Page 1

Партнерство. Костанайско-турецкий союз.

Праздник. Татаро-башкирская община отметила Сабантуй.

2

3

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 16 июня 2015 г. №47 (2747)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Бойжеткеннің асыл арманы.

БЛАГОУСТРОЙСТВО

Универсально и оптимально

5

Қалдырған ізі мәңгілік.

6

Ана тілінің жанашыры.

8

Костанайские дорожники используют новую технологию для ямочного ремонта. Наряду с традиционными методами (горячая асфальтобетонная смесь) в ход идет и ноу-хау, основа которого заключается в жидких битумных эмульсиях. В прошлом году костанайское ТОО «ДК-Мансад»

приобрело универсальную дорожную машину (УДМ) американского производства. Используя ее, можно заделывать трещины в асфальте до 10 см глубиной и ямы до одного квадратного метра в диаметре. - Мощным компрессором выбоина очищается от мусора и влаги, затем ее заполняют под давлением мелким щебнем, смешанным с битумной эмульсией. Это обеспечивает

хорошее уплотнение смеси, так что катком место ремонта обрабатывать не надо. А уже через 1,5-2 часа материал подсыхает - и можно смело проезжать по данному участку дороги, - объясняет мастер ТОО Асет Мансарин. За световой день, используя УДМ, работники только этой бригады приводят в порядок до 300 кв.м дорожного полотна. Успешно работают с использованием новой техно-

логии и коммунальщики ТОО «Ван», ведущие работы по пр. Абая. В их рабочем плане на этот год – улицы Фабричная и Баумана, завершить ремонт которых планируют к началу августа. К ремонтным работам на улицах Костаная подрядные организации приступили еще в апреле. За прошедшее время сделано больше половины намеченного. - Только на ямочный ремонт

в этом году было выделено 190 млн тенге, - говорит заведующий сектором технического контроля ГУ «Отдел жилищно-коммунального хозяйства» Сергей Золотовский. - На сегодняшний день 95% из этих средств уже освоено, а общий объем выполненных работ превышает 50 тысяч кв. метров. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Демалысыңызды дұрыс жоспарлай білесіз бе? 10


2

Вторник, 16 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

НА ЗАМЕТКУ

Полевые экспонаты 1 июля в Костанайском районе пройдет очередная выставка сельхозтехники. По информации областного сельхозуправления, сейчас организаторы формируют список участников и ведут подготовку к предстоящему мероприятию, которое стало уже традиционным в Костанайской области. На сей раз оно состоится на полях ОПХ «Заречное». Ожидается, что в выставке примут участие два крупных костанайских предприятия - «Сельхозмеханизация» и «Урал-ЛТД», а также российские заводы, которые представят местным аграриям весь комплекс производимой сельскохозяйственной техники. Это и посевные, и уборочные агрегаты, а также комплексы для обработки почвы, сенокоса и сушки зерна. Товаропроизводителям не только презентуют агрегаты, но и наглядно продемонстрируют их возможности. - Выставка «День поля» - это хороший так называемый наглядный информационный портал для костанайских аграриев. Дело в том, что не все крестьяне осведомлены, какие возможности сегодня существуют на рынке. А здесь они могут увидеть и оценить технику, которую изготавливают заводы. Это неплохое подспорье в плане возможности обновления своего парка сельхозтехники, - пояснил заместитель руководителя областного управления сельского хозяйства Сембай Сагандыков. - На выставке будет представлена не только дорогостоящая сельхозтехника, но и доступная по цене и своей надежности для мелких и средних крестьянских хозяйств. Аграрии смогут на месте заключить договоры с представителями заводов на покупку агрегатов. Мария БЕРЕЖНАЯ

СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО

Сложная посевная. Нелегкая уборочная? В Костанайской области изменилась структура посевных площадей В ходе весеннего сева аграрии были вынуждены менять культуры и увеличивать площади под пары. В текущем году сезон полевых работ для костанайских земледельцев обещает быть сложным. Впервые за многие десятилетия изза избытка влаги в почве, а также низких температур оптимальные сроки сева пшеницы в регионе сдвинулись на 10 дней. К 25 мая в области было засеяно лишь 11% площадей, в то время как в предыдущие годы к этой дате аграрии уже завершали посевную кампанию. В результате в реги-

оне изменилась структура посевных площадей. - На переувлажненных полях и оставшихся незасеянными лиманах, а это около 166 тысяч га, где на большой площади стоит вода, руководителям хозяйств рекомендовано по мере их просыхания провести летний посев однолетних трав, зерносмесей на сенаж и зеленый корм. При отсутствии такой возможности эти площади будут оставлены под чистые пары, что увеличит паровой клин с запланированных 17% до 22%, - сообщил заместитель акима Костанайской области Базыл Жакупов. Несмотря на то, что весенний сев в области завершен, расслабляться костанайским аграриям не приходится. Сельхозтоваропроизводителям

предстоит проделать огромную работу по уходу за посевами и подготовке к жатве. - Сейчас аграрии должны уделить особое внимание уходу за посевами. В связи с высокой влажностью в этом году степень засоренности полей намного выше, чем в прошлом. Ожидается неоднократная волна прорастания сорняков, поэтому необходимо провести обработку полей гербицидами. Если в предыдущие годы обработке подвергалось порядка 2,5 млн га, то в текущем году - более 3 млн га. Учитывая сжатые сроки, работы необходимо провести за две недели, борьба с сорняками будет сложной, - отметил аким Костанайской области Нуралы Садуакасов. Не менее сложной прогнозируется и уборочная

страда. При этом актуальной проблемой в регионе остается недостаточное количество и низкая производительность сушильных агрегатов. Напомним, в прошлом году это не позволило обеспечить своевременную приемку и сушку зерна, создавая километровые очереди и сдерживая темпы уборочной кампании. На сегодняшний день в области не хватает 75 сушильных установок. По предварительным прогнозам экспертов, ожидаемые объемы сушки зерна и маслосемян превысят 1,6 млн тонн. До начала уборочных работ планируется ввести в эксплуатацию пять зерносушилок, что позволит просушить 42 тысячи тонн влажного зерна. Валентина МЕЛЕХОВА

ПАРТНЕРСТВО

На взаимовыгодных условиях БИЗНЕС

От болезней исцелит и жажду утолит В Костанае будет запущен завод по выпуску безалкогольных напитков. Как сообщает пресс-служба Палаты предпринимателей Костанайской области, реализация проекта намечена на июль 2015 года. Уже завезено и установлено новейшее немецкое оборудование, на котором планируется производить до 12 тысяч бутылок различных напитков в час. Всего здесь будут выпускать 28 видов продукции - квас, холодные чаи, сокосодержащие напитки. Новинкой станет вода с содержанием биоактивного йода. Аналогов такому производству в Казахстане нет. Новую продукцию ТОО «Фирма «Арасан» намерена продавать не только в Казахстане, но и за его пределами. ТОО является одной из крупнейших компаний Костанайской области по производству пива, кваса, лимонадов, питьевой воды. Имеет заводы в Рудном и Костанае. Последний работает на базе старейшего пивоваренного завода, основанного в 1893 году купцом Антоном Лоренцом. На сегодняшний день здесь выпускают более 30 различных наименований продукции. Мадина РАМАЗАНОВА

Предприниматели из Турции готовы наладить отношения с Костанайской областью. Их интересуют перспективы сотрудничества в машиностроительной и сельскохозяйственной отраслях.

Иностранные бизнесмены посетили ряд крупных компаний региона, включая птицефабрики, молокоперерабатывающие заводы, мясокомбинаты. - У вас есть вся необходимая база для развития экономики, а у нас есть желание работать с вами, костанайцами,

на взаимовыгодных условиях, - отметил президент турецкой компании «Фимакс» Ихман Юмлу. Он также добавил, что сотрудничество с Костанайской областью будет налажено в трех направлениях - птицеводство, реализация техники, переработка. Компания Fimaks - один из

самых крупных производителей сельхозтехники в Турции, имеющий 40-летний опыт производства и экспортирования продукции в 85 стран мира. В Казахстане компания «Фимакс» пока не представлена. - Наша техника рассчитана на средние поля и больше подходит для животноводческих ферм на 500-1500 голов, - подчеркнул Юмлу. - Техника, на которой сегодня работают аграрии Костанайской области, стара и неэффективна. Это относится, в частности, к кормораздатчикам. К слову, это не последний визит турецких бизнесменов. Предположительно следующий обмен опытом Турции и Казахстана состоится в начале июля. Произойдет это снова на костанайской земле. Аким Костанайской области Нуралы Садуакасов выразил надежду на то, что с гостями сложатся долгосрочные рабочие контакты. Марина КОСТРОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

НА КОНТРОЛЕ ЕНТ-2015

Грязная работа Бактерии группы кишечной палочки стали причиной отравления детей в Казахско-турецком лицее. Как прокомментировал «НК» руководитель отдела департамента по защите прав потребителей Костанайской области Юрий Севостьянов, в столовой были нарушены санитарногигиенические нормы. - На посуде для вторых блюд, ложках и разделочных досках выявлены бактерии группы кишечной палочки. Из этого следует, что кухонные рабочие плохо мыли посуду и инвентарь, - говорит Севостьянов. По словам начальника отдела прокуратуры г.Костаная Ермека Мусафирова, назначена еще одна экспертиза - судебно-медицинская, для установления степени тяжести вреда здоровью лицеистов. Но ответственность за качество еды, как отметил Мусафиров, несет медицинский работник. Следствие по этому факту еще продолжается. На данный момент обязанности директора в лицее исполняет завуч по учебной части Али Йылмаз. Дина АЛИЕВА

Показатели снизились Среднеобластной балл по ЕНТ составил 78,79 - это ниже результата прошлого года и республиканского показателя. По информации управления образования, самый высокий и самый низкий показатели ЕНТ-2015 у выпускниц городских школ. Так, наибольшее количество баллов - 124 из максимально возможных 125 - набрала ученица школы-лицея №2, а наименьшее - 22 - выпускница СШ №10 г.Костаная.

Всего в текущем году в Едином национальном тестировании приняли участие 2676 выпускников области. Наибольшее предпочтение ЕНТ отдали ученики школ Аркалыка, Костаная, Рудного, а вот большинство выпускников Федоровского, Узункольского, Тарановского, Денисовского и Карасуского районных учебных заведений предпочли традиционные экзамены. - По сравнению с прошлым годом рост среднего балла наблюдается в Наурзумском, Мендыкаринском, Костанай-

ском и Денисовском районах, а также городах Аркалыке и Лисаковске, - пояснила руководитель областного управления образования Алия Турткараева. - Вместе с тем показатель среднего балла снизился в семи регионах области. В том числе Костанае и Рудном. В текущем году лишь 9% выпускников сумели набрать на ЕНТ 100 и более баллов. В 2014 году их было почти 18%. Между тем пороговый уровень не преодолели 19% учащихся. Кстати, в прошлом году таких также

было больше. Самые низкие результаты показали выпускники шести южных регионов области. Почти 5% учащихся получили пятерки по всем предметам тестирования. В их числе 40 выпускников, которые стали обладателями аттестата «Алтын белгі» и 11 - аттестата с отличием. В целом ЕНТ в Костанайской области прошло без срывов, несмотря на то, что было изъято 492 мобильника, 17 калькуляторов, два фотоаппарата и 371 шпаргалка. Наталья МАРУЩЕНКО


Вторник, 16 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ САБАНТУЙ

ИНИЦИАТИВА

Праздник плуга и дружбы Президент Татарстана Рустам Минниханов поздравил с Сабантуем татар и башкир Костанайской области. Поздравительное письмо за подписью главы Республики Татарстан костанайцам из Казани привез народный артист этой страны Рамиль Курамшин. 14 июня на городском пляже областное татаро-башкирское ЭКО «Дуслык» по уже сложившейся за много лет традиции развернуло народные гулянья, посвященные празднику плуга. - Это один из древнейших праздников у татар и башкир, - говорит председатель ЭКО Ринад Бектемиров. – В этом году нашей общине «Дуслык» исполняется 20 лет. У ее истоков стояла Закия Гарифовна Мухсинова, которой не стало два года назад. Память о ней, как и о втором председателе общины – Танзиле Рашитовне Хакимовой, скоропостижно ушедшей из жизни в прошлом году, будет всегда жить в наших сердцах. Они многое сделали для становления нашего центра, для возрождения и пропаганды татарской и башкирской культуры. Теперь уже

мы - их последователи - несем дальше эту эстафету дружбы, добра и согласия! А именно такие основы заложены и в самом празднике Сабантуй, который стал всенародно любимым в Казахстане. К слову, каждый из пришедших на праздник выбирал себе программу для души. Люди старшего поколения смотрели концерт, где исполнялись народные танцы, песни на татарском и башкирском языках. Молодежь спешила к спортивно-

му сектору, где можно было не только проявить себя в армрестлинге, поднятии гирь, залезании на столб с подарками, но и показать свою удаль в национальной борьбе куряш. Победителю по традиции достался живой баран. Детвора с удовольствием каталась в украшенной бричке, запряженной лошадью. А после каждый мог угоститься праздничным пловом, чакчаком, испить ароматного чая, налитого из дымящихся по этому случаю самоваров.

- Сабантуй - очень символичный праздник для Костанайской области, являющейся главной житницей страны, говорит директор областного Дома Дружбы Абдибек Божаков. - Хочется пожелать, чтобы наши аграрии собрали хороший урожай и их труд не пропал даром, чтобы на нашей казахстанской благодатной и щедрой земле всегда царили только мир и согласие между всеми этносами! Мадина РАМАЗАНОВА Фото автора

Городские вредители На прошлой неделе ночью злоумышленники сломали два колеса на карете, установленной на бульваре напротив Казахско-французского центра. Белоснежная «бар-

ская» карета на протяжении нескольких лет считалась символом города, сфотографироваться на ее фоне спешили все новобрачные. И вот кто-то решил нанести урон этой уже ставшей для всего Костаная родной достопримечательности. - Не понимаю людей, которые так и норовят что-то испортить, разрушить, поломать, - говорит заместитель акима города Максут Калиев. - Но я со всей ответственностью заявляю, что за ущерб, нанесенный коммунальной собственности, предусмотрена материальная ответственность. Виновным лицам, как только они будут установлены полицейскими, придется

уплатить крупный денежный штраф. С места происшествия карету увезли, сейчас ее приводят в порядок специалисты ТОО «Тазалык». - Работа очень кропотливая и трудоемкая: колеса сделаны из дерева, а кроме них, повреждена еще и облицовка, но мы обязательно приведем все в надлежащий вид и в самое ближайшее время установим карету на место, - говорит директор ТОО «Тазалык» Александр Кушнир. - Делаем это безвозмездно, в порядке шефской помощи нашему любимому городу. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото из социальных сетей

ТЕАТР

В этом году исполняется 120 лет со дня рождения и 90 лет - со дня смерти великого поэта. Костанайские театралы решили отдать дань памяти лирику, поставив спектакль в его честь. Рабочее название у сценической постановки – «Божья дудка».

В ней примут участие 16 актеров молодежного состава театра. По задумке автора и режиссера-постановщика Анны Удесиани, зрителю будет показана творческая жизнь поэта через призму его же стихов. - Постановка будет состоять из нескольких картин, в каждой будет представлен определенный лирический герой Сергея Есенина, - рассказывает заведующая литературной частью театра

Татьяна Созина. - Мы постараемся показать зрителям состояние души поэта в каждый творческий период его жизни. Этот спектакль направлен на то, чтобы поближе познакомить зрителя именно с лирикой Есенина, поэтому мы не делаем упор на его личной жизни. Постановка «Божья дудка» откроет новый театральный сезон. Премьера запланирована на сентябрь и рассчитана на молодежь. Но помимо

ЗОНА ТОРГОВЛИ

«Полосатики» в цене В Костанае начался сезон бахчевых. Первые фуры с арбузами пришли из Шымкента. Плоды небольшие, но уж больно тяжелые. Килограмм полосатой ягоды обойдется любителям в 150 тенге. Продавцы обещают, что буквально через недельку-другую цена упадет. Хотя на оптово-розничном рынке Костаная (ул. Складская) стоимость килограмма арбуза дешевле в два раза. - На выходных на ОРТ с юга прибыло несколько фур. Торговля идет прямо с колес. Цена арбуза – 70-75 тенге за килограмм, - рассказала «НК» администратор рынка Тота Есенгельдинова. К слову, ароматных дынь в продаже еще нет. Как уверяют на Складской, они появятся немного позже. Марина КОСТРОВА

ДЕНЬ ДОНОРА

Кровные узы В Костанае в Международный день донора было сдано 40 литров крови. 14 июня мобильные пункты приема работали сразу на двух площадках - возле и внутри Дома Дружбы. Больше всего было собрано крови первой и второй группы с положительным резус-фактором. - В этом году День донора прошел особенно торжественно, - говорит председатель правления ОО «Ради жизни» Татьяна Бережная. – Донорам, которые активно помогают нам в течение года, мы вручили благодарственные письма и памятные подарки, сделанные руками учеников городской художественной школы. Всего на празднике было отмечено 30 доноров. Это те люди, которые в течение года сдают свою кровь каждые два месяца. Помимо благодарности от работников Центра крови, слова признательности им выразили и те, кому они в буквальном смысле спасли жизнь. Ксения ДОБРОВОЛЬСКАЯ

ЧП

Дань памяти поэту В областном Русском драматическом театре ставят спектакль, посвященный юбилею Сергея Есенина.

