Page 1

Тема дня. В Костанайской области подорожает хлеб.

ЧП. «Заложил» бомбу под школьный экзамен.

2

3

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 2 июня 2015 г. №43 (2743)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Адамның бір қызығы бала деген.

ЦЕНТР ВНИМАНИЯ

Пусть мама услышит, пусть мама придет…

5

Асылдарымызды ардақтай білейік.

6

«Ел ұлы бол, құлыным!».

8

Годовалая малышка робко заглядывает в глаза девушке в полицейской форме. С недоверием и опаской тянет ручонки к лицу участкового, к той, что проявила большее участие к ее судьбе, чем родная мама. Эльмира Тажбаева профессионально защищает детей от собственных родителей. Она

- участковый инспектор по делам несовершеннолетних группы ювенальной полиции УВД г.Костаная, в рядах стражей порядка с 2013 года. Сентиментальная встреча Эльмиры и социальной сироты состоялась накануне 1 июня - Международного дня защиты детей. - Когда я впервые увидела Карину, мне стало ее безумно жалко. В квартире, где

она жила с семьей, царила полная антисанитария, мать и отец находились в пьяном угаре. Грязная и голодная, девочка была предоставлена самой себе, - вспоминает инспектор. Дом ребенка «Дельфин» стал для Карины родным в ноябре прошлого года. Сюда она попала по решению ювенального суда. Эльмира забрала девчушку

у горе-матери сразу после процесса. - Не передать словами, что я чувствовала в тот момент. Но в таких случаях жаль только ребенка. Получается, что на моих глазах девочка лишилась матери. Но теперь я знаю: есть случаи, когда действительно нашим подопечным лучше в домах ребенка, интернатах, без родителей, - говорит Эльмира.

Оно и правда. Ведь мать девочки, Татьяна О., - наркоманка, состоящая на учете. Несколько лет назад ее лишили прав на старшего сына. За это время она успела два раза побывать в местах не столь отдаленных. Если в первый раз ее осудили за сбыт наркотиков, то во второй - за воровство. (Окончание на 2-й стр.)

Олар ұрпақтарымен бақытты.

10


2

Вторник, 2 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО

К ДАТЕ

Лояльный подход Сроки выдачи субсидий костанайским аграриям продлены на неделю. Напомним, в нашем регионе оптимальные сроки весеннего сева завершаются 3 июня. По правилам субсидирования, все, кто не укладывается в этот период, финансовой госпомощи уже не подлежат. Однако в текущем году в связи с чрезмерным количеством выпавших осадков на дотации государства могут рассчитывать и те, кто завершит весеннеполевые работы 10 июня. Между тем на полях Костанайской области ведутся интенсивные работы. Чтобы наверстать упущенное, аграрии сеют и днем, и ночью. На сегодняшний день в регионе засеяно более 52% зерновых при прошлогодних 83%. Суточная выработка достигла 320 тысяч гектаров, однако в некоторых северных районах ситуация по-прежнему остается напряженной. К примеру, в Сарыкольском районе засеяно лишь 26% посевных площадей, а в Узункольском - 32%. Куда оптимистичней обстоят дела на юге области. Порядка 70% засеяно в Амангельдинском, Джангельдинском, Камыстинском, Житикаринском и Аулиекольском районах. Сейчас рассматривается вопрос о переброске техники в отстающие регионы. Основную часть весенне-полевых работ планируется завершить к 7 июня. Тем временем в области началось отрождение личинок итальянской саранчи. Первые случаи зафиксированы в Торгайском регионе и Наурзумском районе. По информации областной теринспекции, к нам уже поступила партия ядов для проведения химической обработки на территории 1,3 млн га. И еще для протравления 270 тысяч га будет завезено в ближайшее время. В трех районах области уже обработано более 13 тысяч га оперативной площади. По оценкам специалистов, в текущем году саранчи будет меньше, но ее распространение прогнозируется мелкими площадями, что значительно осложнит процесс обнаружения вредителя. В связи с повышением температуры массовое отрождение саранчи ожидается в скором времени. - Ситуация под контролем. Мы уже сейчас заранее выдвигаем технику, для того чтобы оперативно приступить к обработке полей. На сегодня она находится в семи районах области, - пояснил руководитель областной территориальной инспекции Болат Мирманов. Мария БЕРЕЖНАЯ

Территория детства

Театрализованные представления, конкурсы, игры, бесплатное мороженое и напитки – так в Костанае отметили День защиты детей. Праздничный день начал-

Аким Костаная представил своего нового заместителя. Вопросы, которые ранее курировал Валерий Полешко, возложены на Кайрата Сандибекова. В его ведении - сферы экономики, промышленности, строительства, архитектуры и земельных отношений. До последнего момента Кайрат Сандибеков возглавлял отдел сельского хозяйства и ветеринарии Костаная. Теперь эта должность вакантна. - Удачи на новом месте. Вам предстоит проделать большой объем работы, - отметил глава областного центра Ахмедбек Ахметжанов на представлении своего нового заместителя, который пока пребывает в статусе исполняющего обязанности. Кайрат Сандибеков имеет два высших образования. Окончил КГУ им.А.Байтурсынова по специальности экономика и бизнес, КИнЭУ им.М.Дулатова по специальности стандартизация, метрология и сертификация. На госслужбе Сандибеков с 2004 года. Свою карьеру начал с должности ветеринарного инспектора в Мендыкаринском районе. Ирина СЕМЕНОВА

Цена для продукта №1 Во втором полугодии в Костанайской области подорожает социальный хлеб. Такое заявление на аппаратном совещании сделал аким Костанайской области Нуралы Садуакасов. Он пояснил, что в нашем регионе булка хлеба стоит 42 тенге, и это самая низкая цена в Казахстане. Напомним, о подорожании социальной буханки областные власти говорили еще в январе, но процесс

Контроль за работой ЦОНов теперь осуществляется посредством видеонаблюдения. В мае 23 отдела Центра обслуживания населения региона были подключены к Ситуационному центру головного офиса организации. В общем количестве в отделах была установлена 71 камера видеобналюдения. Нововведение позволит вести мониторинг качества оказания услуг в режиме реального времени. Напомним, по стандарту на получение того или иного документа требуется 20 минут (подсчет времени ведется с того момента, как клиент берет талон, и до получения им готового документа). Сотрудники Ситуационного центра фиксируют не только время ожидания клиентов в очереди, но и время их обслуживания, количество выданных документов. Если посетитель не получит услугу в указанный срок, сотрудники Ситуационного центра выяснят причину «просрочки». В том случае, если в задержке будет виновен работник ЦОНа, к нему применят меры дисциплинарного характера. Милана БЕРЕЗОВСКАЯ

затянулся. Однако удерживать прежние цены больше нет возможности. В первую очередь это связано с возмущениями владельцев пекарен, которые вынуждены нести убытки из-за необоснованно заниженной, на их взгляд, стоимости хлеба. - Необходимо провести соответствующие расчеты. В рамках заключенного меморандума мы имеем право поднять цену не более чем на 4 тенге. Нужно максимально этим воспользоваться. Даже с учетом такого повышения в Коста-

найской области будет самая низкая стоимость хлеба в стране. Этот вопрос

будем решать во втором полугодии, - заявил Нуралы Садуакасов. Валентина МЕЛЕХОВА

ЦЕНТР ВНИМАНИЯ

Пусть мама услышит, пусть мама придет…

К СВЕДЕНИЮ

Мониторинг в онлайне

- День защиты детей праздник улыбок, ярких красок, воздушных шаров, - отмечает заведующая методическим отделом школы детского творчества Алма Бирназарова. - Все ребята по-своему талантливы, поэтому мы предоставили им полную свободу творчества.

ОФИЦИАЛЬНО

НАЗНАЧЕНИЕ

Расширяя полномочия

ся с традиционного конкурса рисунков на асфальте, организованного Городской школой детского творчества. В нем приняли участие учащиеся 18 школ областного центра. Главной тематикой творений юных художников стали лето, солнце и все, что с этим связано.

Тема конкурса - «Детство без границ». В этот же день состоялось торжественное открытие Дворца культуры, реконструкция которого продолжалась более года. Аким области Нуралы Садуакасов посетил обновленное здание, оценил его готовность принять работников культуры и жителей города. - У нас уже стало приятной традицией именно в первый день лета открывать новые объекты, - говорит Нуралы Садуакасов. - Окончания ремонта все работники искусства ждали очень давно, и теперь у нас в городе есть собственный Дворец культуры. Сегодня здесь с легкостью разместятся все творческие коллективы. На ремонт данного объекта и приобретение нового оборудования было выделено 542 миллиона тенге. Завершилось торжественное открытие ДК праздничным концертом танцевальных и вокальных коллективов. (Продолжение на 12-й стр.) Анастасия СОЛОВЬЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

(Окончание. Начало на 1-й стр.) В послужном списке Татьяны – 13 эпизодов краж. Кариной она прикрывалась, как щитом: воровку не сажали в тюрьму только из-за крошки-дочери. 13-й эпизод стал последней каплей на весах Фемиды: женщину приговорили к 3 годам и 3 месяцам лишения свободы. У Карины есть отец: мужчина злоупотребляет алкоголем, привлекался к уголовной ответственности за сбыт наркотиков. На девочку он не имеет юридических прав. Есть у нее и родная бабушка, но она уже взяла

под опеку старшего брата Карины, потянуть еще одного ребенка просто не в силах. В «Дельфине» наша маленькая героиня уже полгода. Отец не предпринял ни единой попытки, чтобы вернуть малышку, ни разу не поинтересовался ее судьбой. Быть может, оно и к лучшему? Теперь у Карины есть документы и шанс на жилье: она поставлена на учет как сирота. Конечно, мать может забрать девочку из Дома ребенка, но при условии, если встанет на путь исправления. - Но эта перспектива весь-

ма туманна, - отмечает Эльмира Тажбаева. – Лицам, состоящим на наркологическом учете, такие чудеса редко удаются. С Эльмирой Карина увиделась впервые за прошедшие полгода. Малышка только начала ходить, шажочки еще неуверенные, передвигается она при поддержке взрослых. Неуклюже переступая и недоверчиво протягивая к Эльмире ручонки, Карина вдруг показывает инспектору язык – этому фокусу она научилась недавно, поэтому радостно демонстрирует новый навык.

- Карина вообще побаивается незнакомых людей, а сейчас запросто пошла на руки, - говорит и.о. старшего воспитателя Дома ребенка «Дельфин» Нонна Максимова. – Наверное, чувствует доброту и тепло женского сердца! …Родителей, как известно, не выбирают, но иногда родители выбирают себе ребенка. Редакция газеты «НК» верит, что для малышки найдутся самые настоящие мама и папа, которым она будет дороже наркотиков и водки. Марина КОСТРОВА Фото Дины АЛИЕВОЙ


Вторник, 2 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ПО ПОВОДУ

ЗНАЙ НАШИХ

Грант – за отличные успехи

Они не одиноки!

Школьница из Узункольского района показала лучшие результаты в республиканском спецпроекте «ЕНТ». Выпускница Кристина Иванова набрала при сдаче тестирования самые высокие баллы и получила право бесплатного обучения в любом вузе РК. Организован такой проект был впервые, в нем приняли участие 22 тысячи выпускников со всех уголков Казахстана. В рамках конкурса участники отвечали на вопросы, максимально приближенные к реальному экзамену. Узункольская школьница продемонстрировала лучшие знания, ответив правильно за один час на 124 из 125 заданных вопросов. Призы за отличные знания весьма достойные. Главный из них – сертификат на бесплатное обучение в любом вузе страны. Кроме того, Кристина «заработала» для родной школы мультимедийное оборудование (интерактивную доску полной комплектации) и ноутбук. - Кристина – наша гордость! Она хорошо трудилась все одиннадцать лет, является претенденткой на «Алтын белгі». Теперь эти знания, помимо участия в спецпроекте, ей нужно будет подтвердить 3 июня. В этот день ученики нашей школы сдают ЕНТ, - отметила директор СШ №1 Узункольского района Сауле Рахметова. Марина КОСТРОВА

Полицейские и прокуроры поздравили социальных сирот с Днем защиты детей. Воспитанники Дома ребенка «Дельфин» получили в подарок от сотрудников надзорного ведомства пылесос и летние костюмы. Городская прокуратура уже пятый год поддерживает связь с этим учреждением. - Не хотели дарить ненужные вещи, позвонили в «Дельфин» и узнали, что недавно у них сгорел пылесос, - говорит старший помощник прокурора Костаная Мадина Айсенова. Члены же городской комиссии по делам несовершеннолетних, включая инспекторов УВД г.Костаная, привезли малышам огромный мешок с игрушками. Качели, куклы, погремушки - подарки рассчитали на возраст от 0 до 3 лет. - В Доме ребенка «Дельфин» сегодня проживают 52 малыша. Это детки, попавшие сюда из неблагополучных семей. Они находятся в сложной жизненной ситуации, мы хотим хоть немножко скрасить их быт, - отметила старший участковый

ЧП

Сорвал экзамен инспектор по делам несовершеннолетних УВД г.Костаная Бахыткуль Жунусова. - Я сама мама, имею сына. Мне кажется, ни одна женщина не должна проходить мимо беды таких деток. Хочется

видеть в их глазах радость. Наше дело - дать им почувствовать, что они не одиноки! К слову, сотрудники «Дельфина» отмечают, что спонсоры в этом учреждении бывают куда чаще, чем лишенные ро-

дительских прав мамы и папы. Главный врач Дома ребенка Карлыга Саилова горячо поблагодарила людей в погонах за оказанное внимание. Марина КОСТРОВА Дина АЛИЕВА

НА КОНТРОЛЕ

Заразились через воду? В Минсельхозе озвучили новую предположительную версию заражения сайгаков пастереллезом.

