Page 1

Летний досуг. Миллионы на отдых в лагерях.

Выставка. Второе пришествие бабочек.

2

4

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 26 мая 2015 г. №41 (2741)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

ШКОЛЬНАЯ ПОРА

Жазықсыз жапа шеккендерге тағзым.

В добрый путь, выпускники!

5

Мектеп Ғафу ақынның есімімен аталады.

6

Ұлт рухын көтерген.

8

25 мая четыре тысячи вчерашних учеников Костанайской области покинули стены родных школ. Глава области Нуралы Садуакасов побывал на торжественных линейках в школах-лицеях №№1 и 2 г.Костаная. - Сегодня последний звонок звучит для 4000 выпускников из 565 школ об-

ласти. Вам, выпускникам, предстоит сдача Единого национального тестирования и выбор направления, по которому вы будете идти в дальнейшей жизни. Дорог много, вам предстоит выбрать одну. Помните, у нас успешная страна, поэтому вам нужно быть успешными людьми! Хочу пожелать, чтобы вы ставили перед собой самые высокие цели и добивались их! - подчеркнул в своей речи аким области.

В этом году тестирование будет проходить 3, 4 и 5 июня. Пункты сдачи остались прежними – КГУ им.А.Байтурсынова и КСТУ. В первый день ЕНТ будут сдавать выпускники из районов, в остальные два – учащиеся областного центра. К слову, в нынешнем году принято новшество – в бланках оценок вместо фамилий будет указан ИИН каждого выпускника. То есть, для того чтобы узнать свои

результаты, необходимо иметь при себе удостоверение личности или знать свой ИИН наизусть. - Также с этого года появилась возможность посмотреть свои оценки на сайте Минобразования РК. Кроме того, будут выдаваться копии ведомостей, - говорит руководитель отдела образования акимата Костаная Василий Цымбалюк. Выпускные вечера по

всей стране пройдут 20 июня. По рекомендации Министерства образования праздновать его выпускники будут в стенах школ. В ходе городской торжественной части будут вручены знаки «Алтын белгі», а также благодарственные письма учителям, родителям, выпускникам. Марина КОСТРОВА, Анастасия СОЛОВЬЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Адалдықты ғұмырлық серік еткен.

9


2

Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ПОСЕВНАЯ

СОТРУДНИЧЕСТВО

Успеем ли к сроку? Костанайские аграрии не успевают провести весенний сев в оптимальные сроки. Рекомендованный учеными сев зерновых культур в нашем регионе - с середины до конца мая. Однако в этом году уложиться в этот период хлеборобам мешает аномальная погода. По данным синоптиков, май 2015-го выдался чрезвычайно обильным на дожди. В области выпало две месячные нормы осадков. Из-за ливней вывести технику на поля не представляется возможным. Трудности с севом испытывают в основном хлеборобы северных районов области. Однако, как сообщают в сельхозуправлении, настрой на посевную кампанию у аграриев региона боевой. - К весенне-полевым работам все готово: техника, ГСМ, семена, только нет погоды. Но на юге и западе области хозяйства засеяли уже по 20% посевных площадей, - пояснил заместитель руководителя управления сельского хозяйств Сембай Сагандыков. - Мы надеемся, что до 3 июня посевная кампания завершится. Вероятно, аграрии будут использовать другие сорта и семена зерновых культур. Посевные площади зерновых в Костанайском регионе в текущем году превысят 4 млн гектаров. По данным сельхозуправления, на сегодняшний день в области засеяно свыше 400 тысяч га, что составляет лишь десятую часть от общего зернового клина. Между тем в 2014 году к этой дате засеянная площадь составляла 1 млн 700 тыс. га, то есть в четыре раза больше нынешней. Валентина МЕЛЕХОВА

ДОСУГ

С пользой для здоровья 67 млн тенге выделено из областного бюджета на организацию детского летнего отдыха. По информации управления образования, в первоочередном порядке летний отдых будет организован для шести тысяч детей из малообеспеченных и многодетных семей. На эти цели из бюджета выделено свыше 67 млн тенге, которые планируется потратить на приобретение путевок в загородные лагеря и организацию питания на пришкольных площадках. - Приоритетным является и организация отдыха детейсирот и оставшихся без попечения родителей, - заявила руководитель областного управления образования Алия Турткараева. - На организацию летнего отдыха воспитанников детдомов, не имеющих свои базы, в текущем году из бюджета выделено 85 млн тенге, что почти на 10 млн тенге больше, чем в прошлом году. Всего этим летом в области будут функционировать 14 загородных лагерей, в которых смогут отдохнуть 10 тысяч детей. Стоимость путевок в государственных базах отдыха варьируется от 6,5 до 27 тысяч тенге, в частных - от 25 до 30 тысяч тенге. Как и в прошлом году, при школах области развернут работу более 800 оздоровительных площадок. Таким видом летнего отдыха планируется охватить 36 тысяч учащихся. Кроме того, этим летом для 2,5 тысячи детей в регионе будет организовано 84 палаточных и 14 дебатных лагерей. А в 7 районах области продолжат работу 16 школьных лесничеств с охватом около 300 учащихся. Наталья МАРУЩЕНКО

ПРОГНОЗ

Погодный рекорд В мае в Костанайской области выпало аномальное количество осадков. По сообщению синоптиков, при норме 35 мм выпало уже 75 мм осадков, а это две месячные нормы. Но, как обещают метеорологи, на нынешней неделе циклон сменится на антициклон, вследствие чего погода в регионе начнет постепенно налаживаться. - Ночная температура воздуха в эти дни составит 10-12 градусов тепла. Днем столбик термометра покажет +25+27 градусов по Цельсию, - говорит начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. - Стоит отметить, что в северной части области в вечернее время возможны кратковременные дожди. Валерия ВАХНЕНКО

Встреча на перспективу

Организация работы пограничного поста «Кайрак-Бугристое» по принципу одного окна тормозится из-за российской стороны. Этот и другие вопросы транспортного сообщения были подняты в минувшую пятницу в г.Троицке на встрече акима Костанайской области Нуралы Садуакасова и губернатора Челябинской области Бориса Дубровского. Работа пограничных постов по принципу «одной остановки» предусматрива-

ет проверку сотрудниками погранслужб только при въезде в страну, что значительно сократит время прохождения границы. Для этого необходимо провести реконструкцию обоих постов. Капитальный ремонт ПП «Кайрак» начнется в текущем году. На эти цели выделено почти 413 млн тенге. Сейчас проводятся конкурсные процедуры по определению подрядчика. - Мы уже неоднократно поднимали этот вопрос на уровне Правительства и с одной, и с другой стороны. В Казахстане это возыме-

ло действие. Разработана проектно-сметная документация, мы приступаем к реализации проекта по реконструкции поста «Кайрак» на сумму более 400 млн тенге. Будет обеспечено пятиполосное двустороннее движение. При этом возникает вопрос с российской стороной, которая еще не выделила средств на реконструкцию поста «Бугристое». Мы в любом случае должны прийти к положительному решению, для того чтобы улучшить работу этих постов, обеспечив тем самым комфорт наших граждан, - отметил на дву-

сторонней встрече Нуралы Садуакасов. Кроме того, акимом Костанайской области был поднят вопрос о возобновлении остановок электропоездов по маршруту «Аркалык-Троицк-Челябинск» на станции Магнай и поселке Боскуль Карабалыкского района. В связи с необходимостью в организации пограничного пункта пропуска остановки по этому маршруту были прекращены с 1 января 2013 года. Российской стороной данный вопрос будет рассмотрен в ближайшее время. Мария БЕРЕЖНАЯ

ЧС

Удар по краснокнижникам Причиной падежа сайгаков в Костанайской области стал пастереллез. Такие результаты в минувшую пятницу обнародовал Национальный референтный центр по ветеринарии Министерства сельского хозяйства РК. Эту информацию «НК» подтвердили и в пресс-службе ведомства. Напомним, массовый падеж сайгаков на территории государственного резервата «Алтын Дала» на юге области начался 10 мая. Изначально насчитывалось 117 трупов степной антилопы, затем 1800, а после счет пошел на десятки тысяч голов. Предварительной версией падежа сайгаков считался пастереллез. Для установки точного диагноза специалистами алматинской лаборатории был взят на исследование биоматериал от павших животных, а также произведены заборы грунта

и воды. В результате причина падежа сайги подтвердилась. По данным МСХ, по состоянию на 23 мая в Амангельдинском районе Костанайской области уже утилизировано около 40 тысяч туш сайги, предположительно предстоит уничтожить еще 20 тысяч погибших животных. Подсчет ведется при захоронении туш. И еще около 25 тысяч мертвых особей обнаружено на территории Жангельдинского района. Таким образом, количество павших сайгаков на юге области может достигнуть 85 тысяч голов. В Костанайском регионе объявлена чрезвычайная ситуация, а по факту гибели краснокнижных парнокопытных возбуждено уголовное дело. Ранее сообщалось, что в связи с эпидемией руководитель областной теринспекции

Марат Бегимбетов и начальник отдела животного мира этого же ведомства Михаил Соломонов освобождены от занимаемых должностей. Однако областной департамент Агентства по делам госслужбы опроверг эту информацию. - В апреле текущего года в РГУ «Костанайская областная территориальная инспекция лесного хозяйства и животного мира» была проведена проверка по вопросу соблюдения законодательства о госслужбе и борьбе с коррупцией, в ходе которой выявлен ряд нарушений, отмечает пресс-секретарь ДАДГСиПК по Костанайской области Молдир Шерияева. - Выяснилось, что Марат Бегимбетов принял на работу Михаила Соломонова, который ранее был осужден по ст.311 ч.2 УК РК «Получение взятки» к трем годам лишения свободы условно с лишением права

занимать должность на госслужбе сроком на пять лет. В связи с этим Соломонов и Бегимбетов уволены с занимаемых должностей. Между тем случаи падежа краснокнижников зафиксированы еще в двух областях Казахстана - Актюбинской и Акмолинской. По последним данным, на этих территориях утилизировано более 5 тысяч туш. Для выяснения причин массовой гибели сайгаков в Астану прибыл представитель Королевского ветеринарного колледжа из Великобритании Ричард Кох. Также к исследовательской работе привлечен представитель Франкфуртского зоологического общества Штефан Цутар. Помимо этого, МСХ ожидает ответа от Всероссийского научно-исследовательского института ветеринарной вирусологии и микробиологии. Валентина МЕЛЕХОВА


Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ СОБЫТИЕ

ИНИЦИАТИВА

Цветы, поздравления, сюрпризы... В Костанае состоялась15-я церемония награждения лауреатов премии Клуба меценатов. В этом году денежные поощрения получили 27 представителей творческих профессий. В отличие от прошлых лет, в этот раз премия вручалась не в долларах, а в национальной валюте. Сумма премии «Казына» в этом году составила 1 млн, премии «Шабыт» - 500 тысяч тенге. - За все годы существования Клуба меценатов обладателями премий стали 372 человека и 35 коллективов, - отметил аким области Нуралы Садуакасов. - Это те люди, которые своим творчеством, своими усилиями прославляют наш город, нашу область. И мы должны быть благодарны меценатам за то, что эти труды не оста-

ются незамеченными! Не обошлось и без сюрпризов. В ходе церемонии Нуралы Садуакасов вручил председателю Клуба меценатов Василию Розинову благодарственное письмо от имени Президента РК Нурсултана Назарбаева. В нем Глава государства выразил предпринимателю благодарность за активное содействие в выборах. В этом году было подано 96 заявок на соискание премии. Лауреатом «Казына» в номинации «Журналистика» стали главный редактор газеты «Костанай таны» Жанузак Аязбеков и редактор студии «Ак-Орда» Гульжибек Бекмухамедова. В завершение юбилейной церемонии награждения работники культуры и искусства области преподнесли огромный трехъярусный торт в знак благодарности членам Клуба меценатов, на протяжении стольких

3

Лауреат премии «Казына» в номинации «Образование» Елена Мазур лет поддерживающих творческую интеллигенцию области.

Анастасия СОЛОВЬЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Помочь «трудным» детям Ювенальные судьи предлагают открыть в области школу для детей с девиантным поведением. Сейчас на учете в полиции состоят 1176 подростков, 86 из которых с различными психическими отклонениями. Они вынуждены проходить реабилитацию в других регионах страны. - Сегодня мы вынуждены отправлять детей с девиантным поведением в специальные учреждения Тараза и Караганды. Но они находятся на областных бюджетах, поэтому не обязаны принимать детей из других регионов, - отметила председатель специализированного межрайонного суда Костанайской области по делам несовершеннолетних Айзада Жанибекова на встрече ювенальных судей и инспекторов по делам несовершеннолетних. По словам Жанибековой, в регионе имеется схожее по типу заведение - коррекционная школа-интернат, но по уставу в данном учреждении могут проходить специальную реабилитацию только дети-сироты или несовершеннолетние, оставшиеся без попечения родителей. Администрация коррекционной школы-интерната не против того, чтобы работать с детьми, которые воспитываются в семьях, но для этого необходимо изменить устав заведения. Стоит отметить, что на время реабилитации подростков с психическими отклонениями родители не будут освобождаться от ответственности за ребенка. Предложение о создании школы будет подготовлено и направлено в областной акимат сотрудниками ДВД Костанайской области. В прошлом году через специализированный межрайонный суд по делам несовершеннолетних прошли 30 подростков, совершивших уголовные преступления. В текущем году таковых трое. Жадра МАЛИБЕКОВА

ГОРОДСКИЕ ПОДРОБНОСТИ К СВЕДЕНИЮ

Улучшая условия В сентябре завершится трехлетний ремонт Костанайской городской больницы. Рядом с медучрежде-

нием появятся два сквера отдыха для пациентов. На капитальный ремонт больницы затрачено свыше 400 млн тенге. На эти средства было закуплено медицинское и технологическое

оборудование, построена кислородная станция, обновлены инженерные сети. Все это улучшило условия пребывания как пациентов в больнице, так и самих медицинских работников. - Сейчас же все сделано по последнему слову техники, налажена работа медицинского оборудования. К примеру, кислородная станция. Раньше баллоны стояли прямо в палатах, сейчас же кислород передается по специальной современной и безопасной системе, - рассказывает главный врач городской больницы Самат Шуменбаев. Последним этапом ремонта является благоустройство прилегающей территории и фасада здания. Старые деревья были вырублены, что вызвало недовольство жителей, проживающих в районе городской больницы. Однако, по словам главного врача, это вызвано необходимостью старые деревья приносили

В полной готовности! больше вреда, чем пользы. - Бывало, что деревья, не выдерживая сильного ветра, валились на землю, задевая линии электропередач. Повезло, что в такие моменты не было поблизости людей, иначе все бы закончилось трагедией, - объясняет Шуменбаев. Сейчас же на этом месте будет красивый сквер, который станет местом для отдыха пациентов. Не только обвал деревьев был проблемой для медработников. Каждое лето по территории больницы распространялось большое количество тополиного пуха. Помимо физических неудобств, которые он создавал, присутствовала и угроза его возгорания. Но на месте старых деревьев будут высажены новые. В сквере появятся клены, березы, ясени, хвойные деревья, сирень. Дина АЛИЕВА Фото автора

НА КОНТРОЛЕ

Наказание будет суровым По факту отравления детей в Казахскотурецком лицее проводится досудебное расследование. По его результатам виновные лица будут привлечены к уголовной ответственности. - Данный факт поставлен на контроль прокурором об-

ласти. После получения всех экспертиз будет ясно, есть ли связь между нарушением санитарных норм поварами и отравлением детей, - пояснил на брифинге начальник 1-го управления прокуратуры Костанайской области Аскар Сыздыков - Только тогда будут приниматься меры дисциплинарного характера, даже если стороны примирятся.