Знаниям нашлось применение Впервые за много лет в Костанайском строительном колледже организованы студенческие стройотряды. По словам заместителя по учебно-производственной работе колледжа Татьяны Семейкиной, на работу в одно из крупнейших строительных предприятий области приняты 22 студента. Все они обучаются по специальности «Строительство и эксплуатация зданий и сооружений» - это будущие техники-строители. Работа в стройотрядах для них – лучшая практика. Плюс ко всему она оплачиваемая – 50-70 тысяч тенге в месяц. По итогам работы администрация фирмы сможет отобрать для себя будущих штатных сотрудников. Работу в стройотрядах студенты завершат 1 августа, когда микрорайон «Арман» будет сдан в эксплуатацию. Именно жильцы нового дома смогут оценить труды молодых специалистов. Их руками в новом микрорайоне сейчас укладываются брусчатка, бордюры и поребрики, проводится озеленение прилегающих к домам территорий, установка малых архитектурных форм. Милана БЕРЕЗОВСКАЯ

ПОДРОБНОСТИ

Вандалы сломали карету, стоявшую в центре Костаная.

3

Жертвы огненной стихии студентов и школьников, спектакль смогут посетить все жители, а также гости города. Ранее в областном Русском драматическом театре уже с успехом ставили постановки о великих людях: в прошлом сезоне зрители с удовольствием посмотрели постановки о Лермонтове («Лермонт’off») и об Алтынсарине («Завещание Ибрая»). Анастасия СОЛОВЬЕВА

За прошедшие дни в области погибли четыре человека. 13 июня в п.Аулиеколь в 4-квартирном жилом доме произошло возгорание. С места пожара была доставлена и госпитализирована в районную ЦРБ 50-летняя местная жительница с диагнозом - отравление угарным газом. В п.Заречный и вовсе сгорел частный жилой дом. В ходе тушения пожара спасателями из горящего здания были эвакуированы шесть человек в бессознательном состоянии. Вот только спасти четверых пострадавших (женщины 1950 г.р. и 1982 г.р. и мужчины 1962 г.р. и 1960 г.р.) не удалось. Еще двое – 31-летняя женщина с 60-70% ожогов тела в тяжелом состоянии и 35-летний мужчина были госпитализированы в областную больницу с отравлением угарным газом. Причины пожаров выясняются. Алина НАВРОЦКАЯ


4

Вторник, 16 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СПРАШИВАЛИ - ОТВЕЧАЕМ

«Ручная» болезнь «В выходные дни вместе с внуками отдыхали на даче. Было жарко, поэтому перекусили привезенными из дома яйцами и колбасой. А вечером детям стало плохо. Врачи поставили диагноз - сальмонеллез. Как его избежать?» Валентина НОВИКОВА, Костанай. - Сальмонеллез - это кишечная инфекция, характеризующаяся расстройством желудочно-кишечного тракта и выраженной интоксикацией организма, - говорит руководитель эпидемиологического отдела управления защиты прав потребителей по г.Костанаю Раушан Дунасарова. - Чаще всего факторами передачи сальмонеллеза являются сырые яйца и продукты, приготовленные с их использованием – соусы, майонез, пудинги, картофельное пюре. Наиболее благоприятная среда для сальмонелл - молочные продукты, студни, заливные блюда, кремы, мясной фарш, салаты. Особенно интенсивно размножаются эти микробы в готовых блюдах при комнатной температуре и в тепле. Опасность заражения увеличивается еще и оттого, что, размножаясь в готовом блюде, сальмонеллы не изменяют ни его внешнего вида, ни вкуса, ни запаха. Размножаются сальмонеллы при температуре выше 20 градусов. В первые часы заболевания преобладают признаки интоксикации: повышение температуры тела, головная боль, озноб, ломота в теле. В дальнейшем появляются боли в животе, тошнота, рвота, жидкий стул. Более всех этому заболеванию подвержены больные и ослабленные люди, дети и люди пожилого возраста. Чтобы обезопасить себя от заражения, необходимо взять за правило не употреблять в пищу продукты, не прошедшие ветеринарный контроль. Продукты животного происхождения должны храниться отдельно от остальных, сразу после доставки домой их следует убирать в холодильник. Следите за тем, чтобы и в холодильнике сырое мясо, птица не хранились в непосредственной близости с готовыми блюдами. Менее всего опасны свежие яйца, в которых действует природный защитный механизм, сдерживающий рост бактерий в течение первых 15-20 дней при условии правильного хранения. Покупайте яйца в установленных местах торговли – магазинах, рынках, при наличии ветеринарной экспертизы, обращайте внимание на дату фасовки и срок годности. Куриные и утиные яйца ни в коем случае не употреблять сырыми, перед приготовлением тщательно промыть скорлупу. Во время приготовления любого блюда хозяйка должна мыть руки после того, как она дотрагивалась до яйца, так как со скорлупы сальмонеллы могут попасть на руки, а с них в пищу. Нельзя покупать продукты на улице и ларьках, при приготовлении и хранении продуктов питания соблюдать температурный режим, мыть руки перед приемом пищи и обязательно после посещения туалета. Специалисты предупреждают: если кто-то из семьи заболел, не старайтесь сами поставить диагноз, немедленно вызывайте врача. Сальмонеллез - далеко не безобидное заболевание даже в тех случаях, когда оно протекает легко. Дело в том, что сальмонеллы могут в течение длительного времени сохранять жизнеспособность в организме недолеченного больного и он может стать бактерионосителем. Александр ФЕДОРОВ

Танцы - под крышу В «НК» позвонили читатели, чтобы узнать, правда ли, что в Центральном сквере на месте танцплощадки планируют установить новый аттракцион? И если это действительно так, тогда где в летнее время могут отдохнуть и пообщаться люди старшего поколения? На вопрос отвечает директор парка культуры и отдыха Батыржан Распаев. - Об этом даже речи не идет. Ежегодно начиная с 1 мая по 1 октября в зоне отдыха проводятся концерты лучших городских коллективов, различные культурно-развлекательные мероприятия. А каждую субботу с 19.00 до 21.00 - танцы, в которых может принять участие любой желающий. Для проведения таких мероприятий на летний период мы принимаем в штат культорганизатора и звукооператора. Из-за ненастной погоды вечера отдыха зачастую срывались, что вызывало недовольство у горожан, поэтому решили сделать танцплощадку под крышей. Два года назад была подготовлена проектно-сметная документация для строительства стеклянного павильона с танцевальной и киноконцертной площадкой. Стоимость объекта - 9 млн тенге. Идея хорошая, но из-за недостаточного финансирования проект пока не удалось реализовать. Так что все остается в прежнем режиме, а танцы никто не отменял! Федор АЛЕКСАНДРОВ

Прочнее памятников – ПАМЯТЬ Памятники не вечны. Они, даже сделанные из бронзы или гранита, подвержены старению и разрушению, как и многое в этом мире. Хорошо, когда есть люди неравнодушные, которым до всего есть дело. Одна из них – костанайская пенсионерка Мария Новожеева. - Год назад праздновали 60-летие освоения целины, но видели бы вы, в каком ужасном состоянии находятся площадь и памятник

Первоцелинникам сейчас, - сообщила она в редакцию. - Облицовочная плитка местами отвалилась, фонтаны не работают, между брусчаткой растет бурьян. Так рождается и воспитывается неуважение к культуре и истории, к тому, что было смыслом жизни старшего поколения людей. По словам инспектора по охране историко-культурного наследия городского отдела культуры и развития языков Гульмиры Каймульдиновой, в областном центре насчитывается три памятника республиканского значения, 48 - местного и 23 памят-

ника архитектуры. Со всеми собственниками и пользователями объектов истории и культуры заключены охранные обязательства с разъяснением прав, обязанностей и ответственности сторон. Контроль за ремонтом и благоустройством объектов осуществляет ГУ «Отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог акимата г.Костаная». - К нам тоже поступали жалобы на состояние монумента, - говорит заведующий сектором технического контроля городского отдела ЖКХ Сергей Золотовский.

- Но в связи с секвестром городского бюджета на ремонт памятников, а также благоустройство прилегающих территорий на этот год было выделено всего 440 тысяч тенге. Из них на 200 тысяч тенге проведены ремонтные работы в Парке Победы в преддверии 9 Мая. К сожалению, реконструкция монумента первоцелинников в этом году не планируется, но как только будут изысканы средства, памятник обязательно приведут в надлежащий вид. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

В магазин за «огоньком»

Напрасные хлопоты

«Могут ли продавцы торговых точек запрещать детям покупать спички или зажигалки?»

В редакцию «НК» обратился читатель с просьбой ответить на следующий вопрос: почему отменили так называемые талоны предупреждения (работающие по принципу пластиковых карт), по которым автовладельцы могли оплачивать штрафы?

С таким вопросом в редакцию «НК» обратилась жительница Костаная Жадра Султанова. - Моему сыну 15 лет. На днях попросила его сходить в магазин. Ему продали все, что было нужно, кроме спичек. Тогда он попросил зажигалку и снова получил отказ. Продавец ответила, что детям продавать и то и другое запрещено. Так ли это? - спрашивает наша читательница. За комментарием мы обратились к председателю Общества по защите прав потребителей «Фемида+» Куралай Ахмединовой. - В законодательстве Республики Казахстан запрета на покупку спичек или зажигалок лицами, не достигшими совершеннолетия, нет. Продавцы могут отказать лицам до 18 лет в покупке сигарет, до 21 года - в покупке спиртных напитков. Спички в этот перечень не входят, - отметила юрист. А тот случай, когда продавцы дают на сдачу спичечный коробок, наоборот, является незаконным: торговец обязан дать сдачу покупателю деньгами, а не товаром. Марина КОСТРОВА

По словам читателей, для получения этих талонов им пришлось провести немало времени в очередях, плюс ко всему за «карточки» необходимо было заплатить 1000 тенге и 400 тенге за подачу заявления. Принцип действия этих талонов заключался в следующем: владелец автомобиля забрасывал определенную сумму на счет, после чего оттуда списывались средства на оплату того или иного штрафа. Прокомментировал заданный «НК» вопрос старший инспектор управления административной полиции ДВД Костанайской области Юрий Панасенко. - Действительно, эти талоны начали выдаваться людям, но, так и не успев ввести в обиход, их отменили. Сама идея использования талонов не была доведена до конца, поэтому было решено не выдавать их больше автовладельцам, - комментирует Панасенко. – Будут ли эти талоны снова введены в действие – пока неизвестно. Анастасия СОЛОВЬЕВА


Бүгінгі нөмірде: * Жеңімпаз атанды * Өмірі көпке өнеге * Сахнадағы қос жұлдыз * Жан достардың жөні бөлек

Сейсенбі, 16 маусым 2015 жыл БӘРЕКЕЛДІ!

Бойжеткеннің асыл арманы

Спорт мектебіне есімі берілді Өзінің бүкіл саналы өмірін спортпен байланыстырған ағамыз Қадірбек Оспановты кім білмейді. Ол облысқа еңбегі сіңген жаттықтырушы, КСРОның спорт шебері және Қазақ КСР-і халық ағарту ісінің үздігі болатын. Біраз жылдар бойы Қостанай облысының спорт және дене шынықтыру басқармасын басқарды. Осынау намысты азамат аталған салаға жетекшілік еткен кезде өңірде спорттың қай саласы болмасын дамыды. Әрине, оған Қадырбек Бұзауғалиұлыныңда қосқан үлесі аз емес-ті. Кезінде талай шәкірттер тәрбиелеп, артында өшпес із қалдырған азаматтың дүниеден өткеніне де біраз уақыт болды. Әріптестері оның жарқын істерін ұмытпай 2006 жылдан бері турнирлер өткізуді дәстүрге айналдырды. Та я уд а о бл ы с о рт а лығындағы № 1 балалар мен жасөспірімдерге арналған спорт мектебіне қоның есімі беріліп, ғимарат қабырғасына ескерткіш тақта орнатылды.

Жеңімпаз атанды

ҰБТ-да 124 балл жинаған Данара Айсина туралы мөлтек сыр Міне, барлық оқу ордаларындағы биылғы түлектер асыға күткен Ұлттық бірыңғай тест сынағы да артта қалды. Көптеген ұлдар мен қыздар терең білім көрсетіп, ата-аналары және ұстаздарының сенімін ақтады. Осындай бойжеткендердің бірі - облыс орталығындағы № 2 мектеп- лицейдің түлегі Данара Нұрланқызы Айсина. Осынау қазақтың аяулы қызымен жүздесіп, өзімен сұхбат алу үшін ол білім алған оқу орнына арнайы бардық. Мектеп-лицейдің басшысы, Қостанай қаласының құрметті азаматы Вера Григорьевна Макерова қызмет бабымен кеткен екен. Оның тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Рауза Фазылханқызы Бекболатова-

мен әңгімелесудің сәті түсті. Осынау білікті ұстаз өздерінің үздік шәкірттері туралы былай деді: - Данара біздің мектеп-лицейдің мақтанышы. Өзі білімге өте құштар, ізденімпаз жастардың бірі. Осы сөзімнің нақты дәлелі ретінде үстіміздегі жылғы тест кезінде 124 балл жинады. Бұл Қостанай өңірі ғана емес, еліміздегі ең үлкен көрсеткіштердің қатарына жатады. Биыл білім ордасын 59 ұл мен қыз ойдағыдай аяқтап отыр. Данара қызымыз жанжақты бойжеткен. Еңбекқор шәкіртіміз тек оқу озаты ғана болған жоқ, қоғамдық жұмыстарға да белсене араласты. Оның әншілік қабілеті де бар. Қазақ « Жақсыны көрмек

үшін» дейді. Біз де Данара Нұрланқызымен кездескенше асықтық. Алдын ала хабарласқандықтан кейіпкерімізді ол білім алған 11 «а» сыныптың жетекшісі Құралай Сейітқасымова сүйікті шәкірті Данара Айсинаны газет редакциясына өзімен бірге ертіп келді. Құралай замандасымыздың айтуына қарағанда, шәкірті өте зерек оқушы болыпты. Оқу барысында өзінің зейінділігін танытып, өзге сыныптастарына үлгі көрсеткен. Келешекте қазақ қызының еліміздің тәуелсіздігінің баянды болуына қомақты үлес қосатынына нық сенімді екендігін де жасырмады. Данараның өте ашық жарқын мінезді, инабатты

да отбасында тәлімді тәрбие алған қыз екендігін бірден байқадық. Ол болашақтағы арманы жайлы да айтып берді. Сұхбаттасым өңірімізге белгілі Айсиндер әулетінде өсті. Оның атасы Бәкеш Айсин республикамызға танымал сатирик, әжесі Бөпеш мейірімді жан. Әкесі Нұрлан білікті заңгер, ал анасы Сұлушаш Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының аға оқытушысы. Зиялы отбасында тәрбиеленген Данара шаңырақтағы қос перзенттің үлкені. Одан кейінгі Диас 5 жаста. Ата – анасы осы балаларынан келешекте үлкен үміт күтеді. Қыздары мектеп табалдырығын аттағаннан бастап үздік оқыды. Өзі өнерге де

өте құштар. Алты жастан ән салды. Оның орындауындағы «Көзімнің қарасы», «Сегіз аяқ», «Желсіз түнде жарық-ай» әндері қашанда жүректерге жетеді. Оның алдына қойған мақсаты - инженер мамандығын дайындайтын еліміздегі таңдаулы бір оқу орнына түсіп, елі мен халқына адал қызмет ету. Қазір осы арманына жетуге талпыныс жасап жатыр. Өңіріміздің мәртебесін асқақтатқан Данара Нұрланқызы қос тілді басылым арқылы өзі білім алған мектеп - лицейдің директоры Вера Макероваға, сынып жетекшісі Құралай Сейітқасымоваға және физика пәнінің мұғалімі Инна Шлафманға шынайы алғысын білдіреді.

Қостанайлық «Үміт-Надежда» қоғамдық бірлестігінің игі мақсатта атқарып жатқан жұмыстары көпке белгілі. Осы жақында ғана қайырымдылық мақсатындағы игілікті істерімен елімізге танымал ұйым Орталық Азия елдерінің арасындағы «Social Partnership Prize» байқауының жүлдегері атанып, облыстың мәртебесін асқақтатты. Аталған байқаудың негізгі мақсаты ҮЕҰ-дар мен мемлекеттік органдардың арасындағы әлеуметтік әріптестікті нығайту болып табылады. Алматы қаласындағы арнайы марапаттаудан оралған аталмыш қоғамдық бірлестік төрағасының орынбасары Аруна Жақсығұлова журналистерге берген сұхбатында алдарында тұрған мақсат-міндеттері жайлы жан-жақты айтып берді. Біз де Дүйсенғали Оспанов басқаратын «Үміт-Надежда» қоғамдық бірлестігін осынау табысымен шын жүректен құттықтаймыз!

