады. «Удхия» сөзі араб тілінде «духа (сәске) уақытында сойылатын құрбандық» деген мағынаны береді. Құрбан сөзінің тілдік мағынасы «жақындау» дегенді білдіреді, яғни жасаған сауап істер арқылы жүректі тазартып, Аллаға жақындай түсу. Ал құрбан сөзінің шариғаттағы терминдік мағынасы: «мұсылман тарапынан ерікті түрде не нәзір себепті не Құрбан айт күндері Алла Тағаланың разылығын қалап, құлшылық етудің бір амалы ретінде құрбандыққа шалынатын мал». Олай болса, құрбандық шалуды тек мал сойып, қан шығару емес, Алланың рахым-мейіріміне қол жеткізудің бір жолы деп түсінген абзал. Құрбан шалу – сонау Ибраһим (ғ.с.) пайғамбардан жалғасып келе жатқан үрдіс. Қасиетті Құранда: «Мен жындар мен адамдарды (Мені танып), маған ғана құлшылық жасасын деп жараттым» (Зариат сүресі, 56-аят) деп білдірген. Демек, құлшылық жасаудың түп мәні – Жасаған Иенің жарлығына бағыну, разылығына ұмтылу, сауап жинау. Бұл ғибадат арқылы Алланың ықыласты құлдары өз сеніміне беріктігі мен берілген нығметтерге шүкіршілігін танытады. Қасиетті Құран Кәрімде: «Аллаға құрбанның еттері, қандары, әсте, жетпейді. Бірақ сендердің тақуалықтарың жетеді» («Хаж» сүресі, 37-аят), – делінген. Аят-

та құлшылық ретінде сойылған құрбандықтың маңызды бір шарты шынайылық пен тақуалық екендігі ашық баяндалған. Алла Елшісі (с.ғ.с.): «Алла үшін (құрбандық ретінде) қан шығарудан ұнамды іс жоқ. Және ол (құрбан) қиямет күні алдынан шығады», – десе, тағы бірде: «Адам баласы Құрбан айт күні қан шығарудан (құрбандық шалу) абзал амал арқылы Алла Тағалаға жақын болған емес. Құрбандық ретінде шалған малы қиямет күні мүйіздері, тұяқтары және жүндерімен келеді. Ағызылған қан жерге тамбай тұрып Алла Тағаланың құзырында ерекше жоғары дәрежеге жетеді. Сондықтан да шын жүректен әрі ризашылықпен құрбандарыңды шалыңдар», – деп құрбандық шалудың қаншалықты сауапты іс екенін шегелеп айтқан. Олай болса, мәселе Алла жолына аталған малдың еті мен қанында емес, оны шалған адамның тақуалығында. Құрбандық шалу тек мал бауыздаумен ғана шектелмейді. Онда адамның ішкі ниеті, шын пейілі, дінге бекемдігі, тақуалығы, басқаларға жанашырлығы таразыға түседі. Сондай-ақ пенденің пендешілігі мен мәрттігі, сараңдығы мен жомарттығы да сыналады. Сондықтан да құрбан шалынып жатқанда «Аллаһумма минкә уә ләка» (Уа, Алла Тағалам, бұл мал Сенен келді, Саған барады) деген дұғаның көбірек айтылуы тегін емес.

Құрбан айт күндері құрбандық шалудың үкімі

Әбу Ханафи мәзһабында қадірі асқан Құрбан айт күндері мал-мүлкі жеткілікті болған мұсылман ер мен әйел кісінің құрбандыққа мал шалулары уәжіп. Алла Тағаланың Құран Кәрімде: «Раббың үшін намаз оқы және құрбан шал» (Кәусар сүресі, 2-аят) деп бұйыруы, құрбан шалудың уәжіп екенін білдіреді. Мал-мүлкі жеткілікті бола тұра құрбан шалмаған мұсылманға Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сөгіс жариялаған хадисі негізге алынған. Абу Һурайра (р.а.) Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.): «Кімде-кім мүмкіншілігі бола тұра құрбан шалмаса, біздің намаз оқитын жерімізге жақындамасын! » (Хаким, Мустадрак) деп айтқанын жеткізген. Әрине, бұндай қатаң ескерту, кем дегенде, құрбан шалудың уәжіптігін білдірсе керек. Хадис шәрифте дұрыс уақытта (айт намазынан бұрын) шалынбаған малдың орнына

басқа құрбандықтың шалыну керектігі қатаң ескертілген. Анас (р.а.) Пайғамбардың (с.ғ.с.): «Кім құрбандығын намаздан бұрын шалып қойса, онда қайта шалсын»,- дегенін жеткізген (Сахих Муслим). Михнаф ибн Сулайманның риуаятында Алла Елшісінің (с.ғ.с.): «Ей, адамдар, әр отбасы жыл сайын құрбан шалуға тиісті»,деген (Сунан ат-Тирмизи). Сондықтан ханафи мазһабының ғұламалары жоғарыда келтірілген аят, хадистерге сүйене отырып, Құрбан айт күндері құрбандық шалуды, уәжіп деп тұжырымдаған. Құрбан айт күндері құрбандық шалуды міндет (уәжіп) ететін шарттар: 1. Мұсылман болуы; 2. Азат болу; 3. Тұрғылықты болу; 4.Мал-мүліктің жеткіліктілігі; Мал-мүліктің жеткіліктілігі дегенде мұсылманның иелігінде пітір садақасын уәжіп ететін нисаптың бар болуы көзделеді. 5. Ақылды және балиғат жасына толуы; Құрбандық шалудың дұрыстығына қажетті шарттар: 1. Құрбандыққа түйе, сиыр, қой, ешкі, секілді малдардың болуы. Бұл төртеуінен басқа жылқы және еті адал жануарлардың ешбіреуі құрбандыққа шалынбайды. Төртеуінің құрбандыққа ең абзалы – түйе малы, сосын сиыр малы, сосын қой малы, кейін ешкі малы. Құрбандықтың дұрыстығы үшін бір қой не бір ешкі тек бір кісінің атынан шалынуы шарт. Ал түйе мен сиыр малын жеті не одан да аз кісі бірігіп шалуларына болады. Бірақ жеті кісіден аспауы және жетеуінде де құрбандыққа шалу ниеті болуы шарт. 2. Малды құрбандық ниетімен шалуы міндет. Соғым не ет қажет ету ниетімен сойылған мал құрбан саналмайды. 3. Өкіл етушінің әмірі. Құрбанды әркімнің өзі шалуы абзал саналса да өкіл арқылы шалуға да рұқсат етіледі. Мұндай жағдайда мал иесі тарапынан өкілдің тағайындалған болуы әрі оған құрбанын шалу әмірін беруі шарт. 4. Мал жасының дұрыстығы. Түйе малы бес жасар, сиыр малы екі жасар, ешкі малы бір жастан асқан болуы шарт. Қой малының бір жасқа толмағанын шалса да болады. 5. Құрбандық оны шалушы кісінің мүлкі болуы. 6. Құрбандық малдың бойында жүдә кемістік болмауы. Алла Елшісі (с.ғ.с.): «Төрт түрлі мал құрбандыққа жарамайды: бір көзінің соқырлығы айрықша

