Page 1

Промышленность. Прогнозируемое снижение объемов.

Эксклюзив. Интервью с артдиректором Никаса Сафронова.

2

12

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 28 июля 2015 г. №59 (2759)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Қалаға ерекше сән берді.

МАШИНОСТРОЕНИЕ

Для дорог мегаполисов

5

Жеткіншектер саналы болып өссін десек.

6

Қостанайдың мақтанышы еді.

7

В следующем году в Костанае начнут собирать новые городские автобусы. Правда, предназначены они пока только для двух столиц Казахстана. К промышленной сборке пассажирских автобусов UrbanWay

костанайский завод планирует приступить уже в 2016 году. - UrbanWay отвечает всем международным требованиям и экологическим стандартам. Сборка автобуса будет осуществляться крупноузловым методом. Ежегодно планируется выпускать 500 единиц, - сообщил «НК»

председатель правления АО «Агромашхолдинг» Алексей Сидоренко. Сейчас решается вопрос о приобретении технологической линии. Уже заключены меморандумы-соглашения с акиматами Алматы и Астаны на поставку автобусов. UrbanWay - это современный 12-метровый низкополь-

ный автобус с чистым газовым двигателем стандарта Евро-6. В качестве опции автобус нового поколения может быть оснащен местами для инвалидных колясок и пространством для собак-поводырей. Именно этот транспорт в скором будущем обновит автобусные парки двух мегаполисов

Казахстана. Как отметили в пресс-службе автомобилестроительного завода, сборка UrbanWay для Костаная пока не планируется, поскольку такой транспорт предназначен лишь для идеального дорожного полотна. Валентина МЕЛЕХОВА Фотоиллюстрация Олега ЯБЛОЧКИНА

Рамазан айының тағлымы.

8


2

Вторник, 28 июля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО

ЮБИЛЕЙ

Даешь тонны молока В Казахстане планируется снизить долю импорта молока до 18%. По информации пресс-службы Министерства сельского хозяйства РК, объемы потребления молока казахстанцами ежегодно увеличиваются на 6%. Между тем существующие мощности 183 действующих перерабатывающих предприятий мощностью 3,5 млн тонн позволяют дополнительно перерабатывать более 1 млн тонн молока. Основной причиной недозагрузки молокозаводов является недостаточное количество качественного сырья. В связи с этим Министерством сельского хозяйства РК реализуется направление по привлечению стратегических инвесторов для развития производства молока и молочной продукции. Основная задача - обеспечить экспорт до половины выпускаемой продукции на рынки стран СНГ в течение трех лет. Производство и переработку молока предполагается наращивать за счет развития кооперации по аналогии с крупными международными компаниями. За основу будет взята схема деятельности новозеландской и датской компаний с развитием кооперативного производства на селе. Предлагается создать новые фермерские хозяйства и промышленные молочно-товарные фермы, что позволит увеличить товарное производство молока в организованных хозяйствах до 2020 года на 500 тыс. тонн, до 2025 года - на 1 млн тонн, сообщает пресс-служба МСХ РК. Соб. инф.

ПРОМЫШЛЕННОСТЬ

Ожидаемые процессы На 80 млрд тенге прогнозируется снижение объемов промышленного производства в области в текущем году. Причина - снижение спроса и мировых цен на продукцию горнодобывающей отрасли. В связи с этим в первом полугодии текущего года ССГПО сократило производство окатышей на 37% и почти на 3% железорудного концентрата. В 2014 году произошло резкое снижение отгрузки продукции в Китай на 51%. До конца этого года в Поднебесную запланировано отгрузить порядка 80 тысяч тонн окатышей. Однако и эти объемы под вопросом, поскольку на сегодня нет подтверждений с китайской стороны. Кроме того, в некоторой степени сокращение объемов производства рудненского гиганта связаны с приостановкой деятельности Лисаковского филиала ТОО «Оркен». Из-за аварии на доменной печи металлургического завода «АрселорМиталлТемиртау» предприятие простаивает уже второй месяц. Трудности испытывает и АО «Варваринское». В текущем году также из-за неконкурентоспособности по цене объемы производства продукции снижены на 51%. Добыча медной руды упала на 85%, практически прекращено производство медного концентрата. Ожидается, что недавно запущенная железнодорожная линия, грузооборот которой составляет 1 млн тонн, станет одной из мер по стабилизации работы предприятия. До конца этого года по новому полотну планируется ввезти 200 тысяч тонн руды с высоким содержанием золота. - Темпы роста обрабатывающей промышленности в этом году хоть и остаются высокими — для сравнения скажу, что в республике этот показатель составляет 0,3%, а у нас 7%, но уже не в состоянии нивелировать резкое сокращение не только цен, но и объемов горнодобывающей промышленности, - уточнил аким области Нуралы Садуакасов. Глава региона также пояснил, что ухудшение ситуации в связи с замедлением экономического роста и девальвационными процессами в РФ было ожидаемо, поэтому был проработан комплекс возможных мер поддержки, который представлен главе Правительства РК. Валентина АНАТОЛЬЕВА

За заслуги - и почести

Масштабная, неординарная, уникальная личность с широким кругозором, прекрасный руководитель, незаурядная фигура – такие слова были адресованы Кенжебеку Укину. 26 июля первому главе Кустанайской областной администрации Кенжебеку

Укиновичу исполнилось 75 лет. Четверть века он живет в нашем регионе. В разные годы руководил областными управлениями экономики, социального обеспечения, управлением Агентства РК по делам госслужбы по Костанайской области. Последние несколько лет возглавляет областной Совет ветеранов. Чествование юбиляра прошло в областном Казахском театре драмы им.И.Омарова. Вместе с Кенжебеком Уки-

новичем на мероприятии присутствовала его супруга – Сара Кусаиновна. Для зрителей был продемонстрирован фильм о жизни и деятельности юбиляра, после чего на сцену вышел глава региона. Нуралы Садуакасов подарил виновнику торжества расшитый укороченный чапан, денежный конверт и домбру. - Этот инструмент по спецзаказу изготовил наш местный мастер, - отметил глава региона. – Может быть, кто-то

не знает, но Кенжебек Укинович прекрасно играет на домбре и поет. Безусловно, он занимает особое место в истории нашего края и страны в целом. Он - соратник Президента Казахстана Нурсултана Назарбаева, в трудные годы вставший во главе области. Хорошо помню те годы. Именно в начале 90-х по назначению Кенжебека Укиновича я стал заведующим организационно-инспекторским отделом аппарата главы Кустанайской областной администрации, а после пошел на повышение. Кенжебек Укинович давно на заслуженном отдыхе, но не перестает принимать активное участие в жизни региона, за что ему огромная благодарность! Из Астаны на празднование в этот день приехал председатель Центрального Совета ветеранов Казахстана Умирзак Озганбаев, который также преподнес имениннику и его супруге национальные чапан и камзол с головными уборами. К слову, на праздновании Дня города Кенжебеку Укину будет вручено звание «Почетный гражданин Костанайской области». Зульфия НАБИЕВА

НА КОНТРОЛЬ

Принять экстренные меры Аким области призвал сотрудников административной полиции к дисциплине на дорогах. Глава региона раскритиковал работу стражей порядка, сказав, что во время патрулирования сотрудники ведомства ведут себя некорректно и зачастую сами нарушают правила дорожного движения. - Я видел, когда в городе сотрудники административной полиции начинают регулировать движение, создавая при этом помехи. Ставят свои автомобили на поворотах и в других непо-

ложенных местах, образуя заторы. Несколько раз наблюдал, как они переходят дорогу в неположенном месте, а также пытаются остановить транспорт, который якобы нарушил ПДД. Я не говорю, что это 100-процентное явление, но если вижу это на главных улицах областного центра - Абая, Баймагамбетова, то где гарантия, что они не делают то же самое на других дорогах? Нет дисциплины со стороны административных полицейских! Нужно обратить на это самое серьезное внимание, - подчеркнул Нуралы Садуакасов. Стоит отметить, что именно своим поведением на до-

рогах полицейские подают пример как водителям, так и пешеходам. И вот результат - растет число аварий, жертв и пострадавших. За первое полугодие в области произошло 27 дорожно-транспортных происшествий, в которых погибли 52 человека и 313 получили травмы различной степени тяжести. То есть в среднем, отметил аким области, каждый день происходит 1,5 ДТП. По-прежнему весьма актуальной остается проблема пьяных водителей за рулем. С начала текущего года в регионе задержаны 1,5 тысячи автовладельцев, находящихся в состоянии алкогольного опьянения во время управле-

ния транспортом. - Получается, что для водителя нет никаких сдерживающих факторов, раз он может выпить и спокойно сесть за руль. Это означает, что существующие меры наказания неэффективны, необходимо их ужесточить. Думаю, если бы применялись такие меры, как лишение прав на долгие годы, или же, к примеру, за вождение в нетрезвом виде водитель привлекался к уголовному преследованию, ни у кого и в мыслях бы не было нарушать ПДД. Необходимо проанализировать ситуацию и принять экстренные меры, - подчеркнул глава области. Мария БЕРЕЖНАЯ

ЦЕНТР ВНИМАНИЯ ПРОГНОЗ

Тендерная неразбериха

Ветер, дождь и снова - солнце Ближе к выходным погода возьмет курс на потепление. По сообщению синоптиков, с 27 по 29 июля в области с прохождением холодных фронтов прогнозируются кратковременный дождь и усиление ветра до 15-20 м/с. - Ночная температура воздуха в эти дни составит +7+12 градусов, местами +15 градусов. Днем столбик термометра покажет +18+23 градусов по Цельсию, - говорит начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. – Во второй половине недели, с 30 июля по 2 августа, ожидается перенос атлантических воздушных масс. В связи с этим прогнозируется повышение температурного фона. Ночью столбик термометра покажет +15+20 градусов. Днем воздух прогреется до +28+33 градусов, местами +36 градусов. Также в эти дни предвидится шквалистый ветер и мелкий дождь. Валерия ВАХНЕНКО

Ремонт школы по госпрограмме на юге области затягивается из-за недобросовестных подрядчиков. Ремонтные работы Каратубетской школы в Жангельдинском районе должны были начаться еще в первом полугодии. Это один из социально важных объектов. Реконструкция учебного заведения предполагает не только обновление здания, но и трудоустройство безработ-

ных по первому направлению госпрограммы «Дорожная карта занятости-2020». Однако из-за недобросовестности подрядной организации работы своевременно не были начаты и это привело к неполному освоению выделенных бюджетных средств. - Итоги первого конкурса были отменены органами прокуратуры, второго – на основании акта финансового контроля. В настоящее время конкурс не объявлен вновь в связи с тем, что идут судебные разбирательства отдела

образования Жангельдинского района с потенциальными участниками конкурса, - уточнил руководитель областного управления координации занятости Ерлан Жаулыбаев. В итоге неосвоенными остались свыше 30 млн тенге. Впрочем, областные власти утверждают, что тендер все же состоится. - На каждый конкурс заявки подают от 10 до 15 предприятий. Причем несколько фирм участвуют, полностью не оформив документы. Затем, не дожидаясь окончания

итогов, подают апелляцию о том, что нарушены их права, и тем самым затягивают время проведения конкурсов. Необходимо разобраться с этими фирмами. Для чего им это нужно, непонятно, но характеристика этого года такова, - отметил аким области Нуралы Садуакасов. Что же касается школы на юге области, в связи с затянувшимися ремонтными работами первую четверть детям придется учиться в других школах. Валентина МЕЛЕХОВА


Вторник, 28 июля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ СТРОИТЕЛЬСТВО

СИТУАЦИЯ

Пока нам не сладко

Не расслабляться Такое поручение дал руководителям подрядных организаций аким города. С начала года в Костанае было сдано в эксплуатацию несколько многоквартирных жилых домов общей площадью свыше 67 тыс. кв. метров, в том числе два дома за счет бюджетных средств. Но темпы жилищного строительства и прокладка инженерных

коммуникаций могли быть значительно выше. - В начале августа должны были ввести в эксплуатацию пять объектов, в том числе два жилых дома, но уже сейчас ясно, что строительство их неоправданно затянулось, - отметил на аппаратном совещании с участием руководителей строительных компаний Ахмедбек Ахметжанов. - С таким положением мириться нельзя. Мы постоянно участвуем на планерках,

убеждаем руководителей работать круглосуточно, в три смены. С нами соглашаются, но выводов не делают, хотя погода позволяет увеличить объемы работ. Если не выполните договорные обязательства в срок, будем подавать в суд как на недобросовестных партнеров. Аким дал также поручение руководителям ГУ обратить особое внимание на самовольный захват земель муниципальной собствен-

ности. Только за этот год в городской отдел архитектуры и градостроительства поступило 68 писем и заявлений от костанайцев на застройщиков, самовольно использующих земельные участки для строительства или складирования строительных конструкций. Глава областного центра поручил провести проверки по каждому такому факту, а виновных привлечь к ответственности. Александр КУЗЬМИЧЕВ

ПРИСЯГА

Служу Отечеству!

Более 200 новобранцев в/ч 6697 Национальной гвардии приняли воинскую присягу.

Молодые военнослужащие были призваны из четырех регионов Казахстана Алматинской, Актюбинской, Атырауской и Карагандин-

ской областей. Торжественное мероприятие прошло в субботу на площади перед областным акиматом. Со знаменательным событием

поздравил глава региона Нуралы Садуакасов. - Пользуясь случаем, хочу поблагодарить военнослужащих в/ч 6697 за ликвидацию последствий природного и техногенного характера, возникших на территории Амангельдинского и Жангельдинского районов. Это еще раз доказывает, что вы можете быть мобильными, готовыми в любой момент оказать помощь населению. Успехов в несении воинской службы, и возвращения домой здоровыми и полными сил! – отметил глава региона. Командир части полковник Канат Байсаков отметил, что священный долг - это не просто красивые слова, это традиция, воспитывающая чувство патриотизма, а также пожелал молодым военнослужащим умножать добрую славу своих предшественников и боевые традиции Национальной гвардии РК. Сергей БИРКЛЕ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

ПОСЛЕДСТВИЯ

Уличные торги Арендаторы из горевшего ТЦ «Агромакс» распродают товар по низким ценам. Стихийный рынок расположился перед зданием, где начались ремонтные работы. По словам предпринимателей, во время пожара они понесли большой ущерб, который им никто покрывать не собирается. - Мой бутик с бытовой химией находится на первом этаже. Пламя не успело перекинуться на отдел, так как пожарные вовремя подоспели. Но, несмотря на это, товар весь пропах дымом и покрылся сажей. Сумма ущерба довольно

большая, - рассказала «НК» хозяйка одного из отделов. – Пришлось всей семьей вывозить товар, приводить его в порядок, чтобы можно было его хоть как-то реализовать. Каждому, кто пострадал при пожаре, надо кормить детей, погашать кредиты. Продавцы установили на прошлой неделе торговые палатки, где устроили глобальную распродажу. Весь товар отдают с 50- и 70-процентной скидкой. - Вещи, которые при пожаре пропахли дымом, пришлось стирать не один раз. Но у некоторых запах гари «вымыть» не получилось, поэтому приходится отдавать их практически даром.