Оқушылардың жазғы демалысы Жылда қалыптасқан дәстүр бойынша мектеп оқушылары каникулға шыққаннан кейін жаз айларында олардың лагерьлердегі демалысы басталады. Бұл маңызды мәселеге өңірімізде биыл да ерекше көңіл бөлініп отыр. Кейбір дерек көздеріне қарағанда, Қостанай облысында үстіміздегі жылы 20 013 оқушы жазғы демалыс орындарына тартылмақ. Жалпы, демалыс орындары мен сауықтыру маусымы орта білім беретін 32 және тағы 7 қосымша білім беретін мекемелерде ұйымдастырылмақ. Ал Қостанай қаласында жаз айларында 159 сауықтыру алаңы жұмыс істейтін болады. Қазіргі таңда осы мақсатта дайындық жұмыстары жүргізілуде.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 16 маусым 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ

БАС МҮФТИДІҢ ҮНДЕУІНЕ ҚОЛДАУ

Жұмыла көтерген жүк жеңіл Ержан қажы Малғажыұлы Мүфти хазреттің биылғы Мұсылман қауымына арнаған үндеуіне Қазақстанның бір зиялы азаматы ретінде үн қосуды өзіме парыз деп санаймын. Себебі, бүкіл мұсылман жұртының асыға күткен Рамазан айы рахым айы. Сондықтан бұл ай, адамдардың өзара қайыр ихсан жасауда жарысатын ай. Қазақта «Жұмыла көтерген жүк жеңіл» деген қанатты сөз бар. Ойлы адам үшін бұл сөздің астарында үлкен мағына бар. Ислам дініміз өркендеп, мешіттеріміздің жұмысы жанданып, ұл мен қыздарымыз заман талабына сай иманды да ибалы болып өссін десек, сіздердің де тараптарыңыздан осы үндеуді демеулеріңіз аса қажет деп есептеймін. Алла-Тағала елімізідің тәуелсіздігін баянды етіп өркениетті, айбынды, дамыған мемлекеттердің қатарында бой түзеттіріп, Ислам дініне күш-қуат беріп, осынау үндеуге ат салысқан әр отбасына әмәнда берекет, бірлік, бақытты ғұмыр кешуді Алла-Тағала нәсіп етсін! Сондай-ақ, осы үндеуді жамағатқа жеткізуге іждаһат қылып жүрген Қостанай қалалық мешітінің имамы Шоқан қажы Ғазизұлының да еңбегі ерекше. Қостанай қалалық мешіті ашылғаннан бері Рамазан айында отыз күн ауыз ашар беріп, мұсылманның басын қосып, көптеген игі істерге себеп болып келеді. Үндеу мазмұнының рухани тіршілігімізде кәдеге жарауына тек имамдар ғана емес,бүкіл мұсылмандар болып атсалысайық! Нағашыбай Мұқатов, Жазушылар одағының мүшесі, ақын, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, филология ғылымдарының кандидаты.

Толығымен қолдаймын ҚМДБ-ның төрағасы, Бас Мүфти Ержан қажы Малғажыұлы хазреттің биылғы Рамазан айы қарсаңында мұсылман халқына жолдаған үндеуі әрине ел құптарлық үлкен бастама. Еліміздің Дін басшысы ретінде, Бас Мүфтиіміздің осы аз уақыттың ішінде жасаған еңбегі елдің назарында. Сондықтан мұсылман қауымының ежелден аса құрметпен қарайтын Рамазан айында да осындай ізгі мақсаттағы үндеуі өте құптарлық деп есептеймін. Оның барлық айтқан пікірлерімен толық келісемін. Осынау Ораза кезінде қайырымдылық жасап, қолдан келгенше өзгелерге қамқорлық көрсеткенге не жетсін. Біздің облыс орталығындағы Шоқан қажы Әмірханов басқаратын мешіт нағыз имандылық ордасына айналды. Өткен жылғы Рамазан айында бұл мешіттің қызметкерлері талай игілікті істерді атқарып, көптің алғысына бөленді. Өз басым Бас мүфтидің биылғы үндеуі де еліміздегі барша жүрегінде иманы бар жұртшылықтың тарапынан қолдау табатындығына нық сенімдімін. Кәмшат қажы Дөненбаева, Социалистік Еңбек Ері.

Облыста екінші орында Елімізде Бірыңғай ұлттық тестілеу сынағы биыл да өз мәресіне жетті. Онда республика бойынша 5 түлек ең жоғары 125 баллды жинады. Қостанай өңірінде облыстық Ыбырай Алтынсарин атындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатта аталған сынақ бойынша орташа көрсеткіш 104 баллды құрады. Ал облыс орталығындағы Сырбай Мәуленов атындағы гимназияның биылғы бітірушілері де жақсы көрсеткіштерге қол жеткізді. Мұнда 19 Гүлшайым Әділбекова түлек үлкен сынақтан сүрінбей өтті. Орташа балл білім ордасында 103,7 пайызды құрады. Міне, осылайша гимназия қалада бірінші орынға шықты. Түлектердің арасында қос қазақ қызы «Алтын белгіні» дәлелдеп, ұстаздары мен ата-анасының сенімін ақтады. Мәселен Әйгерім Есжанова 119, ал Гүлшайым Әділбекова 109 балл жинады. Қала оқу орындары арасында бұдан кейінгі екінші және үшінші орындарды М. Горький атындағы гимназия мен № 1 мектеп-лицейі Әйгерім Есжанова иеленді.

ҰСТАЗДЫҚ ЕТКЕН ЖАЛЫҚПАС

Қалдырған ізі мәңгілік Ұлағатты ұстаз Бақтыгүл Мәулетова жөнінде «Жас бала – жас шыбық, қалай өсірсең, солай бой түзейді» деседі. Өйткені, жас шыбықты дұрыс өсіру үшін оны дұрыс баптап, аялап күте білу керек. Ал әрбір үйдің еркесі болып табылатын балдырғанды қалыптастыру үшінде ұлағатты ұстаздың бойынан қаншама қасиеттер табылу қажеттігі даусыз. Ө ң і р і м і з д е г і а рд а ге р ұстаздардың қатарында бүгінгі кейіпкеріміз де бар. Себебі ол өмірінің ұзақ жылдарын балаларды оқытуға арнады. Қазақстан Республикасының білім беру ісінің үздігі, «Еңбек ардагері» медалінің иегері Бақтыгүл Жақсылыққызы Мәулетова жайлы тіпті кітап жазуға да болады. Бақтыгүл апа 1945 жылдың 1 қыркүйегінде Жангелдин ауданы Сужарған елді мекенінде дүниеге келді. Әкесі Жақсылық Башухин мамандығы бойынша есепші. Ол кісінің зираты қазір сол жерде. Анасы Тұрғанша үй шаруашылығымен айналысты. Осынау аяулы жанның дүниеден өткеніне де біраз жылдардың жүзі болды. Кейіпкерім бала шағында Семиозер поселкесіндегі орыс мектебінде оқыды. Мектепті бітірісімен Қостанай кооперативтік техникумына оқуға түседі. Білімін одан әрі жалғастырып, шыңдау мақсатында Қостанай педагогикалық институтының ағылшын тілі факультетіне құжатын тапсырып студент атанды. Оны ойдағыдай тәмәмдады. Қыз бала үшін дер кезінде тұрмысқа шығу да өмірдің заңдылығы екені белгілі. Уақыт өте Алматыда заңгерлік жоғары білім алған, жігерлі жас жігіт Ғалихан Мәулетовпен көңілдері жарасып, өз алдарына шаңырақ көтерді.

Жас маман 1965 жылы қаладағы № 11 орыс мектебіне ағылшын тілі пәнінің мұғалімі болып жұмысқа орналасты. Содан кейін белгілі жағдайларға байланысты № 2 орыс мектебіне қызметке ауысады. Ұстаздықты – өмірлік серігі еткен Бақтыгүл апа балаларға қазақ, ағылшын тілдерінен сабақ берді. Ия, өтіп жатқан өмірай десеңізші. Бақтыгүл Жақсылыққызының ұстаз болғанына да жарты ғасыр болып қалыпты. Құдайға шүкір, абыройсыз болған жоқ. Сіңірген еңбегіне орай лайықты марапаттарға ие болды. Мәселен, Қостанай облыстық мұғалімдердің білімін жетілдіру институты апамыздың озат тәжірибесін тарату мақсатында өңірдегі күллі мұғалімдерге ұсынды. Білікті ұстаз осы кезден бастап облыстық курстарда көптеген лекциялар өткізді, ашық сабақтар жүргізді. Жоғары санаттағы мұғалім атанды. Сонымен қатар, республикалық, облыстық, қалалық газеттерде әдістемелік тақырыптарға мақалалары жарияланып тұрды. Облысымыздың жоғары орыс тілді мемлекеттік қызметкерлеріне қазақ тілінен дәріс берді. Сонау бір жылдары полиция саласында, жасы кәмелетке толмағандармен жұмыс істеп, оларды тәрбиелеуге көп үлес қосты. Бақтыгүл апаны өмір еркелете қойған жоқ. Бұл туралы өзі де кездесе қалсаңыз жалықпай сыр шертеді. Бір әулеттің ұйытқысы. Үш ұл мен бір қыздың анасы. Қазіргі таңда алты немере, үш жиендері өсіп келеді. Балаларының бәрі де жоғары

білімді мамандар. Бір өкініштісі, ерлі зайыптылар кенеттен үш ұлынан айырылып, қайғы жұтты. Алайда тағдырдың жазуына не істерсің. Басқа салған сон бәріне де көнді. Бақтыгүл апа тіршілікте үлкенді сыйлайтын қазақтың шын мәнінде аяулы қыз екенін көрсетті. Енесінің шешесі 96 жасқа келгенше өз қолдарында болды. Оны арулап соңғы сапарға шығарып салды. Бұл кісінің баласы сонау әйгілі Сталинград шайқасында қайтыс болып, сол жерде жерленген екен. Көп іздестіргеннен кейін оның бейіті де табылды. Енді осы жазда отбасымен сол кісінің қабіріне топырақ салуды жоспарлап отыр. Жалпы Мәулетовтер әулетінде 33 жыл келін болды. Туған енесі Қалампыр әжеміз тыл ардагері еді, жүрегі мейірімділікке толы ол 82 жасында қайтыс болды. Ардақты ұстаз Бақтыгүлдің гүлдей аялап өсірген қызы бұл күндері облыстық прокуратурада қызмет атқарады. Ал аяулы жары Ғалихан Мәулетов ұзақ жылдар Ұлттық Қауіпсіздік Комитеті Қостанай облысы бой-

ынша басқармасында жауапты қызмет атқарды. Содан кейін Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің заң факультетінде студенттерге дәріс берді. Осы уақытқа дейін 7 кітап жазды. «Криминалистика» оқулық құралының авторы. Көптеген ғылыми және публицистикалық мақалалары жарық көрді. Қаншама жыл ұстаздық еткен, өмірдің қуанышы мен қиындығын бастан кешкен кейіпкеріміздің қазіргі ғұмырына да қызыға қараушылар аз емес. Өйткені ол қандай құрметке де әбден лайықты. Ұстаздың еңбегі шәкірттеріне берілген білімімен өлшенеді. Тәлімі мол тәлімгер ұстаз Бақтыгүл Жақсылыққызы ата-аналар мен өзінің сабақ берген шәкірттерінің алғыстарына бөленіп, олардың тарапынан тек жылы лебіздер естіп келеді. Түлектері ешқашан ұмытқан емес. Мереке күндері құттықтап жатады. Шәкірттері бұл күндері Мәскеу, Челябі, тіпті сонау Израильде ғұмыр кешіп жатыр. Айтолқын Қапан.

ЗАҢ ЖӘНЕ ЗАМАН

Жеңілдетілген тәртіппен іс қарау жайы Қазақстанның сот ісін қарау заңнамалары уақыт талбына сәйкестендіру мақсатында көптеген өгерістер енгізілуде. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев былтырғы өткен Республика судьяларының алтыншы сьезінде сот жүйесінің алдына бірнеше міндеттер қойған болатын. Бүгінгі күні жүзеге асып жатқан сол міндеттердің бірі – соттарда істерді қарау тәртібін жеңілдету. Сол мақсатта, 2014 жылы 17 қарашада Қазақтан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексіне «Істерді жеңілдетілген іс жүргізу тәртібімен қарау» деп аталатын 13-1 тарау енгізілді. Аталған тарау талаптарына сәйкес, талап қоюдың бағасы заңды тұлғалар үшін 500 айлық есептік көрсеткіштен, ал кәсіпкерлік мен жеке тұлғалар үшін 100 айлық есептік көрсет-

кіштен аспайтын ақша өндіруге қатысты істер, сондай-ақ талап қою бағасына қарамастан талапкер ұсынған, жауапкердің ақшалай міндет темелерін белгілейтін құжаттарға немесе шарт бойынша берешекті растайтын құжаттарға негізделген істер де жеңілдетілген тәртіппен қаралуға жатады. Бұл санатта қаралатын істердің азаматтық істер қараудың қалыпты тәртібінен өзге бірнеше ерекшеліктері бар. Біріншіден, жеңілдетілген іс жүргізу тәртібімен қаралатын істердің қаралу мерзімі бір ай және істі қарау мерзімі ұзартылуға жатпайды. Сот талап арызды, іс жүргізуге қабылдау туралы ұйғарым шығарып, онда істің жеңілдетілген іс жүргізу тәртібімен қаралатынын көрсетеді. Екіншіден, жеңілдетілген іс жүргізу тәртібімен қара-

латын істер бойынша алдын ала сот отырысы өткізілмейді, яғни іс жақтардың қатысуынсыз қаралады. Сондықтан бұл істер бойынша хаттама жүргізілмейді. Үшіншіден, бұл істерді судья жақтармен тапсырылған құжаттар, дәлелдемелер негізінде қарап шешім шығарады. Жеңілдетілген тәртіппен қаралған азаматтық істерге апелляциялық, кассациялық тәртіппен наразылық немесе шағым келтірілуі мүмкін. Алайда шағымды іс бойынша шешім қабылданған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде бере алады. Мұндай істер осы тәртіппен облыстық соттарда қаралғанымен, одан әрі Жоғарғы Сотта сот қадағалау тәртібімен қайта қарауға жатпайды. Заңнамаға енгізілген бұл жаңа бағыт, яғни істі жеңіл-

детілген тәртіппен қараудың бірнеше тиімді тұстары бар. Алғашқысы, сот тараптарды сотқа шақырып, сот отырысын тағайындап, созбай тараптар арасында туындаған дауды қысқа мерзімде шешеді. Бір жағынан жаңадан енгізілген іс қарау тәртібі тараптардың жауапкершілігін де күшейтіп отыр, яғни талапкерді қойған талабын қуаттауға және жауапкерді талапқа қарсы дәлелдемелері мен құжаттарын толықтай сотқа дер кезінде яғни сот ұйғарымын алған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде ұсынуға міндеттейді. Егер құжаттар дәлелсіз себеппен ұсынылмаған жағдайда тараптар оларды екінші сатыдағы сотқа ұсыну мүмкіндігінен айырылады. Гүлзада Рашкалиева, Қостанай қалалық сотының судьясы


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 16 маусым 2015 ж.