байқалатын мал, ауру-сырқауы айрықша байқалатын мал, ақсақтығы айрықша байқалатын мал, жілік майы үзілген жүдең мал»,-деген. Хадистегі «айрықша байқалатын» деген сөздің мағынасы мал бойындағы кемістіктің айрықша байқалатын мөлшерді құрамауын шарт қылып, азғантай мөлшердегі кемістіктің есепке алынбайтынын сілтейді. Себебі мал бойында мүлде мін болмауы мүмкін емес. 7. Дұрыс уақытта шалынуы. Құрбан шалу уақыты Құрбан айт намазынан кейін кіреді. Құрбанды айттың бірінші күні шалған абзал. Құрбан шалынатын мерзім бұдан кейінгі екі күнге жалғасып, соңғы күннің күні батуымен (ақшам намазы кіргенде) аяқталады. Құрбан шалуы уәжіп кісі белгіленген мерзімді өткізіп алса, мойнынан міндетті түсіру үшін құрбан шалудың орнына садақа беруі уәжіп. 8. Құрбанның шалынуы. Құрбан шалудың орнына малдың өзін тірідей не құнын садақа етуге болмайды. Құрбандық шалған кезде төмендегі абзал (мустахаб) амалдарға да назар аударған жөн: Малды Құрбан айт тан бұрын құрбандыққа дайындау. Құрбан шалынатын жердің таза болуына көңіл бөлу. Құрбандық малын шалынатын орынға сүйретпей, ұрмай-соқпай әдеппен апару. Құрбандыққа малдың ең жақсысын таңдау. Малды құрбан шалушының өзі бауыздау. Құрбан шалушы кісі мал бауыздауды білмесе не әйел кісі болса, малды қинап қоймас үшін, бауыздау ісін басқа мұсылманға тапсырғаны абзал. Сондай-ақ өзінің құрбанының қасында тұруы абзал. Құрбан малын құбылаға қаратып, сол жағымен жатқызу және дұғасын айту. Құрбан шалу кезінде хадистерде келген дұғаларды айту ұнамды іс (мұстахаб) саналады. Құрбандықты бауыздау сәтінде шартты (міндетті) түрде бисмиллә сөзі айтылады. Құрбандыққа қатысты ұнамсыз (макруһ) істер: Құрбандыққа арналған малдың жүнін қырқу, сүтін пайдалану, құрбандыққа атаған малды сату, құрбандық малын міну, жүк тасуға пайдалану, жалға беру, бауыздалып, жаны әбден шықпай сою, құрбандықтың етін не жүнін не терісін сату, қасапшының жалақысын құрбандықтың етімен төлеу сияқты жоғарыда аталған істердің барлығы харамға жақын макруһ амалдардан болып саналады.

Айт намазы таңғы сағат 08.30-да 2015 жылдың Зулхижжа айының 9 күндік нәпіл оразасы Мезгілі

15.09.

16.09.

17.09.

18.09.

19.09.

20.09. 21.09. 22.09.

23.09.

Сәресінің аяқталуы

05:06

05:08

05:10

05:12

05:13

05:15

05:17

05:19

05:20

Ауыз ашар уақыты

20:11

20:09

20:06

20:04

20:01

19:59

19:56

19:54

19:51

Осынау құрбан айт күндері Алла Тағаланың берген ырыздықтарының шүкіршілігі ретінде келген меймандарға молынан дастархан жайып, пейілімізді тарылтпай, Аллаға ұнамсыз арақ ішу, жанжалдасу, бұзықтық жасау сияқты күнәлі әрі сауаптан құр қалдырар іс-әрекеттерден аулақ болған жөн. Сондықтан Құрбан айт күндерін өз дәрежесінде қасиеттілігін ұғынумен өткізу әрбір мұсылманның міндеті. Алла Тағала еліміздің тәуелсіздігін баянды

етіп, өркениетті, айбынды, дамыған мемлекеттердің қатарында бой түзеттіріп, Ислам дініне деген бет бұрысымызды одан әрі ынталандырып, екі дүние абырой сағадатына жетуді нәсіп етсін! Асылхан қажы Мұханбетжанұлы, ҚМДБ-ның Қостанай облысы бойынша өкіл имамы.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 ж.

ЗАҢ ЖӘНЕ ЗАМАН

9

Мемлекетіміздің негізгі Заңы

Конституция сөзінің төркіні – Ата Заң, латынның – «constitutio» яғни «құрылым» деген сөзінен шыққан. Конституция – Мемлекеттің негізгі заңы, елдегі барлық басқа заңдарға қатысты жоғары заңды күшке ие заң немесе заңдар тобы. 1990 жылы 25 қазаңда «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Декларация қабылданды, ал 1991 жылы 16 желтоқсанда біз өз егемендімізді, тәуелсіздігімізді алдық. 28 қантарда 1993 жылы Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесінің тоғызыншы сессиясында дербес, тәуелсіз мемлекеттің тұнғыш Конституциясы қабылданды. 1995 жылы 30 тамызда бүкіл халықтық референдумда бүгінгі азаматтарымыз өмір сүріп жатқан Қазақстан Республикасының Конституциясына – 20 жыл толды. Ата Заң – мемлекеттің, оның ішінде қоғамның тынысын, елдің қатынасын реттейді. Мемлекет, қоғам әрдайым заңсыз болған емеес. Сондықтан адам үшін маңызды заңның бірі Ата заңымыз Конституция. Көптеген елдер оқу орындарында Конституцияны басты пәнінің бірі етіп оқытады. Заңын сыйлайтын, білетін жас ұрпақ елжанды, отаншыл болып өседі. Халқына қызмет етіп, еліне пайда келтіреді. Қазақстан Республикасының Конституциясы туралы сөз қозғағанда тәуелсіздік алуға, өзіміздің Конституцияны қабылдауға себеп болып табылған кейбір тарихи сәттерді атап өтуді жөн көрдік. Қазақстанда конституциялық құрылыс идеялары өз қайнар көзімен ғасырлар бойы жалғасын таба бермек. Олардың қалыптасуына «Қасым ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы» Тәуке хан тұсындағы «Жеті жарғы» сияқты XV-

XVIII ғасырлардың заңдар жинағы маңызды рөл атқарды. Ел тарихында бес Конституция болған, соның ішінде қазіргі қолданыстағы 1995 жылғы Конституция. Бұған дейінгі кеңестік дәуірдегі қолданылған Конституциялар 1926, 1937, 1978 жылдары қабылданды. Қазақстанның өз егемендігін нақты жүзеге асыруы Республикалық Жоғары Кеңесімен 1990 жылы 25 қазанда қабылданған тарихи үлкен маңыздылығы бар құжаты – Қазақ КСР мемлекеттік егемендігі туралы Декларациясынан басталады. Декларацияның тарихи маңызы республиканың мемлекеттік егемендігіне нақты мазмұн беруімен құнды. Декларация Қазақстан Республикасының егеменді мемлекетінің мәртебесін іске асырған елдің жаңа Конституциясы мен басқа да заңнамалық кесімдер әзірлеуге негіз болды. 1991 жылы 16 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік Тәуелсіздігі туралы» конституциялық заңды, 1993 жылғы Қазақстан Конституцияны және қазіргі қолданыстағы Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Ата заңды қабылдауымен тәуелсіздік мемлекет ретінде біздің еліміздің конституциялық ресімдеуінің қалыптасуы аяқталды. Бүгінде біздің еліміз 1995 жылғы Конституция бойынша өмір сүреді. Ол қабылданғаннан кейін Қазақстан өзінің одан әрі даму жолын түпкілікті таңдап алды. Бүкілхалықтық референдумда қабылданған осы Негізгі Заң шын мәнінде қоғамдық келісімге айналды. Сол бойынша өкімет Қазақстанды демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекетке айналдыруды өзіне басты міндет етіп алды. Ал