В прошлом году в лицее была аналогичная ситуация, по факту возбуждено уголовное дело, однако пострадавшим возместили материальный ущерб и стороны пришли к мировому соглашению. В настоящее время состояние детей удовлетворительное. Пятеро из них отправлены домой, шесть человек находятся в город-

ской больнице, трое - в детской. По словам главного врача городской больницы Самата Шуменбаева, состояние лицеистов удовлетворительное, в перспективе планируется их выписка. - Мы взяли анализы у каждого пациента, когда они будут готовы - станет известна и точная причина отравления, - пояснил Шуменбаев. Жадра МАЛИБЕКОВА

1 июня в области откроется купальный сезон. Водно-спасательная служба уже начала подготовку к нему, водолазы обследуют водоемы региона. - В связи с началом «водного» сезона запланирован комплекс профилактических мероприятий: со школьниками уже были проведены открытие уроки и профилактические беседы, горожанам раздаются буклеты, проводятся рейды. Вопрос безопасности граждан во время купального сезона для спасателей является самым важным, - подчеркнула главный спасатель Центральной водно-спасательной станции г.Костаная Маржан Енсепбай. Стоит отметить, что за летний период 2014 года утонули 27 человек, среди них четыре ребенка. В этом году с наступлением теплых дней был зафиксирован один случай с трагическим исходом. 19 мая в Тоболе утонул 30-летний рыбак из с. Новоильиновка Тарановского района. Его тело из реки извлекли местные жители. Причиной смерти стало несоблюдение требуемых правил безопасности на воде. Валерия ВАХНЕНКО

СЕЗОННАЯ ТЕМА

Опасный «мигрант» В Костанайской области от укусов клещей пострадали 116 человек. Такие данные корреспонденту «НК» сообщила руководитель отдела Департамента по защите прав потребителей Костанайской области Людмила Налобина. Эпидсезон в регионе начался в марте и продолжается по сегодняшний день. - Дело в том, что клещи из наших лесов не передают такие опасные заболевания, как, например, энцефалит. Зная это, мы все равно исследуем каждый отдельный случай укуса, - отметила Налобина. – Но в последнее время костанайцев кусает не местный клещ. По словам Людмилы Налобиной, в регион насекомые попадают из России. Чаще всего клещ «перебирается» в Костанай из Челябинска и Екатеринбурга. Поэтому эпидемиологи области предупреждают: отдохнув на лоне природы, тщательно осматривайте себя и одежду. К слову, в этом году российский клещ стал уж больно активен. Так, по официальным данным на 12 мая, в 70 субъектах Российской Федерации в медицинские организации обратились более 39 тысяч пострадавших от укусов клещей, в том числе 11 320 детей. Тамошние врачи призывают людей активно вакцинироваться против этой напасти. Марина КОСТРОВА


4

Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ СПАРТАКИАДА

СОБЫТИЕ

Улица, музей и школа

«Спорт против наркотиков!»

СШ №9 г.Костаная теперь будет носить имя Гафу Каирбекова. Кроме того, в учебном заведении была открыта мемориальная доска поэта. Уже 15 лет в школе действует музей Гафу Каирбекова, где собраны личные вещи, множество книг и фотографий поэта, являющегося лауреатом Государственной премии им.Абая. Кстати, школа расположена на улице Г.Каирбекова, которая стала носить его имя с 2000 года. - Вдвойне приятно, когда именем такого выдающегося человека называют школу в нашем городе, - отметил руководитель городского отдела образования Василий Цымбалюк. На церемонии открытия мемориальной доски и официального присвоения учебному заведению имени поэта присутствовала его жена - Бадижамал Хамзина. Она выступила с поздравительной речью и рассказала гостям об экспонатах - вещах супруга, находящихся в музее. Анастасия СОЛОВЬЕВА

ЦЕННОСТИ

Тепло семейного очага В Костанае подвели итоги городского тура конкурса «Мерейлі отбасы». Заявки на участие семьи подавали на сайт акима города. Каждая из них представила на суд жюри своеобразное портфолио семейства. При подведении итогов учитывались следующие критерии: количество и значимость достижений, семейные традиции и реликвии, духовно-нравственные ценности, таланты всех членов семьи, стиль их жизни. Победителями стали семьи Беркеновых-Айткалиевых и Макеровых. - Я считаю, что секрет семейного счастья во взаимном уважении, во взаимопонимании, уступчивости, ведь семья – это коллектив, - говорит победительница проекта, известная костанайская женщина-акын Асия Беркенова. - Если человек несчастлив в семье, он несчастлив в принципе. Никакая должность не может этого заменить. Поэтому, прежде чем гнаться за высокими званиями, не стоит забывать о главном – о своих близких! Во время церемонии награждения семьи подарили зрителям несколько творческих номеров – пели песни, читали стихи. В подарок победители получили памятные дипломы и бытовую технику. - Этот конкурс проводится не первый год и имеет почетный статус национального, - отметил заместитель акима Костаная Максут Калиев. - Главная его цель – укрепление института семьи, нравственности, духовности, пропаганда семейных ценностей. Следующий этап национального конкурса – областной. На нем Беркеновы-Айткалиевы и Макеровы будут представлять наш город, а затем, возможно, поедут на республиканский тур. Алина НАВРОЦКАЯ

Под таким девизом 23 мая прошла областная спартакиада медработников, посвященная 20-летию Конституции РК. Организаторами мероприятия выступили управление здравоохранения, управление физической культуры и спорта Костанайской области и областной Центр ЗОЖ. Открытием спартакиады стал танцевальный флешмоб на площади перед областным акиматом. Более 500 человек самого разного возраста танцевали зажигательную зумбу, повторяли движения за профессиональными спортсменами под современную музыку. Затем состоялся забег на 400, 800 и 2400 метров в разных возрастных категориях, участие в котором приняли около 100 спортсменов из школ, колледжей и предприятий города. Также в спартакиаде за звание лучшего

бегуна соревновались инвалиды, имеющие нарушения слуха. - Это мероприятие мы проводим каждый год, - говорит и.о.заместителя директора областного Центра ЗОЖ

К СВЕДЕНИЮ

НАҚТЫЛАУ

АНОНС

Крылатая экзотика 30 мая в Костанае откроется выставка живых тропических бабочек. Горожане смогут познакомиться с редкими видами крылатых насекомых. Как рассказала корреспонденту «НК» администратор выставки Гаухар Мырзагалиева, в областной центр частные коллекционеры привозят экзотических бабочек уже во второй раз. - На всеобщее обозрение будет представлена самая большая в мире бабочка Аттакус Атлас. Размах крыльев обитательницы влажных тропических лесов Индокитая достигает 30 сантиметров. Также костанайцы познакомятся с одной из разновидностей ночного мотылька - калиго. Окрас этой экзотической бабочки напоминает совиный глаз, - говорит Гаухар. - Во время экскурсии посетители смогут не только рассмотреть редкие виды бабочек, но и узнать о них много интересных фактов. Открытие «живой» выставки состоится 30 мая в 10.00 в Костанайском областном историко-краеведческом музее. Валерия ВАХНЕНКО

Асель Мухаметсафина. Цель спартакиады - привлечь внимание жителей города к формированию здорового образа жизни, а также профилактика, отвлечение детей, подростков

и молодежи от употребления алкоголя, наркотиков и табакокурения. Отдельно в забеге на 800 метров участвовали медицинские работники. В этом году испытать свои легкоатлетические способности решили 73 сотрудника медицинских учреждений города, из них 30 мужчин и 43 женщины. Первыми к финишу пришли Куаныш Урумбаев (городской перинатальный центр) и Динара Петри (областная психиатрическая больница). Вторые места достались Е.Жанкулову из первой поликлиники и А.Хуснутдиновой из областного онкодиспансера, третьи – А. Нарзаллаеву (поликлиника №3) и А.Ищановой (городская детская больница). Денежная премия за победу составила 20 тысяч тенге, за второе место – 15 тысяч, за третье – 10 тысяч. Кроме того, участники, занявшие четвертое место, получили поощрительный приз – 5 тысяч тенге. Помимо конвертов от профсоюза медработников, призерам достались кубки, медали и именные дипломы. - Я постоянно участвую в подобных мероприятиях и веду здоровый образ жизни, - делится победитель среди мужчин Куаныш Урумбаев. - Призовые места у меня были и раньше, но вот первым финишировал впервые. Очень доволен своим результатом, советую молодежи заниматься спортом и проводить свободное время с пользой! Неподалеку от финиша соревнований развернулся больничный городок. Городские поликлиники №№1, 2, 3 и 4 предлагали всем желающим узнать свой рост, вес, уровень сахара в крови и артериальное давление. Ксения ДОБРОВОЛЬСКАЯ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

2014 жылғы кезең ішінде жарияланған әкімдіктің кейбір қаулыларына нақтылау: - 2015 жылғы 23 қаңтардағы № 6 «Рудненский рабочий» газетінде Рудный қаласы әкімдігінің 2014 жылғы 5 желтоқсандағы № 2306 «2015 жылға арналған мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға мемлекеттік білім беру тапсырысын, жан басына шаққандағы қаржыландыру және ата-ананың ақы төлеу мөлшерін бекіту туралы» қаулысы жарияланды (мемлекеттік тіркеу нөмірі 5315). Әкімдік қаулысында тіркеу нөмірі көрсетілмеген, сондай-ақ қаулының қосымшасында мемлекеттік және орыс тілдерінде қаулының күні және тіркеу нөмірі көрсетілмеген. (Қостанай облысы Әділет департаментінде 2015 жылғы 16 қаңтарда № 5315 болып тіркелген); - 2014 жылғы 18 қарашадағы № 87 «Рудненский рабочий» газетінде «Рудный қаласында сайлау учаскелерін құру туралы» әкімнің 2014 жылғы 7 ақпандағы шешіміне өзгеріс енгізу туралы» әкімнің 2014 жылғы 1 қазандағы № 4 шешімі (МТН 5144) жарияланды, 2014 жылғы 14 қарашадағы № 86 «Рудненский рабочий» газетінде Рудный қаласы әкімдігінің 2014 жылғы 23 қыркүйектегі № 1753 «Рудный қаласы әкімдігінің «Рудный қалалық жер қатынастары бөлімі» мемлекеттік мекемесі туралы ережені бекіту туралы» қаулысы (МТН 5137) және әкімдіктің 2014 жылғы 2 қазандағы № 1808 «Рудный қаласы әкімдігінің «Рудный қалалық білім бөлімі» мемлекеттік мекемесі туралы ережені бекіту туралы» қаулысы (МТН 5140) жарияланды, тіркеу органы қате көрсетілген (Әділет департаментінің орнына Әділет басқармасы көрсетілген).

УТОЧНЕНИЕ

на некоторые опубликованные постановления акимата за период 2014 года: - в газете «Рудненский рабочий» № 6 от 23.01.2015 года опубликовано постановление акимата города Рудного от 5 декабря 2014 года № 2306 «Об утверждении государственного образовательного заказа на дошкольное воспитание и обучение, размера подушевого финансирования и родительской платы на 2015 год» (номер государственной регистрации 5315). В постановлении акимата не указан регистрационный номер, а также в приложении к постановлению на государственном и русском языках не указаны даты и регистрационный номер постановления. (Зарегистрировано в Департаменте юстиции Костанайской области 16 января 2015 года № 5315); - в газете «Рудненский рабочий» № 87 от 18.11.2014 года опубликовано решение акима от 1 октября 2014 года № 4 «О внесении изменения в решение акима от 7 февраля 2014 года № 3 «Об образовании избирательных участков в городе Рудном» (НГР 5144), в газете «Рудненский рабочий» № 86 от 14.11.2014 года опубликовано постановление акимата города Рудного от 23 сентября 2014 года № 1753 «Об утверждении Положения о государственном учреждении «Рудненский городской отдел земельных отношений» акимата города Рудного» (НГР 5137) и постановление акимата от 2 октября 2014 года № 1808 «Об утверждении Положения о государственном учреждении «Рудненский городской отдел образования» акимата города Рудного» (НГР 5140), неверно указан регистрирующий орган (вместо Департамента юстиции указано Управление юстиции).


Бүгінгі нөмірде: * Имани сабақтар * Жас кезімнен білімге құштар болдым * Елім деп соққан жүрек

Сейсенбі, 26 мамыр 2015 жыл Жаңа лауреаттар анықталды

31 МАМЫР - САЯСИ ҚУҒЫН - СҮРГІН ҚҰРБАНДАРЫН ЕСКЕ АЛУ КҮНІ

Жазықсыз жапа шеккендерге тағзым

Өткен аптаның жұма күні облыстық орыс драма театрының ғимаратында өңірдегі меценаттар клубының жаңа «Қазына» және «Шабыт» сыйлығының лауреат тарының есімдері анықталып, оларға құрмет көрсетілді. Жеңімпаздарды облыс әкімі Нұралы Сәдуақасов құттықтады. Болашақта да өңірдегі дарындарға мұндай қолдау көрсетіле беретіндігіне тоқталды. Осындай жоғары марапаттарға ие болғандардың қатарында біздің әріптестеріміз - белгілі ақын Нағашыбай Мұқатов, облыстық «Қостанай таңы» газетінің бас редакторы Жанұзақ Аязбеков, дарынды журналист Гүлжібек Бекмұхамедова, облыстық филармонияның әншісі Гүлмира Үмбетова және басқа да есімі көпке белгілі азаматтар бар. Олардың бәрін марапаттарымен шын жүректен құттықтаймыз.