А у меня каждая копеечка на счету, ведь возмещать ущерб мне никто не собирается, - говорит Надежда Иванова. Сейчас на месте происшествия ведутся восстановительные работы. Как пояснил «НК» собственник ТЦ «Агромакс» Владимир Семейкин, ремонт торгово-бытового центра займет много времени. - Сейчас ведется сотрудничество с подрядчиками, которые приводят в порядок торговое помещение: моют, красят, убирают. Во сколько обойдется ремонт, сказать не могу. Счета будут предъявлены по завершении всех работ, - заявил Владимир Иванович. – Во-

3

В Костанае наблюдается нестабильная ситуация с продажей сахара. К примеру, в «Астыкжане» в одни руки отпускается всего 5 кг сахарного песка. По словам руководства супермаркета, вместо заявленных 30 тонн сахара алматинские поставщики прислали всего две тонны. - Покупательский спрос сейчас превышает предложение, - говорит заместитель директора «Астыкжана» Елена Брик. - Для того чтобы избежать спекуляции, мы не продаем сахар мешками, а разделили его по пять килограммов. И получается, что достается он тем, кто действительно использует его по назначению, а не для перепродажи. Мы реализуем его по цене 153 тенге за один килограмм, но уже ходят слухи, что в других торговых точках цена на сахар доходит до 200 тенге за кг. Однако в супермаркете «ТОТ» ситуация иная: там один килограмм сахарного песка стоит 170 тенге, и, по словам менеджера Ольги Макий, ограничений и проблем с поставками не наблюдается. В супермаркете «Тамаша» тоже все спокойно, ограничений на сладкий товар нет, и отпускается он по 165 тенге за килограмм. По словам руководителя городского отдела сельского хозяйства Гизата Каленова, местные власти делают все, чтобы стабилизировать ситуацию. - На получение сахара из стабфонда заявку подали «Астыкжан» и социальные магазины города, - пояснил «НК» Каленов. - В скором времени сахаром будут обеспечены все крупные торговые точки Костаная. Дина АЛИЕВА

КРИМ-ИНФО

Трагические выходные В день выхода «НК» состоятся похороны погибшего в ДТП 13-летнего Алишера Саматова. Около десяти часов вечера 25 июля по улице Маяковского Алишер был насмерть сбит пьяным водителем. - Мальчик уже почти перешел дорогу, когда на него наехала «Ауди 100 С4», - рассказал «НК» старший инспектор УАП ДВД Юрий Панасенко. - Автомобиль вылетел на тротуар и врезался в забор. При таком столкновении даже взрослый человек не выдержит, не говоря уже о ребенке. Алишер Саматов – третий и младший ребенок в семье. В этом году должен был пойти в восьмой класс. - Он был очень активным, веселым и воспитанным мальчиком, - говорит заместитель директора школы №20 Жанаргуль Ищанова. - Увлекался футболом и гандболом, занимал призовые места в городских и областных соревнованиях. Это ужасное происшествие, в которое мы до сих пор не можем поверить. Как сообщили в пресс-службе ДВД Костанайской области, виновнику аварии 39 лет, он - индивидуальный предприниматель. Сейчас находится в изоляторе временного содержания. Кстати, во время задержания мужчина оказал активное сопротивление стражам порядка. В этот же день в Рудном произошло еще одно крупное ДТП, которое закончилось смертельным исходом. 27-летний водитель автомобиля «Ниссан Алмера» не справился с управлением, столкнулся с металлическим ограждением и вылетел в кювет. Мужчина погиб на месте, а его пассажирки 33 и 30 лет были госпитализированы в местную городскую больницу. У погибшего остался 5-летний сын. Жадра МАЛИБЕКОВА

ЧП обще «Агромакс» является залоговым имуществом – оно застраховано, но для того чтобы получить деньги, необходимо доказать, что случай страховой. Напомним, что в ночь с 17 на 18 июля в Затобольске в ТЦ «Агромакс» произошел пожар. На первом этаже горели торговые бутики, все помещение охватило густым дымом. Огнем были уничтожены и повреждены канцелярские товары, бытовая химия, детские игрушки, а также изделия из золота. В настоящее время сотрудники пожарной лаборатории устанавливают точную причину происшествия. Валерия ВАХНЕНКО

Ведется следствие В Костанае на месте пожаров обнаружены два трупа. Оба случая произошли 25 июля. В седьмом часу утра в службу УЧС поступил звонок о том, что в одном из домов поселка Амангельды горит крыша. После прибытия пожарного подразделения было обнаружено, что открытым пламенем горит сарай, но уже по другому адресу. Площадь пожара составила 20 квадратных метров. После тушения огня спасатели нашли труп мужчины. Личность и возраст погибшего пока не установлены. Предварительная версия пожара - поджог, на место происшествия также прибыла оперативная группа Южного отдела УВД г.Костаная. Сейчас расследованием по данному факту занимаются сотрудники полиции. Тем же утром в одном из домиков дачного кооператива «Текстильщик» был обнаружен труп женщины. Тело было настолько изувечено пламенем, что для определения пола пришлось проводить медицинскую экспертизу. Предположительно причиной пожара стало неосторожное обращение с огнем - женщина курила в постели. Сауле ДОЩАНОВА


4

Вторник, 28 июля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

ВЕРНИСАЖ

Объявляется открытой! В Костанае открылась выставка картин Никаса Сафронова, которую лично посетил аким области. На вернисаже присутствующие смогли задать интересующие вопросы артдиректору Наталье Христенко о биографии, творческом пути и личной жизни Никаса Сафронова. Расширенное интервью с менеджером читайте на 12-й странице номера. - Никас родился в бедной семье, помимо него, у родителей было еще пятеро детей, - говорит Наталья. - По паспорту, между прочим, он - Николай, но так как мать его родом из Литвы, крестили его именем Никас. Отец был священнослужителем, и поэтому творческий путь художника начался с росписи икон. Когда Никасу было 11 лет, ему приснился сон, что он идет по галерее, увешанной его картинами, а народ ему рукоплещет. Тогда-то он и осознал свой путь и свое предназначение. Примечательно, что Никас Сафронов изобрел собственную технику живописи - Dream Vision, которая была занесена в Книгу рекордов Гиннесса. Выставка, которая называется «Избранное», продлится до 23 августа. Сейчас местные власти ведут переговоры с художником о его возможном приезде на празднование 136-летия областного центра. Дина АЛИЕВА

БЛАГОЕ ДЕЛО

Не оставим «бабочку» в беде Лауреаты книги «Золотая молодежь Костанайской области» организуют благотворительный концерт для Саши Игнатенко. Малышка из Рудного с рождения больна буллезным эпидермиолизом (редкое заболевание кожи – «эффект бабочки»). «НК» уже писал о ней в августе прошлого года. В начале этого года она с мамой проходила лечение в немецкой клинике благодаря собранным деньгам неравнодушных костанайцев. Сейчас Сашеньке срочно необходима еще одна операция и стоит она 80 тысяч евро. Ассоциация детских и молодежных организаций и лауреаты «Золотой книги молодежи Костанайской области» решили помочь семье и организовать благотворительный концерт на летней сцене городского парка культуры и отдыха. - Концерт состоится 28 июля в 19.00, - рассказал «НК» один из организаторов мероприятия Балуан Беркенов. – Рядом со сценой будет установлен короб, куда каждый пришедший может опустить какую-то сумму денег на лечение Саши. Приглашаем всех костанайцев на концерт, надеемся на сострадание и милосердие к этой маленькой девочке, переносящей такие ужасные боли. Мадина РАМАЗАНОВА

ЗНАЙ НАШИХ

Песенной дорогой – в Стамбул В Костанае прошел кастинг детского вокального конкурса «Бала Turkvizyon-2015». Победителями отборочного этапа стали 12-летний Маулен Кадиров и 11-летняя Мария Кунщикова. Уже в сентябре они поедут в Астану, чтобы принять участие в республиканском полуфинале конкурса. Как отметило звездное жюри, в состав которого вошла наша землячка, казахстанская певица Айжан Нурмагамбетова, впервые за время проведения кастинга им было тяжело выбрать лучшего конкурсанта, поэтому все сошлись во мнении, что нужно нарушить установленные правила и создать дуэт. - Костанайская область богата талантами – здесь много хороших певцов, но нужно немного расширить репертуар, - отмечает Айжан Нурмагамбетова. - Вместе с моими коллегами певцом и композитором Нурланом Еспановым, а также будущим наставником, победителем «Қазақстан дауысы» Шахризатом Сейдахметом мы боролись за оригинальность, пытались разглядеть ее в каждом участнике… Но увидели ее

только в Маулене и Марии. Я уверена, что энергетика этих двух ребят поразит всех. Примечательно, что Машенька не говорит по-казахски, но поет очень чисто. Мы приняли решение сделать из них дуэт. Оба полуфиналиста - жители Костаная. 11-летняя Мария Кунщикова поет с ранних лет. Главным педагогом по вокалу для Маши стал заслуженный артист КазССР Александр Калугин. Именно он привил девочке любовь к казахской народной музыке и русскому фольклору. А

вот Маулен Кадиров вырос в творческой семье, его отец, Манапбек Кадиров, солист Костанайской областной филармонии им.Е.Умурзакова. - Мой папа уделяет много времени для занятия вокалом со мной. С шести лет я слушаю классические композиции, люблю современную музыку, знаком с творчеством практически всех казахстанских певцов, - говорит Маулен. Теперь юные костанайцы отправятся в «Звездный дом» в Алматы, где после за-

К ЮБИЛЕЮ

Костанайцы создают историю ем, но и пополнили фонд новыми предметами, которые теперь также станут частью истории региона. Виктория РОМАНОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

АКЦЕНТЫ

Чужих детей не бывает Семейная правоспособность - это способность лица иметь семейные права и обязанности. Она возникает у человека с момента рождения, но ее объем меняется с возрастом субъекта (например, права вступить в брак, усыновить ребенка и другие появляются с достижением совершеннолетия, т.е. 18 лет). Ограничение семейной правоспособности возможно лишь в случаях и порядке, прямо определенных законом (например, лишение судом родительских прав). Содержание детей, их воспитание – равное право и обязанность родителей. Однако в силу жизненных обстоятельств дети остаются без заботы своих мам и пап, которые зачастую отказываются от своих чад, или были судом лишены родительских прав. При этом родители не оказывают материальной поддержки детям, не трудоустраиваются, ведут асоциальный образ жизни. В этом случае все бремя содержания и воспитания детей ложится на плечи опекунов. Для повышения значимости детей, оставшихся без попечения родителей и получающих алименты, департаментом юстиции Костанайской области 15 мая этого года проведено заседание координационного совета. По итогам совета принято единогласное решение направить указанных детей совместно с органами опеки и попечительства региона в детские лагеря отдыха. Так, на первый сезон в загородный оздоровительный детский лагерь «Сосновый бор» направлено на отдых 167 детей в возрасте от 7 до 15 лет. Данное мероприятие, направленное на досуг детей, оставшихся без попечения родителей, будет проводиться на регулярной основе, так как мы живем в правовом демократическом государстве. Дети - это будущее нашей страны, и какими мы их вырастим, какое образование и воспитание в них заложим, такие плоды и будем пожинать. Р. ТЛЕУБАЕВА, и.о. руководителя отдела по взысканию алиментов, член Костанайского областного филиала РОО «Казахстанский союз юристов»

нятий с педагогами по вокалу, обучения сценическому мастерству и хореографии они выступят в полуфинале и финале конкурса «Bala Turkvizyon-Казахстан» в Астане 16-17 сентября. Новый дуэт будет бороться за право представлять Казахстан в Гранд-финале Международного конкурса детской тюркоязычной песни «Bala Turkvizyon», который пройдет в Стамбуле. Валерия ВАХНЕНКО Фото предоставлено ТОО «ADAM Media Group»

В областном историкокраеведческом музее открылась необычная выставка «Дары и дарители». На суд зрителей представлено более 100 экспонатов, подаренных в разные годы жителями региона. Из всего богатства музейного фонда были отобраны самые интересные предметы, собранные за вековое существование храма истории. - Представленная выставка - это знак благодарности костанайцам, их наследникам и коллекционерам, отныне связанных с нашим музеем незримой нитью духовного родства, - подчеркнула экскурсовод историко-краевед-

ческого музея Эльвира Мардамшина. В фонде и выставочных залах находятся более 125 тысяч экспонатов. Помимо этого, ежегодно поступают около 1500 новых предметов. На выставке гости музея смогут увидеть лишь малую часть подаренных вещей: ювелирные украшения, восточные кувшины и графины 1940-1950-х годов, оригинальную посуду советских времен и многое другое. По словам главного хранителя музея Ирины Тыштыкпаевой, люди делятся с историко-краеведческим музеем как своими находками, так и семейными реликвиями. - В январе текущего года наш фонд пополнился письменным набором, ориги-

нальным панно «Айтыс» и советской скульптурой «Конь». Этими раритетными вещами с нами поделился известный костанайский поэт, член Союза писателей и Союза журналистов РК Жолбарыс хаджи Баязид. Это ценные вещи, несущие определенную историю, которую должно знать будущее поколение, - отметила Ирина Есенгазиевна. – Помимо этого, ежегодно в наш фонд поступают необычные археологические находки, предметы периода Великой Отечественной и афганской войны. Все эти «находки» по праву можно назвать бесценными! Гости, пришедшие на открытие выставки, не только поздравили музей с юбиле-


Бүгінгі нөмірде: * Ұлы ағартушыға құрмет * Елім деп соққан жүрек * Бірлігі мықты ел озады * Қазақтың ат спортын көтерген

Сейсенбі, 28 шілде 2015 жыл ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕ

Қалаға ерекше сән берді

Әкімнің қабылдауында болды Жақында Қостанай облысының әкімі Нұралы Садуақасов Қостанай қалалық мешітінің Бас имамы Шоқан Әмірханов қажы бастаған ақсақалдар алқасының мүшелерін қабылдады. Онда облыс басшысы өңірдің қазіргі әлеуметтік-экономикалық хал-жағдайына тоқталды. Сондай-ақ, дін қызметкерлері мен ардақты ақсақалдарымыздың Елбасының жүргізіп жатқан салиқалы саясатына қолдау көрсетіп жатқандықтарын да атап өтті. Осы қабылдауда ақсақалдар өз сөздерінде Қостанай қалалық мешітінің ел игілігі үшін атқарып жатқан қызметі және имандылық ордасындағы шешімін күтіп тұрған мәселелерді баяндады. О бл ы с ә к і м і ол а рд ы ң өтініш-тілектерін тыңдай келе алдағы уақытта имандылық ордасына қолдан келген көмегін аямайтындығына сендірді.

