Page 1

Автоновости. Вместо штрафа предупреждение.

Акция «Ардағым ардагерім». Помощь всегда нужна.

2

3

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 3 февраля 2015 г. №9 (2709)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Әрқашан ұйымшылдық танытайық.

АКТУАЛЬНО

Новое, доступное, долгожданное

5

Кәсіпкерлер жауапкершілікті сезінуде.

6

«Әкемді бүкіл ел мақтаныш етеді».

7

Полсотни костанайских семей скоро отпразднуют новоселье в доме по ул. Герцена, 2, построенном по государственной программе «Доступное жилье-2020». В Костанае за прошлый год ввели в эксплуатацию пять жилых комплексов,

возведенных по госпрограмме. Обладателями комфортных квартир стали 600 семей. А в этом году костанайцы отметят очередное новоселье в 57-квартирном доме в районе КСК. Еще три года назад на этом месте был пустырь. Теперь это спальный район в северной части города, в котором обзавестись соб-

ственным жильем в новом благоустроенном доме считается престижным. Большинство новоселов из категории социально уязвимых слоев населения, а это детисироты и дети, оставшиеся без попечения родителей, многодетные и молодые семьи. Просторные квартиры предоставляются им в аренду с последующим

выкупом. Ключи от новых квартир, построенных по госпрограмме, аким области Нуралы Садуакасов лично вручил Балкие Жакуповой, а также Анастасии Копыл, Азату Шаяхметову, Динаре Жанабергеновой и Анатолию Колоскову. - Я очень рада, что буду жить в этом доме, - говорит

Балкия Жакупова. - Этого дня мы с дочерьми Асель и Айым ждали долгих 15 лет. Новоселье в этом году отпразднуют по Казахстану еще примерно 9500 семей, ставших участниками программы «Доступное жилье-2020». Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Көзден кетсе де, көңілден кетпейді.

10


2

Вторник, 3 февраля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ВАЛЮТНЫЙ РЫНОК

ОФИЦИАЛЬНО

Ни больше ни меньше Нацбанк установил пределы отклонения курса покупки от курса продажи иностранных валют. Разница между курсом покупки и курсом продажи доллара будет составлять 2 тенге, а евро - 3 тенге. В отношении российского рубля такие меры не предусмотрены. Постановление председателя Нацбанка Кайрата Келимбетова вступит в силу 11 февраля текущего года. До этого времени будет действовать постановление, которое регулятор принял в феврале 2014 года, а осенью продлил его до 10 февраля текущего года. При этом срок окончания нового постановления не определен. - Решение об установлении пределов отклонения курса покупки от курса продажи иностранных валют связано с тем, чтобы не было спекуляций на валютном рынке, - пояснил директор КФ АО «Нацбанк» Мираш Жумашев. - Обменные пункты, которые установят другие пределы курсов валют, будут наказаны. Существует несколько видов наказания для нарушителей - предупреждения и штрафы. Кроме того, регулятор может приостановить деятельность обменных пунктов до шести месяцев и даже изъять лицензию. Валентина МЕЛЕХОВА

В режиме экономии Дефицит бюджета Костанайской области компенсируют за счет сокращения расходов. На областном аппаратном совещании рассмотрели особенности исполнения бюджета на 2015 год и озвучили возможные риски его сокращения. В связи с нестабильной экономической ситуацией ожидается секвестр бюджета области в части республиканских трансфертов и кредитов. Сейчас

Правительство пересматривает параметры госказны и предполагает сократить поступления в бюджет Костанайского региона почти на 12 млрд тенге. Расходы на реализацию новых инвестпроектов планируется урезать на 6 млрд тенге, а на внедрение новой системы оплаты труда - на 5,9 млрд тенге. Впрочем, пока точные суммы сокращения трансфертов для нашей области не известны. Вместе с тем, по предварительным подсчетам, бюджет области в текущем году

недоберет порядка 7 млрд тенге. Максимальные недопоступления ожидаются в Рудном на сумму 2,7 млрд тенге, в Костанае - 1 млрд тенге, в Лисаковске - 0,4 млрд тенге. - При расчете учитывались потери по акцизам на сумму 2,1 млрд тенге, а также по индивидуальному и социальному налогам из-за отмены роста заработной платы госслужащим и гражданским служащим в 2015 году, по хозяйствующим субъектам был взят рост заработной платы всего на

ПО ПОВОДУ

Жизнь по часам Костанайцы обратились к властям с вопросом о переводе стрелок часов в соответствии с географическим природным временем. Данную просьбу костанайцев на пленарном заседании Мажилиса Парламента озвучила депутат Ольга Киколенко. В 2005 году, ссылаясь на медицинские причины и опыт зарубежных стран, переход на летнее время в Казахстане был отменен. И в целом по республике во всех регионах время по географическим поясам относительно соответствует, кроме Костанайской и Кызылординской областей. В Костанае стандартное время опережает географическое на 1 час 46 минут. По словам Ольги Киколенко, данный разрыв влияет на ритм жизни граждан, особенно детей, так как их биологическое время пробуждения наступает значительно позже. Вместе с тем положительное решение этого вопроса не потребует дополнительных финансовых затрат, а благоприятно может сказаться на состоянии самочувствия и здоровья жителей области. В данный момент этот вопрос находится на стадии рассмотрения в Правительстве. Его рассматривают и министерства здравоохранения и экономики, дабы учесть все нюансы. - Когда поступит ответ Правительства - будет понятно, что делать дальше, - подытожила депутат. Ранее и кызылординцы обращались в Сенат с просьбой о переводе своей области в прежний часовой пояс. Дина АЛИЕВА

ПРОГНОЗ

Потеплеет к выходным В Костанайской области в выходные дни ожидается ослабление морозов. По сообщению синоптиков, к концу недели прогнозируется снег, метель, увеличение ветра. - Сегодня, 3 февраля, а также 4 февраля ночью столбик термометра опустится до 20-25 градусов мороза. Днем температура воздуха составит 10-15 градусов со знаком минус, - сообщает начальник отдела прогнозов погоды филиала РГП «Казгидромет» по Костанайской области Валентина Загребина. - С 6 февраля дневная температура воздуха составит -10-15 градусов по Цельсию. Ночью ожидается 15-20 градусов мороза. Как говорят метеорологи, утром возможен туман. Валерия ВАХНЕНКО

ЖӘРМЕҢКЕ! 7 ақпанда сағат 9.00-де Спорт сарайында тауар өндірушілер бағасымен ауыл шаруашылық жәрмеңкесі өтеді. Қосымша ақпарат тел. 575 – 773. ЯРМАРКА! 7 февраля в 9.00 во Дворце спорта состоится сельскохозяйственная ярмарка по ценам товаропроизводителей. Дополнительная информация по тел. 575 - 773.

5%, - пояснила руководитель управления финансов Сауле Аймухамбетова. - Кроме того, имеется более пессимистичный вариант развития событий, при котором роста заработной платы у хозяйствующих субъектов не произойдет. В результате чего потери местного бюджета могут составить 8,8 млрд тенге. В связи с чем были пересмотрены расходы областного, городских и районных бюджетов. - Введен режим жесточайшего контроля и экономии бюджетных средств во всех городах и районах, - подчеркнул аким Костанайской области Нуралы Садуакасов. - Вместе с тем мы не должны приостанавливать реализацию переходящих объектов. При этом необходимо предусмотреть не 10% софинансирования из местного бюджета, а 20%. Таким образом, нужно будет уже не 1,5 млрд, а 3 млрд тенге. В то же время, как было отмечено на совещании, все социальные обязательства, связанные с выплатой работникам бюджетной сферы заработной платы без учета повышения, пенсий, пособий, коммунальные расходы, будут выполнены в полном объеме. Мария БЕРЕЖНАЯ Коллаж Олега ЯБЛОЧКИНА

ПОДРОБНОСТИ

Вместо штрафа - предупреждение Костанайцев не штрафуют за отсутствие в автомобиле детского удерживающего устройства. В редакцию «НК» обратился житель Костаная Евгений Карасев. - Я вожу дочку в детский сад на стареньких «жигулях». Денег на покупку детского автомобильного кресла у меня нет, поэтому просто сажаю Дашу на заднее сиденье и пристегиваю

ее ремнями безопасности. На днях нас остановил сотрудник административной полиции, но штрафовать не стал. Только предупредил, что для ребенка такая езда небезопасна. Я не понимаю – покупать автокресла уже необязательно? – поинтересовался Карасев. На вопрос читателя ответил старший инспектор УАП ДВД Костанайской области Юрий Панасенко. - Наличие удерживающих устройств для перевозки детей обязательно с начала

текущего года. Но сейчас сотрудники дорожно-патрульной полиции проводят разъяснительные беседы с водителями, объясняя, что новая мера необходима для безопасности их же детей, пояснил Панасенко. Когда полиция перейдет от предупреждений к штрафам, пока неизвестно. Напомним, согласно главе 22 Правил дорожного движения, с начала 2015 года запрещено перевозить детей до 12 лет без специального детского удерживающего

устройства. Наравне с автокреслами для надежной фиксации могут быть использованы автолюльки, подушки-бустеры, адаптеры и иные средства, позволяющие пристегнуть ребенка с помощью ремней безопасности, в зависимости от его возраста и веса. За пренебрежение новыми правилами водителям авто грозит штраф - 5 МРП (9 910 тенге). Повторное нарушение повлечет за собой штраф в 10 МРП. Марина КОСТРОВА

ЗНАЙ НАШИХ

Стремиться быть первым Кредитный офицер Костанайского филиала АО «БанкЦентрКредит» Талгат Конысбаев стал победителем республиканского конкурса «Успех гарантирован». Этот конкурс впервые проводится фондом «Даму» и является не только статусным мероприятием, но и уникальной площадкой для презентации достижений

малого бизнеса, обмена опытом, поиска партнеров и заключения новых контрактов. Основная цель конкурса повышение профессионального мастерства работников банков и менеджеров фонда. Всего в конкурсе приняли участие 109 соискателей со всех регионов Казахстана. В числе лучших - костанаец Талгат Конысбаев. Он имеет высшее экономическое образование, в бан-

ковской системе работает с 2007 года. За прошлый год им было подписано семь проектов по гарантированию вкладов. Награждение победителей конкурса проходило в режиме онлайн по всем регионам страны. Участников поздравили председатель правления фонда «Даму» Ляззат Ибрагимова и директор департамента Нурлан Акшанов. А грамоту и ценный подарок Талгату Конысбаеву

вручила директор регионального филиала по Костанайской области Замира Оразбаева. Также победитель получил еще одну почетную грамоту от имени акима области Нуралы Садуакасова. Кроме того, в десятку лучших топ-менеджеров страны вошли два сотрудника Костанайского филиала фонда «Даму» - Инна Костина и Алмат Жолмагамбетов. Александр КУЗЬМИЧЕВ


Вторник, 3 февраля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ПОВЕСТКА ДНЯ

АКЦЕНТЫ

Проблемам – системное решение Вопросы благоустройства Костаная, выделения земель под ИЖС и проблемы газификации обсуждали на отчетной встрече акима города с населением. Как отметил глава областного центра Ахмедбек Ахметжанов, подводя итоги социально-экономического развития, прошлый год Костанай завершил с неплохими показателями. В частности, объем обрабатывающей промышленности увеличился на 17,7 процента, активизировалась деятельность малого и среднего бизнеса, на 13,7% увеличился объем строительных работ, а налоговые поступления и другие обязательные платежи в бюджет на одного жителя составляют 135,4 тысячи тенге. Это позволило провести корректировку городского бюджета в сторону увеличения и дополнительно реализовать несколько социальных программ. - Областному центру мы всегда уделяли самое при-

стальное внимание, - подчеркнул присутствовавший на встрече аким области Нуралы Садуакасов. - Здесь постоянно открываются новые объекты, создаются рабочие места. В промышленном и экономическом плане город всегда занимал важное стратегическое место в развитии области. На совещании были озвучены проблемные вопросы: по итогам года 10 предприятий, в том числе два мукомольных, не обеспечили уровень промышленного производства предыдущего года и допустили снижение объемов. После основного доклада участники встречи задали свои вопросы представителям власти. - Могут ли мои дети получить участок под индивидуальное строительство в районе п. Кунай? – поинтересовалась пенсионерка Екатерина Борисова. – В порядке живой очереди, - ответил Ахмедбек Ахметжанов. - Сейчас более 15 тысяч костанайцев претендуют на получение земли под ИЖС. В текущем году будет начата разработка планов де-

тальной планировки новых микрорайонов - «Кунай» и «Юбилейный». На эти цели предусмотрено 50 млн 463 тысячи тенге, что даст возможность дополнительного строительства индивидуального и других видов жилья. Площадь южного жилого района в п. Кунай составляет 1300 га. Освоение данной территории предполагается поэтапно: первая очередь - разработка проекта детальной планировки массива площадью 400 га, что в перспективе позволит выделить под ИЖС 2600 земельных участков. Жителей микрорайона КЖБИ волнуют проблемы городских пробок. - В связи с ремонтом дорог прошлым летом были перекрыты одновременно три улицы: Баймагамбетова, Алтынсарина и Маяковского, - отметила горожанка Марина Новикова. - Мне приходилось по часу добираться на работу. С ужасом жду наступления лета, ведь работы будут продолжены и в этом году. - Из-за финансовых проблем многие проекты, за-

планированные на этот год, осуществляться не будут,– прокомментировал ситуацию аким области. - Будет продолжен ремонт дорог, который начат в прошлом году. Так что пробок в этом году не ожидается. А вот председатель ПКСК «Надежда» Константин Крючков озадачен проблемой газификации спальных микрорайонов 50-60-х годов застройки. - Эти дома не газифицированы. Для отопления люди пользуются газовыми баллонами, а это опасно. Нельзя ли помочь им и газифицировать дома за счет бюджета? - Это можно сделать, и мы занимаемся поэтапно данным вопросом, - ответил Нуралы Садуакасов. - Но чтобы подготовить проектно-сметную документацию, требуется время. Кроме Костаная, сейчас активно газифицируются Карабалыкский, Камыстинский, Денисовский районы. И проблем у них не меньше, чем у горожан. Будем решать. Александр КУЗЬМИЧЕВ

АКЦИЯ

Помощь всегда нужна В рамках акции «Ардағым ардагерім», а также в преддверии празднования 70-летия Дня Победы сотрудники УК 161/1 оказали помощь ветерану Великой Отечественной войны.

После войны Иван Николаевич продолжил службу в

Иван Николаевич Нюхалов в 1942 году был призван в армию и направлен на станцию Инза Ульяновской области. Служил в пехоте. В 1943 году был отправлен на фронт. За заслуженные подвиги и мужество Нюхалов получил орден Отечественной войны, медаль «За отвагу», «За Победу» и множество других наград.