Үздіктер марапатталды Жуырда мәдениет қызметкерлерінің күніне байланысты облыс орталығындағы Достық үйінде басқосу болып өтті. Оған зиялы қауым өкілдері, мәдениет қызметкерлері және журналистер қатысты. Жиында облыс әкімінің орынбасары Мұрат Дәрібаев барша жұртшылықты мәдениет қызметкерлері күнімен шын жүректен құттықтап, оларға алдағы уақытта да шығармашылық табыстар тіледі. Сондай-ақ облыстық мәдениет басқармасының басшысы Лариса Сероус жиналғандарды өңірдегі мәдениет саласында атқарылып жатқан игі істермен қысқаша таныстырды. Сонымен қатар аталмыш салтанатты басқосуда бірқатар қызметкерлері мен бұқаралық ақпарат құралдары өкілдері облыс әкімінің Құрмет грамотасы, облыстық мәдениет басқармасының грамоталары, алғыс хаттары және сыйлықтар табыс етілді.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен елімізде 1997 жылдан бері 31 мамыр - саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні болып аталып келеді. Баршаға мәлім, сонау нәубет кезінде біздің республикамыздың халқы үшін де оңай болған жоқ. Мәселен, 1930 жылдары Кеңес Одағының құрамындағы Қазақстанда 103 мың адам қуғын-сүргінге ұшырады. 25 мың адам жазықсыз ату жазасына кесілді. Нақ осы кезеңде қаншама ғылым, мәдениет және саясат саласының зиялы қауым өкілдері

зардап шекті. Жалпы, деректер мен дәйектерге сүйенетін болсақ, 1930-1953 жылдардың аралығында 40 миллионнан астам кеңес азамат тары қуғын-сүргінге ұшырады. Әсіресе, бұл орынсыз жала жабылған азаматтардың қатарында сол кездегі ғұмыр кешкен барлық ұлттардың бетке ұстар өкілдері де болды. Осы қиын-қыстау шақтарда қазақ халқының 40 пайызы қаза тапқандығы да белгілі. Қазақстан қаншама сырттан келгендерге пана да болды. Мысалы,

1936-1957 жылдары 800 мың неміс, 102 мың поляк, 19 мың кәріс, 507 мың Солтүстік Кавказ халықтарының өкілдері жер аударылды. Қырым татарлары, түріктер, гректер, қалмақтар мен басқалар да амалсыз көшіп келді. Жалпы, жазықсыз жазаланғандарға құрмет көрсету, оларды еске алу бүгінгілердің басты парызы болып саналады. Сондықтан да 31 мамырда жылда Қазақстанның түкпір-түкпірінде қуғын-сүргін құрбандарының ұрпақтарымен кездесулер өткізіледі. Түрлі тағылымдық мәні зор іс-шаралар ұйымдастыры-

лады. Бәлкім, жұртшылықтың есінде болар, еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін 1993 жылы сәуірдің 14-інде «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Содан бері де арада біраз жылдар өтті. Осы мақаланы жазар кезде мәліметтерге қарап айтар жайлар да аз еместігін байқадық. Оның бәрін де бір мақалаға сыйғыза алмасымыз да белгілі. Бір тоқтала кетер жай, сол Кеңес Одағындағы солақай

саясаттың кесірінен қаншама қазақ елінің азаматтары жазықсыз құрбан болмағанда бұл күндері ұлтымыздың саны да қомақты болар ма еді, кім білсін? Өйткені, ұлтымыздың көптеген озық ойлы, білімді де зиялы азаматтары «Жаптым жала, жақтым күйенің» құрбанына айналды. Соны біз егемендіктің арқасында ғана білдік. Алайда, қазіргі ұрпақ осы күнгі жарқын өмірі үшін өздері аянбай еңбек етіп, артында өшпес мұра қалдырған ұлы тұлғалардың есімдерін әрқашан да есте сақтаулары қажет.

Майдангерлерге құрмет Үстіміздегі жылы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығы кеңінен аталып өтілгені белгілі. Мұндай іс-шараны облыстық Марал ишан мешіті мен облыстағы «Зекет» қорының филиалы да ұйымдастырды. Осы айтулы мерекеге байланысты соғыс және еңбек ардагерлері, оқушылар арасында шахматтан турнир өткізілді. Мұндай тағылымды басқосуға өңіріміздің ардақты ақсақалдары Мағауия Жүнісов, Дәуренбек Ахметбеков, Иван Калиновский және басқа да кешегі майдангерлер қатысты.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 26 мамыр 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ ДІНІҢ -ДІҢГЕГІҢ

Имани сабақтар

Қазіргі кезде мұсылмандардың діни сауатын арттыру өте қажетті мәселелердің бірі болып отыр. ҚМДБ-ның негізгі ұстанымы да осы. Яғни әһлісунна уалжамағат мазһабы оның ішінде сенімде )ақида (Имам Матуриди амалда «Әбу Ханифа» мектебінің сабақтарын жандандыру міндеті маңызды болып отыр. Себебі, көлденең көк атты діни топтардың жетегінде кетіп жатқан жандардың көпшілігі діни сауаты таяз адамдар. Сондықтан дін үшін аса маңызды саналатын иман ілімін оқушыларға түсінікті, ұғынықты жеткізу үшін қажетті ережелерге сүйене отырып, мынадай ауқымды үш топқа бөліп қарастырамыз. Алдағы мақалаларымызда осы үш мәселені рет-ретімен жариялайтын боламыз. 1. Иләһият- Алла Тағаланы тану ілімі. 2. Нубууәт- Хақ елшілеріне )Оларға Алланың сәлемі болсын(, қатысты ілім. 3. Самғият- Елшілерден ) Оларға Алланың сәлемі болсын(, есту арқылы жеткен ақыретке қатысты ілім. Иләһият дегенімізАлла Тағаланың өзіне қатысты ілім. Яғни, біздер Алла Тағаланың сипаттарын оқып, білу арқылы ғана тани аламыз. Сондықтан ең бірінші Алла Тағаланың зати және субути сипаттарынан бастайық: Аллаһ Тағаланың зати сипаттары: 1. «Әл-Ужуд» Бар болу дегеніміз- Алла тағаланың бар екеніне дәлел болған сипат. «Міне, бұл сипаттарға ие болған – Раббыларың Аллаһ. Одан басқа ешбір тәңір жоқ. Ол – барлық нәрсені жаратушы. Ендеше Оған құлшылық қылыңдар» Әнғам с-і, 102-аят. 2. «Әл-Қидам» Қадымнан немесе ежелден болу дегеннің мағынасы – Алла Тағаланың бар болуының бастауы жоқ дегенді білдіретін сипат. «Ол Алла Тағала әуелгі әрі соңғы» Хадид с-і, 3-аят; 3. «Әл-Бәқаа» Мәңгі болу- Алла Тғала мәңгі бақи бар болады дегенді білдіретін сипат. «Оның Өзінен басқа бүкіл нәрсе жоқ болады» Рахман с-і,26,27-аят; 4. «Әл-Мухалифату лил хауадис» Жаратылысқа ұқсамау дегеннің мағынасы – Алла Тағала Затымен де, сипаттарында да өзге жаратылыстарға ұқсамайды дегенді білдіреді. «Еш нәрсе ол сияқты емес. Ол Аллаһ әр нәрсені естуші, толық

көруші» Шура с-і,11-аят; 5. «Әл-Қиям биннафс» Өздігінен тұру дегеннің мағынасы – Алла тағаланың тұруы бір нәрсеге немесе бар қылушы жаратушыға мұқтаж еместігін білдіретін сипат. «Әй адам баласы! Аллаға мұқтажсыңдар. Алла Ол әр нәрседен мұңсыз, өте мақтаулы» Фатыр с-і, 15-аят; 6. «Әл-Уахданият» Жалғыз болу дегеннің мағынасы – Хақ Тағаланың өзі, сипаттары һәм істерінде теңдесі жоқ, жалғыз дегенді білдіретін сипаты. «Айт: Ол Аллаһ Жалғыз» Ыхлас с-і, 1-аят. Аллаһ Тағаланың субути сипаттары: 1. «Әл-Қудра» Хақ Тағаланың құдіреті – Ұлы Жаратушының әзәли сипаттарының бірі. « Сондай-ақ әр нәрсені жаратып, оның өлшеуін белгіледі» Фурқан с-і,2-аят; 2. «Әл-Ирада» Алланың қалауы дегеніміз – Ұлы Жаратушының әзәли сипаттарының бірі. Алланың қалауы деп – жаратылыстың шектеулі қалауынан жоғары тұратын шексіз қалауды айтамыз. «Ол – Қалағанын бұлжытпай істеуші» Буруж с-і, 16-аят; 3. «Әл – Ғилм» Хақ Тағаланың асқан білгір болуы – Ұлы Жаратушының әзәли сипаттарының бірі.Алла тағаланың теңдессіз ілімімен барлық тиісті, мүмкін һәм мүмкін болмаған істер айқындалып, толық ашылады. «Алла көздердің қиянатын және көкіректердегі құпияны біледі» Ғафыр с-і, 19-аят; «Күдіксіз, Алла әр нәрсені толық білуші» Ғаңкәбут с-і, 62-аят; 4. «Әл-Хаия» Тірі болуы – Ұлы Жаратуышының әзәли сипаттарының бірі. «Ол – тірі, Алладан басқа ешбір тәңір жоқ» Фурқан с-і, 58-аят; «Сондай еш өлмейтін тірі Аллаға тәуекел ет» Бақара с-і,255-аят; 5. «Әс-Самғ» Хақ Тағаланың «естуі» - әзәли сипаттарының бірі. «Ол- әр нәрсені естуші,толық көруші» Шура с-і, 11-аят; «Қорқыңдар! «Сендермен біргемін. Естимін, көремін» Таһә с-і, 46-аят; 6. «Әл-Басар» Алланың «көруі» - Ұлы Жаратушының әзәли сипаттарының бірі. «Сол уақытта әкесіне: «Уә, әкетайым! Естімейтін, көрмейтін, сондай-ақ өзіңе бір пайдасы жоқ нәрсеге неге табынасың» Мәрия с-і, 42-аят; 7. «Әл-Кәләм» Сөйлеуі – Жәббар Хақтың әзәли сипаттарының бірі. Алла Тағала сөйлеуі әріппен де, дыбыспен де емес, әрі белгілі бір ережеге сәйкес құрылатын сөйлемдегідей бұрын келу, кейін келу, жүйелену деген нәрселерден пәк. « Және Аллаһ Мұсамен тілдесті» Ниса с-і, 164-аят; 8. «Әт-Тәкуин» Жаратушының әзәли сипаттарының бірі.Бұл – Хақ Тағаланың жарату, болдырту ұғымын білдіретін сипаты. «Ол сондай, сендер үшін жаратқан» Мүлік с-і, 23-аят; «Ол, көктермен жерді бар етуші» Бақара с-і,117-аят Осы аталмыш Алла Тағаланың сипаттарын жаттап алып, оны түсіну мұсылман баласының міндеті. Шоқан Әмірханов, Қостанай қалалық мешітінің бас имамы.

Халыққа қызмет - абыройлы міндет Еліміздің дамуы жолында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауы айрықша орын алатындығы баршаға белгілі. Өйткені, осы аса маңызды құжаттарда Елбасы мемлекетіміздің алдында тұрған нақты міндеттерді айқындайды. Оларға жету жолдары көрсетіледі. Сондықтан да біз аталмыш Жолдауларға ерекше көңіл бөлеміз. Олардан туындайтын өзекті жайларды орындау мақсатында алға қарай ұмтылып келеміз. Мемлекет басшысы өзінің «Нұрлы жол-болашаққа бастар жол» Жолдауында да алдымызда тұрған асқаралы міндеттерді белгіледі. Енді осы Жолдауды басшылыққа ала отырып, бір мақсат, бір мүдде үшін аянбай еңбек ете береміз. Күллі республикамыздың жұртшылығы алдында тұрған негізгі бағыт тың бірі Қа-

зақстанның әлемдегі дамыған 30 елдің қатарына қосылу екендігі даусыз. Әрине, оны нақты жүзеге асыру мақсатында барлық салалардағы маман иелері жұдырықтай жұмыла жұмыс істеуі керек. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев әлем мойындаған тұлға. Қазақстандағы күллі қол жеткізілген толағай табыстар және жетістіктер мемлекет басшысының есімімен тікелей байланысты. Жоғарыда айтылған ең таңдаулы мемлекеттердің қатарына қосылу үшін барша қауым күнделікті жұмыстарына аса жауапкершілікпен қарап, «Нұрлы жол-болашаққа бастар жол» деп аталатын Елбасының Қазақстан халқына Жолдауының мән-маңызын терең түсініп, тың ізденістермен еңбек еткендері жөн. Өзім басқарып отырған Қостанай қалалық Әділет басқармасының ұжымы және барша әріптестерім алда тұрған міндеттерді мүлтіксіз жүзеге асыру

үшін тынбай жұмыс істеуде. Мемлекет басшысы еліміздегі шағын және орта бизнеспен айналысатын кәсіпкерлердің жұмысына үнемі қолдау көрсетіп келеді. Сондықтан республикамыздағы барша кәсіпкерлердің алаңсыз жұмыс істеулеріне толық жағдайлар жасалған. Шағын және орта бизнес демекші, ол экономикамыздың негізгі тірегі болып табылады. Әсіресе, соңғы жылдары өзімізде өндірілетін тауарлар мен азық-түлік өнімдеріне айрықша назар аударылуда. Бұл орайда біздің облысымызда да жүзеге асырылған жұмыстар аз емес. Сонымен біз халыққа қызмет - абыройлы міндет екендігін мемлекет қызметкерлері ретінде терең түсінеміз. Алдағы уақытта да Елбасының Жолдауларында айтылған мәселелерді мүлтіксіз орындау жолында еңбек ете береміз. Е. Махмутов, Қостанай қаласы Әділет басқармасының басшысы.

