Page 1

Официальная новость. До 1 октября - без штрафа.

День молодежи-2015. Костанай в пене и красках.

2

12

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 30 июня 2015 г. №51 (2751)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

ПОДРОБНОСТИ

Ғұмыры барша жастарға өнеге.

К нам едет «ЕСАУЛ»

6

Елбасының образын кинода сомдаған.

7

«Бес ғасыр» жырын жатқа білетін қазақ қызы.

8

Со 136-летней годовщиной областного центра костанайцев поздравит Олег Газманов. В этом году празднования по случаю дня рождения города пройдут 14-15 августа. Как сообщила «НК» руководитель отдела культуры и развития языков акимата г.Костаная Айсулу Аубакирова, программа по традиции ожидается насыщенной и

богатой на спортивные, развлекательные и семейные мероприятия. Правда, пока программа еще корректируется, но известно, что в Парке культуры и отдыха состоится поэтический фестиваль, участниками которого станут люди с ограниченными возможностями. - В этом году мы сделаем акцент на творчество наших горожан, - рассказала Аубакирова. - В парке будет организована большая

выставка костанайских хенд-мейдеров. Также у нас запланирован парад детских колясок. Преимуществом данного конкурса является то, что все члены семьи смогут сплотиться и придумать креативный дизайн для коляски своего малыша. 14 августа, костанайцев ждет настоящий экстремальный спортивно-развлекательный праздник. На Центральном стадионе

состоится мотофристайлшоу и бигфут-шоу. Бигфуты – это большие машины для экстремального мотоспорта. Их костанайцы увидят впервые. Билеты на эти красочные и зрелищные шоу поступят в продажу в середине июля. 15 августа пройдет традиционное карнавальное шествие. Для того чтобы жители областного центра смогли насладиться всей красотой этого действа,

шествие будет организовано также на стадионе. Главным событием двухдневного празднования станет выступление народного артиста России Олега Газманова. Жители услышат популярные хиты артиста. В завершение Дня города костанайцев ожидает фейерверк, который состоится на Набережной. Валерия ВАХНЕНКО Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Артына өшпес із қалдырған.

9


2

Вторник, 30 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ СТРОИТЕЛЬСТВО

К СВЕДЕНИЮ

Отсрочка – до осени До 1 октября 2015 года бизнесменов не будут штрафовать за отсутствие новых контрольно-кассовых машин. Такое заявление сделал заместитель председателя Комитета госдоходов Министерства финансов РК Аргын Кипшаков. До 1 октября будет объявлен переходный период, и до этого времени налоговые органы не будут проверять или штрафовать предпринимателей. По словам экспертов областной Палаты, в последние месяцы к ним поступает много обращений по этой проблеме, в основном от владельцев небольших магазинов и кафе. Они заявляют о неготовности к обязательному использованию новых контрольно-кассовых машин (ККМ) с функцией фиксации и передачи данных. - Во-первых, бизнесмены не могут купить эти аппараты, поскольку в Костанае на сегодняшний день их нет в продаже. Во-вторых, цена таких аппаратов - от 70 тысяч тенге и выше. Если учесть тенденцию снижения продаж и уже уплаченные в начале года 200 тысяч тенге лицензионного сбора, сумма для небольшого магазина весьма ощутимая, - говорит начальник отдела правовой поддержки Палаты предпринимателей Костанайской области Ренат Давлетпаев. Напомним, что ранее НПП «Атамекен» выходила с предложением в Правительство о переносе сроков обязательной установки ККМ. Инициировала ряд совещаний с представителями Комитета госдоходов и убеждала в преждевременности их обязательного применения. Согласно изменениям в Кодексе РК «О налогах и других обязательных платежах в бюджет», с 1 июля 2015 года перейти на применение контрольно-кассовых машин с функцией фиксации и передачи данных должны налогоплательщики, осуществляющие оптовую или розничную реализацию бензина, дизельного топлива и алкогольной продукции. За неисполнение этой нормы по закону им грозит предупреждение, а за повторное нарушение - штраф от 15 до 50 МРП. Мадина РАМАЗАНОВА

ГОРОДСКИЕ ПОДРОБНОСТИ

Уличное преображение На средний ремонт улиц Костаная из бюджета в этом году выделено 175 млн тенге. Большая часть этой суммы потрачена на дороги, которые не ремонтировались по 15-20 лет. Дорожники тщательно выровняли и покрыли асфальтом улицы Садовая, Спортивная, Баумана, Челябинская и Рудненская, преобразилась ул. Фабричная. До конца лета будет отремонтирована и ул.Мауленова (в отрезке от железнодорожного переезда до ул. Л.Беды). До первого августа будет открыт проезд по ул. Баймагамбетова. А вот по Алтынсарина в границах улиц Павлова и Фролова с начала июля начнется прокладка тепломагистралей и в связи с этим ее на два месяца перекроют. Аким города Ахмедбек Ахметжанов на аппаратном совещании с участием руководителей подрядных организаций дал поручение максимально ускорить темпы работ на всех объектах и, если необходимо, работать в круглосуточном режиме. Александр ФЕДОРОВ

ПРОГНОЗ

Аномально жарко Температура воздуха в области поднимется до 40 градусов. По сообщению синоптиков, с 29 июня по 1 июля погоду на территории области формирует антициклон. - Ночная температура воздуха в эти дни составит +15+20, местами 25 градусов тепла. Днем столбик термометра покажет +30+35 градусов, местами +40 градусов по Цельсию. Также в этот период пройдут кратковременные грозовые дожди, - говорит дежурный синоптик филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Татьяна Квасенко. – Со второй половины недели ожидается спад жары. С прохождением атмосферных фронтов на территории области ожидаются дожди и усиление ветра до 15-20 м/с. С 2 по 5 июля ночная температура воздуха составит +15+20 градусов, местами +10 градусов. Днем – 17-22 градусов тепла, местами +25 градусов. Такая же аномальная жара установится еще в нескольких областях Казахстана. Валерия ВАХНЕНКО

И быстро, и дешево

Первый экспериментальный дом домостроительный комбинат сдаст в октябре этого года. Девятиэтажный дом четвертого уровня комфортности в районе КЖБИ возводится в рамках госпрограммы «Доступное жилье». На его строитель-

ство выделено почти 310 млн тенге. Его называют экспериментальным, поскольку при его возведении впервые используются материалы ТОО «МБИКостанай». - По ходу работы мы делаем расчеты по итогам строительства первого этажа и вносим изменения по корректировке производимой ДСК продукции. Мы уверены, что

с учетом этого дальнейшее ускорение строительства будет идти на 20-30%, - заявил директор ТОО «Костанай МБИ» Маиль Тороян. Напомним, домостроительный комбинат был введен в эксплуатацию летом прошлого года. Его мощность составляет 70 тысяч кв.м в год. Областные власти возлагают на это предприятие большие надежды. Ожидается, что в свя-

зи с увеличением скорости строительства произойдет удешевление строительных материалов, а вместе с ним в целом и всего строительства. Кроме того, работа ДСК позволит придать областному центру современный облик за счет возведения различных видов домов. Валентина МЕЛЕХОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО

На юге Костанайской области началось отрождение азиатской саранчи. На сегодняшний день ядохимикатами в регионе обработано порядка 600 тысяч га - в два раза меньше, чем на аналогичный период прошлого года. Это связано с затянувшимися сроками отрождения вредителя. Но эксперты уверены, что в результате залета саранчи из России выйдут на прошлогодний объем химобработки. По информации руководителя областной

В ожидании залета территориальной инспекции Болата Мирманова, в основном массовое отрождение итальянского пруса наблюдается в Амангельдинском, Жангельдинском, Житикаринском и Наурзумском районах. Однако сейчас отдельные кулиги (места) начинают появляться в Денисовском и Карасуском районах. А в Жангельдинском районе отмечено отрождение азиатской саранчи. - В скором времени мы ожидаем залета итальянского пруса из Оренбургской области. Недавно мы были на

совместном обследовании приграничных территорий со специалистами из РФ, и стоит отметить, что у них ситуация по сравнению с прошлыми годами не изменилась: вдоль границы работает всего один самолет, товаропроизводителям ядохимикаты не выделены для обработки полей, а у них самих нет средств и возможностей приобрести спецсредства, - говорит Болат Мирманов. Что же касается сегодняшней ситуации на юге области, специалисты говорят, что встречается саранча как

первого, так и пятого возраста. По достижении пятого возраста вредитель встает на крыло и бороться с ним практически бесполезно. - Ситуация должна находиться на контроле. Раз саранча уже встает на крыло, значит, начнет откладывать яйца, - отметил аким области Нуралы Садуакасов. - Мы уже четвертый год боремся с вредителем, обрабатываем большие территории. Желательно в текущем году завершить эти работы, поскольку ситуация затянулась. Мария БЕРЕЖНАЯ

РЕМОНТ

Мост удвоенных возможностей Началась долгожданная реконструкция большого автодорожного моста через реку Тобол. Этот путепровод был построен в конце 50-х годов прошлого столетия. Тогда в городе было считанное количество автомобилей и он без проблем справлялся со своей задачей. Сегодня по мосту, ширина проезжей части которого составляет 12 метров, в сутки проезжает до 15-18 тысяч автомоби-

лей, и этот поток с каждым годом увеличивается. Как следствие, пробки и заторы стали привычным явлением, заставляющим пассажиров и водителей изрядно понервничать в час пик. - Из государственного бюджета на реконструкцию моста будет выделено 3 млрд тенге. Предполагается, что работы будут завершены в феврале 2017 года,- говорит директор областного филиала АО «НК «КазАвтоЖол» Андрей Горват. - Тендер на производство строительно-

монтажных работ выиграло ТОО «Мостостроительный отряд им.Рязанова». В этом году на начало реализации проекта выделено 678 млн тенге. Реконструкция моста задача не из легких, поскольку предстоит перенос линий связи, газопровода, которые в данный момент проложены под мостом, непосредственно у пролетных строений. Ширина обновленного полотна составит 23 метра, по сравнению с существующим, увеличится на 11 метров. Вместо нынешних двух по-

лос движение автотранспорта будет организовано по четырем полосам - по двум в каждом направлении, что существенно увеличит скорость и интенсивность движения. При разработке проекта учтены также интересы пешеходов. Для них предусмотрены тротуары шириной полтора метра. Поток машин от пешеходов будет разделять перегородка высотой более двух метров. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА


Вторник, 30 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ХОРОШАЯ НОВОСТЬ

ЧП

Лучшие в своем деле Корреспондент газеты «Наш Костанай» Александр Кузьмичев получил республиканскую премию «Нұр Сұнқар». Эта ежегодная награда, инициированная партией «Нұр Отан», призвана поощрять лучших казахстанских журналистов в преддверии празднования Дня работников связи и информации. В этом году впервые были награждены радиожурналисты и корреспонденты, освещающие вопросы противодействия коррупции. Всего в конкурсе участвовало более двухсот журналистов, в каждой номинации по 25-30 человек. - Я одержал победу в номинации «Лучший региональный корреспондент» («Аймақ Айнасы»), - рассказывает Александр Кузьмичев. – Безусловно, очень рад, что меня оценили. В большинстве своем победителями стали журналисты из республиканских изданий и телеканалов, из регионов награду получили всего три журналиста. Александр Федорович в «НК» работает 17-й год, а в журналистике уже более трех десятков лет. За это время он

посвятил много материалов деятельности депутатов городского и областного маслихатов. Один из таких работ и принес победу автору. Всего столь весомой награды удостоились 11 журналистов, каждый из них получил статуэтку и премию в 1 млн тенге. 26 июня состоялось традиционное вручение премий

акима Костанайской области. В этом году на конкурс было подано 94 заявки от журналистов со всего региона. В номинации «Единство нации» победу одержала корреспондент газеты «Наш Костанай» Зульфия Набиева. Премиями Союза журналистов РК были награждены корреспондент Валентина

Смерть без причины? Мелехова и корректор Куляш Турубаева. Именную премию им. Б.Майлина получил заместитель редактора «НК» Оразалы Жаксанов. Благодарственным письмом акима города была отмечена корреспондент «НК» Марина Кострова. Надежда ЧИСТЯКОВА

Дома и стены помогут

История в минералах

Один из богатейших музеев в Казахстане был образован в 1956 году исключительно для профессиональных целей. В экспозиции выставлено около пяти тысяч образцов геологических материалов и еще порядка 10 тысяч экспонатов

находятся в камнехранилище. В связи с перебазировкой Северо-Казахстанского управления в город Кокшетау было принято решение перенести туда и музей. Чтобы не потерять уникальный «храм истории», председатель СКФ ОО «Академия минеральных ресурсов РК» Виктор Дейнека письменно обратился к акиму области. Ознакомившись с богатейшими экспонатами музея, Нуралы Садуакасов отметил, что в ближайшее время решится вопрос с Северо-Ка-

захстанским межрегиональным управлением геологии и недропользования о передаче музея в коммунальную собственность Костанайской области. - Мы видим серьезный потенциал, огромный учебный материал, поэтому музей необходимо сохранить в области. В ближайшее время проведем работу по безвозмездной передаче его в коммунальную собственность. Далее будет решаться вопрос: либо он будет работать в ведении историко-краевед-

ческого музея, либо как его специализированный филиал. В этом случае у нас будет возможность сохранить и содержать музей, - сказал глава региона. Кроме того, Нуралы Садуакасов дал поручение продумать возможность увеличения посещаемости музея. Предполагается разработка учебных программ и использование богатейшего научного потенциала музея в образовательных целях. Наталья МАРУЩЕНКО

ЧС

В минувшую пятницу, 26 июня, на стадионе в с.Сарыколь во время проведения летней районной спартакиады прошел смерч, который длился 30-50 секунд. Диаметр воронки составил 10 метров, а скорость торнадо оценивается в 24 метра в секунду. В результате разгула стихии были сорваны с мест торговые палатки, столы, стулья, батуты и мелкие предметы, которые разбросало в ра-

диусе от 10 до 30 метров. Видеоролик с места происшествия уже гуляет по социальным сетям. - Пострадавшим, получившим травмы легкой и средней степени тяжести, была сразу же оказана медицинская помощь, но от госпитализации они отказались, - пояснила руководитель отдела внутренней политики Сарыкольского района Елена Бауэр. - Ущерб от разгулявшейся стихии оценивается в 150 тысяч тенге. В связи с произошедшим ЧП аким Костанайской области Нуралы Садуакасов поручил усилить работу

всех экстренных служб во время проведения различ-

В течение двух недель должен решиться вопрос о транспортировке из Турции пострадавшего костанайца. Как сообщил «НК» отец Константина Иванова, состояние сына остается по-прежнему тяжелым, ему не лучше. Напомним, Константин Иванов попал в аварию 9 июня, будучи на отдыхе в Турции. В автомобиль, в котором он ехал с друзьями, на большой скорости врезалась машина, вылетевшая на встречную полосу. Больше всех пострадал Константин. Когда его привезли в больницу, он не дышал. После аварии наш земляк перенес сложнейшую операцию в частной клинике Анталии за счет страховой компании туроператора. Родители и друзья Кости развернули большую информационную кампанию по сбору средств на его лечение, так как пребывание в турецкой клинике стоит очень дорого. Сейчас родные хотят привезти его в Костанай для дальнейшей реабилитации. - Турецкие врачи говорят, что нужно время, чтобы Константин пришел в сознание. В данное время консул РК занимается вопросами его транспортировки на родину, - говорит Юрий Иванов. Номер счета банковской карты друга Константина, который находится сейчас рядом с ним в Турции: 4132 6320 3271 8820. АО «Цесна Банк» Исмагулов Байгали Муратович; ИНН 920512351248. Номер Qiwi кошелька +77774120102. Дина АЛИЕВА

ПРОДУКТОВАЯ КОРЗИНА

Стихия разгулялась От смерча в Сарыкольском районе пострадали 12 человек.