азаматтар Конституцияны және еліміздің заңдарын бұлжытпай орындауға жауапкершілікті өз мойындарына алды. Бүгінгі күні Қазақстан ішкі тұрақтылыққа жетті, әлеуметтік даму базасының сенімділігі қамтамасыз етілді, өңірдегі ең үздік экономика құрылды. Қазақстан Республикасының Конституциясының кiрiспесiнде Ата Заңды қабылдаудың себептерi мен мақсаттары былай түсiндiрiлген: «Бiз, ортақ тарихи тағдыр бiрiктiрген Қазақстан халқы, байырғы қазақ жерiнде мемлекеттiлiк құра отырып, өзiмiздi еркiндiк, теңдiк және татулық мұраттарына берiлген бейбiтшiл азаматтық қоғам деп ұғына отырып, дүниежүзілік қоғамдастықта лайықты орын алуды тiлей отырып, қазiргi және болашақ ұрпақтар алдындағы тарихи жауапкершiлiгiмiздi сезiне отырып, өзiмiздiң егемендiк құқығымызды негiзге ала отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз». Ата Заңның бұл бөлiгi саяси және идеологиялық тұрғыдан алғанда аса маңызды. Өйткенi бұл Ата заң Қазақстан Республикасында демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет құрудың конституциялық негiзiн қалады. Осыған орай республика қызметiнiң түбегейлi қағидалары айқындалады. Олар: қоғамдық татулық пен саяси тұрақтылық; бүкiл халықтың игiлiгiн көздейтiн экономикалық даму; қазақстандық патриотизм; мемлекет өмiрiнiң аса маңызды мәселелерiн демократиялық әдiстермен, оның iшiнде республикалық референдумда немесе Парламенттiк дауыс беру арқылы шешу (1-бап, 2-тармақ). Ал 1995 жылғы 30 тамызда өткізілген бүкілхалықтық референдум нәтижесінде мемлекет тәуелсіздігі шарттарын қорғайтын Қазақстан Респ у бл и к а с ы н ы ң жаңа Конституциясы қабылданды және 5 қыркүйек күні өз күшіне енді. Оның жобасын талқылау тұсында отандастардан 30 мыңға жуық ұсыныстар түсіп арнаулы сарапшылық – консултациялық кеңес оларды зерделеген. Мәтінді пысықтау кезінде мыңнан астам түзету ескерілді, осының нәтижесінде Конституция жобасының 99 бабының 55-і елеулі өзгерістерге ұшыраған.

Нәтижесінде, 1995 жылғы 30 тамызда референдумға қатысқан халықтың 81, 9 пайызы жаңа Негізгі Заңды қолдап дауыс берді. Дауыс беру еліміздің қалалары мен ауылдарындағы 10253 сайлау учаскелерінде жүрді. Республика Конституциясы заң шығарушы,

теді. Қазіргі қолданыстағы конституциялық заңдардың қағидаларын тұжырымдап, бір арнаға келтірген Ата Заң, яғни мемлекетіміздің Негізгі Заңы болып қабылданды. Ол кіріспеден және 9 бөлімнен (98 баптан) тұрады. Сонымен қорыта келе айтарым, 1995 жылғы

тұжырымдап, бір арнаға келтірген Ата Заң, яғни мемлекетіміздің Негізгі Заңы болып табылады. Қазақстан Республикасының Конституциясы – Ата заңымыз ұлттық және халықтық егемендіктің орнығуын, мемлекеттің демократиялануының көрінісі, құқықтық пен зайырлы мемлекет

атқарушы, және сот тармақтарының тұрақтылығын , тиімді жұмыс істеуін және өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін билікті бөлу принцпін жай ғана жариялап қойған жоқ – онда тежемелік пен тепе теңдіктің нақты жүйесі баянды етілді. Негізгі Заң адамныңм жоғары құндылықтары ретінде оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын бекітті. Мемлекеттік билікті бөлудің ұстанымдары оның бірлігіне қайшы келмейді, оның тармақтарының келісілген өзара іс-қимылын,бүкіл биліктің олардың біреуінде толық шоғырлану мүмкіндігі болмауын көздейді. Бірыңғай мемлекеттік билік тармақтарының диалектикалық өзара байланысы осыдан көрінеді. Ал, биліктің тежемелілігі мен тепе-теңдік тетігі елдегі саяси тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етеді. Қазақстанды президенттік республика деп жариялаған 1995 жылғы Конституция, сондай-ақ. «Қазақстан Республикасының Парламенті және оның депутаттар мәртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы», «Сот жүйесі және судьялар дың мәртебесі туралы» Конституциялық заңдар биліктің әрбір тармағының мәртебесі мен функциясын рет-

Конституцияның 1993 жылғы Конституциядан айырмашылығы оның мазмұнының сапасында еді. Жоғарғы Кеңес ескі және жаңа саяси құрылыстың өзіндік тұрғыда ымыраға келуінің, ғасырлар бойы құрылған әлемдік өркениет демократиясының үлгісін посткеңестік кеңістікте енгізудің нышаны болған 1993 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы әуел бастан-ақ қайшылыққа толы болатын. Бұл- бір. Екіншіден, жаңа Конституцияға алғаш рет азаматтың құқығына қатысты ғана емес, адам дүниеге келген сәттен одан ажырамас құқықтарына да қатысты нормалар енді. Ол бойынша Қазақстан Республикасының Президенті саяси жүйенің басты тұлғасы болып табылады, билік тармақтарынан жоғары тұрады. Бұл президенттік басқару жүйесіндегі мемлекетке сай келеді. Қазақстан Республикасының бүгінгі қолданыстағы Конституциясы елімізде азаматтық қоғам институттарын орнатудың барлық құқықтық құрылымдарын орнықтыруға толығымен мүмкіндік берді. Үшіншіден, Қазақстан Республикасының Конституциясы конституциялық заңдардың қағидаларын

ретінде қалыптасуына кепілдік берген, азаматтық қоғам институттарының қызмет етуіне үлес қосқан нормативтік құқықтық акт. Төртіншіден, 1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда бұрынғы мемлекеттік құрылыстың кемшіліктерін жойған Қазақстанның жаңа Конституциясы қабылданды, оған сәйкес ҚР президенттік басқару нысанындағы мемлекет болып жарияланды. Бесіншіден, Конституцияны құрметтеу және сақтау арқылы және оның тарихы мен маңызын білуімізбен ғана біз өз елімізді, Отанымызды, тарихымызды, құндылықтарымызды құрметтейміз және еліміздің дамуына, қоғамдық келісімге, бейбітшілік пен тыныштыққа қол жеткізе аламыз. Қазақстан қоғамының ұзақ жылдарға арналған өркенді дамуының бағытын нық айқындап берген Конституцияға біздің де айтар алғысымыз мол. Өйткені, біздің Ата Заңымыз – Қазақстан халқының саналы таңдауы, өркенді дамуымыздың кепілі. Өтеген ИСЕНОВ, тарих ғылымдарының кандидаты, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының доценті.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 22 қыркүйек 2015 ж.