Адам құқығын қорғай білейік Адам құқығы қай мемлекетте болсын басты назарда ұсталады. Өйткені, олардың алаңсыз бақытты ғұмыр кешуі қашан да заңмен қорғалады. Сондықтан біздің Қазақтанда да бұл мәселе қашан да алдыңғы кезекте. Себебі, адамқоғам байлығы. Еліміздегі барлық игілікті де жасаушылар сайып келгенде солар емес пе? Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев та әрдайым өзінің Қазақтан халқына Жолдауларында да, құқық қорғау салаларының басшыларымен кездесулерінде де үнемі азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде айтып, олардың назарына салып отырады. Әрине, бұл ретте заң саласының мамандары да міндеттеріне жауапкершілікпен қарап, қыруар жұмыс атқаруда. Өйткені, олар күнделікті жергілікті халықпен тығыз байланыста. Олардың өтініш-тілектеріне

орай нақты түсініктеме береді. Өмір болған соң түрлі оқиғалар, күтпеген келеңсіз болып жатады. Сондай кездері де азаматтар ең алдымен полицияның көмегіне сүйенеді. Олар да өз жұмыстарына қашанда адал. Қылмыстың жай-жапсарын әбден зерттеп барып, бір түйінге келеді. Заңды бұзғандар жауапқа тартылып жатады. Міне, осы арада бір тоқталар жай, облыс орталығындағы бейнекамералардың да қылмысты ашуда өзіндік ерекше орны бар. Себебі, кінәлі кісілер қылмыс жасаған орнынан құтылып кете алмайды. Сондықтан олар дер кезінде құрықталып, тиісті жазасын алады. Жайдары жай айлары да жақындап қалды. Бұл кезде жұртшылықтың кезекті демалыстары да басталады. Қазір жерлестерімізге әлемнің көптеген елдеріне саяхатқа шығуларына толық мүмкіндік бар. Бірақ, олар

әрқашан да сауысқаннан да сақ болғандары жөн. Жасыратын ештеңесі жоқ, қазір туристік агенттіктер жеткілікті. Әрине, олардың бәріне қара күйе жағудан аулақпыз. Өз жұмыстарын білетін, уақыт талабына сай қызмет көрсете алатын осындай орындар да баршылық. «Бір құмалақ бір қарын майды шірітеді» демекші, олардың арасында да кемшілікке жол беретіндер де жоқ деп айта алмаймыз. Сондықтан шетелге жолдама алар кезде құжатқа өте мұқият болған абзал. Біздің басты міндетіміз азаматтардың құқығын қамтамасыз ету. Сондықтан алдағы уақытта да өз міндетімізге барынша адал болып, арамыздағы кісілердің алаңсыз ғұмыр кешуі үшін заң жөнінде кеңес беруге қашан да дайынбыз. Құдайберген Қуантайұлы, заңгер.

Мектеп Ғафу ақынның есімімен аталады Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен Қостанай қаласындағы №9 орта мектепке көрнекті ақын, жазушы Ғафу Қайырбековтың есімі берілді. Осынау ақжолтай хабар Тобыл-Торғай арасын жайлаған қалың қазақ үшін аса маңызды. Себебі, білім ошағына ақынның атын беру мәселесін марқұмның жұбайы Бәдеш Хамзақызы және жергілікті ақын-жазушылар 2004 жылдан бері көтеріп жүрген еді. Міне, көп тілеуі орындалып, бізге қуанышты жаңалық та жетті. КСК шағын ауданындағы №9 орта мектеп бұдан былай халқымыздың біртуар перзенті, көрнекті ақын Ғафу Қайырбековтың есімі-

мен аталып, шаһарымыздың мәртебесін бұрынғыдан да асқақтата түспек. Осынау айтулы басқосуға орай ақынның жұбайы Бәдеш Хамзина сонау Алматыдан арнайы келді. Аталмыш ерекше жиынға Қостанай қаласы әкімінің орынбасары М.Қалиев, республикаға белгілі ақындар А.Шаяхмет, С.Оспанов, Н.Мұқатов, жазушы-сатирик Ғ.Ахметчин, тіл жанашыры Қ . О р м а н ш и н , Ж а н кел д и н ауданы әкімінің экономика жөніндегі орынбасары Д.Серікұлы, №9 орта мектеп директоры Ә.Молдахалықов және облыстық тілдерді дамыту басқармасының өкілдері қатысты.

Аға буын жас ұрпақ алдында сөз сөйлеп, Ғафу

Қайырбеков туралы лебіздерін білдірді. Салтанатқа

қатысушылар ақынның есімі берілген мұражайды аралап,

мектеп өнерпаздарының концертін тамашалады. - Аталмыш мұражай 2000 жылы мамырда ашылды. Оның жұмысы маған жүктелгендіктен Бәдеш апамызбен жүздесу үшін арнайы іздеп бардым. Ақынның кітаптарын, кезінде қолданған заттарын Қостанайға алып келдім. Қазір мұражайда тұрған жәдігерлер осылай жиналған еді, - дейді зейнеткер ұстаз Кәбира Кәкімжанова. Оқырман назарына сала кетер бір жай, осыдан бұрын Астана қаласындағы №2 мектеп-гимназия мен Жанкелдин ауданы Қалам-Қарасу ауылындағы мектепке Ғафу Қайырбековтың есімі берілген еді.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 26 мамыр 2015 ж.

ЖАНСАРАЙ

7

«Жас кезімнен білімге құштар болдым» деп сыр шертеді тарих ғылымдарының докторы, профессор Аманжол Күзембайұлы (Соңы. Басы өткен санда)

Әке көрген оқ жонар - Сіз ғұлама ғалым ғана емессіз, ұлтжандылығыңызбен тәуелсіз еліміздің болашағы үшін еңбек етіп жатқан қайраткерсіз. Сонан соң менің бір байқағаным, бір ұлыңыз еркін өзіңіздің жолыңызды қуып, тарих ғылымының докторы атанды емес пе? - Рахмет. Менің еңбегімді елге танытып, азды-көпті Отаным үшін сіңірген жұмыстарымды көрсетіп жатқан өзің секілді журналистер ғой. Шынында да үш ұлымның тұңғышы Еркін Менің жолымды қуып, тарих ғылымының докторы атынғаны рас. Ол бұл күндері Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының ғылым және шет елдермен байланыс жөніндегі проректоры. Қарапайы тілмен айтсақ, осындағы барлық болашағынан үміт күттірер ғалымдармен жұмыс істеп, жастардың осы саладан өз орындарын табуына өзінің лайықты үлесін қосып келеді. Өзінің баласы болған соң мақтады деп ойлап қалмаңыздар. Еркін сонау мектеп қабырғасында жүрген кезден бастап, тарих пәніне өте құштар болды. Өзінің осы ғылым саласына деген бейімділігін ерте танытты. Алтыншы сыныптан бастап археологиялық қазба жұмыстарына қатысып, өзінің қарым-қабілетін көрсете бастады деп нық сеніммен айта аламын. Арада бір жыл өткен соң, яғни жетінші сыныптан бастап ғылымға бейімділігі үшін сонау Болгарияға барып келді. Тіпті кезінде кез келген баланың қолы жете бермейтін Артекте де болды. Қарағанды мемлекеттік университетінің бірінші курсында оқып жүрген шақтан бастап, ғылыми жұмысын жаза бастады. Университетті аяқтар кезде маған қосалқы автор ретінде тарихқа байланысты кітап жаза бастадық. Әлі күнге дейін мен, анасы Тамара және ол үшеуміз он шақты кітапты жарыққа шығардық. Ең бастысы ол өте табанды әрі еңбекқор. Қандай жұмысты қолға алса да соңына дейін жеткізбей тынбайды. Мұның осы институтқа дейін облыс орталығындағы Қазақстан Республикасы ішкі істер министрлігіне қарайтын Қостанай Заң университетінде кафедра және курс меңгерушісі болып қызмет атқарды. Отставкаға полковник дәрежесімен шықты. Еркіннің мінезі жайдары. Сонау студенттік жылдары көңілділер мен тапқырлар клубында белсенді мүшелердің бірі болды. Орта мектепті орысша бітіргенмен, өзінің таудай талабы, ана тіліне деген жанашырлығының арқасында бәрін де меңгеріп алды. - Сіз кітапты рухани байлыққа балайтын зиялы кісілердің қатарындасыз. Екінші қабатқа көтерілгеннен бері байқағаным, бір бөлменің төрт қабырғасы толған кітап екен. Шамасы оның ұзын саны үш-төрт мың дананы құрап қалады-ау деймін? - Иә, біз барған үйімізді оның дүниесімен емес, кітабына қарап бағалайтын заманның ұрпағымыз. Бұл арадан тек қана сіз олардың ең негізгілерін ғана көріп отырсыз. Басқа жақта да кітаптар аз емес. Өмір бойы кітап жинап өскен ағаларыңның бірімін. Осы арада бір тоқталайын дегенім,

сөрелерде 1896 жылы Мәскеуден жарық көрген Герман халқының тарихы, С.Ковалевтің бұрынғы Ленинград қаласынан 1936 жылы шыққан «История античного общество» деп аталатын кітаптарды да көресіз.

Профессор жан жақты болуға тиіс - Біз бұрын жас кезімізде профессор деген атаққа ие болған адамдарды тек көзілдірік таққан, көп оқитын адамдар санатына жатқызушы едік. Кейін өсе келе байқағанымыз, мұндай тұлғалардың басқа да біз білмейтін қырлары өте көп екен. Сіз бұл жөнінде не дейсіз? - Мен де жас болдым. Алматыдағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқып жүрген кезімде нағыз профессорлардың қандай болатындығын көзбен көріп, көңілге түйдім. Олардың әрбір лекциясын босқа жібермейтінбіз. Сонымен қатар олардың жүріс тұрысы, киім киісі, сөйлеген сөзі, тіпті жан сарайына шейін өзімізді қызықтыратын. - Осы арада өзіңіздің ұстаз ретінде пір тұтқан ғалымдар жайлы тілге тиек етудің де реті келіп тұрған секілді? - Өзімді шексіз бақытты санаймын. Өйткені, жастық шағымыз ізденіспен өтті. Жоғарыда баяндалған университеттің қабырғасында мүйізі қарағайдай аттарынан ат үркетін ең мықты деген профессорлардан дәріс алдық. Олардың кітаптарын айтпағанның өзінде өздерін бір көріп, мағыналы әңгімелерін тыңдаудың өзі кез келгеннің қолы жете бермейтін ерекше бақыт еді. Осы арада көрнекті тарихшы, кезінде өзінің ұлтжандылығы үшін қудаланған Ермахан Бекмахановты атап өткенім орынды болар. Өйткені, ол кісі осы жоғары оқу орнында кафедра меңгерушісі болды. Сондай-ақ Әмір Қанапинді тілге тиек етпесем, мынау сұхбатымның сәні келмейтін сияқты. Ол кісі де тарих ғылымының докторы, сонау бір жылдары елімізде мәдениет министрлігі болды. Қазақстан компартиясы орталық комитетінің идеология жөніндегі хатшысы атанды. Мұндай лауазымды қызметте жүрсе де ол өте қарапайым болатын. Осы мемлекет қайраткерінің тікелей

басшылығымен өзімнің кандидаттық диссертациямды ойдағыдай қорғадым. Оны ешқашан да ұмытпаймын. Өткен жылы оның 100 жылдығы аталып өтті. Сондай-ақ Қазақстан ұлттық ғылым академиясының академигі антрополог Оразақ Смағұловтың мен үшін орны бөлек. Ол кісі биыл 85-ке толады. Осындай азаматтардан дәріс алып, еліміздің түкпір, түкпірінде қазіргі таңда егеменді еліміз үшін аянбай еңбек етіп жатқан замандастарымыз қаншама. - Сіздің ұлтымыздың біртуар перзенті академик Манаш Қозыбаевтың жиені екендігіңізді жұртшылықтың бәрі де біледі. Сөздің реті келгенде осы қайталанбас тұлғаның тәлімгерлігі өзіңізге жасаған қамқорлығы, азаматтық қырлары жөнінде де әңгімелей кетсеңіз? - Әрине, әлгі есімдері аталған ұстаздарымның маған деген ерекше ықыластарымен қатар, Манаш аға да менің ғалым болып қалыптасуыма өзінің септігін тигізді деп айтпасам ешкім нанбас та еді. Ол кісі менің бойымдағы тарих ғылымына деген құштарлықты байқаған соң, тұрақты түрде бағыт-бағдар беріп отырды. Сонымен қатар нағашым өте қатал болатын. Маған да биік талаптар қойды. Көп оқуымды қадағалады. Жан жақты азамат болып қалыптасуыма да тікелей ықпал етті. Өзі де үздіксіз еңбек етті. Қазақ халқының еліміз егемендік алғаннан кейін тарихын жазуға көп тер төкті. Ол кісі өте мейірімді болатын. Тек туысқандарына ғана емес, бойында талант ұшқыны бар барлық жастарды жеріне, руына, ұлтына қарамастан жанашырлық танытып, қолтықтарынан демеді. Келешекте еліне пайдасын тигізер жастарды өте байқайтын. Сондықтан да олардан уақытын аямады. Жалпы оның соңғы демі үзілгенше сырлас болдым. Оның інісі бұл күндері Әл-Фараби атындағы ұлттық университетінде кафедра меңгерушісі болып істейтін атақты ғалым Сағынбай екеуміз бірге оқыдық. Ол өткен жылы ғана 70 жасқа толды. Байқаймын, ол осындағы өзің секілді қолына қалам ұстап жүрген көптеген журналистердің тәлімгері. Кейінгі журналистерге тағылым болар талай кітаптардың авторы ретін-

де де көпке аян.