В воинской части 6697 Костаная умер солдат-срочник. Как сообщил «НК» военный прокурор Костанайского гарнизона Дархан Ержанов, 23-летний Танаткан Утепов прибыл на службу из Актобе 16 июня. 20 июня молодой человек стал странно себя вести: начал нецензурно выражаться, срывать с себя одежду, раздеваться догола. В итоге Утепова доставили в областную психиатрическую лечебницу. После осмотра врачи заявили, что это не их пациент, и парня на «скорой» привезли в Костанайскую областную больницу. Отсюда Утепова перевезли в областную реанимацию, где он и скончался в среду, 24 июня. - Причин для неадекватного поведения солдата не было, говорит военный прокурор Дархан Ержанов. - Я не могу на все 100% исключить неуставные отношения, но он вместе с другими новобранцами находился на карантине, куда старослужащие доступа не имеют. По сути, у него еще не было физических нагрузок - в карантине солдаты проходят обучение, в одном здании с ними находились офицеры. На данный момент по факту ведется расследование, назначен ряд судмедэкспертиз. Первичные анализы, взятые у Утепова, показали отравление внутренних органов неустановленным веществом. - Возможно, это из-за того, что врачи кололи парню препараты, чтобы поставить его на ноги. В любом случае, о причинах смерти можно будет сказать через месяц, когда будут готовы результаты, - подчеркнул Ержанов. Вопрос о том, как парень, а возможно, он имел какие-то заболевания, прошел медкомиссию, пока остается открытым. На родину тело срочника родные забрали 24 июня. Марина КОСТРОВА

НА КОНТРОЛЕ

ХРАНИТЬ ВЕЧНО

Решается вопрос о передаче геологического музея Северного Казахстана в коммунальную собственность Костанайской области.

3

Цены не по карману ных мероприятий. Валентина МЕЛЕХОВА

Свежие ягоды на рынках Костаная – недешевое удовольствие. На прошлой неделе торговцы приступили к продаже лесной земляники. Цена на ягоду весьма удивила – за 5-литровое ведерко на рынке просили 3500 тенге. Затем продавцы сбавили обороты, опустив цену до 1500 тенге. Дорогой остается и стоимость садовой клубники. За литровую банку ягоды нужно выложить от 600 до 800 тенге. Таким образом, 5-литровое ведерко обходится в 3-4 тысячи тенге. 10-литровое ведро доходит в цене до 8 тысяч. Впрочем, нынешнее лето удивляет горожан и стоимостью бахчевых. Так, если за арбуз сегодня просят от 85 до 150 тенге за килограмм (такова его стоимость на придорожных торговых точках), то за дыню сорта «колхозница» - от 300 до 500 тенге за кило. Правда, пока санитарные врачи не советуют спешить с покупкой ранних арбузов и дынь, а специалисты Центра ЗОЖ рекомендуют тщательнее промывать лесную ягоду под проточной водой. Милана БЕРЕЗОВСКАЯ


4

Вторник, 30 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

ПО ЗАСЛУГАМ

ОБРАЗОВАНИЕ

На пенсию с почестями В Костанае проводили на заслуженный отдых руководителей организаций образования. Грамотами акима области, благодарственными письмами акима города и управления образования были награждены девять человек. Одним из «виновников торжества» был Андрей Заика, который руководил музыкальной школой на протяжении 47 лет. За это время учреждение воспитало немало музыкантов, покоряющих конкурсы как в стране, так и далеко за ее пределами. - Время берет свое, конечно, но сожалеть не о чем, - говорит Андрей Васильевич. - Мы создали в школе крепкий, сильный и дружный коллектив. Во время перестройки престиж профессии музыканта значительно упал, повсеместно появились финансисты и экономисты. Однако те, кто пошли по этой дороге, попали в надежные руки наших педагогов. К примеру, один из наших учеников поступил в Высшую Школу мастерства в Германии и сейчас работает дирижером. А в этом наше главное призвание и предназначение – воспитать и взрастить талантливых учеников! Дина АЛИЕВА

Заговорят тысячи ребят Костанайские школьники обучаются государственному языку в рамках проекта «Мың бала». Этот республиканский культурно-просветительский проект направлен на быстрое развитие языковых способностей

среди школьников. В проекте по Костанайскому региону принимают участие 30 детей некоренной национальности в возрасте 11-13 лет. - Занятия проводятся в двух группах, - поясняет директор областного центра обучения языкам Гульнар Талапова. - В рамках проекта дети, помимо ускоренного обучения языку,

знакомятся с национальными играми, практикуются в ораторском искусстве. С ребятами работают опытные преподаватели и тренеры нашего центра. Такой проект проходит во всех регионах страны, по завершении которого планируется выпустить тысячу детей по всему Казахстану,

овладевших государственным языком. Впоследствии они станут волонтерами продвижения казахского языка среди этнических групп, проживающих на территории нашей республики. Надежда ЧИСТЯКОВА Фото предоствлено областным центром обучения языкам

КУЛЬТУРА

В творческом отпуске АКЦИЯ

В борьбе за человека Костанай стал участником международной акции против наркомании и наркобизнеса.

Костанайский областной кукольный театр завершает театральный сезон. Продлится отпуск творческого коллектива с 1 июля по 1 августа. В нынешнем сезоне юному зрителю были показаны веселые, поучительные и музыкальные спектакли, такие как «Берегись автомобиля», «Ястребок», «Кошки-мышки» и другие. В преддверии театральных каникул актерская труппа объехала с гастролями весь регион. - В воскресенье, 28 июня, костанайская ребятня посмотрела познавательный спектакль «Лисенок Плут». Под занавес этой постановки актерская труппа ненадолго попрощалась со своим верным зрителем. Открытие нового сезона ознаменуется двумя премьерами, названия и смысл которых малыши узнают позже, - отметила заведующая литературной частью областного кукольного театра Роза Джумабаева. Валерия ВАХНЕНКО Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Уже более двадцати лет весь мир 26 июня объединяется в борьбе со страшной бедой человечества - наркоманией. В Костанае этот день ознаменовался широкомасштабной акцией «Молодежь против наркотиков!», организаторами которой выступил Костанайский областной Центр проблем формирования здорового образа жизни (КО ЦПФЗОЖ) совместно управлением по борьбе

Пренебрегая безопасностью Двое мужчин утонули за выходные в Костанайской области. Как стало известно «НК», 27 июня в Федоровском районе в искусственном водоеме утонул мужчина 1973 года рождения. Спасательные службы извлекли тело из воды лишь на следующие сутки. Днем ранее не удалось спасти мужчину 1980 г.р. в селе Сарыколь. Трагедия также случилась на искусственном водоеме. По словам главного спасателя водно-спасательной службы ДЧС Костанайской области Маржан Енсепбай, несмотря на постоянные рейды и предупреждения экстренных служб, жители области продолжают игнорировать правила безопасности на воде. - Количество купающихся в неположенных местах не уменьшается, - сетует спасатель. - Особенно много людей в районе большого моста, КЖБИ, КСК и Гагаринской плотины. Последняя как раз таки чрезвычайно опасна. Там очень большие камни, опасность которых усугубляют быстрое течение, скользкая тина, но это не останавливает купающихся. Наши сотрудники выезжают три раза в день для информирования граждан о правильном купании и раздачи листовок в места отдыха. Наказать за купание в неположенном месте мы не имеем права, в нашей компетенции – только предупредить несчастный случай. Дина АЛИЕВА

всем происходящим на сцене. Своими талантами блистали костанайские танцоры и певцы, силу духа и тела демонстрировали спортсмены секции восточных единоборств и боевого самбо физкультурно-спортивного общества Костаная «Динамо», но самым удивительным для собравшихся оказалось выступление инспекторов кинологической службы ДВД Костанайской области, которые показали зрителям, как их четвероногие друзья помогают в раскрытии преступлений и поиске наркотиков. Служебные собаки искали в коробках так называемые

«героиновые муляжи», а когда находили, подавали голос. Каждое выступление четвероногих вызывало шквал аплодисментов. - Такие акции очень нужны обществу, подрастающему поколению, которые должны знать об обратной стороне медали, о том, какие беды приносят наркотики, - говорит педагог-организатор дворового клуба «Достык» Марзия Амантаева. - Наш дворовый клуб часто посещает подобные мероприятия. Ребятам очень нравится быть участниками таких вот поучительных акций. Сауле ДОЩАНОВА

АКЦЕНТЫ

R СИТУАЦИЯ

с наркобизнесом ДВД Костанайской области, городским Дворцом культуры «Мирас» и Центром молодежных инициатив. - Потребление наркотиков по-прежнему влечет за собой значительные потери, лишая многих людей самого ценного – жизни, - говорит специалист КО ЦПФЗОЖ Жанна Байтурсунова. - Акция призвана показать молодежи и детям силу вреда наркотиков, привлечь внимание населения к этой проблеме. Несмотря на дождь, мероприятие прошло на одном дыхании, зрители оживленно наблюдали за

«Алма-ТВ»: розыгрыш ценных призов Смотри и выигрывай: две машины Toyota Camry, телевизоры, смартфоны, планшеты Хорошее происходит само собой – чтобы участвовать в розыгрыше ценных призов от «Алма-ТВ», надо… просто платить за услуги кабельного телевидения вовремя. И это не единственная приятная новость от «Алма-ТВ» в этом сезоне. Условия розыгрыша ценных призов – более двух тысяч телевизоров, планшетов, смартфонов, пылесосов, стиральных машин и других полезных и приятных вещей, и самое главное – двух автомобилей Toyota Camr y – фантастически, действительно, крайне просты: надо всего лишь платить за услуги «Алма-ТВ» вовремя! Все! Номер або-

нентского договора и есть лотерейный билет – 6 июля все добросовестные абоненты автоматически примут участие в этой акции. С условиями участия в розыгры-

ше можно ознакомиться на сайте компании и в офисах «Алма-ТВ». Со счастливчиками компания свяжется сама – по телефону или электронной

почте, указанным в договоре и базе данных компании. Если абонент сменил номер телефона или электронную почту, то сейчас как нельзя более кстати будет сообщить свои новые контакты. По правилам акции, компания в течение месяца со дня розыгрыша будет стараться тем или иным способом сообщить победителям приятную новость. Следующий розыгрыш ценных призов пройдет в декабре – помимо нужной и полезной техники, клиенты смогут выиграть и два суперприза – квартиры в Алматы и Астане! В общем, в этом сезоне хорошие вещи происходят сами собой – надо только смотреть «Алма-ТВ» и платить вовремя. А смотреть «Алма-ТВ» сейчас еще интереснее – у кабельного оператора добавилось еще 11 каналов.


Бүгінгі нөмірде: * Президентіміздің асқақ беделі *Артына өшпес із қалдырған * Достықты әрқашан пір тұтқан

Сейсенбі, 30 маусым 2015 жыл

Астана - әлемдегі ең сұлу шаһар

ҚҰТТЫҚТАЙМЫЗ!

Мәртебелі сыйлыққа ие болды О б л ы ст ы қ « Қо ст а н а й таңы» газетінің Бас редакторы Жанұзақ Аязбеков көрнекті журналист Геннадий Толмачев атындағы мәртебелі сыйлыққа ие болды. Айтулы шара Алматы қаласында өтті. Аталмыш сыйлықты Қазақстан Журналистер Одағы мен «Экспресс К» газетінің редакциясы тағайындады. Мұндай марапатты тапсыру осымен тоғызыншы рет ұйымдастырылып отыр. Осы есте қаларлық басқосуда жерлесіміз, журналист әрі қаламгер Жанұзақ Аязбековке қазақстандық журналистиканы дамытуға қосқан елеулі еңбегі және өзі басқарып отырған басылымда жарияланған материалдардың сапалылығы мен жоғары мазмұны үшін арнайы диплом тапсырылды. Оны көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, әлемге танымал ақын Олжас Сүлейменов зиялы қауым алдында табыс етті. Біз әріптесімізді осынау шығармашылық табысымен құттықтай отырып, оған алдағы уақытта да мықты денсаулық тілейміз.

