Page 1

К сведению. С 11 мая ожидаем опрессовку.

Конкурс. В Костанае лучшие знатоки ПДД.

3

4

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 21 апреля 2015 г. №31 (2731)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Қаланың көрікті болуы бәрімізге ортақ.

ЗНАЙ НАШИХ!

«Победа в сердце каждого живет»

5

Сәнді үйлер – қаламыздың ажары.

6

Ақындықтан адамгершілікті жоғары қоямын.

8

О Родине, любви и войне говорили со сцены Городской школы детского творчества воспитанники коррекционных школинтернатов Костанайской области. Уже в 15-й раз областной фестиваль «Детство без границ» собирает на одной площадке талантливых ребят из организаций образования для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения

родителей, специальных коррекционных школ и школ-интернатов. Мероприятие, посвященное 70-летию Победы в Великой Отечественной войне, прошло под лозунгом «Победа в сердце каждого живет…». Со сцены ГШДТ звучали военные песни, монологи. Бурные овации зрителей вызвало жестовое пение воспитанников областной коррекционной школы-интерната для детей с нарушением слуха №3. Помимо этого, участники «Детства без границ» ставили не-

большие театрализованные представления о фронтовых действиях, а также танцы. Как отмечает жюри конкурса, этот фестиваль за много лет успел зарекомендовать себя как один из самых ярких, добрых и светлых праздников творчества. - Костанайская область - это кузница талантов, подчеркнула председатель жюри Махаббат Каримжанова. - Примечательно, что дети, которые принимают участие в этом фестивале,

не остаются незамеченными: они достойно представляют область на аналогичных казахстанских творческих состязаниях. Областной этап для участников фестиваля является билетом на республиканский конкурс «Жулдызай-2015», который проводится в этом году в десятый раз. - Сегодня я исполнила песню Розы Рымбаевой «Алия». Это одна из самых любимых моих композиций, - рассказывает воспитанница детской деревни семейного

типа «Жануя» Татьяна Сигитова. - В таком масштабном и серьезном конкурсе я принимаю участие впервые, хотя занимаюсь вокалом с пяти лет. По итогам фестиваля «Детство без границ» все участники получили грамоты и денежные вознаграждения. В ближайшее время жюри определит лучших конкурсантов, которые отправятся покорять столицу. Валерия ВАХНЕНКО Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Ата салтын қастерлеген қазақ қызы.

9


2

Вторник, 21 апреля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

НОВШЕСТВО

АКЦЕНТЫ

Плати за свет через Интернет За две недели мобильное приложение eGov.kz скачали больше 100 жителей Костанайской области. Приложение появилось в сети Интернет в апреле. Благодаря мобильному телефону теперь можно получить более 50 электронных услуг и сервисов. По словам заместителя директора филиала РГП «ЦОН» по Костанайской области Ирины Калиночкиной, приложение доступно для смартфонов на операционных системах Android и iOS. Пользователи iPhone/iPad/iPod могут скачать его в AppStore, а если устройство имеет операционную систему Android, то скачать приложение можно в Google Play. В новом приложении доступен «Мобильный личный кабинет». Здесь можно просматривать свои персональные данные: адрес прописки и проживания, сведения о заключении брака, наличии штрафов за нарушение ПДД, информацию об имеющейся недвижимости/транспорте и др. Также новое приложение позволит узнать номер очереди на жилье, сроки действия техосмотра, проверить лицензии и чеки, найти ближайшую аптеку. Посредством приложения пользователи могут оплачивать коммунальные услуги, налоги, штрафы, госпошлины, услуги связи, а также пополнять счета в Жилстройсбербанке. Марина КОСТРОВА

ВЫБОРЫ-2015

Барьеров меньше Упрощены правила выдачи открепительных удостоверений на право голосования. По информации пресс-службы ЦИК, если избиратель по каким-то причинам не может получить открепительное удостоверение, это можно сделать через представителя, предварительно оформив на него доверенность. Кроме того, приняты поправки, снимающие ограниченное количество на изготовление открепительных удостоверений. Напомним, по прежним правилам предусматривалось изготовление открепительных удостоверений из расчета 1% от общего числа избирателей. По мнению специалистов, этот барьер ограничивает право избирателей и вызывает опасения нехватки открепительных удостоверений. Между тем в РК завершилась аккредитация наблюдателей иностранных государств и международных организаций, которые будут следить за выборным процессом. Их количество составляет 847 человек. Валентина АНАТОЛЬЕВА

ПРОГНОЗ

Солнце - в дефиците На этой неделе в Костанайской области будет дождливо, но тепло. По сообщению синоптиков, с 20 по 26 апреля сохранится неустойчивая погода. Ожидается дождь и порывистый ветер, местами до 15-20 м/с. Такие погодные условия формируются под влиянием чередования атлантических циклонов. - Ночная температура воздуха на этой неделе составит 3-8 градусов со знаком плюс. Днем столбик термометра покажет 10-15 градусов тепла, местами +18 градусов, - пояснила начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. Как говорят метеорологи, пасмурная погода прогнозируется вплоть до выходных. Валерия ВАХНЕНКО

ЖӘРМЕҢКЕ! 25 сәуір сағат 9.00-де Сити-Орталықта, 8,9 шағынаудандар аралығында Арыстанбеков көшесінің бойында және Герцен-Текстильщиктер көшелері қиылысында («Жастар» бульварының кіре берісі) ауылшаруашылық жәрмеңкесі өтеді. Қосымша ақпарат тел. 575 - 773. ЯРМАРКА! 25 апреля в 9.00 на территории Сити-центра, 8, 9 мкрн по ул. Арыстанбекова и по ул. Герцена-Текстильщиков (вход в бульвар Жастар) состоится сельскохозяйственная ярмарка. Дополнительная информация по тел. 575 - 773.

Импорт – на контроль «Черный список» предпринимателей, торгующих несертифицированной продукцией, будет сформирован в Костанайской области. Проблемы недобросовестной конкуренции, созданной торговлей некачественными товарами, были рассмотрены на аппаратном совещании. Прозвучало, что контролирующие органы сформируют список предпринимателей с так называемой высокой степенью риска, и предприятия бизнесменов, нарушающих законодательство РК, внесут в график выборочных проверок. Это связано с тем, что в последнее время в регионе отмечен рост продаж контрабандной продукции из России. Особенно остро стоит вопрос с реализацией ввозимой алкогольной продукции. В текущем году меньше чем за месяц из оборота изъято более 2,5 тыс. литров алкоголя и 20 тонн спирта. По фактам продажи контрабанды наложены штрафы на общую сумму свыше 12 млн тенге. - Проведены оперативноразыскные мероприятия по выявлению лиц, занимающихся запрещенным ввозом, продажей и транспортировкой спиртных напитков из

РФ. Так, в текущем году в Карабалыке изъято из реализации почти 2 тыс. бутылок алкогольной продукции РФ, в п. Затобольск изъято 315 литров алкогольной продукции российских производителей, а в г. Рудном - 230 литров. На казахстанско-российской границе задержано транспортное средство с 14 тыс. бутылок алкогольной продукции без сопроводительных накладных на 9,2 млн тенге. Возможно, на границе существует подпольный цех, - сообщил руководитель департамента госдоходов по Костанайской области Айбек Паяев. Сомнительно качество и импортных продуктов питания. С марта в Казахстане ведется

работа по мониторингу безопасности продукции. Костанайский регион отслеживает качество кондитерских изделий, мяса птицы и соков. - По результатам исследований отобранных проб в мучных кондитерских изделиях российского производителя ООО «КДВ Яшкино» выявлено отклонение по содержанию белка, углеводов, жира, - заявил и.о. руководителя департамента по защите прав потребителей Костанайской области Владимир Нечитайло. - Также выявлено отсутствие маркировки на государственном языке на продукции «Крыло замороженное» производителя из Челябинской области. Несоответствующая

продукция в количестве 75 кг снята с реализации и возвращена поставщику. При этом, по мнению руководства области, контролирующие органы принимают недостаточно мер для защиты внутреннего рынка. В связи с этим принято решение о создании межведомственной комиссии, которую возглавят заместители акима области по сельскому хозяйству и экономике. - Три жалобы от потребителей на продажу не соответствующей стандартам продукции, которые поступили в департамент Комитета технического регулирования за 3,5 месяца текущего года, не отображают действительной картины происходящего. Вы либо просто замалчиваете факты, либо бездействуете, заявил аким области Нуралы Садуакасов. - На мой блог поступает много жалоб о том, что рынок области полон некачественной продукции. Поэтому межведомственная комиссия будет отслеживать эту проблему. В ближайшее время будет проведено рабочее совещание, а также усилена разъяснительная работа среди населения. Любые вопросы и предложения, которые поступят со стороны потребителей, должны быть рассмотрены и взяты на контроль. Валентина МЕЛЕХОВА

ХОРОШАЯ НОВОСТЬ

Гора с плеч Нацбанк утвердил программу рефинансирования ипотечных займов. Как сообщалось ранее, для решения проблем ипотечных заемщиков Национальный банк РК выделил 130 млрд тенге. Эти деньги будут направлены на три цели - смягчение условий погашения ипотечных займов для максимально возможного количества за-

емщиков, снижение уровня проблемных кредитов, а также уровня долларизации экономики. - Займы будут рефинансированы на следующих условиях: по ставке вознаграждения не более 3% годовых, конвертации валютных кредитов в тенге, увеличения срока займа до 20 лет, - пояснила начальник отдела экономического анализа и статистики КФ РГУ «Национальный банк РК» Дина Ахметжанова. - Программа также допуска-

ет включение банками улучшающих условий вплоть до списания остатка основного долга по займу. Кроме того, планируется перекредитование ипотечных займов, по которым имеются вступившие в законную силу судебные акты. Для облегчения долговой нагрузки заемщика рефинансированию подлежит остаток основного долга. При этом задолженность по вознаграждению, комиссиям, неустойке банками будет прощена.

Напомним, рефинансированию подлежат только те кредиты, которые выданы в период с 2004 по 2009 годы. По предварительным оценкам, перекредитовано будет более 20 тыс. займов, из них порядка 5 тыс. кредитов заемщиков, которые относятся к социально уязвимым слоям населения. При рефинансировании банки не вправе взимать какие-либо комиссии, сборы и иные платежи. Мария БЕРЕЖНАЯ

АКЦИЯ

Не оставить в беде Костанайцы собирают гуманитарную помощь пострадавшим от наводнения карагандинцам. По поручению главы области костанайские предприниматели подготовят 100 тонн продуктов питания, которые планируется отправить в районы бедствия уже на этой неделе. - В Караганду отправим 25 тонн муки, 7 тонн картофеля и овощей, 2 тонны консервов и около 40 тыс. штук

яиц, - уточнил замакима Костанайской области Базыл Жакупов. Помощь пострадавшим карагандинцам от весеннего половодья готовит и молодежное крыло «Жас Отан». За прошедшие выходные к акции удалось привлечь около 30 человек. Призыв протянуть руку помощи размещен в социальных сетях «ВКонтакте», Facebook и Instagram. По словам председателя МК «Жас Отан» Ерлана Тулетаева, несмотря на то, что полномасштабной рекламы

акции еще не было, костанайская молодежь быстро откликнулась на беду соотечественников. - Мы уже договорились с руководством «Казпочты» о помощи с доставкой вещей и продуктов, а также с Карагандинским филиалом «Жас Отан» - они встретят нашу посылку. Обычной одежды уже достаточно, но есть необходимость в других вещах: резиновых сапогах, бытовой химии, одеялах, подушках. Людям нужно временно обустроиться, поэтому считаем, что эти предметы быта

были бы актуальны в данный момент. Помощь пострадавшим организована по всей республике. Напоминаем, что свыше 700 домов Карагандинской области подверглись весеннему наводнению, более двух тысяч граждан нуждаются в поддержке. Прием помощи в Костанае осуществляется со вторника по воскресенье с 14.00 до 17.00 по адресу: улица Победы, 52. Дина АЛИЕВА Наталья МАРУЩЕНКО


Вторник, 21 апреля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ БЛАГОУСТРОЙСТВО

КОММУНАЛКА

Три недели без горячей

Традиция чистоты Около 5 тысяч горожан вышли на первый общегородской субботник. Аким города и его подчиненные навели порядок в сквере Парадовича (между пр. Аль-Фараби-ул. Тарана) и в районе аэропорта. - Стало доброй традицией с приходом теплых весенних дней начинать уборку улиц и площадей от накопившегося за зиму мусора, - сказал аким города Ахмедбек Ахметжанов перед началом мероприятия. - Это наш город, и те несколько часов, которые мы уделим наведению порядка, сделают его еще красивее. Я бы назвал этот день праздником труда. А наведем порядок, тогда и проведем праздник спорта - традиционную легкоатлетическую эстафету, посвя-

щенную Дню Победы. Акция по санитарной очистке Костаная была масштабной: в ней приняли участие не только трудовые коллективы предприятий и организаций, но и

жители частного сектора, студенты и школьники. Весеннее благоустройство города будет продолжено и на этой неделе. Городской акимат обращается к руководителям биз-

3

нес-структур, горожанам с просьбой принять участие в санитарной очистке областного центра. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

С 11 мая в Костанае начнется плановая весенняя опрессовка магистральных сетей. По словам начальника производственно-технического отдела ГКП «КТЭК» Нурлана Кошекова, на три недели будет полностью отключено горячее водоснабжение всего областного центра. Связано это с тем, что предстоит выполнить большой объем работ по ремонту и профилактическим работам на ТЭЦ и двух основных котельных города, а также устранению аварий на магистральных и внутриквартальных сетях, выявленных при испытании повышенным давлением. - Весь запланированный объем работ планируем завершить до 1 июня, после чего возобновим подачу горячей воды,- говорит Кошеков. - А отопительный сезон завершится, скорее всего, в начале третьей декады апреля, когда в течение трех дней среднесуточная температура воздуха не будет опускаться ниже + 10 градусов Цельсия. Кроме этого, тепловики к предстоящему отопительному сезону планируют провести реконструкцию тепломагистралей общей протяженностью 3,1 км по ул. Павлова, Алтынсарина и в районе КСК. На время проведения работ будут отключены от подачи горячей воды жилые дома в границах улиц Ю.Журавлевой-Алтынсарина-Чехова-Аль-Фараби, жилой комплекс «Жана Кала» и северная часть города. Здесь старые и изношенные металлические трубы заменят на новые с современной теплоизоляцией из полиуретана. Срок эксплуатации таких труб от 30 до 50 лет. О начале проведения работ будет сообщено дополнительно. Александр ФЕДОРОВ Коллаж Олега ЯБЛОЧКИНА

ОБРАЗОВАНИЕ

Сокращая дефицит В текущем году в Костанае откроют 1500 новых мест для дошколят. Они будут созданы за счет строительства новых садиков, а также расширения групп в уже действующих. Устроить детей на эти места можно будет в середине декабря. Кроме того, этой весной за счет

выпускников в городских дошкольных учреждениях освободится около 1800 мест. Таким образом, в текущем году более 3 тыс. детей будут устроены в детские сады. На сегодняшний день, по информации отдела образования, в очереди на поступление в детский сад зарегистрировано более 10 тыс. детей. Из них 4300

в возрасте от 2 до 5 лет, то есть те, которые нуждаются в дошкольном образовании в данный момент. В целом охват дошкольными организациями всех форм собственности в Костанае составляет 92,5%. Детские сады посещают почти 10 тыс. детей. - Недостаток количества мест в детсадах, пожалуй, основная проблема в до-