Оразалы Қозыбаев мемлекет қайраткері - Жалпы Қостанай өңірінде Қозыбавтар әулеті ерекше аталады. Себебі, арғы нағашы аталарыңыз кешегі қанды майданда жерлестері майданда жүргенде ұшақ үшін қаражат жинап берген тұлғадан бастап, бәрі де Отан үшін тер төгіп, адал еңбек етті емес пе? - Бұл пікіріңізбен толық қосыламын. Себебі, ол атам кезінде басқарма төрағасы болды. Меңдіқара ауданында ол кісіні білмейтіндер жоқтың қасы. Оның бір ұрпағы Сәуле апамыз бұл күндері Краснопреснин ауылында оның шаңырағын ұстап отыр. - Анаңыздың туған бауыры Оразалы Қозыбаев кезінде Қазақстанды ұзақ жылдар басқарған Дінмұхаммед Қонаевпен дәмдес, үзеңгілес азаматтардың бірі болғандығы тарихтан белгілі. Осы тұлғаның да бізге белгісіз кейбір жайлары жөнінде сөз етсеңіз? - Ең алдымен айтарым, ол елім деп еңіреп өткен азамат. Кезінде республикамыздың басқа өңірлерін атамағанның өзінде Қостанай облыстық Партия комитетінің екінші хатшысы болды. Күллі Торғайлықтар да оны осы күнге дейін біздің Әбекең деп ауыздарынан тастамайды. Өйткені ол сол аймақты түлетті. Орекең өте ұлтжанды кісі еді. Қазақ кадрларын қызмет бабымен көтеруге өзінің тікелей ықпалын тигізді. Менің анам Айтжан секілді тік мінеді қайсар, кімнің болсын кемшілігін бетке қорықпай айта білетін батыр келбетті жан болатын. Ол кісі де үстіміздегі жылы 90 жасқа толды. Облыс орталығындағы халыққа қызмет көрсету орталығының қабырғасына нағашымызға арналып мемориалдық тақта орнатылды. Содан кейін оның ұрпақтары әкесінің құрметіне ас беріп, ақсақалдарымыздың батасын алды. Кітап шығарды. Деректі фильм түсірілді. Міне, осының бәрі де асыл азаматқа деген құрмет деп түсінемін. Кезінде ол менің тарихшы емес, агроном болуымды қалады. Бірақ оның да әу бастағы таңдаған мамандығы тарихшы болатын. Сонау бір жылда-

ры Қостанай мемлекеттік педагогика институтының түлегі. Жатқан жері торқалы болғыр нағашым ашуланғанымен тез тарқайтын. Маған ептеп, ренжігенімен кейін көңілі қалпына түсті. Уақыт өте ғылым докторы атанғанымда арқамнан қағып, бетімнен де сүйді. Оның осы бауырмалдығын жер басып жүрсем, сірә ұмытамын ба. - Осы Орекеңнің қызмет жолын бір кісідей білемін. Алайда көрнекті мемлекет қайраткерінің отбасы жөнінде көп айтыла бермейді. Жерлестеріміз біле жүрсін. Осы жайлы да сіздің аузыңыздан естісек деп едік. - Оразалы нағашым қызметте мерейлі, жолдастарының арасында беделді болса, отбасында өте қамқор әке болатын. Ұзақ жылдар бойы бәйбішесі Раушан апамыз екеуі бақытты ғұмыр кешті. Ынтымақтары жарасқан ерлі-зайыптылар үш қыз екі ұлдарына жұрт қатарлы тәрбие берді. Ағамыздың өзі ерекше жақсы көрген қыздары Сәния мен Ғалия медицина ғылымдарының кандидаттары. Бір ұлдары Нұрланның ғұмыры қысқа болды. Өмірден ерте өтіп, бәрімізді де мұңайтты. Бірақ тағдырдың жазуына қандай шара бар. Ал Серік болса негізі музыкант. Кішісі Құмар химия ғылымдарының кандидаты. Бұл күндері кәсіпкерлікпен айналысады. Әкесін ерекше пір тұтқан осынау ұлдары тоқсан жылдық мерейтойында өз деңгейінде өтуіне тікелей атсалысты. - Аманжол аға, міне, сұхбатымыз айяқталып келеді. Сіз осы уақытқа шейін қанша ғылыми еңбек жаздыңыз. Сондай-ақ былайғы жұртшылық біле бермейтін қандай бос уақытыңызда айналысатын қырларыңыз бар? Соны да түйіндеп айтып берудің сәті келген секілді? - Жалпы, кім болсын уақыт өткен сайын өткен жылдары не тындырдым, халқыма не бердім, ғылымға қандай жаңалық қостым деген секілді сауалдарға жауап іздейді. Өзімнің бұл орайдағы ұялмайтындай шаруа тындырғаныма шүкіршілік деймін. Талай лауазымды қызметтерді де атқардым. Екі ғылым докторымын және бірнеше ғылым кандидаттарына жетекші болдым, 250-ден астам ғылыми еңбек жаздым. Оның ішінде оқулықтармен монографиялар да жеткілікті. Кезінде Өзбекәлі Жәнібековке хат жазып, колледждер мен мектептерге Қазақстан тарихының енуіне тікелей ықпалымды тигіздім. Ол үшін атақ та алдым. Бос уақытымда жеке үйде тұрған соң огородта бай-бақша өсірумен айналысамын. Кезінде орыстың домыра примасында ойнадым. Еркін күрестен спорт шеберлігіне кандидат болдым. Тамақ пісіруді бір кісідей білемін. Палауды өзбектерден кем дайындамаймын. Ұйғырдың лағманының шеберімін. Кейбір еркектер әрине, мұны намыс көреді. Шынымды айтсам, қамырымды да илеп, кеспе жасауды бір кісідей білемін. Сонан соң отағасы болған соң, үй ішінде электрден ақай етсе оны біреулерді шақырмай-ақ өзім істей беремін. Өзімнің жеке шеберханам бар. Онда барлық ағаш және темір жонуға арналған станоктарым да бар. Міне мұның бәрі де менің қолымнан келеді.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 26 мамыр 2015 ж.

ҚАЙТАЛАНБАС ТҰЛҒАЛАР

Ұлт рухын көтерген Көрнекті мемлекет қайраткері Темірбек Жүргеновтың ғұмыры жастарға өнеге Біз тәуелсіздіктің арқасында бұрын аты-жөндерін білмеген талай есімдерге қанықтық. Соның арасында біздің бәріміз де ардақ тұтып, ғұмырынан үлгі алып жүрген Темірбек Жүргенов те бар. Бұл кісінің есімі көрнекті Алаш ардақтыларымен қатар аталады. Ол кісі даңқты жерлестеріміз Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Ілияс Омаров секілді үлкенді-кішілі қауымның жүрегінен берік орын алған. Ұлы тұлға кезінде еліміздің мәдениет министрі де болды. Сол кезде өзінің бойындағы барлық асыл қасиеттерін халқына көрсетті. Ең бастысы ұлтының рухани-мәдени, оқубілім саласын өркендетуге көп үлес қосты. Өзі нағыз елім-жұртым деп жүрегі соққан айтулы жан болатын. Бүгін біз осынау ерекше жанның өскелең жас ұрпаққа үлгі болатын кейбір қырларын әңгімелегелі отырмыз. Жалпы адамның қадір-қасиеті оның жасымен емес, Отанына жасаған нақтылы ісімен, күрескерлік, қайраткерлік жақтарымен де мәңгілік сақталып қалады. Тағы бір осы ұлы тұлғалардың өмірі туралы көптен бері жазып келе жатқандықтан айрықша тоқталарым, сондай өшпес із қалдырған қайраткерлердің басым көпшілігінің жастай дүниеден өткендігі. Мәселен, Темірбек аға да небәрі 39 жыл ғана өмір сүрді. Бірақ, тарихта аты-жөні алтын әріппен жазылды. Енді оның тағылымды қызметтеріне келетін болсақ, өзінің ғалымдық, зерттеушілік қабілеті дара-ды. Сонысымен де ерекшеленді. Кезінде ұлтымыздың біртуар перзенттері Ахаң салған, Әлихан нұсқалаған, Міржақып дамытқан көптеген мәселелерді одан әрі өрістетті. Біз Ілияс Омаровтың сан қырлы қасиеттерін білетінбіз. Темірбек те сонау 30-шы жылдардың басында өзінің әдеби-сын мақалаларымен де зиялы қауымның назарын аударды. Оның Бейімбет Майлиннің «Шұға» пьесасының алғашқы қойылымына арналған рецензиясы 1934 жылы

ЖАСТАЙЫНАН ҚАЙСАР БОЛДЫ Қазақ халқында осы жарқын өміріміз үшін бүкіл өмірін арнаған тұлғалар жеткілікті. Солардың қиын да ауыртпалықтарға толы өмірін кейінгі жастарға ғибрат ету қолына қалам ұстаған азаматтардың басты міндеті деп түсінемін. Осы көрнекті мемлекет қайраткері Тұрар Рысқұлов 1894 жылы дүниеге келді. Оның есімі ұлтын сүйген азамат ретінде баршаға аян. Әйгілі тұлғаның әкесі Рысқұл Зұлқайдарұлы сонау бір жылдары орыс патшасының озбырлығына шыдамай Сырдария облысының Черняев уезінен қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Түлкібас ауданына қоныс аударған болатын. Жаңа жерде де әділетсіздікті бастан кешкен Рысқұл 1904 жылы желтоқсан айында халыққа тізесі әбден батқан Үшкемпіровты атып өлтіреді. Ол әпербақан болыс болатын. Түрмеге жабылған азамат жалғыз перзенті Тұрарға зияны тиіп кетеді ме деп қауіптенгендіктен оны жанына алдырады. «Түрме баласы» атанған Рысқұлов сол жабық мекеменің үйлерін сыпырып, бастықтың атын айдайды. Орыс тілін үйренеді. Содан әкесі он жылға сотталып, Сахаринге жер аударылған соң ол «Қырғызбаев» деген жалған фамилиямен нағашыларының қолына келіп, Меркедегі орыс-түземдік бастауыш мектебінде білімін жалғастырады. Уақыт өте береді. Ол аталған жердегі, яғни Пішпектегі 1910 жылы бірінші дәрежелі ауыл шаруашылығы мектебіне қабылданып, бау-бақша өсіруші мамандығы бойынша аяқтайды. Та-

21 маусымда «Казахстанская правда» газетінде жарық көрді. Ардақты тұлғаның ұлтжандылығы өзінің халық ағарту министрі болып тұрған кезінде де көрінді. Темірбек ағаның ерекше біздің үлгі тұтатын қыры- екі тілде бірдей сөйлеп, еркін жазғандығы еді. Ол өзі қаламгер болған соң жазушылық еңбектің қандай бейнетті болатындығын да жақсы білді. Сондықтан да әдебиетті мәдениеттің, білімнің іргетасы ретінде жоғары бағалады. Оның терминологияға қатысты ой-пікірлері де өзіндік тереңдігімен жұртшылық назарын аударды. Ол лингвистикамен айналысатын ағайындардың тіл түсініктілігі мен тазалығына деген жауапкершілігін барынша арттыруға тырысты. Сөзіміз тиянақты болу үшін оның кезінде жазған «Қазақ тіліндегі терминология мәселе-

лері, қазақ әдеби тіліндегі келеңсіз жағдайлар» деп аталатын мақалалары да көпшіліктің көкейіндегі жайларды қозғады. Темірбек Қараұлының есімі тек қана өзіміздің қазақ елінде ғана емес, күллі Орта Азия жұртшылығына да аса таныс еді. Осынау даңқты қайраткер сонау бір жылдары Тәжік АКСР-ның қаржы наркомы, Өзбек АКСР-ның Халиқ ағарту комиссары, Қазақ АКСР-ның Халық ағарту комиссары секілді лауазымды қызметтерді атқарып, өзінің нағыз жұмысына берілген жан екендігін дәлелдеді. Оның тіл жанашыры және ұлтжанды азамат екендігін белгілі композитор Е. Брусиловский өзінің «Дүйім дүлділдер» деп аталатын кітабында ерекше ілтипатпен жазады. Оның баяндауына қарағанда, бірде Темірбек Жүргенов өзінің жұмыс кабинетінде маңызды тақырыпқа мәжіліс өткізбек болады. Шамамен бұл басқосуға 30-ға жуық адам жиналыпты. Солардың қатарында Қарағандылық Б.Орлов пен автордың өзі ғана өзге ұлттың өкілі екен. Наркомның өзі және басқалар тек қазақ тілінде сөйледі. Сол кезде Борис Николаевич орнынан тұрып, мұнда не болып жатқандығын түсінбегендіктен Темірбек Жүргеновтен қазақша сөйлемеуін сұрайды. Сол шақта Жүргеновтің жүзінде өзгеріс болып, «Сіз қайда жүрсіз, Орлов жолдас? Қазақстанға келдіңіз екен, егер мұнда жұмыс істегіңіз келсе, сіз Республиканың мемлекеттік тілін білуге міндеттісіз. Қазақ әндерін де орыс тілінде зерттемекшісіз бе?», -деп одан қазақ тілін құрметтеуді талап еткенінің өзі лауазым иесінің қандай азамат болғандығын айқындап тұрған жоқ па? Жалпы, Темірбек Жүргенов кейінгі жас журналистер үлгі алатындай қаламы қарымды, ойы орамды, жалындаған публицист те еді. Бұған оның кезінде қаламынан туындаған «Қазақстандағы мәдениет революциясы», «Қазақстандағы

сауатсыздықты жою» сынды кітаптары мен «Саяси экономия оқулығы», «Орта Азиядағы қазақ халқының күйлері», «Қазақ педагогикалық институтын құру», «Қазақ халқының ақындары мен жыршылары» сияқты очерктері мен мақалаларын мысалға алсақ та жеткілікті. Темекең және оның шығармашылығын зерттеу әлі де келешек жастардың еншісінде. Олар егер мұқият зерттесе әлі талай бізге таңсық дүниелер жазылары күмәнсіз. Өйткені, ол өзінің ғұмырында бізге белгілі 7 кітап, 150-ге жуық әдеби-мәдени, оқу-ағарту саласында жазған құнды дүниелері мен өшпес із қалдырды. Осы көрнекті қайраткердің отбасы жайлы да бірер сөз. Оның ғұмырлық серігі Қазақ КСРның еңбек сіңірген дәрігері, сонау бір жылдары Ленинмен кездескен тұңғыш қазақ Әлімхан Ермековтың туған қарындасы Дәмеш Ермекова апамыз еді. Бұл қазақтың аяулы қызы құдай қосқан қосағы Темірбек Жүргенов жазықсыз атылған күні абақтыға жабылды. Отағасын пір тұтқан сүйікті жар өзінің өмірінің 18 жылын Алжирде өткізді. Бірақ біздің қазақ қашанда аққа құдай жақ дейді ғой. Уақыт өте әділдік салтанат құрып, күйеуінің және өзінің жаптым жала, жақтым күйе деген солақай саясаттың кесірінен күнәсіз жазаланғандығы жайындағы ақтау қағазын алғаннан кейін ұзақ жылдар бойы уақытын отағасының кезінде елі мен халқына сіңірген еңбегін насихаттау мақсатына жұмсады. Қазақтың бір адал перзенті дәл осы кісідей-ақ болсын. Әрине, осынау тұлға туралы көп жазуға болады. Біз оның негізгі қайраткерлік ғибратын ғана алдық. Оның атындағы Алматыдағы қазақтың ұлттық өнер академиясында болғанымызда жоғары оқу орнының жанындағы орнатылған ескерткішіне үлкенді-кішілі қауымның бас иіп, тағзым етіп жатқандықтарын көзбен көріп, тәнті болған едік.

Елім деп соққан жүрек Қазақ елінің тәуелсіздігі үшін ғұмырын арнаған Тұрар Рысқұлов хақында лапты бала осы білім ордасын үздік бітіріп, оқуын одан әрі жалғастырғысы келеді. Бірақ оған кедергі жасаушылар да аз болған жоқ. Ол оқу министріне арыздана жүріп, арнайы емтихан тапсырады да, Ташкенттегі мұғалімдер семинариясына қабылданады. Заман қиын кез еді. Күн көру өте бұған жеңіл соққан жоқ. Содан амалсыз аталған шаһардың маңындағы Красноводск деп аталатын тәжірибе алаңында бағбан болып жұмыс істеуге тура келді. Өздеріңіз білесіздер, 1916 жылы жаз айларында қазақ даласында ұлт азаттық көтеріліс басталған кезде Рысқұлов оқуын тастап, Әулиеата уезіндегі Меркі ауылына барады. Осы жерде халық ашықпас үшін көтерілістерге шығып, жер-жерде қарулы қатығыстар өрши бастаған-ды. Міне, Тұрар Рысқұловтың азамат болып қалыптасуына осы жайлардың бәрі де әсерін тигізбей қоймайды. 1917 жылы ақпан төңкерісінен кейін көктем айында ол тағы да Меркеге оралып, «Қазақ жастарының революциялық одағын» құрды. Дәл сол жылы жадыраңқы жаз айында РСДЖП құрамына мүше болып қабылданды. Айта берсек, оның қазақ халқы үшін жанкешті еңбегі аз емес. Кезінде Рысқұлов жұрттың қамын ойлағандығы соншалықты, Әулиеата 52 орыс капиталисіне ашаршылыққа ұшыраған

халықтың пайдасына үш миллион сом салық төлетеді.