Жәрмеңке өтті

немесе бас қаламыздың бүгінгі кескін-келбеті баршаны таңдандырады Астана – қазақ елінің бас каласы. Мәдениеттің ошағы, ғылым мен білімнің ордасы. Еліміздің көгілдір туы көкте желбіреген тәуелсіздігіміздің нақты көрінісі. Ол санаулы жылдардың ішінде өзгелер үлгі алатын ғажайып мекенге айналды. Баршаға мәлім, ғасырлар бойғы ата-бабаларымыздың көксеген армандары жүзеге асып, мемлекетіміз егемендік алғаннан кейін Қазақстанда қаншама игі өзгерістер орын алды. Соның бірегейі Елбасының тікелей бастамасымен жоғарыда аталған көркем шаһар бой көтерді. Адамзат тарихында астанасын жаңғыртқан мемлекеттер жетерлік. Алайда, біздің Елордамыз Астананың жөні бөлек. Себебі, ол саусақпен санарлықтай жылдар ішінде дүниеге

келді. Егер сіз осы шаһарда бір күн болып араласаңыз көптеген жаңалықтарға қанығар едіңіз. Әрине, осындай бір шағын мақалада бәрін де айтып, жазып шығу да мүмкін емес. Бас қаламыздың көркін ашатын қаншама аспанмен таласқан ғимараттар тұрғызылды. Оны шетелден келген қонақтар да біледі. Өзіміз де талай рет көзбен көріп, көңілге түйдік. Бәлкім, өздеріңіз де теледидардан көріп, баспасөз беттерінен оқып та жүрген боларсыздар, біздің Астанамыз бұл күндері шын мәнінде достықтың, ауызбірліктің мекені болып келеді десек орынды болар. Уақыт неткен жылдам. Астананың халқы да жылдан-жылға артып келеді. Ол қазіргі таңда 852 985-ға жетті. Бұл дерек

республикамыздың барлық аймақтарынан қандастарымыздың бас қалаға қоныс аударып, осы шаһардың тұрғындарына айналғандығын да айғақтайды емес пе? Сонымен қатар Елордамыз көріктеніп, айналасына талтерек отырғызылып, экологиялық мәдениеті де жоғарылап жатқандығын байқау қиын емес. Оның аумағы 200 км2 алып жатыр. Болашақта бұдан да ажарлана түсетіндігіне нық сенімдіміз. Астана жастра қаласы. Мұнда көптеген жоғары және орта, арнаулы оқу орындары бар. Олардың есіктері қашан да оқимын, тәуелсіз еліміздің білікті маманы атанамын деген дарынды жастарға ашық. Ондағы халықаралық деңгейдегі Назарбаев университетін кім

білмейді. Жуырда ғана Елбасы осы университеттің түлектеріне салтанатты түрде диплом тапсырды. Осы аталған жоғары оқу орнымен қатар, Л. Гумилев атындағы ұлттық университетінің ұжымы да барлық облыстардан келген жігіттер мен қыздарға бүгінгі уақыт талабына сай білім беруде. Осы бас қаланы абаттандыру мақсатында да көптеген жұмыстар жүргізілуде. Бұл шаһардан облыс орталықтары да үлгі-өнеге алуда. Сонымен қатар соңғы жылдары мемлекеттік тіліміздің өрістеуіне де көп көңіл бөлінуде. Соның нақты бір жарқын айғағы ретінде Елордамызда қаншама көшелердің атауы қазақыланды. Кейінгі өсіп келе жатқан жастар енді есімдері

берілген ұлы тұлғаларды ардақ тұтып, оларға ерекше құрметпен қарайтындығы даусыз. Барша еліміздің халқы Астанамыздың осындай деңгейге жетуін алдымен Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тікелей байланыстырады. Бұл өте орынды. Елбасы бас қаламыздың өркендеп, әлемдегі ең ғажайып шаһарлардың қатарына қосылу үшін көп еңбек сіңіргені күллі жұртшылыққа белгілі. Сонымен Астана күніне де санаулы күндер қалды. Бұл шаһарды бәріміз де мақтаныш тұтамыз. Өйткені ол осы мақаламыздың басында жазылғандай руханияттың, парасаттың, өнер мен мәдениеттің, білім мен ғылымның нағыз ордасы. Әйгерім Есмағанбетова.

Жуырда мүмкіндігі шектеулі азаматтарды жұмыспен қамтуға арналған бос жұмыс орындарының жәркеңкесі өтті. Онда жұмысқа орналасқысы келетін 40 адамға бос орындар ұсынылды. Олардың ішінде вахтер, есепші, заңгер, дәрігер, әлеуметтік қызметкер, психолог сынды мамандықтар болды. Аталмыш шара «Нұр Отан» партиясы Қостанай қалалық филиалы «Кедергісіз келешек» жобасы аясында ұйымдастырылып отыр. Бұл өзекті мәселе алдағы уақытта да басты назарда болмақ.

Үздік өрт сөндірушілер Таяуда «ТЖД Өрт сөндіру және авариялық құтқару жұмыстары қызметі» мемлекеттік мекемесі өртке қарсы қызмет бөлімшелерінің арасында өрттен құтқаруға байланысты жарыс өткізді. Оны ұйымдастырудағы басты мақсат- өрттен құтқару спортынан үздік шыққан спортшыларды таңдап, Қостанай облысы құрама командасын жасақтау. Жарысқа қатысушылар негізгі талаптарға сай 100 метрлік жолақты кесіп өту, жауынгерлік қанат жаю және оқу-жаттығу мұнарасының 4-ші қабатына көтерілу сынақтары бойынша күш сынасты.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 30 маусым 2015 ж.

ӘЛЕМ МОЙЫНДАҒАН ТҰЛҒА

Ғұмыры барша жастарға өнеге Егемендігімізді алып, тәуелсіздігіміздің көк туының көкте желбірегеніне 25 жылға жақындады. Осындай аз ғана уақыттың ішінде елімізде қыруар істер атқарылды. Ата Заңымыз бекітіліп, мемлекеттік рәміздеріміз қабылданды. Ұлттық теңгеміз пайда болды. Ана тіліміз – мемлекеттік мәртебеге ие болып, шетелдегі қандастарымыз атамекендеріне орла бастады. Аллаға шүкір, қазіргі кезде ешкімге жалтақтамай ғұмыр кешіп, Күллі әлемге танылдық. Бейнелеп айтатын болсақ, өзімізді қанатын кеңге жайып, биікте еркін самғаған қыран құстай сезінеміз. Ерекше тоқтала кетер жай, қысқа мерзімде дүние жүзіндегі жұртшылықты таң қалдырып Есілдің жағасында көрікті де, ажарлы Елордамыз Астана қаласы бой көтерді. Қазақ елі тәуелсіз, дербес мемлекет ретінде XXI ғасыр табалдырығын нық сеніммен аттады. Барлық салада жетістіктеріміз бен табыстарымыз аз емес. Мұны барша әлем мойындады. Тіпті көршілес елдер бізден үлгі алып, үйренетін жағдайға жеттік. Мұның бәрі де талпыныстың, ізденістің арқасында болғаны айдан анық. Әрине, өткен жылдарда дініміз де өркендеді, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы дүниеге келді. Қазіргі таңда елімізде 2500-дей мешіт жұмыс істейді. Мәселен, біздің облысымызда қаншама мешіттер салынып, пайдалануға берілді. Мұндай айтарлықтай жетістіктерге біз оңайлықпен қол жеткізген жоқпыз. Тәуелсіздігімізді алған жылдары экономика саласында да қаншама қиындықтар кездесті. Соның бәріне төзіп, барлық кездескен ауыртпалықтарды жеңе білдік. Біз қазақ халқы өте бақыттымыз. Өйткені, Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев нағыз көреген мемлекет басшысы ғана емес, кемеңгер тұлға. Оның қайсарлығы мен батылдығын барша әлем мойындады.

l

Бiз ендi ешкiмнiң қолтығының астында жүрмеймiз. Бiздiң ел ендi ешкiмге кiшi iнi болып, тiзiмге қосылмайды. Бiз еркiн ел болдық.

l

Арпалыспен келмесе – шынайы азаттық бола ма? Оңайлықпен келсе, оның қадiрi бола ма? Қадiрi жоқ нәрсе қолда ұзақ тұра ма?!

l

Мен өз халқымның жолында басымды бәйгеге тiккен адаммын. Маған ары үшiн жанын садаға ететiн осындай тектi халыққа, менi ұлым деп, перзентiм деп төбесiне көтерген халыққа, арғы-бергiдегi қазақ баласының бiрде-бiрiнiң пешенесiне бұйырмаған бақытты – толыққанды, тәуелсiз мемлекет құрудың басында болу бақытын бұйыртқан халыққа қызмет

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевты күллі әлемдегі яғни, шетелдік мемлекеттердің басшылары, көрнекті қоғам қайраткерлері, Қазақстандағы белгілі тұлғалар мақтаныш тұтып, кейінгілерге үлгі етеді. Төменде біз бірқатар танымал тұлғалардың пікірлерін жұртшылық назарына ұсынғанды жөн көрдік. Владимир ПУТИН, Ресей Президенті: – Қазақстан халқы өзінің әлеуметтік-экономикалық және мемлекеттік құрылыстағы қол жеткен табыстарын орынды мақтан ете алады. Республиканың халықаралық беделі жылдан-жылға артып келеді, қоғамдағы ұлтаралық қатынастар да жетілдіріле түсуде. Ресей мен Қазақстан халықаралық аренадағы, Еуразия кеңістігіндегі аймақтық интеграциялық құрылымдардағы күштерін үйлестіруі өзінің тиімділігін көрсетті.

Александр ЛУКАШЕНКО, Беларусь Республикасының Президенті: Президентіміз ел тізгінін сондай қиын кездерде қолға алып, республикамызды санаулы жылдар ішінде өркендетіп, салиқалы саясат жүргізіп, мемлекетімізді әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына қосты. Енді алда дамыған 30 елдің қатарына қосылу міндеті тұр. Қазіргі жастарға жан-жақты жағдайлар жасалған. Мемлекет басшысының қамқорлығымен «Болашақ» бағдарламасы дүниеге келді. Оған ие болған дарынды жігіттер мен қыздар әлемдегі бір қатар беделді оқу орындарында білім алады. Сол жастардың көпшілігі туған еліне оралып, беделді қызметтерді атқарып жатыр. Олардың арасында біздің қостанайлықтардың да болғаны баршамыз үшін мақтаныш. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлының жүргізіп жатқан саясатының алтын арқауы, басты өзегі – ел бірлігін сақтау. Бізге ең алдымен керегі де ынтымақ, бірлік, елдің тыныштығы. Бабаларымыз кезінде бізге мирас етіп қалдырған сол жолды Елбасы әрдайым ұстанып келеді.

Елбасының қанатты сөздері

Дана халқымыз қателiктерiмiздi түсiнедi, оларды кешiре де бiледi. Халық кешiрмейтiн бiр-ақ нәрсе бар, ол – елдiң қолына зарықтырып барып қонған Бақыт құсынан, Тәуелсiздiктен айрылып қалуды кешiрмейдi. Егер бiз Тәуелсiздiктен айрылсақ, бiзге кешiрiм жоқ.

Президентіміздің асқақ беделі

етуден артық ештеңенiң керегi жоқ, осы жолда мен бойымдағы бар қайрат-қабiлетiмдi, бiлiмбiлiгiмдi аямай жұмсаймын, қандай тәуекелге де барамын.

l

…бiздiң жеке шаңырақ көтергеннен кейiнгi жанкештi еңбегiмiздiң, толағай табысымыздың ең толымдысы әрi баға жетпес құндылығы, ел егемендiгiн баянды етудiң берiк қамалы, Тәуелсiздiк жүрегiне қан жүгiрткен сарқылмас қуат көзi.

l

Тәу ел с i з д i к т i ң б i з д i ң бәрiмiзге артар мiндетi мол. Ендi еңселi ел болудың жолына шындап түсуiмiз керек. Әулетiмiздiң асуы да, дәулетiмiздiң тасуы да өз қолымызда. Тарих көшi ұзақ. Асықсақ та аптықпайық. Қазақстанның көп ұлтты халқының жұлдызы жоғары болатынына, туған елiмiзде дәулеттi де сәулеттi өмiр орнайтынына кәмiл сенемiн.

l

Уақыт қарқыны зымыран. Күні кеше өткен сияқты уақиғалар бүгінде тарих беттеріне айналып та үлгірді. Бұл жаңа мемлекет пен жаңа қоғамның дүниеге келуінің

– Астана Саммитінің өткізілуі Нұрсұлтан Назарбаев бағындырған ең биік белес болып табылады. Ол бұл белесті жоғары етіп қойды және ондағы өзінің міндеттемелерін тамаша орындап шықты. Мен ЕҚЫҰ-ның саммиттеріне осымен үшінші рет қатысқан саясаткермін. Мұндай жоғары өткен жиынды әлі көргенім жоқ. Мен Нұрсұлтан Әбішұлына, өзге де саясаткерлер айтқанындай, бұл Саммит жұмысы барлық сегменттер бойынша керемет ұйымдастырылғанын атап көрсетемін. Неткен тамаша үдеріс, шенеуніктер, қауіпсіздік қызметі, журналистер – бәрі де шынайы достық ниетте қонақжайлылық танытты. Саммит жұмысына ешкім де кедергі жасамады. Біз Қазақстаннан үйренуіміз керек.

Ислам КАРИМОВ, Өзбекстан Республикасының Президенті: – Өзбекстанда Сізді Қазақстан тарихының бетбұрыс сәтінде саяси, экономикалық және әлеуметтік реформалардың барысына басшылық еткен аса көрнекті мемлекет қайраткері деп біледі. Өзбекстанда Сізді біздің халқымыздың нағыз досы деп біледі әрі өзіміздің өзбек-қазақ қатынастарының серпінді дамуына қосқан үлесіңіз баға жеткізгісіз деп біледі. Біздің мемлекеттеріміз бен халықтарымыз арасындағы қарым-қатынастар әрдайым тарихымыздың, мәдениетіміздің, тіліміз бен дініміздің жақындығына негізделіп келеді. Біз ғасырлар бойы қатар өмір сүрдік, өмір сүріп келеміз және мәңгілік бірге өмір сүре беретінімізге сенімім кәміл.