пояснил, что некоторые сайгаки оснащены чипами и отследить их путь не составит

особого труда. По данным Минсельхоза, количество погибших живот-

Массовый падеж степных антилоп министр сельского хозяйства РК связывает с зараженной водой. Асылжан Мамытбеков отметил, что также рассматриваются версии заражения парнокопытных пастереллезом через почву и траву на месте выпаса и на всем пути миграции популяции сайгаков. В связи с этим сейчас поднимается вопрос о направлении экспедиции по карте миграции степных антилоп, где необходимо исследовать пробы почвы, воды, травы и кормов. Мамытбеков

ных в Казахстане составило 120 тысяч особей, из них 112 тысяч - на юге Костанайской области. В период с 11 по 26 мая в Амангельдинском и Джангельдинском районах шло захоронение павших сайгаков. Была создана специальная комиссия во главе с заместителем акима области Базылом Жакуповым. Большую помощь в утилизации погибших животных оказали военнослужащие в/ч 6697. В знак благодарности аким области Нуралы Садуакасов вручил командиру части Канату Байсакову электрогенератор, а наиболее отличившимся при ликвидации ЧС офицерам и солдатам - денежные премии и почетные грамоты. Валентина МЕЛЕХОВА Александр КУЗЬМИЧЕВ

ПОДРОБНОСТИ

Причина тому – отсутствие средств на эту цель в городском бюджете. Об этом в ходе аппаратного совещания заявил аким Костаная Ахмедбек Ахметжанов. Напомним, инвентариза-

ция нефункционирующих лагерей с целью выявления наиболее сохранившихся и подлежащих восстановлению была объявлена в области в 2012 году. Лагерь «Нива», ранее принадлежавший религиозному объединению «Церковь Жатвы», был выкуплен городскими властями в 2013 году. Стоимость покупки составила 30

млн тенге. Дополнительно 10 млн из городского бюджета было выделено на разработку проектно-сметной документации капитального ремонта. - Лагерь «Нива» передан на баланс отдела строительства Костаная. Он находится под охраной. На данный момент мы делаем ПСД, но средств на его ремонт нет. Цена во-

Полицейскими задержан ученик 9-го класса, который «заминировал» СШ №17. Утром 1 июня в дежурную часть УВД г.Костаная поступило сообщение о том, что в школе заложена бомба. На место происшествия сразу же выехали сотрудники всех экстренных служб города. Из здания было эвакуировано 80 человек. После проведения следственно-оперативных мероприятий полицейские установили ученика 9 класса, который таким образом пытался сорвать экзамен и не придумал ничего иного, как устроить розыгрыш. По данному факту возбуждено уголовное дело по ст.273 УК РК «Заведомо ложное сообщение об акте терроризма». Санкция статьи предполагает до шести лет лишения свободы. Наргиз КАРИМОВА

ТОРГОВЛЯ

Тихая охота началась В Костанайском районе активно идет продажа лесных грибов. Местные грибники, разумеется, довольны - коровников в мае, как правило, не бывает. Да и вообще, встретить грибника с полными ведрами в нашем регионе возможно не раньше июля. На руку предприимчивым собирателям теплая погода и частые майские дожди. - Первый раз на охоту за грибами мы с женой вышли 22 мая. Очень удивились: грибов оказалось так много, что мы стали ездить в лес каждый день, - рассказывает пенсионер Иван Михайлов. - Теперь вот продаем их, чтобы лишнюю копейку заработать. Пенсионер говорит, что лучше всего сейчас растут шампиньоны и коровники. И тех и других полно вблизи села Казахстанец (около 40 км от Костаная). Стоимость - от 500 до 700 тенге за пятилитровое ведерко. Милана БЕРЕЗОВСКАЯ

ПОГОДА

Детский отдых – не по средствам Единственный муниципальный лагерь Костаная в текущем году ремонтировать не будут.

3

проса – порядка миллиарда тенге. За эти деньги можно отремонтировать три-четыре школы. Надо сейчас приоритеты правильно расставить, потому что у нас сложная экономическая ситуация. Нужно удержать хотя бы то, что есть. Уже потом будем развиваться, - подчеркнул глава областного центра. Ирина СЕМЕНОВА

Неделя палящего солнца До 35 градусов жары ожидается в первой половине недели в Костанае. Сильная жара будет сопровождаться кратковременными локальными грозовыми дождями. Во второй половине недели ожидается прохождение атмосферных фронтов, температура немного спадет. Увеличится облачность, пройдут ливневые грозовые дожди, усилится ветер до 20 м/с. С наступлением жарких дней и в связи с повышенной влажностью воздуха наблюдается агрессивное поведение комаров, что доставляет большие неудобства для горожан. Экологи отмечают, что всему виной - изменение климата. Жадра МАЛИБЕКОВА


4

Вторник, 2 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

АКЦИЯ

Праздник будет длиться дольше Редакция газеты «Наш Костанай» поздравила воспитанников Костанайского городского добровольного общества инвалидов. Сотрудники газеты вручили ребятам билеты в цирк на водное шоу, которое в наш город привозят артисты из России. Заместитель председателя правления общества Людмила Пугачева от имени детей и сотрудников поблагодарила редакцию теплыми словами. - Любое внимание для наших детишек очень важно. А благодаря вашему подарку праздник будет длиться дольше! – акцентирует Людмила Пугачева. К слову, организация существует уже 27 лет, в нее входят 1600 человек, 243 из которых – дети. Сауле ДОЩАНОВА

ВЛАСТЬ НАРОДА

Нурлыбек Халыков: «Быть депутатом огромная ответственность»

ВЕРНИСАЖ

С душой поэта и романтика В областной картинной галерее открылась персональная выставка члена Союза художников РК Натальи Халифаевой «Остановись, мгновение…». Это десятая «персоналка» автора. В картинной галерее представлены 62 работы мастера живописи, по преимуществу - пейзажи и натюрморты. По натуре своей Наталья - поэт и романтик, поэтому ее пейзажи, передающие красоту и душевность родных мест, воспринимаются как поэтические произведения. В них есть все оттенки природных явлений: и весеннее пробуждение природы, и яркое благоухание лета, и щедрость осени, и свежесть снежной зимы. Работы автора всегда находят своего зрителя. Наполненные светом и воздухом, основанные на тонких цветовых нюансах, они покоряют своей эмоциональностью и жизненной энергией. Произведения Халифаевой наполнены широким диапазоном мыслей и чувств, одухотворенностью образа, душевным трепетом и лиризмом. Для художника главное - выразить живое, настоящее, реальное. Об этом говорили и пришедшие на выставку работники культурной сферы: директор Костанайского краеведческого музея Умут Акимбаева, лауреат и дипломант международных литературных конкурсов Александра Суслова, член Союза художников РК Сергей Луговой, педагог Владимир Барабанов, публицист Аркадий Денисов, директор казахско-французской фирмы Яков де Бур. Каждая картина автора выставки передает настроение художника, теплоту и доброту ее души. И как приятно увидеть на холстах дорогие и знакомые здания областного Казахского драматического театра им.И.Омарова, башню с часами. Творчество Натальи Халифаевой - это работа талантливого мастера, верящего в свое искусство, проявляющего свою одаренность и уникальность. Борис СТАРШИНИН

Основа качественной депутатской работы – живая связь с населением. Такого мнения придерживается секретарь Костанайского городского маслихата Нурлыбек Халыков. - Владеешь ситуацией, значит, сможешь высветить проблему и затем, обратившись с депутатским запросом к руководителям городских и вышестоящих органов, решить ее, - говорит Халыков. И депутаты в пределах своей компетенции стараются разрешить вопросы, с которыми обращаются избиратели, записываясь к ним на приемы. Люди идут к нам со своими проблемами, бедами, за реальной помощью и советом. Значит, депутатская деятельность востребована, а следо-

В состав президиума республиканского Совета ветеранов введен наш земляк - Марат Кабдысалыков. Он является председателем и единственным учредителем костанайского благотворительного фонда ветеранов войны и тыла «Ата». До сих пор в президиум входили лишь высшее руководство Совета и председатели областных советов. Но огромный труд по заботе о ветеранах Великой Отечественной войны, который возложил на себя Кабдысалыков, принес свои результаты. Праздничные обеды, подарки и необходимые вещи, визиты в больницы, посещение вдов-ветеранов - расходы на все эти мероприятия мужчина взял на себя лично. К примеру, единственное в городе кафе «Айя», благодаря Марату Кабдысалыкову, обслуживает ветеранов ВОВ без очереди и бесплатно. Аналогов этому нет ни в городе, ни в области, ни в стране. У Кабдысалыкова большая семья - жена и пятеро детей. По словам общественного активиста Аркадия Денисова, многие считают его странным, ведь он вкладывает деньги, заведомо зная, что материальной отдачи от этого не будет: - Но тем и отличается этот гражданин от других, что живет с чувством неоплатного долга перед старшим поколением, сохранившим для нас мир и свободу, - подчеркивает Денисов. - Многие ли из нас помнят об этом долге? Это настоящий герой нашего времени, образец для подражания гражданам всего Казахстана. Дина АЛИЕВА

наслышке, а изнутри, во всей сложности и многообразии. Вопросы самые разные, но наибольшее количество обращений касается социальных проблем, энерго-, газо- и водоснабжения, а также состояния автодорог и жилищно-коммунальной сферы, ремонта школ, благоустройства внутриквартальных территорий, освещения улиц. Депутаты стараются по мере возможности решать эти проблемные вопросы. Одним из направлений деятельности депутатов является связь со средствами массовой информации. В целях проведения информационно-пропагандистской работы в маслихате утвержден медиа-план выступлений в городской газете «Наш Костанай», где ежемесячно публикуются статьи о деятельности депутатов. Артур Абрамян, Игорь Бибин, Нурлан Медетов и другие рассказали о своей трудовой и депутатской деятельности. - Быть депутатом - огромная ответственность, прежде всего перед избирателями, перед обществом, перед самим собой, - говорит Нурлыбек Халыков. - И мне приятно отметить, что все депутаты городского маслихата четко понимают суть происходящих в обществе процессов, чувствуют свою причастность к ним, ясно представляют свою роль и место в решении стоящих перед ними задач. По этому поводу ясно и четко сказал Лидер нации Нурсултан Абишевич Назарбаев: «Каждый отвечает за свой участок работы. Надо только засучить рукава и приняться за дело!». Александр КУЗЬМИЧЕВ

ИНИЦИАТИВА

ТВОИ ЛЮДИ, КОСТАНАЙ!

Герой нашего времени

вательно, народ доверяет своим избранникам. Так, депутатами Батимой Абдрахмановой, Алексеем Бойченко, Казбеком Шалабаевым, Саматом Шуменбаевым, Сергеем Сотниковым были подготовлены депутатские запросы по вопросам водоснабжения и ремонта дорог, капитального ремонта школ. Помимо выполнения своих непосредственных полномочий, многие депутаты активно участвуют в работе различных консультационно-совещательных органов. Депутат Марина Бут возглавляет комиссию партийного контроля при областном филиале партии «Нур Отан», Александр Дудин - руководитель общественного совета по противодействию коррупции городского филиала партии. В целях эффективного

использования бюджетных средств члены депутатской фракции участвуют в качестве наблюдателей при проведении государственных закупок, Глава государства Нурсултан Назарбаев в Послании народу Казахстана «Нұрлы жол - Путь в будущее» поставил конкретные задачи перед народом, согласно которым в ближайшие пять лет в стране ударными темпами будут укрепляться транспортно-логистическая, индустриальная, энергетическая, жилищная, социальная инфраструктуры. Продолжится модернизация инфраструктуры жилищно-коммунального хозяйства и сетей водо- и теплоснабжения. Также в своем послании Глава государства дал поручение не оставлять без внимания проблемы жилищного строительства и развития ЖКХ, в частности, предоставление жилья нуждающимся гражданам. Начиная с 2014 года, костанайцы получили 154 квартиры, до конца этого года справят новоселье еще 72 семьи. - Жилище из государственного жилищного фонда предоставляется гражданам, состоящим на учете в порядке очередности, - говорит Нурлыбек Халыков. - Деятельность ПКСК тоже находится на постоянном контроле депутатов, зачастую им приходится разрешать конфликты, возникающие между собственниками квартир и правлением. Проблем в нашем городе достаточно, но есть среди них такие острые, которые больше всего требуют к себе внимания. О них депутаты знают не по-

Мир начинается с малого Представители трех конфессий рассказали студентам Костанайского строительнотехнического колледжа о вопросах религии, псевдорелигии и опасности терроризма.

Мероприятие прошло в рамках программы «Любимый город». «Мы против войны» - такое название носил проект, организованный методистом РНМЦ при областном управлении образования Ларисой Конобеевой. Студентам колледжа были

представлены аудиовизуальные материалы, а главное, на волнующие вопросы ответили представители трех конфессий - ислама, католической и православной церкви. По словам Конобеевой, проблема терроризма является одной из масштабных

в мировом сообществе, особенно сегодня, когда с помощью Интернета оказывается колоссальное влияние на молодежь. Экстремизм в нынешнее время редко носит открытый характер, глубоко законспирированный, он адаптируется к современным условиям, в частности, через всемирную паутину. - Настоящая религия должна ограждать человека от совершения дурных поступков, не говоря уже о различных формах агрессии, говорит Лариса Конобеева. - В наше время за мир несет ответственность каждый человек: в отношениях друг с другом, добрых делах, понимании. Мир начинается с малого. По окончании мероприятия представители трех конфессий запустили в небо голубей во имя процветания мира и согласия. Наргиз КАРИМОВА


Бүгінгі нөмірде: * Әнұранды жатқа білейік * Жас дарындардың тәлімгері *Ұлтын сүйген қазақ қызы

Сейсенбі, 2 маусым 2015 жыл 1 МАУСЫМ - ХАЛЫҚАРАЛЫҚ БАЛАЛАРДЫ ҚОРҒАУ КҮНІ

Адамның бір қызығы бала деген

Рамазан айына дайындық

Жуырда Қостанай облыстық «Марал ишан» мешітінде аудандар мен қалалардың имамдарының маңызды мәселелерді қамтыған жиналысы өткізілді. Оған ҚМДБ-ның Қостанай облысындағы өкіл имамы Асылхан қажы Түсіпбек төрағалық етті. Аталмыш басқосуда алдағы қасиетті Рамазан айына жан-жақты дайындық жайы арқау болды. Сондай-ақ Бас мүфтидің Қазақстан халқына Оразаға байланысты үндеуі талқыланды. Бұл маңызды мәселе барша имамдар тарапынан қолдау тапты. Бас имам Асылхан қажы Мұханбетжанұлы имамдардың назарын ҚМДБ-на қарасты оқу-орындарына шәкірттер дайындауға, олардың білім сапасына ерекше көңіл бөлуге аударды. Сондай-ақ жиында әріптестеріне Рамазан айы кезінде оның қадір-қасиеттері мен тәрбиелік маңызын бұқаралық ақпарат және көрнекі үгіт құралдары арқылы насихаттау, жылдағы қалыптасқан дәстүр бойынша мешіттерде ауызашарлар беруді ұйымдастыру, көмекке мұқтаж жандарға қайырымдылық жасау қажеттігіне тоқталды.

Жанболат Сыздық – байқау жеңімпазы

немесе олар мемлекетіміздің тұрақты қамқорлығында 1 маусым бүкіл әлемде Балаларды қорғау күні. Ал бұл мереке қай уақыттан бері тойланып келеді. Осы жөнінде оқырмандарға азкем мағлұмат бере кетелік. Балаларды қорғау күні – біраз уақыттан бері келе жатқан халықаралық мейрамдардың біріне жатады. Ол алғаш рет 1950 жылы өткізілді. Бұл туралы 1949 жылдың қараша айында Халықаралық демократиялық әйелдер федерациясының арнайы сессиясында шешім қабылданды. Содан кейін Біріккен ұлттар ұйымы балалардың өмірін, құқығын, денсаулығын қорғауды өз қызметінің басты бағыттарының біріне айналдырды.