ТАНЫМ

Қазақтың үшінші ғарышкері Полковник Айдын Айымбетов хақында

Ұлтының мақтанышы Үстіміздегі қой жылы қазақ халқы үшін есте қаларлықтай болды. Бұлай аса қуанышпен айтып отырған себебім, ғарышқа ұлтымыздың сүйікті перзенті Айдын Ақанұлы Айымбетов 2-қыркүйекте борт инженері ретінде транспорттық пилоттанған «Союз ТМА – 18М» кемесінде Байқоңыр ғарыш станциясынан көкке көтерілді. Мұны естіген әлемдегі барша қандастарымыз ерекше күйді бастан кешіріп,

өздерінің бауырларының тағы да ұлтымыздың атын шығарғанына өздерін бақытты сезінді. Әрине, Айдын жөнінде бұрын да естігенбіз. Алайда, өткен өмірбаянына толық қанық емес едік. Соны баяндаудың орайы енді келген секілді. Ол 1972 жылы Алматы облысы Талдықорған қаласының маңындағы Өтенай деп аталатын ауылда туып өсті. Кішкентайынан киелі шаңырақта тағылымды тәрбие алды. Әкесі Ақан Рыскелдіұлы өмір көрген, тәжірибелі

техник-механик болатын. Өзінің өнертапқыштық қырларымен де айналасындағыларға жете танылған еді. Мұндай азаматты құрметтемеу, ардақтамау мүмкін бе? Ұзақ жылдар бойы өндірісте жауапты жұмыстар атқарып, ұжымында үлкен абыройға бөленді. Айдынның анасы Жұмагүл Сегізбайқызы бұл күндері құрметті демалыста. Өзі өкілі болып табылатын ұлттың барлық ежелден келе жатқан салт-дәстүрін жете білетін аяулы апамыз. Ерлі-зайыптылар өзге ата-аналар секілді ұрпақтарының бойына жастайынан білімділікті, адалдықты, қазақ халқының руханиятына деген сүйіспеншілікті сіңіруге тырысты. Жалпы, бұл жанұяда халқымыздың әдебиеті мен мәдениетіне, ұлтымыздың асыл қазыналарына көп көңіл бөлінетін. Ата-аналары зиялы жандар болған соң, бұлар да үйде кәдімгі түрлі тақырыптардағы кітаптарды көп оқитын. Олардың мазмұнын өзара басқосқанда талқылайтын. Міне, осындай өнегелі шаңырақта өскен перзенттер жаман болушы ма еді? Алтын ұя мектептің табалдырығын аттаған соң, Айдын да оқуға барын салды. Өзі білім алған мектепті алтын медальмен аяқтады. Сабақтан тыс кездері спортқа да көп көңіл бөлді. Ес білгеннен ер азамат мынау тіршілікте көп жайдан хабардар болу қажеттігін терең ұққандықтан, тек оқумен ғана шектеліп қалмай өз

қатарларының алды болуға талпынды. Бауыры Айдар екеуі отбасының бақытын шалқытты. Өсе келе олар әскери қызметке қызығып, сол салаға бір жола бет бұрды. Айдар болса, шекара саласының офицері атанды. Қазіргі таңда шекара қызметінің полковнигі. Ал, Айдын болса одан білім ордасын бір жыл кейін аяқтағандықтан Армавир жоғары әскери мектебіне қабылданды. Ол жалпы, ғарышкерлер отрядына орналасудың алдында заманауи әскери ұшақтарда ұшып, көк зеңгірде қалықтады. Ғарышкерлік айтуға оңай болғанымен, оған үлкен төзімділік, батылдық, мықты денсаулық керек. Міне, осы аталғандардың бәрі де мұның бойынан табылып, аңсаған арманына барынша жақындата түсті. Отбасымен бірге Мәскеудегі Жұлдызды қалашыққа ат танды. Осындағы өзге ұшқыштар секілді барлық даярлықтардан мінсіз өтіп, сынақшы-ғарышкер мәртебесін берген дипломға ие болды. Бірақ басты мақсаты – болашақта ғарышкер атанып, өзі туып-өскен Отанының патриоты болу еді.

Арман алдамайды Осы арада қазақтың үшінші ғарышкері Айдын Айымбетов Талдықорған қаласындағы №14 орта мектептің түлегі болып табылатындығын да айтып өткеніміз

абзал. Биылғы оқу жылының басында дәл осы білім ордасында «Менің Отаным – Қазақстан» деп аталатын тақырып бойынша ашық сабақ өткені көпшілікке бұқаралық ақпарат құралдары арқылы мәлім. Әрине, әлгі басқосуда халқымыздың ардақты перзентінің аталмыш мектептің 10 «Б» сыныбында үздік оқып ғана қоймай, сыныптас ұл мен қыздардың арасында өзінің зерделілігі, алғырлығы, тапқырлығымен көзге түскендігі де әңгімеге арқау болды. Қазір ондағы ұл балалар да ертең өскенде ұлтының абыройын асқақтатқан Айдын ағалары секілді қазақ елінің нағыз мақтанышы болғылары келетіндігін жасырмайды. Жас өскін ұрпақтар өзінің алдынғыларға еліктеп өседі деген ұғым осындайдан қалыптасқан болар. Мектепті үздік аяқтаған бозбала Ресейдің Краснодар өлкесіндегі Армавир жоғары әскери ұшқыштар училищесіне қабылданып, мұнда да талапты жастардың бірі атанды. Содан 1993 жылы ұшқыш-инженер мамандығы бойынша оқуын аяқтаған соң елімізге оралды. Содан қорғаныс жүйесінде қызметін бастады. Алғашқы кездері Жамбыл облысындағы Луговой стансасында орналасқан №69207 әскери бөліміне ұшқыш ретінде жіберілді. Ол көп өтпей Талдықорғанға ауысты. Содан алты жыл бойы аға ұшқыш қызметін атқарды. Осы жылдар босқа өт-

кен жоқ. Білікті азамат өз кәсібін жан-жақты меңгерді. Таңдаған саласының нағыз білгір маманы атанды. Оған Су-27 әуе эскадрильясының әуе звеносын басқару секілді жауапты жұмыс сеніп тапсырылды. Тәжірибелі ұшқыштың әуе қорғанысында ерекше орын алатын Л-39, Миг-23, Миг-23 МЛД, Миг-27, Су-27 ұшақтарын бес саусақтай игеріп, көкте қалықтағанын да тілге тиек еткеніміз жөн. Жалпы, оның осындай бес бірдей ұшақтың түрін шеберлікпен игеріп, әріптестеріне өнеге көрсеткені де көпке белгілі. Осындай үлкен өмір мектебінен өтіп, ұшқыштықтың шыңына көтерілген ол 2001 жылғы 16 маусымда ғарышкерлікке үміткер ретінде тіркелген-ді. Содан кейін ол Елбасының тікелей қолдауы және өзіне көрсетілген үлкен сенімнің арқасында биыл Байқоңырдан ғарышқа көтерілді. Айдын Айымбетов Қазақстан Республикасы әскери әуе қызметінің полковнигі, бірқатар мемлекеттік марапаттары бар. Айрандай ұйыған отбасының басшысы. Әйелі Лилия Алмұханбетқызы екеуі Диана және Даяна есімді қыздары мен ұлдары Әмірге тағылымды тәрбие беріп жатыр. Белгілі ұшқыш бос уақытын жаны сүйетін істеріне арнайды. Оны барынша жанұясымен бірге өткізуге тырысады. Қыс кездерінде шаңғы теуіп, табиғат аясында серуендеуге ерекше көңіл бөледі.

ОҚЫҢЫЗ, ҚЫЗЫҚ!