Эмомали РАХМОН, Тәжікстан Республикасының Президенті:

l

– Ашық-жарқындығы, шыншылдығы, тартымдылығы, адамға деген сүйіспеншілігі – мұның бәрі де Нұрсұлтан Әбішұлының табиғатына тән қасиеттер. Қазақ жұртының, елінің көп ұлтты халқының алдындағы, тарихтың алдындағы жоғары жауапкершілік сезімі оның бойынан әманда ажыраған емес. Ол ұлы ұйымдастырушы ретінде Қазақстанды кеңестен кейінгі кеңістіктің дамыған мемлекеттерінің біріне айналдырды. Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саладағы табыстары тағылым аларлық. Нағыз басшы ғана осындай нәтижелерге жете алады, бұл жағынан алғанда, Нұрсұлтан Әбішұлы өз халқының даусыз басшысы.

l

Сәбит Досанов – көрнекті жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

азапты толғаққа толы, сонымен бірге ғаламат сәті еді. Сол сәт әлі аяқталған жоқ, бірақ ең қиын белестерден аса білдік. Ең қиын жылдар дәл қазір артымызда қалды, сондықтан да мен еліміздің еңсесі биіктей беретініне сенемін. Ұлтты күшейтудің бірінші тетігі — тіл. Қазақ халқының ынтымағы мен бірлігі мықты болмайынша, мемлекетіміздің тұтастық келбетін сақтау мүмкін емес.

l

. . Жеңіліс тапқан адам ешқашан өзін жазғырмайды, әрдайым өзгені кінәлауға ұмтылады. Ал жеңіс үшін қисыны қашқан деп тағдырға налу да, көңіл ауанына салыну да емес, нақты іс пен әрекет қана керек.

l

Қазақ халқы — тамырын жеті қабат жер астына жіберген алып бәйтеректей өзегін ғасырлар тереңіне тартып, осынау қасиетті ұлы даласынан табан аудармай, дауылдармен алысып, тағдырымен қарысып, өсіп-өркендеп келе жатқан байырғы халық.

- Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев барша еліміздің мақтанышы. Өйткені оның іскерлігі, терең білімділігі әрқашанда халық үшін атқарған ісінен, сөйлеген сөздерінен, кітаптарынан айқын көрініп тұрады. Ол қаламгерлердің де қамқоршысы. Жазушылармен кездесулер өткізіп, олардың алаңсыз шығармашылықпен шұғылдануларына да ерекше көңіл бөледі. Өз басым еліміздегі барлық жетістіктер мен өзгерістерді мемлкет басшысының есімімен байланыстырамын.

Кәмшат Дөненбаева – Социалистік Еңбек Ері - Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев қазақ елінің бағына туған азамат. Оның өткен өмір жолы барша жұртшылыққа тағылым.Өз басым Президентімізді ерекше сыйлаймын. Қазақстанның осындай биікке көтерілуі тікелей мемлекет басшысының арқасы. Оның кемеңгерлігінің нәтижесінде көптеген жетістіктерге қол жеткіздік. Руханият саласында да айтарлықтай жұмыстар атқарылды. Мемлекеттік тіліміз өркендеді. «Мәдени мұра» бағдарламасы дүниеге келді. Қаншама құнды кітаптар жарық көрді. БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН: Айтолқын ҚАПАН.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 30 маусым 2015 ж.

ӨНЕР ЖӘНЕ ӨМІР

7

Елбасының образын кинода сомдаған Дарынды актер, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Әлімжан хақында БІРЖАН САЛДЫҢ ҰРПАҒЫ

Қазақ сөз өнерінің құдіретін сезініп, бүкіл ғұмырын осы салаға арнаған әріптестеріміздің арасында да олардың ұл-қыздары өнерді пір тұтып, руханиятымыздан өзіндік орындарын ойып алған намысты да жігерлі жігіттер жеткілікті. Бүгін жас та болса кино және театр өнерінде жұлдыздай жарқырап, кейінгі інілеріне ғибрат болып келе жатқан бауырымыз Нұрлан Баянғалиұлы Әлімжан десек қателеспес едік. Қазақ «Семіздікті қой ғана көтереді» деседі. Көпшіліктің ішінде тіршілікте бірдеңеге сәл қолы жетсе, өзгелерді көзге ілмей паңданып шыға келетін азаматтар да бар. Менің бүгінгі кейіпкерім Нұрлан ондай парықсыз кісілердің санатына жатпайды. Қашан көрсең де ашық-жарқын қалпынан бір аумайды. Орынсыз мақтану, өзін басқалардан жоғары қою деген онда атымен жоқ. Керісінше үлкенмен де, кішімен де кәдімгі бұрыннан білетін адамша тез араласып кетеді. Өзім оны көптен бері сырттай жақсы білемін. Қостанайға келген сапарында өзін де көріп, кішіпейілдігіне тәнті болған едім. Онда ол қазақ эстрадасының жарық жұлдыздарының бірі Алматыдағы «Қазақконцерт» шығармашылық бірлестігінің дарынды әншісі Сүлеймен Ибраһимовпен бірге атбасын бұрған еді. Сол сапарында Сүлеймен бауырым баяғы інілік көңілімен: «Аға, бұрынғы сыйластық көңілмен өзіңізбен хабарласып тұрмын. Жанымда болашағынан үлкен үміт күтетін бауырым Нұрлан да бар» деген-ді. Сол шақтан бері оны үнемі актердің шығармашылық өсу жолын қадағалап, жалпы өнердегі табыстарына алыста болсам да тілекші болып отырамын. Оның үстіне осы біздің Нұрлан тұңғыш перзентім Нұржанмен бірге әлгінде аталған үлкен шаһардағы Темірбек Жүргенов атындағы қазақтың ұлттық өнер академиясында оқыды. Нұржанның айтуына қарағанда, сол студенттік шағының өзінде өзінің бойындағы адами қарым-қатынасымен, таңдаған кәсібіне деген шексіз құштарлығымен ұстаздарының да, құрбы-құрдастарының да арасында үлкен құрметке бөленген. Шынымды айтсам өзім оның әкесін де бір кісідей білемін. Тіпті, ол мен Алматы қаласында шаңырақ көтерген кезімде үйлену тойымда қонақ болды. Әрине, ол кезде Баянғали нағыз ақын ретінде елімізге танылып қалған еді. Оның есте сақтау қабілетінің ерекше екендігіне талай рет риза болдым. Осы Қостанайға жолы түскен бір сапарында да: «Сен Оразалы Жақсанов емессің бе?» дегені бар. Әйтпесе, оны бетпе-бет көрмегеніме де отыз жылдан асып қалған. Өзі қазіргі таңда еліміздегі ең талантты қаламгерлердің санатында. Қырғыздың «Манас» жырын таңнан-таңға шейін жатқа айтуға әрқашан да дайын. Айтыс ақыны әрі кинодраматург ретінде де есімі баршаға мәлім.

НҰРЛАННЫҢ ЖАСТЫҚ ШАҒЫ Кейіпкерімнің тағы бір ерекшелігі өзін «Ауылдың шаңын иіскеп өскен кешегі баламын» деп айтудан жалықпайды. Өйткені, ол бұрынғы Көкшетау, қазіргі Ақмола облысына қарасты Еңбекшілдер ауданы Кеңащы ауылында дүниеге келді. Ол осындағы 9-шы сыныптан кейін жоғарыда аталған Көкшетау қаласындағы №3 Кеңес Одағының Батыры Мәлік Ғабдуллин атындағы гуманитарлық мектепті аяқтады. Әрине, ол кезде қиялға бай әрі өте арманшыл жас бала ғарышкер болуды армандайтын. Алайда әке өнегесі ықпалын тигізбей қоймады. Өсе келе руханиятқа бет бұрды. Кино өнеріне шексіз іңкәр болды. Сол кездің өзінде-ақ барлық балалар қызыға көретін Ван Дамм, Брюс Ли, Джеки Чан, Митхун Чакраборти секілді есімдері әлемге танымал атақты актерлердей болсам дейтін. Әрине, арманға жету үшін де қаншама тер төгу керек. Оның өнерге деген талпынысы, бойындағы дарын ұшқындары сол білім ордасында жүргенде-ақ көріне бастады. Осы арада оның әкесі, біздің әріптесіміз Баянғалидың да белгілі дәрежеде әсері болғанын айтып өткенім жөн шығар. Жалпы, біздің ұлтымызда «Әке балаға сыншы» деген ұғым бар. Бәкең жалғыз ұылының бойындағы өнерге деген ерекше құштарлықты сезген соң оған үнемі ақыл-кеңесін беріп, актер болсам қайтеді? деген ұсынысын тек қолдады. Алматы қашан да өнер ордасы болған. Өйткені, бұрындары барлық еліміздегі айтулы да атақты оқу орындары осы шаһарда еді. Содан алдына үлкен мақсат қойған бозбала Нұрлан Көкшетаудан Алматыға аттанды. Бұл кәдімгі жаз айы болатын. Ойлана келе құжатын Темірбек Жүргенов атындағы Ұлттық өнер академиясының актерлер дайындайтын факультетіне тапсырды. Сонау бала кезден мектепте тиянақты білім алған дарынды ұл шығармашылық байқаулардан мүдірмей өтті. Өздеріңіз де байқап жүрген боларсыздар, оның өзгелерге ұқсамай дараланып тұратын бірнеше қырлары бар. Түр-кескіні де келіскен. Қазақтың барлық салт-дәстүрлеріне

әбден қанық, ана тілінде еркін сөйлейтін талапкерді мұндағы профессорлар да ұнатты. Білгір тәлімгерлерінің қолдауымен әрі өзінің ізденімпаздығымен ол тиянақты білім алды. Академиядағы ұстаздарынан көп жайды үйренді. Жалпы, өнер деген құдіреттің қаншалықты киелі болатындығын осы студент кезінде әбден сезінді. Бос уақыт дегенді барынша тиімді пайдаланды. Әлгі аталған қаланың бір артықшылығы- онда талапты, тапқыр, үйренем деген жігіттер мен қыздарға барлық мүмкіндіктер болатын. Сол жоғары оқу орнының өзінде қаншама есімдері ел аузында жүрген қазақ сахнасының майталмандары, асқақ дауысты әншілер дәріс берді. Осындағы төрт жыл төрт күндей болмай өте шықты. Содан қолына көптен күткен дипломды алған соң, оған ұстаздары үлкен сенім артып, Ғабит Мүсірепов атындағы академиялық жасөспірімдер театрына қызметке қабылданды. Жас актер үшін бұл жер нағыз шыңдалу мектебіне айналды десек, артық айтпаған болармын. Осындағы алғашқы сомдаған образы «Қыз Жібек» спектакліндегі Төлеген рөлі еді. Ол кейіпкердің жан дүниесін аша білді. Өйткені, бұл талғампаз қауым өте ынтызарлықпен көретін әрі актерлерге сын көзбен қарайтын бірегей туынды болатын.

ӘНШІЛІК ЖӘНЕ САЗГЕРЛІК ҚЫРЛАРЫ Нұрлан Әлімжан тек кино және театрда өзін жан-жақты көрсеткен актер ғана емес әнші де. Оның осы уақытша дейін «Ақ құсым», «Бағыңды бағала», «Қайта оралшы», «Көзіңе қарай бердім», «Өткенді салма есіме» секілді әндері тыңдармандарға белгілі болса керек. Өйткені, оның бейнебаяндарын көрмеген бауырларымыз да жоқ шығар. Әніне сәні келіскен қазақ жігіті сахнаға жарқырап шыға келген кезде үлкенді-кішілі қауым орындарынан тік тұрып, құрмет көрсетіп жатады. Өнер адамы үшін бұдан артық қандай бақыт, қуаныш болады. Оның сөздеріне қарағанда, актерлік пен әншілік қос қанаты секілді. Бұл өнер түрлері оны қайта шыңдай түседі екен. Сұхбаттары-

на сүйенсек,кино саласы оның ой -өрісін кеңейтіп халыққа кеңінен таныстырса, әншілігі өзіне ерекше рухани ләззат сыйлайды. Нұрланның тағы бір бойындағы жалпы қандастарымыз біле бермейтін қыры- ол сазгерлігі. Мұны жастар жағы жоғары бағалайды. Қазақ эстрадасындағы бұл күндегі танымал әншілердің бірі- Қайрат Нұртас екендігі даусыз. Қайраттың орындауындағы «Ол сен емес» деп аталатын ән барша бауырларымыздың жүрегін жаулап алды. Жас сазгер әкесі Баянғали Әлімжанов, талантты ақындар Бақыт Беделхан, Қайрат Ағыберген секілді әріптестеріміздің сөздеріне бірнеше әндер де жазды. Осы дүниеге келген әндер арқылы кейіпкеріміздің өзі орындайтын әрі жазатын әндердің мәтініне, оның мазмұнына, сөздерінің анық та қанық болуына қаншалықты дәрежеде көңіл бөлетінін байқау қиын емес. Оған біздің әріптестеріміз «Сіздің әнші болуыңызға кімдердің ықпалы тиді?» деген де сауалдар да қойып жатады. Бұл сауалдарға ол ешқашан да тосылған емес, жауабы дайын. Өйткені, өнер академиясында оқып жүрген кезде мұндағы студенттердің жан-жақты маман болып шығуына айрықша көңіл бөлінетін. Студент кезінде оған вокалдан ұлтымыздың мақтанышы, қазір бақилық болып кеткен қайталанбас тұлға Амангелді Сембин дәріс берді. Көзі қарақты оқырман әрі өнер сүйер қауым Амангелдінің қазақ өнерінде қандай орын алғандығын жақсы біледі. Сондықтан оған тоқталып отырған жоқпын. Әрбір әншінің тағлым алатын, үйренетін, жүрегін тебірентетін осы саладағы ұстаздары болады. Нұрлан қазақ халқының атын әлемге танытқан Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі Бекболат Тілеухановтың ерекше даусын, азаматтық тұлғасын, қайраткерлігін, ұлтжандылығын ерекше бағалайды. Өйткені, ол заманымыздың белгілі өнер майталманы, қашан да қарапайым халықтың сөзін сөйлейтін өзіндік пікірі мен көзқарасы бар нар тұлғалы азамат. Сонымен қатар оған Қытайдан келген қандасымыз Оралхан Еңсеханның да орындаушылық мәнері мен ән таңдау талғамы жақсы әсер қалдырады. Қазіргі дарынды әріптестерінен Индира Расылхан мен Ардақ Балажановалардың тың ізденістеріне де тәнті. Өйткені, қазақтың қос қызының да ешкімге ұқсамайтын өзіндік қолтаңбалары, адами қасиеттері айрықша. Кейіпкерім адамды бақытқа да, шығармашылық жетістікке де, халық арасындағы құрметке де тек қана тынымсыз еңбек қана жеткізеді деген пікірде. Сондықтан да онда бос уақыт деген көп бола бермейді. Себебі, соңғы кездері оның кино саласында да тың жетістіктерге жетіп, биікке көтерілгенін де жұртшылық білсе керек.