школьном воспитании. Мы над этим работаем. В прошлом году в Костанае было открыто 1033 новых места, а в этом еще 1500. Если мы еще пару лет такими темпами будем создавать новые места для дошколят, думаю, очередь исчерпает себя, - отметил руководитель отдела образования Костаная Василий Цымбалюк. Валентина МЕЛЕХОВА

ИНИЦИАТИВА

АКТУАЛЬНО

Пора на грядки

«Ручной» зверь Ковальчука Житель Костаная своими руками сделал крылатого барса. Бетонный зверь поселился во дворе дома №101 по пр. Аль-Фараби. По собственной инициативе костанаец Юрий Ковальчук занялся благоустройством территории, прилегающей к многоэтажке, где он живет. На изготовление бетонного крылатого барса, который сейчас «охраняет» дом, у мастера ушло больше полугода. - Я решил собственноручно смастерить подарок людям, которые живут в этом дворе. Все остались довольны. Особенно рады дети. Барс очень прочный, поэтому не боюсь, что его могут поломать, - говорит Юрий. Теперь у соседей Ковальчука одна проблема - они думают, как назвать своего новосела. Также мастер «оживил» и засохшее дерево, сделав из ствола лицо с усами. Валерия ВАХНЕНКО Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Дачные маршруты в Костанае начнут свое движении с 1 мая. По словам главного специалиста отдела ЖКХ Чингиза Есмагамбетова, в этом году дачное направление будут обслуживать пять городских, два пригородных и шесть сезонных маршрутов: №№ 5, 7, 9, 41, 42, 104, 103, 108, 113, 113а, 113б, 114, 115. Всего задействуют 125 единиц автотранспорта. Каждый маршрут будет собирать дачников согласно установленным расписаниям с 28 остановочных пунктов. Марина КОСТРОВА

ИЗ ЗАЛА СУДА

«Риэлторы»-аферисты В Костанае вынесен приговор членам ОПГ, мошенническим путем продавшим бесхозные квартиры. На скамье подсудимых оказались восемь жителей областного центра, двое из них бывшие работники ЦОНа и департамента юстиции. На счету восьмерки аферы с договорами дарения на квартиры, которые они подделывали, а жилье успешно реализовывали на рынке недвижимости. К примеру, квартиру в 7 микрорайоне им удалось продать за 2,9 млн тенге, другую - на ул. Центральной - за 1,4 млн тенге. Деньги делились между всеми участниками группы и тратились на личные нужды. Суд №2 г.Костаная признал виновными всех восьмерых в мошенничестве в крупном размере и подделке официального документа и назначил им одинаковый срок - 3 года условно. Приговор в законную силу еще не вступил. Зульфия НАБИЕВА


4

Вторник, 21 апреля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

АКТУАЛЬНО

К ДАТЕ

Залог процветания – нерушимая дружба В Костанае прошел студенческий фестиваль «Под единым шаныраком». Областной фестиваль, посвященный 20-летию Ассамблеи народа Казахстана, собрал на сцене Костанайского государственного университета им. А.Байтурсынова казахов, русских, украинцев, немцев, азербайджанцев, корейцев и представителей других этносов. Главная составляющая фестиваля - это обычаи и традиции, танцы и песни, в которых ярко проявляются колорит и особенности того или иного народа. В мероприятии приняли участие творческие команды семи высших учебных заведений, которые представили программу, полностью раскрывающую национальную культуру народов, проживающих в Костанайской области. - Наш студенческий коллектив продемонстрировал свадебные обычаи двух народов - узбеков и украинцев, - говорят учащиеся Рудненского индустриального института. - Узбекский обряд беточар (открытие лица невесты) и выпечка украинского свадебного каравая - это две необычные традиции, в которых раскрывается характер этих народов, их культура и речь. Также мы подготовили зажигательные национальные танцы. А вот от студентов КГУ им. Байтурсынова зрители услышали корейскую музыку, представители Челябинского государственного университета зажгли публику горячим кавказским танцем лезгинка, помимо этого, исполнили песню на греческом языке. По итогам фестиваля жюри наградило всех конкурсантов грамотами и статуэтками. Валерия ВАХНЕНКО

Война. Победа. Память Более 3 тысяч костанайцев получат медали к 70-летию Победы. В облсовпрофе прошло торжественное награждение шести ветеранов юбилейной медалью «70 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 г.г.» Среди них медсестра эвакуационного госпиталя Александра Николаевна Боронина, труженицы тыла Тамара Степановна Чепелева, Лидия Ивановна Рассохина. Председатель городского Совета ветеранов Михаил Подоляков, вручавший награды от имени Президента Казахстана Нурсултана Назарбаева, поздравил присутствующих с наступающим юбилеем, пожелал здоровья и долгих лет жизни. Всего по Костанаю в списке награждаемых 3118 человек. Самому старшему

из них 98 лет, самому младшему – 87. Медалью будут награждены участники и инвалиды Великой Отечественной войны, труженики тыла, жители блокадного Ленинграда, партизаны и члены

подпольных организаций на временно оккупированных территориях. Вручение медалей пройдет в школах, вузах, а также в госучреждениях города. Ветеранам, которые по состоянию здоровья не

могут присутствовать на таких мероприятиях, награды будут вручаться по месту жительства. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

ПДД ОБЩИЕ ЦЕННОСТИ

С патриотизмом в душе Более 200 человек приняли участие в международной научно-практической конференции, прошедшей в КИнЭУ. В этом году мероприятие, собравшее студенческую братию из 16 городов и трех стран - Казахстана, России и Беларуси, было приурочено к 20-летию Ассамблеи народа Казахстана. - Одна из шести секций была посвящена этому знаменательному событию и называлась «Формирование казахстанского патриотизма в молодежной среде», - говорит заведующая кафедрой Ассамблеи народа Казахстана в КИнЭУ Ольга Евдокимова. - Здесь ребята говорили о том, что молодежь - это движущая сила общества, что патриотизм зарождается в семье, прививается в школе, где учителя стараются воспитывать своих подопечных в духе толерантности друг к другу. Радует, что молодое поколение живо интересуется судьбой, будущим своей страны, мечтает служить, творить и работать на благо Родины. Мадина РАМАЗАНОВА

ПРАВИЛьный конкурс В Костанае прошел юбилейный слет юных инспекторов движения. В нем приняли участие

30 школ города. По словам старшего инспектора УАП ДВД Костанайской области Юрия Панасенко, городскому движению ЮИД в 2015 году исполняется 40 лет. К

юбилейному слету организаторы подготовили новый конкурс. Помимо традиционных этапов - конкурса на лучшего регулировщика и на лучшую агитбригаду - нужно было под-

ДЕБАТЫ

На волне антикоррупции На базе КГУ им А.Байтурсынова прошел областной дебатный турнир «Білімді ұрпақ - ел болашағы» при поддержке департамента Агентства по делам госслужбы и противодействию коррупции по Костанайской области. Игры велись в казахской и русской лигах. Целый день стороны спорили о самых наболевших и актуальных проблемах - должны ли госслужащие участвовать в выборах или это приведет к лоббированию чьих-либо интересов? Что важнее - самоопределение нации или целостность государства? Станет ли образование эффективнее, если отменить систему оценивания в школах? В финале турнира лучшие игроки области спорили о наказании для коррупционеров. В итоге победителем турнира стала команда КГУ «Сарафан в клеточку». В подарок ребята получили не только традиционные кубок и грамоты, но и современные планшеты. Лучшим судьей турнира стал Сабиржан Турсунов. - Я очень рад, что нашу молодежь действительно заботят проблемы государства и они пытаются найти пути их решения. Уверен, что в будущем мы проведем еще не один совместный турнир, - подчеркнул представитель департамента Агентства по делам госслужбы и противодействию коррупции Асхат Искендиров. Асия САКТАГАНОВА

готовить песню о движении ЮИД и видеоролик о пользе использования детского автомобильного кресла. - Мероприятие направлено на профилактику детского травматизма на дорогах областного центра. Я думаю, что дети, которые участвуют в конкурсе, донесут свои знания до младших ребят, - отметил заведующий сектором жизнеобеспечения отдела образования Костаная Евгений Терентьев. По итогам конкурса звание «Лучшие знатоки ПДД» и заслуженное первое место досталось команде школыгимназии №3 (это учебное заведение становится чемпионом уже третий год подряд). Второе место - за ребятами из СШ № 5. Третье место поделили команды ФМЛ и ООШ № 25. Марина КОСТРОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

ПО ПОВОДУ

Купеческие находки Школьники и студенты Костаная приняли участие в блиц-тесте «Шагни в историю города». Мероприятие организовали сотрудники областного историко-краеведческого музея, приурочено оно к празднованию Международного дня памятников и исторических мест (День всемирного наследия). В блиц-тесте приняли уча-

стие семиклассники СШ №2 и студенты первого курса Костанайского государственного педагогического института. - Перед двумя командами стояла непростая задача правильно ответить на вопросы о памятниках Костаная XIX и XX веков и как можно быстрее прибыть к этому месту. За каждый шаг, который приближал к нужной цели, учащиеся получали оценки. Стоит отметить, что вопросы

были нелегкими. Например, не каждый костанаец знает, что Картинная галерея - это бывшее здание оптово-розничного магазина, а областная детско-юношеская библиотека им. Алтынсарина - купеческий дом Воронова, - подчеркнула экскурсовод Костанайского областного историко-краеведческого музея Эльвира Мардамшина. Цель познавательного мероприятия - напомнить обществу о необходимости

сохранения культурного наследия, созданного усилиями поколений, а также рассказать историю возникновения купеческих домов. По итогам мероприятия и студенты, и школьники набрали равное количество баллов. Но учащиеся СШ №2 оказались быстрее, они стремительно отвечали на вопросы и первыми прибывали к историческим памятникам. Виктория РОМАНОВА


Бүгінгі нөмірде: * Полиция қызметкерлері қырағылық танытады * Жерлестерінің мақтанышы *Майдангердің айтқан әңгімесі

Сейсенбі, 21 сәуір 2015 жыл

Академиядағы кездесу

ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕ

Қаланың көрікті болуы бәрімізге ортақ

Бақытжан Икрамұлының есімі бұл күндері Қостанай өңіріне кеңінен танымал. Оның облыстық Марал Ишан мешітінің наиб имамы болып қызмет атқарып келе жатқанына көп жылдардың жүзі болды. Дін қайраткері өзінің ақжарқын мінезімен, бауырмалдығымен, парасаттылығымен дараланады. Жуырда ол облыс орталығындағы Қазақстан Республикасы ішкі істер министрлігіне қарайтын заң академиясында болып, осында білімдерін тереңдетіп жатқан 1-2 курс магистранттарымен жүздесті. Та л а й ұ ж ы м д а р д а ө з і н і ң жан-жақтылығымен жұртшылықты бірден баурап алатын Бақытжан Икрамұлы бұл жолы еліміздің барлық аймақтарынан келген магистранттар алдында «Неге дінде бөлінушілік бар?» деген тақырыпта әңгіме қозғады. Жүздесуге қатысқан жастар дін қайраткерінің маңызды уағызынан көп жайды көңілдеріне түйді. Сондай-ақ қойған сұрақтарына нақты жауап алды. Наиб имам өз сөзінде академиядағы кездесудегі тақырыпты талқылауда қатысушылардың белсенділік танытқанына дән риза болғанында айтып өтті.

Имамдар аттестациядан өтті

немесе облыс орталығындағы жүргізіліп жатқан тазалық жұмыстары хақында Қыстың суық күндері артта қалып, шуақты көктем күндері де келді. Бұл мезгілде қар еріп, жылғалардан су аға бастайды. Дәл осы шақта қаламызда жылдағы қалыптасқан дәстүр бойынша тазалық жұмыстары барынша жанданады. Шаһар тұрғындары да бұна әбден үйренген. Олар облыс орталығын таза ұстау, тал-терек егу, көшелерді абаттандыруға қомақты үлесімізді қосу баршамыздың ортақ міндетіміз деп түсінеді. Бұл да болса жұртшылықтың бойында экологиялық мәдениеттің қалыптасып келе жатқандығын көрсетеді.

Қазіргі көктемнің шуақты күндерінде қала тұрғындары мен барлық мекемелердің алдында атқарылар үлкен міндеттер күтіп тұр. Әр тұрғын өз ауласына тазалық жұмыстарын тиісті деңгейде жүргізсе нұр үстіне нұр. Сондай-ақ барлық мекемелерге шаһардың иазалығына байланысты жүзеге асырар орындар да берілген. Оларда мұны жете түсінеді. Өткен жылдардағыдай осынау аса жауапты әрі қажетті жұмыстармен «Таза-ЖолАТ», «АБЗ плюс», «Вескор», «Тазалық-2012», «Экол» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері де айналысады.

Шаһардағы қарбалас шақтың шырайын келтіріп отырған ұжымдардың негізгі міндеттеріне, қыс бойы қар астында жинақталып қалған тұрмыстық қалдықтарды жинап, тасымалдау секілді жұмыс түрлері жатады. Қазірдің өзінде облыс орталығын аралап көрсеңіз, көше бойларында атқарылған жұмыстарды көріп, тиісті ұжымдардың істеріне дән риза боласыз. Осы кездері қала сыртындағы полигондардың жұмысын реттеу, қаланы көгалдандыру секілді кезек күттірілмес істер жүзеге асырылады. Жалпы санитарлық тазалыққа жете назар ауда-

рылады. Тағы бір байқағанымыз, шаһарымыздың тазалығына жауап беретін жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің қызметкерлерінің жұмыстары барында қыза түседі. Бұл кездері олар уақытпен санасу дегенді білмейді. Таңның атысынан күннің батысына дейін бір тыным таппайды. – Бiздiң басты мақсатымыз – қаламыздың жыл бойы көрікті де таза болуы. Таза шаһар әрбір аула мен кіре берістен басталады емес пе? Сондықтан оның көркейіп, гүлденуіне әрбір тұрғын белсене ат салысуы қажет, - дейді қалалық әкімдіктің баспасөз

хатшысы Самат Жәнділдин өзімен бүгінгі қозғалып отырған өзекті мәселе жайлы әңгімелескенімізде. Қала тазалығы жөнінде облыс орталығының тұрғыны Гүлзат Есенжоловамен кездескенімізде ол былай деді: – Тазалық – денсаулық кепілі әрі бәрімізге ортақ. Сондықтан арнайы нұсқауды күтіп отырмай саналы түрде оған өзіміздің лайықты үлесімізді қосқанымыз абзал. Меніңше, әлі де болса замандастарымыздың бойында экологиялық мәдениет жетісе бермейтін секілді. Әйгерім Есмағанбетова