БІЛГЕНГЕ - МАРЖАН

Бейтаныс адам түрі анықталды

Қазақ халқының салт-дәстүрлері

АР-да ғалымдар бұрын соңды ғылымға бейтаныс адам түрін анықтады, деп хабарлайды rg.ru. Басылымның мәліметтеріне сәйкес, адам қалдықтары ОАР-дың Йоханнесбург қаласынан шамамен 50 шақырым жердегі үңгірден табылған. Зерттеу жұмыстары 2013 және 2014 жылдары жүрді. Сол уақыттан бері ғалымдар сүйек қалдықтарын жіті зерттеп, бұрын соңды ғылымға бейтаныс адам түрін анықтадық деген тоқтамға келіпті. Бұл туралы 10 қыркүйекте Эволюциялық зерттеулер институтының профессоры Ли Бергер мәлім етті. Оның айтуынша, жаңадан анықталған адам түрі қазіргі адамзаттың арғы атасы болуы мүмкін. Ғалымдар таныстырған реконструкцияға сәйкес, ол қазіргі адамнан гөрі маймылға көбірек ұқсайды. Адамның жаңа түріне Homo naledi деген атау берілді. Жергілікті халықтың тілінде naledi «жұлдыз» деген мағына береді. Үңгірдің ішінен 15 адамның қалдығы табылыпты, оның ішінде балалар мен қарттары да бар. Талдау нәтижелеріне сәйкес, тірі кездерінде олар тым арық, ал милары апельсиннің көлемімен бірдей болған. Зерттеу жұмыстарына әлемнің түрлі елдерінен 50-ден аса ғалым қатысты.

Аманат Бір адамның екінші біреуге сақтауға берген бағалы заттары. «Аманат» - аман деген сөзден шыққан болуы ықтимал. Аманатты сақтау және оны мезгілінде тапсыру зор адамгершілікке жатады. «Аманат – аман сақтайды» дейді халық. Аманатқа қиянат жасамайды. Ол өте ауыр күнә деп есептеледі. Аманаттың бұрын еларалық қатынаста да үлкен мән-маңызы болған. Көбінесе, ол бірлік, татулық, бітім жолына қызмет еткен. Тарихымызда ақ үй аманат алып барған екен деген деректер жиі кездеседі (Ш. Уәлиханов).Ерте кезде жауласушы екі ел татуласқан кезде кепілдеме ретінде аманатқа адам да қалдырып кететін болған.

Асар Бір отбасының қолынан келмейтін күрделі жұмыстарды атқару үшін бір ауылдың адамдары «асарға» шақырыла-

ды. Мысалы: үй көтергенде, егін салғанда, жинағанда, шөп шабуға тағы сол сияқты көлемді, ауыр жұмыстарға шақырылады. Асарға шақырылғандар еңбегі үшін төлемақы талап етпейді. Оның есесіне асарға шақырушы адам қолқабыс тигізуге келгендерге арнап мал сойып, мол дастарқан жаяды. Асар – қазақ елінің ұжымдық топта жұмыс істеуінің үлкен бір көрінісі. Мұндай жақсы салт-дәстүрлер ел ішінде әлі де бар.

Зекет «Намаз оқың дар, зекет беріңдер, ғибадат етушілермен бірге бас иіндер» (Құран Кәрім). Исламның төртінші шарты – зекет беру. Бұл малынан алған өнімнен құдай, дін жолына, жетім-жесірлерге берілетін үлес. Зекет алтын, күміс қорынан да, ақшалай табысынан да беріледі. Малдан алынатын зекет мөлшері мынадай: 40 қойдан, сондай-ақ бес түйеден бір қой, отыз сиырдан біреу, тағы сол сияқты. Жыл сайын зекет беру -

әр адамның адамгершілік және мұсылмандық борышы. Бұдан бас тарту, ұмыт қалдыру дін және азаматтық істе де ұят саналады.

Деңгене

Соңғы жылдарда ұмытылып бара жатқан дәстүрдің бірі – деңгене. Екі немесе үш жігіт басын қосып ауқатты үйге «деңгене жеуге келдік» дейді. Оның шарты бойынша үй иесі бір семіз қойды бас-сирағына дейін асып, деңгене сұрап келгендердің алдына қояды. Олар бір қойдың етін сорпасымен ішіп, жеп кетуі керек. Егер олар қойды жеп кетсе қойдың құны сұраусыз. Егер етті тауыса алмаса олар үй иесіне екі қой төлеуге тиіс. Кей жерлерде мұны сірне деп айтады. Қазақстанның оңтүстік жағында деңгененің қолданылуы басқаша. Бұл жақта 4-5 үй бірігіп, бір малды ортақтасып сояды. Сөйтіп кезектесе береді. Бұл негізінен қыстыгүні жылы өңірде соғым еті көп сақтауға келмейтіндіктен туған амал болса керек.

«Қой басты» «Қой басты» дейтін әдемі ырым жасап. . . сол үйден дәм ауыз тиетін болған» (Т.Арынов). Қазақ мәдениеті мен шаруашылығында киіз басу өнері кең дамыған. Бұл да ауыл адамдары үшін елеулі, маңызды жұмыстардың бірі және киіз бір үйдікі болғанымен бұған салт бойынша барлық ауыл адамдары араласып, қол ұшын беріп отыруы шарт. Мұндай күндері киіз басушылар киіз тебу, киіз пісіру кезінде оны үй арасында домалата жүріп, бір үй тұсына келгенде «қой басты, қой басты!» деп айқайлап шулап, күліседі. Бұл үйге байлық, ырыс-несібе келді дегенді білдіреді. Мұны естіген үй иесі әйел жүгіріп шығып, киіз басушыларға қымыз, құрт, май, нан сияқты тағамдар ұсынады немесе дастарханға шақырады. «Қой басты» әзіл күлкіге, ойын -сауыққа арналған көңілді дәстүр, алайда киіз басудың азаюына орай ұмытыла бастады.


Вторник, 22 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

«Өрлеу» - для малообеспеченной категории населения

Новый проект «Өрлеу» – программа социальной поддержки малообеспеченной категории населения С 1 августа 2015 года внедрен пилотный проект «Өрлеу» - социальная помощь на контрактной основе - программа социальной поддержки малообеспеченной категории населения. Задача проекта «Өрлеу» - сделать так, чтобы малообеспеченная трудоспособная семья не только получала помощь, но и была социально адаптирована и профессионально ориентирована на то, чтобы перейти от пассивной денежной помощи к активной поддержке семьи и обеспечению минимизации иждивенческих настроений. Принцип оказания социальной помощи на контрактной основе касается всех малообеспеченных семей, в которых имеются безработные члены семьи, а также одиноко проживающих незанятых людей. Его внедрение предполагает выход этой категории населения из числа зависящих от помощи государства путем трудоустройства, обучения и переобучения. Таким образом, они получат надежную защиту в трудной жизненной ситуации. Социальная помощь на контрактной основе будет выплачиваться семьям со среднедушевым доходом ниже 60 процентов от прожиточного минимума (10889 тенге по состоянию на 01.07.2015 г. (данный показатель изменяется ежеквартально)) в месяц на одного члена семьи в виде разницы между среднедушевым доходом и 60 процентами от прожиточного минимума. Одной из участниц данного проекта стала семья Ли Ксении Анатольевны, которая одна воспитывает двух несовершеннолетних детей. Ксения получала адресную социальную помощь. Не могла работать, так как имела малолетних детей. В настоящее время дети подросли, и она решила реализовать себя в трудовой деятельности, зарабатывать для семьи, не завися от социальных выплат. На первоначальном этапе для нее, как начинающей трудиться, участие в проекте «Өрлеу» окажет поддержку и толчок к дальнейшей жизни, не зависящей от социальных пособий. С.УМАРОВ, руководитель ГУ «Отдел занятости и социальных программ акимата города Костаная» В последние годы в связи с развитием IT-технологий в Казахстане Генеральной прокуратурой республики приняты меры по совершенствованию механизма формирования эффективных коммуникаций, с приданием высокой степени открытости процессам взаимодействия с общественностью, способствующим оперативности и удобству получения гражданами информации по вопросам рассмотрения обращений, снижению административных барьеров, уровня коррупции и укреплению доверия к органам прокуратуры. В рамках этой работы создан Саll-центр Генеральной прокуратуры с единым бесплатным номером 115 и организован прием обращений физических и юридических лиц через Центры обслуживания населения. Костанайская городская прокуратура

ГАЗЕТА КУПОН БЕСПЛАТНОГО ЧАСТНОГО ОБЪЯВЛЕНИЯ

РАЗДЕЛЫ: ПРОДАЮ

КУПЛЮ

МЕНЯЮ

(нужное подчеркнуть) Текст объявления (до 25 слов) писать печатными буквами

Ф.И.О.