ҒИБРАТТЫ ҒҰМЫР

7

Өмірі көпке өнеге немесе бүкіл ғұмырын халқына адал еңбек етуге арнаған Жауғашты Жүсіпбекұлы хақында Ұялысайдың төл перзенті Біз бақытты ұрпақпыз. Өйткені, алдымызда ғұмырларынан өнеге алар ардақты ағаларымыз бар. Сондай сөзі мен ісі әрқашан да бір жерден шығатын, парасатты да байсалды тұлғалардың бірі - бүгін әңгіме арқауына айналып отырған Жауғашты Қалиев. Бұл кісіне өзім біраз уақыттан бері білемін. Мінезі өте орнықты, артық сөзді, жағымсыз қылықты мүлдем ұнатпайды. Жан-жағындағыларға қашан да жүрек жылуын төгіп, шапағатын тигізіп жүреді. Сондықтан да болса керек, оны үлкен де кіші де «Біздің Жәкең» деп орынды құрмет тұтады. Әркімге туған жері жер жәннаты. Жауғашты аға осыдан 70 жыл бұрын қазіргі Меңдіқара ауданы Қаратал кеңшарына қарасты Ұялысай деп аталатын елді-мекенде дүниеге келді. Қайда жүрсе де кіндік қаны тамған киелі жерді аузынан бір сәт тастаған емес. Өйткені, ол қасиетті қоныстың өзіндік кісіні тартып тұратын құдіреті бар. Бұл ең алдымен жергілікті халықтың ауызбірлігі, сонан соң бәрінің өңірге деген ерекше құрметі. Адамдары да кең даламыздай дархан да жомарт жүректі. Ол осындағы сегіз жылдық мектепті ойдағыдай аяқтаған соң үйдің үлкен перзенті болғандықтан ата-анасына қол ұшын беріп, оларға қамқорлық жасауды өзінің парызы деп есептеді. Сондықтан әкесінің орнына тұрғындардың жеке малдарын бағуға көмектесті. Ауылдық жердегі балалар әдетте кәсіп іздеп алысқа шапқылай бермейді. Сол себептен ол да өзге замандастары секілді Қаратал кеңшарындағы қысқа мерзімде механизаторлық курста оқып, техника тілін меңгеруді жөн көрді. Содан осында жазылып, үш ай оқыды. Бұларға Сәбит Құсаев деген кісі техника жайын үйретті. Бір ғажабы, сол кездегі өзімен бірге тәлім алған азаматтардың көбісі жылдар өте лауазымды қызметтер атқарып, елі мен халқының ардақтысы атанды. Бұл күндері заманға сай егін өсірумен айналысатын кәсіпкер Орал Таңжарықов та кезінде Жәкеңмен бірге механизаторлық мамандықты игерген еді. Содан кейін Орекең жастайынан ұлтжанды, білімді азамат болып өскендігін өткен кезеңдерде әбден дәлелдеді. Көптеген шаруашылықтарды басқарды. Меңдіқара ауданының әкімі болып тұрған кезінде ана тілімізді көтеруге, қазақ мектептерін ашуға өзінің септігін тигізді. Жауғашты Жүсіпбекұлы шын мәнінде елі үшін адал қызмет еткен жан. Сол өткен жылдар барысында қаншама кейінгілер айтып жүретіндей жарқын із қалдырды. Оған осы

дүниені жазу барысында тағы да тоқталатын боламыз. Әрбір перзенттің өмірінде оның ата-анасының алатын орны ерекше. Себебі, олар ұл мен қыздары үшін қажет болса отқа да, суға да түседі. Кейіпкерімнің әкесі Жүсіпбек Қалиұлы ел арасында айрықша беделді, сөзі өтімді, ардақты кісілердің бірі болды.

Ата-ана тағылымы Бәлкім, Жауғашты ағаның бойындағы кез-келген адамға жақсы әсер қалдыратын көркем мінез, тағылымды сөз сол кісілерден жұғысты болған шығар-ау. Сонымен қатар өзі де қолы ашық азамат екен. Жүсекең тек өзін ғана ойламай, өзге де демеуге мұқтаж жетім-жесір, кедей-кепшіктерге көмек беріп, қамқорлыққа алып отырған. Алайда, осы кісі жастайынан тағдыр тауқыметіне ұшырап, он жасында ойнап жүрген бала кезінде арбаның астында қалыпты. Содан бір аяқ, бір қолынан амалсыз мүгедек болды. Жүргенде оң аяғын сылтып басса да, ғұмыр бойы өз қатарынан қалмауға тырысты. Ол «Тағдыр басқа салды, біз көндік» деп қарап отырмай, өзінің еті тірілігінің арқасында тіршілікте өз дегеніне жетті. Жеті сыныптық білім алды. Кезінде бұл мұндай білімі барлар саусақпен санарлықтай ғана еді. Сонау бір жылдары осындай сауатпен де қаншама кісілер үлкен шаруашылықтарды басқарғандығын да жақсы білеміз. Жүсіпбек ақсақал өзінің мүгедек екендігін білдірмейтін. Сондықтан алдымен есепшілік курсты тәмамдады. Кейін Ұялысай бөлімшесінде егістік бригадасының бригадирі болды. Бертін дайындаушы болып, содан зейнеткерлікке шықты. Жәкеңнің анасы Бәтима Салымбайқызы да халық арасында үлкен сый-құрметке бөленген ғазиз жан-ды. Осынау аяулы апамыз 1924 жылы Меңдіқара ауданы Сабындыкөл қонысында дүниеге келіпті. Жетімдіктің зардабын бір кісідей бастан кешуіне тура келді. Анасы ерте қайтыс болған соң үйдегі барлық шаруашылық 16 жасар қыз баланың мойнына түсті. Соңынан ерген жалғыз бауыры Хамзаны өзіне тірек етті. Өгей шешесі де балаларға өз анасындай қайдан қарасын. Сондықтан мұның жастық шағы бұл ойлағандай болды деп айта алмаймыз. Осылай тіршіліктің қамымен жүргенде өзінің болашақ жары Жүсіпбек ағаны кездестіреді. Содан бірін бірі ұнатқан жастар өз алдарына шаңырақ көтеріп, өмірлері нұрланып сала берді. Қазақ қызы ата-енесінің нағыз сүйікті келіні атанды. Үйдегі барлық бала тәрбиесімен

оның өзі айналысты. Мейірімді ана перзенттеріне қолынан келгенше білгенін үйретіп, жеті баланы өз қатарынан қалдырмай өсірді. Содан осы перзенттерінің қызығын көріп, 73 жасында дүниеден озды. Біздің ұлтымызда ата-анадан кейінгі орынды тұңғыш перзенті алады. Себебі, ол өзінен кейінгі бауырларына қамқорлық танытып, олар азамат болып қалыптасқанша шапағатын тигізіп, қолтықтарынан демеп отырады. Міне, осы үйдің үлкен ұлы Жауғашты аға әлі күнге дейін өзінің ағалық міндетін ойдағыдай атқарып келеді. Соғыс жылы туылған бұның қатарларының бәрі бірдей бақытты әрі алаңсыз балалықты бастан өткізді деп айту да қиын. Себебі, елдегі іске жарамды азаматтардың бәрі де майданға аттанды. Тылда тек қана кемпір-кепшік, қатын-қалаш, қыз-қырқын, әлі бұғанасы беки қоймаған қара сирақ балалар ғана қалды емес пе. Майданнан кейін де қаншама ер кіндіктілер соғыстан оралмады. Шаруашылықты өркендету әрі баяғы қалпына келтіру үшін де біраз уақыт керек болғаны айтпаса да түсінікті. Жауғашты аға да жоғарыда баяндап өткеніміздей, механизаторлық курсты бітірген соң Қаратал кеңшарының Жарқайың деп аталатын бөлімшесінде қатардағы тіркемеші болып жұмыс істеді. Қамыстыкөл ауылында механизатор болған жылдардың да бұның өмірінде алар орны ерекше. Өйткені, темір тұлпарды тізгіндей отырып, елді-мекендегі барлық науқанды жұмыстардың бел ортасында жүрді. Көктемгі-күзгі нөсерлі жаңбырларда, қыстың қызыл шұнақ аяздарында уақытпен санаспай еңбек етті. Алайда, жігерлі жігіт заманға сай қосымша тағы бір мамандықты игермесе болмайтындығын түсінді. Сондықтан 1962 жылы Қостанай облысының Ресеймен шектесіп жатқан Қарабалық кентіндегі Қазақстан атындағы ауыл шаруашылығы механикаландыру және электрлендіру техникумына түсті. Осыған дейін техниканың қыры мен сырын бір кісідей меңгеріп қалған бозбалаға мұнда оқу қиынға соға қойған жоқ. Өз қатарының алды болып, орта арнаулы оқу орнынан техник-механик мамандығын алып шықты. Сол аралықта әскери міндетін де атқарды. Ол кезде жігіттер әскерде 3 жыл қызмет ететін. Түрікменияның астанасы Ашхабадта болып, нағыз жігітке қажетті шыңдалу мектебінен өтті. Осында жүріп, өз бетінше өмір сүруге дағдыланды. Аталған өңірде күн өте ыстық болады. Солтүстікте туыпөскен қайсар азамат сол қиындықтардың бәріне шыдады. Туған жерге оралған соң сол өзі туып-өскен Меңдіқара ауда-

нының Ломоносов кеңшарында техникалық қауіпсіздікті сақтау және қадағалау жөніндегі инженері сынды қызметтерді аса бір жауапкершілікпен атқарды. Тіпті осында машинатану пәнінен дәріс беріп, техникаға бейімі бар жастардың өздері қалаған мамандықтарын терең меңгеруге тәлімгерлік етті. Сол кездері алдынан өткен жастар кейде өзін көре қалса, сонадайдан жүгіріп келіп сәлемдесіп жатады. Жоғары білім қажет екендігін терең түсінген Жауғашты Жүсіпбекұлы негізгі қызметінен қол үзбей жүріп, көршілес Ресейдің Челябі қаласындағы ауылшаруашылығын механикаландыру және электрлендіру институтын сырттай оқып бітірді. Сөйтіп, облыстағы білікті де білімді инженер-механиктердің қатарына қосылды. Бұл диплом оның өмірінде өзінің жарқын ізін қалдырды. Өйткені, сол 1982 жылдан бастап өзіне лауазымды қызметтер сеніп тапсырылып, жауапкершілік жүгі бұрынғыдан да арта түсті. Сол жылы Әулиекөл ауданының Шөптікөл кеңшарына бас инженер болып тағайындалды. Ол жаңа ортада да өзінің жан-жақтылығымен жергілікті халықтың ең сүйікті адамына айналды. Істі білетін азамат қайда да қадірлі, сыйлы болатындығын көрсетті. Бас инженерлік қызметте есімі өңірге танылған ағамыз көп өтпей аталмыш аудандағы облыс орталығына жақын орналасқан Новонежин кеңшарына партия комитетінің хатшысы болып сайланды. Соңына бұқараны ерте білген, ұйымдастырушылық қабілеті мол қажырлы жан мұнда да баршаның ілтипатына бөленді. Аудандық партия комитетінің бюро мүшесі болды. Бұл кез-келген кісіге көрсетіле бермейтін үлкен сенім-ді. Ауылдық кеңестің депутаты ретінде де жұртшылықтың мұңын мұңдап, жоғын жоқтады. Осындай іскер басшыны жергілікті халық қанша қимаса да жағарыдағылар оны 1992 жылы Жаңа Наурызым кеңшарына директор етіп тағайындады. Осыған дейін қаншама ұжымдарда абыроймен қызмет атқарып, баршаның тілін тауып, өзін жақсы жақтарымен көрсеткен Жауғашты мұнда да өзінің экономика мен ауылшауашылығын жақсы білетіндігін айқын дәлелдеді. Сол бір қиын кезеңдерде өзіне сеніп тапсырылған шаруашылық пен ел тұрғындарын ортақ іске шебер жұмылдыра білді. Үлкендердің ақ батасын алды. Содан ол 2000 жылы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты «Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Қостанай облыстық аумақтық инспекциясы» мемлекеттік мекемесінде техникалық

инспекция бөлімін басқарып, осы жерден құрметті демалысқа шыққанын барша қауым жақсы біледі деген ойламын.

Ардақты жар, қымбатты ата Ел ардақтысы Жауғашты Қалиевтің өмірін оның тамырын тереңге жайған ұрпақтарынсыз, өскен ортасынсыз көзге елестету мүмкін емес. Өйткені, оның азаматтық биік тұлғасы, ғибратты ғұмыры солардың осы уақытқа дейін жеткен биіктерінен де айқын көрінеді емес пе? Осы ел құрметіне бөленген көрнекті тұлға жайлы әңгіме барысында байқаған да боларсыздар, ол Қарабалықтағы Қазақстан ауыл шаруашылығы техникумында білім алды. Өзінің сүйікті жары, балаларының анасы, аяулы Жаңыл апамызды осы аталған оқу орнының қабырғасында жүргенде жолықтырды. Көрікті де инабатты бойжеткен мұны бірден өзіне іңкәр етті. Сол уақытта жеңгеміз агрохимия факультетінің 3-курс студенті болатын. 23 жастағы тепсе темір үзетін жігіт өзінің болашақ жарымен танысып, әбден біліскен соң, Денисов ауданындағы Покров мал шаруашылығындағы Досовка ауылында тұратын қайын атасының рұқсатын алу үшін, олардың алдынан өткені де әлі күнге дейін есінде. Қайын жұрты да сұңғақ бойлы, нағыз мынау қазақ жігіті дейтіндей сымбатты да қарулы жігітті бірден өздерінің балаларындай көріп кетті. Қызы ұнатып тұрған соң олар ешқандай қарсылық танытпай, келісімдерін берді. Содан кейін 1970 жылы бұлар Меңдіқара ауданындағы Қасқат деп аталатын елді-мекенде өздерінің үйлену тойларын өткізді. Қазақ тойшыл халық қой. Жүсіпбек пен Бәтиманың ұлы Жауғашты үйленеді дегенді естіген қауым бұлардың әулетіне құтты болсын айтып, қуаныштарына ортақтасты. Сол уақыттың деңгейіне сай жас жұбайлар жарасымды ғұмыр кешіп жатты. Жаңыл жеңгеміз тек қана

жақсы келін ғана болған жоқ. Шаңырақтың тұңғышы, отағасының жары ретінде де өзінен кейінгі қайын сіңлілері Сәуле, Сәулеман, Тойжан және қайнылары Қуанышбай, Берік, Серіктердің шаңырақ көтеру тойларын өткізуге ұйытқы болып, қамқоршысы атанды. Қазір осы әулеттің ырысберекесі әрі ақылшысы да осы ардақты кісілер. Бұларсыз бірде-бір басқосу мен салтанат өтпейді. Төрдегі орын, алғашқы сөз де әрдайым осылардікі. Жауғашты аға мен Жаңыл жеңгеміздің бір шаңырақтың астында ғұмыр кешіп келе жатқандарына 45 жыл болып қалыпты. Осы кезең ішінде бір ұл, екі қыздарына тағылымды тәрбие берді. Олардың бәрі де өмірден өз орындарын тауып, қазақ елінің өркендеп, гүлдене түсуіне аянбай еңбек етіп жатқандықтарын ата-анасы мақтан тұтады. Жәкеңнің тұңғыш перзенті Мақсұт кішкентайынан еңбекқор, әке-шешесіне қамқор болып өсті. Қостанайдағы ауыл шаруашылық институтын бітірді. Көптеген жауапты қызметтер атқарды. Қазір Қостанай қаласы әкімінің орынбасары. Келіні Ләйлә да жоғары білімді, ұлтымыздың жақсы тәрбие алған қыздарының бірі. Олардың Темірлан, Аружан, Арлан есімді алтын асықтай балалары өсіп келеді. Бұдан кейінгі Жәкең мен Жаңыл апамыздың сүйікті қыздары Майсара мен Жансара да заман талабына сай жоғары білім алған аяулы қарындастарымыз. Олардың сүйіп қосылған азаматтары Руслан мен Бекмұрат та өз Отандарына адал қызмет етіп жатқан парасатты жандар. Олардан тараған Әлішер, Арсен, Жанерке, Дария есімді балапандары да ата-әжесінің көз қуаныштары. Міне, осылайша өңіріміздің абыз ақсақалына айналған Жауғашты ағамыздың күнделікті тіршілігі ұрпағының арқасында барынша ерекше мәнге ие болып жатқандығы біз үшін де қуанышты.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 16 маусым 2015 ж.

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ - МЕНІҢ ТІЛІМ

Ана тілінің нағыз жанашыры Қостанай облыстық тілдерді дамыту басқармасы басшысының орынбасары, ұлтжанды азамат Қазымбек Ахметов жөнінде

Алпыс тал түс Бәріміз де өз еліміздің патриотымыз. Меніңше, әрбір мемлекетіміздің азаматы осындай болуға тиіс. Ал, ана тіліміз күллі қазақтың мақтанышы. Қостанай өңірінде осы тілді өркендетуге барын да, жанын да салып жүрген намысты тұлғалардың бірегейі Қазымбек Жармағанбетұлы Ахметов екендігі жұртқа белгілі. Баршамыздың илегеніміз бір терінің пұшпағы болған соң қызмет бабымен де жиі кездесеміз. Сондай кездері осынау қараторы да парасатты азамат өзінің пайымдауымен, ой-өрісінің кеңдігімен, жан-жақтылығымен дараланып жатады. Осы жуырда ғана өзімен жолығып, өңірде тілге байланысты атқарылып жатқан игі істермен таныстым. Жүзеге асырылып жатқан жұмыстар аз емес. Аталмыш басқарма қызметкерлері облысты айтпағанның өзінде, көршілес жатқан Ресейдің Челябі облысындағы қандастарымызбен де тығыз байланыс жасап, олардың ана тілін ұмытпай, салт-дәстүрімізді өркендетуге байланысты тындырып жатқан жайларды да біліп, жанымыз марқайып қалды. Қазақта «Аз сөйлеп, көп іс тындырады» деген жақсы қағида бар. Біздің замандасымыз, яғни үстіміздегі жылы 60 жасқа толған Қазымбек Жармағанбетұлы дәл осындай жан. Оны қанша жылдан білсем де өзі туралы бір асыра сөйлегенін, орынсыз мақтанғанын көрмеппін. Осы мерейтойы өткен жылда көп уақыттан бері мемлекеттік тіліміздің аясын кеңейту, оның мәртебесін асқақтату жолында аянбай жүрген бауырымыз жөнінде жазғанды жөн көрдім. Онда да болса кішіпейілдік пен сыпайылылық сақтап, біраз уақытқа дейін сұхбат беруге көнбей келді.