Осы мақаланы дайындау барысында білгеніміз, Халықаралық балалар күні мерекесінің өзінің арнайы жалауы да бар екен. Өсім, үйлесім, балғындық пен шырайлылықты білдіретін жасыл түстегі Жердің айналасына қызыл, сары, көк және ақ стилизацияланған мүсіндер орналастырылыпты. Бұл ерекше үйлесімділік жан-жақтылық пен төзімділікті білдіреді. Ортаға орналастырылған Жер - ортақ үйіміздің символы. 1 маусымда еліміздің барлық аймақтарында балаларға арналған түрлі мерекелік іс-шаралар өткізіледі. Бұл айтулы күнге өңірімізде де айрықша назар аудары-

лады. Мәселен, Қостанай облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті осынау балаларды қорғау күніне арналған «Бюджетке міндетті мемлекеттік төлемдер» тақырыбына сурет салу сайысын жариялаған болатын. Сол байқаудың нәтижесі аталмыш мереке қарсаңында қорытындыланды. Сайысқа қатысу үшін талапкерлер департаментке 200-ден астам сурет тапсырған болатын. Солардың ішінен республикалық сайысқа қатысу үшін ең таңдаулы деген 10 сурет іріктеліп алынды. Жеңімпаздарды бейнелеу өнерінің сарапшысы ретінде А.И. Ни-

кифиров атындағы көркем сурет мектебінің бейнелеу өнерінің оқытушысы А.Ю. Рерих және басқа да комиссия мүшелері анықтады. Қорытынды бойынша республикалық сайыста келесі жеңімпаздардың суреттері қатысады деп анықталды. Баршаға мәлім, мұндай байқау кездерінде «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» демекші, болашағынан үлкен үміт күттіретін Маргарита Орехова, Варвара Неустроева, Ақбота Еслямбекқызы, Арина Денк, Сабина Досанова, Кристина Экрет, Аружан Койшыбаева, Вероника Крючкова, Екатерина Турло, Индира Есмаганбетовалар ерекше көзге түсті. Олардың

салған суреттері әділ-қазылардың да назарын аударды. Бала - өмірдің мәні, тіршіліктің сәні. Әрбір сәбидің денсаулығы мықты болуы, өсе келе тиянақты білім алып, тәуелсіз еліміздің тірегі боларлық азаматтар атануы әрбір ата-ананың арманы. Мемлекетімізде ұдайы ана мен баланың денсаулығына, олардың алаңсыз ғұмыр кешуіне көңіл бөліп келеді. Оның нақты көрінісін біздің Қостанай шаһарынан да байқаймыз. Барлық бала-бақшалардағы тәрбиеленіп жатқан бүлдіршіндердің жүзінен күміс күлкіні көргенде кеудемізді мақтаныш кернейді. Әйгерім Рашитқызы

Қостанай өңірінде өздеріндегі студент жастарға жан-жақты, яғни руханият саласында да тәрбие беріп келе жатқан оқу орындарының бірігуманитарлық колледжі екендігі белгілі. Мұнда жыл сайын түрлі деңгейдегі танымдық-тағылымдық жағы мол басқосуларды өткізу дәстүрге айналған. Осы жуырда ғана оқу орнында «Жігіт сұлтаны-2015» деп аталатын байқау ұйымдастырылды. Қатысушылар өздеріне қойылған талап биігінен көрінуге тырысты. Әділқазылар алқасы оларды лайықты бағалады. Сайыс қорытындысы бойынша колледждің «Құқықтану» мамандығының 2-курс студенті Жанболат Сыздық «Жігіт сұлтаны-2015» байқауының бас жүлдесін жеңіп алды.

Әскерге аттанды

Облысымызда 40 азамат Отан алдындағы борышын өтеу мақсатында еліміздің Оңтүстік аймағына аттанды. Бұл сарбаздар Қапшағай қаласындағы десанттық-шабуыл бригадасында әскери борыштарын өтейтін болады. Жігіттер Отан алдындағы азаматтық борышын адал атқаратындығына баршаны сендірді.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 2 маусым 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ

Әнұранды жатқа білейік Күнделікті өзіміз тыңдап, бойымызды ерекше патриоттық сезім бейнейтін әнұран мемлекеттік рәміздердің біріне жатады. Оны құрметтеп, әрдайым мақтаныш ету баршамыздың да парызымыз. Қазіргі таңда мемлекеттік рәміздерге біздің елімізде ерекше көңіл бөлінуде. Республикамыздағы бірде бір салтанатты жиындар онсыз өтпейді. Сол кездері жиналған жұртшылық оң қолын кеуде тұсына қойып тұрған кездерін көргенде осы елдің бір перзенті болып туғаның үшін қуанасың. Қазір тағы бір ерекше таңқалатын жай, басқа жақты айтпағанның өзінде біздің облысымыздағы кейбір мектептерде күнделікті дәріс әнұранды орындау басталады. Оның тәрбиелік мәні өте зор. Соны тыңдау арқылы жас жеткіншектердің де өз Отанына деген сүйіспеншілігі барынша арта түседі. Өздеріңіз байқап та жүрген боларсыздар, көптеген мемлекеттерде спорттық жарыс кездерінде де оған қатысушылар міндетті түрде әнұрандарын орындайды. Қазақстандық спортшыларда олардан тәлім алып, оны болашақта жүзеге асырып жатса, тек қана қуанар едік. Өзімді туған жерімнің патриотымын деп есептеймін. Ал патриоттық сезім өз мемлекетіңе, өскен еліңе едегн сүйіспеншіліктен туындайды. Ол үшін де әрине, үлкен ұлттық намыс, терең білім қажет екендііг даусыз. Біз жылда 4 маусым мемлекеттік рәміздер күнін жоғары деңгейде атап келеміз. Биыл да бұл айтылу күн ойдағыдай өткізілді. Өз басым барша қазақстандықтарды Әнұранымызды тек оқып қана қоймай, оның мәтіндерін жатқа білуге, әрі орындауға шақырар едім. Роза Қуанова, облыстық Ы.Алтынсарин мемориалдық мұражайы директорының орынбасары

Мәні терең рәміздер Елдің заманауи саяси мәдениеті мен өркениетін айқындайтын, дербестігін ғана емес, оның қалыптасу жолындағы негізгі ұстанымдарынан хабардар етіп тұратын бірден-бір нышан - рәміздер. Ал солардың ішіндегі тарихи, мәдени дәстүрді бейнелейтін, символдық мазмұнға ие үйлесімді басты белгілердің бірі-елтаңба. Неміс тілінен аударғанда «erbe» (мұра) мағынасын беретін таңбамыздағы әр затта расымен-ақ қазақ жұртының төл болмысына тән сипаттар бар. Мәселен, қос сәйгүлік-жасымас жігер мен мұқалмас қажырдың, егемендікке ұмтылған құлшыныстың бейнесі. Халық қанатты пырақты кеңістік пен мезгілді біріктіруші күш иесі санаған. Демек ол, жұртымыздың жер бетіндегі ғұмырымыз ұзақ болсын деген тілегін нақтылап, рухани негізімізге алған «Мәңгілік ел» идеясының түпкі түсінігіне айғақ болатындай. Гербтегі күн шеңберлі киiз үйдiң күмбезi – ошақты, отбасын суреттейді. Келешегі жарқын, түтіні түзу тату еліміз болашағына осы бірліктің арқасында сеніммен қарайды емес пе? Белгінің жоғарғы бөлігінде орналасқан жұлдыздың жөні бөлек деуге болады. Ол елдік мақсаттарымызды орындау жолында алдымыздан жетелеп тұратын жарық шамшырағымыз іспетті. Ал талай додада желбіреп, бетке ұстар бейбітшілігімізді әйгілеп тұратын байрағымыз аспан түстес. Геральдика тiлiнде көк реңкке сенім, адамгершiлiк сынды қасиеттер сай. Яғни Қазақстанның бірлікке, ынтымаққа адалдығын дәйектейді. Жалаудың сол жағында бедерлі безендірілген ою-өрнегіміз ұлағатты ұлтымыздың әдемі ажарындай. Ондағы күн-замананың, қыран құс айбындылықтың кейпі. Ол сұңқар философиялық тұрғыда мызғымас тыныштығымызды күзетіп, іштегі бүлікшіліктің орын алмауын қадағалап тұратын қырағы жануар. Жалпы тарихи тұрғыдан қарайтын болсақ, «көк» сөзінің көне түркі тіліндегі бір мағынасы «шығыс» ұғымына сәйкес. Демек, бұнда географиялық дерек бар. Бұл тутану тілінде де республикамыздың жаһанның шығыс бөлігінде орналасып, бастауын шығыс өркениеті мен мәдениетінен алатынын баян етеді. Отанымыздың келесі төлқұжатының киесі бар десек артық емес. Үні іштей тебірентіп, жан дүниеңді керемет сиқырлы патриоттық сезімге бөлейтін әнұран әуені туралы көп жазуға болады. Тұңғыш рет 2006 жылдың 6 қаңтарында мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаевтың инаугурациясы кезінде шырқалған бұл ән жаттауға оңай, тілге жатық. Тұтастай алғанда, елдігіміздің әр таңбасы болмысымызды түгелдей аша алады. Шетелдік мамандар да жоғары бағасын беріп те қойған. Біз үшін маусым айының 4-і айтулы күн. Жалпы, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу әрбір азаматтың парызы. Сымбат Смағұл

ӨТКЕНГЕ ҚҰРМЕТ – ТІРІГЕ МІНДЕТ

Асылдарымызды ардақтай білейік Елбасы өзінің Қазақстан халқына Жолдауында «Сіздер мен біздердің әкелеріміз бен аталарымыз алдындағы парызымыздың тағы бір мәселесі бар, бұл біздің тарихи зердеміздің мәселесі» деген еді. Өткенді еске алып, көз көрген , құлақ естіген зиялыларымыздың жақсылығын айтып отырсақ, ол да бір ағалар, аталар алдындағы парызымызды өтегеніміз, жаңа тарихымызды қастерлегеніміз болар еді. Егеменді ел болып етегімізді жиғанша тарихымызды жете білмедік. Себебі, отаршы мемлекет біздерді тағы халық есебінде ғана көрсетіп өздерінің дінін, тілін, әдет-ғұрпын қабылдатып, біздерді мәңгүрт екінші сортты қазіргі Ресейдегі саны көп, сапасы аз көп халықтардың санатына қоспақшы болды. Тәуелсіздігімізді алып, басқалармен тереземіз тең, егеменді ел болмағанымызда халқымызды күтіп тұрған қиын тағдырды бүгіндері көз алдымызға елестетудің өзі мүмкін емес. Ал шындықты айтып, халқын қалың ұйқыдан оятпақшы болған көзі ашық ұлт зиялыларының қайғылы тағдыры жұртқа мәлім. Тарихымыздың қаралы күндерінің бірі-ол өткен ғасырда тоталитарлық мемлекетке тап болғанымыз. Бір жанұядан ақ та, қызыл да шығып, баласы әкесіне жау болып, бір-бірімен қырылысып, аш-жалаңаштыққа ұшырап, қызыл жалаумен еріксіз колхозға кіріп, 37-38 жылдары бетке ұстар, қолдарынан іс келетін, көптеген азаматтарымыздан айырылғанымыз-ұлтымыздың генофонын ойсырата өзгертті десем артық болмас. Бергендерінен беретіндері әлі алда, сол Алаштың асыл азаматтарының қайғылы тағдыры бүгіндері кімді ойландырмайды, кімді толғандырмайды?! Жазығы жоқ жандарды жаппай қырып-жою, туып-өскен жерлерінен тұтас бір халықты қуып, күшпен жер аудару, кеңес үкіметінің жүйелі ұлтшыл саясатының тағы бір көрінісі болатын. Кеңес үкіметінің өз халқына деген сұмдық геноцидінің басы өткен ғасырдың 20 жылынан басталып, 1950 жылдың ортасына дейін созылды. Бұл қырып-жоюдың шыңы 1937-1938 жылдарға келеді. Ал жазықсыз қуғын-сүргіндерге ұшырағандардың санына келсек-ол мыңдап саналады. Бұл мәселені зерттеушілер, олардың саны Отан соғысында қаза тапқан боздақтардан артық болмаса, кем емес дегенді айтып жүр. Бұған күмәндануға болмайды. «1917 жылдан бері Қазақстанда қуғын-сүргінге ұшырағандар мен сотталғандардың саны 150 мыңға жеткен. Диірменнің тастарындай тозақ машинасының табанына 34