Ержан қажы Малғажыұлы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти болып қызметке кіріскелі бері еліміздегі барлық деңгейдегі мешіттерде қызмет атқарып жатқан имамдардың біліктілігін көтеруге айрықша ден қойып келеді. Соның бір жарқын көрінісі ретінде жер-жерде имамдарды аттестациядан өткізу секілді аса маңызды іс те қолға алынған болатын. Осы жуырда ғана облыстық Марал ишан мешітінде аудандар мен қалалар, кенттердегі дін қайраткерлерінің білімін сараптау болып өтті. Онда Құран, ақида, фиқһ, Ислам тарихы және мемлекет істері, еңбек заңы сынды сұрақтар қойылып, сынақтан өтушілердің нақты жауаптары тыңдалды. Жалпы, өңірден 54 мешіт қызметкері сараптамадан өтті. Сондай-ақ 24-і алғаш рет білім деңгейін көрсетті. ҚМДБ төрағасының орынбасары, наиб мүфти Серікбай қажы Ораз бастаған комиссия мүшелерінің құрамында жоғарыда аталған діни басқарманың бөлім басшылары Байзақ Бекмұрат, Камалжан Бекбосынұлы және бас маман Сансызбай Шоқановтар болды. Олар имамдардың білімбілігіне ерекше назар аударды. Жалпы, олар аттестация барысында имамдардың біліміне көңілдері толатындығын білдіріп, Асылхан қажы Түсіпбек басқаратын өңірдегі барша дін қайраткерлеріне алдағы уақытта ізгі табыстар тіледі. Имамдар уақыт талабына сай үнемі тың ізденістер танытып, білімдерін толықтыра беру қажеттігіне тоқталды. - Бұл аттестацияның бәріміз үшін де берері мол. Өйткені, қазіргі таңдағы менің әріптестерім ұдайы алға қарай ұмтылыс үстінде болуы керек. Сонда ғана біз халықтың сеніміне ие боламыз, - дейді 9-шы шағын аудандағы мешіттің бас имамы Шоқан Әмірханов.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 21 сәуір 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ

Судьялардың біліктілігін көтеру

Судьялар сот төрелігін тек заң мен ар – ожданды басшылыққа ала отырып шығаруы тиіс. Аудандық, облыстық судьялардың біліктілігін көтеру - біздің басты мақсатымыз болып табылады. Қазақстан Республикасында судьяларға үлкен мәртебе берілген. Судьялар қызметке Елбасының Жарлығымен тағайындалып, олардың тәуелсіздігі Конституция және басқа заңдармен қорғалады. Судьяның тәуелсіздігі мен олардың жұмысына ешкімнің араласпауы сот билігі дербестігінің кепілі болып табылады. Судьяның осындай биік мәртебесі одан тиісінше жоғары жауапкершілікті талап етеді. Үш жыл жұмыс атқарған судьялар академияға оқуға жіберіледі. Олар ол жерде екі апталық білім алады. Яғни, білікті мамандардан дәріс алады, әр түрлі семинарларға қатысады. Осының бәрінен кейін олар тест тапсырып, реферат қорғайды. Сонымен қатар облыстық судьялар жоғарғы сотта 14 күндік тәжірибеден өтеді. Тағы¬лымдамадан өту кезінде олар судьялар көмекшілерінің міндетін атқарса, сол уақыттан бастап-ақ бұл азаматтардың кәсіби дайындығы мен моральдық қасиеттеріне баға беруге мүмкіндік туады. Жоғарғы сотқа түсетін істермен танысады, жиналыстарға қатысып, өздерінің есептемелерін тапсырады. Тәжірибе шеңберінде қылмыстық, азаматтық және әкімшілік істер жөніндегі қадағалау сот алқасының жұмысымен танысу мақсатында Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сотында көшпелі сабақ өткізіледі. Бұндай тәжірибе оқу процесінде аса маңызды. Облыс бойынша судьялардың 30 пайызын жастар құрайды. Жас судьялар үшін жоспар бойынша әр түрлі тақырыптардағы семинарлар өткізіледі. Егер олардың бізге қояр көкейлерінде жүрген сауалдары болса, соған нақты жауап алады. Бұл, судьялардың біліктілігін арттыруға өз ықпалын тигізеді. Семинардан басқа дөңгелек үстелдер, тренингтер өткізіліп отырылады. Мұнда да өзекті мәселелер назардан тыс қалмайды. Өткен жылы облыстың аудандары мен қалаларында 925 семинар, 244 дөңгелек үстел ұйымдастырылғаның да айтып өткеніміз абзал. Ағымдағы алғашқы тоқсанында 405 семинар, 79 дөңгелек үстел өткізілді. Мұндай тағылымды шаралар судья үшін нақты көмек болып табылады әрі олардың тәжірибесін шындауға игі әсерін тигізеді Судьялар тәжірибеден өту барысында туындаған өзекті мәселелерді өздерінен жоғары тұрған соттардағы әріптестерімен ақылдасып шешуге мүмкіндік туады. Судьялар теориялық және тәжірибелік дайындықта да өздерін көрсете алады. Қазіргі таңда сот билігі дербес, тәуелсіз билік тармағы ретінде қалыптасу мен даму үстінде. Облыстық, қалалық және аудандық соттардағы семинарлар, тағылымдамалар, дәрістер өткізу жұмыстары алдағы уақыттада жалғасын табады. Жанар Шериева, Облыстық соттың бас маманы.

Полиция қызметкерлері қырағылық танытады

Қай кезде де қоғамдық тәртіпті нығайту, жоғалғанды іздеп табу, қылмыстың бетін ашу, қорыта айтқанда қоғам мүшелерінің қауіпсіздігін сақтау – полиция қызметкерлерінің басты міндеті болып табылады. Жалпы қоғамдағы тәртіпті қатаң қадағалайтын полицейлердің қызметі қашанда жауапты әрі қарбаласқа толы. Бұл күндері де облыс орталығында ұрлық жасаушыларды құрықтау жөніндегі жұмыс барынша жандана түсуде. Полицияда қызмет атқару әрбір азаматтан жоғары саналылықты, терең білімді жан – жақтылықты талап етеді. Сондықтан өңірдегі барша полиция қызметкерлері өз салаларында біліктілік пен қырағылық танытуда. Олар орын алған қылмысты дер кезінде ашып, өздерінің міндеттерін мінсіз атқаруда. Мәселен,қызмет бабында жүрген жас полицейлерге Қостанай шаһарындағы Карбышев көшесінен бір зейнеткердің сөмкесі ұрланғандығы жөнінде ақпарат түсті. Содан полиция сержанттары Шыңғыс Жақыпов пен Нұрсұлтан Қойшекенов небәрі 15 минуттың ішінде ұрыны қолға түсірді. Әккі қылмыскер зейнетақысын енді алып келе жатқан қарт кісінің әлсіздігін пайдаланып, сөмкесін іле қаша жөнелген. Сержанттар оның қардың үстінде қалған ізімен жүріп отырып , үйінде жасырынып отырған жерінің құрықтады. Нұрсұлтан Қойшекеновтың айтуына қарағанда, ұрлаған кісінің үйіне барғанда оның бет - әлпетінен ентігіп тұрғаны айқын байқалды. Оның қолында қардағы аяқ киім іздерін жапқан күрегі де болыпты. Ішке еніп, тінту жүргізгенде, әлгі зейнеткердің әмияны мен сөмкесі табылды. 19 жастағы колледж студентінің бұл қылығын ата – анасы түсінбеді, өйткені ол ауқатты отбасынан еді. Қазір тергеу амалдары жүргізілуде. Сонымен қатар үстіміздегі жылдың наурыз айында полиция қызметкері, кинолог Жасұлан Шілтеуов пен оның қарамағындағы Джек атты қызмет иті 2 миллион қаражатты қымқырмақ болған үш күдіктіні қолға түсірді. Олар түнде қаламыздың оқу орындарының біріне сыртқы терезеден кіріп, тұрмыстық техникаларды ұрлаған. Оқиға орын алған жерге дер кезінде жеткен Ж.Шілтеуов бірден іске кірісті. Сол мандағы бір жатақханадан 19 – 21 жас аралығындағы күдіктілерді құрықтады. Ұсталғандар қаланың тұрғындары болып шықты. Олар лицейді бұрын білген соң түнгі мерзімді тиімді пайдаланып қалуға тырысқан. Күдіктілер аталмыш білім ордасының ғимаратынан 11 ноутбук, бейнекамералар, қол кептіргіштер, теледидар, қысқа толқынды пеш және принтерді алып кеткен. Сонымен қатар лицейдің ішіндегі мүліктерді сындырып 2 миллион қаржының зияның келтірген. Олардың үстінен Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 3 тармағы 188 бабы бойынша іс қозғалды. Полиция қызметкері болу оңай емес. Ол үшін білім де, білек те, мықты денсаулықта керек. Шапшаңдық пен жылдамдық, тез шешім қабылдап, дер кезінде әрекет ете білу полицейге аса қажетті қасиеттер. Әділбек Нұрмахин, Қостанай облыстық ішкі істер департаменті баспасөз қызметінің басшысы.

Сәнді үйлер - қаламыздың ажары Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Болашақтың іргесін бірге қалаймыз» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Азаматтардың өмір сапасының озық көрсеткіші - тұрғын үй жайлылығының деңгейі» екндігін ерекше атап өткен болатын. Аталған маңызды құжатта мемлекет басшысы ел Үкіметінің алдына жедел түрде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы саласын жаңғырту бағдарламасын қолға алуды тапсырған еді. Қазіргі танда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғыртудың 2011-2020 жылдарға арналған бағдарламасы қарқын алып келеді. Оның басты мақсаты – коммуналдық инфрақұрылымды жақсартумен қатар халықтың күнделікті тұрмыс – тіршілігіне онды әсер ету. Жалпы елімізде жылдар өте сырты әбден мүжіліп, сылағы түскен баспаналардың басым бөлігі осы бағдарлама арқылы қалпына келтіріледі. Бүгінде жоғарыда аталған бағдарламаға байланысты кешенді жұмыстар біздің қаламызда да жүзеге асырылып жатыр. 2011 - 2014 жылдары 53 көпқабатты үй күрделі жөндеуден өткізілді. Осы маңызды жұмыстарға үкімет тарапынан 807 млн теңге қаржы жұмсалды. Қостанай өңірінде қыс айларында күн суық болады. Сондықтан ғимараттардың сыртын қаптағанда жылуды көп ұстайтын материалдар қолданылды. Оған қоса кіресберісті жөндеу барысында пластикалық терезелер

мен есіктердің сапалылығына да ерекше көңіл бөлінді. Жүргізілген жөндеу жұмыстардың сапасына тұрғындар да дән риза. Уақыт талабына сай жүзеге асырылған үйлер қаламызға көрік беріп тұр. Үйлердің әрқашан таза да сәнді болуы тұрғындарға да байланысты. Олар жанашырлық танытып отырады. Мысалы, КСК шағын ауданындағы кейбір көпқабатты үйлердің дәліздерінде терезе алдында гүл өсіріледі. Міне осылардан өзге кісілер үлгі алса болады. Сонымен қатар жерлестеріміз аулаларын тазартуға да жете көңіл бөледі. Осы арада Қостанай шаһарындағы Чкалов көшесінің бойындағы бірқатар үйлердің аулаларын көргенде еріксіз тәнті боласыз. Биылғы жылы ескі ғимараттардың алтауы жөнделіп, тұрғындар ерекше қуанышқа бөленбек. Осы жөндеу жұмыстарына 114,5 млн теңгеге жуық қаржы бөлінді. Ал, жұртшылықтың өтініштерін ескеріле отырып, келер жылы жылы 4 көпқабатты тұрғын үйлерді жөндеу қолға алынғалы отыр. Бұл маңызды іске 75 млн теңге көлемінде қаржы жұмсалады деп жоспарлануда.

Осы арада бір тоқтала кетер жай, жалпы үйлердің жөнделуіне әрбір пәтер иелері ықылас танытып, мүдделі болуға тиіс. Сондықтан, бұл мәселеде барша жерлестеріміз ұйымшылдық танытса құба – құп. Міне, көктемнің екінші айы да басталып кетті. Барша үйлердің дәліздері мен ауласының таза әрі сәнді болуы тұрғындарға да тікелей қолдауына байланысты. Оразтай РАМАЗАНОВ, Қостанай қаласы әкімдігінің тұрғын үй инспекциясы мемлекеттік коммуналдық мекемесінің басшысы.

2015 - ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫ АССАМБЛЕЯСЫНЫҢ ЖЫЛЫ

Ортақ мақсат жолында Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін Қазақстан халқы күрделі тарихи кезеңді басынан өткізді. Ұлтаралық қатынастар бұрынғыдан да дами түсті. Елімізде бейбітшілік пен татулықтың нығаюяна ына Қазақстан халқы Ассамблеясының қосқан үлесі мол. Аталмыш Ассамблея республикамыздағы бірлік пен келісімнің киелі бесігі, Тәуелсіздіктің қасиетті мұрасы болып отыр. Қазақстан халқы Ассамблеясының Тәуелсіздік жылдары этносаралық тұрақтылықты нығайтудағы алар орны ерекше. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Тәуелсіздігімізді тұғырлы ететін де, елімізді жаңа белестерге шығаратын да біздің осы қоғамдық татулығымыз. Бірліксіз ел тозады, бірлікті ел озады дейтін даналықтың шындығына бүгін де бәріміздің көзіміз жеткен. Бүгінгі таңда Қазақстан халқы Ассамблеясы осы айтып отырған мемлекетіміздегі тұрақтылық пен тұтастықты сақтаудың берік тұғырына айналды», - деген тұжырымды сөзі жұртшылықтың есінде болса керек. Өткен кезеңдерге шолу жасайтын болсақ, Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 1 наурыздағы № 2068 Жарлығына сәйкес Қазақстан халықтары Ассамблеясы құрылды. Бұл жөнінде мемлекет басшысы 1995 жылғы 24 наурыздағы Қазақстан халқы Ассамблеясының бірінші сессиясындағы баяндамасында: «Бүгін міне ассамблея құрылды, сөйтіп ол барлық мәселелерді шешуге, біздің ұлттық саясатымызды одан әрі жетілдіруге, соның ішінде мемлекеттік басқару мен реттеу деңгейінде де барынша белсенді қатысуға тиіс», - деп айтқан бо-

латын. Президенттің бұл сөздерінен Ассамблеяға қаншалықты сенім, оның болашақта еліміздегі бейбітшілік пен тыныштықты сақтауға зор үлес қосатынына үміт артқанын байқауға болады. Ал біздің өңірде Қостанай облыстық әкімшілігі басшысының 1995 жылғы 21 наурыздағы № 27 қаулысымен Қостанай облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылды. Сол жылы Ассамблея құрамына «Возрождение» неміс қоғамы, «Ен-коди» облыстық корей, ерікті татар, славян, шешен-ингуш диаспорасының ұлттық мәдени орталықтары «Эребуни» армян қауымдары және басқа да осындай ұйымдар енді. Сонымен қатар облыстық әкімшілік, облыстық мәслихат, облыстық ардагерлер кеңесі, «Надежда» ұлттық мәдени және эстетикалық тәрбие орталығы, облыстық мәдениет және білім басқармаларының өкілдері кірді. Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылғаннан кейін ұлттық мәдениет орталық өкілдері жемісті жұмыс істеп, бір-бірімен арадағы қатынасты жандандыру мақсатында Қостанайда «Достық үйін» ашу туралы мәселесі көтерілді. 2006 жылы 7 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаев өңірде болғанда облыстың 14 ұлттық мәдени орталығы мен қауымдарының кеңсесі орналасқан Достық үйі салтанатты түрде ашылды. Ал 2005 жылы облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы этникааралық қатынастарды жандандырудағы елеулі жұмыстары үшін облыстық Меценаттар клубының арнайы сыйлығына ие

болды. Кешегі Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін егеменді еліміз тәуелсіздіктің 24 жылдығын айтарлықтай жетістіктермен қарсы алуға ұмтылыс жасап жатыр. Тарихи тұрғыдан қас қағым уақытта жас Қазақстан көптеген салалар бойынша талай асуларды алды. Орталық Азия мен ТМД елдері де көрді. Өзгелер бізден өнеге алатын болды. Жыл сайын Қазақстан этностарының тілдерінде ондаған жаңа кітаптар жарық көреді. Наурыз, 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі және басқа да мерекелер өз деңгейінде өткізіліп келеді. Елбасы республикамыздағы еліміздегі тіл мәселесіне де ерекше назар аударуда. Этносаралық қатынастар жүйесінде мемлекеттік тіл ел бірлігін қалыптастырудың маңызды факторы болып табылады. Сондықтан да Ассамблея қызметінде мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту аса маңызды орынға ие. Қазақстанда мәдениеті мен тарихын, салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпын, тілін дамытып отырған өзге ұлт өкілдері Қазақстан халқы Ассамблеясының арқасында еліміздің қоғамдықсаяси өміріне белсенді араласып, тәуелсіз мемлекетіміздің дамуына қомақты үлестерін қосуда. Сонымен бүгінгі таңда Қазақстан халқы Ассамблея сы еліміздегі өзге ұлттар мен этностардың бір мақсат, бір мүдде жолындағы басын біріктіретін айтулы мықты ұйым ға айналған. Ажар Балтабаева, Қостанай облысы мемлекеттік мұрағатының мұрағатшысы


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 21 сәуір 2015 ж.