ЦЕНЫ

Конина, кролики и сено В Затобольске состоялась вторая в этом году сельскохозяйственная ярмарка кормов. По словам заместителя руководителя отдела сельского хозяйства Костаная Гизата Каленова, свою продукцию здесь реализовывали 30 сельхозпредприятий из девяти районов и двух городов Костанайской области. В общем было привезено 132 тонны различных кормов. Ценовая линейка на них была следующая: зерноотходы – 18-20 тысяч тенге за тонну (700-750 тенге за мешок), овес - 22 тысячи

(800 тенге за мешок), ячмень - 20-22 тысячи тенге (один мешок - 1200). Тонна соломы стоила 4000 тенге, сена - 10000 тенге (тюк сена - 400 тенге). Также здесь можно было купить конину по 1000 тенге за килограмм и живых кроликов по 6000 тенге за штуку. Что касается продуктовой ярмарки, то она состоится в Ледовом дворце в субботу, 7 февраля. А ярмарка кормов - в Затобольске через две недели, 14 февраля. Марина КОСТРОВА Фотоиллюстрация Олега ЯБЛОЧКИНА

3

СИЗО, где проработал 25 лет. Коллеги помнят его как грамотного наставника и просто хорошего человека. Сегодня ветерану 91 год, и работники СИЗО с готовностью пришли помочь ему по хозяйству. Они очистили двор от снега, а к воротам прибили табличку с надписью о том, что в этом доме живет ветеран Великой Отечественной войны. - Это не разовая акция, говорит официальный представитель пресс-службы следственного изолятора Динара Молдабаева. - Если нам позвонит ветеран, мы приедем, постараемся помочь, чем сможем. Анастасия СОЛОВЬЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

На страже стабильности По уровню преступности Костанайская область занимает шестое место в Казахстане. Об этом заявил глава региона Нуралы Садуакасов на расширенном заседании коллегии в областной прокуратуре по итогам 2014 года. - Мы констатируем снижение зарегистрированных фактов правонарушений - с 26 197 фактов в 2013 году против 23 945 в прошлом году. Нужна системная профилактическая работа в данном направлении. К примеру, выработанный нами межведомственный план по борьбе с кражами помог добиться снижения количества краж на 9,1%. За прошлый год по актам надзора в доход государства было возмещено 2,5 млрд тенге. В ходе прокурорских проверок выявлены факты крупных хищений и порчи зерна госресурса на сумму более 7,2 млрд тенге. Была отменена госрегистрация 26 предприятий, зарегистрированных на подставных граждан. Возбуждено три уголовных дела по фактам уклонения от уплаты налогов на общую сумму свыше 500 млн тенге. В прошлом году была взыскана задолженность по заработной плате в сумме 325 млн тенге перед 6,2 тыс. работниками, - сообщил глава ведомства Марат Кайбжанов. Нуралы Садуакасов подчеркнул, что в нынешнее кризисное время необходимо усилить работу по снижению роста краж и возмещению алиментов. - Сейчас очень сложный и непростой период, - отметил Садуакасов. - Но это не должно повлиять в целом на стабильную обстановку в регионе. В ближайшее время со всеми градообразующими предприятиями области будут заключены меморандумы с целью недопущения снижения объемов производства и безработицы. В условиях этих экономических проблем мы не должны допустить скачка роста преступности, нам нужно благополучно пережить кризис. Зульфия НАБИЕВА

ИЗ ЗАЛА СУДА

Кулаком и утюгом 8 лет лишения свободы получил семейный дебошир, пытавший жену раскаленным утюгом. От полученных травм 34-летняя потерпевшая скончалась в больнице. Трагедия произошла в п.Сарыколь в прошлом году. 1 ноября около десяти часов вечера Чумаковы отмечали в кафе 52-летие Валерия, главы семьи. Вскоре между ним и супругой Юлией, младшей его на 18 лет, вспыхнула ссора. - По пути домой Юлия молчала, стараясь избежать конфликта, а после выбежала из машины вместе со своей родственницей, намереваясь переночевать у нее, - сообщает пресс-служба областного суда. - Однако Валерий догнал жену и с силой ударил головой о железные ворота. После чего, схватив за капюшон куртки, поволок к машине. А по приезде домой устроил жене настоящую экзекуцию. Не только избивал, пинал, но и пытал раскаленным утюгом, нанеся ей множественные термические ожоги тела. Женщина мучилась от адской боли всю ночь, и только лишь утром Валерий вызвал «скорую помощь». В этот же день от тяжести полученных травм Юлия Чумакова скончалась в Сарыкольской ЦРБ. Сиротой остался 8-летний сын молодой женщины от первого брака. Как выяснилось в суде, Валерий частенько избивал жену: соседи то и дело слышали его крики, нецензурные выражения в адрес Юлии. Она несколько раз пыталась уйти от мужа: доходило и до развода, но всякий раз путем шантажа он возвращал ее, а после вновь переходил на рукоприкладство. Юлия много раз обращалась в полицию, писала заявления на своего мужа, но потом забирала их, отказываясь от первоначальных обвинений... Сарыкольский районный суд признал Валерия Чумакова виновным по ст.103 ч.3 УК РК «Умышленное причинение тяжкого вреда здоровью, повлекшее смерть потерпевшей» и назначил ему наказание в виде восьми лет лишения свободы в колонии общего режима. Кроме того, суд взыскал с Чумакова в пользу несовершеннолетнего сына погибшей материальный ущерб в размере 187 тысяч тенге и компенсацию за моральный вред в размере 2 млн тенге. Также Чумаков будет обязан выплатить мальчику ущерб, причиненный в результате смерти матери, в размере свыше 11 млн тенге до достижения совершеннолетия. Апелляционная коллегия областного суда оставила приговор суда первой инстанции без изменений и он уже вступил в законную силу. Мадина РАМАЗАНОВА


4

Вторник, 3 февраля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

К СВЕДЕНИЮ

КРАСКИ ЖИЗНИ

Временная пауза Переход к 12-летнему образованию пока будет приостановлен. Об этом сообщил министр образования и науки РК Аслан Саринжипов. Он отметил, что проект потребует больших финансовых затрат. Саринжипов предложил внести изменения в государственные программы образования, учитывая результаты эксперимента по переходу на 12-летку. - Все технологии - компетентностно-ориентированный подход, полиязычие - будут использованы, но в рамках 11-летней школы, и структура сохранится: начальная школа - 4 года, основная - 5 лет и два года - старшая школа, - сказал министр образования и науки. Ранее поэтапный переход всех школ планировали начать в 2015-2016 учебном году. Но позже депутаты выступили с критикой и предложили отложить внедрение 12-летнего образования на более поздний срок. Эксперимент начался в 2004 году, 12-летнее образование было внедрено в семи школах нашей области – в Костанае, Рудном, Лисаковске, Федоровском и Костанайском районах, в Аулиеколе и Амангельды. Сейчас почти все классы переведены на 11-летку. В двух школах области 16 человек заканчивают в этом году 12-й класс. Также еще не вышли из эксперимента параллели 10-х классов. По словам руководителя отдела развития дошкольного и общего среднего образования управления образования Сары Ерешевой, ученики, переведенные с 12-летки в обычные классы, нормально адаптируются к программе. Алина НАВРОЦКАЯ

ОБЩЕСТВО

Вся жизнь в служении народу «Испытание временем» - под таким названием выпущена книга к 20-летию создания маслихатов Костанайской области. Авторы опубликованных в ней статей - секретари областного, городских и районных маслихатов, председатели постоянных комиссий и депутаты всех пяти созывов представительных органов власти рассказывают о своей работе, о проблемах, с которыми приходилось сталкиваться при формировании бюджетов разных лет, создании модели конструктивного диалога и эффективного взаимодействия с исполнительной ветвью власти по решению насущных вопросов. В издании, адресованном широкому кругу читателей, в разножанровых материалах рассказывается о людях непростого труда, которые на общественных началах умело сочетали свои служебные, производственные обязанности с большой общественно-политической работой - служение народу. Эта книга о людях неординарных, работающих во всех сферах жизни и достойно представляющих нашу многонациональную область. Особое место в сборнике занимают очерки о почетных гражданах региона - Кенжегали Сагадиеве, Камшат Доненбаевой, Бертране Рубинштейне и многих других не менее известных личностях. Проиллюстрировано издание уникальными фотографиями из государственного и личных архивов депутатов. Александр КУЗЬМИЧЕВ

Таланты сильнее недуга Выставку-распродажу работ инвалидов организовал КОФ партии «Нур Отан». Таким образом партийцы надеются привлечь внимание общества к творчеству людей с ограниченными возможностями, а также хотят показать, что недуг не мешает проявлять себя и создавать что-то прекрасное. На выставке-распродаже «Таланты сильнее недуга!» были представлены работы 50 участников со всей области. Это мероприятие проводится впервые, но в планах «Нур Отана» организовывать его раз в полгода. Арлан Анкауов занимается творчеством не первый год. Он создает картины-аппликации из шерсти. Вместе с братьями Арлан организовал студию авторского дизайна и теперь обучает желающих своему мастерству. В его работах прослеживаются в основном природные мот и вы. Здесь можно увидеть и живописные

просторы казахстанских степей, и замысловатые абстракции, притягивающие взгляд. Автор уже неоднократно участвовал в подобных выставках, а сейчас принимает заказы. Разные техники в творчестве использует Алина Лампартер - она занимается топиарием. Изготовление одного экспоната занимает около трех часов, при этом материалы можно применять практически любые - от гофрированной бумаги до кофейных зерен. Уже второй год она преподает искусство топиария на курсах ОО «УмитНадежда». Еще одна работа при-

влекла внимание множества посетителей - мечеть из спичек. На изготовление макета у рудничанина Анатолия Анчина ушло всего три недели. Цены на выставке-распродаже варьировались в зависимости от сложности и техники исполнения работы. Некоторые просили за хенд мейд от 1500 тенге, какието работы авторы оценивали минимум в 20 000. Анастасия СОЛОВЬЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

ПО ПОВОДУ

Путь в профессию В Костанае на прошлой неделе через центр «Кенес орталыгы» более 50 молодых людей получили консультации по трудоустройству. В рамках партийного проекта «Жастар Отанга» в консультационном центре прием молодежи провела

депутат областного маслихата Екатерина Смышляева. - Трудоустройство - это главный вопрос, который волнует молодых людей. говорит она. - Ни для кого не секрет, что все программы, которые реализуются в государстве, направлены на молодежь. Но важно и стремление начинающих

специалистов. Им необходимо на собеседовании суметь доказать, что они вообще чего-то стоят, тогда у них все получится. По словам студентки ЧелГУ Александры Борисевич, прошедшей консультацию в «Кенес орталыгы», она уже выработала для себя алгоритм действий после окончания учебного

АКЦЕНТЫ

Премия признания

К ДАТЕ

Его имя в фонде страны В библиотеке имени Л.Н. Толстого отметили 100-летие со дня рождения Ильяса Есенберлина. В нынешнем году крупнейшему представителю казахской литературы, лауреату Государственной премии КазССР, автору знаменитых исторических трилогий «Кочевники» и «Золотая орда» исполнилось бы 100 лет. Произведения этого талантливого прозаика вошли в золотой фонд казахской литературы и являются национальным достоянием. Сочинения писателя переведены на многие языки мира и выпущены миллионными тиражами. Сын Есенберлина - Козыкорпеш уже после смерти отца переиздал большинство книг в более современных обложках. Предваряла вечер памяти книжно-иллюстративная выставка, экспонаты для которой привезли сотрудники Литературного музея И.Есенберлина из города Атбасара, где 10 января 1915 года родился писатель. Они же рассказали о биографии знаменитого земляка. В заключение вечера памяти гостям был показан художественный фильм «Кочевники» режиссера Ивана Пассера и Сергея Бодрова, вышедший на экраны в 2005 году. Анастасия СОЛОВЬЕВА

В гостиной областной универсальной научной библиотеке им. Л. Толстого чествовали лауреатов премии Клуба меценатов. Литературный центр при библиотеке каждый месяц собирает костанайских поэтов и просто людей, которые хотят послушать новые произведения местных авторов. - Уже несколько лет мы проводим «посиделки» в узком кругу, - рассказывает заведующая отделом выставочно-массовой работы Дарига Дауренбекова. – В нашем литературном центре много талантов: они разные по возрасту, взгляду

на жизнь и профессии… Но их объединяет одно – любовь к поэзии, литературе. Каждый раз «посиделки» проводятся на определенную тему. В этот раз завсегдатаи центра чествовали двух коллег. В декабре прошлого года Борису Старшинину (номинация - «Журналистика») и Александру Каратаеву (номинация - «Культурное наследие») были вручены премии Клуба меценатов. Борис Старшинин много лет плодотворно сотрудничает с «НК». Как утверждают сами лауреаты, данная премия – это премия признания: за труд, патриотизм и бесценный вклад в культурную жизнь общества. Валерия ВАХНЕНКО

заведения. - Сейчас я учусь на первом курсе, но уже задумываюсь, куда мне идти устраиваться на работу, какие документы готовить и что должно быть оговорено в трудовом договоре. На консультации мне пошагово все объяснили. Теперь поводов для беспокойства нет, - уверена студентка. Виктория РОМАНОВА


Бүгінгі нөмірде: * Елбасы жастарға сенім артады * «Тобыл» атауы берілді * Отағасын пір тұтты * Әдемі көріну

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 жыл

Әрқашан ұйымшылдық танытайық

Қаламгерді еске алды Жуырда Л.Толстой атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында «Елімнің ертеңі үшін еңбек еткен Есенберлин» атты еске алу кеші өтті. Ол қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, Қазақ КСР мемлекеттік сыйлығының лауреаты Ілияс Есенберлиннің 100 жыл толғандығына арналды. Даңқты жазушының есімі зиялы қауымның мәңгі жадында. Аталмыш жиынға Атбасар қаласы Ілияс Есенберлин атындағы әдебиет мұражайының ғылыми қызметкері Үмітжан Базарбекқызы, мұражайдың қорларын сақтаушы Құралай Жақыпова, шаһарымыздың жоғары оқу орындары мен мектептердің оқытушылары қатысты. Кеш соңында қонақтарға «Көшпенділер» көркем фильмі көрсетілді.

Көрме ашылды Л . То л с т о й а т ы н д а ғ ы облыс тық әмбебап-ғылыми кітапханасында Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған кітап көрмесінің тұсаукесер рәсімі өтті. Онда қазақ хандығы мен халқымыздың тарихын, қайталанбас тұлғалар еңбектері оқырмандарға насихаттау, жастардың бойында патриоттық сезімдерін қалыптастыру жайы айтылды. Аталмыш басқосуға тарихшылар, ақын-жазушылар, зиялы қауым өкілдері қатысты. Көрме еліміздің өткені мен келешегіне құрметпен қарайтын барлық оқырмандарға арналды.

Халық жәрмеңкеге дән риза

немесе қаланың таза болуы бәрімізге байланысты Қала мен мұндағы шағын аудандарды жылдағы дәстүр бойынша көркейту, санитарлық тазалық жұмыстары жалғасуда. Жеке үйлердің ауласындағы тұрмыстық қатты қалдықтар, көше бойындағы күл-қоқыстарды дер кезінде шығару да басты назарда. Шаһардағы көпқабатты үйлердің маңайын тазалау, қоқыстардан арылу, қыс кезеңдерінде тайғанақ жерлерге құм себу секілді істер де күн тәртібінен түскен емес.