Міне, енді оның балалық балғын шағы, қызметтегі өсу баспалдақтары, өнегелі отбасы хақында аз-кем тоқталудың сәті келді. Қазекең, өзіміз жиі ауызға алатын Қостанай облысына қарасты Жангелдин ауданының Торғай селосында Жармағанбет ақсақалдың киелі шаңырағында дүниеге келіп, отбасын қаншама қуанышқа кенелтті десеңізші. Кейіпкерімнің өзі ардақ тұтатын, әрі жылда туған жеріне ат басын тіреген кезінде аруағына құран бағыштап, перзенттік парызын өтейтін әкесі Жармағанбет ақсақал өз аймағына қадірлі, сөзі мен ісі әрқашан да бір жерден шығатын, ешкімді тұрмысы мен қызметіне қарап бөлмейтін, мейірімді де қайырымды азамат-ты. Ол кешегі толарсақтан саз кештірген Ұлы Отан соғысы жылдарында қанды майданда болып, өзінің қандай қайсар да батыл жан екендігін баршаның алдында дәлелдеген еді. Осынау аяулы кісі соғыстан оралған соң да аянбай еңбек етті. Қасиетті Торғайдың түлеуі мен өркендеуіне қомақты үлес қосқан бауырларымыздың бірі кім десе, Жармағанбет аға деп ауылдастарының бәрі де ерекше ықыласпен есімін ауызға алады. Әкенің орны кімге болсын айрықша. Ол кісі де төрт баласынан көп үміт күтті. Солардың арасында Қазымбегін ерекше жақсы көруші еді. Себебі, бұл кішкентайынан тілалғыш, көпшіл болды. Бойындағы ұйымдастырушылық, көшбасшылық қасиеті бала кезінен мен мұндалап тұратын. Асқар таудай әкесі 1991 жылы қайтыс болды. Анасы Кәмила апамыз да жаны ізгі, қонақжай, барын ағайын-туыстарымен бөлісетін, жомарт кісі. Осы ақ ниетінен де шығар, бұл күндері 90 жасқа толып отыр. Құдай берген немерелері мен шөберелерінің арасында ақ жаулықты әже атанып, солардың тілеуін тілеп отырған жайы бар.

Жас келсе-іске Сонау 1955 жылдың қаңтар айының басында туылып, бүкіл бақытты балғын шағы мазмұнды

өткен Қазымбектің мектеп бітірен шағы да келіп қалды. Содан кейін ол мектепте жақсы оқығандықтан өзінің таңдаған мамандығын игерді. Бұл күндері өзінің жоғары білім жөніндегі қос дипломы барын әңгіме барысында жасырмай айтып қалды. Әрбір қазақтың жігіті секілді оның үлкен өмірге қадам басқан, яғни еңбек жолын тұңғыш бастаған жері Арқалық шаһарындағы «Казграждансельпроект» жобалау институты еді. Бұл 1978 жыл болатын. Осы ұжымда дарынды инженер

Сол кезеңдері партия органдарында жұмыс істеу үшін жастар алдымен осындай комсомол жүйесінде қызмет атқаратын. Осынау өмір мектебінен Қазекең мүдірмей өтті. Содан кейін ол Арқалық қалалық партия комитетінде нұсқаушылыққа шақырылып, мұнда да біраз жылдар еңбек етті. Содан кейін «Торғайалюминстрой» секілді үлкен мекемеге партия ұйымының хатшысы болып сайланды. Мұнда да барша қызметкерлермен тіл табысып, өзінің адамгершілігі мол, кімді болсын сіңірген

өтініш-тілектерін жерде қалдырмай, шама-шарқынша толғандырған мәселелерін шешуге тырысатын. Әсіресе, қолдаушысы жоқ білімді де іскер жастарды қолтығынан демеді. Үлкенмен де, кішімен де сыйласты. Осындай жастай ата-анасынан дарыған ізгі қасиеттер оның азаматтық тұлғасын қалыптастырды. Жылдар өте ол Қостанай облыстық ақпарат және келісім басқармасының басшысы болып тағайындалуына байланысты облыс орталығына қоныс аударды. Мұнда

ретінде өзін көрсете білді. Алайда, халыққа жақын жүретін бозбаланы сол бұрыңғы Торғай облысының орталығы Арқалық шаһарындағы билік басындағы азаматтар дер кезінде көре білді. Сөйтіп, ол 1979-1983 жылдар аралығында нағыз жалындаған жасқа тән жігер мен іскерлік қабілеттерін барынша жарқыратып көрсетті. Аталған шаһардағы к омс омол к омитетінде бөлім меңгерушісінен қалалық комсомол комитетінің бірінші хатшысына дейін жоғарылатылды. Мұндай деңгейге жету де оңай емес-ті. Жастарды соңынан ерте білу, оларға сөзін өткізу, ортақ мүддеге жұмылдыру кімнен болсын жан-жақтылықты қажет етеді емес пе? Бұл да аянып қалмады. Сол еңбегіне орай 1983 жылы ВЛКСМ Орталық Комитетінің «Үздік белгісімен» марапатталды. Бұл қазақтың маңдай алды жігітіне көрсетілген үлкен құрмет болатын. Десе де Қазымбек оған асып, тасып кеткен жоқ. Қайта жауапкершілік жүгі барынша арта түскенін жан-жүрегімен сезінді.

еңбегі мен пайым-парасатына қарай бағалайтын іскер басшы, шебер ұйымдастырушы екендігін танытты. Уақыт өте Торғай облыстық партия комитетінің нұсқаушылығына жоғарылатылды. Осылайша ол өзі перзенті болып табылатын өңірдің республикамызға танылып, халқымыздың әл-ауқатын нығайтуға қайраткер тұлға ретінде айтарлықтай еңбек сіңірді. Ол үшін 1991-2001 жылдардың аралығы да қызмет жағынан өсу мен өрлеу, азаматтық тұлғасын шын мәнінде дәлелдеу кезеңдері болды десек те, артық айтқандық болмас. Себебі, Арқалық қалалық халық депутаттары кеңесі төрағасы, қала әкімінің орынбасары сияқты лауазымды қызметтерде де нағыз туған жерінің жанашыры екендігін барша жерлестеріне іс барысында әбден дәлелдеді. Өзі қарапайым отбасында өскендіктен бе, барша жұртшылыққа өзінің туған бауырларындай ілтипатпен қарады. Мұның кеңсесіне өтінішпен келген жұрт кезек күтіп қалмайтын. Бәрінің де соңғы үмітпен келген

жемісті қызмет атқарған ол 2005-2007 жылдары «Нұр Отан» партиясы облыстық филилалы төрағасының бірінші орынбасары болып бекітілді. К ез і н д е к о м с о м ол , партия саласында әбден шыңдалып, төселген Қазымбек Жармағанбетұлы бұл жұмыста да өзінің жауапкершілікті жоғары сезінетін, өз міндетіне аса сүйіспеншілікпен қарайтын саналы азамат екендігін көрсете білді. Жемісті жұмысы үшін Елбасының Алғыс хатымен марапатталды.

Өнегелі шаңырақ иесі Қазымбектің іскерлік, азаматтық, қайырымдылық секілді өнегелік қырларын қазіргі атқарып жатқан жұмысында да зиялы қауым көріп, кейінгі жастар тағылым алып келеді. Өзінің басқармадағы басшысы Жанболат Жұмабайұлы Үмбетовпен бірге өңірімізде мемлекеттік тілдің өрісінің кеңеюіне айтарлықтай үлестерін қосып жатқаны менің әріптестеріме де белгілі.

Өзі бізге тіс жарып айтпаса да қазіргі қызметінде де ол Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамотасымен, Тәуелсіздіктің 20 жылдығына арналған мерекелік медальмен және Мәдениет министрлігінің тарапынан да еңбегі лайықты аталып өткендігін білдік. Алайда, ол елі мен халқына адал қызмет етумен қатар отбасында әрдайым жоғары қоятын азамат екендігін де сөйлеген сөзінен, жарына деген құрметінен, балалары деген әкелік махаббатынан жақсы білеміз. Оның қазақтың аяулы қызы, замандасымыз Жанатпен бір шаңырақтың астында жарасымды ғұмыр кешіп келе жатқандықтарына да көптеген жылдардың жүзі болды. Жанат та өз ұлтының барлық салт-дәстүрін, атадан балаға мирас болып келе жатқан әдет-ғұрпын берік ұстанатын намысты да ұлтжанды бауырымыз. Егер отағасы Қазымбек осы уақытқа дейін қызметте, тіршілікте бірдеңеге қолы жеткен болса, онда мұның да қосқан үлесі айтарлықтай екендігі дау тудырмаса керек. Ол бұл күндері облыстағы іргелі оқу орындарының қатарындағы Қостанай қаласындағы экономикалық колледжде ұстаз. Өз кәсібін сүйетін және ұжымдағы әріптестері мен шәкірттерінің құрметіне бөленген ол Қазақстан Республикасы Білім саласына қосқан сүбелі үлесі үшін үздік мұғалім атанды. Қазымбек ағайынтуысқа да қамқор. Өзінің бір ата-анадан тараған бауырларына үлкен құрметпен қарайды. Үлкен ағасы Болат дәрігер. Қазіргі таңда облыстық ауруханада қызмет атқарады. Одан кейінгі қарындасы Күләй өнердің қара шаңырағы болып табылатын Ілияс Омаров атындағы қазақ драма театрының актрисасы, меценаттар клубы сыйлығының лауреаты. Інісі Қорғанбек экономист. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қостанай облысы бойынша қаржы бақылау инспекциясында жауапты қызметте. Ерлі-зайыпты Қазымбек пен Жанат қос перзенттеріне лайықты тәрбие берді. Оларда өмірден өз орындарын тауып, әке-шешесінің сенімін ақтап жатыр. Бұл біз үшін де және оларды сыйлап-құрметтейтін барша зиялы қауым үшін де үлкен мақтаныш.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 16 маусым 2015 ж.

ӨНЕРЛІ ШАҢЫРАҚ

9

Сахнадағы қос жұлдыз Ерлі-зайыпты Айбол және Ажар Шәкіржановтар – көрермендер мақтанышы ЖІГІТТІҢ СҰЛТАНЫ

Осы бір өнерде жүрген ерлі-зайыпты бауырларымыз өзімді көптен бері шығармашылық табыстарымен қуантып, көрермендердің үнемі көзайымына айналып келеді. Қанша уақыттан бері білсем де олармен бетбе-бет жүздесіп, сұхбат құрудың реті келе қоймаған еді. Өйткені, олар әрдайым театрда болып жататын репетициялардан және гастрольдерден қолы босамайды. Менің де газеттің қарбалас шаруаларынан уақытым бола бермейді. Осы көптен күткен жүздесудің орайы жуырда ғана келді. Онда да болса менің жолым болды. Үйлеріне телефон соққа кезімде оны отағасы Айболдың өзі алды. Сөйтсем, сол сәтте келіншегі Ажар екеуі де шаңырақтарында екен. Ерлі-зайыптыларды редакцияға шақырып, жұмыстың соңында асықпай сөйлестік. Сахнаға шыққан кезде жайнап шыға келетін Айбол інім күнделікті тіршілікте өте сабырлы да салмақты болып шықты. Сөзден сөз туып, өткен жылдарға саяхат жасадық. Ол қазағы қалың Амангелді ауданының Қарасу деп аталатын елді-мекенінде дүниеге келіпті. Мектепті 1991 жылы тай-құлындай тебісіп бірге өскен достарымен бірге аяқтайды. Содан үй ішін де ойлаған болуы керек, бірден алысқа оқуға кете алмады. Алдымен бұрынғы Торғай облысының орталығы болған Арқалық шаһарындағы мемлекеттік педагогикалық институтқа құжатын тапсырып, сондағы музыка факультетінде білім алып жатты. Алайда ол алдағы уақытта сонау Алматы шаһарындағы іргелі оқу орнында білімімді одан әрі жалғастырамын деп әсте ойламапты. Бірақ шындығында солай болды. Әрине, педагогикалық институтта алған тиянақты білім де мұнда зиянын тигізген жоқ. Шіркін, Алматыда оқу кез келген жастың арманы ғой. Айбол 1994 жылы осындағы Темірбек Жүргенов атындағы Ұлттық өнер академиясының табалдырығын аттады. Осында кино және театр актері мамандығын алды. Өзі аталмыш жоғары оқу орнының студенті болғанына шексіз қуанды. Сондықтан ондағы төрт жылды босқа жіберген жоқ. Қазақ сахна өнерінің жарық жұлдыздары Нұрқанат Жақыпбаев пен Ғазиза Әбдінәбиеваның сыныбында дәріс алды. Бұл қос майталманды өнер айдынында жүргендер жақсы біледі. Олар да сонау киелі Торғай өңірінен келген жас жігітті кәсіби мамандығына баулып, одан сахна шеберін дайындауға барын салды. Төрт жыл төрт күндей болмай өте шықты. Кешегі Арқалықтан келгендегі бозбала мұндағы ұстаздарының тағылымының арқасында көп жайды көңілге түйді. Сахнаның нағыз киелі екендігін сезінді. Олардың сенімін ақтауға тырысты. Содан өзі секілді жастардың бәрі баруға талпынып жүрген Елордамыз Астана қаласындағы Қалибек Қуанышбаев атындағы театрға актер болып қызметке кірісті. Бұл шығармашылық ортаның да оған бергені мол. Өйткені, кіл жастардан құралған театрда өзін жан-жақты көрсетуге де мүмкіндік мол еді. Оның үстіне нағыз тепсе темір үзетін кезі ғой. Қандай рөл сеніп тапсырылса да оны сахнада шынайы шығаруға ұмтылды.

ДАРЫНЫ ЖАРҚЫРАП КӨРІНДІ Содан арада үш жыл өткен соң облысымыздың орталығы Қостанай қаласындағы Ілияс Омаров атындағы қазақ драма театрында жұмысын одан әрі жалғастырды. Содан бері де қарап отырсақ, қаншама жылдар артта қалыпты. Актерлік қызметі жоғары баға-

ланып, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері атағын алды. Қазір кішкене өткен жылдарға көз жіберсе, алпысқа жуық образды сомдап, өзінің кәсіби шеберлігін шыңдап үлгеріпті. Өзі сомдаған рөлдердің бұл үшін барлығы да ыстық, дегенмен де өзінің бойындағы дарынын жарқырата көрсеткен белгілі жазушы-драматург Роза Мұқанованың «Қыз жылаған» деп аталатын пъесасы дер едік. Себебі, ол осында басты рөл Құмардың бейнесін шынайы шығарды. Актердің шеберлік қырлары жерлестеріміздің жадында. Өзі 1999 жылы Қарағандыда өткен республикалық театрлар фестивалінде Ғабит Мүсіреповтің «Ана жер-ана» спектаклінде қойшының образын өте сәтті сомдағаны үшін «Үздік эпизодтық рөл» номинациясына ие болды. Бұл шығармашылық табыс оны шабыттандырды. Тың ізденістерге жетелеп, өз кәсібіне деген іңкәрлігін бұрынғыдан да арттырды. Айбол одан кейін де талай өзіне сеніп тапсырылған кейіпкерлерді жоғары деңгейде ойнап, әріптестері арасында ізденімпаздығымен дараланды. Ол өзінің өмірі жайлы сөз болғанда осындай биікке көтерілуіне игі әсер еткен ата-анасына тоқталмай өте алмайды. Себебі, ол кісі де өз заманының алдыңғы қатарлы азаматтарының бірі болды. Негізгі мамандығы мал дәрігері болғанымен, өнер десе бәрін де ұмытатын. Өзі кезінде облыс орталығындағы Жамбыл қазақ орта мектебін бітіріпті. Содан кейін жоғары білім алды. Торғайдың халқы оны өнер үшін туылған деп босқа айтпайды. Әкесі Қуаныш та кәдімгі домбыраны қолға алып, жұртшылықтың алдына шыға келгенде оның талантына, асқақ даусына таңданбайтын жан болмайтын-ды.