ОТТЫ ЖЫЛДАР ЖАҢҒЫРЫҒЫ

7

Жерлестерінің мақтанышы Кешегі Ұлы Отан соғысында қайсарлық көрсеткен Қабден Ибраев жөнінде ЖАҢАТІЛЕКТІҢ ПЕРЗЕНТІ Өз басым үстіміздегі жылы маусым айында 92 жасқа толғалы отырған Қабден Ибраевты бұрыннан білетінмін. Кездескен сайын сәлемдесіп, халжағдайын сұрауды да ұмытқан емеспін. Ол да үлкендігін сездіріп, отбасын, бала-шаға жайын біліп жататын. Осы жақында ғана онымен облыс орталығындағы киелі шаңырағында жүздесіп, дидарластым. Өзі бұл күндері Қостанай шаһарындағы Садовая көшесі 100 «Е» көпқабатты үйдегі 68 пәтерде тұрады екен. Ол сыртқы есіктен ене беруіміз мұң екен, төрге бөлмеге өтуімізді өтінді. Бірден назарға ілінгені ақсақал әлі тың да сергек. Оның түр-сипатына қарап жоғарыда аталған жасты мүлдем бермейсің. Көп болса сол 70-те ғана шығар деген ойда қаласың. Өйткені, сөзі де ширақ. Оның қасындағы ұлдары мен келіндері де бізді қарсы алып, қонақжайлылық танытып жатыр. Үш бөлмелі пәтер қазіргі уақыт талабына сай салынған, кең де жарық. Еденге төселген қазақы көрпешелерден үй ішіндегілердің ұлтымыздың ежелден келе жатқан салт-дәстүріне, әдет-ғұрпына ерекше көңіл бөлетіндіктері байқалады. Әңгімеміз әдемі өрбіді. Өйткені, ұзақ жылдар бойы жол саласында қызмет атқарған қарттың айтары да мол. Тек оның баяндағандарын қойын дәптеріңе жазып отырсаң болғаны. Ақсақалдың сөзінен түйгенім, абыз қарт сонау 1923 жылы қазіргі Ұзынкөл ауданына қарасты Жаңатілек деп аталатын ауылда дүниеге келіпті. Алайда олардың сол қарасирақ кезі ашаршылық және де нәубет жылдармен тұспа тұс келгендіктен балалық шақтағы қызықты да көре қоймады. Халықтың жағдайы тиісті деңгейде болмағандықтан бұғанасы бекімей жатып қара жұмысқа жегілді. Бұл шаңырақтың иесі Ыбырай атамыз қазақтың кәдімгі қарапайым ғана азаматы еді. «Калинин» кеңшарындағы жыл он екі ай қайталанып келіп отыратын барлық қарбалас науқандардың бел ортасында жүрді. Жұмыс таңдау дегенді білмеді. Әкесі әрине, бұлардың қамын ойлап ештеңеден тарықтырып, зарықтырмауға тырысты. Анасы Ережеп те кәдімгі ұлтымыздың барлық игі қасиеттерін бойына сіңірген, үйіндегі барын жұртшылықпен бөлісетін қолы ашық, жүрегі жомарт жан-ды. Жалпы, бұл отбасында төрт бала өсті. Қабден ағамыз осы балалардың үшіншісі. Жоғарыда айтқанымыздай, бұлардың қатар құрбылары қазіргі бүл-

діршіндердей еркелеу дегенді мүлдем ұмытты. Он жасынан нағыз еңбектің қараторысына айналды. Қоңыр күзде егін жинауға қатысса, жазда өгізбен шөп шапты. Олардың бастан кешкендері қазіргі ұл мен қыздарға бейне ертегідей көрінуі ғажап емес. Себебі, қазіргі ұрпақтың қарындары тоқ, киімдері көк. Қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заман емес пе.

ӘКЕДЕН ЕРТЕ АЙЫРЫЛДЫ Уақыт өте берді. 1929 жылы Қабекең небәрі алты жасында шаңырақтың тірегі ардақты әкесінен айырылды. Оның қайтыс болған шағы бұның еміс-еміс ғана есінде. Ендігі жерде отағасы дүниеден өткен соң жанұядағы барлық ауыртпалық анасы Ережептің мойнына түсті. Адамды қашан да тұрмыс билейді. Үйдегі балалардың бәрі де жоқшылықты көріп өскен соң, тым ерте есейді. Себебі, бәрі де аналарының таңмен таласа жұмыс істеп, өздерін өзгелерден қалдырмау жолында аянбай еңбек етіп жатқандарын жан жүректерімен сезінді. Қайран шешелерімізге де оңай болған жоқ. Ер азаматтың елді мекенде орындары үңірейіп көрініп қалды. Бұл да бір күні анама көмектесіп, қолғабыс болайын деген ниетпен белін бекем буды. Жаз айларында кәдімгі қақпанмен тышқан аулады. Оның терісін сылып алып, әбден кептірді. Содан соны дайындаушыларға өткізіп, одан алған азын аулақ қаражатты анасының қолына ұстатты. Бұл 1930-32 жылдар еді. Өткен тарихқа бір сәт көз жүгіртсек, бұл атың өшкір Ф.И.Голощекиннің нағыз республиканы басқарып отырған кезі еді. Өздеріңіз білесіздер, сол шақта асыра сілтеушілікке жол берілді. Солақай саясаттың кесірінен қаншама қандастарымыз құрбан болды. Егер солар тірі болғанда бұл күндері ұлтымыздың саны қанша миллионға жетерін бір Алланың өзі біледі. Мұны неге айтып отырмын, өйткені Қабден ағамыз осының бәрін де көзбен көріп, көңіліне түйді. Оның сөзіне қарап отырсам, небәрі 7-ақ сыныпты бітірген екен. Осы біліммен ғұмыр бойы абыройлы қызмет атқарды. Жаңатілек ауылында оқыған ер бала өте алғыр болды. Әсіресе, математика пәнін ерекше жақсы көретін. Әрине, мұның да өзге балалар секілді оқығысы келді. Бірақ, тұрмыс жағдайы көтермеді. «Жомарттың қолын жоқшылық байлайды» деген осындайдан шыққан болар. Басқа амал болмағандықтан аудандық оқу бөлімінің өтініші

бойынша аса зейінділігінен болар, жас мұғалім атанып, өзінен жоғары сыныптарға дәріс берді. Халық бәрін де көрді. Сондықтан олар өздері бас қоса қалғанда: «Ыбырайдың осы баласы түбі әкесінің атын шығаратын түрі бар. Нар тұлғалы, жұртшылыққа жақын, адамгершілігі мол, еңбекқор жігіттен күтеріміз мол» десті. Ауылдағы аузы дуалы ақсақалдардың айтқандары айдай келіп, шындыққа айналды. Мұғалім болдым екен деп, тек мектеппен ғана шектеліп қалған жоқ. Елді мекеннің өміріндегі барлық жұмыстарға араласып, жығылғанға таяныш, жылағанға жұбаныш болды. Марқұм анасы да ұлының осындай көпшілдігіне, іскерлігіне әбден тәнті болып, бұған кәдімгідей арқа сүйеді. Өзге бауырлары да жылдар өткен сайын ержетіп, шешелерінің жанына жалау бола білді. Қыздар жағы аналары жұмыстан оралғанша үйдің ішін тазартып, ас-суларын әзірлесе, ер балалар басқа да жігіттерге тән аса қажетті шаруалармен айналысты.

СОҒЫС ЖІГІТТІ ШИРАТТЫ 1942 жылдың мамыр айы болатын. Бұл уақытта соғыс нағыз қызып жатты. Елдегі барлық жарамды азаматтар майданға аттанды. Ауылда тек қана шал-шауқан, кемпір-кепшік, қыз-қырқын және әлі есейе қоймаған қара домалақ балалар ғана қалды. Он тоғызға толған Қабекең аудандық комиссариаттың жіберуі бойынша алдымен Ресейдің Челябі қаласына жетті. Мұнда өзі секілді кіл тепсе темір үзетін бозбалалар жиналған-ды. Осы азаматтар бес айлық дайындықтан өтті. Бұл кезде Сталингратағы соғыс та аяқталып қалған еді. Әскери әзірліктен өтіп, қиындыққа біраз төселіп қалған жігіттер содан кейін Ростов қаласының маңындағы 4-ші гвардиялық мотомеханикаландырылған корпусқа келді. Жоғарыда аталған шаһарда Қабекең қатардағы минометші болып шыққан-ды. Содан соң БТР-дың атушысы атанды. Арада бір жыл өткен соң 30 тамызда бұлар Таганрогты жаудан босатты. Немістерді талқандағаннан кейін Азов теңізі жанындағы кескілескен бір шайқаста бауырымыз Қабден Ибраев иектен ауыр жарақат алды. Бұл кәдімгі қыркүйек айы болатын. Ауыр жараланған жерлесіміз Грузияның астанасы Тбилиси қаласындағы әскери госпитальға жатқызылды. Бірақ дәрігерлер қанша емдегенмен жарақат жазыла қоймады. Осы соғыстан 2-топтағы мүгедектік алған қазақ азаматы елге

оралды. Сол қанды майдандағы көрсеткен ерлігінің және бейбіт күндердегі жанқиярлық еңбегінің жарқын айғағындай бұл күндері оның кеудесінде I дәрежелі Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту ордендері мен бірнеше медальдар күнмен шағылыса жарқырайды. Әскерде әбден шыңдалып, дәрігерлердің шешімі бойынша елге қайтарылған Қабекең өзінің кіндік қаны тамған Ұзынкөлге табаны тиген соң да қарап отыра алмады. Өйткені, ауылдың жағдайын көзімен көрді. Халықтың тұрмысы нашарлаған. Бас көтерер азаматтардың бірқатары оралды, енді кейбіреулеріне топырақ жат елден бұйырды. Сол 1944 жылы аудан басшылары кешегі майдангерге үлкен сенім артты. Темірдей тәртіпті жақты көретін әрі бір сөзді азаматты аудандық оқу бөліміне инспектор етіп тағайындады. Бұл сала өзіне бұрыннан өте жақын еді. Өйткені жастай мұғалім болып жұмыс істеді емес пе. Шамалы ғана уақыттың ішінде өз ісін ұршықша иірім алып кетті. Аудандағы барлық мектептердің жұмысын қадағалап, жас мұғалімдердің нағыз білікті тәлімгеріне айналды. Мұндай ұйымдастырушылық қабілеті мол, табанды да жігерлі азаматты өзге де жауапты жұмысқа шақырушылар қатары көбейді. Ол сол кездегі талап бойынша соғыстан КПСС мүшелігіне кандидат болып келген-ді. Аталған жылдары партияның рөлі өте жоғары болды. Сондықтан қайратты да өжет мінезді бауырымызды аудандық ішкі істер бөліміне аға уәкілетті өкіл етіп жіберді. Алайда, соғыстан алған жарақаты сыр беріп, күні-түні уақытпен санаспай жұмыс істеуге мүмкіндік бермеді. Сондықтан сол баяғы үйреншікті кәсібіне айналған мұғалімдікке қайта оралды. Бұған әрине, әріптестері де шексіз қуанды.

МӘУЕЛІ БӘЙТЕРЕККЕ АЙНАЛДЫ Сол 1946-1947 жылдары анасының тілегімен ұстаздық қызметті жалғастырған ол аталған аудандағы Итсары елді-мекенінде кәдімгі мұғалім болып жұмыс істеді. Өз саласына жетік маманның алдынан қаншама түлектер дәріс алды. Солардың бірқатары жылдар өте есімдері елге танымал үлкен тұлғалар болып шықты. Олардың арасында кешегі Кеңес одағы кезінде іргелі шаруашылықтарды басқарған Іргебай Ақсақалов да болды. Оның бір ұлы Құмар қазіргі таңда «Нұр Отан» партиясының орталық аппаратында жауапты

қызметте. Сондай-ақ оның тәлімін алған бір зерделі шәкірті Қалиакбар Балтабаев мұның жолын қуып, еліміздегі талантты да білікті ұстазға айналды. Өзі ұзақ жылдар бойы Итсары ауылындағы мектепті басқарып, Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі атанды. Кейіпкеріміз небәрі 27 жасында ұсақ ұжымдар біріктіріліп, олардың орнына жаңадан құрылған «Путь к коммунизму» колхозы төрағасының орынбасары ретінде де өзінің болашағы жарқын, іскер азамат екендігін көрсете білді. Алайда, аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы Файзолла Жақсылықов мұны бірде өзіне шақырып алып, Ұзынкөл аудандық атқару комитетінің жол бөлімінің жетекшісі қызметіне бекітілуіне ықпалын тигізді. Одан кейін де қашан зейнеткерлікке шыққанша осы жердегі жол саласына байланысты бірқатар мекемелерге жетекшілік етті. Ұзынкөлдіктер бір орында 35 жыл бойы білікті басшы болған қадірменді ақсақалымызды әлі күнге дейін қадірлеп, жастар жағы облыс орталағына келген сайын сәлем бермей кетпейді. Өздеріндегі түрлі елеулі басқосуларға шақырып, төрден орын береді. Жол демекші, оның ұзақ жылғы қажырлы еңбегі де мемлекетіміздің, аудан басшыларының тарапынан да өзінің бағасын алып, көптеген марапаттарға ие болды. Оған Қазақстанның құрметті жолшысы атағы берілді. Сондай-ақ Ұзынкөл аудандық мәслихатының шешімімен «Ұзынкөл ауданының құрметті азаматы» төсбелгісі мен лентасы омырауына тағылды. Бүкіл ғұмырын туған жері мен халқына арнаған біртуар ағамызға бұдан артық қандай мәртебе болушы еді. Оның өмірі көптеген жастарға өнеге. Бұл жөнінде өңірімізге танымал тұлға,

облыстық дін істері жөніндегі басқармасының басшысы Нұрхан Нөгербеков былайша сыр шертеді. - Биыл Ұлы Жеңіске 70 жыл толғалы отыр. Бұны бүкіл еліміз болып атап өтеміз. Осындай бақытты күндерімізге жалынды жастық шағын арнаған ақсақалдарымыздың бірегейі Қабден ағамыз. Ол кісіден үйренеріміз өте мол. Бақытты әулеттің бәйтерегі. Осы ағамыз дін жанашыры ретінде кезінде Ұзынкөл аудандық «Балықты» мешітінің іргесі қаланып, қалыптасуына көп үлес қосты. Осындағы ұлағатты ақсақалдармен бірге бас имам Есенгелді Әжімақантегінің нағыз қолдаушысы, ақылшысы бола білді. Бәлкім тағдырдың жазуы да шығар. Бұл күндері бүкіл облысымыздың мақтанышына айналған ақсақал екі рет үйленді. Алғашқы жары Күлайша апамызбен сүйіп қосылған еді. Бірақ үйленгендері 10 жыл толған кезде жан жары кенеттен дүниеден өтті. Одан кейін отағасы Зейнеп апамызға қосылды. Екеуі ынтымақтары жараса жарты ғасыр ғұмыр кешті. Бұл шаңырақтың ұйытқысына айналған қазақ қызы 2003 жылы қайтыс болды. Сол жағы ғана өкінішті. Әйтпесе атамыз ұрпағының бақытына бөленіп отыр. Гүлнәр, Төлеген, Сәуле, Гүлжан, Мақпал, Марат, Раушан секілді перзенттерінен 31 немере 18 шөбере сүйді. Қазір кенже ұлы Маратпен бірге тұрады. Осы үйдегі келіні Гүлжан атасының жолын кесіп өтпейді. Ақсақалдың алаңсыз ғұмыр кешуіне барлық жағдайды жасап отыр. Олардың Жанар, Самат, Ләззат есімді ұл мен қыздары да аталарын ардақ тұтады. Қабекеңнің келіндері Ырысты, әлгінде ғана есімі аталған Гүлжан секілді келіндерімен қатар, Ұзақбай, Серік, Баймұрат, Қадір сынды күйеу балалары да өзін ерекше құрметтейді.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 21 сәуір 2015 ж.