Мәселен, соңғы екі жыл ішінде қала көркейе түсті. Көктем мезгілі басталысымен шаһарға сән беретін гүлдерді отырғызу үшін жерлерді өңдеу басталады. Қаламыздағы шағын аудандар көз алдымызда құлпырып келеді. Ондағы аулалар мұнтаздай таза. Қала тұрғындарының өтініші бойынша, өздері тұратын көшелердің бойына, жолдардың жиектеріне күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Шаһарды таза ұстау мақсатын-

да сенбіліктер өткізу дәстүрге айналды. Оған шаһардың барлық қызметкерлері бір кісідей атсалысады. Былтыр аталған шағын аудандарда жаз айларында 18 сенбілік өткізілді, оған 200-ден аса адам қатысты. Облыс орталығында көктемгі тазарту жұмыстары кезең-кезең бойынша жүргізіледі. Мысалы, қыстан қалған күл-қоқыстар мен тұрмыстық қатты қалдықтардан тазарту, оларды залалсыздандыру шаралары қолға

алынады. Кәсіпорындар мен мекемелер, білім беру орындары, кәсіпкерлік нысандары өз аумақтарын тазартып қана қоймай, өздеріне бекітілген көше бойын, тас жолдар мен жаяу жүргіншілер жолын тазартады. Қоқыстарды қала сыртына шығару жұмысымен «Тазалық-2012» жауапкершілігі шектеуші серіктестігі айналысады. Міне, қыстың үшінші айы да басталып кетті. Шаһары-

мыздың көшелерін, алаңдарды халық көп жүретін жерлерді қардан тазартуға айрықша назар аударылып жатыр. - Облыс орталығының жыл бойы таза болуы тек қана қала әкімдігіне қарасты мекемелерге ғана емес, баршаға да байланысты. Сондықтан әрқашан ауламызға, кіре беріске, көпшілік орындарға өз үйіміздей қарайық, -дейді қаламыздың байырғы тұрғыны Гүлзат Әмірова. Әйгерім Рашитқызы

Шаһарымызда орналасқан Спорт сарайында ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілердің жәрмеңкесі өтті. Мұнда халыққа ең қажетті деген өнімдер жұртшылыққа ұсынылды. Картоп пен пияз дың бағасы базардағыдан едәуір төмен болды. Ал, ет тің бағасы әдет тегідей. Жылқының етін 1000-1100ден, сиыр еті 950-ден, шошқа еті - 900 теңге аралығында сатылды. Ал жерлестеріміз жұмыртқаның он данасын 160 теңгеден алды. Жалпы, бұл ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі қарапайым халық үшін де өте тиімді. Өнім өндірушілер өнімдерін ешқандай делдалдың көмегінсіз-ақ арзан бағаға өткізе алады. Қостанайлықтар бұл жолы да жәрмеңкеге көп жиналды. Әсіресе, зейнеткерлердің алғысы шексіз.


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ Ректордың кубогі

Кәсіпкерлер жауапкершілікті сезінуде Орта және шағын бизнесті өркендету хақында

Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің конференц залында жылдағы дәстүр бойынша ректордың жүлдесіне арналған халықаралық пікірсайыс турнирі өтті. Биылғы дебаттың тақырыбы «Қазақ хандығының құрылғанына 550 жыл» деп аталды. Аталмыш пікірсайысқа көрші Ресейдің және еліміздің түкпір-түкпірінен келген 120 пікірсайысшы, 60 команда қатысты. Сайыс үш күнге созылып, екі тілде өтті. Командалар арасынан қазақ лигасы бойынша бірінші орынды Астаналық Бекарыстан Аманжолов және Қарағандылық Абай Отарбаев екінші орынды Көкшетаулықтар қаласынан келген Асқар Кәкен және Әділет Сенбі иеленді. Ал үшінші орын Астаналық Жұлдыз Жүнісова және Бауыржан Әшірәліге бұйырды. Ал орыс лигасынан бірінші орынға астаналықтар Мәдина Қабдуалиева мен Іңкар Айтқожина ие болды. Екінші орынды астаналықтар Максим Исаков және Арман Абдрайымов қанжығалырана байлады. Дидар Қадыров және Нұрсұлтан Төлеубаев үшінші орынды қанағат тұтты.

Өткен жылы әлемдегі дамушы елдерде шетелдік инвестиция көлемі рекордтық деңгейге көтерілді. Мәселен, 2013 жылы жалпы шетелдік инвестиция ағыны 1,46 триллион долларға жеткен. Бұл көрсеткіш алдыңғы жылдармен салыстырғанда, 11 пайызға көп. Ал, Қазақстан бүгінде сырт елден инвестиция тартуда көш басындағы 20 мемлекеттің арасында 19-орында тұр. Ал өңіріміздегі шағын және орта бизнес, инвестиция тарту жобаларының жай-күйін білу мақсатында тиісті орындармен әңгімелескен едік. Шағын бизнес субъектілерімен өткен жылдары 103,2 млрд. теңгеге немесе 106 пайыз өнім өндірілді. Былтыр 323 жаңадан ашылған кәсіпорындар тіркеліп, 581 жаңа жұмыс орындары пайда болды. Ал негізгі капиталға

Әрбір мемлекетте шәкірттерге отаншылдық рухта тәрбие беру ұстаздың басты міндеті. Осылайша олар еліміздің болашақ тұлғаларын дайындайды. Тәуелсіздігіміздің арқасында төл рәміздер дуниеге келді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 1992 жылғы 4 маусым күні «ҚР Мемлекеттік туы туралы», «ҚР Мемлекеттік елтаңбасы туралы», «ҚР Мемлекеттік әнұранының музыкалық редакциясы

Кітапханадағы игі бастама

uuu

92 705 теңгені құрады. Облыс бойынша көрсеткіштен 4 610 теңгеге жоғары және өткен жылмен салыстырғанда 8,2 пайызға өсті. Қоғамдық науқанды істерге 293, әлеумет тік жұмыс орындарына 271 адам тартылды. 33 кәсіпорынға 107 кісі жастар жастар тәжірибесінен өтуге жіберілді. Кәсіби жағынан қайта даярлау курстарына 188 адам оқытылды. Жұмыссыз азамат тарға көмек көрсету мақсатында жыл басынан бері 9 бос орындар жәрмеңкесі өткізілді. Оған 299 кәсіпорындар мен ұйымдар қатысып, жәрмеңкеге 502 адам келді. Атаулы әлеуметтік көмек 244 отбасыға яғни оларға 24,7 млн. теңге көлемінде көрсетілді. 18 жасқа дейінгі балаларға арналған жәрдемақы 958 бүлдіршінге 12,7 млн. теңге тағайындалды.

туралы» тарихи заңдарға қол қойды. Біздің мемлекетіміздің рәміздері - Ту, Елтаңба, Әнұран екендігі белгілі. Оларды егеменді елдің әрбір азаматы құрметтеуге, мақтаныш етуге тиісті. Мемлекеттік рәміздердің зор тәрбиелік мән, мағынасы бар. Бір ғана мысал Олимпиада ойындарындағы өз спортшыларымыздың жеңісі кезіндегі мемлекетіміздің көк байрағы-

ның желбіреуі бәріміз үшін зор мақтаныш. Сонымен қатар мемлекеттік рәміздердің жалпы қазақстандық патриотизмді қалыптастырудағы орны ерекше екені даусыз. Жалпы мемлекеттік рәміздерді қадірлеу мен қастерлеу баршамыздың міндетіміз. Темірхан Керейбаев, Қостанай техникалық шығармашылық мектебінің директоры

Елбасы жастарға сенім артады Болашағымыздың баянды болуы бүгінгі жастарға тікелей байланысты. Жастарға үлкен сенім мен зор үміттің артылатыны да бесенеден белгілі. Елдің тірегі де – осы жастар. Сондықтан да жастардың сапалы білім, саналы тәрбие алып, жан-жақты азамат болып қалыптасуы мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев та бізге, яғни жастарға ерекше сенім арта отырып, олардың жағдайын жасауға баса назар аударуда. Қазақстан Республикасы Президент тің жыл

«Тобыл» атауы берілді 2015 жылдың 20 қаңтарынан бастап «Қостанай-Алматы» бағытымен жүретін №43/44 жолаушылар пойызы енді «Тобыл» атауымен жүретін болады. Бұл туралы «Жолаушылар тасымалы» акционерлік қоғамының баспасөз қызметі хабарлайды. Бұл еліміздегі фирмалық поездардың бұл бесіншісі. Бұған дейін «Бәйтерек», «Отырар», «Маңғыстау», «Каспий» атауымен поездар жүрген. Оның вагондары қазіргі заманның талаптарына сай, жолаушыларға барлық жағдай жасалған. Іші жылы. Ауаны тазартып, жазды күндері желдетіп тұратын құралдар да бар. Сонымен қатар, уақыт пен вагон ішіндегі ауа температурасын дәл көрсететін құрылғыны да кездестіресіз. Жолаушылар вагондары санитарлық-гигиеналық талаптарды қатаң сақтайды. Мүгедек жандарға лайықты қызмет көрсетеді. Купелердегі жаңа төсектер, кілемшелер мен тоңазытқыш кірген кісінің назарын еріксіз аудартады. Поезд көп тоқтайтын бекеттерде аудиодыбыстан поездың ережелері мен басқа да пайдалы ақпараттар айтылады.

ұжымның тындырған жұмыстары да ауыз толтырып айтарлық. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы аясында 6 млрд.970 млн. теңгенің 77 жобасы жүзеге асты. Үстіміздегі жылы Үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту бағдарламасы шеңберінде де қыруар жұмыстар атқарылуда. Қаланың өнеркәсіптік әлеуетіне сыртқы және ішкі инвестицияларды тарту жағына назар аударылуда. Бүгінгі таңда облыстың бас шаһарының экономикасы өркендеп, гүлдене түсуі де маңызды міндеттердің бірі. Жұртшылықты жұмыспен қамту саласында да ілгерушілік сезіледі. Мәселен ол 2013 жылғы 89,7 пайызбен салыстырғанда былтыр 92,2 пайызды құрады. Орташа айлық номиналды еңбек ақы қаңтар-қараша айларында

Рәміздер мемлекеттігіміздің белгісі

uuu

Шаһарымыздағы Н.Островский атындағы қалалық кітапханада әдеби марафон басталды. Ол Ұлы Жеңістің 70 жылдық мерейтойына арналды. Парасат ордасындағы акция «Соғыс естеліктері жүрегіміз бен кітаптарда» деп аталады. Іс-шара үстіміздегі жылдың қаңтар және мамыр айлары аралығында өтеді. Оған қаладағы әрбір оқырман қатыса алады. Қойылатын басты талап – кітапханаға барып, соғыс және майдангерлер туралы кітаптарды оқулары керек. Әдеби марафонның үздік оқырмандарына сыйлықтар да қарастырылған. Осынау игі бастаманың алғашқы күнінде кітапханаға Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің студенттері келді. Кітапханашылар оларға әр кітаптың мазмұнын қысқаша айтып берді. – Бұл шараның мақсаты – кітапханаға оқырмандарды көптеп тарту. Жастарды кітап оқуға үндеу, олардың руханиятқа деген қызығушылықтарын ояту. Ұлы Отан соғысы туралы әдеби, тарихи кітаптарды насихаттау үшін осы жобаны қолға алдық, – дейді Қостанай қалалық орталықтандырылған кітапхана жүйесінің басшысы Айгүл Сейдахметова.

түскен инвестициялар 57 млрд. 247 млн. теңгені құрады. Оның 12 млрд. 701 млн. теңгесі – республикалық, 4 млрд. 383 млн. теңгесі – жергілікті бюджеттен, сондай-ақ 40 млрд. 163 млн. теңгесі – кәсіпорындар және басқа қаржы көздерінен. Қазақстан Республикасындағы үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарлама шеңберінде 2014 жылы жалпы 5,5 млрд. теңгенің 2 инвестициялық жобасы іске асырылды. Бұл жобалардың қатарына «Қостанай МБИ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігін қосуға болады. Жылына 70 мың шаршы метр үй құрылысы комбинатын салады. Жоба былтыр 2 шілдеде іске қосылды. Сонымен қатар «СарыаркаАвтоПром» секілді іргелі

сайынғы Жолдауларының басым бағыттары жастармен тікелей байланысты. Кез келген мемлекеттік маңызы бар стратегиялық құжаттар мен мақалаларында, сөздерінде әркез өскелең ұрпақты тілге тиек етуі – соның айқын дәлелі. Біз бақыт ты ұрпақпыз, бейбіт өмір кешіп жатырмыз. Бұл әрине алдымен Елбасының көрегенді саясатының арқасы. Мемлекет басшысы әлемдегі дамыған отыз елдің қатарына қосылу міндетін қойды. Бұл мақсатқа жету үшін әрбір азамат өз үлесін

қосу керек. Меніңше бұл орайда замандастарым яғни бойлары жалындаған қажырқайратқа толы жігіттер мен қыздар алғы шептен көрінгендері абзал. Елбасы 2012 жылғы Қазақстан Халқына Жолдауында жастарға: «Сендер болашаққа деген үкілі үмітіміздің тірегісіңдер. Біздің бүгінгі атқарылып жатқан шаруамыз сіздер үшін жасалды. Сендер Тәуелсіз Қазақстан еліміздің перзентісіңдер, тәуелсіз елде туып, тәуелсіз елде тәрбие алдыңдар. Сендердің азат ойларың мен кемел білімдерің

біздің қол жетпес мақсаттарымызға апаратын құдірет», - деді. Өзім жарқын болашақ білімді жастардың қолында деп санаймын. Мемлекетімізде жас ұрпақтың сапалы білім мен саналы тәрбие алуына баса мән берілуде. Қазір студенттердің өздерін қай салада болсын көрсетулеріне толық мүмкіндік бар. Сымбат Смағұл, Ахмет Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің 4 курс студенті

ИМАНДЫЛЫҚ ИІРІМДЕРІ

Ақынға ақ баталарын берді ҚМДБ-ның Қостанай облысындағы өкіл имамы Асылхан қажы Мұханбетжанұлының ұйытқы болуымен қала жамағаты Ұлы Пайғамбарымыз Мұхаммедтің туған күні, яғни Мәуліт мерекесінің құрметіне кеш өткізу дәстүрге айналды. Осы сөзіміздің нақты дәлелі ретінде жуырда ғана облыс орталығында көрнекті ақын, дін тақырыбына қалам тартып жүрген жазушы, «Мінәжәт» кітабының авторы Ақылбек Шаяхмет өзінің шаңырағында

жоғарыда аталған мейрамға байланысты дастарқан жайды. Оған шаһардың ақ сақалды қажылары мен ақ жаулықты аналарын арнайы шақырды. Онда Мәуліт оқылды. Осы отырыста өкіл имам Асылхан қажы Түсіпбек Ұлы Пайғамбарымыздың өмірбаянынан салауат айтудың артықшылықтары жайлы уағыз айтты. Сондай-ақ облыстық Марал ишан мешітінің жанындағы сауат ашу курсының ұстазы Нұх Темірджи және наиб имам

Асқар Мейрамбекұлы Мәуліт оқыды. Осы қаламгердің құтты шаңырағына жиналған қажылар, дін жанашырлары Ақылбек Қожаұлына өздерінің шынайы тілектерін білдіріп, баталарын берді. Дәл осындай басқосу Қостанай қаласының тұрғыны Күлзира қажы Мұханбетжанқызының да үйінде өткізілді. Онда Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі Жолбарыс қажы Баязид, есімі көпке белгілі абыз ақсақал Мырзағали

қажы Ғабдуллиндер шаңырақ иесіне шын жүректен шыққан шынайы лебіздерін айтып, баталарын берді. Міне, Қостанай өңіріндегі Мәуліт мерекесіне орай ұйымдастырылған осындай игі шаралардың тәрбиелік мәні зор екендігі даусыз. Оның әсіресе, еліміздің келешегі болып табылатын жастарға берері мол. Шаңырақтарында Мәуліт мерекесін өткізген азаматтарға Алланың нұры жауа бергей!


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 ж.

ЕР ЕСІМІ - ЕЛ ЕСІНДЕ

7

«Әкемді бүкіл ел мақтаныш етеді» деп сыр шертеді Жасұлан Сейітұлы

Даңқты жерлесіміз қазақ әдебиетінде өзіндік ерекше орны бар, қаламгер, журналист, этногроф Сейіт Кенжеахметовтің өткен жылы 75 жылдығы аталып өтті. Осы айтулы датаға орай облыс орталығында бірқатар маңызды кездесулер ұйымдастырылды. Осы басқосуларға Арқалық шаһарынан оның ұлы Жасұлан Сейітұлы да қатысып, ардақты әкесі жайлы тебірене сөз сөйлеп, қаламгердің жұртшылыққа беймәлім қырлары жөнінде әңгімелеген болатын. Бүгін осы онымен арада болған сыр-сұхбатты талғампаз оқырмандар назарына ұсынып отырмыз.