Колледждегі маңызды басқосу Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 5 ірі реформаны жүзеге асырудың «100 нақты қадам» жөніндегі стратегиялық бағдарламасын жергілікті білім беру саласының қызметкерлері де қолдайды. Осы бағдарламаға сәйкес Қостанай әлеуметтік колледжінде дөңгелек үстел басында әңгіме ұйымдастырылды. Басқосу барысында білім ордасындағы тәлімгерлер шәкірттеріне «100 нақты қадамның» Қазақстанның эканомикасын қарқынды дамытуда алар орны ерекше екендігіне тоқталды. Жүздесу өте тартымды өтті. Ендігі мақсат - соны жүзеге асыруға ат салысып өздерінің лайықты үлестерін қосу. Қысқасы, жиында оған қатысқан үлкенді-кішілі қауым көп жайды көңілдеріне түйді.

немесе тұрғын үйлерді жаңғыртудың артықшылығын қала жұртшылығы көріп отыр Халықтың тұрмысына қолайлы жағдайды қамтамасыз ету және коммуналдық инфрақұрылым жайын жақсарту үшін Қазақстан Республикасының тұрғын – үй коммуналдық шаруашылығын жаңғыртудың 2011-2020 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданғаны көпке белгілі. Осынау тұрғын үйлерді жаңғырту бағдарламасы – мемлекеттің халыққа жасап отырған қамқорлығының нақты көрінісі. Аталмыш жоба Елбасының басты назарында. Сондықтан осы бағыттағы басты міндет – тұрғын үй қорын пайдалануды жетілдіру және тиімділігін арттыру болып отыр.

Өңірімізде 1056 көппәтерлі тұрғын үйлер бар. 2011 – 2014 жылдар аралығында күрделі жөндеу жүргізілуі қажет 317 үйдің 53 – і жөндеуден өтті. Яғни, оған жалпы 895,5 млн теңге мемлекет қаржысы жұмсалды. Қостанай қаласы әкімдігінің тұрғын үй инспекциясы мемлекеттік коммуналдық мекемесінің басшысы Оразтай Рамазановтың бізге берген деректеріне сүйенетін болсақ, былтыр 11 үйге мемлекет бюджетінен 173,052 қаржы бөлініп, жөндеу жұмыстары ойдағыдай жүргізілді. Ағымдағы жылы облыс орталығында осындай мақсатқа 11457,19 млн теңге қаржы бөлініп отырғандығын-

да білдік. Бұл қаржыға биыл Урицкая көшесі 9, Әл-Фараби даңғылы 141/8, Мәуленов көшесі 19, Таран көшесі 186-184, Станционная көшесі 78 – ші көпқабатты үйлерде күрделі жөндеу қолға алынбақ. Ескірген, пайдаланатын жабдықтары тозған көпқабатты тұрғын үйлер қыс мезгілінде суық болатындығы белгілі. Осыны ескерген тиісті орындар, күрделі жөндеу жұмыстары кезінде жылуды пайдаланудың автоматтандырылған басқару жүйесіне назар аударып, жалпы үйдің жылу есептегіш құрылғыларын орнатуды көздеп отыр. Көпқабатты үйлердің ша-

тырлары жөнделіп, суық өткізбейтін материалдар пайдаланылады. Сонымен қатар дәліздеріндегі бұрынғы әйнектердің орнына пластикалық әйнектер орнатылып, темір есік салу мәселелері де қарастырылып жатыр. Сондай – ақ жарықты пайдалану жайыда назарға алынып, жылу энергиясын үнемдеуге мүмкіндік беретін шамдар қойылады. Сайып келгенде, мұның бәрі де жерлестеріміздің қазіргі уақыт талабына сай ғұмыр кешулеріне туғызылып отырған қамқорлықтар емес пе? Азаматтарымыздың күнделікті өмірдегі тұрмыс жағдайы мен көңіл – күйі әңгіме арқауы-

на айналып отырған тұрғын үй – коммуналдық шаруашылығы саласындағы атқарылған жұмыстардың сапасы мен деңгейіне байланысты екендігін өздеріңізде жақсы білесіздер. Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен жүзеге асырылып жатқан бағдарламаның игілігін халық көріп, дән риза болып жатқан жайлары да бар. Осы арада бір айта кетер жай, осындай атқарылып жатқан игі істердің маңыздылығын әрбір көп қабатты үйлерінің тұрғындары дұрыс түсініп, үнемі қолдау көрсетіп отырса нұр үстіне нұр. Айзат АСҚАРҚЫЗЫ.

«Мың бала» бағдарламасы аясында Қостанай қаласында мектеп оқушыларын жазғы каникул кезінде өзге ұлт өкілдеріне қазақ тілін оқытуға арналған курстар ашылды. Соның бірі «Мың бала» . Бағдарлама 5-8 сынып оқушыларының қатысуымен өткізілуде. Айта кетер жай, оқытудың ақысыз жүргізілуі жұртшылықтың назарын аудартуда. Оқу небәрі үш аптаға созылады. Негізінен білім беруде «Тілдарын» қысқа мерзімді әдістемесі пайдаланылады. Оқыту барысында балалардың шебер сөйлеп үйренуіне, олардың ұлттық ойындарды меңгеруіне ерекше назар аударылуда. Ең бастысы, орыстілді ұлт өкілдерінің біздің қазақ тілін оқып- үйренуге деген талпыныстары қуантады.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 28 шілде 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ

Ұлы ағартушыға құрмет

Жақында ұлы ағартушы, даңқты жерлесіміз Ыбырай Алтынсаринның дүниеден өткеніне 126 жыл болды. Осыған орай оның есімі берілген Қостанай облыстық мемориалдық мұражай қызметкерлерінің ұйымдастыруымен бір топ зиялы қауым өкілдері Ыбырай атамыздың кесенесіне барды. Онда қайталанбас тұлғаның өмірі және халқына сіңірген еңбегі жайлы айтылды. Аталған жиынға Ыбырай Алтынсаринның ғұмыры мен шығармашылық еңбегін зерттеп келе жатқан ғалым Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Серікбай Оспанов жұртшылық алдында сөз сөйледі. Сондай ақ бұл басқосуға тарих ғылымдарының докторы, профессор Аманжол Күзембайұлы, философия ғылымдарының кандидаты Қалқаман Жақып, Ыбырай Алтынсаринның туысқаны Мәриям Жүсіпбекова және басқалар қатысты. Жиын соңында белгілі дін қайраткері, қалалық мешіттің бас имамы Шоқан қажы Әмірханов ұлы ағартушының аруағына бағыштап құран оқыды.

Қазақша күрес жеңімпаздары Жақында Қостанай қалалық мешіті мен «Социум және Мен» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен Қостанай облысындағы дін жолындағы жастардың арасында туған елімізге деген патриотизмді насихаттау мақсатында қазақша күрестен ашық біріншілік өткізілді. Жарыс болған жерде жеңімпаздар да анықталатыны белгілі. Әділ қазылар алқасы барынша әділ болуға тырысты.Соның нәтижесінде бірқатар жастардың мерейі үстем болды. Мәселен,70 келі салмаққа дейінгі жастар арасында Қостанай қалалық мешітінен Марат Сымбаев, Нұрсұлтан Теміржанов, Бекболат Байназаровтар жеңімпаз атанды. Сондай-ақ 70 келіден жоғары салмақтағылар арасында облыстық Марал Ишан мешітінен Жәнібек Мұхаметжанов, Берік Таласов және қалалық мешіттен Дәулетхан Қосмағамбетовтер топ жарды.

«Серпін» жастарға тың серпін берді Қазақстанда 2014 жылдан бастап «Мәңгілік ел жастары – индустрияға» атты «Серпін – 2050» мемлекеттік бағдарламасы қолға алынды. Аталмыш әлеуметтік жоба мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» стратегиясында айқындалған мақсаттарды жүзеге асыруға бағытталған. Осы стратегияға сәйкес дамыған 30 елдің қатарына қосылу үшін білікті мамандар даярлау мәселесі аса маңызды. Осыған орай Қазақстан Республикасы Үкіметі жастар мәселесіне арналған әлеуметтік жобаны ұсынды. Қазіргі таңда бұл жоба қарқынды жүргізіліп келеді. Жалпы бұл жұмыстың басты мақсаты – Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі дарынды жастарды халық саны аз, жұмыс қолы жетіспейтін солтүстік, батыс, шығыс аймақтарындағы оқу орындарында оқытып, болашақта оларды жұмыс орындарымен қамтамасыз ету. Алдағы 2015-2016 жылдары бұл бағдарламаға еліміз бойынша 19 жоғары оқу орындары қатысады. Қостанай облысы бойынша 4 жоғары оқу орнында 43 мамандық иелері

дайындалады. Өңірде жігіттер мен қыздарға 965 орын бөлінген. Таратып айтатын болсақ, Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетіне 450, Арқалық қаласындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы мемлекеттік педагогикалық институтына 220, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтына 150 студент қабылданады. - Жоба шын мәнінде қазіргі

таңда барынша қарқын алғаны рас. Бұл күндері осынау мақсатта қыруар жұмыстар атқарылды. Мәселен, 2014 жылы Шымкент қаласында 32000 мың

рысында көңілге түйгеніміз, жобаға қатысатын жоғары оқу орындарын таңдаған кезде материалдық-техникалық базасы, олардың ресурстармен, жатақхана, асхана мен қамта-

түлек мектепті аяқтады. Оның 18000 мыңы Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысты. Дәл сол жылы Қостанай облысында 4545 мектеп бітірушінің 2728-і тестілеуге қатысты. Осы мәліметтің өзінен аталған жобаның қаншалықты бізге тиімді екенін байқауға әбден болады, –дейді Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының проректоры Мұхтар Төлеген. Осы мақаланы жазу ба-

масыз етілуі және мамандардың біліктіліктерін арттыру деңгейінің жоғары болуы назарға алынады. Оңтүстік өңірлерден келген жастарға аталған оқу орындарында көптеген жеңілдіктер қарастырылған. Олар бірінші кезекте жатақханамен қамтамасыз етіледі, білім ордаларында жігіттер мен қыздардың алаңсыз білім алуларына толық жағдайлар жасалған.

Жеткіншектер саналы болып өссін десек Қаладағы аула клубтарының жұмысын барынша жандандырған абзал Қазіргі таңда балалар мен жасөспірімдердің компьютерлік ойындарға әуес болып, көркем әдебиетті оқуды, жалпы руханиятқа көңіл бөлуді ұмытып бара жатқандығы байқалады. Мұндай келеңсіздіктер жас жеткіншектердің денсаулығына залалын тигізіп, ой-өрісінің ойдағыдай дамуына кері әсер ететіні жасырын емес. Сондықтан да тиісті орындар мен ата-аналар балалар мен жасөспірімдердің бос уақытын тиімді өткізу, жан-жақты азамат болып қалыптасу жағына ерекше көңіл бөлгендері абзал. Бүгінгі жазып отырған мақаламызға осы өзекті мәселе арқау болғалы отыр. Әрине, облыс орталығында да осы мақсатта бірқатар жұмыстар атқарылып жатқандығы қуантады. Жақында осы мәселеге байланысты жауапты мамандармен кездесіп, тілдестім. Қаламыздағы аула к лубтары жаз айларында балалар мен жасөспірімдердің бос уақыттарын мазмұнды өткізуіне ұйытқы болып келеді. Осында балалардың бойындағы қабілеттерін шыңдайды, жаңа достар табады. Демалыс басталысымен жұмысқа кірісетін аула клубтарының атқаратын қызметі лагерьлерден еш кем емес. Тіпті, барша балдырғандарға қолайлы

лауатты өмір салтына баулиды. Балалармен күнделікті, жүйелі түрде жұмыс істейтін «Буревестник» аула клубының алдына қойып отырған жоспарлары назар аударарлық. Қазіргі таңда бұл жерде 440 жасөспірім тәрбиеленуде. Осындағы 4 үйірме мен 4 секцияның жұмысы барынша жандана түскен. Атап айтатын болсақ, «Шығармашылыққа баулу», «Қазақ халқының

деуге де болады. Қостанайда қазір жиырмаға жуық клуб жұмыс істейді. Солардың бірі – «Буревестник» деп аталатын тынығу алаңы. - Мұнда түрлі үйірмелер де бар. Балалардың ән айтып, би билеуіне, қолөнермен айналысуларына толық жағдайлар жасалған. Уақытты барынша қызықты өткізеді, - дейді аталмыш клубтың педагог-ұйымдастырушысы Гүлмира Сыздықова. Оның әңгімелесу барысында балалар осында болған кездерінде спорттың волейбол, футбол, теннис, шахмат және тағы басқа да спорт түрлерімен

айналысады. Клубта жарыстар жиі өткізіліп тұрады. Сөйтіп, еліміздің ертеңі болып табылатын жеткіншектерді са-

декоративті қолданбалы өнері», «Сән театры», «Қазақтың ұлттық ойындары» сияқты үйірмелердің демалып жатқан

балаларға берері мол. Демалыс алаңының жетекшілері сурет студиясын ашып, аулада басқа да шағын спорт алаңқайларын іске қосуды қолға алғалы отыр. Оқушылардың жазғы демалыстарын қызықты өткізу үшін олар облыстағы тарихи- мәдени орындарға баруды да аталмыш аула клубының негізгі бағдарламасына енгізбек. Сонымен қатар өздері кітапханамен байланысты да нығайтқан. Жоғарыда аталған аула клубтарында балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту барысында би, домбыра үйірмелері, вокалдық студиялар ашылды. Ал салауатты өмір салтын қалыптастыру бағытында үстел теннисі, футбол, волейбол, тағы да басқа секциялар жас ұрпақтың шымыр болып өсулеріне септігін тигізуде. Жастарды жан-жақты жетілген, ақыл-парасаты жоғары, рухани жағынан бай етіп тәрбиелеу – қазіргі кездің басты талабы. Ендеше, шаһарымыздағы әрбір баланың бос уақытын тиімді ұйымдастыруда аула клубтарының игі бастамалары құптарлық. Мұндай түрлі үйірмелерге қамтылған жеткіншектер қоғамымызға жат жағымсыз әдеттерден аулақ жүретіндігі белгілі.

БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН Айтолқын ҚАПАН.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 28 шілде 2015 ж.