РУХАНИЯТ

Серікбай ОСПАНОВ – қазақтың көрнекті ақыны:

Ақындықтан адамгершілікті жоғары қоямын лерін тыңдаудың өзі біз секілді темір қанат жастарға үлгі еді.

Жастық шағымның куәсі

Торғай – ұлы тұлғалардың қасиетті мекені – Қостанайдағы қазақы өңір жайлы сөз болғанда, көз алдымызға ұлтымызға Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Нұрхан Ахметбеков, Сырбай Мәуленов, Ғафу Қайырбеков секілді біртуар тұлғаларды берген киелі Торғай тұра қалады. Қателеспесем, сіз де осынау қасиетті топырақта дүниеге келген жоқсыз ба? – Оныңыз рас. Киелі Торғай - ұлтымыз үшін ыстық мекен болып табылады. Өзіңіз жоғарыда айтып өткендей, ол жақта қазақтың абыройын асырып, мерейін тасытқан қаншама ұлы тұлғалар дүниеге келді. Мен де Қостанай облысына қарасты Жангелдин ауданының бұрынғы Шилі ауылындағы Балдай деп аталатын жасыл жайлауда туып өстім. Өзімнің «Балдай таудың баурайында» деп аталатын өлеңдер жинағымда осы киелі жерге деген перзенттік махаббатымды өрнектеуге тырыстым. Содан кейін Қамысты ауданындағы Бестау орта мектебін бітірдім. Қайда жүрсем де өзімнің кіндік қаным тамған елді мекенді бір сәт те ұмытқан емеспін. – Өзіңіз кезінде мектеп бітірген соң, туып өскен Шилі кеңшарында аға пионервожатый болып еңбек жолыңызды бастапсыз ғой. – Бұл да айна-қатесіз шындық. Бестау орта мектебін ойдағыдай тәмамдаған соң, балалық шағымның ізі қалған Шилі кеңшарындағы сегіз жылдық мектепке аға пионервожатый болып барғаным да ақиқат. Өздеріңізге белгілі, ол кездері білім ордаларында талап өте жоғары еді. Әлгі қызметті бастаған кездері өзіміздің шәкірттерімізге қай жағынан болсын үлгі көр-

сетуге тырысатынбыз. Үсті-басымыз мұнтаздай таза болатын. Шалбарымыздың қыры кетпейтін. Әрбір сөйлеген сөзімізге аса мән беруші едік. Сондықтан да болар, ұл мен қыздардың алдында беделіміз жоғары болды. – Қазақ халқы сізді, ең алдымен, сөз құдіретін түсінетін талантты ақын ретінде біледі. Өлеңді неше жастан бастап жаздыңыз? – Мен поэзияға ерте ден қойдым. Сонау сағымдай бұлдырап артта қалған мектеп қабырғасындағы 4-сыныптан бастап өлең жазуды қолға алдым. Ең алғашқы өлеңім «Туған жер» деп аталады. Оған ауылымның қадір-қасиетін, көркем табиғатын арқау еттім. Осы тырнақ алды тұңғыш жыр жолдарым Жангелдин аудандық «Социалистік ауыл», содан кейін облыстық газетте жарық көрді. Әрине, ол күндердегі қуанышымда шек болған жоқ. Мұндай жоғары көңіл-күйді қазір арамызда жүрген қаламдас бауырларымның бәрі де уақытында бастан кешті ғой деп ойлаймын. Шындығы керек, сол алғашқы басылымда шыққан өлеңім маған қанат бітіргендей болды. Содан бастап, әдебиетке деген құштарлығым барынша артты. Мектеп кітапханасындағы ұлы жазушылардың шығармаларын бас алмай оқитын болдым. Ақын болу үшін көп іздену керек екендігін де түсіндім. Сондықтан Торғайда өскен біртуар дарындар Сырбай Мәуленов, Ғафу Қайырбеков, Қайнекей Жармағамбетов және басқа да елге кеңінен танымал ақындардан көп үйреніп, тағылым алдым. Олар ауылға келгенде жандарынан табылып, шығармашылық сапарларда бірге жүріп, дәмдес, сырлас болдым. Бұл көрнекті тұлғалардың әдебиет, жалпы, поэзия туралы ой-пікір-

– Сіздің замандастарыңыз кезінде сонау Алатаудың баурайындағы әсем қала Алматыда оқып, өздері армандаған мамандығын игеруге талпынатын. Ақын Серікбайды да елімізге кеңінен танытқан осы әлемдегі сұлу шаһар емес пе еді? – Иә, біз Алматыға мәңгілік қарыздармыз деп есептеймін. Өйткені сонау қиырдағы ауылда ер жеткен мен секілді бозбалалар өздерінің армандарына осы қалада жүріп жетті. Таң даған мамандықтарын игеріп, шығармашылық биікке көтерілді. Өзім де осы шыңдары аспанмен таласқан шаһарға арман қуып келіп, сонда 30 жылдан астам ғұмыр кештім. Сондағы еліміздегі ең іргелі оқу орындарының бірегейі — Әл-Фараби атындағы ұлттық университеттің журналистика факультетін бітірдім. Осында қалып, республикалық қазақ радиосында «Ауыл өмірі» редакциясының редакторы ретінде талай танымдық хабарларды дайындап, эфирге шығардым. Сол радиода жүрген кездерімде «Ән шырқайық» деп аталатын бағдарламаның «Айдың үздік ән мәтінінің» авторы ретінде арнайы дипломмен марапатталдым. Осының бәрі де менің шығармашылық жағынан шыңдалуыма ықпал етті. Ұзақ жылдар бойы «Жалын» баспасында редактор, редакция меңгерушісі сынды қызметтерді атқарған кездерімде де республикамыздың түкпір-түкпірінен келген талантты жастардың алғашқы жинақтарын, ақын-жазушылардың көптеген ел есінде қалған туындыларын шығаруға өзімнің септігімді тигіздім. Солардың арасында бұл күндері жарқын дарындарымен барша еліміздегі оқырмандардың сүйікті ақындарына айналған Ақылбек Шаяхмет, Әбжан Әбілтаев та бар екендігін мақтанышпен айтар едім. – Өзіңіздің тұстас әріптес­ теріңіздің арасынан кімдердің есімін ерекше атаған болар едіңіз? Әдетте рухани жағынан үндес азаматтар жақын араласып, достасып кетеді емес пе? - Менің ақын болып қалыптасуыма ұлтымыздың классик ақындары Қасым Аманжолов, Қуандық Шаңғытбаев, Тұманбай Молдағалиев, Қадыр Мырза Әлі секілді жыр сұңқарларының әсері ерекші болды. Оларды өзімнің поэзиялық кештерімде үнемі кейінгі

жастарға үлгі етемін. Ал енді өз тұстастарыма келетін болсам, олар өте көп. Қазіргі әдебиетте олардың алар орны бөлек. Дегенмен, Серік Тұрғынбеков, Кеңшілік Мырзабеков, Бақыткерей Ысқақов, Темірхан Медетбеков секілді замандастарымның өлеңдегі өзіндік қайталанбас қолтаңбаларын айрықша бағалаймын. – «Қазір ақындар бір­ бірінің кітаптарын оқымайды» деген де сөз бар. Бірақ менің байқауымша, сіздің қолыңыздан кітап түспейтін секілді. Мынау үйіңіздің барлық қабырғаларындағы сөрелерді алып тұрған жинақтар да көп жайдан хабардар етсе керек. Кейінгі толқын інілеріңізден кімдерден үлкен үміт күтесіз? – Әр ақын - өзінше бір әлем. Мен ғұмырымды кітапсыз елестете алмаймын. Осы уақытқа дейін 31 кітап жазыппын. Оның 23-і — таза поэзия. Қалғандары – ғылыми еңбек, оқу құралы, әдістемелік кітаптар. Монографияларым да жеке жинақ болып жарық көрді. Тіпті «Қазақ ақындарының публицистикасы» деп аталатын докторлық еңбегім де дайын. Алдағы уақытта жарық көретін «Ақындар әлемі» атты кітабымда, жалпы, ақындықтың қырлары мен сырлары жанжақты баяндалады. Мұнда мен өзіміз пір тұтып, жинақтарын студент кезден көз майын тауыса оқыған ұлы ақындардың өмірі мен шығармашылығымен тікелей байланыстырамын. Оның әдебиет танытқыштық жағы да мол. Осы туындыны қолға алған жігіттер мен қыздар әдебиетке адалдық танытады деген ойдамын. Өйткені шығармашылық жұмыстың тауқыметі де жетеді. Ол оқырманын ойландырмаса, жарқын істерге жігерлендірмесе, жан дүниелерін рухани жағынан байытпаса, берері жоқ арзан туындының кімге қажеті бар? Өзін нағыз шығармашылық адамы деп есептейтін кез келген азамат бұрынғы ұлы ақындармен қатар, өздерінен кейінгі жастардың да поэзияларынан сусындап, олардан да үйреніп отырады. Мен де, күнделікті газет-журналдарды былай қойғанда, әдебиетте өздерінің жазу өрнегін қалыптастырып келе жатқан жас жігіттер мен қыздардың кітаптарын үнемі қадағалап отырамын. Әдебиетте өзіндік орнын ойып алған аса дарынды Маралтай Райымбекұлы және өзгелерді айтпағанның өзінде, Нұрқанат Құлабаев, Абылай Мауданов, Нұрболат Мешітбаев секілді бауырларымнан да түбі оқырмандар жүрегін қозғайтын мықты ақын шығатындығына нық сенімдімін.

Ұсталықты әкемнен үйрендім – Секе, сізді замандас­ тарыңыз ақындық қарым­қабілеттеріңізбен қатар ұста ретінде де жоғары бағалайды. Өйткені қолыңыздан шыққан домбыралар, жасалған бесіктер, сандықтар, үйге таптырмайтын есіктер өзінің жоғары сапалылығымен де дараланады. Мұндай кез келген адамға бұйыра бермейтін қасиет кімнен жұқты? – Біздің қазақ «Тақыр жерге шөп шықпайды» дейді. Ол өмірде әбден дәлелденген шындық. Қандай өнер болмасын, атадан балаға мирас болып қана қоймайды, тұқым қуалайды екен. Соған өзімнің 68 жасымда көзім әбден жетті. Себебі бұлай деуге менде толық негіз бар. Мәселен, менің атам Құрыш сонау бір жылдарда ағаштан түйін түйген шебер болыпты. Одан осы өнер әкем Оспанға жұққан. Әкем туралы сөз болғанда, тағы да сонау балалық шағымның ізі қалған Шилі ауылына аз-кем шегініс жасауға тура келеді. Бұл елді қоныс аудандағы ырыс-берекесі тасыған қазақы ауыл еді. Әкемді жергілікті халықтың сыйлайтындығы соншалықты, ол сонадайдан көріне қалса, жерлестері «ағаш шебері келе жатыр» деп, оған ерекше ілтипатпен сәлем береді екен. Көпке белгілі, қазақи ауылдағы ағайындар самауырмен шәй ішетіндігі аян ғой. Әкем марқұм сол қалың жұртшылықтың көңілін қалдырмай, самауырға аса қажетті мұржаларды қаңылтырдан ерінбей жасап беретін. Ол кісіні кешегі қанды майданды бастан кешкен соғыс ардагері ретінде де күллі аудан басшылары құрметтейтін. Неміс жендеттерімен болған шайқаста сол қолының жартысынан айырылды. Бірақ оған ешқашанда рухы түскен емес. Қанды шайқасқа қатысқанын бұлдап, біреуден ешнәрсе сұраған жоқ. Өзім үйдегі жалғыз ұл болғандықтан ба, үнемі әкемнің жанында жүретінмін. Ол домбыра, бесік, күнделікті тіршілікке қажетті шана, арбаларды жасаған кездері қасында отырып, әлі кішкентай ойын баласы болсам да, оның қолынан шыққан дүниелерге ерекше зейін қоятынмын. Кезінде ардақты әкеме арнап «Мұра» деп аталатын поэма да жаздым. Онда: «Қалдырғысы келді ме екен ол мұра? Домбыра тарту әлде арманы болды ма? Жалғыз қол боп оралып әкем майданнан, Қарағайдан

жасап берді домбыра», – деген жолдар бар. Қайран сол әкемді қазір ерекше сағынышпен еске алып отырамын. Адам баласы тірі кезінде бір-бірінің қадірін біле бермейді ғой. Ол мен 8 жасқа толғанда бақилық болды. Бірақ оның түр-түсі, іс-әрекеті, қимыл-қозғалысы әлі күнге дейін менің көз алдымда. 5 жасқа келгенімде, әкем Оспан кәдімгі қарағайдан домбыра жасап бергені де мәңгілік жадымда қалды. Осы күнге дейін әке үмітін ақтауға барымды салып келемін. 4-сыныпта асқар таудай әкемнің үлгісі бойынша шана жасап, барша ауылдастарымның ақ батасын алдым. Алматыдағы университеттің журналистика факультетінің 2-курсында оқып жүрген кезімде қарағай ағашынан ойып, домбыра жасадым. Қазақтың бұл ұлттық аспабы – жастық шағымның куәсі, барша студент достарымның көңілінен шықты. Кейін осы домбырамды Қостанай қаласындағы Нұржантанушы, танымал өнер иесі әрі әнші, бұл күндері марқұм Сыздық Әбілғазин аттай қалап, сұрап алды. Өзімнен үлкен кісінің өтінішін қимай, сыйладым. – Сіздің 1996 жылы Алматыдағы «Өнер» баспасынан «Шебердің қолы ортақ» серия­ сымен «Бесік» деп аталатын шағын кітапшаңыз жарық көргені де белгілі. Бұл таптырмайтын дүние ұлттық құндылықтарымызды бағалайтын жұртшылық арасында лезде тарап кетті. Осы жөнінде не айтар едіңіз? – Бұл сөзіңіздің де жаны бар. Осы «Бесік» деп аталатын шағын кітапша, шынында да, барша қандастарымызға ұнаған секілді. Сондықтан болар, тез тарап кетті. Әлі күнге дейін оны сұрап, үйіме еліміздің түкпір-түкпірінен телефон соғатындар жеткілікті. Болашақта оны тағы да баспадан шығарсам деген ойым да жоқ емес. Өйткені бесік – халқымыздың күнделікті тұрмысында ғасырлар бойы қолданылып келген аса қажетті әрі қастерлі үй мүліктерінің бірі. Оның қазақтың отбасындағы дүниеге шыр етіп келген нәрестенің күтіміне, тазалығына өте қолайлы екендігін де ешкім жоққа шығара алмас. Мен осы еңбегімде бесіктің қалай жасалатындығын, оның жабдықтарын, кішкентай нәрестені бесікке қалай бөлу керек екендігін, жалпы оның ұлтымызға тигізер пайдасы хақында баяндауға тырыстым. (Соңы келесі санда)

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 21 сәуір 2015 ж.