Оның үстіне асабалығы да бар еді. Әкенің бойындағы осындай асыл қасиеттер өзінен тараған перзенттеріне де жұқты. Сол балалардың тұңғышы бүгінгі кейіпкеріміз Айбол болса, одан кейінгісі есімі зиялы қауымға жете таныс Ербол Ипбергенов. Бұл бауырымыз да көпшілікке әнші, домбырашы, тележурналист ретінде белгілі. Кезінде музыкалық

де жетік меңгерген. Шыны керек, осындай қарындастырымызды көрген кезімізде бойымызды қуаныш кернейтіндігі де рас. Ол 1979 жылы Арқалық шаһарында жарасымын тапқан отбасында дүниеге келді. Өзі сегіз жасқа толған кезінде ата-анасы қызмет бабына байланысты Меңдіқара ауданының Лесной деп аталатын ауылына қоныс

жоғары білім алған азаматты қандай өнер байқауына шығарсаң да топ жаратындығына нық сенімдіміз. Өйткені оны жастайынан мен бір кісідей білемін. Осындай қос ұл мен екі алтын асықтай қыз балаға тәрбие берген үйдің ырыс-берекесі, замандасымыз Райхан да өз ортасына сыйлы, инабатты да ибалы жан. Ол бұл күндері облыс орталығында тұрады. Кезінде оңтүстік өңірдегі Тараз қаласында білім алыпты. Әншілігімен студенттік жылдары айналасындағыларды тәнті етіп, талай байқауларда жүлдеге ие болған-ды. Қазір Райхан жоғарыда аталған төрт ұл мен қызынан тоғыз немере сүйіп отырған бақытты ана. Міне, осындай руханиятты жоғары қойған ата-анадан туған Айбол сонау Қарасу елді-мекеніндегі мектептің жоғары сыныптарында оқып жүрген кездерінде-ақ әжептәуір ән айтып, алғаш рет марқұм, Жезқазғандық Шынболат Ділдәбековтің шындық туралы термесін орындады. Осылайша ол өзінің өнерге деген жақындығы мен талпынысын айналасындағы ағайын-туыстарға, жерлестеріне көрсеткен еді. Сол кездері әкелерінің ұлы үшін қуанған сәттерін тілмен айтып жеткізе алмаспыз.

аударды. Аты көп жайдан хабар беріп тұрғандай, бұл елді-мекен шын мәнінде жан-жағы орманды-тоғайлы, ауасы кәусар, жер жәннаты болатын. Оның әңгімесіне қарағанда, өзі бес жасынан бастап өнерге бейімділік танытыпты. Музыка мектебіне барып, мың бұрала би билеп, қазақтың домбырасын тартуды үйренді. Тіпті фортепианоға, гитараға да қабілеті ерекше еді. Осы Меңдіқара өңірі ол үшін өте құтты болды. Алдымен сондағы музыка мектебін аяқтады. Содан кейін Боровской поселкесіндегі 1 май орта мектебін ойдағыдай бітірді. Сол кездің өзінде бойындағы талантын ұстаздары мен сыныптастарына дәлелдеп үлгерген-ді. Адамның таланты ертеңді-кеш көрінбей қоймайды. Әйтеуір сыртқа бір лықсып шығады. Сол мектеп қабырғасында жүрген кезінде домбырамен ән айтудан республикалық байқауда ерекше көзге түсіп, дарынды қазақ қызын ондағы білікті мамандар сол Алматыдағы Темірбек Жүргенов атындағы Ұлттық өнер академиясына оқуға шақырды. Ажар да отағасы Айбол секілді сондағы кино және театр актері мамандығы бойынша тиянақты білім алды. Сол 1995-1999 жылдар аралығында аралығында КСРО халық әртісі Фарида Шәріпова және өнер тарланы Асылбек Ықсановтардың сыныбында дәріс алып, олардан көп жайды үйренді. Бұл қарындасым да кәдімгі өнерлі шаңырақта тәрбиеленіпті. Әкесі Сәрсенбай мектепте мұғалім-ді, бос уақытының бәрін де руханиятқа, ұлттық қолданбалы өнерімізге арнапты. Өзі ұлтымыздың бекзат та, кескін-келбеті келіскен жігіттерінің бірі болыпты. Ол домбырамен әуелете ән салумен қатар кәдімгі ағаштан түйін түйген ұста да атанған. Кез келген

АЖАР ДА САХНА СӘНІ Ажар деген есімнің өзі актриса қарындасымыз Шәкіржанованың жан дүниесінің қаншалықты сұлу, кескін-келбетінің көркем екендігін айтып тұрғандай. Өмірде де дәл солай. Өз басым алғаш рет ол сахнаға шығып, мың бұрала билегенде әу баста өзбектің қызы шығар деп ойлап қалып едім. Уақыт өте оның сан қырлы қандастарымыздың бірі екеніне де көзім жетті. Жүргізушілік қабілеті де өте жақсы. Ана тілі мен қатар орыс тілін

үйге қажетті жиһаздарды кәнігі шеберлердей келістіре жасай береді екен. Оның суретшілік өнері де барды. Оны айтасыз, уақыт тауып өлең де жазыпты. Бірақ оны ешкімге көрсетіп, мақтанғанды жаны сүймейтін. Ажардай әсем бауырымызды кішкентайынан ибалыққа баулыған аяулы анасы Сабира жан дүниесі аса көркем жан-ды. Күйеуі секілді мұғалімдік қызмет атқарды. Ол да кейіпкерімнің әкесі секілді өте сұлу қазақ қыздарының бірі. Ерлі-зайыптылар әрқашан да отырыстың гүлі атанып, зиялылық қасиеттерімен басқаларға үлгі көрсетті. Сәбира жас кезінде қолына баян алып ән салған кезінде айналасындағылардың бәрі де оған тәнті болып, ризашылықтарын білдіріп жататын. Осындай шаңырақта ата-анасынан тәлім алған Ажар да кішкентайынан еңбекқор, бастаған ісін соңына дейін жеткізбей тынбайтын тындырымды жан болып қалыптасты. Бір шаңырақта үш қыз, бір ұл өсті. Ажар соның ең кенжесі болатын. Алайда ол ешқашанда еркелікке салынған жоқ. Ауылдық жерде тұрған соң, анасына қолқанат болып, сиыр да сауды. Бау-бақшаға да қарады. Осының бәрі де оның саналы бойжеткен болып өсуіне ықпалын тигізбей қойған жоқ. Белгілі актриса жоғарыда аталған академияны жұрт қатарлы бітіріп, қолына диплом алған соң, өзінің кіндік қаны тамған Арқалық қаласына оралды. Ол уақытта облыстық театр сонда орналасқан-ды. 2000 жылы Қостанайда қазақ театрын ашылған соң, олар облыс орталығына біржола қоныс аударды. Қарындасымыз сол күндерді үлкен сағынышпен еске алады. Себебі, өнер ұжымындағы бас режиссер Жамбылбек Есенбеков және актер Өзбек Мұқашевтардан кейінгі жастар көп тағылым алды. Содан бері де қаншама уақыт өтсе де олардың асыл бейнелері бұлардың жадында мәңгілік сақталып қалды. Ажар тек актер емес, дарынды әнші де. Жоғарыда айтқанымыздай, бишілік те өнері бар. Оның жан жақтылығы көптеген драмалық туындылардан да көрінеді. Өзіне жоғары талап қояды. Талғампаз. Өйткені, өзіне ұнамаған образ қалың жұртшылықтың да көңілінен шықпайтындығын жақсы біледі. Өткен жылдарда ол да қаншама спектакльдерде сәтті ойнады. Мәселен, өзіне ерекше әсер қалдырған туындылардың бірі-көрнекті ақын, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Иран-Ғайыптың «Шер-шемен» спектакліндегі Қос үрей бейнесі жұртшылықтың ыстық ықласына бөленді. Сонымен қатар оның тың ізденіс танытқан «Құдалар» комедиясы мен «Бір түп алма ағашы» спектакліндегі сомдаған образдары сәтті шыққан секілді. Өйткені, жерлестеріміз әлгі драмалық туындыларды жылы қабылдады. Актер үшін бұдан артық қуаныш пен мәртебе бола ма? Бұл күндері Айбол мен Ажардың қос перзенттері Асыл мен Санжар мектеп оқушылары. Екеуі де әке-шешелері секілді музыкаға жандары жақын, әнді де сүйіп тыңдайды. Мәселен, тұңғыштары Асыл қазірдің өзінде Ілияс Омаров атындағы қазақ драма театрының жас актрисасы.

О.ОТЫНБАЙҰЛЫ.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 16 маусым 2015 ж.

ТАНЫМ

МАҚАЛА ПІКІР ТУДЫРДЫ

Жан достардың жөні бөлек

Өткен шақпен сөйлеу қашан да қиын. Ораз Сейдахметов менің балалық шағымның куәсі болған әрі қызық күндерді бірге өткізген аяулы да ардақты досым еді. Оның сол жылдардағы бейнесі, мінез-құлықтары, адами қасиеттері әлі күнге дейін менің көз алдымда. Біз онымен 1-сыныптан 8-сыныпқа дейін бұрынғы Бөген ауданына қарасты «Қараспан» кеңшары Жамбыл атындағы орта мектепте бірге оқыдық. Қазір бұл елді мекен Ордабасы ауданына қарайды. Ақжол ауылы деп аталады. Әлгі аталған қоныс «Қараспан» ауылдық округіне қарайды. Мүмкін жұртшылық білетін болар, оңтүстік өңірде құрдастар арасында гәп ойыны бар. Бұл бірге оқыған жігіттер мен қыздар жылына бірнеше рет жүздесіп, дастархан басында әңгімедүкен құрады. Міне, осы кездері де біз дүниеден өткен замандасымыз Оразқожаны бір сәт сағынышпен еске аламыз. Достары оны негізінен Қожа деп атайтын. Өзі кішкентай кезінде өте арық-ты. Өтірік айтуды әсте білмейтін. Қарапайым ғана малшының шаңырағында өскен ол ес білгеннен ауылда шаруаға бейім болды. Ата-анасының нағыз қамқоршысы еді. Осы арада оның әкесі Асан ағамыздың да кезінде көкпаршы болғандығын атап өткеніміз жөн шығар. Бала

әкеге қарап өседі дейді ғой. Отағасының бойындағы жақсы қасиеттер бұған да ерте жұқты. Аттың құлағында ойнап өсті. Кейін КСРО-ның тоғыз дүркін чемпионы атанып, күллі қазақтың атын дүние жүзіне танытты. Оны өзім өте жақсы көрдім. Ол кейбіреулер сияқты бірдеңеге қол жетсе тұмсық көтеріп, не болса соған ренжіп, ашуланып жатпайтын. Қашан да күндей жарқырап жүретін. Сол жылдары біздің ауданда мақта да өсірілетін. Екеуіміз «Ақ алтын» атанып кеткен осы дақылды бірге теріп, жауапты науқанға мүмкіндігінше өзіміздің үлесімізді қосатынбыз. Мақта терімі жыл сайын күзде басталады. Барлық оқушыларды ауылдың басшылары осы жұмысқа жұмылдыратын. Қашан оны аяқтағанша сабақ басталмаушы еді. Осының бәрін де біз бастан кештік. Ол өте еңбекқор болғандықтан ба, өзгелер одан үлгі алуға тырысатын. Ойын баласы болған соң оңтүстіктің жайдары жаз айларында төбемізде шақырайып тұрған күнге қарамастан, елді мекеннің өзіміз секілді балалары суға түсуге асығатынбыз. Осылайша біздің қайта оралмас шақтарымыз өте қызықты да мазмұнды өтті деп толық айта аламын. Өзім 1952 жылы дүниеге келдім. Қожа болса менен бір жас кіші еді. Ол қақ-соғы жоқ, біреулерге өздігінен тиіспейтін, сабырлы да салмақты бала-тын. Оның әпкесі Тұрсын да бізбен бірге оқыды. Ол өте инабатты да ибалы қазақ қыздарының бірі еді. Осы інісіне өте қамқор-ды. Оған біреулер әлімжеттік көрсетпесін деп үнемі қорғаштап, жанашырлық танытып жүретін. Сол уақытта біз бір мектепте қаншама ұл мен қыздар қатар оқыдық. Өзіміз үшін олардың әрқайсысының да орны бөлек. Күйбең тіршіліктің жетегінде жүрген соң оқта-текте кездесіп, шүйіркелесіп қаламыз. Олардың бәрі де бұл күндері ұл мен қыз сүйіп қана қойған жоқ, бір әулеттің бәйтеректері. Немере тәрбиелеп отырған ақ сақалды қарттар мен ақ жаулықты аналар. Сыныптастарымның бәрін ата-

мағанның өзінде, кейбіреулеріне тоқталып өтейін. Мәселен, «Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын» демекші, Жолдас Аймағамбетұлы бұл күндері зейнеткер. Құрметті демалысқа шыққанға дейін қоғамдық тәртіп сақшысы, яғни полиция саласында ұзақ жылдар бойы жемісті жұмыс атқарды. Ал Кенжеғара Сейітбекұлы болса кішкентай кезінен ұйымдастырушылық қабілеті мықты, айналасындағыларды өзіне ерте білетін іскер бозбала-ды. Нақты өмірде де өз мақсатына жетті. Ол ұзақ жылдар бойы өңірдегі ең үлкен аудандардың бірі Жетісайда аудандық тұтынушылар қоғамының төрағасы болып қызмет атқарды. Қай жерде болса да өзінің жауапкершілікті сезінуімен, адамдарға деген ерекше қарым-қатынасымен абыройға бөленді. Бұл күндері «Оңтүстік-Жарық» электрмен қамтамасыз ететін үлкен мекемесі басшысының орынбасары. Оның бойындағы достарына деген ықыласы, жанашырлығы мен мейірбандылығы сол бұрынғы қалпында қалған. Сондай-ақ Айбат Күдірбекұлы да мемлекет қызметкері. Қазіргі таңда біздің жастық шағымыздың ізі қалған «Қараспан» ауылдық округінің әкімі. Ол «Әкім бол, халқыңа жақын бол» деген қағиданы берік ұстанып, елді мекендегі барша тұрғындарға қазіргі уақыт талабына сай жағдай жасап отыр. Ауылдың әлеуметтік келбетінің гүлдене түсуіне де өзінің азамат әрі туған жердің патриоты ретіндегі қомақты үлесін қосып келеді. Сыныптастардың арасында Құрманғазы Үбайділләұлының да орны бөлек. Ол сонау мектеп қабырғасында оқып жүргеннің өзінде білімге құштар, қолынан кітап түспейтін үлгілі шәкірттердің бірі болатын. Жылдар өте ол педагог болып қалыптасты. Шәкірттерге сапалы білім, саналы тәрбие беруде көп еңбек сіңірді. «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деген Абай атамыздың сөзін берік ұстанды. Сондағы Жамбыл орта мектебінде 1973 жылдан бері мұғалім болып, тәуелсіз еліміздің болашақ тіректерін даярлауға барын

салды. Қазіргі таңда оның алдынан дәріс алған ұл мен қыздар кең байтақ еліміздің түкпір-түкпірінде ғұмыр кешіп жатыр. Өзім 1973 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы шырайлы Шымкент қаласындағы мемлекеттік педагогикалық институтының қазақ филологиясы факультетін ойдағыдай аяқтадым. Осы жерден қазақ тілі және әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығын алып шықтым. Өйткені өзім жас кезімнен адамның рухани жан дүниесін байытатын көркем әдебиетті сүйіп оқыдым. Сондықтан болар, сөз өнеріне ерекше ден қойдым. Адам баласы ұмтылса, көздеген мақсатына жетпей қоймайды екен. Бұған менің өмірде көзім әбден жетті. Осынау жоғары оқу орнын бітірген соң өзімнің жастық шағым өткен ауылда және Арыс қаласында мұғалімдік қызметті атқардым. Білім ордаларында ұстаз болып қана қойған жоқпын. Бос уақытымда әдебиетке, жалпы жазу-сызуға бейімі бар ұл мен қыздарды дер кезінде танып, оларға бағыт бердім. Сол уақыттары Бөген аудандық «Коммунизм таңы» деп аталатын газетке атсалысып, кейін осында тілші болып жұмысқа қабылдандым. Аудандық газет нағыз журналист болам деген адамды әбден шыңдайды. Уақытпен санаспай еңбек етуге бейімдейді. Жалпы, журналист ағайындардың жүрмейтін жері, араласпайтын саласы жоқ. Сондықтан осы өңірдегі жасампаз еңбек адамдарын шығармашылығыма арқау етіп, талай өнегелі тағдырлар жөнінде өндірте жаздым. Осындағы байырғы әріптестерімнің тәжірибесінен үйрендім. Осылайша еңбек көрігінде шыңдалған мен жылдар өте қаламы қарымды тілшілердің қатарына қосылдым. Төле би ауданының орталығы Леңгір қаласында шығатын «Ильич жолы» деп аталатын басылымда бас редактордың орынбасары қызметіне дейін жоғарылатылдым. Сондықтан да әріптестерімнің арасында беделім жоғары болды. Көптеген есімдері елімізге танымал көрнекті ақын-жазушылардан көп жайды үйрендім. Осында жүріп, мықты

БІЛГЕНГЕ - МАРЖАН

Демалысыңызды дұрыс жоспарлай білесіз бе? Жылы бір келетін демалысын алған кейбір адамдар осы уақытты пайдаланып, жиналып қалған үй шаруасын бітіріп алғанды жөн санайды. Біреулер үйін күрделі жөндеуден өткізсе, енді біреулер күн астында қара терге түсіп, бақшалыққа қарайды. Ал демалыс уақыты біткенде шаршап-шалдығып жұмысына қайта кірісіп кетеді. Дұрыс тынықпаған адамның жұмыс сапасы да ойдағыдай болмайды. Сондықтан демалыс кезінде дұрыс демала білу де маңызды. Ал оны жоспарлаудың жолы қандай? - Демалыста демалу керектігі есіңізде болсын. Ал оған жыл бойы дайындалу керек. Бітпеген үй шаруаларын демалыс алғанға дейін реттеуге тырысыңыз. - Егер бір жерге барып демалуды жоспарлаған болсаңыз, ол ойыңызды іске асырыңыз. Ал үйден ұзап шыққыңыз келмесе бір мезгіл спортпен шұғылда-

нып, өзенге шомылуға барыңыз. Сүйікті хоббиіңізбен айналысыңыз. - Демалыс денсаулыққа көңіл бөлуге қолайлы уақыт. Бос уақытыңызды пайдаланып ағзаңызды сауықтыратын емдік курсын алсаңыз да болады. Ондайда жаныңыз бен тәніңіз қоса тынығады. - Кейбір адамдар жыл бой-

ғы қарбалас жұмыстан кейін бір айлық демалыс кезінде ұйқысын қандырғысы келіп, сәске түске дейін төсектен тұрмайды. Алайда ол дұрыс емес. Ондайда деніңіз зіл тартып, өзіңізді нашар сезінесіз. Сондықтан ұйқыдан үйренген уақытыңызда тұрғаныңыз дұрыс. - Бос уақытта кітап оқыңыз, кроссворд шешіңіз, туыстарыңызға қыдырыңыз. Оның бәрі күшіңіздің қайта қалпына келіп, сергек болуға көмектеседі. - Егер жұмысыңыз компьютермен байланысты болса, демалыс кезінде одан көзіңізді аулақ ұстап, физикалық дене еңбегімен айналысқаныңыз дұрыс. Егер қимыл-қозғалысы көп жұмыста істейтін бол-

саңыз, қимылды азайтып тыныққаныңыз дұрыс. Ал шулы жерде жұмыс істесеңіз, демалуға шуы аз жерді таңдаңыз. Қысқасы, демалыс кезінде Сіздің барлық органдарыңыз демалуы керек. - Қала тұрғындарының демалыс кезінде табиғат аясына шыққаны пайдалы. - Кім болса да демалыс уақытында үй шаруасын тындырып қалуды көздейді. Ондайда тірлікке жалғыз ұрынбастан, отбасы мүшелерінің бәрін шақырыңыз. - Демалысыңызды туыстарыңыз немесе достарыңыздың қалауымен емес, өз көңіліңіздегідей етіп өткізуге тырысыңыз. Сонда ғана демалғаныңызды сезінесіз.