Адрес редакции: пр. Аль-Фараби, 90

Қостанай қалалық мәслихатының 2015 жылғы 13 тамыздағы №346 шешімі Мәслихаттың 2009 жылғы 21 сәуірдегі №201 «Жер салығының базалық ставкаларына түзету коэффициенттерін белгілеу туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы кодексінің 387-бабына сәйкес Қостанай қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ: 1. Мәслихаттың 2009 жылғы 21 сәуірдегі №201 «Жер салығының базалық ставкаларына түзету коэффициенттерін белгілеу туралы» шешіміне (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9-1129 тіркелген, 2009 жылғы 16 маусымда «Костанай» газетінде жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген шешімнің қазақ тіліндегі тақырыбында және бүкіл мәтін бойынша «ставкаларына» деген сөз «мөлшерлемелеріне» деген сөзбен ауыстырылсын; көрсетілген шешімнің қосымшасында қазақ тіліндегі бүкіл мәтін бойынша «ставкаларына» деген сөз «мөлшерлемелеріне» деген сөзбен ауыстырылсын; орыс тіліндегі мәтін өзгертілмейді. 2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Сессия төрайымы, №3 сайлау округі бойынша депутаты Б. АБДРАХМАНОВА Қостанай қалалық мәслихатының хатшысы Н. ХАЛЫКОВ

Решение Костанайского городского маслихата от 13 августа 2015 года №346 О внесении изменений в решение маслихата от 21 апреля 2009 года №201 «Об установлении поправочных коэффициентов к базовым ставкам земельного налога» В соответствии со статьей 387Кодекса Республики Казахстан от 10 декабря 2008 года «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» (Налоговый кодекс) Костанайский городской маслихат РЕШИЛ: 1. Внести в решение маслихата «Об установлении поправочных коэффициентов к базовым ставкам земельного налога» от 21 апреля 2009 года №201 (зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за №9-1-129, опубликованное 16 июня 2009 года в газете «Костанай») следующие изменения: в заголовке указанного решения и по всему тексту на казахском языке слово «ставкаларына» заменить словом «мөлшерлемелеріне»; в приложении к указанному решению по всему тексту на казахском языке слово «ставкаларына» заменить словом «мөлшерлемелеріне»; текст на русском языке не изменяется. 2. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования. Председатель сессии, депутат по избирательному округу №3 Б. АБДРАХМАНОВА Секретарь Костанайского городского маслихата Н. ХАЛЫКОВ

Шешім Қостанай облысының әділет департаментінде 2015 жылғы 16 қыркүйегінде №5876 тіркелді

Решение зарегистрировано в Департаменте юстиции Костанайской области 16 сентября 2015 года №5876

Қостанай қалалық мәслихатының 2015 жылғы 13 тамыздағы №347 шешімі Мәслихаттың 2009 жылғы 2 ақпандағы №162 «Қостанай қаласында орналасқан салық салу объектісі бірлігінен тіркелген салық ставкаларының мөлшерін бекіту туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы кодексінің 422-бабына сәйкес Қостанай қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ: 1. Мәслихаттың 2009 жылғы 2 ақпандағы №162 «Қостанай қаласында орналасқан салық салу объектісі бірлігінен тіркелген салық ставкаларының мөлшерін бекіту туралы» шешіміне (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9-1-122 тіркелген, 2009 жылғы 9 сәуірде «Костанай» газетінде жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген шешімнің қазақ тіліндегі тақырыбында және бүкіл мәтін бойынша «ставкаларының» деген сөз «мөлшерлемелерінің» деген сөзбен ауыстырылсын; көрсетілген шешімнің қосымшасында қазақ тіліндегі бүкіл мәтін бойынша «ставкаларының», «ставкасы» деген сөздер тиісінше «мөлшерлемелерінің», «мөлшерлемесі» деген сөздермен ауыстырылсын; орыс тіліндегі мәтін өзгертілмейді. 2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Сессия төрайымы, №3 сайлау округі бойынша депутаты Б. АБДРАХМАНОВА Қостанай қалалық мәслихатының хатшысы Н. ХАЛЫКОВ Шешім Қостанай облысының әділет департаментінде 2015 жылғы 16 қыркүйегінде № 5877 тіркелді

Решение Костанайского городского маслихата от 13 августа 2015 года №347 О внесении изменений в решение маслихата от 2 февраля 2009 года №162 «Об утверждении размеров ставок фиксированного налога на единицу налогообложения, расположенную в городе Костанае» В соответствии со статьей 422 Кодекса Республики Казахстан от 10 декабря 2008 года «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» (Налоговый кодекс) Костанайский городской маслихат РЕШИЛ: 1. Внести в решение маслихата «Об утверждении размеров ставок фиксированного налога на единицу налогообложения, расположенную в городе Костанае» от 2 февраля 2009 года № 162 (зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за №9-1-122, опубликованное 9 апреля 2009 года в газете «Костанай») следующие изменения: в заголовке указанного решения и по всему тексту на казахском языке слово «ставкаларының» заменить словом «мөлшерлемелерінің»; в приложении к указанному решению по всему тексту на казахском языке слова «ставкаларының», «ставкасы» заменить соответственно словами «мөлшерлемелерінің», «мөлшерлемесі»; текст на русском языке не изменяется. 2. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования. Председатель сессии, депутат по избирательному округу №3 Б. АБДРАХМАНОВА Секретарь Костанайского городского маслихата Н. ХАЛЫКОВ

Қостанай қалалық мәслихатының 2015 жылғы 13 тамыздағы №348 шешімі Мәслихаттың 2012 жылғы 25 шілдедегі №60 «Автотұрақтар (паркингтер) үшін бөлінген жерлерге арналған салық ставкалары туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы кодексінің 386-бабына сәйкес Қостанай қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ: 1. Мәслихаттың 2012 жылғы 25 шілдедегі №60 «Автотұрақтар (паркингтер) үшін бөлінген жерлерге арналған салық ставкалары туралы» шешіміне (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9-1-198 тіркелген, 2012 жылғы 4 қыркүйекте «Наш Костанай» газетінде жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген шешімнің қазақ тіліндегі тақырыбында және бүкіл мәтін бойынша «ставкалары» деген сөз «мөлшерлемелері» деген сөзбен ауыстырылсын; көрсетілген шешімнің қосымшасында қазақ тіліндегі бүкіл мәтін бойынша «ставкалары», «ставкаларының» деген сөздер тиісінше «мөлшерлемелері», «мөлшерлемелерінің» деген сөздермен ауыстырылсын; орыс тіліндегі мәтін өзгертілмейді. 2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Сессия төрайымы, №3 сайлау округі бойынша депутаты Б. АБДРАХМАНОВА Қостанай қалалық мәслихатының хатшысы Н. ХАЛЫКОВ