ұлт өкілдері түсіп, оның 35 % орыстар, 28 % немістер, 18 % қазақтар, 7,2 % украиндықтар құрапты. 40 мыңнан астам атылғандардың 39 % қызметкерлер, интеллигенция, дін өкілдері, партия, совет қызметкерлері, 30 % жұмысшылар, 17,5 % шаруалар болыпты» - дейді осы мәселені зерттеп жүрген профессор М. Дәуенов. Ал атылып кеткендердің 18 % қазақтар құраса, онда жалпы қазақтың санына шаққанда, оны саны аз халықты бұл зобалаң ойсыратып кетті деп айта аламыз. Бұл сұмдықтың бірінші пар беріп отырды. кезеңінде көзі ашық, оқыған, шешкені өте өкінішті. Бұл тапсырманы «толық Бұл жерде айта кететін бір халқының қамын ойлаған Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұр- жай, НКВД органы партияның орындамағандарға» «халық сынов сияқты арыстарымыз қолшоқпары, қылмыстық нұсқа- жауларына» көмек көрсетті деөз халқының жауы атанып уларын орындаушы болды. Осы ген айып тағылды. «Халық жауларының» әйелатылып кетсе, екінші сұрапыл әділетсіздікке қарсы шығып толқын, әліпті таяқ деп біл- өмірімен қоштасқан, қуғын-сүр- дері де ешқандай сот үкімінсіз мейтін, өз ауылының көлемінен гінге ұшыраған чекистердің, ұзақ мерзімге еркінен айырышықпаған қарапайым шаруаны оның ішінде қостанайлықтар- лып, сол АЛЖИР /Акмолинский лагер для жен изменников Рода жалмап алды. Зиновьев, Бу- дың да саны аз болған жоқ. Республикалық НКВД- дине/ деген лагерге жіберілді. харин, Троцкий деген аттарды Егемендік алған елімізде НКВД жертөлесінде бірін- ның үлкен бөлімінің бастығы ші естіген қараңғы қазақтар, С.Жақыпов, С.Сейфуллин туралы Қазақстан Республикасының олардың «қолдаушысы» болға- бір оперативтік жиналыста: «Тар Президенті Н.Ә. Назарбаевнын, естімеген Жапония елінің жол тайғақ кешудің» авторы ха- тың 1997 жылғы 5 сәуірдегі тыңшысы болып, үкіметтің лық жауы деген сенімсіз, әлде Жарлығы бойынша 31 мамыр құпия деген мағлұматтарын сол де жете тексеру керек деген осы қуғын-сүргінге ұшыраған елдің барлау орталықтарына жі- сөзі үшін атылып кеткен жоқ па. жандарды еске алу күні болып Бұл заңсыздыққа Прес- тағайындалды. беріп тұрғандарын «мойындап» Қостанай жерінде жаппай ногорьков /қазіргі Ұзынкөл/ атылып кетіп жатты. Тағы бір жай, айыпталушы аудандық НКВД-ның бастығы қуғын-сүргін құрбандарын еске сауатсыз қазақтар арасында Л.Посуньконың, Амангелді алу мен олардың есімдерін ұржаңағы әліпті таяқ деп біл- аудандық НКВД-ның бастығы пақтар жадында сақтау жолынмейтін қарапайым колхоз- Ә. Арыстанбековтің тағдыры да біраз іс-шаралар жүргізілушылар, шопандар өздерінің дәлел. Ал осы органның қа- де. Жазықсыз жазаланғандар сауатсыз екендіктерін, орыс тардағы бір топ қызметкерлері ақталып, облыс және аудан тілін түсінбейтіндіктерін айтып бұл заңсыздыққа қарсы шығып, орталығындағы көшелер, оқу тергеушіден аудармашы, тіл- Орталық партия комитетінің орындары осы кісілердің атымаш сұрағанда, олардың бұл басшыларына, прокуратураға, мен аталып, ескерткіштер, мемоөтініштері аяқсыз қалдырылып министрлерге жазған шағымда- риалдық тақталар орнатылуда. «Құқықтық Қазақстан рының арқасында, атылу жаотырған. Тергеушілер көбіне аңқау засына бұйырылған бірнеше үшін» Республикалық Азаматқазақтарға мына қағазға қо- ондаған адам ажал аузынан тық Қозғалысының Қостанай лыңды қой, не бас бармағыңның аман қалғаны, облыстық НКВД филиалының төрағасы М.Дәутабын бас, сосын үйіңе жіберем басқармасының бастығынан ба- еновтің бастамасымен 2003 деп,керекті құжаттарына қол- стап қатардағы тергеушіге дейін жылдың 31 мамырында Қостадарын қойғызып алып отырған. қылмыстық жауапқа тартылып найдағы Жеңіс саябағында осы кейбіреулері атылып, не ұзақ қуғын-сүргіндерге арналып Қорғаушы /адвокат/ болмады. Ал жендет тер кінәсіз мерізімге сотталып кеткендері сәнді де мәнді ескерткіш орнатылды. адамдарға кінә іздеумен дәлел. Жыл сайын 31 мамырда осы Елбасы «...Репрессия жылболған. Мысалы, қаламызда пошта таситын пошташы кісіге, дарында аяулы да абзал аза- ескерткіштің басында митингтер «сен телефон сымы арқылы тоқ маттарымыздың жойылғаны өтіп, аруақтарға құран бағыштажіберіп, Мәскеудегі көсемге большевизмнің бетіне ба- лады. Осы жолдардың авторы қастандық жасау мақсатымен сылар қара таңба, біздің ға- осы құрбандардың қайғылы поштаға жұмысқа кірдің» деп сырлар бойы ұмытылмайтын тағдыры туралы республикалық, кінә таққан. Тағы бір күлдіргіге қасіретіміз» дегені бәріміздің облыстық, аудандық газет-журналдарға мақалалар жариялап, есімізде. ұқсас оқиғаға тоқталайық. Партиямыздың ОК 1934 кітаптар жазуда. НКВД- ның тергеушісі орМіне, қымбатты оқырман, ташы ауқаты бар қазақтан жа- жылғы 1 желтоқсандағы қаулысына сәйкес жер-жерлерде сот біздің көптеген аяулы азаматуап алып отырғанда: - Сен Чемберленді білесің жүйесіне жатпайтын «екіліктер», тарымыз осындай қорлық пен бе? деген сұрақ қояды. Ол ауы- «үштіктер» «ерекше кеңестер» зомбылық көріп, мезгілінен лындағы жалшы Шымбергенді құрылды, «халық жауларының» бұрын жан тапсырды. Сонсұрап отыр екен деп: «Иә,біл- қылмыстық істерін 10 күн ішін- дықтан, осы жазықсыз кісілергенде қандай, ол қайырымды, де бітіруге, ұрып-соғуға рұқсат дің аруағын аса қадірлеу-біздің өте жақсы адам, былтыр менің берілді. Ешқандай шағым қа- үлкен борышымыз. Алла тағала қойымды бағып берген» дейді. былданбай, жазаланғандарды біздің ұрпағымызды осындай Тергеуші Чемберленмен жақсы сол күні атып тастау түралы пәле мен жаладан сақтасын. Аспанымыз ашық, жастарымыз дос, сырлас болған деп хатта- нұсқау берілді. Партиямыз қай саладан бақытты болсын. маға жазып қойған. Ғалихан Мәулетов, Айта берсе бұндай естіген қанша адамды ату, қаншасын заңгер-қаламгер. құлаққа жағымсыз жайлар итжеккенге жіберу туралы жоскөп. Әттең, асылдарымыздың тағдырын осындай надандар БЕТТІ ДАЙЫНДАҒАН: Әйгерім ЕСМАҒАНБЕТОВА.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 2 маусым 2015 ж.

ӨНЕР ЖӘНЕ ӨМІР

7

Жас дарындардың тәлімгері Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, талантты әнші Гүлбану Абдулина ел мақтанышы Әншілік жастайынан дарыды Әрбір адамның бойында құдай берген бір дарын болады. Ал өнерде біреулер жастайынан көрінсе, кейбіреулер уақыт өте ашылады. Ол енді кімнің де талант деңгейіне байланысты. Бұл күндері Қостанайдың бұлбұлы атанып жүрген Гүлбану Абдулина да ән өнеріне кішкентай кезінен құштар болды. Соны ары қарай дамытып, бүгінгі деңгейге жетті. Жерлестеріміз оны жақсы біледі. Оның қатысуынсыз облыс орталығындағы бір де бір мерекелер мен басқосу өтпейтінін көріп те жүрміз. Концерттік бағдарламаларды жүргізушілер „Қазір сіздердің алдарыңызға халқымыздың дарынды қызы Гүлбану Абдулина шығады„ деген кезде жұртшылықтың бәрі де қол шапалақтап, өздерінің оған деген ыстық ықыластарын білдіреді. Өйткені оның ешкімге ұқсамайтын өзіндік әсем даусы, ерекшелігі бар. Ол, әсіресе, классикалық және халық әндерін нақышына келтіріп орындаған кезде сахнада гүлдей жайнап, барша тыңдармандарын еріксіз баурап алады. Сонан соң өзін өте еркін ұстайды. Әрбір әнінің табиғатына сай киінеді. Баршаға мәлім, облыс орталығындағы Қазақстанның халық әртісі Елубай Өмірзақов атындағы филармония - талантты жігіттер мен қыздардың нағыз ордасы. Солардың ішінде есімі алдымен аталатын қыздарымыздың бірі де осы Гүлбану десек еш қателесе қоймаспыз. Бүгінгі кейіпкерім туралы жазбас бұрын осы өнер ордасының басшысы, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Александр Евсюковпен тілдесіп, оның аталмыш дарын иесі жайлы пікірін білдік. Ол мұның аты аталған кезде жүзінен ерекше бір ризашылықтың табы сезілгендей болып, шын мәнінде ақтарылып былай деді: - Әрбір адам - жеке тұлға. Менің қарамағымдағы өнер қайраткерлерінің әр қайсысының өзіндік алар орны бар. Мысалы, Гүлбану - солардың бірегейі. Өйткені оның қатысуынсыз филармония өміріндегі елеулі концерттер болмайтындығын да зиялы жұртшылық сезіп те, біліп те жүрген болар. Ол, ең алдымен, тынымсыз ізденіс үстіндегі аса дарынды әнші. Оның біздің ұжымда жұмыс істегеніне біраз жылдардың жүзі болды. Осы кезең ішінде өзінің нағыз өнер үшін туылған жан екендігін айқын дәлелдеп, әріптестерінің арасында үлкен құрметке бөленді. Осы күнге дейін ол халықаралық және республикалық байқауларда топ жарып, өңірдің атын шығарды. Репертуарына өте талғампаздықпен қарайды.

Өз басым, оның келешекте де еліміздің мәдениетін өркендетуге қомақты үлес қоса беретіндігіне шүбә келтірмеймін. Егер сіз ол туралы жазатын болсаңыз, оның өнерге келу жолы, жастарға көрсетіп жатқан тәлімгерлік қырлары, адами қасиеттеріне жете көңіл бөлуіңізді қалар едім.

Жанашыр адамдардың қамқорлығы Әрбір адамның белгілі бір мамандықты таңдар кезінде бағыт беріп, шапағатын тигізетін, жаны ізгілікке толы кісілер болады. Бұл орайда Гүлбанудың да айтары мол. Әңгіменің орайы келгенде, соған да тоқтала кеткеніміз орынды. Ол, негізінде, көршілес жатқан Ресейдің Челябі облысында дүниеге келіп, орта мектепті өз қатарларымен бірге ойдағыдай бітірді. Әрине, ондағы түбі бір ағайындарымыз өзге мемлекетте тұрған соң, ұл мен қыздарын амалсыз орыс мектептеріне беруге мәжбүр. Гүлбану да орысша оқыды. Бірақ ата-анасының күнделікті перзенттерімен ана тілінде сөйлесіп, ежелден келе жатқан барлық салттарымызды берік ұстануларының арқасында ол да нағыз намысты, жігерлі, алдына қойған мақсатына жетпей қоймайтын өр мінезді бойжеткен болып қалыптасты. Бұл тәрбиеленген шаңырақта 4 бала тай-құлындай тебісіп өсті. Гүлбану - үйдің тұңғышы. Жанұяның үлкені болған соң, кейінгі бауырларына қамқоршы болатындығы белгілі. Тойған қозыдай томпиып қана жүретін Гүлбану анасының нағыз көмекшісі болды. Үйдегі барлық шаруаларды оның айтуынсыз атқарып, кейінгі бауырларына көмектесіп отыруды дағдыға айналдырды. Сөйтіп жүргенде уақыттың қалай зырылдап өте шыққанын байқамай да қалыпты. Гүлбану да өнерді құрметтейтін, қазақы әрі зиялы от-

басында өсті. Мұның әншілік өнерге құштарлық танытып, оған біржола бет бұруына белгілі дәрежеде анасы Амандықтың да ықпалы тиген секілді. Өйткені ол кісі де өз ортасында сыйлы адамдардың бірі еді. Әнді сызылтып орындаған кезде араласатын адамдарының бәрі де ерекше ләззатқа бөленетін. Мұның әншілікке деген таудай талабын ата-анасы да қолдады. Себебі кейіпкеріміз сонау мектеп қабырғасында жүргенде білім ордасының қабырғасындағы барлық мәдени шаралардың жоғары деңгейде өтуіне барынша ат салысты. Сондағы хордың белді мүшесі болды. Сол кездің өзінде мұның әншілікке деген іңкәрлігін айналасындағылар да байқады. Нағашы атасы Батырқайырдың да әуелете ән салатын дарыны бар-ды. Үйіне қонаққа келген кезінде жиені Гүлбануды жанына отырғызып алып, оған ұлттық аспабымызды ұғындырып, төл өнеріміздің мәдениетімізде қаншалықты орын алатындығын санасына сіңірді. Гүлбанумен жүздескен кезімізде оған бір сауал ретінде өзі Ресейде туса да сонау бұрынғы астанамыздың ортасында орналасқан консерваторияға қалай жолы түскенін сұрадым. Сонда аяулы қарындасымыз маған өзіме беймағлұм біраз жайларды жасырмай айтып берді.

Жадында мәңгілік сақталды Ресейден үлкен арман арқалап келген Гүлбану Алматыға да бірте-бірте үйренді. Бұл шаһардың жасыл желекке оранған әсем келбеті, мәдени орта өзін тәрбиеледі. Алдымен, қаладағы барлық театрлар, басқа да парасат ордаларын аралап шықты. Бір күні, яғни 1981 жылы сол қаладағы атақты мақта-мата комбинаты жанынан өзі секілді жастарға тәлімгерлік ететін үйірме құрылып жатқандығын естіп, сонда барды. Келсе, кіл өзі

секілді талантты да болашағынан үміт күттіретін қыздар жиналып-ақ қалған екен. Әлгі үйірменің жетекшісі Майя Абдрахманова да мұны қамқорлыққа алды. Қазақ қызының бойындағы әншілікке деген ерекше ықыласты байқады. Оның үстіне еңбекқорлығы да өзін ерекше тәнті етті. Бұл да оның бір сөзін екі етпей, түрлі репетицияларды жібермей қатысып отырды. Майя апасы әрбір әншімен жеке жұмыс істеді. Мұның қабілетіне көзі әбден жеткен соң: „Қызым Гүлбану, сенің болашағың зор екендігіне көзім әбден жетті. Алдағы уақытта сенен нағыз елдің мақтанышы болар әнші шығатындығына сенімдімін. Сондықтан сен музыкалық білім алуың керек. Осыны ойланарсың, қарағым„ деді. Осы арада айтып өтер жай, Майя жәй, әншейін әлгі үйірменің жетекшісі ғана емес, есімін ел ардақтаған талантты тұлға еді. Гүлбанудың тұңғыш өнердегі ұстазы атанған Майя да өз заманының алдыңғы қатарлы оқыған қазақ қыздарының бірі болатын. Ол кезінде қазіргі Санкт-Петербург консерваториясын Қазақстаннан арнайы барып бітірген апаларымыздың бірі-тін. Оның үстіне классикалық жанрда сахнада ән айтатын ғажап даусымен де баршаның көңілінен шыққан-ды. Гүлбану осындай қайталанбас өнер майталманынан әншіліктің бастапқы дәрісін алғанына өзін ерекше бақыттымын деп есептейді. Бұл да ұстазының ақылкеңесін басшылыққа алып, сол үлкен қала Алматыдағы Петр Чайковский атындағы музыкалық училищеге түсті. Бұл жерде де бағы жанды. Өзі секілді еліміздің барша аймақтарынан келген замандастарымен бірге терең білім алды. Мұндағы тыңдаған дәрістер бұл үшін нағыз өнердің мектебі болды. Қазақ қызының басты армандарының бірі - музыкалық білім алғандығы жөнінде дипломға ие болды. Алайда ол жоғары деңгейдегі оқу орындарының бірі Алматы мемлекеттік консерваториясына құжатын тапсырды. Мұнда да ұстаздан жолы болды деп нық сеніммен айта аламыз. Себебі айтулы оқу орнында КСРО халық әртісі, қазақ өнерінің мақтанышы Роза Жаманованың вокал класында сабақ алды. Өздеріңіз білесіздер, Роза апамызды қазақта білмейтіндер кемде-кем. Мен Гүлбанумен сұхбаттасу барысында осынау біртуар тәлімгерінің кейбір өнегелі қасиеттері жөнінде де әңгімелеп беруін сұрадым. Ол кеудесіндегі мақтанышын жасыра алмай, тәлімгері жайлы тебірене әңгімеледі. Өзінің жастық шағы туралы сәттер көз алдына елестеді ғой деймін, бір мезет үл-

кен ой үстінде қалды. - Аға, білесіз бе, мен мынау ғұмырымда көптеген адамдардың алдында мәңгілік қарыздармын деп есептеймін. Осы консерваториядағы ұлы ұстазым Роза апам да мені туған қызындай тәрбиелеп, әншілік өнердің қыр-сырына әбден баулыды. Ең алдымен айтарым, ол классикалық әндерді орындау шеберлігінен дәріс беріп қана қойған жоқ, жүріс-тұрысы, мәдениеттілігі, жоғары талап қойғыштығы, биік адамгершілігі тұрғысынан да үлкен өнеге көрсетті. Қайран, сол күндерді үлкен сағынышпен еске аламын, - деді.