ІСТІҢ КӨЗІН ТАПҚАНДАР

9

Ата салтын қастерлеген қазақ қызы «Шаңырақ - Қостанай» қоғамдық бірлестігінің төрайымы Қарлығаш Балапанова жайлы толғаныс Қазақ елі өз алдына тәуелсіздік алғаннан бері ата – бабамыздан келе жатқан салт – дәстүріміз жандана түсті. Бұл орайда қостанайлық қазақ қызы Қарлығаш Әлиханқызы Балапанованың тыңдырып жатқан игі жұмыстары баршаға өнеге. Ол облыста алғаш рет 1998 жылы «Фариза» деп аталатын жауапкершілігі шектеулі серіктестігін ашып, көпшілікке таңсық киіз үй жасады. Сөйтіп, тұңғыш осы саланы қайтадан жаңғыртты. Үсіміздегі жылы қаңтар айында «Шаңырақ - Қостанай» қоғамдық бірлестігін құрды. Сөйтіп Наурыз мерекесі қарсаңында облыс орталығында қаншама ақ жұмыртқадай киіз үйлердің тігілуіне мұрындық болды. Өзі үкіметтік емес ұйымның жетекшісі ретінде ежелден келе жатқан ұлттық құндылықтарымызды түлете түсу жөніндегі арманы біртіндеп жүзеге аса бастады. Аз мерзімнің ішінде өзінің нағыз ұлтымыздың мәртебесін асқақтатар іскер жан екендігін дәлелдеді. Кейінгі сіңлілеріне үлгі көрсетті.

Қарлығаштың асқақ асыл арманы

Кейіпкерім Қарлығаш Әлиханқызымен жуырда қызмет орнында арнайы жүздесіп, пікір алыстым. Өзі көкейінде жүрген асыл армандарымен бөлісті. Аталмыш қоғамдық бірлестікті құрудағы ой - мақсатын жасырмай ортаға салды. Түпкі көздеген мүддесі – ұлттық салт – дәстүрді одан әрі жаңғырта түсуі, Елбасының «Нұрлы жол - болашаққа бастар жол» бағдарламасын басшылыққа алу екендігін айтты. Сонымен қатар, кейінгі өскелен ұрпақты Отан сүйгіштікке, патриоттыққа баулу екендігіне де тоқталды. Қазіргі таңда ұйымның он мүшесі бар. Өзінің орынбасары Бахтиля Оразбаева да істің көзін білетін білікті де, білімді маман. Өздерінің тағылымды жұмысты қолға алғандарына көп өтпесе де, бірқатар берері мол ғибратты басқосуларды өткізді. Олардың қатарында жергілікті «Достық» үйімен бірлесіп ұйымдастырылған көп балалалы аналарға құрмет көрсету кеші де, жиналғандарға үлкен ой салды. Наурыз мерекесінің жоғары деңгейде ұйымдастырылғаның айтып өттік. Алдағы уақыттарда Ұлы Жеңістің 70 жылдығы, Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы, Қазақ хандығының – 550 жылдығы сынды маңызды мейрамдарда да белсенділік танытпақ. Сондай – ақ, 1 маусым - Халықаралық балаларды қорғау күні мерекесі, «Жігіт сұлтаны», «Қыз сыны» байқаулары мен басқада үстіміздегі жылғы мемлекетіміздің өмірінде ерекше орын алатын айтулы мейрамдарды да халықтың жадында қаларлықтай етіп өткізбек. Бұл күндері Қарлығаштың есімі іскер жан ретінде бүкіл

Қазақстанға танымал. Сондықтан да болар, биыл Алматы шаһарындағы «Бейбітшілік әлемі» деп аталатын Халақаралық қазақ шығармашылық бірлестігі конференциясына қатысып, үлкен құрметке бөленді. Оған арнайы диплом тапсырылды. Жалпы, шаңырақ қазақ халқының ұғымында өте киелі. Сол себептен де, бұл ұйымды Қарлығаштың құрып отырғандағы мақсаты - көзге көріну, атақ - даңқ іздеу емес, өзі бір перзенті болып табылатын ұлтымыздың баға жетпес құндылықтарын қастерлеу. Сөйтіп, мемлекетіміздің әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына қосылуына лайықты үлесін қосу.

Тігіншілік кәсіпте шыңдалды

Бұл күндері Әулиекөл селосын кім білмейді. Кейіпкерім де осы айналасы көкорай шалғынды, көшелері оқтай түзу селода дүниеге келді. Өз қатарынан қалмай сондағы Кеңес Одағының Батыры Сұлтан Баймағамбетов атындағы орта мектепті бітіріп, қолына кәмелеттік аттестат алған кезі әлі есінде. Оған өзгелер секілді бірден жоғары оқу орнына түсуге мүмкіндік те бар еді. Өйткені, мектепте жақсы оқыды. Алғыр да зерделі шәкірттің бірі болды. Бірақ қарапайым ғана кәсіпті таңдады. Өйткені, оның әжесі Көкен мен аяулы анасы Мәрзия да кезінде тігінші болып, бұған өнеге көрсеткен еді. Сондықтан кеншілер қаласы Рудныйдағы техникалық училищеге шәкірт болып қабылданды. Осында ұстаздарының айтқандарын мүлтіксіз орындап, тігінші болып шықты. Өзінің сүйген жары, көп жылдар бойы бақытты ғұмыр кешкен Серікті де осы училище қабырғасында жүрген кезінде жолықтырды. Киелі Торғайда тәрбиеленген құдай қосқан қосағы оқуларын аяқтаған соң, туған жері Амангелді ауданына қол ұстасып бірге барды. Серік те қазақы, ұлтымыздың барлық асыл қасиеттерін бойына сіңірген жігіт болатын. Ол аталған білім ордасында теледидар жөндеуші мамандығын игерген - ді. Содан бұлар Амангелді селосында ерлі - зайыпты ретінде өмірлерін жалғастырып, бір әулеттің мәртебесін көтеруге барын салды. Қарлығаш ешқашан да барға тасып, жоққа жасыған емес. Қайта кәсіптің үлкен кішісі жоқ. Әңгіме соны терең меңгеріп, жұмыс барысында хас шебер атану деп түсінетін. Сондықтан болар, жұбайлық өмірлерін бастаған Амангелді ауданындағы тұрмыстық қызмет көрсету комбинатында еңбек жолын кәдімгі қатардағы тігінші болып бастады. Тігіншіліктің қыр-сырын меңгеріп қана қоймай, сондағы өзінің ізін басып келе жатқан сіңлілеріне тәлімгер де бола білді. Халықпен тығыз байланыста болып, бірте-бірте қызмет бабымен де өсті. Аталған комбинатта пішуші,

инженер-технолог дәрежесіне дейін көтерілді. Ол өндірістен қол үзбей жүріп, сонау жазы жайдары, қысы қысқа болып келетін киелі оңтүстік өңірдегі Жамбыл жеңіл өнеркәсіп институтын да бітіріп алды. Бұл жерден ол өзі көптен бері армандайтын инженер мамандығын алып шықты.

Ахмет Байтұрсыновтың шөбересі

1992 жылдар ел і м і з д і ң б а р ш а азаматтарына оңай түскен жоқ. Кешегі алып өндіріс орындары тоқтап, экономикалық байланыстар үзілді. Алайда, Қарлығаш қарындасымыз оған мойымады. Қайта қайраттана түсті. Амангелді селосындағы қолынан іс келетін қыз-келіншектердің басын қосып, «Қарлығаш» деп аталатын шағын кәсіпорын ашты. Сө й т і п , со н а у ата-бабамыздан мирас болып келе жатқан ұлттық киім-кешек, бұйымдарды тікті. Қасиетті Торғайдан кәсіпкерлікті бастаған алғашқы қазақ қызы атанды. Оның жан-жақтылығына айналасындағы замандастары өте тәнті болды. Осы жерде бір тоқтала кетер жай, кейіпкерім, алаштың ардақ тұтар перзенті Ахмет Байтұрсыновтың шөбересі болып келеді. Оның ата - бабалары сонау халқымыздың басына үлкен тауқімет әкелген аштық және нәубет жылдары бізге белгілі Ақкөл елді - мекенінен Әулиекөл ауданына қоныс аударған екен. Сол кезде амалсыз көшіп келген жеті отбасы бұл күндері үлкен ауылға айналды. Міне, біздің замандасымыз осындай қиындықтарды бастан кешсе де еш мойымаған, кісілік, адамгершілік қасиеттерін жоғалтпаған Әлихан атамыздың сүйікті перзенттерінің бірі болатын. Күйеуі Серік те текті жердің ұрпағы. Ол кәдімгі қазақтың батыр ұлы Амангелді Имановтың туған жерінде дүниеге келді. Сондағы атақты шопан, Ұлы Отан соғысының ардагері Фазыл Пішенбаевтің жалғыз ұлы. Қарлығаш осы шаңырақтың келіні ғана болып қойған жоқ. Әулеттің мақтанышына айналды. Енесі Нақан апамыз да өте қайсар, пысық, балажан кісі-ді. Ұлының жан-жары Қарлығашты алғашқы күннен бастап қамқорлыққа алып, оған әйелге тән жайлардың бәрін де ұғындырып, тек қана игілікке баулыды. Замандасымыз менімен болған әңгіме барысында өзінің де өмір барысында енесі ұқсағанын жасырмай айтып берді. Қарлығаш жиырма жасында келін болып, бір әулеттің абыройын асырып, азаматының барлық туған-туысқандарының құрметіне бөленді. Жасыратын ештеңесі жоқ, бастапқы кездері

орысшасы мықты, қазақшасы шамалы жас келіншек бірте-бірте отбасындағы игі жандардың ықпалы арқасында сол әулетке тастай батып, судай сіңіп кетті. Күйеуі Серіктің апалары Әліш пен Дүйсекүл де інісінің ұнатып қосылған жарын қамқорлыққа алып, мұның жақсы жағын асыруға тырысты. Міне, осындай түсіністіктің нәтижесінде барлық кедергілер артта қалды. Ел арасында Фазыл ақсақалдың іскер келіні атанды.

Сұраныс барынша артты. 2003 жылы өңірдегі барлық аудандар мен қалаларды жоғарыда аталған тауар түрімен қамтамасыз етті. Сондай-ақ замандасымыз Қарлығаш Әлиханқызы өзінің маңайына қолынан іс келетін сіңлілерін жинады. Уақыт өте Дүниежүзілік қазақтардың Кельнде өткен құрылтайына қатысты. Осы басқосуда облысымыздың абыройын асқақтатты. Содан кейін де Астана шаһарындағы басқосуға, бүкіл түркі әлемінің мақтаныш тұтар

Жеті баланың анасы

Сол өңірдегі ұйымдастырылған «Жігіт сұлтаны», «Қыз сыны» секілді байқауларға демеушілік етті. Қарлығаш имандылықты қашанда жоғары қояды. Сонау бір жылдары Жангелдин ауданында мешіт мұсылмандарға есігін айқара ашқанда оның салтанатына қатысып, 100 жайнамазды сыйға тартты. Сол кездегі Бас имам, есімі елімізге аса танымал зиялы ақсақал Ғазиз қажы Әмірханов ұлтжанды қарындасына шексіз риза болып, шын ниетімен ақ батасын берген-ді.

Қайырымдылық жасау - ғұмырлық мұраты

Қарлығаш өте кісілігі мол, қолындағы барын өзгелермен бөлісуге дайын тұратын, яғни «Кең болсаң, кем болмайсың» деген қағиданы берік ұстанған кәсіпкер. Сондықтан да болар, осы шағын және орта бизнеспен айналысқалы бері қайырымдылыққа айрықша назар аударып келеді. Ол Амангелдіден кейін 1993-1998 жылдары Арқалық қаласында өзінің жеке кәсіпкерлігін барынша нығайтты. Училище қабырғасында алған тігіншілік кәсібінің бұған тигізген пайдасы да айтарлықтай болды. Сол шаһардағы барлық ұйымдарға тапсырыстар бойынша қажетті бұйымдарды тікті. Кейін Торғай облысы жабылған соң, 1998 жылы облыс орталығы Қостанай қаласына қоныс аударды. Жоғары тілге тиек еткеніміздей, «Фариза» деп аталатын жауапкершілігі шектеулі серіктестікті басқарды. Кәдімгі киіз үй жасауды барынша жандандырды. Бұл тәуелсіздігіміздің қалыптасып, өзіміздің ұлттық құндылықтарымызға ден қоя бастаған шағымыз болатын.

шаһары Түркістан қаласындағы құрылтайға да барған қандастарымызға демеушілік етті. Ондағы Наурыз мерекесін өз көздерімен көріп, осынау ұзақ жылдар бойы біздің солтүстік өңірлерде аталмай қалған ұлттық мерекеміздің қандай болатындығын, оның танымдық-тағылымдық жағының қаншалықты әсері мол екендігін намысты қазақ қызы жүрегімен сезінді. Бүгінгі мақаламыздағы біздің айрықша атап өткіміз келген жайдың бірі, оның заман талабын терең сезінетіндегі. Сондықтан оның осы қырларын да атап өткеніміз орынды секілді. Қазақстан іскер әйелдері қауымдастығы Қостанай облыстық филиалының белді мүшесі Қарлығаштың бұл бағытта тындырған жұмыстары өзге шағын және орта бизнеспен айналысатын барша әйелдерге тағылым. Мұның есіміне қанық, сырттай өзін сыйлайтын талай адамдар көмек сұрап келетін. Өзінің мүмкіндігіне қарай, олардың тауын шағып, меселін қайтарған емес. Өзінің жылы сөзі, дархан мінезімен әрқашан да көңілдерін көтеріп шығарып салатын. Бұл орайда мүгедектік арбаға таңылған, өздігінен жүріп-тұра алмайтын мүмкіндігі шектеулі азаматтарға, емделуге қаражаты жетпейтін науқас сәбилер мен балаларға, жетімдер үйіндегі тағдыр тауқыметіне ұшырап, ата-аналарының махаббатына зар болып жатқан жаутаңкөз нәрестелерге көмек берді. Болашағынан мол үміт күттіретін жас таланттарды қаржылық жағынан қолдады. Өздеріңіз білесіздер, арамызда қанша қарт кісілер, ақжаулықты аналарымыз бар. Соларды да жылда келетін қарттар күнінде депутат ретінде үйлеріне арнайы барып, құттықтауды да ұмытпайды.