ОНЫ ЖЕРЛЕСТЕРІ ЕРЕКШЕ АРДАҚТАДЫ - Жасұлан бауырым, өзің артына өшпес із қалдырған біртуар жазушы-сатириктің перзентісің. Ол кісі туралы айтарың да мол екендігі даусыз. Бүгінгі өзіңмен сұхбатымызды оның кіндік қаны тамған жерінен бастасақ? - Киелі Торғай өңірін кім білмейді? Марқұм әкем осы өңірде туғанын әрқашан да үлкен мақтанышпен айтып отыратын. Оның өзіндік себебі де бар. Бұл жақтан қазақ өнері мен мәдениетінде есімдері алтын әріппен жазылған талай көрнекті ақын-жазушылар, композиторлар, жалпы руханият саласының тұлғалары шықты. Менің әкем де Жангелдин ауданы Қызбел кеңшарына қарасты Сарықоба деп аталатын ауылда туып, өсті. Айналасындағы небір тұлғалардан өнеге алды. Жалпы, «Тақыр жерге шөп шықпайды» деседі ғой. Сол өзі ес білгеннен көріп, құнарлы әңгімелерін тың даған аға буын өкілдерінен көп жайды көңілге түйді. Ананың орны қашан да бөлек. Әкемнің елін сүйер азамат болып қалыптасуына оның аяулы шешесі Сәлима әжеміздің де тигізген ықпалы ерекше болғандығы сөзсіз. Себебі, бұл кісі де кезінде діни

медресені тәмәмдаған қазақ қыздарының бірі еді. Әжеміздің көзін көрген аталарымыз бен әжелеріміздің айтуына қарағанда, әкемнің анасы кәдімгі он саусағынан өнер тамған ғажайып жан екен. Қолы бос кездері ол тігінші, тоқымашы әрі оюшы шебер ретінде баршаға танылған. Сонау жылдары өзінің іскерлігі және халықпен тіл табыса жұмыс істей білуінің арқасында ол ауылдық кеңестің төрайымы қызметін де атқарған көрінеді. - Ал, Сейіт ағаның әкесі Кенжеахмет атамыз жөнінде не айта аласыз? - Сейіт атам да кезінде Торғай өңіріне аты шыққан азаматтардың бірі болыпты. Ол әкем небәрі үшке толған кезінде, яғни 1942 жылы елдегі барлық жігіттер қанды майданға аттанып жатқан кезде соғысқа жіберіледі. Бірақ ол қайтып оралмады. Топырақ жат жұрттан бұйырды. Сондықтан әкеміз әкесіз өсудің қандай болатындығын жастайынан жан жүрегімен сезінді. Оның есімін ғұмыр бойы ардақтаумен өтті. Сәлима әжеміз әке орнына әке, шеше орнына шеше бола білді. Жалғыз ұлының өз қатарынан қалмай білім алуына, өзінің жан-жақты көрсетуіне қолынан келген барлық жағдайларды жасады. Баласын көзінен таса қыл-

мауға тырысты. Ұлы да оның сенімін ақтауға барын салды. Аяулы шешесі дүниеден өткен кезде соңғы сапарға барлық діни рәсімдерді жасап шығарды. Оның басына көктас орнатып, біз есейген кезімізде үнемі ертіп барып, Құран оқытатын. - Сейіт аға шағын қалада тұрып-ақ өзін күллі елімізге таныта білген аса талантты қаламгер ретінде де белгілі. Жалпы, оның жазушылыққа деген құштарлығы, азаматтық қырлары жөнінде не айтасыз? - Иә, талант ты жазушы болу үшін үлкен қала Астанада тұру міндетті емес. Егер бойың да табиғи дарының болса тіпті ауылда жүріп те күллі елімізге таныла аласың. Ондай азамат тар құдайға шүкір қазақта жетеді. Солардың бірі менің әкем еді. Ол ешқашан да шаһарға тұруға талпынған емес. Өйткені, барлық өнер де, қасиет те жергілікті жер, яғи ауылда деп есептеді. Өйткені, өзі жастайынан ұлтымыздың ежелден келе жатқан ауыз әдебиетіне ерекше құштар болды. Сонау кішкентайынан елді-мекендегі қарт кісілердің шежірелі сөздерін, ұлағатты әңгімелерін құлағына құя білді. Солардың айтқандарын тыңдап, ата-дәстүрімізге, әдет-ғұрпымызға байланысты жайларды қойын дәптеріне жазып жүретін. Осы арада сөзім жалаң болмас үшін әкемнің кезінде қасиетті өлкедегі атақты шешен Ахметқан, халық ақаны Нұрхан, ұста Мырзахамит, есімдері аңызға айналған атақты айтқыштар Айса, Торғай өңіріне кеңінен танымал пешші Темірғали секілді айтулы тұлғалардың ғұмырынан ғибрат алды.

АЛМАТЫДА ОҚЫП, ӨМІРІ АРҚАЛЫҚТА ӨТТІ - Енді, бізге ағамыздың қайда білім алғандығын және ғұмырының соңына дейін атқарған жауапты қызметтері жайлы да баяндап берсеңіз орынды болар еді? - Иә, оның жастық шағында білімге сусаған талантты ұлтымыздың бозбалалары мен бойжеткендері шыңдары аспанмен таласқан Алатаудың баурайына орналасқан Алматы шаһарында оқуға талпынушы еді. Менің әкем де 1969 жылы Қазақ Мемлекеттік университетінің жалғыз журналис тика факультетін тәмәмдады. Ауылдан білімге құштар болып барған жас жігіт ондағы кіл мықты ғалымдар мен профессорлардан дәріс алды. Журналистік қабілетін ұштап, үнемі ізденді. Нағыз еңбекқор деп әкемді айтсам қателесе

қоймаған болар едім. Өйткені, ол кісінің бос отырған кезін көрген емеспін. Оның сондай қасиеттері өмірін жалғастырушы бізге де жұқты. Одан жаман болған жоқпыз. Бәріміз де алған мамандығымызға сай жұмыс істеп, тәуелсіз елімізге қолдан келгенше адал еңбек етуге талпынып жатқан жайымыз бар. Жалпы, оның өмірінің ең бір шуақты жылдары Торғай өңірінде өтті деп нық сеніммен айта аламын. Ол жергілікті Жангелдин аудандық «Жаңаөмір» деп аталатын газетте бөлім меңгерушісі болып қызмет атқарды. Қолынан жазу-сызу келетін жастарға қамқорлық жасады. Со н д а й - а қ о б л ы с т ы қ «Қостанай таңы» газетінде де біраз уақыт журналистік қызмет атқарып, өңірдің шежіресін жазуға қомақты үлесін қосты. - Жасұлан бауырым, ағамыз облыс орталығында болған кезінде Пушкин көшесі 92-ші үй, 71-ші пәтерде тұрыпты. Осы жайлы да сенің пікіріңді білгіміз келеді? - Бұл 1971 жыл болатын. Ол уақытта шынында да әкем бұрынғы «Коммунизм таңы» (қазіргі «Қостанай таңы») газетінде қызмет атқарды. Осындағы төрт-бес жылдың ішінде өңірдегі ең айтулы да қаламы жүйрік журналистердің бірі екендігін дәлелдеді. Онымен сырлас, ниеттес болған ағаларымыздың бірқатары дүниеден өт ті. Кейбіреулері әлі де болса аталған облыстағы жалғыз ана тіліміздегі газетте жұмыстарын одан әрі жалғастырып жатыр. Онымен кезінде дәмдес әрі араласқан қаламгерлерді Қостанайдағы әкемнің 75 жылдығына арналған шығармашылық кеште жүздесіп, жандүнием марқайып қалды. Қазақ «Әкең өлсе өлсін, әкеңнің көзін көрген өлмесін» деп босқа айтпайды екен. Оған осы жолы да көзім әбден жетті. Әкем туралы замандастары естеліктер айтқан кезде біртүрлі көңілім босап, көзіме еріксіз жас үйірілді. Әлгі өзіңіз атаған Пушкин көшесіндегі үй бізге шын мәнінде құтты болды. Әкемнің көптеген туындылары сол пәтерде дүниеге келді. Сондықтан да бізге ыстық, сол жылдарды әрдайым еске алып отырамыз. - Әкеңіз тірі кезінде кімдермен араласты. Атақты жазушылардың батасын алып, өздеріңіз бала кездеріңізде таласа-тармаса олардың қолдарына су да құйған боларсыздар? - Сіз осы сауалыңызбен тағы да сонау артта қалған жылдарға шолу жасатқалы отырсыз. Әкем шынында да өте қонақжай, үйге кісі келсе кәдімгі балаша қуанып оты-

ратын. Мен бұл арада сол Торғайдан шыққан Сырбай, Ғафу және басқа да жерлес қаламгерлерге жан-жақты тоқталып отырған жоқпын. Біздің құтты шаңырағымызда, яғни Арқалық қаласында тұрған кезімізде дүниеден өткен партизан жазушы Қасым Қайсенов, Берлинге жеңіс туын тіккен Халық қаһарманы Рақымжан Қошқарбаев секілді әйгілі тұлғалар да қонақта болды. Олардың сөзін тыңдау біз үшін де ерекше бақыт болатын. Өзім қазақтың аяулы қызы, біртуар ақын Фариза Оңғарсынова апамыз біздің үйімізде қонақта болған кезінде қолына су құйдым. Ардақты жанның ұлағат ты сөздерін естідім. Әрине, мұның бәрі де әкемнің арқасында болған өнегелі жайлар емес пе. Осындай көрнекті қаламгердің перзенті болғаныма әрқашанда мақтанамын. Ол кісіден көргенім мен түйгендерімді өзім де әке болған соң ұрпақтарыма жалықпай айтамын.

ҰРПАҚТАРЫ ӘКЕ АМАНАТЫНА АДАЛ - Біз бүгінгі сұхбатымызда Сейіт ағаның әулетте ұлдан жалғыз екендігін айттық. Ол кісінің әпкесі бар деп те естуші едік. Сол жөнінде де ағамыздың өмірбаянына зер салып отырған кісілер білсе артық болмайтын секілді. - Әрине, сауалыңыз өте орынды. Әкем Сейіттің шешесі Сәлима Құтыгелдина қазақтың тұңғыш журналисі әрі педагог қызы Нәзипа Құлжанованың жақын сіңлісі болып келеді. Соның тәрбиесін көрген. Әкемнен басқа біздің әулетте оның туған әпкесі Мағдана апамыз да бар. Ол кісі қазір 81 жаста. Бұл күндері Арқалық шаһарында ғұмыр кешіп жатыр. Ұзақ жылдар бойы бір шаңырақтың астында тату-тәтті өмір сүрген жан-жары Жабатай Ысмағұлов атақты шопан-ды. Ол «Даңқ» орденінің толық кавалері. Мұндай марапатқа ол кездері тек қана мал шаруашылығында тұрақты жоғары көрсеткіштерге қол жеткізген майталман мамандар ғана ие болатын. Ынтымағы жарасқан ерлі-зайыптылар айналасына шуағын шашып, құрметке бөленген болатын. - Сіз бізге біраз жайды баяндап бердіңіз. Алайда, Сейіт ағамен жарты ғасыр отасқан ғұмырлық серігі Тұрсын Тәшімбетова апамыз жөнінде де жазбасақ, бүгінгі әңгімеміздің сәні де, мәні де келмейтін сияқты көрінеді? - Оныңыз рас. Анамыз Тұрсынсыз әкеміздің қаламгерлік, қайраткерлік өмірін көз ал-

дымызға елестете алмаймыз. Олар сонау 1959 жылы шаңырақ көтерді. Содан 50 жыл бірге сыйласа өмір сүрді. Алты ұл мен қыз сүйді. Бүкіл саналы ғұмырларын елі мен халқына адал еңбек етуге арнады. Сол екі қыз бен төрт ұлы бұл күндері Кенжеахметовтер әулетінің мақтаныштары десем қателеспеспін. Света, Зәмзәгүл, Абзал, Зейін, және кенжелері Олжас үйлі-баранды. Олардың жанжарлары Мұрат, Асылхан, Ұлболсын, Айгүл, Гүлжайнар, Айткүлдер де тәрбиелі отбасында өскен жандар. Осы ынтымағы жарасқан перзенттерінен әке-шешем он алты немере, үш шөбере сүйіп, үлкен мәуелі бәйтерекке айналды. Әкемнің дүниеден өткеніне төрт жыл, шешеме алты жыл болды. Оларсыз өткен жылдар бізге ата-ананың перзенттің өмірінде қаншалықты орын алатындығын айқын көрсетті. - Тұрсын апамыз да атақты қаламгердің өмірінің мәнді де мағыналы болуына көп үлес қосқаны сөзсіз. Әсіресе, ол кісі отағасының шығармаларын мәшіңкіге басып, алғашқы сыншысы да болған деседі. - Біз бұның бәрін де көзбен көріп өстік. Жоғарыда сөз еткенімдей әкем өте қарымды жазушы болды. Оннан аса әзіл-сықақ кітаптары жарық көрді. Кезінде оның сатиралық туындылары республикалық «Тамаша» ойын-сауық отауында да қойылды. Бұл шығармаларды Қазақстанның халық әртісі Құдайберген Сұлтанбаев аса шеберлікпен орындағаны жалпақ жұртқа мәлім. Ол кісі өте қадірлі болды. Жұрт біле бермейтін кірпіш қалаушылық, суретшілік, ағаштан ою оятын шеберлігі де бар-ды. Әріптестері оны тапқырлығы үшін де өте сыйлады. Қазіргі таңда Ақмола облысының әкімі болып отырған Сергей Кулагин де әкеме үлкен құрметпен қарады. Бұл күндері Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі, көрнекті мемлекет қайраткері Мұхтар Құл-Мұхаммед те әкеме қолдау көрсетті. Оның біраз ш ы ға р м а л а р ы н ы ң ж а р ы қ көруіне тікелей ықпалын тигізді. - Қазір ағамыздың атында оның есімін мәңгілік қалдыратындай көше немесе мектеп бар ма? - Әкем атақ-даңқ қуған жан емес. Ол Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, еліміздің білім беру ісінің үздігі. Оның алпыс жылдығына орай Жангелдин ауданындағы Міржақып Дулатов атындағы ауылдағы орта мектепке және Торғай селосындағы бір көшеге есімі берілді.

О.ОТЫНБАЙҰЛЫ


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 ж.