Қостанай құтты мекеніне айналды Жасыратын ештеңесі жоқ, аталмыш жоғарғы оқу орнын аяқтаған жастардың көбісі сол Алматыда қалғысы келеді. Олардың ішіндегі ең таланттылары сондағы Абай атындағы опера және балет театрына және басқа да ұжымдарда еңбек жолын жалғастырады. Гүлбанудың Қостанайға барамын деген шешімі курстастары мен ұстаздарын таңқалдырды. Өйткені ол да консерваторияны жақсы бітірген түлектердің бірі еді. Соған қарамастан сонау солтүстік өңірде жатқан, ауа-райы мың құбылып тұратын облысқа жолдама алуының да өзіндік себебі бар еді. Қостанай - киелі мекен. Бүкіл қазақ өнеріндегі айтулы тұлғалардың көпшілігі осы өңірден шыққан. Сондықтан үлкен облысқа барып, олардың ізін жалғастырып, ондағы бір қауым елге өнерін арнағысы келді. Оның бұл ой-арманы да жемісін берді. Мұндағы жоғарыда айтып кеткен Елубай Өмірзақов атындағы облыстық филармонияның басшылары Алматы консерваториясының түлегі Гүлбану Абдулинаны қуанышпен қарсы алды. Нағыз дарын иесі қай жерде болсын өзін көрсетіп, адами қасиеттерімен дараланады емес пе? Мұнда да Гүлбану аз уақыттың ішінде үлкен абыройбедел жинады. Әріптестерімен тез тіл табысып, үлкен сахналарда асқақтата ән шырқаған кезде тыңдарман бауырларымыз: „Шіркін! Біздің қазақта да Бибігүл Төлегенованың жолын жалғастырар талантты бойжеткендер бар екен ғой„ деп риза болысты. Оның репертуары жеңіл-желпі, ғұмыры қысқа әндер емес, нағыз классикалық шығармалардан тұрады. Әлемдік деңгейде мойындалған туындыларды да репертуарына енгізді. Өзінің уақытпен санаспай еңбектенуінің арқасында барлық қиындықтарды жеңіп, өнердің кез келген адам көтеріле бермейтін биігін

бағындырды. Гүлбанудың қазақтың халық әндеріне деген құштарлығы да шексіз. Ол әндерді нағыз табиғи-жанды дауыспен айтқанды жаны сүйеді. Сондықтан болар, оның орындауындағы „Бір бала„, „Гауһар тас„, „Ақ дариға„, „Алқоңыр„, „Назқоңыр„ секілді әндер жерлестеріміздің жүрегін қозғап, оған деген мақтаныштарын арттыра түсті. Ол өзінің мазмұны терең, айтары бар тамаша әндерімен Қостанайдың атын шығарса, бұл өңір халқы оның еңбегін бағалап, абырой-беделін асқақтатты. Көптеген шығармашылық байқаулардың Бас жүлдесін жеңіп алды. Кезінде ұлтжанды азамат Өмірзақ Шөкеевтің тікелей мұрындық болуымен дүниеге келген Қостанай облыстық меценаттар клубының „Қазына„ сыйлығының лауреаты атанды. Облыс әкімінің бірнеше дүркін сыйлығын алды.

Гүлбану - ана, жар, тәлімгер Әйел үшін ең басты бақыт ана атану. Ол мұндай қуанышқа кенелді. Қазақтың марқасқа жігіттерінің бірі - Рахыммен көңілдері жарасып, өз алдарына шаңырақ көтерді. Қазір екеуінің Ілияс есімді ұлдары өсіп келеді. Әнші қарындасымыздың тіршіліктегі барлық мәні де, сәні де - осы перзенті. Ол жуырда бір кездескенде: „Аға, есіңізде ме, баяғыда бір сұхбат алған кезіңізде Ілияс есімді балаларыңыз жөнінде айтып берген едім ғой. Құдайға шүкір, ол жігіт болып қалды. Әкесі екеуміздің көз қуанышымыз„ деді. Әрине, өнерде бірге жүрген бауырымның бұл риясыз көңілмен айтқан сөзіне мен де бір марқайып қалдым. Демек Ілияс осылай анасының мақтанышы болып, ертең терең білім алса, күллі қазақтың аузында жүрер ұл болатындығына сенімдімін. Ол Ресейде өсіп Алматыда оқыды. Қостанайдың ең таңдаулы әншілерінің бірі атанды. Бірақ ол өзінің қол жеткен табыстарына ғана шүкірлік етіп қойған жоқ, соңғы жылдары бойында өнерге деген талпынысы бар жастарды да қамқорлыққа алды. Бұл шәкірттері де оның сенімін ақтады. Міне, кешегі өнер десе ішкен асын жерге қоятын дарынды Гүлбану айналасындағы талай адамдардың ыстық ықыласы, өзінің тынымсыз ізденісі және еңбекқорлығының арқасында ел таныған әнші болды. Қазір де репертуарын маңызды әндермен толықтыруға ден қойып келеді. Өнер жолында қанатың талмасын. Аңсаған арманыңа жет, әрқашан ұлтыңның ерке қызы болып жүре бер, айналайын!

Ораз ӘЛІ


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 2 маусым 2015 ж.

АҚ ХАЛАТТЫ АБЗАЛ ЖАНДАР

«Ел ұлы бол, құлыным!» немесе әке аманатына адалдық танытқан белгілі дәрігер Рашит Есмағанбетов туралы толғаныс Әке көрген оқ жонар Дәл осы аталы сөзді ғұмыр бойы бойтұмардай ұстанып келе жатқан азаматтардың қатарында денсаулық сақтау саласында абыроймен қызмет атқарып келе жатқан Рашит Серікбайұлы Есмағанбетов те бар. Оның үстіне ол кіндік қаны тамған киелі жерден ешқашан да ұзап көрген емес. Өзі Қостанай облысы Амангелді селосының тумасы. Өскен ұясы да зиялы жандар болатын. Әкесі Серікбай ақсақал бүкіл өмірін жас ұрпақты тәрбиелеуге бағыштаған абзал жан-ды. Қай баланың болмасын ғұмырында кішкентайынан ізгілікке, парасаттылыққа, жан-жақтылыққа баулыған әкенің орны қашан да бөлек. Сондықтан кейіпкерімді осындай тұлғаға айналуына септігін тигізген Серікбай Есмағанбетұлының халқына сіңірген еңбегіне де қысқаша тоқталып өткеніміз артық болмас. Секең 1920 жылы жоғарыда айтылған Амангелді ауданына қарасты Қарасу ауылдық округіндегі Ағайдар деп аталатын елді-мекенінде туылып, жастық шағы осында өтті. Әрине, ол кезеңді жеңіл болды деп айта алмаймыз. 22 жасқа толған кезінде Кеңес әскері қатарына алынды. Содан ол көршілес Ресейдің Свердлов облысы Сухоложский ауданындағы 617-ші атқыштар полкінде өзінің азаматтық борышын өтеді. Қазақ жігіті әскери өмірге де тез бейімделді. Өйткені, ауылдық жерде өскен адам әрқашан да бейнетқор, төзімді келеді емес пе. Әлгі аталған бөлімде алты ай әскери дайындықтан өтті. Бұл Ұлы Отан соғысындағы қанды майданның жүріп жатқан кезі еді. Жас жауынгерлерге үлкен сенім артып, алғы шептерге жіберді. 1942-1944 жылдары Серікбай ағамыз Курск, Белгоград түбіндегі шайқастарда нағыз азаматтарға тән батылдық, қаһармандықтың үлгісін көрсетті. Алайда соғыстың аты соғыс. 1944 жылы ауыр жарақат алды. Содан дәрігерлер мұның жағдайымен таныса келе Ташкент қаласындағы госпитальда емделуге жіберді. Осында біраз уақыт ақ халатты абзал жандардың бақылауында болды. Содан дәрігерлердің ұйғарымы бойынша сол жылдың аяғында әскерден біржола босатылып, туған жеріне оралды. Ағайын-туысқандарымен қауышып, мауқын басқан соң парасатты жігіт ендігі жерде өскен жері мен туған халқына адал қызмет етуге тікелей ықпалын тигізетін бір мамандықты игеру қажет екендігін ұғынды. Қабырғасымен кеңесе келе осындай абыройлы кәсіптің бірі-ұстаздыққа тоқталды. Ата-анасының келісімімен 1945 жылы Қазақстандағы іргелі оқу орны яғни Алматы қаласындағы Абай атындағы педагогикалық институтына түсті. Алдына үлкен мақсат қойған жігіт студенттік жылдардың бәрін де терең білім алуға арнады десек орынды болар. Бос уақыты негізінен кітапханада өтті. Жоғары оқу орнының қоғамдық жұмыстарына да белсене атсалысты. Қабілетті де қағлез азамат егер

шындап ниет танытса, осы үлкен қалада қызметте қалар ма еді? Бірақ, оны өзінің балалық шағының ізі қалған Амангелді өңірі тартты да тұрды. 1949 жылы көптен күткен дипломды қолға алған соң, еңбек жолын әлгі аталған аудан орталығындағы мектепте оқу ісінің меңгерушісі болып бастады. Бірден бұған мұндай жауапты жұмысты сеніп тапсыруда да үлкен мән бар еді. Өйткені, Серікбай Есмағанбетұлының бойынан іскерлік, ұйымдастырушылық, зеректік, алғырлық секілді қасиеттердің бәрі де табылатын. Оның үстіне Алматыдағы ұстаздары да кіл сен тұр, мен атайын дейтіндей нағыз ұлағатты тұлғалар еді. Олардың да еңбегі босқа кетпеді. Бұл да ешкімді жерге қаратпады. Ә дегеннен қызметін ұршықша иіріп алып кетті. Жігерлі маманды көре білген аудан басшылары шамалы мерзімнен кейін оны әлгі институттан кейін келген білім ордасына басшы етіп тағайындады. Жылдар өте өңірдегі Жаңа ауыл және Бейімбет Майлин атындағы орта мектептерге жетекшілік етті. Бұл жаңа орталарда да өзінің білікті де білімді ұстаз әрі тәлімгер екендігін барша әріптестеріне дәлелдеді. Түрлі жиындарда мұның атына қаншама жылы лебіздер айтылып, озық тәжірибесі өзгелерге өнеге етілді. Еңбегі жанды деген осы емес пе? Серікбай аға 1977 жылы құрметті демалысқа шықты. Алайда, аудандағылар ол кісіні Амангелді селолық кешкі жастар орта мектебінде ұстаз болып қызмет етуін сұраған соң, өзінің бай тәжірибесін жас ұрпақтың келешегіне арнады. Амангелділіктер және Қостанай өңіріндегі әріптестері осындай ұлағатты ұстаздың елі үшін атқарған адал қызметтерін ешқашан да ұмытпай айтып жүреді. Оның омырауындағы «Қазақ ССР-і оқу ісінің озығы» төсбелгісі, Ұлы Отан соғысындағы көрсеткен ерлігі үшін марапатталған І дәрежелі ордені және басқа да бірқатар медальдар оның өмірінің ғибратты болғанын айғақтап тұрған секілді. Секеңнің құдай қосқан қосағы Ханым Нұрмағанбетова апамыз да ұлағатты ұстаз болатын. Бұл жаны жайсаң кісі кезінде отағасы білім алған Алматы шаһарындағы Қыздар педагогикалық институтының физика-математика факультетін аяқтады. Ол да ғұмырлық серігі Серікбай ағамыз секілді жоғары оқу орнынан кейін арнайы жолдамамен Амангелді орта мектебіне келіп, математика пәнінен дәріс берді. Осы білім ордасында зейнеткерлікке шыққанша жас ұрпаққа сапалы білім, саналы тәрбиеге баулыды. «Еңбегіне қарай өнбегі» демекші, әрбір сабағына тиянақты әзірленетін ұлағатты ұстаз құрмет пен абыройға бөленді. Математика пәнінің білгір маманы атанды. Ерлі-зайыпты педагогтарды барша қауым той-жиындарда төрге отырғызып, шәкірттері әрдайым ілтипат көрсетті. Ұстаздың еңбегі қашан да шәкірттерінің жетістігімен өлшенеді.

Олар өздерінің алдында білім алған түлектер мақтаныш тұтып, мәртебелері өсетін. Өздері де төрт ұл мен екі қыздарына лайықты тәрбие берді. Ұрпақтары да жоғары білім алды. Қазір солардан 22 немере, 21 шөбере тарады. «Адам ұрпағымен мың жасайды» деген осы болар.

Алтын алма, алғыс ал Жоғарыда есімдері аталған ұлағатты ұстаздар яғни Серікбай ағамыз бен Ханым апамыздан өнегелі тәрбие алған Рашит Серікбайұлы 1953 жылы қаңтардың басында дүниеге келіп, әке-шешесінің көз қуанышына айналды. Амангелді селосы кіл қандастарымыз ғұмыр кешіп жатқан аудан орталығы екендігі белгілі. Шекесі торсықтай бала туылғанын естіген ағайын-жұрт, тума-туыстары, әріптестері шаңырақ иелеріне құтты болсын айтып, шын жүректен шыққан ниеттерін білдірген еді. Оның үстіне Серікбай ақсақал бұл ес білгеннен: «Қарағым, менің ғана емес, еліңнің арқа сүйер ұлы бол» деп отыратын. Міне, осы игі тілектердің бәрі періштенің құлағына шалынды ма, Рәшит ағамыз да бейнетқор, талапты әрі дарынды азамат болып қалыптасты. Ол 1970 жылы орта мектепті аяқтаған соң, дәрігерлік мамандықты таңдады. Ұстаздары мен сыныптастарынан өзінің адам жанының арашасы болғысы келетіндігін жасырмайтын. Оның үстіне мектепті де жақсы оқыды. Қолына кәмелеттік аттестат алған соң Қарағанды мемлекеттік медицина институтының емдеу ісі факультетіне студент болып қабылданды. Мұндай адам тағдырына тікелей жауап беретін оқу орнында білім алу да оңай емес. Бірақ жүрек қалауы осы болған соң, бәріне де шыдады. Өзінің таңдаған мамандығын ойдағыдай меңгерді. Институтты аяқтаған соң Арқалық қаласында яғни сол кездегі Торғай облыстық ауруханасында интернатурадан өтті. Мұның бәрі де жас маман үшін аса қажетті тәжірибе мектебі болатын. Зейінді де кәсібін ерекше жақсы көретін ол 1977 жылы Амангелді аудандық орталық ауруханасына дәрігер-инфекционист болып қызметін бастады. Аудандық ауруханада жұмыс істеу жалпы жан-жақтылықты қажет етеді. Өйткені, олар тек Амангелді селосын ғана емес, бүкіл аудандағы елді-мекендегі азаматтарды күнделікті қабылдап, қажет болған жағдайда ауылдарға да шығып, шұғыл көмек көрсететін. Уақытпен санасып жатпайтын. Жылдың он екі айы бойы дауыл мен боранға, жаңбыр мен нөсерге қарамай, күй таңдамай науқастардың жанынан табылуға тырысатын. Ол аз десеңіз, несін жасырамыз ауруханада дәрігерлер де жетісе бермейді. Міне, осындай қиын сәттерде бұларға әмбебап болуға тура келді. Осының бәрін де біздің Рашит ағамыз бастан кешті. Өткен жылдар оны әбден ширатты, өз саласының білгірі етті.