журналистен түбінде жақсы жазушы шығатындығына да көзім жетті. Кейін бүгінгі уақыт талабына сай кәсіпкерлікпен айналысуға бел будым. Мұндағы қызметтерім де өзінің нәтижесін берді деп айта аламын. Сонау бір жылдары «Ақ керуен» деп аталатын қазақ-қытай бірлескен кәсіпорнына басшылық еттім. Осы бизнестегі қызметтерімді республикамыздың көпке танымал Павлодар және Ақтөбе қалаларында атқардым. Ондағы ағайындармен кәдімгі тонның ішкі бауындай араласып, бұрыннан білетін туысқандардай болып кеткенімді де жасырмаймын. Қазір ол шаһарларға жолым түссе, бәрі де туған жерім Шымкенттегідей қарсы алады. Өмір университетінен өтіп, талай қызметтерде бай тәжірибе жинақтаған мен 2013 жылы «Қазақтар-ХХІ» деп аталатын республикалық газет шығардым. Оның құрылтайшысы болдым. Бұл басылымның беттерінде жұрттың көкейінде жүрген өзекті мәселелер қозғалды. Республикамыздың түкпір-түкпірінен мақалалар жарияланып тұрды. Журналистік жазбаларымды әрі қолым қалт еткенде жазған көркем шығармаларымның басын қосып, алдағы уақытта бірнеше кітаптарымды оқырмандар назарына ұсынсам деп отырмын. Қазірдің өзінде туындыларымның үшеуі дайын. Енді оларды баспаларға ұсынбақпын. Оның алғашқысына көркем әңгімелерім мен повестерім енеді. Екіншісіне ой-толғаныстарым кіреді деп жоспарлап отырмын. Ал үшінші кітабыма өзімнің көп жылдар бойы түйген өсиет-өлеңдерімді енгізсем деймін. Қайда жүрсем де тай-құлындай тебісіп бірге өскен Қожаны ұмытқан емеспін. Әлі күнге дейін оны сағынышпен еске аламын. Бала күнгі достар ешқашан да ұмытылмайды екен. Сондықтан оның аяулы жары Жаңыл және ұл мен қыздарына әкелеренің жетпеген биігіне сендер көтеріліңдер дегім келеді. Тұңғышбай Төрегелдиев, баспагер әрі қаламгер.

Әлемдегі қазақтың саны Өзбекстан – 2,0 млн Қытай – 1,5 млн Ресей – 1,0 млн Түркіменстан – 125 мың Монғолия – 145 мың Қырғызстан – 94 мың Ауғанстан – 30 мың Түркия – 25 мың Тәжікстан –20 мың Украина – 15 мың АҚШ – 14 мың Иран – 13 мың Германия – 10 мың Канада – 9 мың Франция – 6 мың Беларусь – 5 мың Англия – 4 мың Пәкістан – 3 мың Әзірбайжан – 3 мың Индия – 3 мың Грузия – 3 мың Швеция – 2,5 мың Молдава – 2,5 мың Латвия – 2,5 мың

БАӘ - 2,5 мың Литва – 2 мың Австрия – 2 мың Эстония – 2 мың Израиль – 2 мың Армения – 2 мың Австралия –1,5 мың Аргентина – 1 мың Бельгия – 1 мың Нидерланд – 1 мың Чехия – 1 мың Сауд Арабиясы – 1 мың Йордания –1 мың Қырым Республикасы (Украина) – 1 мың Египет – 0,9 мың Греция – 0,8 мың Сирия – 0,7 мың Марокко – 0,6 мың Жапония – 0,5 мың Корея – 0,4 мың Тайвань – 0,3 мың Индонезия – 0,2 мың Оңтүстік Корея – 0,1 мың


Вторник, 16 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

«Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі туралы ережені бекіту туралы» Қостанай облысы Қостанай қаласы әкімдігінің 2015 жылғы 28 сәуірдегі №1062 қаулысы

«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңына, «Қазақстан Республикасы мемлекеттік органының үлгі ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2012 жылғы 29 қазандағы № 410 Жарлығына сәйкес Қостанай қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Қоса беріліп отырған «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі туралы ереже бекітілсін. 2. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің басшысы (Айтқожинова Р.Б.) жоғарыда көрсетілген Ереженің Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес әділет органдарында тіркелуін қамтамасыз етсін. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Әкім А. АХМЕТЖАНОВ Қаулы Қостанай облысының әділет Департаментінде 2015 жылғы 2 маусымдағы №5635 тіркелді

Постановление акимата города Костаная Костанайской области от 28 апреля 2015 года №1062 Об утверждении Положения о государственном учреждении «Отдел финансов акимата города Костаная»

В соответствии с Законом Республики Казахстан от 23 января 2001 года «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан», Указом Президента Республики Казахстан от 29 октября 2012 года № 410 «Об утверждении Типового положения государственного органа Республики Казахстан» акимат города Костаная ПОСТАНОВЛЯЕТ: 1. Утвердить прилагаемое Положение о государственном учреждении «Отдел финансов акимата города Костаная». 2. Руководителю государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» (Айткужинова Р.Б.) обеспечить регистрацию вышеуказанного Положения в органах юстиции в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан. 3. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования. Аким А. АХМЕТЖАНОВ Постановление зарегистрировано в Департаменте юстиции Костанайской области от 2 июня 2015 года №5635 Утверждено постановлением акимата города Костаная от 28 апреля 2015 года №1062

Қостанай қаласы әкімдімдігінің 2015 жылға 28 сәуірдегі №1062 қаулысымен бекітілген

«Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі туралы ереже 1. Жалпы ережелер 1. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі қаланың коммуналдық меншігін басқару, қала бюджетін атқарылуын, бюджеттік есепті және қалалық бюджеттің атқарылуы бойынша есептілікті жүргізу саласындағы басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады. 2. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің ведомстволары жоқ. 3. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады. 4. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі мемлекеттік мекеме ұйымдыққұқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады, мемлекеттік тілде өз атауы бар мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қазынашылық органдарында шоттары болады. 5. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі. 6. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі егер заңнамаға сәйкес осыған уәкілеттілік берілген болса, мемлекеттің атынан азаматтық-құқықтық қатынастардың тарапы болуға құқығы бар. 7. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі өз құзыретінің мәселелері бойынша заңнамада белгіленген тәртіппен «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі басшысының бұйрықтарымен және Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген басқа да актілермен рәсімделетін шешімдер қабылдайды. 8. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің құрылымы мен штат санының лимиті қолданыстағы заңнамаға сәйкес бекітіледі. 9. Заңды тұлғаның орналасқан жері: 110000, Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 74. 10. Мемлекеттік органның толық атауы – «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі. 11. Осы Ереже «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің құрылтай құжаты болып табылады. 12. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің қызметін қаржыландыру жергілікті бюджеттен жүзеге асырылады. 13. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесіне кәсіпкерлік субъектілерімен «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің функциялары болып табылатын міндеттерді орындау тұрғысында шарттық қатынастарға түсуге тыйым салынады. Егер «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесіне заңнамалық актілермен кірістер әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе,онда осындай қызметтен алынған кірістер республикалық бюджеттің кірісіне жіберіледі. 2. Мемлекеттік органның миссиясы,негізгі міндеттері, функциялары, құқықтары мен міндеттері 14. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің миссиясы тікелей және түпкі нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған бюджеттің атқарылуын қамтамасыз ету және қаланың коммуналдық меншігін тиімді басқару. 15. Міндеттері: 1) қалалық бюджеттің атқарылуы бойынша бюджеттік есеп пен есептілікті, мониторингті жүргізу; 2)коммуналдық меншікті басқару; 3) Қазақстан Республикасының заңнамасымен көзделген басқа міндеттер. 16. Функциялары: 1) қалалық бюджеттің атқарылуы бойынша жұмыстарды ұйымдастыру; 2) қалалық бюджетке түсімдерді болжау; 3) түсімдер және қалалық бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарын жасау, бекіту және жүргізу; 4) қаланың коммуналдық мүлкінің пайдаланылуын және сақталуын бақылауды қамтамасыз ету; 5)қаланың коммуналдық мүлік объектілерін жеке тұлғаларға және мемлекеттік емес заңды тұлғаларға кейіннен сатып алу құқығынсыз, шағын кәсіпкерлік субъектілерінің меншігіне кейіннен сатып алу құқығымен немесе кейіннен меншігіне өтеусіз негізде ұсыну, сондай-ақ қаланың коммуналдық мүлкін кепілдікке және өтеусіз пайдалануға беру құқығымен мүліктік жалдауға (жалдауға), сенімгерлік басқаруға беру жұмыстарын жүргізу; 6) қаланың коммуналдық мүлкін (тұрғын емес мақсатта) жалға алушылар шегінде жалгерлік ақыны (айыппұлдар) есептеуді және қала бюджетіне жалгерлік төлемдердің уақтылы және толық түсуіне бақылауды жүзеге асырады;

7) жекелеген негіздер бойынша қаланың коммуналдық меншігіне айналдырылған (түскен) қаланың мүлкін есепке алуды, сақтауды, бағалауды және одан әрі пайдалануды ұйымдастыру; 8) сенімгерлік басқарушының қаланың коммуналдық мүлкін сенімгерлік басқару шарты бойынша міндеттемелерді орындауына бақылауды жүзеге асыру; 9) қаланың коммуналдық мүлкін жекешелендіруді жүзеге асыру, оның ішінде жекешелендіру процесін ұйымдастыру үшін делдалды тарту, жекешелендіру объектісінің бағалауын қамтамасыз ету, жекешелендіру объектісінің сату-сатып алу шарттарын дайындау мен жасасуды және сату-сатып алу шарттарының талаптарын сақтауға бақылауды жүзеге асыру; 10) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес өзге де функцияларды өз құзыретінің шегінде жүзеге асыру. 17. Құқықтары мен міндеттері: 1) мемлекеттік органдардан, лауазымды тұлғалардан және өзге де ұйымдардан «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша қажетті ақпарат, құжаттар және өзге де материалдар сұрату және алу; 2) қалалық бюджет есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелермен Қазақстан Республикасының қалалық бюджеттің орындалуы туралы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарын сақтауға бақылауды жүзеге асыру; 3) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де құқықтар мен міндеттерді жүзеге асыру. 3. Мемлекеттік органның қызметін ұйымдастыру 18. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесіне басшылықты «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесіне жүктелген міндеттердің орындалуына және оның функцияларын жүзеге асыруға дербес жауапты болатын бірінші басшы жүзеге асырады. 19. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің басшысын лауазымына Қостанай қаласының әкімі тағайындайды және қызметтен босатады. 20. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі басшысының Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметке тағайындалатын және қызметтен босатылатын орынбасары болады. 21. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі басшысының өкілеттігі: 1) «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің атынан әрекет етеді; 2) барлық ұйымдарда «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің мүддесін қорғайды; 3) заңнамада белгіленген жағдайларда және шектерде мүлікті басқарады; 4) шарттар жасасады; 5) сенімхаттар береді; 6) қаржылық құжаттарға бірінші қол қою құқығына ие; 7) барлық қызметкерлерге орындауға міндетті бұйрықтар шығарады және нұсқаулар береді; 8) «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің қызметкерлеріне көтермелеу шараларын және тәртіптік жаза қолданады; 9) қолданыстағы заңнамаға сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің басшысы болмаған кезеңде оның өкілеттіктерін қолданыстағы заңнамаға сәйкес оны алмастыратын тұлға орындайды. 22. Бірінші басшы өз орынбасарларының өкілеттіктерін қолданыстағы заңнамаға сәйкес белгілейді. 4. Мемлекеттік органның мүлкі 23. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің заңнамада көзделген жағдайларда жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкі болуы мүмкін. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің мүлкі оған меншік иесі берген мүлік, сондай-ақ өз қызметі нәтижесінде сатып алынған мүлік (ақшалай кірістерді қоса алғанда) және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қалыптастырылады. 24. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесіне бекітілген мүлік коммуналдық меншікке жатады. 25. Егер заңнамада өзгеше көзделмесе, «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесі өзіне бекітілген мүлікті және қаржыландыру жоспары бойынша өзіне бөлінген қаражат есебінен сатып алынған мүлікті өз бетімен иеліктен шығаруға немесе оған өзгедей тәсілмен билік етуге құқығы жоқ. 5. Мемлекеттік органды қайта ұйымдастыру және тарату 26. «Қостанай қаласы әкімдігінің қаржы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Положение о государственном учреждении «Отдел финансов акимата города Костаная» 1. Общие положения

1. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» является государственным органом Республики Казахстан, осуществляющим руководство в сфере управления коммунальной собственностью города, исполнения бюджета города, ведения бюджетного учета и отчетности по исполнению городского бюджета. 2. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» не имеет ведомств. 3. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» осуществляет свою деятельность в соответствии с Конституцией и законами Республики Казахстан, актами Президента и Правительства Республики Казахстан, иными нормативными правовыми актами, а также настоящим Положением. 4. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» является юридическим лицом в организационно-правовой форме государственного учреждения, имеет печати и штампы со своим наименованием на государственном языке, бланки установленного образца, в соответствии с законодательством Республики Казахстан счета в органах казначейства. 5. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» вступает в гражданско-правовые отношения от собственного имени. 6. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» имеет право выступать стороной гражданско-правовых отношений от имени государства, если оно уполномочено на это в соответствии с законодательством. 7. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» по вопросам своей компетенции в установленном законодательством порядке принимает решения, оформляемые приказами руководителя государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» и другими актами, предусмотренными законодательством Республики Казахстан. 8. Структура и лимит штатной численности государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» утверждаются в соответствии с действующим законодательством. 9. Местонахождение юридического лица: 110000, Республика Казахстан, Костанайская область, город Костанай, ул.Толстого, 74. 10. Полное наименование государственного органа – государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная». 11. Настоящее Положение является учредительным документом государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная». 12. Финансирование деятельности государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» осуществляется из местного бюджета. 13. Государственному учреждению «Отдел финансов акимата города Костаная» запрещается вступать в договорные отношения с субъектами предпринимательства на предмет выполнения обязанностей, являющихся функциями государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная». Если государственному учреждению «Отдел финансов акимата города Костаная» законодательными актами предоставлено право осуществлять приносящую доходы деятельность, то доходы, полученные от такой деятельности, направляются в доход государственного бюджета. 2. Миссия, основные задачи, функции, права и обязанности государственного органа 14. Миссией государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» является обеспечение исполнения бюджета, ориентированного на достижение прямых и конечных результатов и эффективное управление коммунальной собственностью города. 15. Задачи: 1) мониторинг, ведение бюджетного учета и отчетности по исполнению городского бюджета; 2) управление коммунальной собственностью. 3) иные задачи, предусмотренные законодательством Республики Казахстан. 16. Функции: 1) организация работы по исполнению городского бюджета; 2) прогнозирование поступлений в городской бюджет; 3) составление, утверждение и ведение сводного плана поступлений и финансирования городского бюджета; 4) обеспечение контроля за использованием и сохранностью коммунального имущества города; 5) проведение работы по предоставлению объектов коммунального имущества города в имущественный наем (аренду), доверительное управление физическим лицам и негосударственным юридическим лицам без права последующего выкупа, с правом последующего выкупа или правом последующей передачи в собственность субъектам малого предпринимательства на безвозмездной основе, а также по передаче коммунального имущества города в залог и безвозмездное пользование; 6) осуществляет начисление арендной платы (пени) за имущественный наем (аренду) всего нанятого имущества в целом или отдельно по каждой из его составных частей в твердой сумме платежей, вносимых периодически или единовременно, которая предусматривается в договоре; 7) организация учета, хранения, оценки и дальнейше-

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Зульфия Набиева. Тел. 5437-58. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 5437-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Марина Кострова (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Ва-

11

лентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-37-58). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин. Тел. 5464-85. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Марина Кострова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Виктория Богдан, Куляш Турубаева. Тел. 54-69-71.