АҚ ОТАУ

Отағасын пір тұтты 87 жасар кейуана Гүлсім Байғасқақызымен әңгіме

ОЛ СЫМБАТТЫ ЖІГІТ ЕДІ - Қымбатты Гүлсім апа, өзіңіз Қостанай өңіріне белгілі әулеттің ақылшысы болып отырсыз. Қазақтың біртуар перзенті Бекайдар ағамен ұзақ жылдар бірге ғұмыр кештіңіздер. Ол кісімен әу баста қашан таныстыңыздар? - Бірге көп жылдар отасқан шаңырақ иесімен ең алғаш 17 жасында таныстым. Ол кезде Бекайдар ағаларың кәдімгі тепсе темір үзетін қылшылдаған жігіт. Біздің уақытымызда қыз балалар бозбалаларды қанша жерден ұнатып тұрса да ішкі сезімін сыртқа шығара бермейтін. Өйткені, біздің шешеміз «Қызға қырық үйден тыйым» деген қағиданы берік ұстанды. Олардың рұқсатынсыз үйден сыртқа шықпайтынбыз. Анамыздың пікірлерімен де үнемі санасып отыратын едік. Әрине, өзім болашақ жарымды бірден ұнаттым. Сол себептен, ол арнайы келіп, өзінің мені шын мәнінде сүйетінін айтқан кезде келісімімді бердім. Оған ешқашанда өкінген емеспін. Өмірдегі барлық қиындықты да қызықты да бірге көрдік. - Егер құпия болмаса, Бекеңнің өзге сіз білетін жігіттерден қандай айырмашылығы мен ерекшелігі болды? - Ол ең алдымен ақылдылығымен, өзіндік көзқарастарымен дараланатын. Жетімдікті көріп өскендіктен бе, кісінің қадірін білетін. Қазақтың кез келген қызына кәдімгі өзінің туған қарындасындай құрметпен қарады. Сондықтан болса керек, өле-өлгенше мені алақанына салып аялады. - Екеуіңіздің кәдімгі қос аққудай жараса өмір кешкендеріңізден хабарым бар. Отағасының дүниеден өткеніне қанша жыл болды? Шындығыңызды айтыңызшы, оны еске алып, сағынасыз ба? - Биыл мен 87 жасқа толып

отырмын. Өмірімнің ең сәулелі әрі шуақты кезеңдері Бекеңмен бірге өтті. Ешкім мәңгілік емес қой. Оның арамыздан кеткеніне де үш жылдың жүзі болып қалды. Оны Затобол кентіндегі қазақ зиратына жерледік. Құдайға шүкір, балалар да саналы болып өсті. Мен айтпасам да өздері келіп: «Апа, атамыздың басына барып, Құран оқытайық» деп ұсыныстарын айтып жатады. Сол кезде ашығы керек, ұл мен қыздарымның осындай парасатты жандар болып қалыптасқанына іштей марқайып қаламын. Үш жыл да аз мерзім емес. Өткен шақ бәрінен де маған ауыр тиді. Ол шаңырақтағы сырласым да, мұңдасым да, сенімді серігім де еді. Ол қайтыс болғанда өзім біртүрлі жаным құлазып, тіршілікте жалғыз қалғандай сезіндім. Үйдің ішінде жүрсем де оның сөйлеген сөздері, маған деген ерекше құрметтері көз алдыма елестейтін. Қысқасы, осы кезеңде отағасының менің өмірімде қандай орын алғандығын іштей сезіндім. Рас, сағынып, оңашада көз жасымды сығып алатын кезім де болады. Бірақ оны сырт көзге білдіре бермеймін.

БЕКАЙДАРДЫ ЕЛ ҚАДІРЛЕЙТІН - Біз Бекеңнің облыстың Ұзынкөл ауданына қарасты Итсары деп аталатын ауылда туып-өскенін білеміз. Бірақ қалың жұртшылықтың бәрі де оның елі мен халқына сіңірген еңбектерінен толық хабардар болса құба-құп емес пе. Сол себептен де ағамыздың өткен ғұмырына қысқаша саяхат жасап өтсеңіз? - Бекайдар нағыз жігіттің сұлтаны болатын. Ол үлкенмен де, кішімен де тез тіл табысып кететін. Сондықтан да болар, үйімізден кісі арылмайтын. Әйел заты болған соң азама-

ҰРПАҚТАРЫМЫЗ СЕНІМІМІЗДІ АҚТАДЫ

тыңды сыйлап, оның қонағына да үнемі жылы қабақ танытуың керек. Ол зейнеткерлікке шыққанға дейін көп жылдар бойы түрлі деңгейдегі мемлекеттік қызметтерді атқарды. Алдымен Меңдіқара педагогикалық училищесін бітірсе, кейін жоғары білім алды. Өзінің таңдаған мамандығы бойынша бірқатар лауазымды жұмыстарда көзге түсті. Жайдары мінезінен, мол адамгершілігінен де болар, ешкімді ұлтқа, руға бөлген емес. Оны да сол кездегі қызметте қатар жүрген өзге ұлт өкілдері де ерекше сыйлады. Бәрі де Бекайдар Жүсіпұлы деп сонадайдан алдынан шығып сәлемдесіп жататын. Әрине, абырой, бедел деген оңайлықпен келмейді. Ол бү к і л б о й ы н д а ғ ы қажыр-қайратын ел игілігіне жұмсады. Облыстық оқу бөлімі бастығының орынбасары болып отырған кезінде өңірдегі барлық мектептердің жұмысы-

се, ендігі жерде облыстағы барша жоғары оқу орындары, сол кездегі техникумдар, кәсіптік-техникалық училищелер тікелей өзіне қарады. Бекең жұмысқа ерте кетіп, кеш оралатын. Әрине, арасында іс-сапарларға да жиі шығушы еді. Сол уақыттарда болған жерлерінде білікті мамандардың өнегелі жұмыстарын көрсе көңілі көтеріліп, үйге ерекше бір қуанышпен келетін. Көп жыл бірге қол ұстаса өмір сүріп жатқан адал жары ретінде ағаларыңның жүзіндегі өзгерістерді, жан дүниесін оның әрбір сөзінен айқын сезетінмін. Өзімді осындай ұлтымыздың ардақ тұтар перзентімен тағдырымды тоғыстырғанына шексіз ризамын. - Өзіңіздің туып-өскен жеріңіз туралы бірер сөз? - Мен Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданына қарасты Қарақамыс деп аталатын ауылдың қызымын. Осы ауданда қазақтың классик

- Сіздің замандастарыңызбен бас қосқан кездеріңізде әншілік қырларыңызды да өз құлағымен естіп, талай рет тәнті болған едім. Осы жайлы да айтып берудің реті келген секілді. - Әрине, мұның бәрі өскен ортаға байланысты. Жоғарыда Ғабең, Сәбең сияқты қайталанбас тұлғалардың кіндік қаны тамған ауданда өскенімді айтып өттім ғой. Жамбыл ауданы өнерпаздарға өте бай болатын. Мен де тігіншілік кәсібіммен қатар әншілікке де көп көңіл бөлдім. Несін жасырайын, жас кезімде өте көрікті едім. Қос бұрымым кәдімгі тіземе жететін арудың бірі болатынмын. Құдай қосқан қосағым бақилық болғанша осындай қасиеттерімді жұрттың көзінше жиі айтып отыратын. Мәртебемді көтеріп, балаларына үлгі ететін.

ның барынша жандануына көп үлесін қосты. Кадр мәселесіне жеткілікті назар аударды. Қолынан іс келетін, ешқандай қолдаушысы жоқ талантты жастарды қызмет бабымен көтеруге тырысты. Сондай мұның шапағатын көрген інілері осы уақытқа дейін мені көрсе: «Гүлсім апа, біз өзімізді Бекеңнің шәкіртеріміз деп есептейміз» деп орынды мақтан етеді. Отағасы кешегі Кеңес Одағы кезінде Қостанай облыстық партия комитетінде де лауазымды жұмыстарда болды. Осындағы жоғары оқу орындары бөлімі меңгерушісі секілді өте жауапты қызметті ұзақ жылдар бойы ойдағыдай атқарды. Бұрын ол тек қана өңірдегі мектептерге ғана жауап бер-

жазушылары Ғабит Мүсірепов пен Сәбит Мұқановтар дүниеге келгені де зиялы қауымға аян. Эстетик әрі сөз өнерінің зергері Ғабең Бекайдар ағаларыңды «күйеу бала» деп ерекше құрметтейтін. Өзімді болса да туған қарындасындай еркелетті. Шіркін, сол кісілердің жанында болып, бір дастарханнан дәм тату да біз үшін айрықша бақыт еді ғой. Өзімнің әкем Байғасқа елге қадірлі, кезінде Ұлы Отан соғысынан кейінгі жылдары колхоз басқармасының төрағасының орынбасары болып тұрғанда ашыққан талай қандастарымызға қамқор болды. Олар үшін өмірін де құрбан етуге дайын еді. Осындай асыл жанның ұрпағы мен қайдан жаман болайын.

Ол кей кездері «Менің сүйікті Гүлсімім, мына жиналған жұрт та білсін, «Ләйлім шырақ» және «Қара торғай» әнін бір сызылта нәшіне келтіріп шырқасаң дұрыс болар еді» деп отыратын. Оның сөзін жерге қалдырмай барша қауымның алдында шама-шарқым келгенше қазақ әндерін орындап беретінмін. - Сіз және Бекең өнегелі шаңырақтың иесі ретінде де замандастарыңызға үлгі болдыңыздар. Қазір қанша ұл мен қыздарыңыз, немере, шөберелеріңіз бар. Олар сіздің өміріңізді барынша нұрландырып, гүлдендіріп отырған жоқ па? - Иә, оныңыз рас. Бекең тағдырдың жазуымен қайтыс болғанымен, осы ұрпақтарым ғұмырымның мәні мен сәніне

айналды. Жас кезімде үш ер балам ерте шетінеді. Содан кейін де төрт перзент сүйдім. Бари деген ұлымызға қазақы ырыммен әкесінің нағашысының есімін бердік. Содан кейін дүниеге келген балаларым тұрақтады. Үлкенім Күләштің қазір өзі де бір әулеттің тірегі. Ол күйеу баламыз Сәбит екеуі білікті дәрігер. Зейнеткер атанса да Наурызым аудандық ауруханасында қызметтерін одан әрі жалғастырып жатыр. Болат және Алма да әкесі екеуімізді ерекше қуанышқа бөлеп, отбасымыздың берекесін арттырды. Қазір осы ұл мен қыздарымыздан тоғыз немере, он шөбере сүйдік. Бәрі де өзімді әжелеп, еркелеп мойныма асылып жатады. Тоқсанға жақындаған адамға бұдан артық қандай бақыт пен қуаныш болушы еді? - Гүлсім апа, әңгімеміздің соңында сүйікті келініңіз Талма мен ұлыңыз Баридің өзіңізге деген ыстық ықыласы, ілти-

паты мен қамқорлығы жөнінде де айтып өткеніңіз жөн-ау деймін. - Өзім Бекайдар ағаларыңмен ерлі-зайыпты ретінде үлкен бақытқа кенелсем, ұлым Бари мен келінім Талмадан да көп қамқорлықты көріп отырмын. Менің ғұмырымды осылар мен басқа да ұрпақтарым ұзартып келеді деп айтсам артық болмас. Талма өте кішіпейіл, дархан мінезді, үлкеннің қадірін білетін қазақтың аяулы қызы. Ол Меңдіқара ауданында туыпөскен. Құдамыз Ахмет кезінде өздеріңіз секілді журналист болған. Анасы Қантай кешегі қанды майданға қатысқан ұлтымыздың батыр қыздарының бірі болатын.

Оразалы ЖАҚСАНОВ


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 ж.

ЖАЗУШЫНЫҢ ЖАН СЫРЫ

Әдемі көріну Жер бетіндегі тіршілікті жаратушыға, құдіретті Құдайға адам баласының титтей де реніші болмаса керек. Ешқандай ала-құлалық аңғарылмайды. Бір пендені екіншісінен өзгеше жарық дүниеге әкелмеген. Және бір таңғарарлық жай, қоғамның негізгі қожасы адамдар мен ну орманда, далада жортып, жүгірген аңдарға да бәрін жомарттық пен сыйға тартқан. Әрине мөлдір сәулесі, ерекше нұры қымбат жаһанның ғажайып табиғатың тамашалаған, сана деңгейі әрқашан асқақ тұратын адамдар хақында кейде түрлі ой-мұхитын шарлаймыз. Зерделеп, зерттеп көрсек, ұлы пайғамбарымыз Мұхаммед (с. ғ. с) өзінің ғасырлардан ғасырларға мұра боларлықтай байсалды, інжу-маржан сөздерінде «әкесі баласына жақсы әдеп пен көркем мінезден де артық жақсы нәрсе қалдырған емес» деп тайға таңба басқандай жүйелі түрде жазып кетіпті. Шынтуайтына келсек, жаңа заманның адамдары ұмытуға тиісті емес ұлағаты ұзын, тағылымы терең, идеясы өте көркем сөз ғой бұл. Алла тағала, сонымен бірге арғы ата-баба нұсқаған жолдан дұрысырақ бірдене табамын деп айдалаға шапқылап, шаршаудың өзі ерсілеу әрине. Қанатты қиял, орамды ой жетегіне еріп отырған сәтте небір қазақы әңгіме еріксіз есімізге түседі. Даңқты батыр, ұлттың ұлы тұлғасы Бауыржан Момышұлына қиян кескі, сұрапыл соғыс даласында жүрген жылдары орайын тауып бір тілші азамат жолығып: - Сіз қандай академияны бітіріп едініз деген сұрақ беріпті. Баукен түк қиналмаған. - Мен халық академиясын бітіріп едім деген көрінеді. Сонда топырлатып сауал тастаған тілші-жауыңгер: - Ондай да академия бар ма еді деп таң қалыпты. Айтулы батыр мен тілші арасындағы сұрақ-жауап көлемі жағынан шағын болса да, тәрбиелік мәні, маңызы зор екенің сезіп отырған шығарсыздар. Осы бір айшықты лебізге мандайға біткен хас батыр Момышұлының «тексізден тезек артық, арсыздан айуан артық» деген сөзін қосып жіберсек, ұлттық идео-

логия бейнесі біртіндеп биіктеп, жоғары көтеріледі. Ислам дініндегі құран сөздеріне, имам, қажылардың уыздай тәтті уағыздарына, бабалар өсиеттеріне, аяулы ата-аналардың ақыл-кеңестеріне зер салсаныз, бәрі бір мақсат, бір мүдде, бір арман әлемінде түйісіп, үңдесіп жататыны жасырын сыр емес. Барлығы дерлік үяда өскен өрен ұрпақтарды ұдайы ізгілікке, мейірімге, кісілікке, адамгершілікке, инабаттылыққа қарай бұрылуға әрекеттендіреді. Ал, қазақ халқының тоттанбайтын, тозбайтын, сарғаймайтын, санаға шуағын молынан төгетін шұрайлы, шынайы мақалдары ішкі жан-дүниені жат әрекеттен, күл қоқыстан, тұманнан тазартуға жәрдем берер қуатты күш іспетті. Көзі көреген, жүрегі сезгіш халықтан артық кім бар? Мәселен қазақ халқы мақалдарының бірінде: «Адамның ұяты бетінде, адамгершілігі ниетінде» десе, екіншісінде: Ақылсыз адам айқайлай келеді, Жан-жағын жайпай келеді, Ақылды адам жай, жай келеді, Жан-жағын байқай келеді, - деген жолдар кездеседі. Жаратылыс заңына сәйкес, біреу ұл, біреу қыз болып дүние есігін ашып, алдымен ата-анасын, содан кейін туыстуған, ағайынды шексіз қуантады. Анадан іңгәләп туғанында адамның бәрі сүттей аппақ, бұлқынған бұлақ суындай мөп-мөлдір. Есейе, ер жете келе пенденің өзі өмір сүріп отырған замаңға, қоғамға, айналасындағы адамдарға негізделген өзіндік көзқарастары қалыптаса бастайды. Баспасөз бетінде жарияланған жазушылық ой-толғамның өзегін өріп, дәнің жинаған шақта көкейді әйдік әріппен жазылатын бір сауал жиі мазалайды. Мейлі бала, мейлі жігіт, мейлі бойжеткен, мейлі ақсақал, мейлі әже бол кім бұқараға, жалпы жұртшылыққа әдемі көрінгісі келмейді. Бәрі де десем дұрыс болар. Бірақ мәселе басқада. Айтайын деген пікірімді тығып, бүгіп қалмай ашық түрде жеткізгенім жөн-ау. Сәл өткен жылдарға көз жібер-