ЕЛГЕ ТАНЫМАЛ ЕСІМДЕР

7

Қостанайдың мақтанышы еді Көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Орал Мұхамеджановтың тағылымды ғұмыры жөнінде Қостанайлықтардың мақтанышы болатын Меніңше, қазақ елінде ғұмыр кешіп жатқан үлкенді-кішілі қауымның бәрі де марқұм, ұзақ жылдар бойы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің төрағасы, депутаты болған Орал Байғонысұлы Мұхамеджановты жақсы біледі десем, орынды болар. Өйткені, ол да өзге замандастары секілді бүкіл саналы өмірін тәуелсіз Қазақстанның жарқын болашағы үшін арнады. Оны білетіндердің айтуына қарағанда, ашық - жарқын мінезді, кесек тұлғалы, әрбір сөзінен зиялылықтың исі аңқып тұратын осынау тұлғамен әңгімелесудің өзі бір ғанибет көрінеді. Рас, мен оны көрген жоқпын. Алайда, оның бауырларымен кездесіп, сырласқаным да бар. Оның бір інісі Сейфолла Шайынғазинмен кезінде облыстық «Қостанай таңы» газетінде бірге қызмет атқардық. Кейін ол елордамыз Астанаға қоныс аударып, еліміздегі баспасөздің қара шаңырағы болып табылатын «Егемен Қазақстан» газетінде журналистік жұмысын одан әрі жалғастырды. Қазіргі таңда ол аталған басылымның бас редакторының орынбасары, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, Құрмет орденінің иегері, бірнеше кітаптардың авторы. Енді бірқатар бауырлары осы Қостанай өңірінде ғұмыр кешіп жатыр. Бір

қарындасы әсем дауысты әрі талғампаз әнші. Бала жанының бағбаны ретінде тәрбие мекемесінде қызмет атқарады. Артында өшпес із қалдырған Орал аға 1948 жылы қараша айында Қостанай қаласында дүниеге келді. Жас жігіт өзінің біліміне сенгендіктен көршілес Ресейге қарасты Новосібір коперативтік сауда институтына түсіп, оны 1971 жылы аяқтады. Содан кейін уақыт өте Алматыдағы Жоғары партия мектебін бітірді. Оны тәмамдаған жігіттердің бәрі де еліміздің түкпір-түкпірінде жемісті қызмет атқарып, республикамыздың өркендеуіне өздерінің лайықты үлестерін қосқандығы түсінікті болса керек. Жан-жақты білімді Орекең өзінің еңбек жолын Қостанай облыстық тұтынушылар одағында бас бухгалтердің орынбасары болып бастағандығы да көпке мәлім. Мұны айтып отырған себебіміз жастар жағы қайталанбас тұлғаның өткен ғұмырын білгені абзал. Талай лауазымды жұмыста болған ағамыз 1974-1992 жылдары Қостанай және Торғай облыстық комсомол комитеттерінде жүргенде өзінің жалынды сөздерімен жігіттер мен бойжеткендерді ортақ іске шебер жұмылдыра білді. Оның Торғай облысындағы Арқалық аудандық және Торғай облыстық партия комитетінде бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген кездерін

айтпағанның өзінде, Амангелді ауданының әкімі болған екі жылда тындырған істерін жергілікті ағайындар әлі күнге дейін ауыздарынан тастамай айтып жүреді.

Елбасының сенімді серігі еді Ол қандай қызмет жүктелмесін, оны абыроймен атқарып, нағыз елі мен халық үшін туылған азамат екендігін іс жүзінде дәлелдеді. 1994 жылы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. Содан кейін осы кеңестің комитетін басқарды. Қазақстан Үкіметі мен Президент аппаратында жауапты қызметерде болды. Оның әрине, Мәжіліс төрағасы болған кездерін де жұртшылық ұмыта қойған жоқ. Аяулы азаматтың еңбегі де ескеріліп, Құрмет, Парасат ордендерін кеудесіне тақты. Алайда ол ешқашан да өзін өзгелерден жоғары қойған кісілердің санатынан емес еді. Орекең нағыз сан қырлы дарын иесі болатын. Кәдімгі қазақтың қара домбырасын қолына алып, асқақтата ән шырқағанда бірге Парламент Мәжілісінде болған достары да, ағайын-туыстары да дән риза болатын. Осынау ағамыз дүниеден өткеннен кейін қайталанбас тұлғаның біз біле бермейтін көптеген қырлары басылым

беттерінде жарияланды. «Әке көрген оқ жонар» деп босқа айтылмайды. Оның әкесі Байғоныс ақсақал да кезінде өзінің тамаша әндерімен барша жерлестеріміздің арасында үлкен абыройға кенелген еді. Ағамыздың есімі Елубай Өмірзақов атындағы облыстық филармонияның тарихында ерекше орын алады. Тіпті, кезінде осы өнер ордасының басшысы болыпты. Мұны мен Байғоныс Мұхамеджанов туралы деректерді іздестіру барысында анықтап, оның перзенттерінен өз құлағыммен естіген болатынмын. Қайғы ешқашан да айтып келмейді. Бәріміз де Орекең небәрі алпыс бес жасында дүниеден өткен кезде қатты қайғырғанымыз есімізде. Алайда қолдан келер не дәрмен бар? «Орнында бар оңалар» дейді,

осы үйдегі жеңгеміз Шолпан дәрігер болып қызмет атқарып, азаматының шырағын сөндірмей отыр. Бұл күндері ағамыз бен жеңгеміздің Зухра, Гауһар есімді қыздары мен Еркін атты ұлдары әке сенімін ақтауға талпынып келеді. Ұлтымыздың мақтанышы Орал Байғонысұлы осы ұрпақтары еліміздің нағыз тірегі болар азаматтары болса екен деп армандайтын. Әлгі үш перзенті де оның аманатын орындап, туған жерінің мақтаныш тұтар тұлғалары болуы жолында аянбай жұмыс істеп жатқандықтарын білеміз. Қостанайлықтар киелі Торғай мен Қостанай өңірінің өркендеуіне бүкіл өмірін бағыштаған және тәуелсіз еліміздің әлемге танылуына бір кісідей үлесін қосқан азаматтың сіңірген еңбегін ешқашан да ұмытпайтындығы айдан анық. Егеменді мемлекетіміз аяққа нық тұрған кезде Орал Мұхамеджанов Елбасының жүргізген саясатын қолдап, оның сенімді серігі бола білді. Қандай лауазымды қызметте жүрсе де жүрегі тек қана Отаным деп соқты. Осы Орекеңдей патриот қазақтың жігіттері көбейсе, біздің республикамыз бұдан да мәртебесі асқақтап, дүниежүзіндегі абырой-беделі көтеріле түсетіндігіне өз басым ешқашан да шүбә келтірмеймін. Қымбатты Орал аға, сіз мәңгілік жүрегіміздесіз. Өзіңізді ардақ тұтар халқымыз бен перзенттеріңіз бар кезде ешқашан да ұмытылмайсыз.

ЗАМАНДАС КЕЛБЕТІ

Елім деп соққан жүрек Құрдастарының алды болды Журналистік мамандықтың да өзіндік ерекшелігі бар. Өйткені, сен қашан да халықтың арасында жүресің. Көптеген бұрын бейтаныс адамдармен танысып, уақыт өте олар сенің ең жаңына жақын, рухани үндес адамыңа айналып кетеді. Бүгін өзі жайлы әңгімелегелі отырған замандасым Нұрқан Қажымұқанұлы Нөгербековпен де сонау бір жылы қызмет бабында кездескен едім. Ол уақытта мен облыстық „Қостанай таңы„ газетінің белді тілшісімін. Өңірдің Қарасу ауданыңда іс сапармен жиі болатынмын. Сондай шақтардың бірінде аудандық әкімдікке ат басын бұрдым. Ондағы ағайындар маған деректер мен дәйектерді беретін іскер жанның төргі кабинетте отыратындығын айтып, бір қызметкер жол бастады. Содан ішке ендім. Төрдегі орындықта отырған жылы жүзді, сымбатты азамат менімен қос қолдап амандасты. Бұл Қарасу ауданы әкімінің әлеуметтік мәселелер жөніндегі орынбасары Нұрқан Нөгербеков еді. Қазақ қашанда қонағына құрметпен қарайды. Нұрекең тектілігін танытып, менің хал-жағдайымды сұрап, келген шаруамның жай-жапсарына айрықша көңіл бөлді. Әрине, мұндай сапарлар кезіңде біз тағдыры қызық адамдар жайлы

Облыстық дін істері жөніндегі басқарманың басшысы Нұрқан Нөгербеков жайлы толғаныс

көлемді мақала жазумен қатар баспасөзге жазылу секілді маңызды жұмыстармен де айналысатынбыз. Міне, осы аса маңызды істе де ол үнемі қолдау көрсетті. Сол жылдары облыстық қазақ газетінің таралымы сол өңірде едәуір артты. Ауданға жиі барып жүрген кезімде Нұрқан Қажымұқанұлының қандай азамат, көрнекті тұлға екендігіне көзім әбден жетті. Ол басқалардан терең білімімен, рухани жан дүниесінің байлығымен, бойындағы патриоттық қасиеттерімен ерекше дараланатын. Содан бері де біршама жыл өтті. Нұрқанның өмірінде де талай игі өзгерістер болды. Кейін облыс орталығы Қостанай шаһарына қоныс аударды. Өйткені, ол облыстық ішкі саясат басқармасы басшысының орынбаса-

ры болып тағайындалған еді. Қазақ «Алпыс тал түс» дейді. Жуырда 60 жасқа толғалы отырған Нұрекеңнің өткен ғұмыры да қазіргі таңда мемлекеттік қызметте жүрген барша інілері мен қарындастарына өнеге. Сондықтан оның балалық балғын шағына да аз-кем шолу жасап өткеніміз орынды секілді. Қарасу іргелі де өркениетке ұмтылған аудан. Нұрқан Нөгербеков 1955 жылы тамыз айында осы өңірде дүниеге келді. Ұлтымыз үшін ер баланың қашанда орны бөлек. Оның әкесі Қажымұқан ағамыз бен анасы Қайни бұл туылғанда ауыл аймағын жиып, той-думан өткізді. Араласатын жақын туыстары сол кездері: „Нұрқан өскеңде ел қамын ойлайтын үлкен азамат болсын„ деп тілектерін білдірген-ді. Солардың осы айтқандары тіршілікте дәл келді. Нұрекең ел сыйлайтын, қарым-қабілетін жұрт ерекше құрмет тұтатын азамат болып қалыптасты.

Әке тағылымы Қарасулықтар Нөгербековтер әулетін әрдайым ерекше бір ілтипатпен атайды. Өйткені, әулеттің басшысы Қажымұқан ағамыз кешегі қанды майданды бастан кешкен, Ұлы Отан соғысында ерлік пен батылдықтың нағыз үлгісін көрсеткен ардақты азамат-ты. Осы Қажекең туралы кезіңде талай

басылымдарда мақалалар, очерктер жазылды. Ол кісі майданнан оралған соң да дүниеден өткенше елі мен халқына адал қызмет етті. Өзінен тараған ұрпақтарын да жастайынан еңбекқорлыққа, адалдыққа, кісілікке баулыды. Балалары да оның сенімін ақтады. Әке көрген ұл қашан да парасатты болып келетіндігін көріп те жүрміз. Асқар таудай ардақты жаннан тәлім алған Нұрқан да жастайынан өз қатарының алды болды. Қарасудағы қазақ орта мектепте де белсенді шәкірттердің бірі ретінде есімі қашан да құрметпен аталатын. Қолына өзге бозбалалар секілді 1972 жылы кәмелеттік аттестат алған соң, жоғары білім алуды ойлады. Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының тарих факультетін ойдағыдай аяқтады. Содан бергі өмірі барша қауымның көз алдында. Ол өзінің балалық шағының ізі қалған ауданда да жерлестерінің әлеуметтік, тұрмыстық жағдайларын жақсарту үшін кезінде бар күш-қайратын жұмсады. Аудандық мәдениет бөлімін басқарды, басқа да өзіне жүктелген жауапты қызметтердің бәрін де мінсіз атқарды. Оның қазіргі таңда облыстық дін істері жөніндегі басқарманың басшысы екендігін жұртшылық жақсы біледі. Қайда жүрмесің қарамағындағыларға

қамқор, әріптестеріне жанашыр, араласатын адамдарға қайырымды азаматтың абыройға бөленетіндігі белгілі. Ол бұл күндері облыстағы барлық деңгейдегі мешіттердің бас имамдарымен тығыз байланыста жұмыс істейді. Ынтымағы жарасқан барша ұлт өкілдерінің арасындағы ауызбірлікті, достықты, өзара түсіністікті нығайтуға өзінің лайықты үлесін қосып келеді. Нұрқан Қажымұқанұлы адамның қадірін білетін азамат. Сондықтан да оның достары да көп. Алайда өзінің кіндік қаны тамған қасиетті Қарасуын бір сәт те ұмытпайды. Ондағы ағайындар мен туысқандардың қуаныш-қайғысына ортақтасады. Ата-анасының өзіне сіңірген еңбегін де үнемі кейінгілерге айтудан жалықпайды. Өзі өскен өңірге жиі барып, әке-шешесінің аруағына Құран бағыштап отырады. Биыл Жеңістің 70 жылдығына байланысты Қажымұқан ақсақалды еске алып, оның мағыналы ғұмырын ұрпақтарына өнеге етті. Өз елінің нағыз патриоты Нұрқан замандасымыз отбасында да бақытты. Сүйіп қосылған жары Бақыт Ойынжанқызы да жоғары білімді педагог. Екеуі қос перзенттеріне жастайынан ғибратты тәрбие берді. Қыздары Динара дәрігер, ұлдары Сағит мемлекеттік қызметте.

БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 28 шілде 2015 ж.

ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНА - 550 ЖЫЛ

Қазақ хандығы һәм имандылық иірімдері Аса қамқор ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын! Біз, қазақ халқы табиғатынан имандылыққа, ақындыққа, даналық ойға жақын жұртпыз. Бабаларымыз текті, сөзі келісті, пікірі кесімді, парасатты болған. Жау шапса батырларымыз ерлік көрсетсе, дауға ақындарымыз дайын болған. Ал, арағайындық қызметті, яғни екі елді табыстырып, мәміле жасасуға дана билеріміз белсенділік танытып отырған. XV ғасырда, яғни Алтын орданың ыдырау тұсында өмір сүрген Асан Қайғы бабамыздың отты жырлары мен өсиетті өлеңдері имандылыққа негізделген. Оның шын аты – Хасан Сәбитұлы. Тарихи деректерде жазылғандай, бабамыз Қазақ хандығының негізін салушылар деп саналатын Керей мен Жәнібек хандардың ақылшы биі болғаны белгілі. Мұны қазіргі тілмен түсіндірсек, жоғары лауазымды тұлғаның кеңесшісі деуге болады. Асан Қайғы жырлары арқылы халықты бірлік пен берекеге ұйытып, Қазақ хандығының іргетасын қалауға мол үлес қосқан. Халқымыздың рухани қалыптасу жолында да белсенділік танытты. Сол кездегі оқиғаларға талдау жасап қана қоймай, оның салдары қандай болмақ, істі неден бастау керек деген сұрақтарға жауап іздеген, тұжырым жасаған. Шоқан Уәлиханов Асан атамызды: «Көшпенді қазақ, қоғам ұлысының философы», – деп сипаттаған. Асан Қайғының толғаулары Отанды сүюге, ізгі амал жасауға, жамандықтан сақтанып, бақытты өмір сүруге үндейді. Мәселен, мына

бір толғауында жырау бабамыз өткінші дүниелік істерге бола ұрысып, таласпауға шақырады. Өлең-жырдағы негізгі ой мен тұжырым былай түйінделген: «Өлетұғын тай үшін, Көшетұғын сай үшін, Желке терің құрысып, Әркімменен ұрыспа. Ашу деген дұспан, артынан Түсіп кетсең қайтесің Түбі терең қуысқа!..» Расында да кейде болмашы нәрсе үшін адам баласы пенделікке ұрынады, дүниелік істерге таласып, абыройсыздыққа душар болады. Ал Асан Қайғы бәріне парасат биігінен қарауға үндейді. Атақты жырауларымыздың бірі – Шалкиіз Тіленшіұлы жас кезінен киелі сөздің шебері, ақындық қырымен танылған. Ол мұсылманша білім алған. Сондықтан да толғауларында мұсылмандық мұратты басты орынға қойған. Қазақта: «Басқа пәле – тілден», – деген тауып айтылған асыл сөз бар. Адам баласы тіліне сақ болмаса, күнәні де тілінен табады екен. Сөз бен тілге байланысты Шалкиіз жырау былай деп жырлаған: «Жапалақ ұшпас жасыл тау, Жақсылардың өзі өлсе де сөзі сау. Ойлап тұрсам жаманның, Жалаңдаған өз басына тілі жау». Бағзы кітаптарда Лұқман хәкім туралы мынадай оқиға баяндалған. Бір кісі одан малдың ең тәтті жерін алып кел деп бұйырыпты. Лұқман қойды сойып, тілін

әкеліпті. Енді ең ащы жерін әкеліңіз десе, тағы да сол тілді алып келген екен. Сонда себебін сұрап: «Сіз неге қайта-қайта бір нәрсені әкеле бердіңіз», – десе, ол: «Жақсылық та, жамандық та – тілден, тіл байқап сөйлемесе, тас жарады, тас жармаса – бас жарады», – деп жауап беріпті. Ел қорғау, Отанды аялау, бейбітшілікті сақтау – мұсылманның асыл міндеті. Бұл қасиеттер жырауларымыздың толғауларынан тыс қалсын ба?! Көрнекті ақын-жырау Доспамбет (қазақ тілінің ерекшеліктеріне сай Дұсмұхаммед сөзі Доспамбет деп өзгеріске ұшыраған болар, мәселен Мұхаммед сөзі қазақ даласында Мұхамбет, Махамбет, т.б. деп аталып кеткен) ел қорғауды мұсылмандық әрі перзенттік парыз деп санаған. Ол Қырым, Ноғайлы, Қазан хандықтары арасындағы шайқастарда қолбасшы болған. Бір өлеңінде: «Осы жолда шаһид болсам, яғни жанымды берсем өкінбен», – деуі тегін емес, сірә. Доспамбет жырау: «...Бүгін, соңды өкінбен, Өкінбестей болғанмын, Ер Мамайдың алдында Шаһид кешсем, өкінбен!..» деп ерлікті насихаттаған. Бұл өлең де қазақ даласындағы ер-жігіттерге жігер сыйлаған. XVII ғасырдың көрнекті жырауы Жиембет ақын ержүрек батырлығымен де, ұшқыр ақындығымен де көзге түскен. Кейбір кітаптарда Жиембет жырау 1620 жылы Есім ханның ойраттарға қарсы соғысында Кіші жүз қолын басқарғаны туралы жазылған. Ол

Есім ханның есіне өткенді салып, Құдайдан қорқуға шақырып, тәубешіл болуға үндеп отырған. Өзі де жырларында бір Аллаға сыйынып, құлшылық пен тіршілікті ұштастыра үйлесімді өмір сүруді уағыздаған. Бұл жағдай ақынның мына бір өлеңінде айқын көрініс тапқан: «...Бастап келген өзге емес, Жиембет сынды биің-ді. Малын салып алдына, Әр саладан құйылды, Он екі ата Байұлы Бір тәңірге сыйынды». Абылай ханның тұлғалық бейнесін тұңғыш сипаттаған, қоғам қайраткері Бұқар жырау ханның ақылшысы, яғни кеңесшісі болған. Бұқар Қалқаманұлы халықты имандылыққа шақырған. «Тілек» деп аталатын өлеңінде шариғатты біліп, ұстануға, рухани тұрғыдан өсіп, өнегелі өмір сүруді уағыздаған. Бұқар бабамыз: «Бірінші тілек тілеңіз, Бір Аллаға жазбасқа ...Бесінші тілек тілеңіз Бес уақытты бес намаз, Береуі қаза қалмасқа», – деп жырлайды. Ақын адамгершілікті насихаттап, кеңпейіл мінезді болуға шақырған. Алланың ақ жолында жүріп, шариғатқа бекем болудың маңыздылығын түсіндірген. Бір өлеңінде: «Алла деген ар болмас, Ақтың жолы тар болмас, Тар пейілді кеңімес, Кең пейілді кемімес», – дейді. Расында да адам баласы кеңпейілді болған сайын, оның адамгершілігі артады. Халқымызда: «Кең болсаң, кем болмайсың», –

деген сөз бар. Көркем мінез – мұсылманға тән сипат. Қазақ халқы қашан да бірлікті басты орынға қоя білген. Ел арасында «бірлігі күшті ел озады», «бірлік болмай, тірлік болмас», «жұмыла көтерген жүк жеңіл», «көппен көрген ұлы той» деген қанатты сөздер кең тараған. Асыл діннен бастау алған бұл мақалдар қазақ даласында жиі айтылып келді. Қазір де маңызын жойған жоқ. Пайғамбарымыз Мұхаммед (Алланың оған игілігі мен сәлемі болсын) мұсылман үмбетін жамағатпен бірге болуға шақырған. Алла Елшісі: «...Көпшілікпен бірге болыңдар! Бөлінуден сақтаныңдар», – деген өсиет қалдырған. Алла Тағала қасиетті Құранда «Әли Имран» сүресінде: «... Бөлінбеңдер», – деп әмір еткен. Исламды ұстанған баба-

ларымыз да бірлікті қашан да өлең-жырға қосқан. 17 жасынан шайқасқа қатысып, қазақ жерін қалмақтардан қорғаған белді батыр әрі жырау Ақтамберді Сарыұлының өсиет өлеңдері де пайғамбарлар сөзімен үндесіп жатыр. Мақаланың қорытындысын Ақтамберді жыраудың өлеңімен өрбітсек: «Балаларыма өсиет: Қылмаңыздар кепиет, Бірлігіңнен айырылма, Бірлікте бар қасиет. Татулық болар береке, Қылмасын жұрт келеке. Араз болсаң алты ауыз, Еліңе кірген әреке». Алла Тағала елімізді аман, жерімізді тыныш еткей. Ұлы Аллаға ұнамды әрбір ісіміз берекелі болғай. Әмин! Асылхан қажы ТҮСІПБЕК, ҚМДБ-ның Қостанай облысы бойынша өкіл имамы

ҒИБРАТ

Рамазан айының тағылымы Баршаға мәлім, Рамазан айы мұсылман қауым үшін аса қастерлі. Сондықтан да болар, Асылхан қажы Түсіпбек басқаратын облыстық Марал ишан мешітінің ұжымы жылдағы қалыптасқан дәстүр бойынша биыл да Оразаға жан – жақты дайындық жасады. Осы имандылық ордасының жанына арнайы шатырлы орындар жасалды. Мешітке кіре беріске «Рамазан айы құтты болсын!» деген жазулар жазылып, күні бұрын ілінді. Бұл аталғандардың бәрі де мұсылман бауырларымыздың ислам дініне деген сенімі мен құрметін барынша арттыра түсті. Биыл да Ораза айы барысында күнделікті жұршылыққа ауызашар берілді. Онда облыс басшысынан бастап, есімдері көпке танымал аза-

маттар, кәсіпкерлер, намазхандар дастархан жайып, үлкенді – кішілі қауымның батасын алды. Аталаған сауапты істің ғибратты жағын Бас имам мен оның орынбасарлары халыққа жан – жақты түсіндіріп, барлық игі жұмыстардың басы – қасында жүрді. Бір қуаныштысы, жылдан – жылға Ораза ұстаушылардың қатарында жастардың көбейіп келе жатқандығы. Олар да Рамазан айының қасиетті екендігін жете түсініп, дінімізге бет – бұрыс жасап жатыр. Осы айда қайырымдылық мақсатында да жұртшылыққа өнеге болар бастамалар жерлестеріміздің есінде қалды. Мешіт қызметкерлері балалар үйінде болып, оларға сый – сияпат жасады. Сондай – ақ киелі орында ұн да

таратылды. Бұл ізгілікті шараға орыс шіркеуінің өкілдері де қатысты. Ұйымдастырушыларға өздерінің шын жүректен шыққан ықыластарын білдірушілердің қатарында арамызда ғұмыр кешіп жатқан өзге ұлттың өкілдері болды. Қадір түні де мұсылман үшін өте қастерлі. Сол себептен де шілде айының 13 - нен 14 - не қараған түні мешітке халық өте көп жиналды. Осы орайда да имандылық ордасының барша қызметкерлері жұдырықтай жұмылып, үлкенді – кішілі қауымға аянбай қызмет жасады. Кешкі ауызашармен қатар сол Қадір түні сәресі де берілді. Асылхан қажы бастаған дін қайраткерлері көпшілікке уағыз айтып, бас қосудың негізгі мәні мен мағынасына тоқталды.

Осы жайларды өз көзімен көріп, көңіліне түйген бауырларымыздың бірі - Айзат Асылбектің айтуына қарағанда, жастар жағы көп жайды ұғынды. Сондай – ақ, жалпы Рамазан айының мұсылман қауымының өмірінде алар орны мен тәлімдік – тәрбиелік жағының мол екендігін жете түсінді. Сонымен үстіміздегі жылы да Қостанай өңірінде Рамазан айы жоғары деңгейде өтті деп толық сеніммен айта аламыз. Жоғары да әңгіме арқауына айналған облыстық Марал ишан және облыстағы барлық аудандар мен қалалардағы мешіттерде Ораза айт намазы да тиісті деңгейде ұйымдастырылды. Үш күн айтта мұсылман бауырларымыз бір – біріне ізгі тілектерін білдірісті.

Бір тоқтала кетер жай, бүгін жан — жақты баяндалған Рамазан айына байланысты облыстағы барлық деңгейдегі мешіттерде Оразаның ерекшеліктері жайлы уағыздар айтылып, мұсылман қауымның сауалдарына байланысты нақты жауаптар берілді. Мәселен, Ұзынкөл ауданының „Балықты„ мешітінің бас имамы Есенкелді Әжімахан өзі басқаратын имандылық ордасындағы ізгілікті істерді айта келіп, былай деді: Біз де осы биылғы Рамазан айына байланысты бірқатар есте қаларлық шараларды ұйымдастырдық. Жергілікті кәсіпкер Сергей Сутилгов 1 ай бойы ауызашар берушілерге нан өнімдерін ұсынды. Оған жергілікті ақсақалдар ақ батасын берді.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 28 шілде 2015 ж.

2015 - ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫ АССАМБЛЕЯСЫ ЖЫЛЫ

9

Бірлігі мықты ел озады «Достық» үйінің директоры, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері Әбдібек Божақовпен сырласу Әбдібек Баяхметұлы Божақовтың есімі Қостанай өңіріне жақсы таныс. Ол ұзақ жылдар бойы мәдениет саласында жемісті қызмет атқарды. Таяуда облыс орталығындағы «Достық» үйінің директоры болып тағайындалды. Жуырда оған арнайы жолығып, әңгімелескен едік. Төменде осы сұхбатты көпшілік назарына ұсынып отырмыз.

ДОСТЫҚ – ҰЛЫ КҮШ - Әбдібек Баяхметұлы, үстіміздегі жыл Қазақстан Халқы Ассамблеясының жылы болып жарияланды. Осыған орай қандай жұмыстар атқарылып жатыр? Бүгінгі сұхбатымызды аталған маңызды мәселеден бастасақ? - Елімізде 2015 жыл – Қазақстан Халқы Ассамблеясы жылы болып жарияланғаны көпке белгілі. Осы қой жылының басынан бері күллі республикамызда көптеген игі істер атқарылып жатыр. Шынында да өткен күндерге көз жүгіртсек, мемлекетімізде халықтар достығы мен ауызбірлігін нығайту мақсатында қаншама тағылым аларлық жұмыстар тындырылды. Әрине, олардың бәрін бір сұхбатта айтып беру мүмкін емес. Әңгіменің орайы келгенде, Қазақстан Халқы Қостанай облыстық Ассамблеясы тарапынан Елбасының алдымызға қойған міндеттерін мүлтіксіз орындау бағытында да жүзеге асырылған істер аз еместігін де айтқым келеді. - Біз қазіргі таңда өңірде «Бейбітшілік және келісім жол картасы» республикалық жобасын халыққа жан – жақты түсіндіру мақсатында да, көптеген жұмыстар атқарылып жатқандығын естідік. Осы жайлы да қысқаша баяндап өтсеңіз? - Оныңыз рас. әлгі аталған жоба өте маңызды. Оның жұртшылыққа түсіндіру мақсатында тиісті мамандар облыстың Алтынсарин, Әулиекөл,

Жангелді, Амангелді аудандарымен Лисаков және Арқалық қалаларында болды. Олар осы сапарларында негізгі тақырыптар бойынша жұртшылықпен кездесіп, Қазақстан халқының алдында тұрған келелі міндеттері жайлы да баяндайды. - Енді сіз бізге өзіңіз басқарып отырған «Достық» үйінің қашан құрылғаны және осында орналасқан ұлттық мәдени орталықтардың тыныс – тіршілігі жөнінде сөз етсеңіз? - Уақыт неткен жылдам. Бұл «Достық» үйі 2006 жылы дүниеге келді. Оның салтанатты ашылу жиынына Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қатысты. Келесі жылы облыс орталғындағы өңірдегі барша ұлттардың басын біріктіріп, ортақ мақсатқа жұмылдырып отырған шаңыраққа 10 жыл толғалы отыр. Бұл әрине, айтулы оқиға болып табылады. Қазіргі таңда аталған үйде 18 ұлттың мәдени орталықтары орналасқан. Оларға мақсат та, мүдде де ортақ. Сондықтан олар оның жауапкершілігін жете түсінеді. Мемлекет басшысының ел бірлігін нығайту жолындағы саясатын толық қолдайды. Сондай-ақ, аудандар мен қалаларда 60 шағын этнос ұжымдары да жұмыс істейді. Барлық ұлт өкілдері бұл күндері тәуелсіз елімізді әлемдегі дамыған 30 елдің қатарына қосу мақсатында жұдырықтай жұмыла қызмет атқарып жатыр. - Қазақстан көпұлтты мемлекет

екендігі белгілі. Аталған мәдени орталықтар өзге бауырлас халықтардың салт – дәстүрін, әдет – ғұрпын насихаттау мақсатында да қыруар жұмыстарды атқарып жатқандығынан да хабардармыз. Осы жөнінде не дер едіңіз? - Қазақстан Халқы Ассамблеясы елімізде тұратын барша жұртшылықтың ырыс – ынтымағын арттырып, ұлттар арасындағы сыйластықты барынша нығайту жолында айтарлықтай іс тыңдырды. Өңірдегі барлық ұлттардың салт – дәстүрін, әдет – ғұрпын жандандырып, олардың ұл мен қыздарының өз ана тілдерін терең меңгерулері мақсатында да қаншама ғибратты жұмыстар жүзеге асырылды. Осы орайда жақында ғана «Дуслик» деп аталатын татар – башқұрт мәдени орталығы қалыптасқан дәстүр бойынша «Сабан той» өткізді. Бұл тағылымды басқосуға барша орталықтардың басшылары да қатысып, өздерінің шынайы лебіздерін білдірді. Олардың арасындағы түсіністік пен ауызбірлік мемлекеттік мерекелерде яғни, Наурыз, Қазақстан халқы бірлігі күні және басқа да ерекше сал-

танаттарда айқын сезіледі.