Қарлығаш Әлиханқызы босқа мақтанып, кеуде көтеретін, өзін-өзі жарнамалайтын бауырларымыздың санатына жатпайды. Осы жолы да біздің бір ауыз сөзімізді жықпай, уақытының тығыздығына қарамастан газетке сұхбат беруге келісті. Соңғы кездегі өміріндегі тың жаңалықтар жөнінде толық мәлімет берді. Ол ұлтын сүйетін, қазақтың саны арта түссе екен деп армандайтын асыл жандардың бірі. Өзі кеудесіне алтын алқа таққан батыр ана. Жан жары Серік осыдан біраз жыл бұрын бақилық болса да жеті баласын ештеңеден кем етпей қатарға қосты. Олардың әрқайсысының есіміне де қазақтың ырымымен ерекше мән берді. Мәселен, студент Фаризаға қазақтың біртуар ақыны Фариза Оңғарсынованың есімін берсе, Бақытжанға сонау бір жылдары Арқалық қаласының әкімі болған Бақытжан Бөлепованың, Ырыстыға көрнекті қоғам қайраткері, кезінде Торғай облысы әкімінің орынбасары лауазымын атқарған Ырысты Сариеваның аттарын қойды. Бұлар да сол апаларының есімдеріне сай болуға тырысып келеді. Бұл аты-жөндері мысалға келтірілген перзенттерінен басқа Ерік, Динара, Анара, Индира деп аталатын балалары да мұның ғұмырын барынша нұрландырып отыр. Бәрі де аналарын ардақтап, өмірде тірек болуда. Замандасым Қарлығаш өзін бақытты анамын деп есептейді. Өйткені, перзенттері оның өмірін шуаққа бөлеп, әрқашанда оның жанынан табылады. Немерелерін мауқын баса маңдайларынан иіскеп, әжелік ақыл-кеңесін айтып жатқаны. Мұның халық қалаулысы атанғанына да біраз жыл өтті. Бастапқыда Амангелді ауданында осындай құрметке бөленсе, соңғы жылдары Қостанай аудандық мәслихатының депутаты, «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалы тексеру комиссиясының төрайымы ретінде де тындырып жатқан жұмыстары да орасан. Осынау қазақ қызы ешқашан да байлыққа қызыққан емес. Руханиатты жоғары қояды. Сондықтан онымен кез – келген өзекті тақырыпта жалықпай сөйлесе аласың.

Оразалы ЖАҚСАНОВ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

10 ЖАРҚЫН БЕЙНЕ Сейсенбі, 21 сәуір 2015 ж.

Жігіттің сұлтаны еді Ерекең Егер тірі болғанда дін қайраткері, облыстың бұрынғы бас имамы Ертай қажы Балахмет бүгін 50 жасқа толар еді Ислам ағаның сүйікті ұлы Бәріміз де пендеміз ғой. Тірі кезімізде бір-біріміздің қадірімізді біле бермейміз. Әйтпесе, кеше ғана арамызда күндей жарқырап жүрген Ертай ініміз де мынау қазақтың жігіті деп ұялмай көрсететіндей нар тұлғалы азамат емес пе еді. Амал нешік. Ол маңдайымызға сыймады. Ұл мен қыздарының қызығын көре алмады. Өзімен бірге талай армандарын ала кетті. Жазып жүрген соңғы кітаптарын да бітіріп үлгермеді. Менімен әңгімелескенде бұл еңбегім бұрынғылардан өзгерек дейтін. Ерекең өмірдегі өзіміздің қандастарымыз көп тұратын Наурызым ауданында өсті. Жергілікті халық өзімізден шыққан дін қайраткері деп айрықша құрмет тұтатын. Өзі осы ілтипатқа әбден лайықты да еді. Туған топырағына тартпайтын адам бар ма? Кіндік қаны тамған жерде жағымды жаңалықтар естісе, төбесі көкке жеткендей қуанып қалушы еді. Ол зиялы отбасында тәрбиеленді. Әкесі Ислам аға ұзақ жылдар бойы білім саласында жұмыс істеді. Өзі қазақ тілі мен әдебиетінен дәріс беретін облыстағы таңдаулы мұғалмдердің бірі болатын. Сол кездері облыстық партия комитетінде жауапты қызмет атқарған Бекайдар Жүсіпұлы ол жайлы тек қана ізгі ниеттерін білдіріп отыратын. Қажының анасы Зейнеп

апамыз да өз ортасына сыйлы, аяулы жан. Бұл мейірбан ана көптеген жылдар бойы кітапханашы болып жұмыс істеді. Ата-аналары осындай руханиятқа жақын кісілер болғандықтан отбасындағы барлық балалар да жастайынан көркем әдебиетке құштарлық танытты. Ал Ертай болса, сөз өнеріне тым ерте ден қойды. Қазақ әдебиеті классиктерінің шығармаларын сүйсіне оқыды. Одан тыс әкесі Қостанай шаһарына барған кезде әкелетін кітаптары қаншама еді десеңізші. Ауылдағы мәдениет ошағы болып табылатын кітапхананың бүкіл кітаптарын да жалғыз өзі оқып тауысты. Оның жастық шағының куәсі, бұл күндері есімі бүкіл елімізге белгілі Пиалаш Сүйінкина Ертай інісінің білімге көп ден қойғанын, ізденгенін айтудан ешқашан да жалыққан емес. Осындай ерекше ауылдың дарынды перзенті Ерекең бірте-бірте алдына зиялы қауым өкілі болсам деген мақсат қойды. Кішкентайынан зерделі әрі тиянақты Ертай мектепті аяқтағаннан кейін алдымен Көкшетау шаһарындағы жоғары оқу орнына түсті. Бірақ оны нағыз парасат ордасы болып

табылатын сұлу қала Алматы өзіне тартты да тұрды. Сөйтіп, осындағы еліміздегі ең байырғы әрі талай ғұламаларды тәрбиелеп шығарған қазіргі Абай атындағы ұлттық педагогикалық университетіне қабылданды.

Өшпес із қалдырды Алматы шын мәнінде Ертай Балахмет үшін құтты болды. Университеттегі маңдай алды студенттердің бірі атанды. Оны аяқтаған соң кафедрада оқытушы болып қалдырылды. Сондағы қазақтың көрнекті ғалымдарынан тәлім алып, аспирантурада оқыды.

О с ы қ ы з м е тті атқара жүріп, өз бетімен діни білімін де тереңдетті. Сол кезеңдерде Қамысты ауданы Бестау ауылында арамызда жүрген қазақтың іскер азаматы Ибраш Естаевтың тікелей қолдауымен жергілікті жерде мешіт ашылатын болды. Мешіт салынғанымен оған имандылықты ұйытатын имам да керек қой. Сондықтан жұртшылықтың ықыласы Алматыда жүрген бауырымыз Ертай Исламұлына түсті. Ғылым жолына біржола ден қойғалы жүрген білікті азамат ұзақ ойланды. Қаншама жігіттер ауылдан осы үлкен қалаға жете алмай жүр емес пе? Сондықтан мұның отбасымен ақылдасуы да заңды еді. Келіншегі Майнұр да сол Алматы облысының қызы. Дегенмен де ерлі-зайыптылар кеңесе келе жаңадан пайдалануға берілген мешітке барып, ондағы бауырларына қызмет етуді өздеріне парыз деп түсінді. Жергілікті Ибраш ағамыз бастаған азаматтар оның отбасын қуана қарсы алды. Осы жерде біраз жылдар бойы адал жұмыс істеді. Барша тұрғындармен бұрыннан білетін ағайын-туыстардай араласып

кетті. Кейін өзі облыстық Марал ишан мешітіне бас имам болып тағайындалғанда осындағы кісілермен қимай-қимай қоштасты. Қостанайда он жылдан астам Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының өңірдегі өкіл имамы ретінде де аянбай қызмет атқарып, өңірдегі діни ахуалдың жақсаруына көп еңбек сіңірді. Қазіргі таңда облыстың аудандары мен қалаларында имам болып жұмыс істеп жатқан қазақ жігіттерінің көпшілігі оның тәрбиесін көрген, ағалық қамқорлығына бөленген мамандар. Әрине, бас имам ретінде қарамағындағы діни қайраткерлердің әлеуметтік-тұрмыстық жағдайына, баспаналы болуына, жеңіл көлікпен қамтамасыз етілуіне айрықша назар аударылды. Сол жылдары өңірден қаншама ақсақалды қарттарымыз, ақ жаулықты аналарымыз және мұсылман ағайындар киелі Меккеде болып, өздерінің мұсылмандық бес парыздарының бірін орындады. Өзі де Қазақстан тәуелсіздік алған жылдары республикамызда алғашқылардың бірі болып қажы атанды. Бірақ оны ол ешқашанда атақ-дәреже санаған емес. Қайта қажылар өздерінің жеке басының үлгісімен кейінгі жастарға өнеге көрсетуге тиіс дейтін. Иә, өмір-өзен деген рас екен. Сол арамызда жүрген Ертайымыздан күтпеген жерден айырылып қалдық. Арыстай азаматтың кенеттен жүрегі тоқтап қалды деген суық сөзді естігенде бәріміз де өзімізді

бір-түрлі сезініп, бастапқыда оған сене қоймадық. Бірақ басқа салса бәріне де көнеді екенсің. Оны сыйлайтын, әрі құрмет тұтатын ағайындар облыс орталығымен іргелес жатқан Талапкер ауылына қимас інімізді жер қойнына тапсырды. Сол кезде көзіне жас алып, толғанбаған адам жоқ шығар. Мен жоғарыда оның қаламгерлік қырларын босқа айтқан жоқпын. Ерекеңнің 2011 жылы Қостанай шаһарындағы «Шапақ» баспасына «Үш Алаш» деп аталатын көлемді шежіре кітабы жарық көрді. Уақыт өте осы еңбекке қандастарымыздың тарапынан өтініш көбейген соң бауырларының демеушілігімен ол қайта басылды. Әлі де болса бізге телефон соғып, сұрап жатқандар жеткілікті. Ертайсыз өткен күндер сағынышқа толы. Оның орнын ешкім де толтыра алмайды. Азаматтың жан-жары Майнұр бес баласын тәрбиелеп, отағасының шаңырағының шырағын сөндірмей отыр. Үлкені Әлішер мен одан кейінгі ұлы әке жолын қуды. Тұңғышы Алматыдағы жоғары діни оқу орнында, одан кейінгісі Астанадағы медреседе білім алып жатқаны бәрімізді де қуантады. Осынау дін қайраткері, сөзге шешен, үлкен мен кішіге сыйлы Ерекеңді біз ешқашан да ұмытпай, жүрегімізде мәңгі сақтаймыз. Жатқан жерің жарық, иманың серік болсын, бауырым. Сен көтерілмеген биіктерге ұрпағың жетсін, дегіміз келеді.

ҰЛЫ ЖЕҢІС - 70

Майдангердің айтқан әңгімесі Қостанайлықтар Асылхан Мүсәпіров ағамызды жақсы біледі. Ол кешегі Ұлы Отан соғысы кезінде қанды майданды бастан кешкен азамат. Өзі 1926 жылы Қостанай облысы Сарыкөл ауданы Кызыл әскер ауылында туылған. Соғысқа 1944 жылы алынып, генерал Батовтың армиясы құрамында болған. Жеңісті Берлинде қарсы алды. Соғыстан кейін Дрездень комендатурасында 1949 жылдың қыс айына дейін қызмет етіп, елге оралды. Кезінде осынау асыл жанның баяндауы бойынша төмендегі әңгімені жазып алған едік. Соны Ұлы Жеңістің 70 жылдығы қарсаңында оқырмандар назарына ұсынып отырмыз.

Қанды төбе Құдайға бір шүкірлік етерім, тағдырым мені талай-талай жақсы-жақсы адамдармен кездестірді. Сондай абзал ағалардың бірі – Асылхан Жәкенұлы Мүсәпіров еді. Ол кісімен облыстық кинофикация саласында қызметтес болдық. Ардақты жан соғыс және еңбек ардагері ретінде айтары да мол-ды. Бірде Жеңіс күнін тойлап отырғанда өз басынан өткізген мына бір оқиғаны баяндап берген-ді. Соғыстың ең бір ауыр кезеңі болса керек. Ештеңеге қарамай, Қорған төбеге бекінген

жауға тойтарыс беруге бұйрық беріледі. Бұйрықтың аты бұйрық. «Алға! Отан үшін!» – деген екі-үш ауыз сөз ештеңеге қаратпай шабуылға бастайтын. Сол уақытта жоғарыдан (жау жақтан) оқ борандай бұрқырай жөнелді. Бұл қар аралас батпақты, көктемнің басында болған оқиға екен. Оқтан қаймыққан жауынгерлер батпақ суға жата кетеді. Мықты бекінген жау бас көтерсең болды қағып түсіріп, тіпті қимылдауға да мұрша бермейді. Жоғарыдан жау, төменнен қар аралас батпақ, сыз сезіледі. Өлгің келмесе бәріне де шыдайсың. Басқа амал жоқ. Төзімі таусылып, тісі-тісіне тимей әбден тоңып, қатар жатқан бір қазақ сарбаз: «Асеке, енді шыдайтын шамам жоқ, ана бір құрғақтау жерге кеттім», – деп еңбектей жөнеледі. Соңынан: «Ей, бауырым өлесің, қозғалма!» – дегенді де тыңдамай жылжи бастады. «Құрғақ жерге енді жеттім-ау» дегенінше болмай, неміс снайпері мұны көздеп атып түсірді. «Қарғыс атқыр, соғыс-ай!» – деп Асылхан ағайдың сол жолы мұңая бір күрсінгені әлі көз алдымда тұр. Аспан сұсты, көкті қара бұлт басты, Биіктен көздеп аңдып отыр албасты. Оңайлықпен бермеген соң төбені,

Жаумен ұрыс тым ұзаққа жалғасты. «Уралатып» командир алға ұмтылды, Өлім бары естен шықты, ұмытылды. Сол кезде оқ жоғарыдан төмен ысқырып, Снарядтан жердің төсі «жыртылды». Зұлым соғыс қайда әкеліп тықпады, Дәл атқан оқ қанша жанды жықпады. Жоғарыда – оқ, төменнен суық қосылып, Жауынгерлер сулы сайды ықтады. Екі қазақ қатар жатты «тозақта», Көніп бақты қиындыққа, азапқа. «Шыдамның да шегі болады, бауырым» «Кеттім» – деді сосын бірі құрғаққа. Жас баладай еңбектеді батпақта, Шыдап енді сызда қанша жатпақ па? Сол уақытта көзі шыққыр снайпер, Қыршын жасты айналдырды-ау аруаққа. «О, құдайым!» – деп ағамыз жұлқынды, «Сұм өлімге қалай қидың қыршынды?!» Ішке сыймай ыза-кегі айқайлап, Қаны қайнап, кек алуға құлшынды. Сол айқайдан қара жер де дір етті, Көмек келді. Берді құдай тілекті.

Автоматтан оқ жаудырып төбеге, Ыза мен кек билеп алды жүректі. *** Көп жыл өтті, келіп тұрмын төбеге, Бұрын соғыс болмағандай бұл жерде. Отан үшін отқа түскен жерлесім, Ақ қайың боп тербеліп тұр төменде. Абдрахман Бекмағанбет, Қостанай қаласының тұрғыны.