го использования коммунального имущества города, обращенного (поступившего) в коммунальную собственность города по отдельным основаниям; 8) осуществление контроля за выполнением доверительным управляющим обязательств по договору доверительного управления коммунальным имуществом города; 9) осуществление приватизации коммунального имущества города, в том числе привлечение посредника для организации процесса приватизации, обеспечение оценки объекта приватизации, осуществление подготовки и заключение договоров купли-продажи объекта приватизации и контроль за соблюдением условий договоров купли-продажи; 10) в пределах своей компетенции осуществление других функции в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан. 17. Права и обязанности: 1) запрашивать и получать необходимую информацию, документы и другие материалы от государственных органов, должностных лиц и других организаций по вопросам, входящим в компетенцию государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная»; 2) осуществлять контроль за соблюдением требований нормативных правовых актов Республики Казахстан об исполнении городского бюджета государственными учреждениями, содержащимися за счет городского бюджета; 3) осуществлять иные права и обязанности в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан. 3. Организация деятельности государственного органа 18. Руководство государственным учреждением «Отдел финансов акимата города Костаная» осуществляется первым руководителем, который несет персональную ответственность за выполнение возложенных на государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» задач и осуществление им своих функций. 19. Первый руководитель государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» назначается на должность и освобождается от должности акимом городаКостаная. 20. Первый руководитель государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» имеет заместителя, который назначается на должность и освобождается от должности в соответствии с законодательством Республики Казахстан. 21. Полномочия первого руководителя государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная»: 1) действует от имени государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная»; 2) представляет интересы государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» во всех организациях; 3) в случаях и пределах, установленных законодательством, распоряжается имуществом; 4) заключает договоры; 5) выдает доверенности; 6) обладает правом первой подписи финансовых документов; 7) издает приказы и дает указания, обязательные для всех работников; 8) принимает меры поощрения и налагает дисциплинарные взыскания на сотрудников государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная»; 9) осуществляет иные функции, в соответствии с действующим законодательством. Исполнение полномочий первого руководителя государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» в период его отсутствия осуществляется лицом, его замещающим в соответствии с действующим законодательством. 22. Первый руководитель определяет полномочия своего заместителя в соответствии с действующим законодательством. 4. Имущество государственного органа 23. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» может иметь на праве оперативного управления обособленное имущество в случаях, предусмотренных законодательством. Имущество государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» формируется за счет имущества, переданного ему собственником, а также имущества (включая денежные доходы), приобретенного в результате собственной деятельности и иных источников, не запрещенных законодательством Республики Казахстан. 24. Имущество, закрепленное за государственным учреждением «Отдел финансов акимата города Костаная», относится к коммунальной собственности. 25. Государственное учреждение «Отдел финансов акимата города Костаная» не вправе самостоятельно отчуждать или иным способом распоряжаться закрепленным за ним имуществом и имуществом, приобретенным за счет средств, выданных ему по плану финансирования, если иное не установлено законодательством. 5. Реорганизация и упразднение государственного органа 26. Реорганизация и упразднение государственного учреждения «Отдел финансов акимата города Костаная» осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3288. Подписной индекс: К-315. Заказ №857. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 16 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ К СВЕДЕНИЮ

Вирусные гепатиты В и С Что такое вирус? Фактически - это самый маленький и простейший живой организм. Вирусы не имеют собственного белоксинтезирующего аппарата и энерговырабатывающих систем, поэтому они являются патогенными паразитами практически для всех живых организмов – от человека, животных и растений до грибов и бактерий. Слово «гепатит» происходит от греческого слова hepar, hepatos, которое в переводе означает «печень», т.е. совокупность симптомов болезни - воспаления печени. Отсюда и следует название «вирусный гепатит». Так что же это за заболевание? Вирусные гепатиты - группа инфекционных заболеваний с различными механизмами и путями передачи, характеризующихся преимущественно поражением печени. Относятся к самым распространенным заболеваниям в мире. Вирусы гепатитов могут жить вне организма несколько недель и при этом оставаться активными. Например, гепатит В очень

заразен (в 100 раз более заразен, чем ВИЧ). Вирусные гепатиты вызываются вирусами, относящимися к различным семействам. Они обозначены буквами латинского алфавита: А, В, С, D, Е. Соответственно называются вызываемые ими гепатиты. Мы рассмотрим более подробно два из них: гепатиты В и С, наиболее значимые из-за заболеваемости во всем мире. Вирус гепатита В (ВГВ) был исходно определен как вызывающий так называемый сывороточный гепатит, то есть гепатит, передаваемый при переливании человеку крови или сыворотки от другого человека. Инкубационный период для ВГВ обычно составляет 2-4 месяца, в редких случаях - 1-6 месяцев. Передается он от инфицированного человека к неинфицированному при переливании крови, сыворотки или препаратов крови; при многократном употреблении одного и того же шприца или хирургического и стоматологического инструмента без должной дезинфекции; при поцелуе (т.е. при наличии микротравм на слизистой неинфицированного человека);

Қостанай облысы әкімдігінің жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар Басқармасының «Қостанай психоневрологиялық интернат-үйі» КММ 110005, Қостанай қ., Волынов көш., 1, анықтама үшін телефон (87142) 26-13-26, 2614-91 азаматтық қызметкерлердің мына бос жұмыс орындарына конкурс жариялайды: Невропатолог - дәрігер (1 бірлік). Қойылатын талаптар: Жоғары білім, науқастарды медицина ғылымының заманауи жетістіктеріне сәйкес деңгейде бақылауды, емдеуді қамтамасыз ету. Мед.бике (1 бірлік). Қойылатын талаптар: арнайы орта білім, біліктілік деңгейі санатсыз, маман сертификаты, біліктілікті көтеру, жұмыс өтілі 1 жылға дейін. Бухгалтерлік анализ және есеп бойынша шаруашылық қызметінің экономисі (0,5 бірлік) Қойылатын талаптар: Жоғары немесе арнайы орта білім, жұмыс өтілі 1 жылға дейін, декреттік демалыс уақытына. Музыкалық жетекші - (1 бірлік). Мәдени-бұқаралық іс-шараларды өткізу. Қойылатын талаптар: жоғары немесе орта арнаулы білім. Электргаз дәнекерлеуші (0,5 бірлік). Қойылатын талаптар: орта техникалық білім. Электромонтёр (0,5 бірлік). Қойылатын талаптар: орта техникалық білім. Құжаттар хабарландыру жарияланған күннен бастап күнтізбелік 15 күн ішінде тапсырылуы тиіс. КГУ «Костанайский психоневрологический доминтернат» Управления координации занятости и социальных программ акимата Костанайской области 110005, г. Костанай, ул. Волынова, 1, телефон для справок (87142) 26-13-26, 26-14-91 объявляет конкурс на занятие вакантных должностей гражданских служащих: врач-невропатолог (1 ед.). Требование: высшее образование, обеспечение надлежащего уровня обследования и лечения больных в соответствии с современными достижениями медицинской науки. Мед. сестра (1 ед.). Требование: среднее специальное образование, уровень квалификации без категории, сертификат специалиста, повышение квалификации, стаж работы не менее года. Экономист по бухгалтерскому учету и анализу хозяйственной деятельности (0,5 ед.). Требование: высшее или среднее специальное образование, стаж работы не менее года, на время декретного отпуска. Музыкальный работник (1ед.). Требование: проведение культурно-массовых мероприятий. Требование: высшее или среднее специальное образование. Электрогазосварщик (0,5 ед.). Требование: среднее техническое образование. Электромонтер (0,5 ед.). Требование: среднее техническое образование. Документы предоставляются в течение 15 календарных дней с момента публикации объявления.

при половых отношениях, а также от матери ребенку при родах и в период кормления. Очень часто люди, зараженные вирусом, об этом не подозревают, поскольку в значительном числе случаев, особенно у детей, инфекция протекает бессимптомно. У взрослых же часто возникает острая инфекция, то есть воспаление печени, боли в животе, желтуха. В острой фазе заболевания могут появляться следующие симптомы: усталость; суставные и мышечные боли; потеря аппетита, тошнота, рвота; кожный зуд и повышение температуры; потемнение мочи и обесцвечивание кала; боль в правом подреберье. В очень немногих случаях болезнь протекает в скоротечной форме, и тогда весьма вероятен смертельный исход. В большинстве случаев больные острой формой гепатита выздоравливают полностью, при этом в организме образуются антитела против ВГВ. Хронический гепатит В протекает волнообразно, с периодическими (иногда имеющими сезонный характер) обострениями. Клетки печени погибают,

замещаются соединительной тканью, постепенно развиваются фиброз и цирроз печени. Иногда следствием вирусного гепатита является первичный рак печени. Для профилактики гепатита В применяется вакцинация. В медицинских учреждениях можно сделать серию из трех прививок, которые защищают от гепатита В. Вирус гепатита С (ВГС) главным образом передается через прямой «кровьв-кровь» контакт, что часто встречается при использовании нестерильного инъекционного инструментария при употреблении инъекционных наркотиков. Инкубационный (скрытый) период заболевания длится от 4 дней до 6 месяцев. Примерно в 50% случаев заражение вирусом проходит бессимптомно, в остальных случаях возникает значительно более мягкая по протеканию. Особенность гепатита С – медленное течение воспалительного процесса с последующим развитием цирроза печени. В случае острого начала болезни начальный период длится 2-3 недели и как при гепатите

«The Royal Bank of Scotland N.V.» (Королевский банк Шотландии Н.В.) объявляет о проведении торгов по внесудебной реализации залогового имущества ТОО «ИволгаХолдинг». На торги выставляется: предмет торгов – Лот №1 зерно пшеницы мягкой 3 класса клейковина 23%, натура 740, расположенной на ХПП «Иволга» по адресу: РК, г. Костанай, ул. Дощанова, д. 157, в объеме 20 000 (двадцать тысяч) тонн. Стартовая стоимость – 840 000 000 тенге. Лот №2 зерно пшеницы мягкой 3 класса клейковина 23%, натура 740, расположенной на ХПП «Иволга» по адресу: РК, г. Костанай, ул. Дощанова, д. 157, в объеме 20 000 (двадцать тысяч) тонн. Стартовая стоимость – 840 000 000 тенге. Лот №3 зерно пшеницы мягкой 3 класса клейковина 23%, натура 740, расположенной на ХПП «Иволга» по адресу: РК, г. Костанай, ул. Дощанова, д. 157, в объеме 20 000 (двадцать тысяч) тонн. Стартовая стоимость - 840 000 000 тенге. Лот №4 зерно пшеницы мягкой 3 класса клейковина 23%, натура 740, расположенной на ХПП «Иволга» по адресу: РК, г. Костанай, ул. Дощанова, д. 157, в объеме 20 000 (двадцать тысяч) тонн. Стартовая стоимость – 840 000 000 тенге. Лот №5 зерно пшеницы мягкой 3 класса клейковина 23%, натура 740, расположенной на ХПП «Иволга» по адресу: РК, г. Костанай, ул. Дощанова, д. 157, в объеме 20 000 (двадцать тысяч) тонн. Стартовая стоимость - 840 000 000 тенге. Метод проведения торгов – английский (на повышение)/голландский (на понижение) в соответствии с Правилами проведения внесудебной реализации залогового имущества ТОО «Иволга-Холдинг», текст которых можно получить у Доверенного лица. Гарантийный взнос – 10% от стартовой цены по следующим реквизитам KZ339261802151347000, БИН920440000372, БИКKZKOKZKX, КБЕ 17. Срок уплаты покупной цены – в течение 5 рабочих дней после проведения торгов по указанным реквизитам. Торги состоятся 08 июля 2015 года в 11 часов 00 минут по времени г. Астаны по адресу: Республика Казахстан, г. Костанай, ул. Байтурсынова, дом 95, конференц-зал гостиницы «Целинная», второй этаж. Прием заявок на участие в торгах и регистрация участников начинается со дня опубликования и заканчивается в 18 часов 00 минут (по времени Астаны) 02 июля 2015 года (включительно) по адресу: Республика Казахстан, г. Алматы, ул. Оспанова, 104. Доверенное лицо – Грязнова Анастасия Павловна, Республика Казахстан, г. Алматы, ул. Оспанова, д. 104, тел.: +7 (727) 244 47 77 внутр.: 119, моб.+77015707246, +77019290493.

РАЗМЕЩЕНИЕ РЕКЛАМЫ

В сопровождается суставными болями, слабостью, расстройством пищеварения. В отличие от гепатита В, подъем температуры отмечается редко. Желтуха также мало характерна для гепатита С. Наиболее опасны случаи хронизации этой инфекции, поскольку у инфицированных развивается активный хронический гепатит с постоянно высокой концентрацией в крови ферментов печени, а в течение 5-7 лет развивается цирроз печени, часто переходящий в рак. По имеющимся данным, в мире около 3% населения являются хроническими носителями вируса гепатита С. Передается он от человека к человеку так же, как и гепатит В. Видно, что в целом картина очень похожа на наблюдаемую при инфицировании вирусом гепатита В. В отличие от гепатита В, при гепатите С не развивается иммунитет к вирусу, что означает возможность повторного инфицирования. Против гепатита С вакцины нет. Но существует лечение, способное подавить размножение вируса гепатита С и снизить скорость

развития цирроза (терапия назначается врачом-инфекционистом). Главными профилактическими мерами при вирусных гепатитах В и С являются: употребление в больницах и поликлиниках только одноразовых шприцев и игл; стерилизация хирургического и стоматологического инструмента только автоклавированием; обязательный анализ как донорской крови, так и препаратов, приготовленных на ее основе, на маркеры вируса гепатита В. Кроме этого, поскольку вирус гепатита В и С передается и половым путем, необходимо при интимных контактах соблюдать те же меры предосторожности, что и при опасности заражения венерическими заболеваниями. Итак, вирусы гепатитов В и С - это вирусы, которые поражают печень и в дальнейшем могут привести к серьезным осложнениям, таким, как цирроз и рак печени, а в ряде случаев – к смерти. Асель МУХАМЕТСАФИНА, и.о.зам.директора КОЦПФЗОЖ

КОСТАНАЙСКИЙ строительный колледж (государственная лицензия № 0161332)

ОБЪЯВЛЯЕТ НАБОР АБИТУРИЕНТОВ на 2015-2016 учебный год

0402000 - Дизайн (по профилю) 0518000 - Учет и аудит (по отраслям) 1304000 - Вычислительная техника и программное обеспечение (по видам) 1401000 - Строительство и эксплуатация зданий и сооружений 1405000 - Монтаж и эксплуатация оборудования и систем газоснабжения 1418000 - Архитектура Прием документов с 20 июня по 20 августа. Прием осуществляется по очной и заочной формам обучения. Бюджет, общежитие, практика, трудоустройство. г. Костанай, ул. Баймагамбетова, 1. Тел.: 8 7142 22-24-48, 22-20-90. Сайт: www.strcol.kz, email: str_col@mail.ru

АО «СПК «Тобол» сообщает, что Проект поисковых работ «Технический проект геолого-разведочных работ угля на Кызылтальской площади Костанайской области c разделом «Оценки воздействия на окружающую среду (ОВОС)» направляется на государственную экологическую экспертизу в Департамент экологии по Костанайской области. Заинтересованным лицам можно ознакомиться с вышеуказанным проектом у разработчиков по адресу: г. Алматы, ул.Тлендиева, 258 «В». Тел.: +7 (727) 376-62-60 (вн.165).

Адрес: пр. Аль-Фараби, 90 (1 этаж, левое крыло - рекламный отдел).

Тел. 8 (7142) 54-03-01

№47 (2747)  

Вторник, 16 июня 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you