ӨМІРІ КЕЙІНГІ ІНІЛЕРІНЕ ҮЛГІ Баршаға мәлім, Елбасы, есімі әлемге танымал көрнекті мемлекет қайраткері Нұрсұлтан Әбішұлы

Назарбаевтың жастық шағын және одан кейін кемелдену кезеңдерін Нұрлан ініміз өте сәтті шығарды. Осы көркем фильм арқылы оның есімі де көпке танылды десек, орынды болар. Сонда ол қандай киноларда ойнады? деген сауалдың да туындауы әбден мүмкін. Бұның бойындағы ұқсастықты әрі ерекше дарынды, мемлекет басшысының образын тиісті деңгейінде шығарады-ау деген пікірді ең алғаш білдірген қазақтың ұлы ақыны Жарасқан Әбдірашевтің ұлы, яғни кинорежиссер Рүстем Әбдірашев екен. Режиссер бұған алғаш ұсыныс білдірген кезде Нұрланның терең ойда қалғаны да рас. Өйткені, қазақ елінің тұңғыш Президенті Нұрсұлтан ағамыздың бейнесін толыққанды ашу үшін қаншама ой-өре, терең білім, парасат қажет екендігі даусыз. Өзіне үлкен сенім жүктеліп отырғандығын жан жүрегімен сезінген бұл ұсынысты қабылдады. Содан кітапханаларда отырып, Елбасының өмірбаянын бірнеше рет оқыды. Оның жазған шығармаларына үңілді. Президенттің туған ауылында болып, онымен бірге өскен сыныптастарымен, ауылдастарымен де сөйлесті. Міне, осындай тынымсыз еңбектің, қажыр-қайраттың, ақыл-парасаттың нәтижесінде ол алдымен мемлекет басшысының балалық шағын арқау еткен «Балалық шағымның аспаны» деп аталатын фильмде көзге түсті. Әрине, бұл туындыға Елбасы да, көрермендер де, режиссер де ыстық ықыластарын білдірді. Өздеріңіз жақсы білесіздер, Президентіміз де сан қырлы тұлға. Сондықтан аталған фильмді көпшілік жылы қабылдады. Өйткені,актер оның сәтті шығуы үшін барын салды. Нұрлан әкесінің пікірін қашан да жоғары қояды екен. Ең алдымен қандай киноға түссе де, ән айтса да, дүниеге жаңа шығарма әкелсе де Баянғали замандасымыздың ойларын басшылыққа алады. Елбасы жайлы фильм шынында да оған үлкен қуныш әкелді, абыройын асқақтатты. Мемлекет басшысын сомдаған фильмдері үшін оған жас та болса Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері атағы берілді. Өздеріңіз білесіздер, «Қазақстан» ұлттық телеарнасынан «Сыр-сұхбат» хабары беріледі. Осындағы бір кездесуде ол өзінің сүйікті жары Жансая екеуі өнер академиясында бірге оқығандықтарын айтты. Жансая да ұлтымыздың ақылды қыздарының бірі екендігін өмірде дәлелдеді. Себебі, жан-жарының кино мен әншілік өнердегі табысына көзі жеткен соң оған барлық жағдайды жасауға тырысты. Қазір Ғабдолла, Дінмұхаммед секілді перзенттерін тәрбиелеп жатыр. Кино актердің әке-шешесі де өзін өте бақытты сезінеді. Нұрлан Алматыда ғұмыр кешіп келеді. Бірақ болашақта Астанаға қоныс аударғысы келеді. Алайда, Көкшетау шаһарында тұратын әкесі Баянғали мен дәрігер анасы Әрияға атбасын бұрып, немерелерін көрсетіп тұруды да ешқашан ұмытпайды.

Оразалы Жақсанов.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 30 маусым 2015 ж.

ЗАМАНДАС КЕЛБЕТІ

«Бес ғасыр» жырын жатқа білетін қазақ қызы немесе ұлағатты ұстаз Жұмабике Көпжасарова туралы мөлтек сыр Әке арманы Қостанайлық ағайындар облыс орталығынан едәуір жерде жатқан Мең діқара ауданына қарасты бұрынғы «Краснопреснен» кеңшарының Балықты ауылын жақсы біледі. Бұл құтты қоныс Ресейге жақын жерде орналасқан. Табиғаты да көз тартарлықтай, жаз кездері сұлу қыздай құлпырып кететін киелі ауыл. Бірақ біздің зерттеп білуімізше, елді-мекеннің атауы сол маңдағы Балықты көліне орайластырылып қойылған секілді. Бұрындары мұндағы қандас бауырларымыз осы сулы жерден балық аулап, сонымен де күн көрген. Жалпы, бұл қоныстан қазақ халқының руханиятын өркендетуге айтарлықтай үлес қосқан қаншама дарындар шыққан. Солардың қатарында Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі, Қостанай қаласының құрметті азаматы, бірнеше жыр жинақтарының авторы Жолбарыс Баязид секілді ардақты ағамыз да бар. Өңіріміздің кез-келген ұстазы өздеріне тәлімгер әрі үлгі тұтатын Жұмабике Кәтімханқызы Көпжасарова да аталған жердің төл перзенті. Оның бүкіл балалық бақытты шағы осы ауылда өтті. Төменде оған тағы тоқталатын боламыз. Осынау қазақтың білімдар қызы жайлы сөз болғанда, оны кішкентайынан аялап өсіріп, осындай деңгейге жетуіне барлық күш- қайратын жұмсаған, ата-анасы жайлы азды-көпті тоқтала кетуді де өзімнің азаматтық парызым санаймын. Көпжасаровтар әулетінің басшысы әрі тірегі Кәтімхан аға жастайынан жетімшіліктің зардабын көп тартқан азамат-ты. Сондықтан кезінде тұрмыстың қиындығынан жұрт қатарлы білім де ала алмады. Хат танымаса да талаптанып, өз замандастарынан қалмауға ұмтылды. Балықтыда мал шаруашылығын өркендетуге өзінің көп еңбегін сіңірді. Негізінен осы салада жұмыс істеп, мал бақты. Тындырымды да елгезек жан қарапайым жұмыс атқарып та ешкімнен кем болмайтындығын айналасындағыларға дәлелдеді. Отағасы өзі жоқшылықтың кесірінен кезінде оқи алмағандықтан зайыбы Мүкәр апамыз екеуі өздерінен тараған жеті перзентін қолдарынан жетелеп, мектепке алып барды. Олардың бәрінің де уақыт талабына сай толыққанды жоғары білім алуларына барын салды. Осынау ақ-сары қыздары Жұмабикені ерекше жақсы көрді. Өйткені, бұл кішкентайынан өте ширақ та зерек болып өсті. Өзге бауырлары секілді үйдің шаруасын атқарысып, кешке шаңырақтағы барлық адамдар бас қосқан кезде әкесінің сұрауы бойынша қазақтың батырлар жырын оқитын . Бәлкім, сондықтан да шығар, мұның есте сақтау қабілеті өте жоғары болды. Кәтекең, өзі көздегендей сауатты болмаса да есепке өте жүйрік-ті. Дойбы, домино, шахмат дегендеріңізді бір кісідей-ақ шебер ойнайтын. Балалары математиканы қағазға жазып, есептеп болғанша ол кісі ауызша бұлардан бұрын бәрін де шығарып қоятын. Ол кісінің есепке деген ерекше қабілеті өзге балаларының бәріне де жұқты. Мектепте бәрі де осы пәннен

үздік оқыды. Әкесімен қатар Жұмабикенің анасы Мүкәр апамыз әйел затына тән отбасының барлық жұмыстарын атқарды. Сол жылдары елді-мекенде жұмыс қолы да жетісе бермейтін. Бөлімше басшыларының өтініші бойынша азаматы секілді мал фермасында бұзау бақты. Жұмабикеден басқа Есенқара, Кенжетай, Зұлқия, Ғалия, Назым, Қабатай есімді балалары да ата-анасының ғибратты тәлімін алып, әке-шешесінің бетін жерге қаратқан жоқ. Мынау тіршілікті төрт құбыласы түгел адам бар ма? Тек Қабатай есімді ұлдары дүниеден ертерек өтіп, Көпжасаровтар әулетін үлкен қайғыға батырды. Алайда, қазақ орнында бар оңалар демей ме? Оның зайыбы перзенттерін тәрбиеліп, отағасының шырағын сөндірмей отыр. Мүкәр апамыз да замандастары арасында жақсы қырларымен дараланатын. Кітапты да көп оқитын. Сол уақыттары алғыр қызы Жұмабикенің көркем әдебиетке құштар болуы бір жағы анасынан да дарыған болар. Өйткені, ауылда тұрса да анасының қолынан күллі елімізге тарайтын «Жұлдыз» журналы түспейтін.

Мектепте журналист болуды армандады Ата-анасының ықпалымен еңбекқорлық секілді адамды бақытқа жеткізетін қасиеттерді бойына сіңірген Жұмабике мектепте де талапты да жігерлі шәкірттердің бірі бола білді. Газет-журналдарды, әдеби кітаптарды құштарлана оқитындықтан ба, кезінде журналист болуды да армандады. Алайда бұл арманына жетпесе де қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің нағыз білгірі болып шықты. Сол жастық шағы өткен Балықты ауылындағы сегіз жылдық мектепті аяқтаған соң, аудан орталығындағы №2 орта мектепті ойдағыдай тәмәмдады. Ол кейбір замандастары секілді бірден жоғары оқу орнына түскен жоқ. Орта мектептен кейін педагогтік жұмысқа бейімделді. Өзі түлеп ұшқан білім ордасында еңбек жолын бастап, содан кейін Арқалық қаласындағы

« Б а л а ус а » д е п аталатын балалар бақшасында қатардағы тәрбиеші болып жұмыс істеді. Осы ұжымжардағы тәжірибелі мамандардан көп жайды үйреніп, кәсібін шыңдай түсті. Уақыт өткен сайын ол жас кездегі алдына қойған мақсатына жетуге талпынды. Журналист болмаса да жоғары білімге қолы жетсе жазусызуды қолы бос кезінде жалғастыруға болатындыған түсінді. Еңбек өтілі бар, өмірдің аз да болса ащы-тұщысын бастан кешкен бойжеткен бағын сынап көргісі келді. Содан сонау Алматы шаһарындағы еліміздегі ең беделді оқу орны Абай атындағы Қазақтың ұлттық педагогикалық университетінің филология факультетіне студент болып қабылданды. Бұл қалада өзі секілді еліміздің түкпір-түкпірінен келген жастармен бірге оқыды. Бірақ уақыттың қадірін білді. Сабақты да үздік оқыды. Құрбыларымен бірге жастық шақтың барлық думанды күндерін де көңілді өткізді. Бұрынғы астананың өзге қалалардан ерекшелігі нағыз руханият ордасы болатын. Театрдан басқа да жаныңа тәрбиелік нәр беретін орын да жетерлік-ті. Сондықтан да болар, бес жыл тек ізденіспен өтті. Жоғары оқу орнын қызыл дипломмен аяқтады. Егер ол осындағы профессорлардың айтқанын тыңдап, ғылым жолына түскенде қазір білдей ғылым докторы атанып, талай монографиялардың авторы болар ма еді. Бірақ оған еш өкінбейді. Туған жеріне оралып, ана тілінің өркендеп, шәкірттерінің толыққанды білімді болып шығуына бүкіл күшжігерін жұмсады. Баршаға мәлім, ол кездері облыста қазақ мектептері саусақпен санарлықтай ғана болды. Сол себептен де өзі өңірдің бір түкпірінде жатқан Қарабалық ауданына қарасты Тастыөзек деп аталатын орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен дәріс берді. Әрине, Жұмабикенің жаңашыл әрі өресі биік ұстаз екендігін дер кезінде бағалаған басшылары оны аталған білім ордасы директорының оқу-ісі жөніндегі орынбасары етіп тағайындады. Сөйтіп, ол осындағы әріптестерін ортақ іске шебер жұмылдырып, білім сапасын жоғарылатуға ұмтылды. Тәжірибелі және ізденімпаз мұғалім болған соң, оның өз пәнін шексіз сүйетіндігін және әрбір сабақты өзгелерге ұқсамайтын тәсілмен өткізетіндігін Қостанайдағы әріптестері де көре білді. Мұның озық тәжірибесін өзгелерге таратуға да көп көңіл бөлінді. Ең бастысы, ол Қостанай облыстық білім қызметкерлерінің біліктілігін арттыру және қайта даярлау институтына қазақ тілі және әдебиеті бөлімінің меңгерушісі қызметіне

шақырылды. Содан 1989 жылдан бастап осы бір ұжымда ұзақ жылдар бойы жемісті жұмыс істеп келеді. Қазіргі таңда Жұмабике «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы» акционерлік қоғамының филиалында жауапты қызметте. Осылайша Қостанай облысындағы педагогикалық қызметкерлердің біліктілгін арттыру институтында деңгейлік курстар бойынша дәрістер өткізеді.