Решение Костанайского городского маслихата от 13 августа 2015 года №348 О внесении изменений в решение маслихата от 25 июля 2012 года №60 «О ставках налога на земли, выделенные под автостоянки (паркинги)» В соответствии со статьей 386 Кодекса Республики Казахстан от 10 декабря 2008 года «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» (Налоговый кодекс) Костанайский городской маслихат РЕШИЛ: 1. Внести в решение маслихата «О ставках налога на земли, выделенные под автостоянки (паркинги)» от 25 июля 2012 года №60 (зарегистрированное в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов за №9-1-198, опубликованное 4 сентября 2012 года в газете «Наш Костанай») следующие изменения: в заголовке указанного решения и по всему тексту на казахском языке слово «ставкалары» заменить словом «мөлшерлемелері»; в приложении к указанному решению по всему тексту на казахском языке слова «ставкалары», «ставкаларының» заменить соответственно словами «мөлшерлемелері», «мөлшерлемелерінің»; текст на русском языке не изменяется. 2. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования. Председатель сессии, депутат по избирательному округу №3 Б. АБДРАХМАНОВА Секретарь Костанайского городского маслихата Н. ХАЛЫКОВ

Шешім Қостанай облысының әділет департаментінде 2015 жылғы 16 қыркүйегінде №5878 тіркелді

Решение зарегистрировано в Департаменте юстиции Костанайской области 16 сентября 2015 года №5878

Решение зарегистрировано в Департаменте юстиции Костанайской области 16 сентября 2015 года №5877

Пункты распространения газеты «НАШ Костанай»

- Магазин №15, ул. Воинов-Интернационалистов. - Магазин №25, ул. Маяковского. - Магазин «Рахат», ул. Гоголя, 62. - Магазин «Норма». - ТД «Емшан», пр. Абая, 34а. - ТД «Исток», Маяковского, 101/1. - ТД «Азия», 9 мкрн, д. 6. - ЦУМ, 1 этаж, вход с пр. Аль-Фараби. - «Центральный» гастроном, ул. Гоголя, 89. - Ж/д вокзал, киоски, пр. Аль-Фараби. - Автовокзал, киоск. - Городская больница, пр. Аль-Фараби. - Центральный рынок, киоски. - ТД «Азия», ул. Алтынсарина, 134а. - «Акку», «Западный» магазин, ул. Чернышевского, 59. - 4 магазин, пр. Аль-Фараби, 127. - Магазин «Амангельдинский», ул. Амангельды, 95.

- Магазин «Улар» продукт., ул. Баймагамбетова, 158. - Мини-рынок «Дастархан», ул. Гоголя, 96. - Киоск, остановка «Драмтеатр». - Магазин 36 (115), 8 мкрн. - «Березка», ТД, 7 мкрн. - Магазин «Мереке», ул. Каирбекова, 379. - КСТУ (КСК), киоск, остановка, ул. Герцена. - «Баян Сулу», киоск, ул. Бородина. - Гастроном «Юбилейный», пр. Аль-Фараби, 100. - «Фараон», киоск, остановка, ул. Гвардейская. - «БУМ», торговый центр, пр. Абая. - Магазин «Рассвет», ул. Каирбекова, 359. - «Астыкжан», гипермаркет, пр. Абая, 1б. - Полиграфия, киоск, остановка ул. Мауленова. - Магазин «Орбита», ул. Дзержинского. - «Районная больница», п. Затобольск.

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон/факс приемной редактора 8 (7142) 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство №12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. И.о. гл. редактора: Оразалы Жаксанов.

11

Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Сергей Биркле. Тел. 54-37-58. Ответсекретарь: Куляш Турубаева. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Валентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева.

Фотокорреспонденты: Олег Яблочкин, Александр Откин. Тел. 54-64-85. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Валентина Мелехова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Виталий Клец, Индира Казиханова. Корректоры: Куляш Турубаева, Ирина Востротина. Тел. 54-69-71. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай,

gazeta@top-news.kz ул. Майлина, 2/3. Объем - 3 печатных листа. Тираж номера - 3091. Подписной индекс: К-315. Заказ №1424. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 22 сентября 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Қостанай қалалық мәслихаты депутаттарының 2015 жылдың 4 тоқсанына арналған азаматтарды қабылдау КЕСТЕСІ №

Депутаттың А.Т.Ә., атқаратын лауазымы

ГРАФИК приема граждан депутатами Костанайского городского маслихата на 4 квартал 2015 года

Округ нөмірі

Сайлаушыларды қабылдау орны

Қабылдау уақыты және күні

Жұмыс телефоны

Ф.И.О. депутата, занимаемая должность

Номер округа

Место приема избирателей

День и время приема

Рабочий телефон

1

Халыков Нурлыбек Кузгамбекович Қостанай қалалық мәслихатының хатшысы

10

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 208-кабинет)

Апта сайын жұма күні сағат 10.00ден 12.00-ге дейін.

57-57-81

1

Халыков Нурлыбек Кузгамбекович Секретарь Костанайского городского маслихата

10

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 208)

Еженедельно по пятницам с 10.00 до 12.00.

57-57-81

2

Абдрахманова Батима Мукановна №8 орта мектебі директорының кеңесшісі

3

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 07 қазаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

57-46-59

2

Абдрахманова Батима Мукановна Советник директора средней школы №8

3

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

7 октября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

57-46-59

3

Абрамян Артур Сурикович «ВАН» ЖШС директорының орынбасары

17

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 14 қазаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

55-67-27

3

Абрамян Артур Сурикович Заместитель директора ТОО «ВАН»

17

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

14 октября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

55-67-27

4

Байменова Асия Кожановна Қостанай қалалық балалар ауруханасының бас дәрігері

14

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 21 қазаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

51-51-85

4

Байменова Асия Кожановна Главный врач Костанайской городской детской больницы

14

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

21 октября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

51-51-85

5

Дудин Александр Анатольевич «Эко ПЭТ» ЖШС директоры

5

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 28 қазаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

90-02-34

5

Дудин Александр Анатольевич Директор ТОО «Эко ПЭТ»

5

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

28 октября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

90-02-34

6

Сотников Сергей Николаевич «ЕвразКаспиансталь» ЖШС директоры

11

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 04 қарашасы сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

57-91-60

6

Сотников Сергей Николаевич Директор ТОО «ЕвразКаспиансталь»

11

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

4 ноября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

57-91-60

7

Исмуратов Сабит Борисович М.Дулатов атындағы ҚИНЭУ президенті

13

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2015 жылдың 11 қарашасы сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

39-03-71

7

Исмуратов Сабит Борисович Президент КИнЭУ им.М.Дулатова

13

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

11 ноября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

39-03-71

Шалабаев Казбек Васильевич «Костанай-Су» МКК директоры

4

4

20

2015 жылдың 18 қарашасы сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

Шалабаев Казбек Васильевич Директор ГКП «Костанай-Су»

Уралбаева Асыл Ержановна № 13 бөбекжай бақша директоры

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

53-79-17

Уралбаева Асыл Ержановна Директор ясли-сада №13

20

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

18 ноября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

Сандыбеков Багитбек Назарбекович «Нұр Отан» партиясы ҚҚФ төрайымының бірінші орынбасары

15

Сандыбеков Багитбек Назарбекович Первый заместитель председателя КГФ партии «Нур Отан»

15

1

2015 жылдың 25 қарашасы сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

39-19-64

Султангазин Манарбек Жалелович «Ауғаныстан ардагерлер және жергілікті әскер одағы» ҚБ төрағасы

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

Султангазин Манарбек Жалелович Председатель ОО «Союз ветеранов Афганистана и локальных войн»

1

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

25 ноября 2015 г. с 15.00 до 17.00.