ЖІГІТКЕ ЖЕТПІС ӨНЕР ДЕ АЗ - Әбеке, сіз қостанайлықтарға бұрыннан жете таныссыз. Дегенмен де, өзіңіз жайлы сөздің реті келгенде қысқаша тоқтала кетсеңіз орынды болар еді? - Мен Қостанай облысы Сарыкөл ауданына қарасты Беземен деп аталатын ауылда туып өстім. Жастайымнан өнерге шексіз құштар болдым. Сондықтан да болар, алдымен талай дарындарды дайындаған Қостанай мәдени училищесін тәмәмдадым. Содан кейін көршілес жатқан Ресейдің Челябі шаһарындағы мәдениет институтын аяқтадым. Өзің туралы айту қашанда қиын. Десе де өткен жылдарда Қостанай қалалық мәдениет бөлімін ұзақ жылдар басқардым. Сонымен қатар облыстық мәдениет басқармасы басшысының орынбасары, уақыт өте оның басшысы болып жауапты қызметтерді атқардым. Облыстың тыныс – тіршілігі маған бұрыннан таныс. Өмірде достықты, адамгершілікті, кісілікті жоғары қой-

дым. Өз басым өзгелерді байлығына қарап емес, рухани жан дүниесіне, адалдығына орай бағалаймын. - Сіз зиялы шаңырақтың иесісіз. Отбасыңыз және кезінде сахнада өнер көрсетіп, республикалық халықаралық байқауларда көзге түскен дарынды қызымыз Зарина жайында әңгімелеп берсеңіз? - Отбасы әрбір адамның өмірінде ерекше орын алады. Жан – жарым Гүлайраз көп жылдар бойы білім саласында қызмет атқарды. Қазіргі таңда құрметті демалыста. 3 баламызға тағылымды тәрбие беріп, оларды қатарға қостық. Кішкентай сүйікті қызым Зарина шынында да 5 жастан бастап, сахнада ән сала бастады. Бірқатар байқауларда жеңімпаз атанып, Қостанай өңірінің атын шығарды. Өсе келе ол анасы екеумізге болашақтағы өмірін өнермен байланыстырғысы келетіндігін айтқан кезде оған келісімімізді бердік. Зарина әлем әртісі Айман Мұсаходжаева басқаратын елордамыз Астанадағы Ұлттық өнер университетінің бірінші курс студенті. Болашақ вокалист. Оның алдында осы жоғары оқу орнының музыкалық колледжін үздік аяқтады. - Сіз негізгі қызметіңізден бос уақытыңызда немен айналысасыз? Жалпы, өзіңіздің әншілік қырларыңызды да білеміз. - Өзімді мақтаудан мүлдем аулақпын. Бірақ, жастайымнан өз ортамда достарымның өтініші бойынша ән салып, бойымдағы қабілетімді шыңдадым. Репертуарымда бірқатар өзіме ұнайтын туындылар бар. Сондай-ақ жұмыстан қолым босағанда футбол ойнаймын, сонымен қатар тарихи тақырыптарға арналған кітаптарды оқығанды жаным сүйеді. Жалпы тіршілікте «Жігітке жетпіс өнерде аз» деген қағиданы ұстанамын.

РУХАНИЯТ

Оқушылар сұранысы қанағаттандырылады «Ахмет Батұрсынов «Кітап үйі» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Нина Голышковамен сұхбат Міне, жаңа оқу жылына да көп уақыт қалған жоқ. Қазір облыс орталығындағы «Атамұра» корпорациясына қарасты «Ахмет Байтұрсынов «Кітап үйінде» нағыз қарбалас шақ. Таяуда осы парасат ордасында болып, ондағы атқарылып жаткан жұмыстарды өз көзімізбен көрдік. Кітап үйінің директоры, осы салада көптен бері жемісті қызмет аткарып келе жатқан білікті маман Нина Анатольевна Голышковамен кездесіп, оған біраз сауалдарымызды қойған едік. - Нина Анатольевна, енді 1 айдан астам уақыттан кейін облыс орталығындағы барлық мектептерде жаңа оқу жылы басталады. Сол білім ордаларындағы шәкірттерге аса қажетті оқулықтар сіздерге келіп түскен болар? -Иә, дұрыс айтасыз. Барлық оқушылар қажетті кітап-

тармен қамтамасыз етілгенге не жетсін? Мұны еліміздегі көпке танымал «Атамұра» баспа корпорациясының ұжымы ерте ойластырды. Қазірдің өзінде осы баспадан шыққан барлық окулықтар Қостанай шаһарындағы біздің кітап үйіне келіп түсті. -Көптің игілігі үшін атқа-

рып жатқан жұмыстарыңыз мақтауға әбден тұрарлық. Ал, үстіміздегі жылы жаңадан басылған кітаптардың жайы қалай болып жатыр? - Сауалыңызға орай жауап берейін, 2015 жылы біздің баспадан 4, 5, 6, 11 - сыныптарға арналған оқулықтардың жаңа басылымы жарық көрді. Биылғы оқу жылындағы контингенттің сұранысы бойынша басқа сыныптардың оқулықтары қосымша таралыммен басылып, сатылымға түсті. Олардың мұқабалары да көз тартарлықтай әсем безендірілген. Сонымен қатар олар қазақ және орыс тілдерінде шығарылды. -Әлгі өзіңіз атаған бас-

падан шыққан оқулықтардың бағалары да, кез келген ата-ананың қалтасы көтерерліктей деп естідік? – Әрине, әрбір ата-ана өздерінің өмірлерінің мәні де сәні ұл мен қыздарының тиісті оқулықтармен қамтамасыз етілгенін қалайды. Мұны біздің баспаның басшылары да жете түсінеді. Сондықтан кітаптардың бағасы да қымбат емес. Кітап үйінде оған қосымша үстеме пайыз қосылмайды. -Өздеріңіз осы қазіргі тұтынушылардың жылдағы талабын ескеріп, оған қандай алдын ала әзірліктер жасадыңыздар? -Біздің мақсатымыз – қашан да халыққа адал қыз-

мет ету. Сондықтан жылдағы дәстүр бойынша биыл да күні бұрын дайындық жасадық. «Атамұра» баспасынан жарық көрген оқулықтардан өзге баспалардан шыққан кітаптарды да жыл бойы тұтынушылар назарына ұсынамыз. Осы арада бір тоқтала кетер жай, бізде аталған оқушыларға қажетті кітаптармен бірге түрлі әдістемелік-танымдық әдебиеттер, көптеген түрлі кеңселік тауарлар да сатылады. - Аталған Кітап үйіне келіп түскен оқулықтар жөнінде мектептер арқылы ата-аналар хабарландырылған шығар? - Әрине, бұл мәселеге біз

жете көңіл бөлеміз. Биылғы жылы БҒМ-гі оқулықтардың уақытында тиісті білім беру бөлімі мемлекеттік мекемесіне ғана емес, әрбір мектепке жетуін қатаң бақылауда ұстап отыр. Бұл тұрғыдан келгенде біздер – баспагерлер Министрліктің бастамасын толықтай қолдаймыз. Ата-аналарға менің айтатын ұсынысым: бірінші қыркүйекті күтпей мектепке барып, қажетті оқулықтардың тізімін алып, біздің кітап үйіне келе беруіне болады. Осы Қостанай қаласымен қатар облысымыздың Рудный және Лисаков қалаларында кітап үйінің филиалдары жұмыс істейтіндігін жұртшылықтың есіне салғым келеді.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 28 шілде 2015 ж.

ТАНЫМ

МАҚАЛА ПІКІР ТУДЫРДЫ

Сейілхан Рахманов – Қазақ мал шаруашылығы және жем-шөп өндірісі ғылыми-зерттеу институтының бөлім меңгерушісі, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы:

Қазақтың ат спортын көтерген Баршаға мәлім қос тілді «Наш Костанай» газетінде КСРО – ның 9 дүркін чемпионы, шабандоз Оразқожа Сейдахметов жөнінде «Жұлдыздар із тастап ағады » деген тақырыппен мақала жарияланған болатын. Ол оқушылар арасында үлкен қолдау тапты. Төменде біз Алматыдан Орекең жайлы арнайы жазылған белгілі ғалым Сейілхан Рахмановтың естелік әңгімесін жариялап отырмыз. Түсінген адамға осы сөзде үлкен мән жатыр. Өйткені жылдар өткен сайын елі мен халқы үшін бүкіл саналы ғұмырын арнаған азаматтардың қадір-қасиеті арта түседі. Яғни олардың екінші өмірі басталады. Біз үшін нағыз шабандоз, кешегі алып Одақтың кезінде күллі республикаларды таңқалдырып, бірнеше дүркін чемпион атанған Оразқожа Сейдахметтің орны бөлек. Оны кезінде онымен араласып, бірге қызмет атқарған кісілердің бәрі де жиі еске алып, бірге болған күндерін ғұмырларындағы ең бір қуанышты әрі тағылымды шаққа балайды. Мен де оны көптен бері білдім. Баршаға мәлім, сонау 2001 жылы Қостанай өңірінде «Қазақ тұлпары» жылқы зауыты жұмысын жандандырып, жан-жақтан білікті мамандарды қызметке алды. Ұлтжанды азамат, көрнекті ғалым Нәбидолла Ақанұлы да ұлттық ат спортын одан әрі биікке көтеру мақсатында сол саланың білгірлерін жинады. Өзім сол кездері аталмыш жылқы зауыты директорының ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары болатынмын. Қостанайдағы жергілікті ағайындармен әрі әріптестермен тіл табысып, ортақ мақсат жолында аянбай қызмет атқардық. Сонау ат спорты, яғни шабандоздық пен ұлттық ойындарымыз дамыған киелі Оңтүстік Қазақстан облысынан Оразқожа ағамыз да жұмысқа қабылданды. Сол кезде байқағаным, ол өте еңбекқор, кісіге жақын, кімнің болсын көңіліне қарап сөйлейтін ағамыз екен. Бірақ ол қай мәселеде бол-

сын өзіндік пікірі, айтар ойы бар жан-ды. Өзіне қатысты салаға келгенде көздеген мақсатына жету жолында әрқашан да батылдық көрсетіп, өзінің ұсынысын жасап жататын. Бұл, әрине, басшымыз Нәкең мен маған да өте ұнады. Өйткені тек қана өзіне сенімді, нағыз кәсіби мамандар ғана осылай ете алады. Өзге өңірлерден келіп, жаңа ортаға сіңісіп, халықпен тонның ішкі бауындай араласып кету оңай емес. Бірақ соған қарамастан Оразқожа Асанұлы кеңпейілділігімен жұртқа жақты. Аз уақыттың ішінде ол ұлттық ат спортынан өзінің тәжірибесі бай маман екендігін таныта білді. Оның бір ерекшелігі, болашақта мықты шабандоз шығады-ау деген жігіттер мен бәйгеде шыдас беретін әрі желдей жүйрік тұлпарларды бір көргеннен-ақ сезетін. Сол кездері өздерімен бірге ала келген шәкірттері Бақтыбай мен Рыскелді де ол кезде енді-енді ғана мұрты тебіндеп келе жатқан бозбалалар еді. Осы жігіттерді қанатының астына алып, шамалы мерзімнің ішінде олардың бабында екендігін, қайсарлықтарын қостанайлықтарға әбден дәлелдеді. Қиындықсыз ештеңе болмайтындығының нақты мысалы осы Орекеңдердің өмірі десем, қателеспеген болармын. Мұнда өздерін күтіп тұрған жанашыр ағайын-туыстары жоқ болса да, тәлімгердің шәкірттері бастапқы кездері кездескен ауыртпалықтарға шын мәнінде шыдады. Оңтүстікте қыс ұзақ болмайды. Көктемнің жадырап шыға келгендігін білмей де қаласың. Ал солтүстікте жыл мезгілінің бұл кезеңі келгенше де алты-жеті ай уақыт керек. Олар алғашында көп қабатты үйлерде тұрды. Отбасынсыз ер азаматтың жай-күйі бола ма? Міне, соның бәріне де төзімділік танытты. Арада біраз айлар өткен соң ол сонау Шымкент шаһарынан жанұясын көшіріп алды. Өзімен келген шәкірттері де Орекеңді туған әкелеріндей көріп кетті десем, артық болмас. Олар-