Жұмабикенің өнегелі қырлары Жұмабике Кәтімханқызы осы өткен жылдарда шын мәнінде өңірдегі барша ұстаздардың ардақ тұтар сүйікті адамына айналды. Аудандар мен қалалардан келген әріптестері мұның бойындағы дарындылықты, парасаттылықты, жоғары мәдениеттілікті ғибрат тұтады. Енді осы арада өзге сіңлілеріне өнеге болсын деген ниетпен оның алдынан дәріс алған бірқатар ұстаздардың жүрек жарды лебіздерін де білдіре кетелік. Назира: - Жұмабике Кәтімханқызы ең алдымен заман талабына сай қызмет атқарып келе жатқан аяулы жан. Кез-келген адаммен бірден тез тіл табысады. Өзіңді көптен білетін кісілерше еркін сөйлеседі. Сондықтан да осындай ұлағатты ұстаздан көп жайды үйреніп, күнделікті жұмысымызда жүзеге асырып жатырмыз. Серік: - Қостанайда ол кісінің алдынан дәріс алған барлық ұстаздар әрқашанда оралған соң тың серпінмен жұмыс істейді. Оның әрбір сабағы өмірлік маңызы ерекше мысалдармен байытылып отырады. Жаттандылықтан аулақ. Көптен қызмет атқаратын тәлімгер біз секілді жастарға көздеген мақсатына жету үшін тынбай әрі жалықпай еңбек ету қажет екендігін үнемі есімізге салып отырады. Гүлнәр, курстасы: - Алматыда университетте бірге оқыдық. Студенттік өмірдің барлық қызығын бастан кештік. Қолымызға диплом алғанша бір бөлмеде тұрдық. Сонда байқағаным құрбым сабақ оқудан жалықпайтын. Қашан көрсең де қолынан кітабы түспейтін. Мәселен, «Бес ғасыр жырлайды» кітабын жатқа білетін. Сонда өзге курстастары да оның осындай ерекше қабілетіне, өзге де бойындағы дарынына таңқалатын. Еңбекқорлығы өз алдына бөлек әңгіме. Қазір де әріптестерінің арасында жауапкершілікті терең сезінуінің арқасында үлкен беделге ие. Бұл мысалға келтірілген пікірлерден де замандасымыз әрі зиялы жанның өмірдегі өз кәсібіне шын берілгендігін, қолынан келсе біреуге жақсылық жасаудан ешқашан да тартынбайтындығын сезінеміз. Осы арада тағы да оның кезінде қамқорлығына бөленген әрі туған сіңлісіндей болып кеткен Гүлзәкира Сейдоллақызын әңгімеге тартқанымызда жан сырын былайша ақтарды: - Өзім Қостанай мемлекеттік университетінің қазақ филологиясы факультетін үздік бітірген соң Жұмабике әпкемнің жанында қызмет атқару бақытына ие болдым. Күнделікті

жұмысына уақытынан бұрын келіп, үйіне кеш қайтады екен. Сол кезде мен әлі жас әдіскер едім. Былайша айтқанда, өмірден көргенімнен көрмегенім көп еді. Ол мені бірден қамқорлыққа алды. Өз мақсатыңа жету үшін тынбай еңбек ету қажеттігін үнемі айтып отыратын. Әсіресе, оның адалдығы, шынайы адами қасиеттері тәнті етті. Қыз бала уақыты келген соң тұрмысқа шығады емес пе. Өзім республикамыздың Шымкент қаласының тұрғынымын. Әлі күнге дейін Жұмабике әпкеммен хабарласып, оның өміріндегі қуаныштарына үнемі ортақтасамын. Алдағы уақытта да ол сүйікті қызы Аяжанның бақытына бөленіп, барша қазақ елінің мақтанышы бола беруіне шын жүректен тілектеспін. Мұндай аяулы да өзгелер үшін ғұмырын арнаған қазақ қыздары мына тіршілікте саусақпен санарлықтай. Жұмабике Кәтімханқызы, өзін ешқашанда басқалардан жоғары қойған емес. Мақтауды жаны сүймейді. Жақында мерейтойы болып өтті. Бірақ бірде бір басылымға өзі туралы мақалалар жаздырған жоқ. Бәріміз де оны уақыт өте естідік. Қазақстан Республикасы білім беру саласының үздігі, тіл жанашыры Жұмабике өз саласының нағыз шебері. Үнемі өркениетке ұмтылып отырады. Алдынан дәріс алатын ұстаздар қауымының Елбасы талап етіп отырғандай, мемлекетіміздің тірегі боларлықтай азаматтар болып қалыптасуларына ықпалын тигізіп, бай тәжірибесімен бөліседі. Алматыдағы Ыбырай Алтынсарин атындағы білім академиясының, Абай және Әл-Фараби атындағы ұлттық университеттердің көрнекті ғалымдарымен әрдайым тығыз шығармашылық байланыста. Өз білімін жетілдіру, кәсіби шеберлігін шыңдау мақсатында түрлі республикалық және халықаралық деңгейдегі курс, семинар, конференцияларға қатысып, өңірдің намысын қорғайды. Ол қос қыз тәрбиелеп отырған сүйікті ана. Барша туысқандарының қамқоршысы. Екі қарлығашының бірі - Нұргүл Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының тарих және өнер факультетін аяқтап, білікті маман болып шықты. Ал өзі ерекше үміт күткен перзенті Аяжан облыс орталығындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатты Алтын белгімен бітірді. Содан кейін Елордамыз Астанадағы Л. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетін үздік тәмамдап, шет тілі маманы атанды. Ол қазіргі таңда Астана шаһарындағы республикалық аудармашылар компаниясында жауапты қызмет атқарады. Анасының хал-жағдайын біліп тұруды да ұмытпайды. Жұмабикенің былайғы жұрт біле бермейтін кейбір қырларына келетін болсақ, ол құлақтан кіріп, бойды алар әсем әнді нәшіне келтіріп орындайды. Сонан соң әріптестерінің айтуы бойынша, сөзге шешен. Мінберлерге шыққанда қағазға қарамай баяндама жасайды. Өлең жазатын өнері де бар. Бірақ ешқашан да оны еш жерде жариялаған емес.

О.ОТЫНБАЙҰЛЫ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 30 маусым 2015 ж.

ӨМІР - ӨЗЕН

9

Артына өшпес із қалдырған Белгілі заңгер Орақ Есжановтың азаматтық қырлары жөнінде ЖІТІҚАРАНЫ ЖЕР ЖӘННАТЫНА БАЛАДЫ Біздің жас кезімізде ұстаздарымыз: «Қарақтарым, мынау тіршілікте кәсіптің үлкен-кішісі жоқ. Гәп оны шеберлікпен меңгере білуде» деп санамызға құйып отыратын. Әрине, ол кезде балалық па, шалалық па, оның астарына көп мән бермеуші едік. Міне, өзіміз де алпысты алқымдап қалған кезде көп жайдың жай-жапсарын түсіне бастағандаймыз. Өзімді ерекше бақыттымын деп ойлаймын. Себебі, өткен жылдары қаншама жаны жайсаң, адамгершілік қасиеттері мол асыл жандармен кездестім. Сол ардақты кісілердің бірқатары бақилық та болып кетті. Алайда осындай Қостанай жұртшылығы үшін өзіндік орны бар, кеудесі сыр сандыққа толы азаматтардың бірі - Орақ Қазмағамбетұлы Есжанов еді. Шынымды айтсам, бұл кісі кенеттен дүниеден өтеді деген ой ешқашан да менде болмаған еді. Осы жуырда ғана асыл азаматпен жарты ғасырдан астам бірге тату-тәтті ғұмыр кешкен Айгүл апамыздан оның қайтыс болғаны жөнінде естігенде төбемнен жай түскендей күй кештім. Оны өткен жылы ғана Орталық саябақта көрген едім. Қашан да табиғаттың аясында серуендеп жүретін ағамыздың көңіл-күйі де жаман емес еді. Кездескен кезде газетте істейтін барлық журналист іні-қарындастарын тәптіштеп сұрап, өзінің сырттай тілектес болып жүретіндігін айтатын. Бұл кісінің ана тіліне деген жанашырлығы да ерекше-тін. Дүниеден өткенше облыстық «Қостанай таңы» газеті қолынан түскен жоқ. Оның білімділігіне қайран қалатынмын. Әлемде болып жатқан жаңалықтарды айтқан кезде еріксіз тыңдайтынбыз. Осы ағамыздан көз жазып қалғалы бері өзімен бірге сырласқан, дидарласқан қимас сәттер жадыма жиі оралатын болды. Өзіміз аға тұтқан Орекең нағыз қазақтың біртуар азаматы еді. Кімнің болсын туған жері өзіне ыстық. Ол облыс орталығынан әудем жерде жатқан Жітіқарасын кездескен сайын еске алып, өзінің қуанышы мен қиындығы қатар жүрген балалық балғын шағы жайлы да ерекше бір ықыласпен әңгімелейтін. Шынында да ол кісінің жастық шағы тек бейнетпен өтті. Ардақты әкесі Қазмағамбет биыл 70 жылдығын атап өткен Ұлы Жеңісті жақындатуға да кезінде айтарлықтай үлес қосқан-ды. Қанды майданда жерлесіміз жаумен болған бір шайқаста батырларша қаза

болды. Содан ол туған жерге оралмады. Осынау ардақты жан дүниеден өткенде Орақ аға небәрі екі жастағы сәби-ді. Анасы Ұрқия апамыз майданнан оралмаған күйеуінің орнын жоқтатпауға барын салды. Үлкен ұлы Балтабай мен мұны ештеңеден тарлық көрсетпеуге тырысты. Қайран ана қос құлыншағының болашағын ойлап, сұм соғыс жүріп жатқан жылдары елде аянбай еңбек етті. Міне, осының бәрін де кішкентай Орақ жұдырықтай ғана жүрегімен сезініп, ерте есейді. Қазір сол өзінен үлкен бауыры Балтабай ағамыз зейнеткер. Өзінің ұрпағының бақыты мен қызығын көріп, арамызда жүрген қымбатты жан. Ол келіні Айгүл және Орекеңнің ұл мен қыздарына үнемі ақылшы болып келеді. Қазмағамбет ақсақал да өз кезінде есімін ел құрметтеген жаны сергек, адамгершілі мен кісілігі жоғары азамат-ты. Орақ аға өзін көрмесе әкесін өмір бойы де пір тұтып өтті. Келіншегі Айгүл екеуі 1974 жылы оның жерленген жерін арнайы іздеп, сонау Ресейге барды. Олар Ленинград облысының Тосненский ауданы Любань қаласындағы бауырластар зиратында мәңгілік тыныстап жатқан әкелерінің қабірінің басында оған тағзым етіп, Құран оқытты. Ресейдегі ағайындар да қазақ азаматының алыстан келген балаларын құшақ жая қарсы алды.

БІЛІКТІЛІГІ КЕЙІНГІЛЕРГЕ ӨНЕГЕ ЕДІ Сүйген жары туралы өткен шақпен әңгімелеу қашан да қиын. Оның үстіне Орақ ағаның бақилық болғанына осы шілденің басында ғана 40 күн

толады. Сондықтан да Айгүл апамыз қаншама жылдар бойы сыйласа ғұмыр кешкен азаматы жайлы сөйлегенде толқып, тебіренген сәттері менің де жан-дүниемді құлазытты. Жастай әкенің қадірін біліп өскен Орекең жылдар өте өз қатарынан қалмай, жоғары білім алсам деген арманын жүзеге асыруға талпынды. Заңгер болу үшін де терең пайым, жан-жақты ой -өре, біліктілік те керек. Оның үстіне сол жылдары мұндай мамандықты оқытатын жер қазақ елінде тек Алматыда ғана болатын. Сондықтан ол осы қалаға сапар шекті. Әрине, ол кезде табанды да жігерлі өткір жігітті үлкен қалада ешкім де күтіп тұрған жоқ еді. Жітіқарадан барған жас азаматқа бәрін де жаңадан бастауға тура келді. Оның үстіне қаланың өз менталитеті бар. Бірақ ол ештеңеден жасқанбады. Көздеген мақсатына қалай да жету үшін кездескен барлық кедергілер мен қиындықтарды бағындыра білді. Осындай таудай талабының арқасын-

да сол уақытта Қазақстандағы бірден-бір заңгерлерді дайындайтын Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін аяқтады. Оның бәлкім бақыты да болар, мұнда кіл ұлтымыздың мүйізі қарағайдай көрнекті ғалымдары мен профессорлары дәріс берді. Олар шәкірт терінен тынымсыз ізденісті, өз кәсібіне деген сүйіспеншілікті, ең батысы, адамгершілік пен жан-дүние тазалығын талап етті. Содан университет ті бітірген жас жігіт Алматыда қалып, бірқатар жауапты қызметтерді атқарды. Сол жылдар ішінде прокуратурада тергеуші, судья, мекемеде заң бөлімінің бастығы сияқты жұмыстарда әбден шыңдалды. Бұл қызметтерде қашан да қара қылды қақ жарған әділдікті, адалдықты берік ұстанды. Бертін отбасымен ақылда-

«Адалдықты пір тұтқан» деп аталатын суреттемем жарық көрді. Онда әрине, көрнекті тұлғаның қазақы бітім-болмысы, жанының кіршіксіз тазалығы, өзінің ана тіліне деген шексіз махаббаты, өнегелі отбасы және заңгер ретінде қалыптасу жолдары баяндалды. Содан кейін біз ол кісі бақилық болғанша сыйластығымыз жалғасты. Қазір шынымды айтсам, сол күндерді өте аңсаймын. Аңқылдақ ағамды әлі де болса, өлімге қимаймын. Неге қатыгез ажал мұндай жайсаң адамдарды мерзімінен бұрын алып кетеді екен деген терең ойда да қаламын.

са келе туған жері Қостанайға қоныс аударуға бекінді. Алматыны қанша жерден қимаса да өңірдегі ағасы Балтабайды және басқа да бауырларына деген ерекше сағыныш кіндік қаны тамған өңіріне жетеледі. Орекең секілді тәжірибелі де білікті маман қай жерде де ауадай қажет болатын. Сол кезеңдері мен облыстық «Қостанай таңы» газетінің белді тілшісінің бірі едім. Бірде заңгер туралы мақала жазу үшін облыстық кәсіподақтар кеңесіне жолым түсті. Ал бәріміз жақсы көретін ардақты азамат, яғни Орақ Қазмағамбетұлы сол кезде әлгі аталған мекемеде бас құқықтық инспектор болып жұмыс істейтін. Өзім бұрын көрмесем де оның мінезінің ашықтығынан да болар, бір сұхбаттың барысында өзім кейіпкерімді жас кезімнен білетін туған ағамдай сезініп кеттім. Өмір көрген, жақсы мен жаманның парқын айыра білетін азаматпен сөйлесудің өзі бір ғанибет еді. Содан кейін көп өтпей аталған басылымда ол туралы

таевты өте құрметтейді. Өйткені, ол кісі тәуелсіз еліміздің нығаюына айтарлықтай үлесін қосқан қайталанбас тұлға. Кезінде сол кісінің басшылығындағы институттың Қостанай шаһарында филиалы жұмыс істеді. Біздің Орекең осы филиалда зейнеткерлікке шыққанда болашақ заңгерлерге дәріс берді. Оның шәкірттері қазірге дейін азаматтың бойындағы өнеге болар қырларын айтып, ұстаздарына деген өздерінің ыстық ілтипаттарын білдіріп жатады. Орекең жайлы сөз болғанда ағамыздың бүкіл қуанышы мен тіршілікте кездескен қиындығын бірге бөліскен, отағасының соңғы демі біткенге дейін жанында болып, күтім жасаған Айгүл апамыз жайлы да аз-кем тоқталмасақ осынау жазған дүниеміз толыққанды шықпайтын секілді. Айгүл апа дүние жүзіндегі ең көрікті де сұлу шаһар Алматыда туып-өсті. Өзі зиялы шаңырақта тәрбиеленді. Әкесі Неғматжан Айсаұлы Гезитдинов ұзақ жылдар бойы мектепте басшылық еткен тұлға.