Өз кәсібін жетік меңгерген әрі әрбір сырқатпен тіл табыса білетін, тек дәрі-дәрмекпен ғана емес, жылы сөзімен де емдейтін адамгершілігі мол азамат арада бір жыл өткен соң, аудандық орталық аурухананасының бас дәрігерінің бірінші орынбасары лауазымына тағайындалды. Бірақ ол басшы басшы екенмін деп ешкімге де өктемдік танытып, намыстарына тиетін сөз айтқан емес. Ол қызметті емес адамгершілікті жоғары қойып өскендіктен бе, барша әріптестеріне өзінің шапағатын тигізді. Қолына келгенше оларға қолдау көрсетуге тырысатын. Ол аталмыш ауруханада бас дәрігер болып бекітілгеніне де қарап отырсақ 23 жыл болып қалыпты. Бір орында ұзақ мерзім қызмет атқарып, осындай абырой мен құрметке ие болу кез-келген азаматтың маңдайына жазыла бермейтін бақ пен бақыт десек те артық емес. Дәрігерлік қызметтің де өзіне тән қиындығымен қуанышы да бар. Соның бәрін де кейіпкеріміз басынан өткерді. Еңбегі бағаланып, қаншама құрметке бөленді. «Денсаулық сақтау ісінің үздігі», «Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау қызметкерлері кәсіподағының үздігі» атанды. Сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Ерен еңбегі үшін» және басқа да бірқатар медальдар мен «Нұр Отан» партиясы Алғыс хаты және облыс, аудан әкімдерінің Құрмет грамоталарымен марапатталды. Бас дәрігер Рашит ағаның жарасымды отбасы жайлы да жерлестері әрдайым ыстық ықылас білдіреді. Ол асыл жеңгеміз Роза екеуі ұзақ жылдан бері бақытты ғұмыр кешіп, ұл мен қыздарына уақыт талабына сай тәрбие беріп, олардың бәрінің де жоғары білім алуына жағдай туғызды. Рашит Серікбайұлының ғұмырлық серігі Роза Сапарқызы да ұлағатты ұстаз. Ұзақ жылдардан бері аудан

орталығындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы жалпы білім беретін орта мектебінің білікті мұғалімі. Ол тек сыйлы педагог қана емес, азаматының ақылшысы, тілекшісі. Рекең мен Роза апамыз өздерінің мына тіршіліктегі басты байлықтары перзенттеріміз деп есептейді. Оларды жастайынан ізгілікке, инабаттылыққа, еңбекқорлыққа, үлкен мен кішіні сыйлауға , ата дәстүрі мен ана тілін жетік меңгеруге арнады. Осындай ұрпақтарына сіңірген еңбектері де заяда кеткен жоқ. Бәрі де әке-шешелерінің жүзін жерге қаратпады. Тұңғыштары Жанар мен Жәнібек білікті маман. Елордамыз Астанада тұрады. Одан кейінгі Дидар фармацепт, ал Гауһар мемлекеттік қызметте. Ағамыздың бір сүйікті қызы Әйгерім облыс орталығында журналист болып қызмет атқарады. Мөлдір үстіміздегі жылы орта мектепті бітіріп, әке жолын қуғалы отыр. Үйдің сүт кенжесі Баян 5 сынып оқушысы. Мәуелі бәйтерекке айналған берекелі отбасының тіректері жандары мөлдір, жүректері ізгілік деп соғатын кісілер болған соң балалары да кішіпейіл, ұлтжанды болып өсті. Күйеу балалары Жәнібек, Серік, келіні Динара да ата-енелерін өз әке-шешелерінен кем көрмейді. Біздің қазақ немере балдан да тәтті деседі. Ол рас көрінеді. Рашит ағамыз бен жеңгеміз Роза немерелері Меруерт, Әлнұр, Жанайым, Әдия, Әлмұхаммедтерді ерекше жақсы көреді. Бұлар да ата-әжелерін сағынып тұрады. Міне, осылайша әке аманатын орындап, дәрігер ретінде талай замандастарының алғысына бөленген Рашит Серікбайұлы тек өзі өскен өңір ғана емес, барша еліміздегі ақ халатты абзал жандар үшін өнегеге айналған білгір маман.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 2 маусым 2015 ж.

БІЛІМ

9

Ұстаздықтың шыңына көтерілген Ыбырай Алтынсарин медалінің иегері Пиалаш Сүйінкина жайлы мөлтек сыр Оның өскен ортасы Өткен жылдың желтоқсан айы болатын. Елубай Өмірзақов атындағы облыстық филармонияның концерт залында өңірдегі белгілі тұлғаларға арналған үлкен салтанат болды. Жүргізуші жігіт пен қыз бір уақытта «Сахнаға Қостанай облыстық меценаттар клубы «Білім» номинациясы бойынша лауреат Пиалаш Сүйінкина шақырылады» деп хабарлады. Бір кезде көзілдірікті қазақ қызы орнынан тұрып, жүргізушілердің жанына жақындады. Әрине, оның жүзінде аздап толқу да бар еді. Себебі, ұзақ жылдар бойы білім саласында қызмет атқарған ұлағатты ұстаздың еңбегі жоғары бағаланып, оған тұңғыш рет қомақты ақшалай сыйлықты айғақтайтын сертификат тапсырылмақ. Ол төмен түскен соң барша жиналған қауым шын ниеттерімен құттықтап жатты. Пиалаш шынымен де осындай құрметке әбден лайықты болатын. Бұл күндері оны өзі туыпөскен өңірі ғана емес, барша Қазақстан халқы жақсы біледі. Өйткені, дарынды ұстаз талай байқаулар мен конференцияларда мазмұнды баяндама жасап, өзінің біліктілігі мен білігін көрсетіп жүр. Осы тәжірибелі педагог өңірдің Наурызым ауданында туып-өсті. Басқа аудандармен салыстырғанда бұл жерде біздің қандастарымыз көп тұрады. Сол себептен де ол жастайынан ұлтымыздың барлық қыз балаға білуге тиісті қасиеттерді санасына сіңіріп өсті. Ауылда тәрбиеленген қазақ балаларының арасында ілуде біреуі болмаса, жалқауы жоқ десе де болады. Себебі, олар көздерін тырналап ашқалы бері жұмысқа бейімделеді. Елді-мекенде тұрған соң отын-су, қорадағы малға жем-шөп керек. Осының бәрін де біздің кейіпкеріміз де кішкентайынан көрді. Әкесі Балта ағамыз кешегі Ұлы Отан соғысын бастан кешкен асыл азамат-ты. Ол ұзақ жылдар бойы атақты Наурызым мемлекеттік қорығында қатардағы қорықшыдан бас есепшіге дейін жоғарылады. Адал еңбек етуді өзінің азаматтық парызы санады. Осы айналасындағыларға аса сыйлы шаңырақтың абыройын асырып отырған Сәлима апамыз болса, кәдімгі жанұясының қамын ойлаған, бала-шағасын қайтсем қатарға қосамын деп армандаған аяулы жан-ды. Оның өзіндік себебі де бар. Ерлі-зайыпты Балтекең мен Сәлима қаршадайынан жетімдіктің қандай болатындығын бастарынан кешірді. Осы үйдің шырайын келтірген апамыз сол сұм соғыс басталған

кезде небәрі он үш жастағы жасөспірім еді. Әлі оңы мен солын танып үлгермеген кішкентай қыз нағашыларымен бірге егіс даласынан масақ теріп, шөп шапты. Жас шақтарында қиындықты жеңе білген ерлі-зайыптылар он бір бала сүйді. Бірақ үшеуі ерте шетінеп кетті. Қалғандары ата-анасының тәрбиесінің арқасында жұрт қатарлы ғұмыр кешіп, үйлі-баранды болды. Адамның ғұмыры шынында да бір Алланың қолында. Осыдан он жыл бұрын, яғни ұлы Жеңістің 60 жылдығын қарсы аламын деп жүргенде Балта аға күтпеген жерден жүрек сырқатынан қайтыс болды. Оның жетпеген жасын зайыбына берді. Құдайға шүкір, ол кісі бұл күндері ұрпақтарының алдында бақытты өмір сүріп жатыр. 86 жастағы қарт ананың омырауында «Тыл ардагері» және «Алтын алқа» медалі жарқырайды. Бұл да болса асыл жанның өмірінің мәнді де мағыналы өткендігін көрсетпей ме?

Отбасы руханиятты жоғары қойды Ұлағатты ұстаз Пиалаш Сүйінкинаны біздің журналистер қауымы да құрметтейді. Өйткені, қолы бос кездері өзін толғандырып жүрген мәселелер жайлы қалам тартады. Әсіресе, білім саласындағы толғақты жайларды, ұлы тұлғалар Ыбырай Алтынсарин, Манаш Қозыбаев жөніндегі жазғандары кейінгі інілеріміз бен қарындастарымызға да қай жағынан болсын ғибрат екендігі даусыз. Кездескен жерде өткен-кеткенді сұрап, жанымыз бір жадырап қалатын Пиалаш апамызға осы жазу-сызуға әу баста кімнің ықпалы тиді деп жүрсек, бұл жерде де әкесі Балтаның әсері өте көп болыпты. Себебі, ол кісі газет-журналдарды көп оқитын, әлемдегі жаңалықтарға дейін хабардар болып отыратын-ды. Бұған әулет басшысының жұққан ерекше қасиеттері көп сөйлегенді, өтірік айтқанды, біреуді жамандап, жағымпазданғанды ұнатпайтындығы. Әкенің бойындағы сондай жағымды жайлар бұған да белгілі дәрежеде жұғысты болды. Бала кезінен «Балдырған», «Қазақстан пионері» секілді жасөспірімдерге арналған басылымдарды үйіне жаздырып алатын. Руханиятқа жақын болғандығы соншалықты, сол газет-журналдардың келетін кезін асыға күтіп, есік алдындағы пошта жәшігін қадағалаумен болатын. Әдебиетке құштарлығынан да болар, Наурызым ауылындағы кітапханадағы бүкіл кітапты оқып шықты.

Ол жас кезінде орыстың ұлы ақыны М. Лермонтовтың «Біздің заманның геройы», Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа», «Балалық шаққа саяхат», Зейін Шашкиннің «Инеш», «Жапандағы жалғыз үй», сондай-ақ «Капитан Гранттың балалары секілді» кітаптар бұның нағыз сүйіп оқитын дүниелері еді. Сондай кездері атасы жұдырықтай немересін аяп: «Қарағым, көп оқи берме, көзіңнің нұры кетеді» дейді екен. Пиалаш жалпы мектепке бармай-ақ хат таныды. Санақты да бір баладай тым ерте меңгерді. Мұның алғашқы ұстазы Кәкімжан Нүрпейісов еді. Ол кезінде ҚазССР-ның еңбек сіңірген мұғалімі атанған, Қостанай облысы энциклопедиясына енген көрнекті тұлға. Осынау білімді азамат мұның бойындағы ерекшелікті байқап: «Пиалаштың жазуы қандай әдемі, тасқа басқандай әрі маржандай тізіліп тұр» дейтін. Міне, бұл шәкірт кезінде-ақ сыныптастарынан осылайша ерекшеленіп тұратын. Көп жай ұстаздарға байланысты деп босқа айтпаймыз. Әл г і н д е й м ұ ғ а л і м д е рд і ң ой-өрісінің биіктігінің арқасында бұлар білім ордасының қабырғасында жүргенде жан-жақты болып қалыптасты. Табиғаттың сұлулығын зерделеріне тоқыды. Әсемдікке өте іңкәр болып өсті. Осы жаны жайсаң кісілер жайлы айтқанда замандасымыз, сонау бір жылдары өзіне орыс тілі және қазақ тілінен дәріс берген Қыпшақ Смағұлов пен Ислам Балахметовтерді ғұмыр бойы үлгі тұтып келеді. Ислам демекші, ол ұзақ жылдар бойы облыстың бас имамы болып қызмет атқарған Ертай қажының әкесі. Осы Ертайдың өзі Пиалаш апасынан кезінде дәріс алған. Пиалаш өте ізденімпаз, мәдениетті, өркениетке ұмтылған ардақты жан. Ол Қостанайдан білім іздеп, Алматыдағы қыздар педагогикалық институтына студент болып қабылданғанда бойын ерекше қуаныш билеген-ді. Осы жоғары оқу орнында қазақтың көрнекті ғалымдары Зәки Ахметов пен Күләш Құнантаевалардан тағылым алды. Осындай тұлғалардан білімімен қаруланған Пиалаш қайдан жаман болсын? Ол институтты аяқтаған соң, бірден еңбек жолын өзі түлегі болып табылатын Наурызым орта мектебінде орыс тілінен сабақ беруден бастады. Сол 1974-1975 оқу жылы аяқталғанда адал еңбегі және кәсібіне деген шексіз құштарлығының арқасында «Социалистік жарыс екпіндісі» төсбелгісіне ие болды. Жалпы, ол кезінде мектепте де өте жақсы оқыды. Өз бетінше ізденбей адам баласы көздеген

мақсатына жете алмайтындығын айқын сезінді. Ауылда өскен қазақтың қызы қалайда орыс тілін жетік меңгеріп шығуды үлкен міндет етіп қойды. Әкесі қызының қабілетін байқап, бұған екі томдық орысша-қазақша сөздік тауып бергені әлі күнге дейін есінен кетпейді. Өмір бір орында тұрмайтындығы рас екен. Мұның құрметті мамандық ұстаздық қызметті атқарып келет жатқанының өзіне қазір қарап отырса 43 жылдың жүзі болып қалыпты. Осы кезеңнің бәрін де тек туған жері мен еліне қызмет етуге арнады. Оның тағы бір әріптестеріне үлгі болатын қыры, адам баласының көңілін қалдыру дегенді әсте білмейді. Бұған өзі қызмет атқаратын қызмет орнындағы замандастары да түрлі өтінішпен келеді. Бәріне де уақыт табуға тырысады. Шәкірттері де білімді тәлімгерлерін ерекше сыйлайды. Олардың бұған деген ықыластары да айрықша. Бірде сырқаттанып қалған оқытушының орнына сабақ беріп шыққанда сол топтағы Лещёв деген бозбала кураторына «Вот настоящий учитель» депті. Сондай-ақ Сергей деген студент бұның жүргізген дәрісіне ерекше риза болып, «Вы оригинально ведете уроки» деп шынайы ризашылығын білдірген. Егер шәкірттерінің пікірлерін келтіре берсек, он-он бес мақалаға арқау болатындай. «Теңіздің дәмі тамшысынан» демекші, осы жылы лебіздерден-ақ Пиалаш Сүйінкинаның әріптестері мен шәкірт терінің арасындағы жоғары беделін, абыройын, әрі мәртебесінің асқақ екендігін түйсіну осы мақаланы оқыған кез-келген адамға түсінікті болса керек.