ХАЛЫҚ ОНЫ ЕШҚАШАН ҰМЫТПАЙДЫ Сонымен Тұрар Рысқұлов біз үшін несімен құрметті деген сұрақтың тууы да әбден заңды. Ол 1918 жылы қыркүйек айында Түркістан Автономиялы Республикасының денсаулық сақтау комиссиары болып тағайындалғаны белгілі. Оған денсаулық сақтау ісімен қатар аштықпен күресу міндеті де қойылды. Сода арада төрт жылдан кейін ерекше орталық комиссия құрылып, оның төрағасы болып бекітілді. Өткен тарихымызға кішкене назар аударып отырсақ, ол кезінде Түркістан Республикасының саяси мемлекеттік егемендігі жолында табанды түрде күрес жүргізгендігін анық байқамыз. Ол 1924 жылы 4 ақпанда РКП (б) Орталық Комитетінің шешіміне орай Рысқұлов Коминтерн атқару комитетінің құрамына қызметке жіберілді. Сондай-ақ сол жылы Моңғол Халық Республикасының аяғынан нық тұруына да өзінің көп үлесін қосты. Осы мемлекеттің конституциясының жобасын жасауға да атсалысты. Қазіргі өзіміз жиі тілге тиек ететін сол елдің Астанасы Уланбаторды атауға да ұсы-

ныс жасаған осы біздің қазақ халқының ерекше туған азаматы Тұрар ағамыз еді. Оның кезінде Бүкілодақтық орталық атқару комитетінің қаулысымен Ресей Федерациясы Халық комиссарлары кеңесі төрағасының орынбасары болып бекітілгендігінен де хабардармыз. Осы жауапты жұмысымен бірге атақты Түрксіб теміржолын салуға да үкімет комиссиясының төрағасы болып бекітілді. Оны қысқа мерзімде аяқтады. Егер сонау нәубет жылдары қазақ халқы баудай қырылмағанда бұл күндері ұлтымыздың саны айтарлықтай өскен болар еді. Сол жылдары қазақ өлкелік БК(б) П комитетін басқарған Ф.И.Голощекин «Қазақстанда кіші қазан төңкерісін жасаймын» деп бастама көтергені белгілі. Ұлтымыздың келешегі үшін талай басын бәйгеге тіккен Тұрар Рысқұлов оған қарсы шықты. Осы кеңестік ұжымдастыру саясатының зардаптарын жою, Қазақстандағы ашаршылық апатынан халықты құтқару үшін И.В. Сталинге нақты ұсыныстар жасап, батыл қадам жасады. Өкінішке орай, Сталин мұны қолдамады. Жазықсыз тұлға 1937 жылы 21 мамырда халық жауы деген жалған айыппен тұтқынға алынды, Сөйтіп ол кешегі кеңестік солақай саясаттың кесірінен Мәскеу түрмесінде жүрек

ауруынан мәңгілік көз жұмды. Оның жан-жары Азиза да қуғын-сүргінге ұшырап, Алжирде 18 жыл айдауда болды. Ұлы Ескендір де түрмеде дүниеден озды. Әділдік қашанда салтанат құратыны белгілі. Ол 1956 жылы 8 желтоқсанда КСРО Әскери коллегиясы жоғарғы сотының шешімімен біржола ақталды. Қазір оның аты Жамбыл облысында бір ауданға берілген. Алматы шаһарында басқару академиясы да оның есімімен аталады. Ұлтымыздың мақтан тұтар қаламгері Шерхан Мұртаза кезінле ол туралы «Қызыл жебе» деп аталатын үлкен роман жазды. Осы көркем туындыны оқыған адамның Тұрар Рысқұлов туралы жан-жақты мәлімет алатындығы сөзсіз. Қазақ жігіттері әрқашанда Тұрар ағаларындай жігерлі әрі қайратты, намыстары биік болса ғой, шіркін. Осындай ұлы тұлғалар ғана тарихта мәңгілік қалады.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 26 мамыр 2015 ж.

ТАНЫМАЛ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БЕЛГІСІЗ ҚЫРЛАРЫ

9

Адалдықты ғұмырлық серік еткен Замандасымыз Нұрғали Бәкірдинов туралы толғаныс

Азаматтың өскен ортасы Күнделікті араласып жүрсек те кейбір замандастарымыздың қызмет тегі абырой-беделін білгенмен де, оның ішкі жан дүниесіне үңіле бермейтініміз рас қой. Нұрғали Бәкірдинов өзін көрсетуге немесе көрініп қалуға тырысатын, жалаң бедел жинайтын азаматтардың санатына жатпайды. Ол негізінен арық сөйлеп, семіз шыққанды ұнататын секілді. Сондықтан да ештеңені де алдын ала айтып, жария еткенін көрген де, білген де емеспін. Бәрін де нақты іспен дәлелдегісі келеді. Сол бағытынан ешқашан да тайған емес. Әрине, кез келген адамның бойындағы қадір-қасиет, тәлім-тәрбие өздері дүниеге келген киелі шаңырақта қалыптасатындығы баршаға аян. Біздің бүгінгі кейіпкеріміз Нұрғали Тоқтасынұлы киелі Жамбыл облысы Қордай ауданына қарасты бұрынғы Ворошилов (Қазіргі Көктөбе) елді-мекенінде туып, өсті.

Ол Көктөбе десе көктөбе. Өйткені, жан жағы жасыл желекке бөленген, кез келген адамның көз жауын алатын ыстық мекен. Сондықтан да шығар, біздің Нұрғали жылына бір рет еңбек демалысына шыққан кезде сүйген жары Еркеш және ұл-қыздарымен кіндік қаны тамған өңірге барып, аунап-қунап мауқын басып келмесе, көңіліне бірдеңе жетпей тұрады. Әрине, бұл ең алдымен туған жердің құдіреті. Ол өз перзентін құшағына тартады. Оның үстіне бұл үшін ең бір өмірдегі аяулы жандар әке-шешесі де сонда жатыр. Мұсылмандық салтымыз бойынша олардың аруағына Құран оқыту, Құдайы беру деген секілді ізгі дәстүрлеріміз саналы азаматтың бір парызы болса керек-ті. Сол өзінің қасиетті Көктөбесінен оралған кезде Нұрғалиды мүлдем танымай қаламыз. Біздіңше, кез келген кісіні балалық шағының ізі қалған жер оны ерекше рухтандырып, бойына тың күш-жігер беретін секілді. Соны осы қазір арамызда жүрген азаматтан байқау

қиынға соқпайды. Ол шынында да айналасына шуағын төгіп, барымен бөлісетін, ұлтымыздың барлық қадір-қасиетін сақтайтын отбасында тәрбиеленді. Әкесі Тоқтасын ақсақал кешегі баланы жетім, ананы жесір еткен, талай үйге қайғы-қасірет әкелген сұм соғысқа қатысқан майдангер еді. Сондықтан болар, өзі өте жауапкершілігі мол кісі-тін. Оның бойындағы тәртіпті жоғары қоюшылық, адамдармен сөйлесудегі кішіпейілділік, бастаған істі соңына шейін жеткізу, үлкен мен кішіге құрметпен қарау секілді жайлар перзенттерінің бойларына жастайынан жұқты. Тоқтасын аға 1947 жылы КСРО-ның Қиыр Шығысында соғысты аяқтап, елге оралды. Бейбіт өмірде де өзіне жүктелген жұмыстардың қайсысы болсын аянбай тер төкті. Сол өзі туып-өскен жерде қатардағы қызметкер, кейін шопан болып істеді. Нұрғалидың анасы Әйнек апамыз он үш құрсақ көтерген асыл ана. Ол кісі де азаматын қадірлеп, өзінен тараған ұл мен қыздарын кішкентайынан адалдыққа баулыды. Қазір осы балаларынан тоғызы тірі. Бәрі де тіршіліктегі кездесетін қуанышқа ортақтасып, қайғы болса бөліседі. Өйткені, ата-аналары жастайынан бұлардың құлағына: «Қарақтарым, өмір адамға бір-ақ рет беріледі. Соны тек өздеріңе ғана емес, қазақ халқына пайдасын тигізетіндей өткізіңдер. Тіліміз бен дінімізді сыйлаңдар. Перзенттеріңді еңбекқорлыққа, әділдікке тәрбиелеңдер. Біз де мәңгілік емеспіз. Артымызда қалатын асыл қазынамыз тек өздеріңсіңдер. Сондықтан бір-біріңді қадірлеп, нағыз бауырға тән іс-әрекет жасаңдар» деп отыратын. Ардақты Әйнек апамыз да осыдан үш жыл бұрын дүниеден өтті. Сол кездері Нұрекеңнің жүзінен мұңды көріп, жанынан табылдық.

Сол уақытта ол: «Біз асыл адамдарымыз арамызда жүрген кезде шынында да қадірін білмейді екенбіз ғой. Мен соны анам дүниеден өткенде қатты сезіндім. Үлкен алып тауым құлағандай күй кешіп жүрмін» деп ішіндегі жиналған толғаныстарын бізге жеткізіп еді.

Жігіттің өмірге құштарлығы «Асыл адам айнымас» деп халқымыз босқа айтпайды. Өзі ақыл айтар 60 жасқа толғалы отырған Нұрғали Бәкірдинов ешқашан да тектілігінен де болар, өңін берген емес. Қазірдің өзінде шаш қойысы орыстың ұлы ақыны Александр Пушкиннен аумайды. Оны білетіндердің айтуына қарағанда, бозбала кезінде тым көркем болған деседі. Жасөспірімнің мектепте оқып жүрген кезде барлық пәндерге деген қызығушылығы ерекше еді. Дегенмен де, ол болашақта есеп қызметкері болуды алдына мақсат етіп қойды. 1972 жылы Қордай ауданындағы Абай Құнанбаев атындағы орта мектепті ойдағыдай аяқтаған соң Қарағанды шаһарындағы есеп және кредит техникумына түсті. Бұл кешегі Кеңес Одағы кезінде айтулы оқу орындарының бірі болатын. Ауылдан келген бұйра шашты жігіт барлық емтихандардан сүрінбей өтіп, студент атанды. Өзінің кең пейілді мінезі, бірсөзділігі, адамдарға деген жылы қарым-қатынасы, білімге құштарлығының арқасында мұндағы барлық оқытушылар мен курстастарының арасында үлкен құрметке бөленді. Алайда, ол осы арнаулы орта біліммен қанағаттанып қойған жоқ, өзінің көздеген мақсатына жету үшін жоғары білім алмаса болмайтындығын жете түсініп, Қазақстан мемлекеттік Басқару Академиясын тәмәмдады. Қазіргі қызметтегі табыстарына осындағы алған тия-

нақты білімінің арқасында қол жеткізгендігі даусыз. Бірақ ол жоққа жасыған, барға тасыған емес. Адам баласы ғұмыр бойы ізденіп отыруы қажет деген қағиданы берік ұстанады. Өзінің кәсібіне тікелей қатысы бар әдебиеттерді айтпағанның өзінде, рухани жан дүниесін байытуға да көп көңіл бөледі. Газет-журналдарды көп оқиды. Тіпті, өзі оңашада мақала жазып, ақ қағаз бетіне көңілде жүрген көрікті ойларын түсіретін кездері де бар. Бірақ онысын ешкімге айтып, мақтан етпейді. Оны тек жанына жақын құрдастары ғана біледі.

Ол ұрпағымен бақытты Біздің қазақтың салты бойынша ата-әжесі бар кезде ата-аналары ұл мен қыздарына көп еміреніп, оларға деген шексіз махаббатын білдіре бермейді. Нұрғали отбасындағы төртінші бала болғанына қарамастан атасы Бәкірдин мен әжесі Сағияның бауырында өсті. Сол кісілердің тәлім-тәрбиесін алды. Алайда, атаәжемнің сүйіктісі екенмін деп артық қылыққа барған емес. Жастайынан сабырлы да салмақты болды. Осы қасиеті бұл күндерге дейін бойында сақталды. Ешкімге артық ауыз сөз айтпайды. Қайырымдылық, мейірімділік секілді қасиеттерімен жұртшылыққа өте беделді. Ол қызмет бабында 1972жылдан бастап бұрынғы Торғай облысы Арқалық қаласындағы мемлекеттік банк саласында қатардағы инкасатордан, 1993 жылы құрылған Ұлттық Банктің Арқалық қаласындағы филиалында басшылық қызметке дейін көтерілді. Содан кейін де сол қаладағы Қазынашылық ұжымын басқарды. 1998 жылы облыс орталығына біржола қоныс аударды. Бастапқы кезде Қостанай облыстық Қазынашылық басқармасында басшы-

ның бірінші орынбасары болса, содан кейін облыстық сот әкімшілігінде қаржы саласы бойынша орынбасар сынды лауазымды қызметтерді атқарды. Бұл күндері Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі мемлекеттік жекешелендіру комитетіне қарасты «Ақпараттық есептеу орталығы» акционерлік қоғамының Қостанай бөлімшесінің жетекшісі. Мұнда өңірдегі мемлекеттік меншіктің тізімін жүргізеді. Және мемлекеттік мүлікті жекешелендіру саласындағы жұмыстарды ғаламтор арқылы электрондық веб жүйеде атқарады. Нұрғали замандасымыз бір шаңырақтың тірегі. Осыдан біраз жыл бұрын Қостанай өңірінің аруы, инабатты да ибалы қазақ қызы Еркеш ханымды ұнатып, екеуі шаңырақ көтерген еді. Аяулы жары ұзақ жылдар бойы есеп саласында жұмыс істеді. «АймақТранГаздың» Қостанай бөлімшесінде менеджер болды. Үйде ардақты жар, сүйікті ана, аса сыйлы әже. Олар қос перзенті Алмас пен Айдаға өмірден өз орындарын табуына дер кезінде бағыт берді. Соның арқасында екеуі де академияны аяқтады. Ерлі-зайыптылар Алмасты үйлендіріп, одан немере сүйді. Осы кіп-кішкентай әрі сүйкімді Жания бұл күндері Бәкірдиновтер әулетінің шырайын келтіріп отыр. Келіндері Нағима да қазақы жердің қызы. Бұл әулетке құтты келін бола білді. Енді, Нұрғали Тоқтасынұлының жұртшылық біле бермейтін кейбір қырларына тоқтала кететін болсақ, ол ең алдымен саяхат жасағанды жаны сүйеді. Сонан соң үнемі білімін жетілдіру үшін ғаламтор жүйесіндегі материалдарды іздестіріп, жан сарайын байытады. Демалыс күндері жора-жолдастарымен бильярд ойнайды. Жеңіл көлік жүргізгенді жаны сүйеді.