ОТБАСЫН БӘРІНЕН ЖОҒАРЫ ҚОЙДЫ Қазақ елі мен жұрты заңгер, академик Сұлтан Сар-

Бір үйде алты бала бірін бірі жетелеп ержетті. Айгүл апамыз шаңырақтың ең кенжесі болатын. Бұл әулетті күллі еліміз сыйлады. Өздерін өнеге тұтты. Өйткені, Айгүл апамыздың екі ағасы яғни Равиль мен Наиль ғылым докторлары. Есімдері бүкіл Қазақстанға танымал азаматтар еді. Олар ғылымды өркендетуге көп еңбек сіңірді. Сондай-ақ оның сүйікті әпкелері София, Әсия, Раузалар да заман талабына сай кәсіптерді меңгерген жаны ізгілікке толы жандар болатын. Осы апаларына еліктеп өскен бұл да жоғарыда аталған қалада орналасқан Қыздар педагогикалық институтын аяқтап, кітапханашылық мамандықты игерді. Ұзақ жылдар бойы осы салада жұмыс істеді. Олар Орақ аға екеуі 1964 жылы өз алдарына шаңырақ көтерді. Бұл кезде біздің Орекең сымбатты да көркіне қыздар қызыға қарайтын нар тұлғалы бозбала-тын. Өзі еліміздегі әлеуметтік қамсыздану министрлігінде инспектор болып қызмет атқаратын. Міне, қымбатты оқырмандар өздеріңіз де байқап отырған боларсыздар, бірбірін ерекше сүйіп қосылған Орақ пен Айгүл жарты ғасырдан астам тату-тәтті өмір сүріп, отбасында сыйласудың, құрметтеудің жарқын үлгісін өзгелерге көрсетті. Олар екі перзенттеріне жастайынан ғибратты тәрбие берді. Ұлдары Нұрлан білікті маман. Ол бұл күндері Алматы шаһарыдағы бір шетелдік фирмада жауапты қызмет атқарады. Қыздары Әлфия Астана қаласының тұрғыны. Сондағы бір жоғары оқу орнында ұлағатты ұстаз. Осы ұлдары мен қыздарынан Әмір, Алуа, Наиля, София есімді немерелері бар. Сондай-ақ Алтаир есімді шөберелері де өсіп келеді. Бір немерелері Әмір бұл күндері атасының жолын қуып, қорғаушы болып жұмыс істейді. Немересі Наиля айтады: - Атамның орны бөлек еді. Оның орнын ешкім толтыра алмайды. Әжем екеуі бізді, яғни немерлерін ерекше жақсы көрді. Мен де атам десе қашанда құрметім ерекше болатын. Оның бойындағы мейірімділік, адалдық, кісілік секілді қасиеттері бізге жұқты. Сондықтан да оны ешқашан да ұмытпаймыз. Жүрегімізде мәңгілік сақтаймыз. Орекеңнің кейінгі жастарға үлгі болатын қырлары рухани байлыққа айрықша көңіл бөлді. Оның бос уақытындағы айналысатын негізгі шаруалары - көркем әдебиет пен газет-журналдар оқу, сонан соң саяжайдағы табиғат аясында жаз бойы аянбай жұмыс істеу болатын.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 30 маусым 2015 ж.

ТАНЫМ

2015 - АССАМБЛЕЯ ЖЫЛЫ

Достықты әрқашан пір тұтқан немесе ингуш ұлтының өкілі Сергей Султиговтің адамгершілік қасиеттері хақында Азаматты ісіне қарап таны Бұл күндері Қазақтанда көптеген бауырлас елдердің халықтары тату-тәтті ғұмыр кешіп жатыр. Оларға мақсат та, мүдде де ортақ. Өздерін әрқашан да бір шаңырақтан өрбіген адамдардай сезінеді. Елбасының жүргізіп жатқан салиқалы саясатын бір кісідей қолдап, мемлекетіміздің өркендеуіне өздерінің қомақты үлестерін қосып жатқандықтары белгілі. Осындай иман жүзді, елімізді өзінің екінші Отаны санайтын кісілердің қатарында Ұзынкөлдік Сергей Магомедұлы Султигов те бар. Оның кісілік, адамгершілік қырлары жөнінде бізге бұрын да аталмыш аудандағы «Балықты» мешітінің бас имамы Есенгелді қажы Әжімахантегі де көп айтатын. Сондай шақтары онымен бір жүздессек деп ойлайтынбыз. Соның реті жақында ғана келді. Есенгелді бауырымыздың өтініші бойынша осы ауданға сапарға шықтық. Облыс орталығынан 160 шақырымдай жерде жатқан поселкеге жеңіл көлікпен желдей есіп отырып, қалай тез жеткенімізді де білмей қалдық. Қашанда өзінің елгезек мінезімен, үлкенді сыйлайтын ерекшелігімен дараланатын Есенгелді қажы бізді үлкен ықыласпен қарсы алды. Жаздың жайдары күні болғандықтан айналадағы табиғаттың әсем көріністері кімге болсын жоғары көңіл-күй сыйлағандай.

Біздің қазақ дана халық. «Алыстан алты жасар бала келсе, алпыстағы қарт сәлем береді» дейді. Осы елде ұзақ жылдар маңдай терін төгіп, бұл күндері үлкен абыроймен жастарға үлгі-өнеге көрсетіп келе жатқан ақсақалдарды да мешіттен көрдік. «Балықты» мешіті жылдағыдай жан-жағы жасыл желекке бөленіпті. Мұнда нағыз жанашырлықтың, имандылықтың иісі аңқитындай. Бас имам және ауданның ақсақалдарымен сәлемдесіп, олардың хал-жағдайын білген соң аудан орталығындағы кәсіпкер Сергей Магомедұлы Султиговпен жолығуға бет алдық. Ол да жұмыс орнында бізді тап бір алыстан көптен бері көрмеген бауырларымен жүздесетіндей асыға күтіп отыр екен. Қанша дегенмен мұсылман халқы емеспіз бе. Құшақтарымыз айқасып, ықылас-пейіліміз жарасып жатты. Өзі де кескін-келбеті келіскен, тұлғалы да еңселі азамат болып шықты. Оның алдында Есенгелді қажының оған облыстан журналистер келеді деп айтып қойған секілді. Аз-кем тілдескеннен кейін біз мұнда келген шаруамыздың жайына тоқталдық. Сергей бауырымызға көкейімде жүрген бірқатар сауалдарымды қойып та үлгердім. Сергей Магомедұлы өзін қазақ елінің бір перзенті ретінде сезінетіндігін аса бір мақтанышпен айтты. Қазақстан Республикасының Президен-

ҚҰТТЫҚТАЙМЫЗ!

Бас имам медальмен марапатталды Қазақстан көп ұлтты мемлекет. Ислам діні әрқашанда халықтар арасындағы достықты, ауызбірлікті, ырыс-ынтымақты қолдайды. Сондықтан Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Қостанай облысындағы өкіл имамы Асылхан Мұханбетжанұлы Түсіпбек өңіріміздегі ұлттар арасындағы достық пен ынтымақты нығайтуға елеулі еңбек сіңіруде. Адал еңбек, шынайы ниет, төккен маңдай тер ескерілмей қоймайды. Жуырда облыс әкімі Нұралы Садуақасов өкіл имамға Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған мерекелік медальды салтанатты түрде тапсырды. Бұл дін қайраткерінің қажырлы еңбегіне берілген жоғары баға екендігі даусыз. Сондықтан барлық әріптестері оны осы марапатпен шын жүректен құттықтап, оған алдағы уақытта да мықты денсаулық, имандылық жолындағы жауапты қызметінде табыс тілейді.

ті Нұрсұлтан Назарбаевтың әлемдегі беделіне ерекше тоқталды. Үстіміздегі жылдың Асамблея жылы болып аталғанына да өте қуанышты екендігін де білдірді.

Қазақ халқы – бауырмал Біздің мемлекетіміз қазіргі таңда дүние жүзінде бейбітсүйгіш ел ретінде де кеңінен танымал. Сондықтан да Елордамыз Астана достықтың, ауызбірліктің ордасына айналғаны да белгілі. Міне, осылардың бәрін де ингуш ұлтыныш өкілі Сергей Султигов әңгіме барысында ерекше ықыласпен баяндады. Ол өзінің өмірін қазақ елінсіз көзіне елестете алмайтындығын мақтанышпен сездірді. Өйткені, өзі Қазақстанда дүниеге келіп, қазіргі деңгейге және жетістікке осындағы мызғымас достықтың, халықтар арасындағы сыйластықтың арқасында ғана жеткендігін де айтып өтті. Қайсы халық болсын отбасын ардақ тұтады. Өзі жан-жары Рукет екеуі алты бала тәрбиелепті. Өздері кішкентайынан инабаттылыққа, адамгершілкке, жан-жақтылыққа баулыған қыздары Әсет, Фатима медицина саласын таңдапты. Сондай-ақ өздері келешекте әулетіміздің тірегі болады деп үлкен үміт күтіп отырған перзенттері, яғни ұлдары Магомед те бұл күндері көршілес Ресей еліндегі медицина институтында білім алып жатыр. Осылардың емдеу саласына ерекже

көңіл бөлулерінен бұл шаңырақта «Денсаулық-зор байлық» деген қағиданы берік ұстанатындығын байқауға болады. Аз уақыттың ішінде Сергей Магомедұлының ақжарқын мінезінен көпшілдік, имандылық қасиеттерді әрдайым жоғары қоятындығына тәнті болдық. Өзі 2013 жылы мұсылмандық бес парыздың бірі қажылықты да өтеп келіпті. Ол қажылықтың атақ еместігін жақсы біледі. Әрдайым жастармен кездескенде Ислам дінінің ерекшелігін, оның ізгілікке бастайтындығын әңгімелейді. Жергілікті мешіттің тұрақты демеушісі. Тіпті, қос тілде шығатын республикалық «Ислам және өркениет» газетіне жұртшылықты жаздыруға да мұрындық болып келеді. Бұл да өзгелерге нағыз өнеге емес пе? Өзі мемлекеттік тілді жетік білмегенімен, оған деген құрметі ерекше. Қазақтың ежелден келе жатқан салт-дәстүріне, әдет-ғұрпына сыйластықпен қарайды. Бұны біз өзімен осы жолы дидарласқан шақта да көзіміз жетті. Оның әйелі Рукет замандасыммен де тілдестім. Жібектей мінезді, салмақты да сабырлы ол өздерінің аудан орталығындағы «Ұзынкөл» деп аталатын сауда орнында халыққа көрсетіп жатқан игі қызметтері жайлы қысқаша баяндап берді. Мұнда арақ-шарап деген мұсылманшылыққа жат ішімдіктер мүлдем сатылмайды. Осы дүкеннің жанында наубайхана да жұмыс істей-

ді. Онда дайындалған нан өнімдері аудан тұрғындарын қамтамасыз етеді. Мұндайда: «Шіркін, барлық сауда орындары осындай арақ-шарапсыз халал дүниелерді көпшілікке ұсынса мұсылманшылығымыз бұдан да өркендей түсер ме еді» деген терең ойда қалатынымыз да рас. Міне, ширек ғасыр бойы бір шаңырақтың астында тату-тәтті ғұмыр кешіп келе жатқан ер-

лі-зайыпты Сергей және Рулет Султиговтердің қазіргі уақыттағы ғибратты тыныс-тіршілігі осындай. Олар Бас мүфтидің Рамазан айы қарсаңындағы Үндеуін толығымен қолдайды. Енді бір ай бойы қасиетті Ораза кезінде мешітте ауызашар берушілерге өздерінде шығаратын нан өнімдерін тегін ұсынғалы отыр. Бұл дегеніңіз өте ізгілікті әрі игілікті бастама емес пе?

СӨЗ СЫРЫ

Үйдегі көңілді базардағы нарық бұзады Нарықтың қатал заңы – уақыт талабы еркінсінуді көтермейді. «Еразаматтар жұмыссыз қалғанда нарықтың қатал заңына көндіккен нәзікжанды әйелдер иығына қапшықтарын асып, сауда-саттыққа қызу кірісіп кетті» («Оңтүстік Қазақстан»). Ақшаң болса қалтаңда, талтаңда да, талтаңда – қаржысы бар адамның уайымы жоқ. «Қорында ақшасы бардың ұйқысы тыныш. «Ақшаң болса қалтаңда, талтаңда да, талтаңда» деп қазекең босқа айтпаса керек» («Орал өңірі»). Мұртын балта шаппайды – ештеңеден қауіптенбейді. «Мердігерлердің мұртын балта шаппайды. Неге екені белгісіз, шенеуніктер оларға келгенде жұмсақтық танытады, жұмыс кестесін сызып береді» («Рейтинг» газеті). Үйдегі көңілді базардағы нарық бұзады – адамның ойындағысы орындала бермейді. «Қымбатшылық заман ауылдағыларды қос бүйірден қысып, көрпесіне қарай көсілуге мәжбүр етуде. Үйдегі көңілді базардағы нарық бұзатын кез келді» (Ауызекі сөз). Жұмыртқадан жүн қырыққандар – табыс табудың жолына мықтап түскендер. «Көпшілік дүкендер сырттан келетін жұмыртқаны сатады. Соның салдарынан жергілікті нарықта

жұмырт¬қаның бағасы көтеріліп тұр. Соңғы деректерге сүйенсек, Шарбақтының өзінде жұмыртқаның он данасы 220 теңгеден түспей тұр» («Сарыарқа самалы»). Араны ашылды – ашқарақтану, ашкөздену. «Байыған сайын, араны ашылып барады. Бір нәрсе көрінер өзіне» (Ауызекі сөз). Арық қойдан бағасы кейін – қадірі жоқ, беделі төмен. «Ал дүние, өтеріңді біліп едім, Білдірмей серілікпен жүріп едім. Бұл күнде арық қойдан бағам кейін, Үш жүзді сайран қылған Біржан едім» (Біржан сал). Аузынан жырып әкетті – өзіне тиесіні біреудің алып қойғаны. «Бұған қалайша төзуге болады. Алдыңдағы асыңды біреу аузыңнан жырып әкетіп жатқанмен бірдей емес пе, бұл?» (Бұқар жырау). Аш қасқырдай – аранын ашу, қомағайлану. «Жеңіске мастанған қатыгез жауынгерлер қорғансыз қалың қойға тиіп, қанға құныққан аш қасқырдай, жұрттың жазықты-жазықсызына қара¬май, түні бойы ойран салды» (Ілияс Есенберлин). Аш өзегіне түсті – бірнеше күн тамақ ішпегендіктен, әлсіреп, талықсып қалу. «Апта өткізіп татқан екі жұтым қымыз аш өзегіне түсіп, талықсып