Ыбырайды ғұмыр бойы пір тұтты Облысымыздағы таңдаулы ұстаздардың қатарына жататын Пиалаш Сүйінкина егер ғылымға шындап ден қойса, докторлық диссертациясын баяғыда-ақ қорғап алар ма еді деген ойда да қалатынымызды жасырмаймыз. Оның әрбір көз майын тауыса жазған еңбегі кейбір монографияларға тең. Ондағы талдаулар, мәселенің мәнісіне мән беру, мұның өзіндік көзқарасы барын айғақтайды. Жалаң сөзге салынбас үшін оның көптеген еңбектері қаншама ғылыми жинақтарға енгенін айтып өткеніміз лазым. Осы кезге дейін газет тігінділерін ақтарып отырса, 300-ге тарта мақаласы жарық көріпті. Қазақтың ұлы ағар-

тушысы Ыбырай Алтынсаринге арналған танымдық дүниелерінің өзі 20-дан асады. Мұны аз десеңіз, өзі «Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде» деп аталатын республикалық ғылыми-педагогикалық ақылдастар алқасының мүшесі. Әлемдегі, еліміздегі болып жатқан игі өзгерістер мен жаңалықтарға үнемі көңіл бөліп отырады. Облыстағы барлық руханият саласында жүрген азаматтармен сыйласады. Олардың мерейтойларында өзінің шынайы құттықтауын білдіреді. Үстіміздегі жылы 70 жасқа толып отырған көрнекті ақын Серікбай Оспановтың таяуда ғана «Балауса» байқауында Бас жүлдеге ие болуына байланысты бір қарындасы ретінде ыстық ықыласын білдірді. Ең бастысы, Пиалаш өз ана тілінің шын мәніндегі жанашыры. Туған тіліне менсінбей қарайтын азаматтарға намыстарына тимейтіндей етіп пікірін білдіреді. Әрине, ондай шындықты біреу қабылдайды, енді біреуі өзінше ренжіп жатады. Дегенмен де осынау мемлкеттік тіл үшін өзге ұлт көп тұрақтаған жерде ғұмыр кешіп жатқан ұлағатты ұстаз әрқашанда шындықты жасырмай, бетке айтып салады. Осындай әділдігі, шыншылдықты сүйетіндігі үшін де көптеген замандастары оған үлкен құрметпен қарайды. Күнделікті қызметінде ұлы педагогтардың ұлағатты сөздеріне сүйенеді. Әсіресе, «Қалын мал» романының авторы, педагог-жазушы Спандияр Көбеевтың өшпес мұраларынан көп тағылым алады. Бүгінгі таңда мұғалім мәртебесі жайлы да жиі әңгіме болатындығы да ақиқат. Замандасымыз «Мұғалім - мектептің жүрегі» деген қағидаға толық қосылады. Өзі әріптестеріне жұртшылық тарапынан абырой мен бедел әсіресе, білім-білік, кәсіби шеберлік арқылы келтіндігін жасырмайды. Сондықтан мұндай мамандық иелері ғұмыр бойы

тыным таппай ізденіп өтуі қажет деп есептейді. Мұғалім шәкірт теріне қай жағынан болсын өнеге көрсетуі қажет емес пе? Ол «Қазақстан» ұлттық телеарнасындағы «Айтуға оңай», «Ұлт мақтанышы», «Жарқын бейне», «Сөнбес сәуле», «Келбет» секілді танымдық-тәрбиелік маңызы зор бағдарламаларсыз бүгінгі ұстазды көз алдына елестете алмайды. Сондай-ақ шәкірттерінің өмірде биік нәтижелерге жетуі - ұстаз үшін қашан да үлкен мәртебе. Өзінің алдынан тәлім алған Е. Некрасова, М.Брунихина, Л.Ходжахметова, Л.Нұрадинова, М.Нұртазаева секілді оқушылары мұның еңбегін ақтады. Олар ұдайы ізденістің арқасында облыстық, республикалық деңгейдегі байқауларға қатысып, жүлделі орынға ие болғанда мұның төбесі көкке жеткендей күй кешті. Бедел қашанда дал еңбекпен келеді. Кәсіптік білім беру саласында қызмет етіп жүргенінің өзіне 20 жылдан асты. Осы кезең ішінде «Үздік сабақ-2005», , «Үздік кәсіптік қазақ тілі оқулығы» республикалық байқауынларында 1 және 3-орынды иеленіп, 300 мың теңге грантқа ие болды. Оқулық және әдістемелік оқу-құралдарын жазуда да еліміздегі барша әріптестеріне өнеге. Мәселен, ол бірге қызмет атқаратын Б. Нұрымова екеуі «Кәсіптік қазақ тілі» деп аталатын оқу құралын жазған еді. Ол осыдан алты жыл бұрын Астанада басылып шықты. Сондай-ақ «Омоним қосымшалары» деп аталатын оқу-әдістемелік қүралын сәтті қорғап, арнайы куәлік алды. Сондай-ақ, еліміздегі тіл жанашырлары Асылы Осман, Розақұл Халмұрадов, Максим Рожин, Мая Веронская, У.Фиерман сынды тұлғалар жөнінде кітап құрастырды. Өзі қызмет атқаратын колледждің 75 жылдығына орай фотоальбом шығаруды да жоспарлап отыр. Міне, біздің Пиалаш Сүйінкина осындай еңбекқор да мінезі ашық жарқын қайраткер.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 2 маусым 2015 ж.

ЖАРАСЫМ

Олар ұрпақтарымен бақытты Ерлі-зайыпты Жақсылық пен Уәсилә Ізтілеуовтердің киелі шаңырағы жайлы мөлтек сыр

Алтын тойларын өткізді

Үлкенді сыйлап өскен ұрпақпыз. Өзімізден алдынғылардан бүкіл ғұмырын туған жеріне арнаған зиялы кісілердің өткен жылдардағы сіңірген еңбегі мен олардың ұрпақ тәрбиелеудегі өмірлері бізге қашан да өнеге. Сондай аяулы жандар Қостанай өңірінде де жеткілікті. Біз әдетте аға ұрпақ өкілдерінен тәлім алатынымыз да айдан анық. Мұндай көкірегі шежіреге толы, өзіндік ойы бар ағаларымыз арамызда жүргені де мақтаныш. Солардың бірі-үлкенді-кішілі қауымның ыстық ілтипатына бөленген Жақсылық Ізтілеуов екендігі белгілі. Бұл ағамыз атына заты сай кісі. Ғұмыр бойы айналасындағыларға шапағатын тигізіп, қолынан келсе өзгелерге қамқор болып, жоқ-жетіктер мен жетім-жесірге қол ұшын беруді өзінің заматтық парызым деп есептейтін аяулы жан. Жақаң өңірдегі қазағы қалың Меңдіқара ауданында дүниеге келіп, жастық шағы сонда өтті. Өзі сонау бір жылдары жоғары білім алуды мақсат тұтып, көршілес Ресейдің Новосібір қаласында білім алды. Осы жерден инженер-құрылысшы мамандығын игерген қазақ жігіттерінің бірегейі. Қай кезде де өзіне сенген адам ғана өзге елде оқитындығы белгілі. Жақсылық ағамыз сол кезеңдері тек жүрегі қалаған кәсіпті терең игеріп қана қойған жоқ, осы шаһардағы ұлтымыздың жастарынан құралған қазақ диаспорасының белсенді мүшелерінің бірі болды.

Осында оқи жүріп, өзінің болашақ жары Уәсилә жеңгемізді тапты. Ұлтымыздың көрікті де инабатты қызы онымен бір курста оқитын. 22 жастағы бозбала оны бір көргеннен ұнатып, өзінің болашақтағы тірегі әрі тіршіліктегі қолдаушысы болатындығына сенді. Шіркін, жастық шаққа не жетсін. Ол да бір қайта оралмайтын бақытты дәурен ғой. Өздері күнделікті араласып жүретін достары, яғни Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген қазақтың жігіттері мен қыздары бұлардың студенттік тойларын дүрілдетіп өткізді. Бұл 1965 жыл еді. Қазір қарап отырсақ, содан бері де жарты ғасыр өте шығыпты. Кешегі бірін-бірі сүйіп қосылған жас жұбайлар немерелері мен шөберелеріне ақыл айтар, оларға жол көрсетер мәуелі бәйтеректерге айналды. Туған-туысқандары, достары мен замандастары бақытты жандардың алтын тойында өздерінің ең ізгі тілектерін білдірді. Әрине, «Үйлену оңай, үй болу қиын» деп біздің қазақ босқа айтпайды. Сол өткен 50 жылда бұлардың өмірінде де қаншама қиындықтар кездесті. Соны ынтымақтары жарасқан ағамыз бен жеңгеміз жеңе білді. Отағасы күтпеген жерден сырқаттанып қалған кезде Уәсилә апамыз күйеуінің жанынан табылып, қамқорлық жасады. Шаңырақтың иесі Жақсылық аға да ұзақ жылдар бойы отбасының шырайын келтіріп, перзенттеріне ана, өзіне қолдаушы болып келе жатқан бәйбішесінің адалдығына, жайсаң мінезіне әрқашан да тәнті.

Еңбекпен келген абырой Ресейдің Новосібір қаласындағы теміржол саласының инженер-құрылысшы мамандығын бір жігіттей меңгеріп шыққан дарынды қазақ жігіті оны аяқтаған соң өзі өкілі болып табылатын елдің экономикасын нығайтуға лайықты үлесін қосуға бел буды. Қолына дипломын алған соң еліміздегі кеншілер қаласы болып табылатын Қарағанды шаһарына жолдама бойынша қызметке кірісті. Жаңа орта, бейтаныс ұжымға да өзінің іскерлігі, мол адамгершілігі арқасында тез сіңісіп кетті. Осындағы үш жыл заяда өтпеді. Ең алдымен өз саласының бұрын бейтаныс қырларын меңгерді. Аталмыш қала өзінің туған жеріндей болып, әбден үйренді. Ондағы тілектес-әріптес

жандарға да бауыр басты. Қанша дегенмен жас маманның қалыптасуына өздерінің ықпалын тигізгені айдан анық. Сондықтан да өзі қазір құрметті демалыста жүрген ардақты ақсақалымыз болса да, зайыбы екеуі сол еңбек жолдарын бастаған жылдарды ерекше сағынышпен еске алып отырады. Себебі, Қарағандыда жастық шақтарының ең бір мағыналы да мәнді кездері өтті емес пе. Әжептәуір тәжірибе жинақтап, еңбекте ысылған Жақсылық Ғазизұлы 1968 жылы облыс орталығы Қостанай қаласына біржола қоныс аударды. Туған жердегі таныс-білістері, жастық шағы бірге өткен құрдастары бұлардың отбасын шын мәніндегі шынайы ықыласпен қарсы алды. Содан бері құрметті демалысқа шыққанға дейін Қостанай облыстық құрылыс, жол құрылысы саласының

білікті басшыларының бірі болды. Ізгі ниетті жан кейінгі ізін басып келе жатқан жас мамандарға да білікті тәлімгер атанды. Қашанда адамның қасиеті оның істеген ісімен бағаланатыны белгілі. Ардақты ағамыз өткен жылдарға кішкене көз жіберетін болса, Қостанай шаһарындағы көздің жауын алатын көп қабатты зәулім үйлер, мектептер мен балабақшалар тұрғызылуына ұйытқы болыпты. Сондай-ақ мұның атсалысуымен республикалық маңызы бар қаншама тас жолдар пайдалануға берілді. Міне, осылардың бәрінің де басы-қасында іскер басшының өзі жүрді. Атқарылар жұмыстың сапасы мен мамандардың жауапкершілігіне көп көңіл бөлді. Өйткені, жол халық үшін өте маңызды. Жауынды-шашынды, қарлы-боранды кездері жолдардың сапалылығы, көліктерге колайлылығы аса қажет емес пе? Адал қызмет пен еңбекқорлық қасиет кімді болсын абыройға бөлейді. Жақсылық Ғазизұлы осындай атқарған жұмыстары үшін кезінде Қазақстан Республикасының Құрметті жол қызметкері атағына ие болды. Жақсылық аға мен Уәсила апамыз мәртебесі асқақ, ырыс-ынтымағы жарасқан үлкен әулеттің тіректері. Олар ғұмырларында қос перзентіне жастайынан лайықты тәрбие берген болатын. Қазір соның жемісін көріп отыр. Ұлдары Еркін әке жолын қуды. Жол құрылысының білікті маманы. Аяулы қыздары Раушан құқық саласында қызмет атқарады. Бір немересі Ғазиз ішкі істер министрлігінде абыройлы мамандардың қатарында.

ЗАМАНДАС КЕЛБЕТІ

Ақылына көркі сай

Қазақтың іскер қызы Мая Құтымбек жөнінде Басағаштағы жүздесу Мая замандасымыз жайлы сөз болғанда маған еріксіз сонау бір сағымдай бұлдырап артта қалған жылдарға шолу жасауға тура келеді. Дәл сол кезеңде мен облыстық «Коммунизм таңы» газетінің білдей тілшісі едім. Ол уақытта журналистерді іс-сапарға жиі жіберетін. Сол уақытта аталған басылымның бас редакторы Сержан Үсенов еді. Редакцияға жер-жердегі тұрғындардан арыз-шағымдар да түсіп тұратын. Бірде бізге Урицский (қазіргі Сарыкөл ауданы) Маяковский кеңшары Басағаш бөлімшесінен тексеруімізді өтінген хат келді. Сол хат ты басшымыз маған жергілікті жерде болып, мән-жайды, шындықты жасырмай жазуымды өтінді. Содан «Қайдасың, Басағаш бөлімшесі» деп жолға шықтым. Ол кезде қоғамдық көлік, яғни автобуспен баратынбыз. Іздеген Маяк кеңшарын қиналмай таптым.

Қолымдағы шағын хатқа қайта-қайта қарап қоямын. Оның қысқаша мазмұнына тоқталатын болсам, жергілікті әйелдер бөлімше басқарушысының әпербақандығын, дөрекілігін ашық жазады. Содан журналистік зерттеуім басталды. Әрине, тілші қауымы арқашан да әділдік жағында болуы керек. Бір жақты кетуге болмайды. Сондықтан алдымен бөлімшедегі тұрғындармен жүздесіп, олардың пікірлерін білдім. Міне, сол кезде әңгіменің өзегіне айналып отырған Мая Сейілханқызы Құтымбекпен алғаш рет танысқан едім. Өзі аталмыш бөлімшеде қойма меңгерушісі болып жұмыс істейді екен. Қазақтың қазақшылығы қалады ма? Ол менің облыстық газеттен келгенімді біліп, жылы жүзбен қарсы алды. Мінезі ашық-жарқын екендігі бірден сезілді. Күйеуі де мінезге бай, сабырлы да салмақты ұлтымыздың мықты жігіттерінің бірі болып шықты. Арыз-шағымдағы деректер мен дәйектер анықталды.