Оразалы Жақсанов.

ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ - 550 ЖЫЛДЫҒЫНА

Игі бастама жалғасын таппақ Баршаға мәлім, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей ұйытқы болуымен үстіміздегі жыл Қазақ хандығының 550 жылдығы деп аталғаны белгілі. Осыған орай Қостанай облысының жер-жерінде жас ұрпаққа үлгі-өнеге боларлықтай ізгілікті істер атқарылуда. Осындай барша қауым айтып жүрерліктей

тәрбиелік маңызы зор шара өңірдегі Көкалат ауылында ұйымдастырылды. Жергілікті елді-мекеннің тумасы Қайрат Бекболатұлының тікелей демеушілік етуімен ауылдағы мектеп пен мешіт, Жеңіс саябағының маңайына 550 түп көшет отырғызылды. Бұл игі шара Қазақ хандығының 550 жылдығына

арналды. Бұл бір жағы атамыз қазақтың «Атадан мал қалғанша, тал қалсын» деген даналы сөзінің ұрпақ санасына мықтап сіңгенін де көрсетеді. Әрине, атқарылған істер айтуға ғана оңай. Ол үшін де қаншама талпыныс пен ізденіс қажет. Әлгі отырғызылған үш түрлі ағаш көшет тері Ресейдің Че-

лябі облысындағы арнайы тәлімбақтан әкелініпті. Енді ол киелі Торғай жеріне төтеп берсе, көп өтпей сол маңай жасыл желекке бөленері де хақ. Қазақта «Жақсыны көрмек үшін» деген де даналы сөз бар. Осындай игі мақсаттағы шараға арнайы шақырылған облыстық Марал ишан мешітінің бас имамы

Асылхан қажы Түсіпбек және облыстық «Зекет» қорының төрағасы Жақсылық Ғайсин Көкалат ауылына ат басын бұрды. Бұл дін қайраткерлері сапар барысында көшет отырғызылған жерлерде болды. Жеңіс саябағындағы Ұлы Отан соғысынан туған жерге оралмаған боздақтарға арнап құран

оқыды. Осынау игі шарадан кейін жергілікті жердегі «Ажар» дәмханасында ас берілді. Онда облыстың бас имамы Асылхан қажы Түсіпбек пен облыстық «Зекет» қорының басшысы Жақсылық Ғайсин көпшілікке ой салар жылы лебіздерін білдіріп, оның тәрбиелік-тағылымдық жағына ерекше тоқталды.


10

Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Қостанай облысы Рудный қаласы әкімдігінің 2015 жылғы 17 сәуірдегі № 582 қаулысы Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде нөмірі 2015 жылғы 18 мамырдағы 5603 Әкімдіктің 2014 жылғы 5 қарашадағы № 2033 «2015 жылы ақылы қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру туралы» қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Халықты жұмыспен қамту ту- актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5182 болып тіркелген, 2014 жылғы 5 ралы» Заңының 7, 20–баптарына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы желтоқсанда «Рудненский рабочий» газетінде жарияланған) мынадай өзгерістер «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін–өзі басқару енгізілсін: жоғарыда көрсетілген қаулымен бекітілген «Ұйымдардың тізбесі, қоғамдық туралы» Заңының 31–бабына сәйкес Рудный қаласының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. Рудный қаласы әкімдігінің 2014 жылғы 5 қарашадағы № 2033 «2015 жылы ақылы жұмыстардың түрлері, көлемі және нақты жағдайлары, қоғамдық жұмыстарға қатысатын қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру туралы» қаулысына (Нормативтік құқықтық жұмыссыздарға еңбекақы төлеу мөлшері» деген қосымшада: 1) реттік нөмірі 5 жол жаңа редакцияда жазылсын 5

«Қазақстан Республикасы ішкі істер министрлігі Қостанай облысының Ішкі істер департаменті Рудный қаласының ішкі істер басқармасы» мемлекеттік мекемесі

Қызметкердің алдын ала кәсіби даярлығын талап етпейтін, құжаттаманы өңдеу бойынша жұмыстарды жүргізуде күнделікті көмек көрсету

42816

Ең төменгі айлық жалақының 2 мөлшері

»;

2) реттік нөмірі 7 жол жаңа редакцияда жазылсын: « 7

«Рудный қаласы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (мемлекеттік органы)

Қызметкердің алдын ала кәсіби даярлығын талап етпейтін, құжаттаманы өңдеу бойынша жұмыстарды жүргізуде күнделікті көмек көрсету

18840

Ең төменгі айлық жалақының 2 мөлшері

Рудный қаласы әкімдігінің «Горняцк кенті әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі

Қызметкердің алдын ала кәсіби даярлығын талап етпейтін, құжаттаманы өңдеу бойынша жұмыстарды жүргізуде күнделікті көмек көрсету

5424

Ең төменгі айлық жалақының 2 мөлшері

Рудный қаласы әкімдігінің «Рудный қалалық ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесі

Қызметкердің алдын ала кәсіби даярлығын талап етпейтін, құжаттаманы өңдеу бойынша жұмыстарды жүргізуде күнделікті көмек көрсету

5730

Ең төменгі айлық жалақының 2 мөлшері

« Р уд н ы й қ а л а с ы н ы ң мемлекеттік мекемесі

прокуратурасы»

Қоғамдық жұмыстарға бір қатысушының жұмыс уақытының ұзақтығы – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен ескерілген шектеулерді есепке алып, аптасына 40 сағаттан артық емес, екі демалыс күнімен, бір сағаттан кем емес түскі үзіліспен. »;

5) реттік нөмірі 18 жол жаңа редакцияда жазылсын: « 18

Қоғамдық жұмыстарға бір қатысушының жұмыс уақытының ұзақтығы – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен ескерілген шектеулерді есепке алып, аптасына 40 сағаттан артық емес, екі демалыс күнімен, бір сағаттан кем емес түскі үзіліспен. »;

4) реттік нөмірі 13 жол жаңа редакцияда жазылсын: « 13

Қоғамдық жұмыстарға бір қатысушының жұмыс уақытының ұзақтығы – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен ескерілген шектеулерді есепке алып, аптасына 40 сағаттан артық емес, екі демалыс күнімен, бір сағаттан кем емес түскі үзіліспен. »;

3) реттік нөмірі 8 жол жаңа редакцияда жазылсын: « 8

Қоғамдық жұмыстарға бір қатысушының жұмыс уақытының ұзақтығы – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен ескерілген шектеулерді есепке алып, аптасына 40 сағаттан артық емес, екі демалыс күнімен, бір сағаттан кем емес түскі үзіліспен.

Қызметкердің алдын ала кәсіби даярлығын талап етпейтін, құжаттаманы өңдеу бойынша жұмыстарды жүргізуде күнделікті көмек көрсету

7232

Ең төменгі айлық жалақының 2 мөлшері

2. Осы қаулының орындалуын бақылау Рудный қаласы әкімінің орынбасары Е.В. Скарединаға жүктелсін. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қоғамдық жұмыстарға бір қатысушының жұмыс уақытының ұзақтығы – Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен ескерілген шектеулерді есепке алып, аптасына 40 сағаттан артық емес, екі демалыс күнімен, бір сағаттан кем емес түскі үзіліспен. ».

Рудный қаласының әкімі Б. ҒАЯЗОВ

Постановление акимата города Рудного Костанайской области от 17 апреля 2015 года № 582 номер в Реестре государственной регистрации нормативных правовых актов 5603 от 18 мая 2015 года О внесении изменений в постановление акимата от 5 ноября 2014 года № 2033 «Об организации оплачиваемых общественных работ в 2015 году» В соответствии со статьями 7, 20 Закона Республики Казахстан от 23 января 2001 года «О государственной регистрации нормативных правовых актов за № 5182, опубликовано в занятости населения», статьей 31 Закона Республики Казахстан от 23 января 2001 года «О газете «Рудненский рабочий» 5 декабря 2014 года) следующие изменения: в приложении «Перечень организаций, виды, объемы и конкретные условия общественместном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан» акимат ных работ, размеры оплаты труда безработных, участвующих в общественных работах», города Рудного ПОСТАНОВЛЯЕТ: 1. Внести в постановление акимата города Рудного от 5 ноября 2014 года № 2033 «Об утверждено вышеуказанным постановлением: организации оплачиваемых общественных работ в 2015 году» (зарегистрировано в Реестре 1) « 5

строку, порядковый номер 5, изложить в новой редакции: Государственное учреждение «УправЕжедневная помощь в проведении работ ление внутренних дел города Рудного по обработке документации, не требующая Департамента внутренних дел Костанай- предварительной профессиональной подгоской области Министерства внутренних товки работника дел Республики Казахстан»

42816

2 минимальных размера месячной Продолжительность рабочего времени одного заработной платы участника общественных работ – не более 40 часов в неделю, учитывая ограничения, предусмотренные трудовым законодательством Республики Казахстан, с двумя выходными днями, обеденным перерывом не менее одного часа. »;

2) строку, порядковый номер 7, изложить в новой редакции: « 7

Государственное учреждение (государЕжедневная помощь в проведении работ ственный орган) «Аппарат акима города по обработке документации, не требующая Рудного» предварительной профессиональной подготовки работника

18840

2 минимальных размера месячной Продолжительность рабочего времени одного заработной платы участника общественных работ – не более 40 часов в неделю, учитывая ограничения, предусмотренные трудовым законодательством Республики Казахстан, с двумя выходными днями, обеденным перерывом не менее одного часа. »;

3) строку, порядковый номер 8, изложить в новой редакции: « 8

«

Государственное учреждение «АппаЕжедневная помощь в проведении работ рат акима поселка Горняцкий» акимата по обработке документации, не требующая города Рудного предварительной профессиональной подготовки работника

5424

2 минимальных размера месячной Продолжительность рабочего времени одного заработной платы участника общественных работ – не более 40 часов в неделю, учитывая ограничения, предусмотренные трудовым законодательством Республики Казахстан, с двумя выходными днями, обеденным перерывом не менее одного часа. »;

4) строку, порядковый номер 13, изложить в новой редакции:

13

Государственное учреждение «РудненЕжедневная помощь в проведении работ ский городской отдел внутренней полити- по обработке документации, не требующая ки» акимата города Рудного предварительной профессиональной подготовки работника

5730

2 минимальных размера месячной Продолжительность рабочего времени одного заработной платы участника общественных работ – не более 40 часов в неделю, учитывая ограничения, предусмотренные трудовым законодательством Республики Казахстан, с двумя выходными днями, обеденным перерывом не менее одного часа. »;

5) строку, порядковый номер 18, изложить в новой редакции: « 18

Государственное учреждение «ПрокуЕжедневная помощь в проведении работ ратура города Рудного» по обработке документации, не требующая предварительной профессиональной подготовки работника

7232

2 минимальных размера месячной Продолжительность рабочего времени одного заработной платы участника общественных работ – не более 40 часов в неделю, учитывая ограничения, предусмотренные трудовым законодательством Республики Казахстан, с двумя выходными днями, обеденным перерывом не менее одного часа. ».

2. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя акима города Рудного Скаредину Е.В. 3. Настоящее постановление вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Аким города Рудного Б. ГАЯЗОВ


Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Қостанай қаласы әкімдігінің 2015 жылғы 19 мамырдағы №1248 қаулысы «Қостанай қаласы бойынша коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын бекіту туралы» Қостанай қалалық мәслихатының шешімінің жобасына өзгерістерді Қостанай қалалық мәслихатының сессиясында енгізуді бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 20-1-бабы 1-тармағына және «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 31-бабына сәйкес Қостанай қаласы әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 1. «Қостанай қаласы бойынша коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормаларын бекіту туралы» Қостанай қалалық мәслихатының шешімінің жобасына өзгерістер Қостанай қалалық мәслихатының сессиясында осы қауылының қосымшасына сәйкес енгізілсін. Осы қаулының орындалуын бақылау Қостанай қаласы әкімінің орынбасары Ф. Х. Аракелянға жүктелсін. Әкім

11

Постановление акимата г. Костаная № 1248 от 19 мая 2015 г. «О внесении на утверждение сессии Костанайского городского маслихата проекта решения Костанайского городского маслихата «Об утверждении норм образования и накопления коммунальных отходов по городу Костанаю» В соответствии с пунктом 1 статьи 20-1 Экологического кодекса Республики Казахстан и статьей 31 Закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан» акимат города Костаная ПОСТАНОВЛЯЕТ: 1. Внести на утверждение сессии Костанайского городского маслихата проект решения Костанайского городского маслихата «Об утверждении норм образования и накопления коммунальных отходов по городу Костанаю» согласно приложению к настоящему постановлению. 2. Контроль за исполнением настоящего постановления возложить на заместителя акима города Костаная Ф.Х. Аракеляна. Аким Приложение к решению Костанайского городского маслихата «___» _______ 20___ года № ____

20__ жылғы «____» қаласы әкімдігінің қаулысына қосымша

ПРОЕКТ

ЖОБА

Проект решения Костанайского городского маслихата «Об утверждении норм образования и накопления коммунальных отходов по городу Костанаю»

«Коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормалары» Қостанай қалалық мәслихаты шешімінің жобасы 2007 жылғы 09 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 19-1-бабы 1-тармағы 1-тармақшасына сәйкес, Қостанай қалалық мәслихаты ШЕШТІ: 1. Беріліп отырған Қостанай қаласы бойынша Коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормалары бекітілсін. 2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланудан кейінгі он күн ішінде қолданысқа енгізіледі. Қостанай қалалық мәслихаты

В соответствии с подпунктом 1 пункта 1 статьи 19-1 Экологического кодекса Республики Казахстан от 09 января 2007 года, Костанайский городской маслихат РЕШИЛ: 1. Утвердить прилагаемые нормы образования и накопления коммунальных отходов по городу Костанаю. 2. Настоящее решение вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Қостанай қалалық мәслихаты шешімімен бекітілді 20__ жылғы «____»_____________№____

Утверждена решением Костанайского городского маслихата «___» ______ 20___года № ____

Қостанай қаласы бойынша коммуналдық қалдықтардың пайда болу және жинақталу нормалары