дың бәріне де жағдай жасады. Жұмысқа бірге барып, бірге қайтты. Бұл орайда шаңырақтың абыройын асқақтатқан Жаңыл жеңгеміздің де қазақ қызына тән жанының мөлдірлігін, жазира кең даламыздай мінезінің байлығын, азаматын ерекше сыйлағанын атап өтпесем, осынау естелігім шынайы шықпас еді. Ол күйеуінің қас-қабағына қарап, оның қызметінің ерекшелігін жете түсінді. Сондықтан шәкірттерінің бәріне де аса бір мейірімділікпен қарады. Ас-суларын дер кезінде дайындап, киім-кешектерін жуып, нағыз асыл жеңгеге лайықты қамқорлық көрсетті. Әрбір адам өзінше жеке тұлға. Оны өзгелерден дараландырып тұратын қасиеттері де болады. Орекең атақ-даңқынан ат үркетіндей тұлға болса да, өзін өмірде өте қарапайым ұстады. Ешқашан да басқалардан ерекшеленбеді. Үлкенге де, кішіге де ілтипат көрсетіп, «Ұлық болсаң, кішік бол» деген қағидаға берік болды. Бұл, бәлкім, сонау кішкентай кезінен есейгенше ата-анасынан алған тәлім-тәрбиесінен де шығар. Оның жүзінен жұмыста қанша шаршап-шалдығып, қиындықтарға тап болса да өзгелерге сездірмейтін. Жүзінен нұр төгіліп тұратын. Өздеріңіз айтыңыздаршы, осындай кісі туралы кім жаман пікір айтады? Біз отбасымызбен де араластық. Орекең мен Жаңылдың шаңырағындағы қарым-қатынастары, адамгершілік қасиеттері, бір-біріне деген ілтипаттары, қонақжайлықтары, ата-салтымызды берік ұстанатын тұстары бәрімізге де тағылым-ды. Менің жан-жарым Роза да Оразқожаны туған анасындай сыйлады. Өйткені ол да мұны ағалық жолымен еркелетіп, өзінің мейірімін танытып жататын. Жаңыл жеңгеміз қанша дегенмен Қызылорда секілді қазақтың киелі жерінің перзенті емес пе? Ол кісінің өздері сыйласатын адамдарды үйінде қар-

сы алуы, дастархан жаюының өзі қазақ қыздарына үлкен мектеп-ті. Ұл мен қыздары да ата-анасының тағылымының арқасында үйіне келген қонақтарға ілтипат білдіріп, үлкен кісілердің қолына су құйып, ақ баталарын алып жататын. Оразқожа тіршілікте ашықжарқын, кең пейілді азамат болғанымен, балаларының тәрбиесіне келген кезде қаталдығы да бар еді. Әсіресе, ұл мен қыздарының оқуына ерекше көңіл бөлді. Бұл, әрине, өзім жетпеген биікке перзенттерім көтерілсін деген ізгі ниеттен туындаса керек. Сондықтан болар, Жансая, Бақдаулет, Айсаралар сабақты үздік оқыды. Өздері білім алған Затобол кентіндегі Нұржан Наушабаев атындағы мектеп-интернаттың маңдай алды шәкірттері атанды. Өмірде ата-ана үшін ұрпақтарының жетістіктерінен артық бақыт жоқ. Оразқожа өзінің балалары білім алып жатқан мектептен ұрпақтары жайлы жылы лебіз естісе, төбесі көкке жеткендей болып, мәртебесі көтеріліп қалатын. Ол ұл мен қыздарын қажетті жерінде еркелетті. Дүниеден өткенше отбасының нағыз тірегі болып, балаларының өз қатарынан қалмауына барын салды. Белгілі шабандоз жастардың арасында да көп болушы еді. Еліміздің патриоты әрі ат спортының нағыз білгірі ретінде кездесулерде оларды отаншылдыққа, туған жері мен елін сүюге шақырды. Ұл мен қыздарға тәуелсіз мемлекетіміздің әлемдегі ең өркениетті елдердің қатарына қосылуы жөніндегі ойларын айтудан да жалықпайтын. Өз басым мұндай шәкірттеріне қамқор болған кісіні көп көрген емеспін. Оның осындай әкелік әрі ұстаздық мейірімдері, жанашырлығы, оларды республикалық, облыстық деңгейдегі жарыстарға алып барған кездері де айқын көрінетін. Әсіресе, олардың жататын орындарының дұрыс болуын, тамақтарының сапасын әрдайым басты назарда ұстайтын.

Өзінен бұрын солардың қамын ойлайтын. Сол шақтары оның елгезектігі, жан дүниесінің кеңдігі, адалдығы мен әділдігі сырт көзге сезіліп тұратын. Менің қызмет бабыммен Алматыдағы Қазақ мал шаруашылығы және жем-шөп өндірісі жөніндегі ғылыми-зерттеу институтына жауапты қызметке бекітілгеніме де біраз жылдардың жүзі болды. Қостанайдан алыстау кетсем де, ғұмырымның біраз жылдары өткен Заречный кентіндегі «Қазақ тұлпары» жылқы зауытындағы әріптестерімді әрқашан мақтанышпен еске алып отырамын. Ондағы Оразқожа секілді бауырларыммен дәмдес, сырлас болған шақтарымды ешқашан да ұмытпайтыным хақ. Әлі күнге дейін келіншегім Роза екеуіміз сол өңірдегі сыйласқан бауырларымызбен хабарласып, қуаныштарына ортақтасып отыруды өзіміздің басты парызымыз деп есептейміз. Орекеңнің күтпеген жерден дүниеден өтуі оның замандасы әрі інісі ретінде өзіме қатты соққы болды. Біраз уақытқа дейін өзіме-өзім келе алмай

жүрдім. Мұндай азаматтардың елі мен жұрты үшін атқарған еңбектері мәңгілік халықты жадында қалары сөзсіз. Әлі күнге дейін ол туралы сағынышқа айналған жылдарды жүрген ортамда үнемі айтып жүремін. Себебі кезінде онымен біраз жарыстарға бірге барып, жеңістеріне куә болдым. Шәкірттері жүлделі орын алғанда өзін ерекше бақытты сезінетін. Сондай-ақ ағамыздың тірі кезіндегі кейбір айтқан тағылымды сөздері, ат спортын болашақта өркендетсем деген жарқын ойлары көкейімде әлі күнге дейін сақтаулы. Қазақ «Орнында бар оңалар» дейді. Өз басым Оразқожа Асанұлы Сейдахметовтың жалған өмірде көтерілмеген биіктеріне ұрпақтары жетеді деген үмітім ерекше. Қазірдің өзінде ұл мен қыздары өсіп, бірқатар асуларды алды. Алматыда жүрсем де Бақдәулеттің Қостанайдағы болашақ заңгерлер дайындайтын оқу орнында оқып жатқанына шын мәнінде қуанып, сырттай тілектес болып отырамын.

БІЛГЕНГЕ - МАРЖАН

Шаштағы ақ қарттықтың белгісі ме? Егде тартқан кісілердің шашына ақ кіруін табиғи заң ретінде қабылдап үйренгенбіз. Мамандардың айтқан мәліметтеріне қарасақ: - Шаштың арасында көбіне 30-40 жастан бастап ақ көріне бастайды да, 60-65 жасқа келгенде, әдетте, шаштың бәрі ағарады. Бірақ кейбіреулердің шашы мезгілінен бұрын ағарып кетсе, кейбіреулер әбден қартайғанда да шашы бұрынғы қалпында тұрады. Жас

адамдарда шаштың ағаруы көбінесе жүйке жүйесінің бұзылуына, эндокрин аппаратының дұрыс жұмыс істемеуіне байланысты. - Ағарған шаш өзінің бұрынғы түсіне келе алмайды, бірақ В, В1, В2, В6 витаминдерін қолдану жалпы ағзаны (организмді) нығайтып, шаштыңағаруын шабандатады. - Шаштың ағаруы секілді көп түсуі де аурудың салдарынан ғана емес, дұрыс күте білмеудің нәтижесі екені анық. Құйқадан бөлініп шығатын майдың мөлшері тым көбейіп

кетсе (майлы себоррея) немесе аз болса (құрғақ себборея) шаш тым көп түсіп, қайызғақ молаяды, бас қышиды. Мұндай аурулардың алдын-алу және емдеу жолдары қандай? Құрғақ себоррея болса, шашты жиі жуудың керегі жоқ. Мұндай жағдайда шашты 10-14 күнде бір жуса жетеді, оның өзінде де балалар сабынымен немесе сабынның көбігімен ғана жуу керек. - Шаш тым құрғақ болса, оны жуып кептіргеннен кейін брилли-

антинмен немесе одеколон араластырылған касторкамен (20 грамм касторкаға 100 грамм одеколон) майлау қажет. - Баста қайызғақ көбейіп, қыши бастаса 5 пайыздық күкірт майына касторканы (30 грамға 3 грамм касторка) жағып, емдеу керек. Бастың

құйқасын 3 күн майлап, төртінші күні жуады, сонан соң тағы да үш күн майлап, тағы жуады. Бұдан кейін бір ай бойы аптасына бір рет басты жуар алдында 8-10 сағат бұрын жағу керек. Күкірт майы және бриллиантин аптекаларда рецептсіз сатылады.

Қос тілді «Наш Костанай» газеті редакциясының ұжымы газеттің бұрынғы қызметкері Мейраш Жүнісбековке інісі Мырзаштың қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


Вторник, 28 июля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

11

ВАЖНО

К СВЕДЕНИЮ

Денежная помощь

Налоговые обязательства по индивидуальному подоходному налогу, вытекающие из выплаты дохода работнику - нерезиденту

Новый проект обусловленной денежной помощи (ОДП) – программа социальной поддержки малообеспеченной категории населения С 1 июля 2015 года стартовал пилотный проект обусловленной денежной помощи «Өрлеу» (ОДП) – программа социальной поддержки малообеспеченной категории населения. Главная цель проекта – повышение реальных доходов семей, находящихся за чертой бедности, их социальная адаптация, способствующая выходу на уровень самообеспечения. Принцип оказания ОДП касается всех малообеспеченных семей, в которых имеются безработные члены семьи, а также одиноко проживающих незанятых людей. Основные направления «Өрлеу» - это реализация трудового потенциала получателей ОДП посредством предоставления расширенного доступа к возможностям трудоустройства, обучения и переобучения в рамках «Дорожной карты занятости-2020», повышения уровня и качества жизни семьи. Обусловленная денежная помощь будет выплачиваться семьям со среднедушевым доходом ниже 60 процентов от прожиточного минимума (17952 тенге по состоянию на 01.07.2015 года, данный показатель меняется ежеквартально) в месяц на одного члена семьи в виде разницы между среднедушевым доходом и 60 процентами от прожиточного минимума. Но при этом получатели должны взять на себя обязательства, которые, согласно социальному контракту, станут условием участия в проекте. После заключения такого соглашения участник проекта в обмен на временное дополнительное пособие обязуется сделать все возможное для того, чтобы трудоустроиться, при необходимости переобучиться другим специальностям и вывести свою семью на качественно другой уровень существования. Задача проекта обусловленной денежной помощи «Өрлеу» - сделать так, чтобы малообеспеченная, но трудоспособная семья не только получала пособие, но и была социально адаптирована и профессионально ориентирована на то, чтобы выйти из этого состояния. Претендентами на получение ОДП в первую очередь относятся получатели адресной социальной помощи и государственного пособия, семьи, имеющие детей до 18 лет. Для участия в ОДП заявитель должен обратиться в отдел занятости и социальных программ акимата города Костаная, где бесплатно получит бланки заявления и анкет о материально-бытовом положении семьи. После рассмотрения документов комиссией при условии, что среднедушевой доход семьи не превышает 60% от прожиточного минимума, будет принято решение о включении семьи в проект и заключен социальный контракт. Приглашаем потенциальных участников принять активное участие в проекте обусловленной денежной помощи «Өрлеу». С. УМАРОВ, руководитель отдела занятости и социальных программ акимата города Костаная На Государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Строительство многоквартирного жилого дома» с разделом «ОВОС». Тел. 50-37-90. На Государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Реконструкция части жилого дома под парикмахерскую по ул. Чехова, 190 в г. Костанае» с разделом «ОВОС». Тел. 50-37-90. На Государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Реконструкция склада горюче-смазочных материалов на центральной промышленной площадке по адресу: Костанайская область, город Лисаковск, поселок Октябрьский» с разделом «ОВОС». Тел. 50-37-90. На Государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов Костанайской области представлено «Заявление об экологических последствиях «Расширение здания операторской ТОО Авторесурс ЛТ» по адресу: г.Рудный, Промзона. Тел. 8 (7142) 39-03-87.

В Управление государственных доходов по г. Костанаю обращаются с вопросами юридические лица и индивидуальные предприниматели по налогообложению доходов работников – нерезидентов РК, которые не получили вид на жительство, т.е. приехали в Республику Казахстан временно. Налогообложение доходов работников – нерезидентов по индивидуальному подоходному налогу: В соответствии с п.п.18) п.1 статьи 192 Налогового кодекса доходы физического лица - нерезидента от деятельности в Республике Казахстан по трудовому договору (контракту), заключенному с резидентом или нерезидентом, являющимся работодателем, признают доходами нерезидента из источников в РК. Данные

доходы на основании п.3 статьи 201 Налогового кодекса облагаются индивидуальным подоходным налогом у источника выплаты по ставкам, указанным в п.1 статьи 158 Налогового кодекса (то есть по ставке 10 процентов) без осуществления налоговых вычетов. Однако поскольку по условиям ситуации иностранный работник будет работать в Казахстане, к примеру, 2 года, в целях налогообложения по истечении определенного периода времени он будет признан резидентом РК. Так, в соответствии со статьей 189 Налогового кодекса, резидентами Республики Казахстан в целях налогообложения признаются физические лица, постоянно пребывающие в Республике Казахстан или непостоянно пребываю-

щие в РК, но центр жизненных интересов которых находится в РК. Физическое лицо признается постоянно пребывающим в РК для текущего налогового периода, если оно находится в Республике Казахстан не менее ста восьмидесяти трех календарных дней (включая дни приезда и отъезда) в любом последовательном двенадцатимесячном периоде, оканчивающемся в текущем налоговом периоде. Согласно п.1 статьи 154 Налогового кодекса, исчисление, удержание и перечисление подоходного налога у источника выплаты с доходов иностранца или лица без гражданства, являющегося резидентом РК, а также представление налоговым агентом в порядке, установленном главой 18 и главами 19 и 25 Налогового

Исполнение налогового обязательства Управление государственных доходов по г. Костанаю сообщает, что согласно статье 31 Налогового кодекса: 1. Исполнение налогового обязательства осуществляется налогоплательщиком самостоятельно, если иное не установлено Налоговым кодексом. 2. Во исполнение налогового обязательства налогоплательщик совершает следующие действия: 1) встает на регистрационный учет в налоговом органе; 2) ведет учет объектов налогообложения и (или) объектов, связанных с налогообложением; 3) исчисляет, исходя из объектов налогообложения и (или) объектов, связанных с налогообложением, налоговой базы и налоговых ставок, суммы налогов и других обязательных платежей, подлежащие уплате в бюджет, а также авансовые и текущие платежи по ним в соответствии с особенной частью Налогового кодекса; 4) составляет и представляет, за исключением налоговых регистров, налоговые формы налоговым органам в установленном порядке;

5) уплачивает исчисленные и начисленные суммы налогов и других обязательных платежей в бюджет, авансовые и текущие платежи по налогам и другим обязательным платежам в бюджет в соответствии с особенной частью Налогового кодекса. 3. Налоговое обязательство должно быть исполнено налогоплательщиком в порядке и сроки, которые установлены налоговым законодательством Республики Казахстан. 4. Налогоплательщик вправе исполнить налоговое обязательство досрочно. 5. Налоговое обязательство налогоплательщика по уплате налогов и других обязательных платежей в бюджет, а также обязательство по уплате пени и штрафов, исполняемые в безналичной форме, считаются исполненными со дня получения акцепта платежного поручения на сумму налогов и других обязательных платежей в бюджет от банка или организации, осуществляющей отдельные виды банковских операций, или со дня осуществления платежа через банкоматы или иные

Продам гараж в ГЭК Восток, в хорошем состоянии, погреб, смотровая яма, приватизированный. Тел.: 56-2925, 87771438833.