Бөлімше басқарушысымен де кездесіп, оны хаттың мазмұнымен таныстырдым. Өзі небәрі үш-ақ сыныптық білімі бар. Шағым жазушылар айтқандай, атқарып жатқан жауапты қызметіне сай келмейтін кісі болып шықты. Журналист үшін адам тағдыры бәрінен де қымбат. Сондықтан аудандық партия комитетінің үшінші хатшысына барып, өңірге келген мақсатымның шет жағасын айттым. Бөлімше басқарушысының дөрекілігін, халықпен тіл табыса алмайтындығын жасырған жоқпын. Сондықтан қарапайым жұртшылықтың мүдделерін ойласаңыздар оның орнына басқа адамды қойғандары дұрыс екендігін де сездірдім. Егер хат иелерінің өтініш-тілектері орындалмаса бұл мәселеге газет тілшісі ретінде тағы да бір айналып соғатынымдығымды жеткіздім. Идеология жөніндегі хатшы әйел адам еді. Ол да сынға ілініп отырған азаматты бұрыннан білсе керек. Облыстық пар-

тия комитетінің органы болып табылатын «Коммунизм таңы» газеті қолға алған мәселе аяқсыз қалмайтындығын және ондайлардың алшаңдап жүруіне жол бермейтіндігін ашып айтты. Содан редакцияға келген соң басылымның бетінде менің көлемді «Дандайсыған басшы» деп аталатын сын мақалам жарық көрді. Содан көп өтпей әлгі бөлімше басшысы қызметінен алынды.

Іскерлігімен көпке танылды Мая Сейілханқызы осы жоғарыда аталған «Маяк» кеңшарының Басағаш бөлімшесінде қызмет атқарып, жергілікті халықпен тонның ішкі бауындай араласып кетті. Күйеуі Рахметқали де өзінің жайсан мінезімен осындағы барша қауымның сыйлы адамына айналды. Жалпы кейіпкеріміз Ұзынкөл ауданының Новопокровка ауылында туып өсті. Ол жастайынан ширақ та қағілез болды. Балалық шағы өткен

Урицский ауданындағы Күнтимес ауылында бойжетіп, үлкен өмірге жолдама алды. Еңбекқорлықты өмірде басты қағида етіп ұстанды. Қазақта «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» деген тамаша сөз бар. Мая егерде мына тіршілікте қолы бірдеңеге жеткен болса бәрі де әкесі Сейілхан мен анасы Бәтима апамыздың арқасы деп түсінеді. Секең кезінде бригадир де болды. Колхоздың төрағасы ретінде елді басқарып, өзінің азаматтық қырларымен көзге түсті. Ал, Бәтима шешеміз болса қазақ әйелдері секілді үй шаруасымен айналысты. Өзі бұрынғы молданың қызы екен. Ардақты жан үйдегі төрт баласының жайын ойлап, отағасының қамын жасады. Сол балаларының бәрі де әке-шешесінің сенімін ақтауға тырысты. Мая өсе келе Қостанай ауылшаруашылығы институтының агрономия факультетін бітірді. Қазіргі уақыт талабына сай экономист және менеджер секілді мамандықтарды да игерді. Оның іскерлік қырлары Алтынсарин ауданындағы Қызылағаш бөлімшесінде басқарушы, Маяковский кеңшарында басшы болған кездерінде көрінді. Оған тағдыр қазақтың сегіз

қырлы, бір сырлы намысты да адамгершілігі мол жігітін жолықтырды. Рахметқали ағамыз екеуі шаңырақ көтеріп, бақытты ғұмыр кешіп келе жатқандықтарына 35 жылдың жүзі болды. Бұл күндері екеуі Риза есімді қыздарын гүлдей мәпелеп өсірді. Ол экономист және заңгерлік білім алды. Бұл күндері бойжетіп, ата-анасының көз қуанышы болып отыр. Мая өзінің жайдары мінезімен үлкеннің де, кішінің де бабын табады. Кезінде күйеуінің әкесі Байзақ пен анасы Ғазиза апамыздың инабатты келіні атанды. Маяның жүрген жері той -думан. Кезінде баян мен домбыраны құйқылжыта тартып, өз ортасының көркі болды. Бұл күндері мерейлі 60 жасқа да жетіп отыр. Отағасы Рахметқали да кез-келген адамның көңілін табатын, парасатты да өмір көрген жан. Кезінде Қостанай кооператив техникумын бітірген. Ұзақ жылдар сауда саласында жұмыс істеді. Қазіргі таңда келіншегі Маямен біргі кәсіпкерлікпен айналысады. Күндей жарқырап, өзгелерге шуағын шашып жүрген Мая Сейілханқызына болашақта да тек ізгілік тілейміз. Ұлтының мақтанышы бола берсін!


Вторник, 2 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

2015 жылдың 2 тоқсанына Қостанай қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы басшылығымен жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау КЕСТЕСІ

11

ГРАФИК приема физических и представителей юридических лиц руководством Управления государственных доходов по г.Костанаю на 2 квартал 2015 года

Лауазым

Т. А. Ж.

Қабылдау күні және уақыты

Қызметтік телефон

Басқарманың орналасқан жері

Должность

Ф.И.О

Дни и время приема

Служебный телефон

Местонахождение управления

Басшы

Дөненбаев Сырым Темірбекұлы

дүйсенбі 15.00-18.00 сағ. аралығында сәрсенбі 9.00-18.00 сағ. аралығында жұма 15.00-18.00 сағ. аралығында

28-65-22

Қостанай қ. Мәуленов к-сі, 21

Руководитель

Доненбаев Сырым Темирбекович

28-65-22

г.Костанай, ул.Мауленова, 21

Басшының орынбасары

Каиль Александр Викторович

дүйсенбіден бастап жұмаға дейін 15.00-18.00 сағ. аралығында

28-05-25

Қостанай қ. Мәуленов к-сі, 21

понедельник с 15.00 до 18.00 среда с 9.00 до 18.00 пятница с 15.00 до 18.00

Заместитель руководителя

Каиль Александр Викторович

с понедельника по пятницу с 15.00 до 18.00

28-05-25

г.Костанай, ул.Мауленова, 21

Басшының орынбасары

Сыздыков Ермұхан Қабылханұлы

дүйсенбіден бастап жұмаға дейін 15.00-18.00 сағ. аралығында

28-33-99

Қостанай қ. Мәуленов к-сі, 21

Заместитель руководителя

Сыздыков Ермухан Кабылханович

с понедельника по пятницу с 15.00 до 18.00

28-33-99

г.Костанай, ул.Мауленова, 21

Басшының орынбасары

Несембаев Арман Бауржанұлы

дүйсенбіден бастап жұмаға дейін 10.0013.00 сағ. аралығында

28-44-99

Қостанай қ. Мәуленов к-сі, 21

Заместитель руководителя

Несембаев Арман Бауржанович

с понедельника по пятницу с 10.00 до 13.00

28-44-99

г.Костанай, ул.Мауленова, 21

Қостанай қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының лауазымды тұлғаларының заңсыз және құқыққа қарсы әрекетіне сенім телефоны 28-85-36. Об установлении критериев отнесения товаров, перемещаемых физическими лицами через таможенную границу Таможенного союза, к товарам для личного пользования Управление государственных доходов по г.Костанаю доводит до сведения налогоплательщиков, что согласно приказу министра финансов Республики Казахстан от 31 марта 2015 года №250 утверждены Критерии отнесения товаров, перемещаемых физическими лицами через таможенную границу Таможенного союза. Критерии отнесения товаров, перемещаемых физическими лицами через таможенную границу Таможенного союза, к товарам для личного пользования 1. В зависимости от характера и количества товаров, а также частоты перемещения товаров, перемещаемых физическими лицами через таможенную границу Таможенного союза, товары не относятся к товарам для личного пользования, если: 1) такими товарами являются: сырье; полуфабрикаты, предназначенные для производства товаров; комплектующие изделия; 2) их количество превышает следующие показатели: одежда и предметы одежды - 2 (два) предмета одного наименования, размера и фасона на человека; постельные принадлежности - 2 (два) комплекта одного вида на человека; ковры и прочие текстильные напольные покрытия - 2 (два) предмета одного наименования на человека; головные уборы - 2 (два) предмета одного наименования, размера и фасона на человека; обувь - 2 (два) предмета одного наименования, размера и фасона на человека; изделия из меха - 1 (один) предмет одного наименования, размера и фасона на человека; изделия из кожи - 1 (один) предмет одного наименования, размера и фасона на человека; туалетные принадлежности и парфюмерно-косметические изделия - 3 (три) предмета одного наименования на человека; продукты питания - 10 (десять) кило-

граммов на человека; мобильный телефон - 2 (две) единицы на человека; планшет - 2 (две) единицы на человека; портативный переносной компьютер и принадлежности к нему (ноутбук, нэтбук) - 2 (две) единицы на человека; бытовая техника и электрические приборы - 1 (один) предмет каждого наименования на человека; ювелирные изделия - 5 (пять) предметов на человека; велосипед - 1 (одна) штука на человека; детская коляска - 1 (одна) штука на человека; другие, не перечисленные выше предметы, предназначенные для личного пользования - 2 (два) предмета каждого наименования на человека; 3) частота пересечения физического лица и (или) перемещения им товаров через таможенную границу Таможенного союза превышает 1 (один) раз в месяц. 2. Транспортные средства для личного пользования, перемещаемые через таможенную границу Таможенного союза, если их количество превышает 1 (одну) единицу в год, рассматриваются как предназначенные для предпринимательской деятельности. 3. Показатели не применяются в отношении товаров, бывших в употреблении (за исключением транспортных средств для личного пользования). С.ДОНЕНБАЕВ, руководитель УГД по г.Костанаю

ПОДПИСКА Тел. 8 (7142) 53-39-13

Телефон доверия на незаконные и противоправные действия должностных лиц Управления государственных доходов по г.Костанаю 28-85-36.

Помощь налогоплательщикам Управление государственных доходов по г.Костанаю сообщает к сведению юридических лиц, индивидуальных предпринимателей и физических лиц, что согласно статье 657 Кодекса Республики Казахстан «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» налоговые органы оказывают помощь налогоплательщикам (налоговым агентам) путем: 1) пропаганды налогового законодательства Республики Казахстан; 2) предоставления программного обеспечения для представления налоговой отчетности в электронном виде с формированием электронного платежного документа по уплате налогов и других обязательных платежей в бюджет; 3) создания и развития сети терминалов для доступа налогоплательщика (налогового

Пункты распространения газеты « НАШ Костанай» - Магазин № 15, ул. Воинов-Интернационалистов. - Магазин № 25, ул. Маяковского. - Магазин «Рахат», ул. Гоголя, 62. - Магазин «Норма». - ТД «Емшан», пр. Абая, 34а. - ТД «Исток», Маяковского, 101/1. - ТД «Азия», 9 мкрн, д. 6. - ЦУМ, 1 этаж, вход с пр. Аль-Фараби. - «Центральный» гастроном, ул. Гоголя, 89. - Ж/д вокзал, киоски, пр. Аль-Фараби. - Автовокзал, киоск. - Городская больница, пр. Аль-Фараби. - Центральный рынок, киоски. - ТД «Азия», Алтынсарина, 134а. - «Акку», «Западный» магазин, ул. Чернышевского, 59. - 4 магазин, пр. Аль-Фараби, 127. - Магазин «Амангельдинский», ул. Амангельды, 95.

- Магазин «Улар» продукт., ул. Баймагамбетова, 158. - Мини-рынок «Дастархан», ул. Гоголя, 96. - Киоск, остановка «Драмтеатр». - Магазин 36 (115), 8 мкрн. - «Березка», ТД, 7 мкрн. - Магазин «Мереке», ул. Каирбекова, 379. - КСТУ (КСК), киоск, остановка, ул. Герцена. - «Баян Сулу», киоск, ул. Бородина. - Гастроном «Юбилейный», пр. АльФараби, 100. - «Фараон», киоск, остановка, ул. Гвардейская. - «БУМ», торговый центр, пр. Абая. - Магазин «Рассвет», ул. Каирбекова, 359. - «Астыкжан», гипермаркет, пр. Абая, 1б. - Полиграфия, киоск, остановка ул. Мауленова. - Магазин «Орбита», ул. Дзержинского. - «Районная больница», п. Затобольск.

РАЗМЕЩЕНИЕ

«Қостанай қаласы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі» ММ азаматтар және заңды тұлғалар үшін, жер заңнамасын және мемлекеттік қызметкерлер этикасын бұзу фактілерін хабарлау үшін сенім телефоны жұмыс істейтінің естеріңізге салады - 57-57-44.

Адрес: пр. Аль-Фараби, 90 (1 этаж, левое крыло рекламный отдел). Тел. 8 (7142) 54-03-01

ГУ «Отдел земельных отношений акимата города Костаная» сообщает телефон доверия, по которому граждане и юридические лица могут обратиться по вопросам нарушения земельного законодательства и этики государственных служащих - 57-57-44.

Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу кончины участника ВОВ ШИШКИНА Алексея Родионовича.

Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу кончины труженика тыла военных лет ТАРАСОВОЙ Марии Дмитриевны

РЕКЛАМЫ

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

агента) к просмотру состояния готовности запрашиваемого им документа; 4) представления сведений о порядке осуществления расчетов с бюджетом по исполнению налогового обязательства; 5) создания и развития сети центров для работы с уведомлениями налоговых органов; 6) обеспечения функционирования интернет-ресурсов налоговых органов; 7) оказания содействия (кроме материального) в развитии сети банкоматов и иных электронных устройств для уплаты налогов и других обязательных платежей в бюджет, социальных отчислений, перечисления обязательных пенсионных взносов, обязательных профессиональных пенсионных взносов. С.ДОНЕНБАЕВ, руководитель УГД по г.Костанаю

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Зульфия Набиева. Тел. 5437-58. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 5437-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Айгерим Есмаганбетова (53-39-13), Марина Кострова (54-05-75),

Александр Кузьмичев (54-62-46), Валентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-05-75). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин 54-6485. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Жадра Малибекова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Виктория Богдан, Куляш Турубаева. Тел. 54-69-71.

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3288. Подписной индекс: К-315. Заказ №795. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 2 июня 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СПЕЦРЕПОРТАЖ

Территория детства

В свой праздник юные костанайцы могли насладиться бесплатными сладкими напитками и мороженым. В центре города жителей областного центра радовала яркая концертная программа с участием детских и взрослых творческих коллективов.

Школа технического творчества устроила выставку работ своих воспитанников. Каждый экспонат – точная копия реально существующих кораблей.

В Сити-центре прошел массовый фестиваль хип-хоп культуры, в котором приняла активное участие костанайская молодежь.

В День защиты детей у ребят была возможность показать и свои интеллектуальные способности.

Ученики художественной школы в первый день лета вышли на пленэр.

№43 (2743)  

Вторник, 2 июня 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you