сем, бұрынғының адамдары қазақы қайырым, адамдық қасиет, ибалы әдет-ғұрып, киелі сөз, мәуелі мұғалім тәрбиесі, ақылдан аса алшақ кетпеген ұл-қыздары, мандай тері табыстырған абыройлары арқылы сырт көзге ажарлы адам болып көрінетін. Қазір мүлде басқаша. Түбірінен түсініксіздеу қозғалыс үдей түскен . Ертеректе мектеп бітірушілердің дені өз бағыттарын өздері айқындап, мәртебелі мамандықтар мұғалім, дәрігер, инженер, прораб болуды мақсат тұтты. Оқу сапасының оңдылығы болар, үздік оқығандар түгіл, үштік баға иеленген жастардың көбі жоғары оқу орындарына өз қабілеттерімен түсті. Елдің экономикалық, әлеуметтік, тұрмыстық жағынан дамып, өрлеп, өсуіне өздерінің сүбелі үлестерін қосты. Былайша айтқанда көздеген биіктерінен әдемі көрінді деуге болады. Енді бүгінгі тіршілік көрінісіне қарай бұрылайық. Біреулер ірі лауазымды қызыметімен, біреулер қалпақ пен ұрып алған дәрежелерімен, енді біреулер қалта жыртқан доллар, теңгелермен, тағы біреулері мейман келмеген кезде бірін-бірі әрен табатын бірнеше қабатты, ауқымы ат шаптырым үйлерімен, қымбат киімдері, арзан емес ұялы телефондарымен әдемі көрінуге құштар. Қостанай қаласының тұрғыны болғаныма 25 жылдан асып барады. Құдайға шүкір зиялы қауымның, үлкендердің, замандастардың ортасында үнемі болып тұрамын. Сонда бір байқағаным баяғы ата-бабалар тіршілігін еске ала отырып, қазақы тұрғыдан әңгіме шертіп, тыңдайтындар саны сирек. Қайда барсан да жұрт сөзі ақша төңірегінен айналшықтап, алысқа бармайды. Бір жолы жас шамасы қырықтарды төңіректейтін төрт қазақ жігітінің онашалау жердегі әңгімесіне кәдімгідей куәгер болдым. Шетелдік автокөліктерің ауыстыру, жеделдетіп Ресей жақтан машина әкелу жайын ауыздарын бір минут жаппастан өзекті әңгімеге айналдырды. Өз басым осы алпыс бес жасқа дейін машина рөліне отырмаған және

оны сатып алып, ауласында тұрақтатып, айдауды көздемеген жанмын. Бала кезімде велосйпед тепкенім бар. Тірліктегі техникаға қатысым осы ғана. Мемлекеттік ірі лауазымды иеленген басшылар жайлы әңгіме бөлек. Естуімізше «002», «003», «005», «008» және басқа да үлгідегі нөмірлі автокөліктері бар азаматтар крутойлар болып есептелетін көрінеді. Жалпы өз басым жаңа заманда пайда болған осы сөзді пәлендей толық түсінбеймін. Бұл топқа ақша арқылы алшаң басқандар жататын шығар деп жобалаймын. Қоғамдық орындарда әдепсіз әрекет байқатып, қызметте айқай, ушу шығарып, автобус ішінде де зердеге тоқығаны мүлде аз екенін сездіретін жастар жағы және арта түскен. Осы ой-толғамды қағаз бетіне түсіріп отырғанымда ара-тұра көгілдір экранға да қарап қалдым. Республикалық телеарнадан “Нысана” бағдарламасы өтіп жатыр екен. Қоғамның қауіпті дерті еркек пен еркек, әйел мен әйел арасында жыныстық қатынас жасаушылар бар екенін тілге тиек етіп, республика көлеміндегі, Астана қаласындағы нақтылы деректерді топырлатып келтірді. Сұмдық,

айтуға ұят. Бағдарламаны әзірлеуші тілшілерге сұхбат берген мәжіліс депутаты, жазушы Алдан Смайыл түнгі, жат әрекетке үндейтін клубтарды тез арада жабу қажеттігін бас айтты. Пікір өте құнды. Бірақ зиялы жанның халықтық тұрғыдан айтқан лебізі ескерілетініне үміт аз сияқты. Ана жолы өзара көңіл қосып, отау тіккен екі жасқа игі ниетін білдірген, соқпақты өмір жолын көрген ардақты ақсақал құбылмалы қоғамда “әділдік пен әділетсіздікті, биік пен аласаны, шындық пен өтірікті, ақыл мен ақшаны, әдемілік пен әдепсіздікті ешқашан шатастыра көрмеңдер” деп қалды. Тағылымы таудан әйдік салиқалы сөзге жиналған жұртшылық бірден елең етті. Аталған жиынға қатынасып отырған меймандардың бірі ретінде шіркін-ай, қарияның қадірлі ақылын аяққа таптамайтындар көбірек болса ғой деп армандадық. Қазір жігіттердің бір тобы ақшасы, байлығы, мәшинасымен көзге түсуді көбірек ойлайды. Қыздар ше? Олар да ер балалардан екі елі кейін қалар емес. Біреуі оқып, екіншісі оқымай-ақ көлік жүргізетін куәлікті иеленген. Өзге қалалардағы

9

тәрізді Қостанайда да маркаларына тілің әрең келетін әйдік-әйдік машина рулдеріне арулар емін еркін жайғасқан. Әрқайсысы әдемі көрініп жүрмін деп есептейді. Әтір сеуіп, бояу жағумен қатар қос бұрымы төгіліп тұрған қыздар жоққа тән. Бұлардың көбі қазақы әдет ғұрыптан, туған тілден, әдемілік әдептен әріректе тұр. Егер мен студенттерге дәріс беріп жүрген оқытушы, ғалым есебінде үзіліс, сабақ арасында не көріп, не сезгенімді айтар болсам ұзақ бәйгеге жаратылған сәйгүліктей алыс жаққа кетемін. Жуырда туғанына сексен жыл толған қазақтың біртуар көрнекті ақыны Қадыр Мырза Әлі өзінің қазаққа қатты ұнайтын қанатты сөздерінің біреуінде “Дүниенің ең басты жұмбағы-адам” депті. Тауып айтылған тамаша сөз. Шынында да уақыт алға қарай зымырап озған сайын пенде жанының құпияда құлыптаулы сырын сезу, байқау, ұғыну, түсіну қиындап кеткендей. Менің бұдан біраз жылдар бұрын жазылған өлеңімде мынадай жолдар бар. Әлемің мәңгі-алау, мәңгі-жалын, Әрқашан тек сағыныш салғыз әнін, Сұлулық саған қарап өтер едім Сұлу болса бер жағың, арғы жағың Адам мәңгі ғұмыр кешпейді. Көз жұмған кісімен қоштасар сәтте оның байлығын, қымбат автокөлігін ешкім еске түсірмейді. Оның есесіне пенденің адами қасиеттерін ұзақ әңгімелейді. Олай болса кісі атаулы жер басып жүргенінде терең түсінігі парасатты пайымы, арналы ақылы, бәрінің жиынтығы тәрізді зиялылығы нәтижесінде өте көркем, ажарлы. Шын мәнінде әлеуметке әдемі көріну әркімнің маңдайына бұйыра бермеген. Бәрі өзін лайықты санауы әбден мүмкін. Сіз жайлы қайысқан халық нендей нанымды пікірде? Сол жағына көбірек назар аударсаңыз, түк ұтылмайсыз. Жалған дүниеде әмән әдепті, жүрейік, әркез әдемі күлейік, түрімізбен, бет-әлпетпен ғана емес, жан дүниенің шексіз, шетсіз байылығымен әдемі көрінейік, жамағат! Нағашыбай Мұқатов Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі, ақын

ЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬЬ

Затоболдағы Мәуліт мерекесі

Ұл ы П а й ғ а м б а р ы м ы з Мұхаммедтің туған күні, яғни Мәуліт мерекесі Қостанай өңірінде де жылда жоғары деңгейде өткізіліп келеді. Оны ұйымдастыруда аудандар мен қалалардың имамдары да жоғары саналылық пен іскерлік танытуда. Жергілікті мұсылман қауымы да жыл сайын бұл мерекені асыға күтеді. Өйткені оның кейінгі жастарға да берер тағылымдық-тәрбиелік маңызы ерекше. Сондықтан биыл да аталмыш мейрамға қандастарымыз жан-жақты

әзірлікпен келді. Осы сөзімізге нақты мысал ретінде жуырда ғана облыс орталығымен іргелес жатқан Қостанай ауданының орталығы Затобол кентіндегі «Алтын дән» мәдениет үйінде өткізілген Мәуліт мерекесін атап өткеніміз жөн. Оған «Маң дай батыр» мешітінің бас имамы Азамат қажы Серікбайұлы мұрындық болды. Оны жергілікті іскер азаматтар қолдап, өнерпаздар өздерінің өнерлерін көрсетті. Жиналған қауымды осынау дәстүрге айналған

мейраммен Қостанай ауданының әкімі Тәуекел Исабаев шын жүректен құттықтап, оларға алдағы уақытта да мықты денсаулық, отбасына бақыт тіледі. Осы айтулы күнді өткізуге мұқият көңіл бөліп, имамға қолдау көрсеткен ҚМДБ-ның Қостанай облысындағы өкіл имамы Асылхан қажы Түсіпбек барша мұсылмандарға Мәуліт мерекесінің мән-маңызын түсіндірді. Оның ғибраттық жағына айрықша көңіл бөліп, қой жылы барша жамағатқа тек молшылық, ізгілік әкелсін

деген ең ізгі лебізін білдірді. Мұндай мерекелер қалталы әрі жанашыр азаматтардың көмегінсіз болмайтындығы белгілі. Сондықтан басқосуда аудандық мешітке тұрақты қамқорлық жасап, нағыз демеушілік жасап келе жатқан бірқатар азаматтарға Алғыс хаттар мен бағалы сыйлықтар табыс етілді. Ілияс Омаров атындағы облыстық қазақ драма театрының әртістері талғампаз жұртшылыққа екі сахналық қойылымды көрсетіп, олардың құрметіне бөленді. Облыстық

балалар үйінің өкілдері арнайы келіп, өздеріне тұрақты назар аударып, жоғары адамгершілік қасиеттермен ұл мен қыздардың ерекше ілтипатына ие болған облыстық Марал ишан және Қостанай аудандық «Маңдай батыр» мешітінің бас имамдары Асылхан Түсіпбек пен Азамат Серікбайұлына да ризашылықтарын білдірді. Қос дін қайраткеріне Алғыс хаттар тапсырылды. Бұл да болса аты-жөндері аталған имамдардың «Жетім көрсең, жебей жүр» деген қағиданы берік ұстанып, балалардың

арасында үлкен беделге ие болғандығын айғақтаса керек. Со н д а й - а қ м е р е к е д е аудандық «Маңдай батыр» мешітінде жұма намазы алдында шәкірт тер Мәуліт және Салауаттар оқуда әбден шың далып, білімдері тереңдеп келе жатқандықтарын айқын дәлелдеді. Міне, осылайша бұл мереке барлық қонақтар мен жиналған қауымға үлкен ой салды. Олардың Ұлы Пайғамбарымыз Мұхаммедке деген құрметтерін бұрынғыдан да арттыра түсті.


10

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 3 ақпан 2015 ж.

МАҚАЛА ПІКІР ТУДЫРДЫ

Көзден кетсе де, көңілден кетпейді 2001 жылы мен Қазақстан Республикасы Президенті аппаратының іс басқармасының тікелей қолдауымен Қос­ танай облысы Қостанай ауданындағы Заречный кентінде орналасқан «Қазақ тұлпары» жылқы зауытына бас директор болып тағайындалдым. Бұл бір жағынан Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың республикамыздағы жылқы шаруашылығын дамытуға байланысты қамқорлығының да нәтижесі болатын. Маған сенім артылған соң, қолға алған істі барынша жандандыратын іскер де, батыл азаматтарды қызметке шақырдым. Сол кезде Қостанай өңірінде шабандап қалған ұлттық ат спортын да биікке көтеру керек болды. Сол кездегі Қазақстан Республикасы спорт минис­ трлігі комитетінің төрағасы Елсияр Қанағатовтың тікелей ұсынысымен сонау оңтүстіктегі шырайлы Шымкенттен Оразқожа Сейдахметовты қызметке қабылдадым. Өйткені, оны Елекең менімен бірге 1996 жылы Венгрия­ ға сапарлас болған кезімде азаматтың жан­жақты қырларын тамсана айтып берген еді. Міне, сол сапарда қазақ елінің атынан ұлттық спортты да көрсеттік. Сонда Шымкенттен келген бауырларымыз Орекеңнің таңғажайып қасиеттерін мақтан етумен болды. Өзім осынау таңсық елге ғылым саласы бойынша барған болатынмын. Осы мемлекеттен келген соң, көп ойланып жатпадым. Бірден онымен хабарласып, Қостанайға келуін, оның алаңсыз жұмыс істеуі үшін қолымнан келген барлық жағдайларды жасайтынымды да жасырмадым. Содан кейін республикаға танымал жылқы зауыты болған соң әрі жоғарыда айтылған спорт түрлерін дамыту үшін Қазақстанның түкпір­түкпірінен, яғни Алматы, Шымкент, Торғай, Қарағанды секілді өңірлерден кіл мықтыларды өзіме тарттым. Сонымен әу баста өзім басқаратын зауыттың ұлттық ойындар, яғни көкпар, аударыспақ, қыз қуу секілді түрлерінен бапкер етіп Оразқожаны тағайындасам, ал аламан бәйгеден өз саласын жетік білетін Қарағандылық Қалиолла Жазғыбековты бәйгеден жаттықтырушы етіп бекіттім. Қалиолла да нағыз қазақтың марқасқа, аттың жайын, ата­бабамыздан келе жатқан

бәйгенің жай­жапсарын әбден игерген бесаспап азамат­ты. Бұл кісі тек өзі ғана бапкер болып қойған жоқ, Бүркіт, Бекболат, Ерболат секілді ұлдарын да өзінің мұрагері етіп тәрбиеледі. Олар басында шабандоздықтан бастаса, кейін бәрі де әке жолын қуып, ел сеніміне ие болды. «Әке көрген оқ жонар» деген аталы сөз осындайдан алынса керек. Осы арада бір тоқтала кетер жай, Қалекеңнің үлкен қызы Жібек бастапқыда қыз қуудан жарысты қостанайлықтарға жан­жақты көрсетті. Осы апаларының өнегесін алған Оразқожаның сүйікті қыздары Жансая мен Айсара да ұлттық спорт ойындарының осы түрін дамытып, қысқа мерзім ішінде Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы атанды. Олардың талай жеңістерге жетіп, мәртебелері асқақтағанын өз көзімізбен көріп, мақтаныш тұтқан қуанышты сәттеріміз күні кешегідей еді. Жалпы, біздің зауыт та бәйгелерден жігіттеріміз топ жарып, 18 жеңіл көлікті ұтып алды. Сондай­ақ көкпардан да осындай бағалы сыйлықтарға ие болдық. Орекең нағыз қазақтың мәрт азаматы еді. Ұмытпасам, өзінің 50 жылдық мерейтойы кезі болса керек. Соған орай жүлде ұйымдастырылды. Өзінің табысы аса көп болмаса да жүлдеге жеңіл көлік тікті. Оның осындай жомарттығын білген жігіттер ағаларының мерейтойында тігілген жеңілкөлікті иемденіп кетуге ар­ұяттары жібермесе керек. Оны иесіне тарту етті. Орекеңнің көкпардан көтерілген биіктері әлі күнге дейін жұрттың көз алдында. Ол ұлы Бақдәулетті де кішкентайынан шабандоздыққа баулыды. Оны шапанға орап алып, көптеген жарыстарға өзімен бірге алып жүруші еді. Жарықтық сонда: «Балам көре берсін, шынығып өссін» дейтін болса керек. Міне, сол кішкентай ұл бала қазір атпалдай азамат. Әкесі қайтыс болғаннан кейін тез есейді. Әкесін сонау Қараспан ауылына жерлеген кезімізде зират басында Құран оқитын деңгейге жетті. Оның есейгендігін сөйлеген сөзі, әрбір қимыл­қозғалысынан да байқау қиын емес еді. Кейіпкеріміз өте көпшіл­тін. Дүние, атақ­даңқ дегенге әсте қызыққан емес. Қолындағы