ТОО «Korzhyn Build» передает на Государственную экологическую экспертизу проект «ОВОС» строительства технического сооружения под установку доплеровского метеорологического радиолокатора (ДМРЛ), расположенного по адресу: г. Костанай, в районе «Аэропорта». Обращаться по тел. 8 (727) 393-93-24.

электронные устройства, а в наличной форме - со дня внесения налогоплательщиком указанных сумм в банк или организацию, осуществляющую отдельные виды банковских операций, уполномоченный государственный орган, местный исполнительный орган. 6. При уплате налогов, других обязательных платежей в бюджет, социальных отчислений, перечислении обязательных пенсионных взносов, обязательных профессиональных пенсионных взносов уполномоченным представителем налогоплательщика в случаях, установленных настоящим Кодексом, в платежных документах отправителем денег указываются фамилия, имя, отчество (при его наличии) или наименование налогоплательщика и его идентификационный номер. 7. Налоговое обязательство налогоплательщика по уплате налога, исполняемое налоговым агентом, считается исполненным со дня удержания налога. 8. Налоговое обязательство по уплате налогов, платы, а также обязательство по уплате пени могут

Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Зульфия Набиева. Тел. 5437-58. Ответсекретарь: Куляш Турубаева. Тел. 5437-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-6485), Валерия Вахненко (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Марина Кострова (54-0575), Валентина Мелехова (54-05-75), Зульфия

быть исполнены путем проведения зачетов в порядке, установленном статьей 599 Налогового кодекса. 9. Налоговое обязательство по уплате налогов, других обязательных платежей в бюджет, а также обязательство по уплате пени и штрафов исполняются в национальной валюте, за исключением случаев, предусмотренных Налоговым кодексом, законодательными актами Республики Казахстан, регулирующими деятельность акционерных обществ, а также случаев, когда законодательством Республики Казахстан и положениями контрактов на недропользование предусмотрена натуральная форма уплаты или уплата в иностранной валюте. Управление государственных доходов по г.Костанаю сообщает к сведению налогоплательщиков, что по вопросам разъяснения Налогового кодекса можно обратиться в юридический отдел УГД г.Костаная по адресу: г.Костанай, ул.Мауленова, д.21, каб. 402, или по телефону 28-13-09. А.В. КАИЛЬ, и.о. руководителя

Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование семье, родным и близким по поводу кончины участника ВОВ ҚАРПЫҚ Ораза Уалиұлы Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование семье, родным и близким по поводу кончины труженика тыла военных лет ЗАДОРОЖНЕГО Степана Ивановича

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Директор - гл. редактор:

кодекса, с учетом налоговых вычетов, предусмотренных статьей 166 Налогового кодекса и по ставкам статьи 158 Налогового кодекса. При этом при исчислении индивидуального подоходного налога у источника выплаты в соответствии с главой 19 Налогового кодекса применяются налоговые вычеты, предусмотренные статьей 166 Налогового кодекса. Управление государственных доходов по г.Костанаю сообщает к сведению налогоплательщиков, что по вопросам разъяснения Налогового кодекса можно обратиться в юридический отдел УГД г.Костаная по адресу: г.Костанай, ул.Мауленова, д.21, каб. 402, или по телефону 28-13-09. А.В. КАИЛЬ, и.о. руководителя

Набиева (54-37-58). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин. Тел. 54-64-85. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Валентина Мелехова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Куляш Турубаева, Ирина Востротина. Тел. 54-69-71.

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 3 печатных листа. Тираж номера - 2996. Подписной индекс: К-315. Заказ №1083. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 28 июля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

КУЛЬТПРОСВЕТ

Картины во сне и наяву Эксклюзивное интервью «НК» с арт-директором Никаса Сафронова Натальей Христенко.

Этого известного российского художника любят и ненавидят, что при этом не мешает ему быть одним из самых популярных творческих людей современности. «НК» решил узнать у Натальи секрет его бесспорного успеха, через что он прошел на пути к вершине славы и о чем тоскует на досуге. - Наталья, как вы познакомились с Никасом, и каким было первое впечатление? - Познакомилась с ним в Ульяновске, это было чуть больше девяти лет назад. На тот момент я работала заместителем директора музеямемориала В.И.Ленина - это самый большой памятниккомплекс, посвященный вождю мирового пролетариата в Европе. Так получилось, что Никас решил организовать свою выставку в одном из залов нашего музея. Я была очень удивлена тому, что он сам привез свои работы на грузовой машине, за все заплатил лично. Выставка прошла успешно. Мы с директором предложили свою помощь в организации выставок в других городах. Так и началось наше сотрудничество. Я поняла, что это мое, несмотря на то, что владею своим концертным агентством и занимаюсь рядом других проектов, приносящих больший доход, чем работа с Никасом. Причиной тому является менталитет – у нас в стране люди в последнюю очередь потратят деньги на искусство – не в пример европейцам, у которых есть стабильность. Но, несмотря на это, мне безумно нравится работа с Никасом Сафроновым, я чувствую, что это мое призвание. Кстати, скоро добавляется в мою работу еще один проект – выставка

совместно с известной итальянской актрисой Софи Лорен. С ней меня когда-то познакомил именно Никас, она его лучшая подруга. - У общества неоднозначное отношение к Никасу Сафронову. Как вы думаете, почему? - Кстати, совсем недавно я с Никасом говорила на эту тему. Лет шесть назад мы сделали баннер с рекламой «Самый скандальный художник современности». Эта фраза нам показалась подходящей, и вот после этого пошла волна скандалов. Видимо, как корабль назовешь, так он и поплывет… Причем самое интересное, что он в жизни абсолютно неконфликтный человек. К примеру, в истории с Мэри Восканян, оклеветавшей его в изнасиловании, он очень долго терпел, пока она поливала его грязью в различных СМИ. И только тогда, когда его друзья настояли, мол, так нельзя, ты должен ее проучить, Никас подал заявление в полицию и обратился в суд о защите чести и достоинства. Он выиграл процесс. По решению суда «жертва» должна была выплатить Никасу моральный ущерб в размере 1 млн 100 рублей, но он отказался от этих денег. Просто хотел проучить девушку, чтобы неповадно было распускать такие слухи. - Можете описать его как человека? - Мягкий, ранимый, очень работоспособный. У нас команда из пяти человек, и как-то в Казахстане мы были по работе в постоянных разъездах. Спали по очереди, Никас же не спал вообще. Конечно, я переживаю за него, такие нагрузки не могут не сказаться на здоровье. Но радует, что у Никаса хорошая

генетика. Его отец дожил до 94 лет, все его братья по три часа могут находиться в воде, занимаясь плаванием. - Когда и как началась работа Никаса со звездами мирового масштаба? - Первым, кого он нарисовал с натуры, был Влад Листьев. Они дружили, это было в 70-е годы, когда Влад еще никому не был известен. Позже Никас много раз был в Америке, рисовал портреты президентов США - Джорджа Буша-младшего, Билла Клинтона. И вот тут сработала цепная реакция: многие звезды захотели, чтобы он нарисовал их тоже, в том числе Джек Николсон, Стивен Сигал, Мадонна, Кира Найтли и многие другие. Никас приезжал на две-три недели, кого-то рисовал в офисе, кого-то на голливудских съемочных площадках. - А как так сложилось, что Никас рисовал президентов с натуры? - К примеру, портрет президента Азербайджана Гейдара Алиева рисовали более тридцати художников, и только работу, созданную Никасом, Алиев забрал себе. И действительно, он один из лучших портретистов – этого нельзя отрицать. Он умеет расположить к себе людей, так как является еще и очень хорошим психологом. Поэтому и не мудрено, что главы государств сами обращались к Никасу с заказами. Сколько им написано портретов? Мы уже сбились со счета. - А портрет Нурсултана Назарбаева есть в коллекции? - Никас, заранее зная о предстоящей встрече с Президентом РК на Шанхайской организации стран, нарисовал его портрет и подарил лично. В последующем Никас надеется написать портрет Нурсултана Абишевича уже с натуры. - На выставке представлен портрет известного политического деятеля, премьер-министра Казахстана Карима Масимова. - С ним мы тоже знакомы лично. Вообще, Никас может рисовать портреты по памяти, и это как раз был тот самый случай. С Каримом Кажимкановичем была замечательная встреча, он принял нас в Доме министерств в Астане. Потом Никас в подарок нарисовал его портрет. - Были такие люди, которым не нравились их портреты? - Была одна женщина, достаточно грузная, старше 50 лет. Она обратилась к Никасу, тот сделал ее моложе лет на десять и худее. Та пришла и удивилась: «Это не я. Почему я такая страшная?» Тогда он нарисовал ее вообще 18-летней с идеальными формами. И только после этого она осталась довольна результатом. Никас, безусловно, льстит, старается рисовать людей с лучшей стороны. Потому что каждый

человек видит себя немного по-другому, нежели со стороны. Но плюс ко всему – есть определенный элемент мистики: когда Никас рисует полную женщину худее, он впоследствии сам сбрасывает вес(!). То есть, смотря на себя, на подсознании любой человек стремится быть лучше, красивее. - Что за конфликт был у Никаса с Мадонной? - Они дружили и общались, однако, когда певица поддержала скандальную феминистскую панк-группу Pussy Riot, Никас этого не понял. Поэтому их отношения прекратились. - А почему Никас начал рисовать портреты с головами кошек? - Эта идея, конечно, существовала и до него. Никас рисовал одного чиновника, который в процессе работы над портретом открылся с не очень хорошей стороны. Он

из его картин отправили в Париж для участия в конкурсе. И эта работа победила, он получил очень большое денежное вознаграждение. Тогда, наверное, и начался его творческий взлет. - Как родилась идея техники Dream Vision? - Никас много работает по ночам, ложится утром и спит где-то до трех часов дня. Со временем он стал ловить состояние, что, когда погружается в сон, начинает видеть определенные сюжеты, которые размыты, покрыты дымкой. И в полудреме он стал наносить масло именно в тех цветах, которые видел во сне. От импрессионизма техника отличается тем, что масло не затирается, и это дарит полотну особую прозрачность. - В этой технике нарисовано много работ с изображением Венеции. Художник любит этот город? - Его первая жена - ве-

ден? - Да, и я бы очень хотела, чтобы он обрел настоящее семейное счастье. Потому что в традиционном понимании этого слова оно ему так и не было дано. - Почему так получилось, на ваш взгляд? - Он творческий человек. Из недели он шесть дней в перелетах. За это время может облететь половину земного шара. Допустим, вчера был в Эмиратах, сегодня в Москве, завтра в Ярославле, а послезавтра в Костанае. Не каждая женщина будет с этим мириться, однако он не может принадлежать супруге всецело по определению, потому что талант невозможно вписать в рамки. Но никто из его бывших женщин не остался на него в обиде, он продолжает общаться с ними, поддерживает материально. Первая жена его была итальянка

уже настолько оказался ему противен, что Никас взял и пририсовал своему герою голову бульдога. И самое интересное, что люди узнали этого человека! Тогда Никас понял, что через животных можно передавать характер человека, их эмоции и внутренний мир. К тому же младшая сестра художника держит у себя дома 19 кошек - это обстоятельство тоже повлияло на его любовь к «кошачьему» символизму. - Но успех пришел к Никасу не сразу... - Он учился в мореходном училище, потому что родители не могли ему позволить большего. Там он работал грузчиком, официантом, дворником, спал на лавочке. Но при этом, как говорит сам Никас, был совершенно счастлив, потому что встретил свою первую любовь Маргариту, которая любила и ждала его до конца своих дней. - С какой картины пришел успех к Никасу? - В начале 70-х годов одну

нецианка. Более того, он очень любит этот народ. Был случай, когда Никас вместе с друзьями, гуляя по Италии, увидели столики на улице и сели за них. Подошел человек, компания захотела сделать заказ, на что человек говорит, что из первых блюд есть только суп, на второе только макароны. Десерта не оказалось, но мужчина специально для этого сбегал в магазин. После того, как друзья насытились, выпили вина и пришло время расплатиться, итальянец сказал, мол, вы забрели в мой дворик, я здесь живу. «Извините, что не нашлось ничего другого», - оправдывался мужчина. И это настолько парадоксально для нас, и невозможно представить, что ты где-то в России заходишь в чей-то двор и просишь еды, а человек вместо того, чтобы послать тебя на три буквы, готовит тебе поесть. Менталитет итальянцев Никасу очень нравится. - Никас сейчас свобо-

– Франческа, дочь богатого человека, с которой он прожил двадцать дней, а потом три года разводился. Она оказалась очень импульсивной женщиной, с Никасом они не сошлись характерами. Самый желанный ребенок, Стефан, был от нее. Были и кратковременные романы, к примеру, с актрисой Татьяной Васильевой, другими звездами. С особым трепетом он вспоминает женщину, от которой родился сын Ландин, сейчас они живут в Австралии. Всего у Никаса пять сыновей. Самым известным, наверное, является Лука – лауреат международных музыкальных конкурсов. - Никас счастлив? - Думаю, что да. Он, конечно, переживает, хочет стабильности в отношениях, семью, очаг. Все его 18 спален пустуют. Но, как и любой творческий человек, он находится в потоке, Никас не принадлежит себе. Он – человек мира. Для него, наверное, это и есть высшее счастье!

Полоса подготовлена Диной АЛИЕВОЙ. Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

№59 (2759)  

Вторник, 28 июля 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you