Вторник, 21 апреля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

11

Список кандидатов на должность судей по Костанайской области, принимающих участие в республиканском конкурсе на занятие свободных вакансий №

ФИО

Дата рождения, место рождения, место жительства, контактные телефоны

Место работы, должность

На какую судейскую должность претендует

1.

Адам Мурат Адамұлы

08.10.1982 г.р., уроженец Судья Костанайского городского суда КоПо Костанайской области: военный суд Костанайского гарнизона. По города Алматы. станайской области городу Алматы: военный суд Алматинского гарнизона. По городу Астане: Алматинский районный суд, Сарыаркинский районный суд, специализированный межрайонный военный суд по уголовным делам, специализированный межрайонный экономический суд

2.

Айгелова Айжан Куанышпаевна

22.12.1981 г.р., уроженка Судья Карасуского районного суда КостаПо Костанайской области: специализированный административный суд Российской Федерации. найской области города Костаная

3.

Анисимова Руфина Атымтаевна

12.05.1981 г.р., уроженка Главный спецалист – секретарь судебного По Костанайской области: Аулиекольский районный суд, Мендыкаринский Костанайской области. заседания суда № 2 г.Костаная Костанайской районный суд, Узункольский районный суд, специализированный админиобласти стративный суд г.Костаная

4.

Байжуманова Алтын Жуматаевна

20.02.1971 г.р., уроженка Судья суда № 2 города Костаная КостанайПо городу Астане: суд города Астаны, Алматинский районный суд, райАкмолинской области. ской области онный суд № 2 Есильского района, Сарыаркинский районный суд, специализированный межрайонный экономический суд.

5.

Баламбаева Диана Мухамбединовна

09.08.1987 г.р., уроженка Начальник отделения административной По Костанайской области: специализированный административный суд Костанайской области. практики ОАП УВД г.Костаная Костанайской города Костаная, военный суд Костанайского гарнизона, Рудненский городобласти ской суд, Мендыкаринский районный суд, Аулиекольский районный суд, Узункольский районный суд

6.

Дощанова Асия Сулеменовна

7.

Дусмагамбетов Женис Бегайдарович

22.02.1968 г.р., уроженец Судья Камыстинского районного суда КоПо городу Астане: Алматинский районный суд, районный суд № 2 ЕсильКостанайской области. станайской области ского района. По Костанайской области: Аулиекольский районный суд, Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная

8.

Жанбекова Маржан Гомаровна

27.02.1978 г.р., уроженка Судья специализированного администраПо городу Астане: Алматинский районный суд, районный суд № 2 ЕсильСеверо-Казахстанской об- тивного суда г.Рудного Костанайской области ского района, Сарыаркинский районный суд, специализированный межласти. районный административный суд, специализированный межрайонный экономический суд

9.

Жауарова Алия Барлыбайкызы

21.11.1977 г.р., уроженка Судья Костанайского городского суда КоАкмолинской области. станайской области

10.

Жумабаева Надежда Кожахметовна

04.06.1959 г.р., уроженка Председатель Сарыкольского районного Костанайской области: специализированный административный суд гоРоссийской Федерации. суда Костанайской области рода Костаная

11.

Журунова Альмира Хаджимуратовна

17.10.1979 г.р., уроженка Адвокат Костанайской областной коллегии По Костанайской области: специализированный административный суд Костанайской области. адвокатов города Костаная, военный суд Костанайского гарнизона, Рудненский городской суд, Мендыкаринский районный суд, Аулиекольский районный суд, Узункольский районный суд

12.

Искакова Айгуль Салехановна

13.

Исмаилова Гульнара Булатовна

14.

Казтаев Мылтыкбай Кабиевич

07.05.1964 г.р., уроженец Председатель Мендыкаринского районноКостанайской области. го суда Костанайской области

Костанайский областной суд.

15.

Калмухамбетов Амангельды Калижанович

23.06.1966 г.р., уроженец Председатель суда № 2 города Костаная Российской Федерации. Костанайской области

Актюбинский областной суд

16.

Кудабаев Батырбек Рахметжанович

26.02.1966 г.р., уроженец Судья Костанайского районного суда КоРоссийской Федерации. станайской области

Костанайский областной суд

17.

Куламбаева Дина Айтановна

23.06.1983 г.р., уроженка Главный специалист Костанайского областПо Костанайской области: Аулиекольский районный суд, военный суд Костанайской области. ного суда Костанайского гарнизона, Мендыкаринский районный суд, Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная, Узункольский районный суд. По Акмолинской области: Кокшетауский городской суд

18.

Кусаинова Индира Тимерхановна

15.06.1984 г.р., уроженка Руководитель отдела информационного По Костанайской области: военный суд Костанайского гарнизона, специКостанайской области. обеспечения Костанайского областного суда ализированный административный суд города Костаная, Мендыкаринский Костанайской области районный суд, Рудненский городской суд, Аулиекольский районный суд

19.

Молдасалыкова Жанат Кайыргалиевна

23.05.1978 г.р., уроженка Костанайской области.

20.

Мухтеева Гульфия Камаловна

21.

Нуров Сергей Муратович

13.12.1961 г.р., уроженец Председатель специализированного межЛатвийской республики. районного экономического суда Костанайской области

22.

Остапчук Ольга Сергеевна

28.06.1984 г.р., уроженка Адвокат Костанайской областной коллегии По Костанайской области: Аулиекольский районный суд, Мендыкаринский Костанайской области. адвокатов районный суд, Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная

23.

Потоцкая Евгения Витальевна

17.03.1988 г.р., уроженка Главный специалист-секретарь судебного По городу Астане: Алматинский районный суд, Сарыаркинский районный Костанайской области. заседания специализированного межрайон- суд. По Акмолинской области: Кокшетауский городской суд, специализиного экономического суда Костанайской об- рованный межрайонный экономический суд. По Актюбинской области: суд ласти города Актобе. По Атырауской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Алматинской области: Илийский районный суд, Карасайский районный суд,Талдыкорганский городской суд. По ВосточноКазахстанской области: Усть-Каменогорский городской суд. По ЗападноКазахстанской области: суд № 2 города Уральска, специализированный межрайонный экономический суд. По Карагандинской области: Балхашский городской суд, районный суд № 3 Октябрьского района города Караганды, Саранский городской суд, специализированный межрайонный суд по делам несовершеннолетних. По Костанайской области: Аулиекольский районный суд, военный суд Костанайского гарнизона, Мендыкаринский районный суд, Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная. По Кызылординской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Мангистауской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Северо-Казахстанской области: Петропавловский городской суд, специализированный межрайонный экономический суд, суд № 2 города Петропавловска

19.03.1968 г.р., уроженка Судья специализированного межрайонного Костанайской области. экономического суда города Костаная Костанайской области

Суд города Астаны

Костанайский областной суд

25.05. 1971 г. р., уроженка Судья Рудненского городского суда КостаКостанайской области. найской области.

Костанайский областной суд

15.04.1962 г.р., уроженка Алматинской области.

Суд города Астаны

Судья Костанайского областного суда

Временно не работает

По города Астана: Алматинский районный суд, специализированный межрайонный административный суд, специализированный межрайонный военный суд по уголовным делам

04.12.1960 г.р., уроженка судья Житикаринского районного суда КоПо Карагандинской области: специализированный межрайонный суд по Карагандинской области. станайской области делам несовершеннолетних, специализированный межрайонный суд по уголовным делам, районный суд № 3 Октябрьского района города Караганды. Костанайский областной суд Костанайский областной суд


Вторник, 21 апреля 2015 г.

12

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

24.

Рахаделов Даурен Курмангалиевич

19.12.1983 г.р., уроженец Костанайской области.

Индивидуальный предприниматель

По Акмолинской области: Кокшетауский городской суд, специализированный межрайонный экономический суд. По Атырауской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Западно-Казахстанской области: специализированный межрайонный экономический суд, суд № 2 города Уральска. По Костанайской области: Аулиекольский районный суд, Мендыкаринский районный суд, Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная, Узункольский районный суд. По Кызылординской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Мангистауской области: специализированный межрайонный экономический суд. По Северо-Казахстанской области: специализированный межрайонный экономический суд

25.

Рахимбаева Гульмира Дихановна

26.

Сакалов Газиз Болатович

27.

Саламатова Мадина Мухамедовна

04.07.1974 г.р., уроженка Судья суда № 2 года города Костаная КоКостанайской области. станайской области

Костанайский областной суд

28.

Сералин Ерлик Азирханович

08.03.1973 г.р., уроженец Судья специализированного межрайонноКостанайской области. го суда по уголовным делам Костанайской области

Костанайский областной суд

29.

Сұлтан Естай

26.11.1982 г.р., уроженец Судья Аркалыкского городского суда КоЖамбылской области. станайской области

По Алматинской области: Илийский районный суд

30.

Тәнірберген Айнұр Төлебайқызы

21.11.1981 г.р, уроженка Судья Сарыкольского районного суда КоПо Костанайской области: военный суд Костанайского гарнизона, специКарагандинской области. станайской области ализированный административный суд города Костаная

31.

Тимофеев Аркадий Викторович

24.11.1968 г.р., уроженец Судья Костанайского городского суда КоКостанайский областной суд. Северо- Казахстанский областной суд. Каг.Астаны. станайской области рагандинский областной суд

32.

Тлеубаева Жаннара Есмуратовна

07.05.1980 г.р., уроженка Заместитель руководителя канцелярии КоПо Костанайской области: военный суд Костанайского гарнизона, специКостанайской области. станайского областного суда Костанайской ализированный административный суд города Костаная области

33.

Тобағалиұлы Қанат

23.02.1976 г.р, уроженец Председатель Узункольского районного Костанайский областной суд. По городу Астане: Алматинский районный Костанайской области. суда Костанайской области суд, районный суд № 2 Есильского района, Сарыаркинский районный суд, специализированный межрайонный административный суд, специализированный межрайонный экономический суд. По городу Алматы: военный суд Алматинского гарнизона, районный суд № 2 Ауэзовского района, специализированный межрайонный административный суд, специализированный межрайонный суд по делам несовершеннолетних. По Алматинской области: Илийский районный суд, Карасайский районный суд

34.

Шакиров Сайлау Утенович

26.11.1972 г.р., уроженка Судья специализированного межрайонного По городу Астане: суд города Астаны, Алматинский районный суд, СарыарЮжно-Казахстанской об- экономического суда Костанайской области кинский районный суд, специализированный межрайонный экономический ласти. суд. По городу Алматы: районный суд № 2 Ауезовского района. По ЮжноКазахстанской области: Абайский районный суд г.Шымкента, Кентауский городской суд, Энбекшинский районный суд г.Шымкента 06.04.1977 г.р., уроженец Южно-Казахстанской области.

19.03.1962 г.р., уроженец Костанайской области.

ПОДПИСКА Тел. 8 (7142) 53-39-13

Судебный корпус Костанайской области выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу безвременной кончины судьи в отставке ГОВОРУНА Владимира Сергеевича

ГАЗЕТА КУПОН БЕСПЛАТНОГО ЧАСТНОГО ОБЪЯВЛЕНИЯ

РАЗДЕЛЫ ПРОДАЮ КУПЛЮ МЕНЯЮ (нужное подчеркнуть) текст объявления (до 25 слов)

Ф.И.О. Адрес редакции: пр. Аль-Фараби, 90

Судья Костанайского областного суда

Юрист-консультант ТОО «Радослав Астана»

Суд города Астаны. Военный суд Республики Казахстан

По Костанайской области: Рудненский городской суд, специализированный административный суд города Костаная, военный суд Костанайского гарнизона

К СВЕДЕНИЮ

Право потребителя на здоровое питание Неправильное питание связано с четырьмя из десяти основных причин смерти во всем мире: избыточный вес и ожирение, высокое кровяное давление, высокий уровень глюкозы в крови и высокий уровень холестерина. Все потребители заслуживают право не только на еду, но и на здоровое питание. Всеобщее понимание этой проблемы может облегчить потребителям доступ к здоровой пище. Чтобы потребителям города иметь возможность сделать осознанный выбор и быть осведомленным о том, что они едят, очень важно обращать внимание на маркировку продуктов питания, которая должна быть выполнена на двух языках - на государственном и русском. Необходимо проанализировать состав реализуемого продукта. Некоторые недобросовестные производители продуктов питания стараются скрыть состав или запутать покупателя. Или состав продукта пишут

настолько мелко, что его невозможно разобрать даже под лупой. Во избежание сюрпризов такой продукт лучше не покупать. К примеру, в народно любимой колбасе основным сырьевым продуктом является мясо – конина, говядина, свинина, курятина, шпик. Их в составе колбасы должно быть больше всего, потому что только хорошее мясо придает ей вкус, аромат и цвет. Но вполне может быть, что к ним добавляют различные заменители мяса. Это может быть соя, ее часто указывают как растительный белок, и каррагинан, а еще камеди и крахмал – эти компоненты тоже связывают воду и позволяют экономить на мясе. Реализуемая продукция должна быть в промышленной упаковке (герметичной, чистой, без повреждений). Не допускается перемаркировка, переупаковка и перефасовка первично упакованной и первично фасованной продукции вне производства изготовления. Взвешивание и упаковка сырых и готовых к употреблению пищевых продуктов производится раздельно. При хранении пищевых

продуктов должны соблюдаться правила товарного соседства. Недопустимо совместное хранение сырых продуктов и полуфабрикатов вместе с готовыми пищевыми продуктами; хранение испорченных или подозрительных по качеству пищевых продуктов вместе с доброкачественными. Несоблюдение данных требований приводит к загрязнению продукции микроорганизмами и таит в себе большую опасность: при употреблении такой продукции возможно возникновение пищевого отравления или острой кишечной инфекции. Особое внимание необходимо уделить дате изготовления продукта и сроку его годности. Запрещено продавать товар, срок годности которого истек. К примеру, согласно требованиям санитарных правил к объектам общественного питания, салаты в заправленном виде должны храниться не более 3 часов. В случае возникновения у потребителя сомнений в качестве или происхождении продукции он вправе потребовать от продавца докумен-

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. 54-62-46. Шеф-редактор: Айжан Утевова. Тел. 54-3758. Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. 5437-58. Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Марина Кострова (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Ва-

лентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-05-75). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин 54-6485. Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Сергей Биркле. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Виктория Богдан, Куляш Турубаева. Тел. 54-69-71.

ты, подтверждающие качество и безопасность товара, о чем гласит статья 10 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей», т.е. потребитель имеет право на получение полной, достоверной и своевременной информации о товаре (работе, услуге), а также о продавце (изготовителе, исполнителе). Также обращаем особое внимание жителей нашего города, что не стоит покупать мясо, птицу, молочные продукты и особенно консервы домашнего изготовления и.т.п. в неустановленных местах, реализуемых за территорией рынков и торговых объектов, с земли, у автодорог и в других случайных местах, где качество и безопасность такой продукции никто не может гарантировать. Таким образом, если вам небезразлично собственное здоровье и состояние ваших близких, то обратите внимание на качество продуктов, которые вы покупаете в магазинах и рынках города. Р. АБДЫКАЛЫКОВ, руководитель Управления по защите прав потребителей г. Костаная

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3271. Подписной индекс: К-315. Заказ №574. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.

№31 (2731)  

Вторник, 21 апреля 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you