барын ешкімнен де аямайтын. Мінезі де баршаға жағымды еді. Ашуының қайтымы да тез болатын. Мұндайды біздің қазақ «Жақсы адамның ашуы, шайы орамал кепкенше» демей ме? Оның көкірегі тұнған шежіре болатын. Әңгіме айтуға да шебер­ді. Кәдімгі жастар басқосқан кезде еліміздің тәуелсіздігін баянды ету, Отанымыздың нағыз патриоттары болулары жөнінде саналарына үнемі құятын. Елімізді осындай айрандай ұйытып отырған құдіретті күш, ол ауызбірлік, ынтымақ екендігін де тілге тиек ететін. Орекеңнің үйіндегі тәлім­тәрбиесі де өзгелерге ұқсамайтын. Ұл мен қыздарына арнаған ата­бабадан келе жатқан салт­дәстүр, әдет­ғұрып, ана тілін ардақтау жайлы пікірлері де өте көңілге қонымды еді. Осы Бақдәулетін бес жастан шабандоздыққа тәрбиеледі. Ұлын көпшілік жиналған жерге де бірге алып жүретін. Өйткені, көнекөз қарттамыздың әңгімелері әрқашан да тағылымды, ғибратты болып келеді емес пе. Солардан бірдеңе жұғысты болса екен деп ойласа керек­ті. Осы ұлы да қазір жігіт болып қалды. Бақдәулет қазіргі таңда облыс орталығындағы Заң академиясында 2­ші курста оқып жатыр. Алғыр, қиындыққа төзімді, алған бетінен қайтпайтын қайсар бозбала. Орекең дүниеден өткен соң, бәріміз де іштей әке жолын қуса екен деп армандадық. Өз басым, осы азаматтың ұрпағын әлгіндегі оқу орнына түсіруді өзіме мақсат етіп қойған едім. Солай болды да. Оразқожаның жүрген жері той­думан­ды. Сонау Шымкентте тұратын жан досы Құлымханмен жүздесулерінің өзі айналасындағыларға үлкен мереке болатын. Жастық шақтары бірге өткендіктен бе, әзіл­қалжыңдары да керемет жарасатын. Жас кездерінде Құлекең үлкен, бұл тым нәзік болыпты. Күрескен кезде Орекең көбіне жеңіліп қалады екен. Кейін уақыт өте бәрі де керісінше болды. Орекеңнің сұңғақ бойлы болып шыға келгенін көргенде оның сыйлас кісілері аң­таң қалысты. Оның әрбір сапары өзінің жемісін берді. Жанындағы шәкірттерін жеңіске жігерлендіру үшін оларды жылы сөз-

дерімен қанаттандырып, алға қарай құлшындырып отырды. Жалпы табиғатында байсалды азамат жарыс пен сайыс кезінде нағыз қара қылды қақ жаратын әділдігі де бар еді. Ол мен басқаратын ұжымда біраз жылдар еңбек еткеннен кейін оны облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасына ұлттық ойындар жөніндегі облыстың бас бапкері етіп тағайындады. Ол дүниеден өткен соң, бұл қызметті оның кешегі өзімен бірге оңтүстіктен ертіп келген шәкірті Рыскелді Байтасов одан әрі жалғастырды. Қазақ «Сынықтан басқасының бәрі де жұғады» деп босқа айтпайды. Орекең жан­жары Жаңылдың да жоғары білімді маман болуына барын салды. Оның Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының ұлттық ойындар жөніндегі бөлімін бітіруге мұрындық болды. Жаңыл да күйеуінің сенімін ақтауға тырысты. Бұл күндері жаны нәзік әйел болса да ол қыз қуудан Қазақстан Республикасындағы өткізілетін түрлі жарыстардағы жоғары деңгейдегі төреші. Былайша айтқанда, елімізді жиі аралап, өзінің әділ бағасын беріп келеді. Сейдахметовтердің әулетін жұртшылық спорт қонған шаңырақ деп текке айтпайды. Бұл күндері бұл үйде еліміздің үш спорт шебері тұрады. Ең кенже ұлдары Тобылбек спорттың кик­боксинг түрінен Қостанай облысының чемпионы атанып, әкесінің абыройын көтерді. Оразқожа ғұмыр бойы Қостанайдағы ат спортын елімізге танытуды армандады. Сондықтан шәкірттерін рухтандырып, соған үнемі дайындайтын. Ол Астанамыздағы Қаракерей Қабанбайға кесене тұрғызу кезінде жүзеге асты. Сонда көкпардан өткен жарыста осы кезге дейін алдарына жан салмаған Оңтүстік Қазақстан облысының «Қыран» деп аталатын командасын тізе бүктірді. Сөйтіп, бірінші орынды иеленіп, Елордамызда Қостанайдың мәртебесін асқақтатты. Бұл шын мәнінде тек жерлес­ теріміздің ғана емес, еліміздегі ат спортының қаншалықты шарықтап, жігіттеріміздің шабандоздық өнердің қыр­сырын әбден меңгергендіктерінің жарқын көрінісі болатын. Өзім ол кісіні бір адамдай білемін. Сол жолы Астанадан

үлкен жоғары көңіл­күймен оралды. Шәкірттерін қайта­ қайта құшақтап, көптен бері көкейде жүрген асыл арманының жүзеге асқанын айтып, өзі де бір серпіліп қалды. Оған әрине, өзін сыйлайтын азаматтардың бәрі де ортақтасты. Қостанайда өткен «Азия алауы» Орекеңнің қандай азамат екендігін айдай әлемге жария етті. Осы жолы шексіз қуанышқа бөленіп, ұлы Бақдәулетке эстафетаны тапсырған еді. Өзі де содан көп ұзамай бақилық болды. Бұл қазақтың ұлттық ат спорты үшін үлкен орны толмас соққы болатын. Жігіттерге де айтар алғысымыз қашан да шексіз. Оның азаматтығын, кісілігін жоғары бағалап, сонау өзінің кіндік қаны тамған өңірге апарып жерледі. Барлық жақтан оны білетіндер жиналып, оның аруағына тағзым етті. Мен де осы рәсімге қатыстым. Ардақты азамат дүниеден өткенмен оның елі мен халқына сіңірген еңбегі ұмытылған жоқ. Оның аруағына Құран бағыштауға арналған бір басқосуда Елордамыз Астанадан Қазақстан Республикасы Ұлттық спорт федерациясының президенті, ұлтжанды азамат, халқымызға қаламгерлігімен де танымал Сәдібек Түгел жұрттың алдында тебірене сөз сөйледі. Ол елі үшін аянбай еңбек еткен Орекеңнің сіңірген еңбегін әріптестері мен федерация құрамындағы жігіттер әрдайым еске алып отыратындығы, сондықтан да «Құлагер» деп аталатын орденді оның жан­жары Жаңылға салтанатты түрде тапсырды. Орекеңнің батылдығы, қайсарлығы ерекше болғанымен жүрегі өте нәзік­ті. Көңілшектігі де шексіз еді. Біреудің қайғысын өзінікіндей сезінетін. Сондықтан да болар, алып тұлғалы азамат көзіне жас алып та қалушы еді. Оны мұнымен қатарлас жүрген біз жақсы білеміз. «Елу ердің жасы» дейді қазақ. Оның кенже ұлы Тобылбек дәл осы кезде дүниеге келді. Біз Орекеңе: «Бұл ұлыңыз мерейтойыңызда дүниеге келді. Сондықтан есімін Елубай деп атасақ қайтеді» дегенімізде, ол: «Сендер немене мені қартайтып қойдыңдар ма, әлі аман болсам, Алпысбай, Жетпісбайлар да туылады» деп әңгімені әзіл­қалжыңға бұрып жіберген болатын. Бірақ адамның арманы

орындала бере ме? Сол Тобылбегі ат спортына онша қызыға қоймады. Бірақ әкесінің аманатын барынша орындауға талпынды. Ол қалай дегенмен де қарашаңырақтың иесі емес пе. Түбі Жаңылды бағатын да, қағатын да осы қараторы бала. Шіркін, ол тірі болғанда өткен жылы мүшел жасын да тойлар едік. Оған жетпеді. Небәрі 58 жасында дүниеден өтті. Облыстық дене шынықтыру және спорт комитетіндегі азаматтарға да ризамыз. Олар да шама­шарқылары келгенше оның жан дүниесін түсініп, қолдау көрсетті. Соның нәтижесінде өңірде ұлттық ат спорты дамып, қазір оны шәкірттері жалғастырып жатыр. Шәкірт тері демекші, Рыскелді Байтасов кезінде Орекеңнің өзі: «Осыдан үміт күтемін» деп менің алдыма алып келгенде әлі жиырмаға да толмаған бозбала еді. Ол да өткен жылдар ішінде әбден ширады. Қазір ұстазының сенімін ақтап, бас бапкер болып отыр. Рыскелді де тақыр жерге шөп шықпайтындығын жақсы біледі. Өйткені, оның әкесі кезінде Оразқожамен сыйлас дос болыпты. Сырлары да, жырлары да бір екен. Сол кісі ұлын бұған аманат етіп тапсырған­ды. Ол да өзінің еңбекқор жігіт екендігін өмірде әбден дәлелдеді. Тіпті, шабандоздықтан Қазақстан Республикасы ұлттық құрама командасының белді мүшесі болып, Қостанайдың атын шығарды. Спорт шебері және басқа да атақтарды иеленді. Рыскелді атына заты сай, қолы ашық, азаматтығы мол жігіт. Сол кезде Оразқожа менің алдыма алып келген осы Рыскелді және бұл күндері Қазақстанның ұлттық құрама командасының капитаны Бақтыбай Шырынқұловтар жалпы қазақ халқының мақтанышына айналды. Мұндай азаматтарды біз әрқашанда ардақ тұтуымыз керек. Сөзімнің соңында айтарым, Орекең мен Жаңыл бір­бірін жақсы тапқан, сүйіп қосылған жұп еді. Екеуі той­жиындарда әуелете ән шырқап, мың бұрала билеп жүрген жерлерін мерекеге айналдыратын. Оразқожа өнер десе бәрін де ұмытатын. Нәбидолла Кикебаев, «Қазақ тұлпары» жылқы зауытының Бас директоры, академик

ЗАҢ ЖӘНЕ ЗАМАН

Ауыл тұрғынының шағымын қанағаттандырды Бүгін Қостанай облысының Әулиекөл аудандық соты жұмыс беруші өзін заңсыз жұмыстан шығарып жібергенін дәлелдей алған ауыл азаматшасының жұмысқа қайта орналасу туралы шағымын қанағаттандырды. Ауылды жерде жұмыс орыны тапшы болғандықтан әр тұрғын өз жұмысы үшін

алаңдаулы. Жас қыз «Құсмұрын бала бақшасы» МКК­да албар жинаушы болып жұмыс істеген. Алайда, әкесінің науқастануына байланысты ол бірнеше рет төлем ақысыз еңбек демалысын алған және жұмыстан сұранған. Алайда жұмыстан ол дәлелді себепсіз жұмыста болмағаны үшін шығарылған.

Талапкер өзін жұмыстан заңсыз шығарылдым деп санап, жұмысқа қайта кіру, мәжбүрлі жұмыссыз жүрген кездегі еңбек ақыны өндіру және 50 мың теңге көлемінде моралдық шығын өндіру негізінде талап шағымымен сотқа жүгінген. Жауапкер болып саналатын балабақша меңгерушісі азамат-

ша Р. талап шағымды мойындамады және сотқа талапкердің жұмыстан заңды түрде шығарылғанын айтып, арызды қанағаттандырмауды сұрады. Іс бойынша тараптарды, куәгерлерді, прокурор қорытындысын тыңдаған сот азаматша С.­тің жұмыстан шығарылуын заңсыз деп тапты. Сот

азаматшаны жұмысқа қайта орналастырып, мәжбүрлі жұмыссыз жүрген кездегі 73 мың теңге мөлшеріндегі еңбек ақысын өндіріп алды. Осымен қатар, сот іс бойынша жауапкер мемлекеттік, мектепке дейінгі білім беру мекемесі болып табылатының ескерді. Сондықтан моралдық

өтемді 20 мың теңге мөлшерінде белгіледі. Сондай­ақ жауапкерден талапкер пайдасына түбіртекпен, шартпен және чекпен дәлелденген сот шығындары мен өкіл қызметі үшін кеткен 80 мың теңге сот шығыны өндірілді. Сот шешімі заңды күшіне енген жоқ.


Вторник, 3 февраля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

11

К СВЕДЕНИЮ

Обращения физических и юридических лиц: подача, рассмотрение, обжалование В нашем государстве работе с обращениями граждан уделяется огромное внимание. Об этом свидетельствуют и данные мониторинга этой работы, ставшего уже доброй традицией, и постоянное совершенствование законодательства. На решение указанных вопросов направлен и Закон Республики Казахстан от 12 января 2007 года № 221 «О порядке рассмотрения обращений физических и юридических лиц» (далее - Закон), с изменениями и дополнениями по состоянию на 29.12.2014 года. При обращении в государственные органы вам необходимо руководствоваться следующими требованиями ст. 6-8 Закона. Требования к письменному обращению. 1. Обращение должно адресоваться субъекту или должностному лицу, в компетенцию которого входит разрешение поставленных в обращении вопросов. 2. В обращении физического лица указываются его фамилия, имя, а также по желанию отчество, индивидуальный идентификационный номер (при его наличии), почтовый адрес,

юридического лица - его наименование, почтовый адрес, бизнес-идентификационный номер. Обращение должно быть подписано физическим лицом или представителем юридического лица. При подаче жалобы указываются наименование субъекта или должность, фамилии и инициалы должностных лиц, чьи действия обжалуются, мотивы обращения и требования. 3. Заявителю, непосредственно обратившемуся письменно к субъекту, выдается талон с указанием даты и времени регистрации, уникального номера, фамилии и инициалов лица, принявшего обращение. Прием, регистрация и учет обращений физических и юридических лиц. 1. Обращения, поданные в порядке, установленном Законом, подлежат обязательному приему, регистрации, учету и рассмотрению. Отказ в приеме обращения запрещается. 2. Учет обращений физических и юридических лиц, поступающих в государственные органы, органы местного самоуправления, юридические лица со стопроцентным

«Қостанай қаласы әкімдігінің кәсіпкерлік бөлімі» ММ мемлекеттік қызметкерлермен қызмет этикасы нормаларын, мемлекеттік қызмет және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамасын бұзу фактілерін хабарлау үшін және кәсіпкерлікті дамыту мәселелері жөнінде ескертулерді, ұсыныстарды және тілектерді қабылдау үшін сенім телефон нөмірін 57-57-19 хабарлайды. ГУ «Отдел предпринимательства акимата города Костаная» сообщает номер телефона доверия - 57-57-19 для сообщения фактов нарушения сотрудниками учреждения норм служебной этики, законодательства государственной службы, борьбы с коррупцией, а также для приема замечаний, предложений и пожеланий по вопросам развития предпринимательства.

Құрметті Қостанай облысының тұрғындары! Қостанай облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында 2015 жылдың 09 ақпанында сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін «Ашық есік күні» өтеді. Сот төрағасы А.Ф. Жұмағұлов азаматтарды толғандырып жүрген сұрақтарға жауап береді. Өздеріңізбен бірге жеке куәлік болу міндетті. Анықтама тел.: 27-39-00, 27-33-25.

Уважаемые жители Костанайской области! 9 февраля 2015 года, с 10.00 до 17.00 в специализированном межрайонном суде по уголовным делам Костанайской области состоится день открытых дверей. На все интересующие граждан вопросы ответит председатель суда Жумагулов А.Ф. При себе иметь удостоверение личности. Телефоны для справок: 27-39-00, 27-33-25.