Антонинова Татьяна Николаевна «Жастар бастамасының орталығы» ЖШС директоры

16

16

6

2015 жылдың 02 желтоқсаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

Антонинова Татьяна Николаевна Директор ТОО «Центр молодежных инициатив»

Шуменбаев Самат Канапьянович Қостанай қалалық ауруханасының бас дәрігері

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

Шуменбаев Самат Канапьянович Главный врач Костанайской городской больницы

6

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

2 декабря 2015 г. с 15.00 до 17.00.

Джантурин Марат Галиханович «Аском и К» ЖШС директоры

Джантурин Марат Галиханович Директор ТОО «Аском и К»

18

2015 жылдың 09 желтоқсаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін .

22-48-24

Бут Марина Викторовна «Бут» ЖК

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

2

2

Бут Марина Викторовна ИП «Бут»

18

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

9 декабря 2015 г. с 15.00 до 17.00.

Медетов Нурлан Амирович А. Байтұрсынов атындағы ҚМУ ақпараттық технологиялар факультетінің деканы

7

Медетов Нурлан Амирович Декан факультета информационных технологий КГУ им. А.Байтурсынова

7

Бойченко Алексей Григорьевич Директор ТОО «Туристтранссервис»

19

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

23 декабря 2015 г. с 15.00 до 17.00.

51-11-98

19

2015 жылдың 23 желтоқсаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

51-11-98

Бойченко Алексей Григорьевич «Туристтранссервис» ЖШС директоры

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

Бибин Игорь Алексеевич «Техконсервис 2030» ЖШС директоры

9

Бибин Игорь Алексеевич Директор ТОО «Техконсервис 2030»

9

Блок Сергей Иванович Директор ТОО «Милх»

12

Костанайский городской маслихат (ул. Пушкина 98, кабинет 106)

30 декабря 2015 г. с 15.00 до 17.00.

56-71-40

12

2015 жылдың 30 желтоқсаны сағат 15.00-ден 17.00-ге дейін

56-71-40

Блок Сергей Иванович «Милх» ЖШС директоры

Қостанай қалалық мәслихаты (Пушкин көшесі 98, 106-кабинет)

8

9

10

11

12

13

22-17-00

8

9 53-29-55

39-17-33 10 53-71-90 11

54-66-01

12

39-21-60

55-95-59

13

«Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ, Қостанай қ., Толстой көш, 74, p.dkomukostanai@mzsr.gov.kz

РГУ «Департамент Комитета оплаты медицинских услуг Министерства здравоохранения и социального развития Республики Казахстан по Костанайской области», г. Костанай, ул. Толстого, 74, p.dkomukostanai@mzsr.gov.kz

2015 жылы тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету жөніндегі қызметтер берушіні (бұдан әрі – ТМККК көрсету бойынша қызметтер) қосымша таңдау рәсімін (бұдан әрі – рәсім) өткізу туралы хабарлайды: медициналық көмектің түрі бойынша: арнайы мамандандырылған, жоғары мамандандырылған; медициналық көмектің нысаны бойынша: стационарлық, стационарды алмастыратын. ТМККК көрсету жөніндегі қызметтер Қостанай облысы аумағында көрсетілуі тиіс. Қызметтер берушіні таңдау рәсіміне қатысуға арналған өтінімдерді және нысандары www.mzsr.gov.kz интернетресурсында орналастырылған қоса берілетін құжаттардың тізбесін әлеуетті қызметтер берушілер «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ-не Қостанай қаласы, Толстой көшесі 74мекен-жай бойынша 103 кабинетке немесе Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінің Қостанай облысы бойынша «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына (бұдан әрі – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» ШЖҚ РМК) ұсынады. Қызметтер берушіні таңдау рәсіміне қатысуға арналған өтінімдерді және оған қоса берілетін құжаттарды «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Қостанай облысы бойынша департаменті» РММ-ға ұсынудың соңғы мерзімі 2015 жылғы «28» қыркүйек сағат 11-ге дейін, «Халыққа қызмет көрсету орталығы» ШЖҚ РМК-ға ұсынудың соңғы мерзімі 2015 жылғы «26» қыркүйек сағат 11-ге дейін. Рәсімге қатысуға арналған өтінімдер 2015 жылғы «28» қыркүйек сағат 12.00-де мына мекенжай бойынша: Қостанай қаласы, Толстой көшесі 74, 103 кабинетте қаралатын болады. Қосымша ақпаратты және анықтаманы мынадай телефондар арқылы алуға болады: 8(7142)54-85-02, 54-85-27. Басшының м.а Ә.БЕРДЫБЕКОВ

объявляет о проведении дополнительной процедуры выбора поставщика услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи (далее – услуги по оказанию ГОБМП) на 2015 год (далее – процедура): по виду медицинской помощи: специализированная, высокоспециализированная; по форме медицинской помощи: стационарная, стационарозамещающая. Услуги по оказанию ГОБМП должны быть оказаны на территории Костанайской области. Заявки на участие в процедуре и перечень прилагаемых к нему документов, формы которых размещены на интернет-ресурсе www.mzsr.gov.kz, представляются потенциальными поставщиками в РГУ «Департамент Комитета оплаты медицинских услуг Министерства здравоохранения и социального развития Республики Казахстан по Костанайской области» по адресу: г. Костанай, ул. Толстого, 74, кабинет №103 или РГП на ПХВ «Центр обслуживания населения» Комитета по связи, информатизации и информации Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан по Костанайской области (далее - РГП на ПХВ «Центр обслуживания населения»). Окончательный срок представления заявок на участие в процедуре выбора поставщика и прилагаемых к нему документов в РГУ «Департамент Комитета оплаты медицинских услуг Министерства здравоохранения и социального развития Республики Казахстан по Костанайской области» до 11 часов 28 сентября 2015 года, окончательный срок представления через РГП на ПХВ «Центр обслуживания населения» Костанайской области до 11 часов 26 сентября 2015 года. Заявки на участие в процедуре будут рассмотрены в 12 часов 28 сентября 2015 года по следующему адресу: г. Костанай, ул. Толстого, 74, кабинет №103. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефонам: (7142) 54-85-02, 54-85-27. И.о. руководителя А. БЕРДЫБЕКОВ

22-17-00 53-79-17 39-19-64

53-29-55 39-17-33 53-71-90 22-48-24 54-66-01

39-21-60

55-95-59

АШЫҚ ЕСІК КҮНІ

2015 жылдың 28 қыркүйегінде Қостанай облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында сағат 10:00 ден 17:00 ге дейін ашық есік күні өткізіледі. Мекен-жайы Қостанай қаласы, Зеленая көшесі, 23. Байланыс телефоны: 27-33-25,27-39-00.

ДЕНЬ ОТКРЫТЫХ ДВЕРЕЙ

28 сентября 2015 года в Специализированном межрайонном суде по уголовным делам Костанайской области состоится день открытых дверей с 10:00 – 17:00. Адрес: г.Костанай, улица Зеленая, 23. Контактные телефоны: 27-33-25, 27-39-00. Уважаемые абоненты! ТОО «Тазалык-2012» уведомляет о повышении тарифа по вывозу жидких бытовых отходов для юридических лиц. С 7 октября 2015 г. тариф по вывозу жидких бытовых отходов будет составлять 591,69 тнг. за 1 куб.м. Администрация ТОО «Тазалык-2012»

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ Адрес: пр. Аль-Фараби, 90

(1 этаж, левое крыло - рекламный отдел)

Тел. 8 (7142) 54-03-01

№75 (2775)  

Вторник, 22 сентября 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you