Нормы образования и накопления коммунальных отходов по городу Костанаю

Объекттің атауы

Есептік бірлік

Нормасы, жылына 1 есептік бірліктің куб.метрі

Наименование объекта

Расчетная единица

Норма, куб.метр на 1 расчетную единицу в год

Жабдықталған иеліктегі үй

1 тұрғын

2,79

Благоустроенные домовладения

1 житель

2,79

Жабдықталмаған иеліктегі үй

1 тұрғын

3,0

Неблагоустроенные домовладения

1 житель

3,0

Жатақханалар, интернаттар

1 орын

1,4

Общежития, интернаты

1 место

1,4

Мейманханалар

1 орын

6,48

Гостиницы

1 место

6,48

Балабақшалар, балажайлар

1 орын

0,42

Детские сады, ясли

1 место

0,42

Мекемелер, ұйымдар, офистер

1 қызметкер

1,15

Учреждения, организации, офисы,

1 сотрудник

1,15

Емханалар

1 кіріп шығу

0,4

Поликлиники

1 посещение

0,4

Ауруханалар

1 койко-орын

4,85

Больницы

1 койко-место

4,85

Мектептер

1 оқушы

0,2

Школы

1 учащийся

0,2

Мейрамханалар, кафелер

1 отыратын орын

2,34

Рестораны, кафе

1 посадочное место

2,34

Театрлар, кинотеатрлар

1 орын

0,55

Театры, кинотеатры

1 место

0,55

0,21

Стадионы, спортивные площадки

1 место по проекту

0,21

1 м2 общей площади

0,19

Стадиондар, спорттық алаңшалар

Жоба бойынша

1 орын

Спорттық, би және ойын залдары

жалпы алаңының 1 м2

0,19

Азық-түлік дүкендері

Сауда алаңының 1 м2

0,84

Машиналардан сауда

Сауда алаңының 1 м2

4,87

Продовольственные магазины

1 м2торговой площади

0,84

Өндірістік тауарлар дүкендері, супермаркетер

Сауда алаңының 1 м2

0,08

Торговля с машин

1 м2 торговое место

4,87

Базарлар

Сауда алаңының 1 м2

0,6

Промтоварные магазины, супермаркеты

1 м2 торговой площади

0,08

Көтерме сауда базарлары

жалпы алаңының 1 м

0,04

Рынки

1 м2 торговой площади

0,6

Тұрмыстық үйлер: халыққа қызмет көрсету

жалпы алаңының 1 м

0,08

Оптовые базы

1 м2общей площади

0,04

Дома быта: обслуживание населения

1 м2общей площади

0,08

Вокзалдар, автовокзалдар, аэропорттар

жалпы алаңының 1 м2

0,17

Вокзалы, автовокзалы, аэропорты

1 м2 общей площади

0,17

Спортивные, танцевальные и игровые залы

Дәріханалар

Сауда алаңының 1 м2

0,89

Аптеки

1 м2 торговой площади

0,89

Автотұрақтар, автожуулар, АЖС, гараждар

1 машино- орын

3,1

Автостоянки, автомойки, АЗС, гаражи

1 машино-место

3,1

Автошеберхана

1 жұмыскер

11,23

Автомастерские

1 работник

11,23

1 гараж

0,33

Гараждық кооперативтері

1 гараж

0,33

Гаражные кооперативы

Шаштарахдар, косметикалық салондар

1 жұмыс орны

1,73

Парикмахерские, косметические салоны

1 рабочее место

1,73

Кір жуу, химиялық тазалау

жалпы алаңының 1 м2

0,2

Прачечные, химчистки

1 м2 общей площади

0,2

Моншалар, сауналар

жалпы алаңының 1 м2

0,09

Бани, сауны

1 м2общей площади

0,09

Поправка В №40 от 21 мая 2015 г. на стр.18 в постановлении акимата г. Костаная №872 на государственном языке была допущена ошибка. Следует читать: 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтүзбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Коллектив РГКП «Костанайский областной центр санитарно-эпидемиологической экспертизы» выражает глубокое соболезнование директору филиала РГКП «Костанайский областной центр санитарноэпидемиологической экспертизы» по Денисовскому району Аманшиной Светлане Аманкосовне в связи с безвременной кончиной супруга ШУАКПАЕВА Асылбека Каспаевича

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Зульфия Набиева. Тел. 5437-58. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 5437-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Айгерим Есмаганбетова (53-39-13), Марина Кострова (54-05-75),

Александр Кузьмичев (54-62-46), Валентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-05-75). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин 54-6485. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Валентина Мелехова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Виктория Богдан, Куляш Турубаева. Тел. 54-69-71.

Городской Совет ветеранов выражает искренние соболезнования семье, родным и близким по поводу кончины участника ВОВ ВЕРЕЩАКИ Ивана Моисеевича

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3279. Подписной индекс: К-315. Заказ №750. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 26 мая 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ЛИТЕРАТУРНЫЙ ЭКСПРЕСС КОНКУРСЫ

Лететь выше, звучать громче! Итоги Международного литературного конкурса «Серебряный стерх» и областного конкурса молодых литераторов «Весенние голоса» 2015 г. тенциального читателя. Вероятно, поэтому некоторым кажется, серьезная литература в своем исконном понимании у нас себя изжила. Она живет только в столичных писательских кабинетах и салонах. Такого мнения придерживается обыватель-дилетант, который, полемизируя с реальностью, альностью деградирует, лежа на своем д диване, и с высоты этого мягкого ложа забивает мягк мозги различными суррогатаразл ми - заменителями искусства, замен где все добротно упаковано, до отрадно, прикольно и понятп но. Ему, апеллирующему саа мыми низкими качествами, низ никогда не н понять, что истинные в диких тинн ные художники ху условиях рынка утверждают высшие человеческие ценности, непреложность которых должно воспитывать с ранних лет... Ну а теперь о главном, о самих литературных конкурсах: 9-м областном молоПобедитель в номинации «Проза» на дежном «ВесенIX областном конкурсе молодых лите- ние голоса» и 5-м раторов «Весенние голоса» Александра Международном Лыксова «Серебряный стерх». Будет звучать весьма банаграждение которых прошло совсем недавно, в конце нально, если, как и год назад, апреля, в Народном музее скажу, что с каждым разом география последнего неизменА.С. Пушкина в Костанае. Вот, кто-то скажет, пане- но растет. Но что поделаешь, гирик накропал во славу ис- это неоспоримый факт. Предкусства, которое мало кем ставители как нашей страны, поддерживается, а значит, так и ближнего и дальнего занеактуально, ущербно. Ко- рубежья все шире пополняют нечно, это печальный факт, ряды конкурсантов, доверяя что наши авторы малоизвест- свои работы на суд компены у себя дома. Хотя в том же тентного жюри. Россия, ГерИнтернете их произведения мания, Франция, Грузия, Украпользуются большим успе- ина, Кения, Кувейт – вот такая хом. В бумажном формате международная картинка их книги выходят мизерны- «Серебряного стерха-2015» (с ми тиражами - это несмотря произведениями участников на определенный спрос у по- и лауреатов читатель может ся успехам нашей литературной молодежи под крышей объединения «Крылья». И, конечно, единственной пока региональной литературной премией, учрежденной ОО «Ассоциация литераторов Северного Казахстана» «Золотая подкова», торжественное оглашение имен лауреатов и

Обладатель Гран-при конкурса «Серебряный стерх» 2015 в номинации «Поэзия» Евгений Демидович Конкурсы, которые стали традиционными на костанайской земле, обозначаясь с начала-середины 2000-х, с годами все больше укореняются в культурной жизни региона, становятся все более многоголосыми и разноликими. В этом году их организаторами стали КГКП «Областной центр самодеятельного народного творчества» (директор Сейлов Мурат Ушанович) и ОО «АЛСК», которые приложили максимум усилий для их успешного проведения. Даже тотальное, многолетнее, непримиримое умалчивание их существования, дескать, «провинциальные игры в большую литературу», в «ведущих» областных и республиканских СМИ нисколько не умаляют это самое значение. Они остаются одной из основных визитных карточек Костанайской области, кто бы этого хотел или нет. А те, кто каким-то боком себя причисляют к литературному движению и оставляют свои, костанайские, конкурсы без внимания, без желания принимать их как

данность, те - как следует понимать, - не только не могут быть патриотами своего края (иногда тот патриотизм так и пышет из их уст), но и – вряд ли состоявшиеся личности, граждане страны. Просто им, стелясь по случаю, становится иногда удобно принимать вдохновенно-воодушевленную «байроновскую» позу, поскольку она, как говорил Б. Пастернак, «поднимает ввысь» в собственных глазах. Костанайцам можно по праву гордиться своей нынешней литературой. Новой поэзией и прозой, писательской и поэтической средой, которая за двадцать лет существования, на основании заложенной преемственности традиций, взрастила не одно яркое имя. Дала известный литературный журнал «Берега кz», который на сегодняшний день по праву является форпостом не только костанайской литературы, но и, выйдя на просторы Интернета, имеет возможность познакомить читателей с эксклюзивами известных казахстанских и зарубежных авторов. Мы можем радовать-

познакомится на портале КОСТАНАЙ БИZZ). Обладателем Гран-при в номинации «Проза» здесь стал известный костанайский литератор, лауреат региональной премии «Золотая подкова» Николай Ковтун (Костанайская обл., п. Затобольск). Первое место у известного прозаика, лауреата этой же премии в писательской номинации 2014 года Ангелины Никулиной (г. Житикара). Вторым признан известный грузинский писатель, проживающий попеременно в Тбилиси и Москве, Георгий Гамсахурдиа, а третьими стали Татьяна Демкина (Москва-Найроби, Кения) и рудненский автор Антонина Обухова. Следует заметить, что в этом году прозаики были наиболее активными в «штурме» «Серебряного стерха». В номинации «Поэзия» свои произведения впервые за более чем десять лет, тряхнув стариной и с упорством в глазах, чуть выше подправив подтяжки на брюках, представил известный костанайский поэт, лауреат и победитель многих конкурсов прежних лет Евгений Демидович. И не зря. По количеству баллов он обошел всех, став абсолютным победителем. Это само по себе говорит о том, что у этого признанного автора есть еще порох в пороховницах. Первое место у рудничанина Владимира Марикова, второе у Яна Брунштейна (г. Тула, Россия), третьим стал Владимир Гостев (г. Рудный). Следует заметить, что организаторами конкурса предусмотрен ряд номинаций, которые станут сюрпризом для некоторых участников, особенно зарубежных. Литературный конкурс для молодых поэтов и прозаиков региона «Весенние голоса»

прошел за полгода в несколько этапов, и финальной точкой стало награждение по сумме баллов его лауреатов. В «Поэзии» победу праздновала Юлия Паркина (г. Костанай). Ее гражданская лирика напомнила о том, что современной молодежи далеко не безразлична эта тематика. Второй стала Наталья Малюка (Алтынсаринский район), которая вместе с третьим лауреатом – Анастасией Кравченко (г. Костанай) значительно прибавили в уровне за эти самые полгода. Результаты в номинации «Проза» в общем-то ничем особенно не удивили. Победа Александры Лыксовой была достойной и по уровню, и по раскрытию оригинального тематического замысла, как, впрочем, и второе место Анастасии Сироткиной, уже проявившей себя и на областном, и на республиканском молодежном литературном подиуме. Третье место Юлии Ибатуллиной также было обусловлено ее предыдущими победами на «Пробе пера» и «Параде дебютантов». Все они представители областного центра. Однако не стоит забывать, что уже сейчас им «дышат в затылок» юные школьницы из п. Затобольск Наталья Коноплева и Александра Бехтольд, которые в последнее время все уверенней становятся в свою творческую колею в молодежном объединении «Крылья». Итоги конкурсов подведены. Многое оргкомитету еще придется осмыслить до следующих литературных турниров. Будем надеяться, что костанайский «Серебряный стерх» взлетит еще выше, а «Весенние голоса» зазвучат еще звонче. Вадим ФЕОКЛЕТОВ

НЕКРУГЛЫЙ ЮБИЛЕЙ

Журнал «Берега KZ»: Время зрелости настало У регионального литературно-художественного журнала «Берега кz» юбилей. Правда, промежуточный, не круглый, но не менее значимый – восемнадцать лет существования. В человеческом понимании – возраст наступления зрелости, возраст, когда (извините за тавтологию) возрастают требования к тебе окружающих, а также повышаются требования к самому себе. Хотя активную деятельность в нынешней литературе можно считать по «северному стажу» – год за два. За эти годы журнал превратился в истинный рупор костанайской литературы, стал ее лицом и показателем серьезного уровня. Держу в руках первые выпуски. Полиграфический уровень по сравнению с нынешним, конечно, желает много лучшего, если брать в расчет его неуклонное развитие за последние полтора десятка лет. Однако отпечатанные даже на не очень добротном ксероксе, совсем не на офисной бумаге, объемом в восемнадцать страничек А-5, «Берега» уже тогда несли в своих «внутренностях» столько информационного материала о литературе, творчестве костанайских авторов, ознакомительных статей, что, листая их сейчас, кажется, актуальность выпусков журнала тех лет нисколько не утеряна.

Напротив, став историей, они напоминают о серьезной цене нашего печатного дела, а также о поэтах и прозаиках того времени, когда в принципе не было ни конкурсов, ни семинаров, ни молодежных студий. Они возникли позже, и если бы не было мотивировки для публикаций у авторов в этом журнале, уверен, судьба многих из них развивалась бы совсем в другом русле. Почему «Берега»? Главной задачей журнала тогда (как, впрочем, и сейчас) являлось открытие новых авторов на костанайской земле, утверждение их творческих имен для читательской среды и литературной общественности. Как основатель и главный редактор, я был глубоко убежден, что наш регион богат талантливыми людьми.

Каждый из них, образно говоря, являлся неизведанным «берегом», который должен был обязательно появиться на карте литературной жизни области. Журнал оправдывал свое название, поскольку, даже учитывая небольшой тираж и скромные полиграфические данные, он открывал таких «берегов» с годами все больше и больше, тем самым преодолевая публикационный голод у поэтов и писателей, привлекая их к литературной работе. Не одна сотня одаренных творческих людей прошла через школу «Берегов» за восемнадцать лет существования. Творческая роль каждого из них складывалась по-разному. Но бесспорно то, что журнал всем им четко, без потаканий и заигрываний, привил вкус

к настоящей литературе, к творческому осмыслению действительности, развил в них тягу к самовыражению через желание быть услышанным тысячами людей. Я констатирую стопроцентный факт и далек, если кто подумал, от преувеличений и нарциссизма. Сейчас «Берега кz» являются органом издания ОО «Ассоциация литераторов Северного Казахстана». Объем журнала шестьдесят четыре страницы в цветном контексте. В редколлегии работают компетентные литературные силы, достойно смеющие брать на себя самые серьезные обязанности и решать такие же задачи. В том числе открывать новые «берега» на литературном горизонте. Владимир РАСТЕГИН

№41 (2741)  

Вторник, 26 мая 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you