участием государства, осуществляется в порядке, установленном государственным органом, осуществляющим в пределах своей компетенции статистическую деятельность в области правовой статистики и специальных учетов. Не подлежат учету обращения физических и юридических лиц, поступившие по вопросам оказания государственных услуг, за исключением обращений, предусмотренных подпунктом 3) пункта 1 статьи 4 Закона Республики Казахстан «О государственных услугах». 3. Личную ответственность за организацию работы с обращениями физических и юридических лиц, состояние приема, регистрации и учета несут руководители субъектов и должностные лица. 4. Обращение может вноситься через представителя физического или юридического лица. Оформление представительства производится в порядке, установленном гражданским законодательством Республики Казахстан. 5. Обращения физических и юридических лиц, поступившие по общедоступным информационным системам

и соответствующие требованиям законодательства Республики Казахстан об электронном документе и электронной цифровой подписи, подлежат рассмотрению в порядке, установленном настоящим Законом. 6. Обращение, поступившее субъекту или должностному лицу, в компетенцию которого не входит разрешение поставленных в обращении вопросов, в срок не позднее трех рабочих дней со дня его поступления субъекту или должностному лицу направляется соответствующим субъектам с сообщением об этом заявителю. Требование настоящего пункта не распространяется на субъектов крупного предпринимательства. Сроки рассмотрения обращения. 1. Обращение физического и (или) юридического лица, для рассмотрения которого не требуется получение информации от иных субъектов, должностных лиц либо проверка с выездом на место, рассматривается в течение пятнадцати календарных дней. 2. Обращение физического и (или) юридического лица,

Государственный технический осмотр – 2015 г. Все на техосмотр! На основании Закона Республики Казахстан «О безопасности дорожного движения» техническому осмотру один раз в год подлежат тракторы и изготовленные на их базе самоходные шасси и механизмы к ним, включая прицепы со смонтированным специальным оборудованием, самоходные сельскохозяйственные, мелиоративные и дорожно-строительные машины и механизмы, принадлежащие юридическим и физическим лицам и состоящие на учете в городе Костанае. Начало техосмотра с 4 марта. Машины, не отвечающие требованиям, утвержденным Правилами проведения технического осмотра (№678 от 25.05.2012 года), считаются неисправными и их эксплуатация запрещена. По всем вопросам обращаться в ГУ «Отдел сельского хозяйства и ветеринарии акимата г. Костаная». Тел.: 26-49-90, 39-05-48. ГУ «Отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог Джангельдинского района» повторно предоставило на государственную экологическую экспертизу в ГУ «Управление природных ресурсов и регулирования природопользования Костанайской области» рабочий проект «Капитальный ремонт плотины Торгай Джангельдинского района Костанайской области» с разделом охрана окружающей среды (ООС). По вопросам обращаться по телефону: 8 (7142) 28-61-66. Утеряна чековая книжка ТОО «Тазалык-2012», выданная АО «БанкЦентрКредит» № АА 5925032-5925050, считать недействительной.

для рассмотрения которого требуется получение информации от иных субъектов, должностных лиц либо проверка с выездом на место, рассматривается и по нему принимается решение в течение тридцати календарных дней со дня поступления субъекту, должностному лицу. В тех случаях, когда необходимо проведение дополнительного изучения или проверки, срок рассмотрения может быть продлен на срок не более чем на тридцать календарных дней, о чем сообщается заявителю в течение трех календарных дней заявителя с момента продления срока рассмотрения. 3. Срок рассмотрения по обращению заявителя продлевается руководителем субъекта или его заместителем. 4. Если решение вопросов, изложенных в обращении, требует длительного срока, то обращение ставится на дополнительный контроль вплоть до окончательного его исполнения, о чем сообщается заявителю в течение трех календарных дней. 5. Законами Республики Казахстан могут устанавливаться иные сроки рассмо-

РГКП «Костанайский областной центр санитарно-эпидемиологической экспертизы» Комитета по защите прав потребителей объявляет конкурс на занятие вакантных должностей: - врач-лаборант санитарно-гигиенической лаборатории (образование медицинское, биологическое, химическое) - врач-бактериолог бактериологической лаборатории (образование медицинское, биологическое, химическое) - врач-дезинфекционист (образование медицинское, биологическое, химическое) - заведующий хозяйством - бухгалтер - специалист по госзакупкам - водитель - дезинструктор. Обращаться: г.Костанай, пр. Аль-Фараби,113, тел.: 5692-72, 87776380082. На государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Внутренняя перепланировка здания расчетного кассового отдела по улице Темирбаева, 14 ВП2» с разделом «Охрана окружающей среды». Тел. 50-37-90. На государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Развитие станции Красный Октябрь для перевозки руды из карьера 15-17 КБР» с разделом «Охрана окружающей среды». Тел. 50-37-90. ТОО «Альбатрос-2003» сообщает о проведении общественного обсуждения плана мероприятий по охране окружающей среды для оформления разрешения на эмиссии в окружающую среду. Слушания проводятся 04.02.2015г. в 10.00 по адресу: Костанайский район, с. Октябрьское, ул. Школьная, 2.

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. (54-62-46). Шеф-редактор: Айжан Утевова. Тел. (54-3758). Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. (54-37-58). Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Марина Кострова (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Ва-

трения обращений. Обжалование решений, принятых по результатам рассмотрения обращений. Жалоба на действия (бездействие) должностных лиц, а также на решения субъекта подается вышестоящему должностному лицу или субъекту в порядке подчиненности не позднее трех месяцев с момента, когда физическому или юридическому лицу стало известно о совершении действия либо принятии решения соответствующим субъектом или должностным лицом. Пропущенный для обжалования срок не является основанием для субъекта или должностного лица к отказу в рассмотрении жалобы. Причины пропуска срока выясняются при рассмотрении жалобы по существу и могут являться одним из оснований к отказу в удовлетворении жалобы. При отсутствии вышестоящего должностного лица или субъекта либо несогласия заявителя с принятым решением заявление подается непосредственно в суд. С. ДОНЕНБАЕВ, руководитель Управления государственных доходов по городу Костанаю

лентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-05-75). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин (54-6485). Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Марина Кострова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Виктория Богдан, Куляш Турубаева. Тел. 54-69-71.

gazeta@top-news.kz Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 1,5 печатных листа. Тираж номера - 3123. Подписной индекс: К-315. Заказ №168. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 3 февраля 2015 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ЛИТЕРАТУРНЫЙ ЭКСПРЕСС СОБЫТИЕ

Чтобы небо в глазах было чистым к 15-летию областного молодежного литературного объединения «Крылья».

В работе любого литературного подразделения прежде всего приветствуется здоровое направление его действий, живая, как родник, энергетика, сила идей и побуждений, с годами вырабатывающая стиль целого конгломерата творцов, художников слова. Именно так появляются направления в литературе, именно так обозначают свое лицо, как в целом, так и по отдельности, плодотворные представители живых литературных сил. Особенно это касается молодежных объединений, где учеба проходит в основном в общении, которое дает гораздо больше в творческом плане, чем сухая, подчеркивающая границы теория. Которой, конечно же, ни в коем случае нельзя пренебрегать, за то хотя бы, что она – критерий, основная база. Без нее художественность того или иного произведения нельзя было бы доказать. Именно на этом стоит творческая подоплека работы молодежного литературного объединения «Крылья», которому 7 февраля с.г. исполняется 15 лет. Срок для костанайской литературной жизни не маленький. А начиналось все с того, что на заседания взрослого регионального Объединения «Ковчег», состоящего в основном из известных поэтов и прозаиков, стали регулярно приходить юные авторы 13-16 лет, которые затем, вероятно, сопоставив свой творческий уровень и уровень известных литераторов, понимая, что «дотянуться» до последних им не представляется возможным, уходили. Зачастую навсегда. Не знаю, сколько бы лет шел отток молодых жизнеспособных сил, если бы однажды, в самом конце

1999 года, ко мне не пришло понимание, что их необходимо собрать в единый состав, создать новую волну в уже обновленной тогда костанайской литературе. Много размышлялось, как обозначить эту волну. «Кру-

ления в советское время. Но он у меня был в понимании творческого духа озаренных литературных людей, был опыт создания «Ковчега», литжурнала «Берега». Я видел, как по выработанной мной методике за несколько

ного формата, талантливый поэт Оля Аккерман). В сущности, эти пятнадцать лет стали целой эпохой в костанайской литературе, которую без «Крыльев» представить невозможно. За этот период как аналог или

наиболее одаренные силы региона, но и по своему творческому уровню сейчас мало отличаются от «взрослых» литературных объединений. Их представители становятся лауреатами и победителями многих престижных тур-

жок» - по-советски утилитарно, «литобъединение» - слишком громко для начинающих. В конце концов, на свой страх и риск, пришел к непривычному для провинции и провинциалов названию «студия», никогда прежде не фигурирующему в наших литературных палестинах. Я был настолько уверен в успехе проекта, горел им, что даже не представлял себе некое фиаско, когда в областной библиотеке не нашел методического плана работы подобного подразде-

месяцев едва-едва умеющие рифмовать люди вдруг начинали писать вполне осмысленные, достойные, технически совершенные вещи... Следует заметить, что набор в студию длился всего месяц, и на первый установочный сбор пришли аж 32 пишущих что-то товарища. За несколько недель их количество сократилось до пяти человек. Но именно эти пять стали основой студии «Крылья» (название дала победитель, затем и обладатель Гран-при конкурсов различ-

альтернатива некоторыми известными и не очень известными авторами были попытки создать нечто подобное – «Свеча», «Озарение», «Альтаир», «Радуга», «Созвучие сердец» и т.п. Где они сейчас? Просуществовав от одного года до пяти, они по разным причинам просто бесследно исчезали с поля зрения литературной общественности. И кто сейчас о них вспомнит? «Крылья» же не только стали молодежным литературным объединением, вобравшим в себя

ниров прозы и поэзии, они известны в республике как лауреаты фестиваля творческой молодежи «Шабыт» и других серьезных конкурсов. Именно «Крылья» стали стартовой площадкой в большую литературу для таких авторов, как А. Колесников, С. Шевченко, Е. Чумаченко, Ан. Никулина, А. Ковалев, В. Данилова, М. Петрова и др. Хочется остановиться на имени Александра Колесникова, который был всегда первым в строю крыльевцев. В 13 лет вступив в студию, он

ПОЛОЖЕНИЕ О МЕЖДУНАРОДНОМ ЛИТЕРАТУРНОМ КОНКУРСЕ

«СЕРЕБРЯНЫЙ СТЕРХ» г. Костанай

1. Организаторы. ОО «Ассоциация литераторов Северного Казахстана» Областной центр самодеятельного творчества. 2. Цели и задачи. Поддержка и популяризация литературного творчества, стимулирование авторов к созданию высокохудожественных произведений. 3. Требования к кандидатам на участие. В конкурсе принимают участие все желающие, пишущие стихи (в возрасте от 30 лет и старше) и прозу (без ограничения возраста) на русском языке. К конкурсной работе на отдельном листе должны прилагаться данные об авторе: ФИО, адрес, номер контактного телефона, год рождения. 4. Общие характеристики конкурса. Объем конкурсной подборки стихов – от 150 до 250 строк, прозы – не более 10 печатных листов формата А4 12 шрифтом. В состав жюри входят специалисты-филологи, а также известные костанайские поэты, лауреаты областных и международных конкурсов, литераторы из ближнего и дальнего зарубежья. 5. Порядок и сроки проведения. Прием работ осуществляется с 1 января по 1 апреля 2015 г. по адресу: 110000, Республика Казахстан, г. Костанай, ул.Алтынсарина, 115, областной Дом творчества, а также e-mail: kovcheg1995@rambler.ru с пометкой «На конкурс «Серебряный стерх». 6. Награждение. Подведение итогов конкурса состоится в третьей декаде мая 2015 г. Лауреаты и победитель награждаются именными медалями, ценными призами и дипломами организаторов. Лучшие произведения участников конкурса в период 2015-2016 г.г. будут публиковаться в региональной прессе. Справки, помимо вышеуказанного электронного адреса, по тел. 8 (7142) 54-07-61 после 20.00. Оргкомитет IX Международного литературного конкурса «Серебряный стерх»

добился блестящих результатов, а через десяток лет, после непростого утверждения своих творческих путей, стал руководителем «Ковчега», заместителем председателя ОО «Ассоциация литераторов Северного Казахстана», лауреатом премии Клуба меценатов Костанайской области, на сегодняшний день победителем двух международных поэтических конкурсов. Нынешний состав «Крыльев», думается, один из самых сильных, хотя сравнивать что-то с чем-то, тем более своих же подопечных, - дело превратное. Поэтому я скажу так: слабых составов за все пятнадцать лет не было. Ребята приходили в студию и неуклонно добивались и признания, и удовлетворения творческих притязаний. Но сегодня «Крылья» - это несокрушимый форпост молодого костанайского литературного генофонда, который, как показало время, в нашем регионе неиссякаем. Главное не разбазарить его по сторонам, дать мотивацию к работе, дать ему возможность сказать; не перебивая слушать и понимать что он хочет выразить меж строк, тактично указывать на огрехи и недочеты. Всего-то! Пятнадцать лет... Тинейджерский возраст. Средний возраст представителей нынешнего состава «Крыльев». Он характерен максимализмом и умением задавать взрослые вопросы, самому себе отвечая на них. Сложный возраст мечтателей-непосед, которому хочется позавидовать с сомнительной высоты своих лет. Пусть же всегда цели перед собой у крыльевцев будут высокими, а путь в творчестве и небо в глазах чистым и честным! Владимир РАСТЁГИН

ОО «АССОЦИАЦИЯ ЛИТЕРАТОРОВ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА», РЕГИОНАЛЬНЫЙ ЛИТЕРАТУРНО-ХУДОЖЕСТВЕННЫЙ ЖУРНАЛ «БЕРЕГА KZ» ОБЛАСТНОЙ ЦЕНТР САМОДЕЯТЕЛЬНОГО ТВОРЧЕСТВА объявляют IX областной конкурс молодых поэтов

«ВЕСЕННИЕ ГОЛОСА» ПОЛОЖЕНИЕ 1. 1.1. Цель конкурса: предоставить начинающим авторам стимул для дальнейшего развития их творчества, выявление новых имен в костанайской литературе. 1.2. Работы на конкурс предоставляются на русском языке. 1.3. Конкурс проводится по номинациям «поэзия» и «проза». 1.5. Участниками являются все желающие в возрасте от 13 до 30 лет. 1.6. Принимаются конкурсные работы в печатном виде либо в рукописном - разборчивым почерком. 1.7. Участники конкурса должны приложить на отдельном листе данные о себе: Ф.И.О., год рождения, дом. адрес, контакт. телефон, электрон. адрес (при его наличии). 1.8. Объем конкурсной работы: от 150 до 250 стихотворных строк в подборке или не более 10 листов прозы формата А4 12 шрифтом. 2. 2.1. Прием конкурсных работ осуществляется с 1 января по 1 апреля 2015 г. по адресу: 110000, г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90, редакция газеты «Наш Костанай» или е-mail kovcheg1995@rambler.ru с пометкой: на конкурс «Весенние голоса». 2.2. В конкурсе предусмотрены по три призовых места в каждой номинации, а также ряд номинаций. 2.3. В жюри конкурса входят известные костанайские литераторы – лауреаты областных, региональных и международных конкурсов. 2.4. Все участники «Весенних голосов» получат памятные свидетельства, а лауреаты – дипломы и призы организаторов. 2.5. Подведение итогов конкурса - в третьей декаде мая 2015 г. Оргкомитет IX областного конкурса «Весенние голоса», г. Костанай

№9 (2709)  

Вторник, 3 февраля 2015 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you