кетіпті» (Ауызекі сөз). Базарға салды – сау басын саудаға салды. «Өзін-өзі базарға салып, бар ақылы кезіндегі ақымақтарға «бәрекелді» дегізбек. (Абай). Базары тарқады – күні, дәурені өтті. «Көрмейсің бе, үш баланың анасы болдық. Жігіттен жігіт таңдап жүріп, базарыңды өткізіп аласың» (Тахауи Ахтанов). Бақыр күміс болмайды – жаманды қанша мақтағанмен, сол күйінде қалады. «Сенің сүйген Зәйтүнің, Сыртын алтын қылсаң да, Ішін гау һар қылсаң да, Бозжігіттей болмас-ты» («Бозжігіт»). Барға – мәзір, жоққа – әзір – қанағатшыл жан туралы. «Шырақтарым, бар мәзіріміз осы-ақ болды, – деді қоңыр үнмен. – Басымның сақинасы ұстап, қастарыңда бола алмадым» (Тәкен Әлімқұлов). Бір тиынға тұрмайды – құнсыз, кәдеге аспайды. «Бір тиынға тұрмайтын насыбай тостаған үшін Досболдың бір-екі қарасының шығын болуында сөз жоқ» (Бейімбет Майлин). Дәулет кетті – бақ тайды, байлық кетті. «Дәулет кетіп біреуден, Біреуге жаңа қонды. Нала болып біреулер, Біреулер риза болады» (Майлықожа). Дүние сарсаң – әуре, сергелдең,

бос сандалыс. «Болатын дүние сарсаң туған шақта, Өскенмін отын – жастық, құм – құндақта, Жер теуіп, темір өкшем балға болған, Иленген тікен шеңгел бұл құшақта» (І.Жансүгіров). Еңбегін сатты – өз күшімен еңбек етті. «Бақпен асқан патшадан, Мимен асқан қара артық. Сақалын сатқан кәріден, Еңбегін сатқан бала артық» (Абай). Жоққа жүйрік жетпейді – жаны жомарт, қолы қысқа кісі. «Қысылмаңыз, отағасы, барға – мәзір, жоққа – әзір. Біз ықыласыңызға ризамыз. Иә, жоққа жүйрік жете ме? – деп шал ауыр күрсінді» (І.Есенберлин). Қалтасының түбі тесік – байлық, ақша құтаймайтын адам. «Қошқарбай, әкем аты Шашубаймын, Болсам да малға кедей, әнге баймын. Күніне мыңды беріп, жүзді алсам да, Қалтамның түбі тесік, байымаймын» (Шашубай). Қара бастың қамын жеді – өзінің ғана пайдасын ойлады. Ыбырай: «Қара басым үшін қам жемеймін» (М.Ақынжанов). Қу кедей – сіңірі шыққан жарлы. «Қимайды-ау, әке-шешем мені саған. Үйінде тұлдыры жоқ қу кедейге, Қызымды берем бе деп көңілі жаман» (С.Керімбеков).


Вторник, 30 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

«Қостанай қаласы әкімдігінің 2014 жылғы 4 тамыздағы №1926 «Қостанай қаласының коммуналдық мүлігін мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру кезінде жалдау ақысының мөлшерлемесін есептеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысының күші жойылды деп тану туралы» Қостанай облысы Қостанай қаласы әкімдігінің 2015 жылғы 19 маусымдағы №1579 қаулысы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңына, «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24 наурыздағы Заңына сәйкес және Қостанай қаласы прокуратурасының 2015 жылғы 15 маусымдағы №2-090107-15-07445 ұсынысы негізінде Қостанай қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қостанай қаласы әкімдігінің 2014 жылғы 4 тамыздағы №1926 «Қостанай қаласының коммуналдық мүлігін мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру кезінде жалдау ақысының мөлшерлемесін есептеу қағидаларын бекіту туралы» қаулысының күші жойылды деп танылсын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №5039 болып тіркелген, «Наш Костанай» газетінде 2014 жылғы 28 тамызда жарияланған). 2. Осы қаулының орындалуын бақылау Қостанай қаласы әкімінің орынбасары Ф.Х. Аракелянға жүктелсін. 3. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді. Әкім А. АХМЕТЖАНОВ Постановление акимата города Костаная Костанайской области от 19 июня 2015 года №1579 О признании утратившим силу постановления акимата города Костаная от 4 августа 2014 года №1926 «Об утверждении Правил расчета ставки арендной платы при передаче коммунального имущества города Костаная в имущественный наем (аренду)» В соответствии Законом Республики Казахстан от 23 января 2001 года «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан», Законом Республики Казахстан от 24 марта 1998 года «О нормативных правовых актах» и на основании представления прокуратуры города Костаная от 15 июня 2015 года №2-090107-1507445 акимат города Костаная ПОСТАНОВЛЯЕТ: 1. Признать утратившим силу постановление акимата города Костаная «Об утверждении Правил расчета ставки арендной платы при передаче коммунального имущества города Костаная в имущественный наем (аренду)» от 4 августа 2014 года №1926 (Зарегистрировано в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов под №5039, опубликовано 28 августа 2014 года в газете «Наш Костанай»). 2. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя акима города Костаная Аракеляна Ф.Х. 3. Настоящее постановление вводится в действие со дня подписания. Аким А. АХМЕТЖАНОВ

Қала әкімінің аппаратында 2015 жылғы ІІІ тоқсанда жеке мәселелер бойынша азаматтарды қабылдау КЕСТЕСІ Лауазымы

Т.А.Ә.

Қабылдау күні

Әкім

Ахметжанов А.М.

1 шілде 15 шілде 5 тамыз 19 тамыз 2 қыркүйек 16 қыркүйек

10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан

12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін

Әкімнің орынбасары

Аракелян Ф.Х

3 шілде 17 шілде 7 тамыз 21 тамыз 4 қыркүйек 18 қыркүйек

10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан

12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін

Әкімнің орынбасары

Сандибеков К.А.

10 шілде 24 шілде 14 тамыз 28 тамыз 11 қыркүйек 25 қыркүйек

10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан

12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін

Әкімнің орынбасары

Қалиев М.Ж.

14 шілде 28 шілде 11 тамыз 25 тамыз 8 қыркүйек 22 қыркүйек

10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан 10.00-нан

12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін 12.00 дейін

Аппарат басшысы

Каркенов Р.Х.

3 шілде 7 тамыз 4 қыркүйек

10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін 10.00-нан 12.00 дейін

Қабылдау уақыты

Анықтама телефоны: 57-57-65. Азаматтарды қабылдау Қостанай қ., Пушкин көш., 98 мекен-жайында жүргізіледі. ГРАФИК приема граждан по личным вопросам в аппарате акима города на III квартал 2015 года Должность Аким

Ф.И.О. Ахметжанов А.М.

Заместитель акима

Аракелян Ф.Х

Заместитель акима

Сандибеков К.А.

Заместитель акима

Калиев М.Ж.

Руководитель аппарата

Каркенов Р.Х.

Дни приема 1 июля 15 июля 5 августа 19 августа 2 сентября 16 сентября 3 июля 17 июля 7 августа 21 августа 4 сентября 18 сентября 10 июля 24 июля 14 августа 28 августа 11 сентября 25 сентября 14 июля 28 июля 11 августа 25 августа 8 сентября 22 сентября 3 июля 7 августа 4 сентября

Время с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00 с 10.00

приема до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00 до 12.00

с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00 с 10.00 до 12.00

Телефон для справок: 57-57-65 Прием граждан проводится по адресу: г.Костанай, ул.Пушкина, 98.

К СВЕДЕНИЮ

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ

Борьба с коррупцией

Адрес: пр. Аль-Фараби, 90 (1 этаж, левое крыло - рекламный отдел).

Тел. 8 (7142) 54-03-01

ПОДПИСКА Тел. 8 (7142) 53-39-13

Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование семье, родным и близким по поводу кончины участника ВОВ Крикливцева Андрея Петровича Общественный фонд участников и инвалидов Великой Отечественной войны «Ата» выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу кончины участника Великой Отечественной войны Кофейниковой Елены Ивановны

Коррупция в Казахстане представляет собой существенную проблему для экономического и политического развития страны. Появившись еще в древние времена из обычая делать подарки жрецам или вождям, чтобы та или иная просьба была выполнена, это явление в настоящее время принимает все новые формы и масштабы. Государственный служащий является одним из субъектов правонарушений, связанных с коррупцией. Одним из признаков кор-

рупции является использование указанным субъектом своего положения, своего правового статуса и авторитета занимаемой должности вопреки интересам службы и установленным нормам права и морали. Проявления коррупции начинаются от получения и дачи взяток, выдвижения руководителем той или иной организации работников по признакам родства, землячества, личной преданности до участия должностных лиц в предпринимательской деятельности и более того - в законотвор-

честве и лоббировании чьихлибо интересов на высшем уровне власти. Следует отметить, что необходимость резкого усиления борьбы с коррупцией отдельной строкой подчеркивается в Послании Президента Республики Казахстан, Лидера нации Нурсултана Назарбаева народу Казахстана «Стратегия - 2050». В свою очередь ГУ «Костанайская областная территориальная инспекция Комитета ветеринарного контроля и надзора Министерства сельского хозяй-

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Директор - гл. редактор:

11

Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Зульфия Набиева. Тел. 5437-58. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 54-37-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-6485), Айгерим Есмаганбетова (53-39-13), Валерия Вахненко (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Марина Кострова (54-05-75), Вален-

тина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (5437-58). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин. Тел. 54-64-85. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Валерия Вахненко. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Куляш Турубаева. Тел. 54-6971.

ства Республики Казахстан» ежегодно утверждает учебно-тематический план и проводит правовой всеобуч по изучению антикоррупционного законодательства в форме семинаров и совещаний с районными и городскими территориальными инспекциями. ГУ «Костанайская областная территориальная инспекция Комитета ветеринарного контроля и надзора Министерства сельского хозяйства Республики Казахстан»

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3288. Подписной индекс: К-315. Заказ №923. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 30 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ФОТОРЕПОРТАЖ

Микс музыки, красок и эмоций Целых пять дней, с 24 по 28 июня, костанайцы праздновали День молодежи.

Всевозможные спортивные состязания, мастерклассы, настольные игры, экологические акции радовали горожан разного возраста. Официальное празднование Дня молодежи в Костанайской области было возобновлено четыре года назад. Каждый раз организаторы проявляют большую фантазию, чтобы разнообразить праздник чем-то новым и необычным. - Этот День молодежи-2015 мы решили сделать поособенному запоминающим-

ся, - рассказывает менеджер по связям с общественностью Центра молодежных инициатив Иван Конышев. - Стартовал праздник 24 июня. В этот день в Сити-центре собралось около 100 человек, чтобы принять участие в велопробеге. Затем была объявлена «Неделя добра: и это все у нас!», в рамках которой прошли городские акции «День здорового образа жизни», «День экологии и защиты животных» и другие. По словам костанайца Игоря Шестакова, он не в первый раз становится участником

«оздоровительных» мероприятий. Вместе со своим другом Владимиром парень обменял сигареты на конфеты. - Мне нравятся такие необычные акции. Благодаря им появляется стимул бросить пагубную привычку курить, утверждает Игорь. - Сегодня я пообещал волонтерам позабыть о сигаретах. Думаю, что сдержу свое слово. Я - за здоровый образ жизни! Второй и третий день молодежного фестиваля ознаменовался ярмаркой вакансий, а также турниром по мини-футболу с участием спортсменов

ФК «Тобол». 27 июня те, кто любит решать головоломки, хорошо знает город и быстро ориентируется на местности, сыграли в ночную городскую игру «Поиск РК». Грандиозная программа в честь молодежного праздника ждала жителей областного центра на набережной «Шагала» 28 июня. Здесь состоялся марафон красок «Холи», гала-концерт творческой молодежи и пенная вечеринка «OPEN AIR». Как рассказала директор Центра молодежных инициатив Татьяна Антонинова, костанайцы жили в предвкушении завершающего Дня молодежи, так как кульминацией пятидневного мероприятия стали марафон красок и пенная вечеринка. Российские коллеги помогли местным организаторам доставить специальное оборудование и цветные краски для этих ярких событий. - В социальной сети мы разместили условия для участия в «цветном» мероприятии: белая футболка, солнечные очки и водяной пистолет. По правилам, все участники обязаны обрызгать друг друга водой, а затем приступить к «красочной битве». Стоит отметить, что краска, которая была приготовлена для «цветного» марафона, является безопасной и гипоаллергенной, - уточняет Татьяна. - Всего на участие в марафоне красок «Холи» поступило около 1500 заявок.

Этот первый яркокросс вызвал бурю восторга у собравшихся, которые с удовольствием бросали друг в друга краски. - Надеюсь, что организаторы устроят марафон красок и в конце лета, чтобы положительных эмоций хватило на серые и дождливые дни осени, - сказала местная жительница. Для костанайцев также был подготовлен полуторачасовой гала-концерт с участием начинающих артистов, КВНщиков и танцоров. - Благодаря Дню молодежи на одной площадке со-

бираются разносторонние ребята, которые знакомятся, общаются и просто делятся друг с другом эмоциями. Молодежь должна не только работать или учиться, но и развлекаться. Та положительная энергия, которая в вас есть, должна выплескиваться так же, как сегодня. Пусть ваша жизнь будет такой же красочной и теплой, как сегодня! - сказал в своей поздравительной речи аким Костанайской области Нуралы Садуакасов. Валерия ВАХНЕНКО Фото Георгия ШАПОВАЛОВА

№51 (2751)  

Вторник, 30 июня 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you