Page 1

Примите к сведению. Штраф - за отсутствие POS-терминала.

Тема недели. Все дело в бассейне?

4

2 gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Кідіріссіз жұмыс істеуде. Вторник, 25 ноября 2014 г. №92 (2689)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

МЕРЫ

Особое внимание -

5

школьному питанию

Бала тәрбиесінің бағбаны.

6

Қазақты әлемге танытқан бойжеткен.

7 В Казахстане ужесточат контроль над арендаторами школьных столовых. Связано это с тем, что в 2014 году участились случаи массовых пищевых отравлений и острых кишечных инфекций. Напомним, в нынешнем году в Костанайской области было зафиксировано несколько случаев отравления детей: в августе в детском лагере «Мерей» и в сентябре в Узункольской средней школе №1, когда в больницу

попали сразу 53 человека, из них 47 детей. Областной департамент по защите прав потребителей во время внеплановой проверки пищеблока учебного заведения выявил многочисленные нарушения санитарных правил и выяснил, что причиной отравления стал обнаруженный в котлетах, макаронах и подливе стафилококк. По данному факту возбуждено уголовное дело. Как рассказала «НК» одна из сотрудниц Узункольской СШ №1, работа школьной столовой была приостановлена сразу после инцидента и не функциони-

рует до сих пор. - Что будет дальше, какое предприятие будет отвечать за организацию питания в школе, пока не известно, сообщил источник «НК». Как поясняет руководитель Департамента по защите прав потребителей Костанайской области Азамат Камшимбаев, в связи с ужесточением контроля над арендаторами столовых в стадии разработки находится типовой договор об организации питания в школах. - В него вносятся поправки. Арендаторы смогут работать только после получения

санитарно-эпидемиологического заключения о соответствии пищеблока всем требованиям, - говорит Азамат Камшимбаев. – Администрацией школы, ее медработниками и представителями родительского комитета чаще будет проводиться производственный контроль. Также департаментом совместно с управлением образования разработан проект двухнедельного перспективного меню, которое в качестве основы рекомендовано для территориальных организаций образования. - Ежедневно в рацион пи-

тания школьников должны входить мясо, молоко, хлеб ржаной или пшеничный, овощи и фрукты. На завтрак - горячее блюдо, горячий напиток и фрукты. На обед - салат, первое и второе блюда, основное горячее блюдо из мяса, компот, кисель или чай. В идеале мясо птицы включают один раз в два-семь дней, - уточнила главный специалист отдела санитарно-гигиенического надзора за пищевыми объектами Екатерина Яружная. Валерия ВАХНЕНКО Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

«Жақсы болса қосағың, маздап жанар ошағың...»

8


2

Вторник, 25 ноября 2014 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ПО ИТОГАМ

ОФИЦИАЛЬНО

Отстояли свои права

Задачи поставлены

Суд посчитал незаконным постановление городского акимата согласно которому рекламным компаниям планировалось выделять участки под билборды на конкурсной основе. Об этом рассказали на брифинге Палаты предпринимателей Костанайской области. Напомним, в феврале текущего года бизнесменам отказали в продлении аренды земельных участков под билборды, потом объявили, что теперь участки будут выдавать на конкурсной основе, а вместо стандартных рекламных щитов необходимо устанавливать так называемые скроллеры (динамичные конструкции с подсветкой). Предпринимателей обязали следить и за оформлением рекламы на автобусных остановках. Бизнесмены с такими условиями не согласились и обратились в Палату предпринимателей. - Инициатива чиновников привела бы к тому, что ряд костанайских рекламных компаний понесли значительные убытки. Поэтому мы защищали интересы бизнеса в суде, - поясняет заместитель директора Палаты предпринимателей Костанайской области Самат Садвакасов. - 13 ноября текущего года суд принял решение о том, что постановление акимата нарушает права предпринимателей. Надежда ЧИСТЯКОВА

ОБРАТИТЕ ВНИМАНИЕ

Номера - на учет Сотовые операторы рассказали «НК», почему 1 декабря текущего года заблокируют все незарегистрированные мобильные номера. Такое требование предъявило всем казахстанским сотовым операторам Министерство по инвестициям и развитию РК. При покупке мобильного номера с абонентом должен заключаться договор. Но это делается не всегда. Согласно п.7 Правил оказания услуг сотовой связи операторы вправе заключать с абонентами договоры через дилеров. Однако, несмотря на широкую распространенность и явную необходимость существования рынка дилерских услуг, его функционирование до сих пор не обеспечено законодательной базой. Все, что есть, это обязанности дилеров, заложенные в договоре с оператором. - По договору дилер при выдаче sim-карты клиенту обязан заключить с ним договор на оказание услуг сотовой связи, а затем передать оригинал договора оператору, - пояснили «НК» в пресс-службе АО «Kcell». - Но, как показывает практика, дилеры часто нарушают условия договора, а гражданско-правовые меры, которые предпринимают операторы по отношению к таким недобросовестным дилерам в рамках договора, недостаточны. Чтобы зарегистрировать номер, необходимо обратиться в любую точку обслуживания абонентов вашего оператора с оригиналом документа, удостоверяющего личность. Данная процедура бесплатная и занимает не более 15 минут. К тому же абоненты, зарегистрировавшие номер до 30 ноября, получат определенные бонусы: в Beeline - гарантированный подарок, в Kcell - 60 минут на общение внутри сети. А Tele2 предоставляет своим абонентам возможность пройти процедуру регистрации в режиме online: нужно лишь заполнить форму на сайте и приложить скан-копию документа, удостоверяющего личность. Если номер, которым пользуется абонент, зарегистрирован на другого человека, такому абоненту обязательно нужно оформить этот номер на себя. Между тем владельцы номеров, которые будут отключены, смогут обратиться к сотовому оператору для того, чтобы тот восстановил его при условии регистрации. София МИРОЛЮБОВА

ПРОГНОЗ

Неустойчивая и ветреная Снег, метель, усиление ветра ожидаются в Костанае в ближайшие дни. По сообщению синоптиков, сейчас область находится в зоне чередования теплых и холодных атмосферных фронтов. Так, температура ночью будет опускаться до 25-30 градусов мороза, затем потеплеет до -10 -15 градусов. - Дневные температуры воздуха на этой неделе будут варьироваться от -15-20 до -7-12 градусов, - сообщила начальник отдела прогнозов погоды областного филиала РГП «Казгидромет» Валентина Загребина. - Также на территории города ожидается и усиление ветра северо-западного направления, местами до15-20 м/с. Валерия ВАХНЕНКО

Члены партии «Нур Отан» подвели предварительные итоги своей работы за год и выбрали новый состав политсовета. Ключевым моментом в

обсуждении на XVIII партийной конференции стала реализация задач, поставленных Главой государства в очередном Послании народу Казахстана. - Благодаря прагматичной и дальновидной политике Елбасы сегодня закладывается

прочный фундамент на благо будущего нашей страны, - отметил председатель КОФ «Нур Отан», аким области Нуралы Садуакасов. - Новая экономическая политика это старт к новым делам для успешного развития Казахстана.

Затронул глава региона в своем выступлении и социально-экономическое положение области. Похвалы акима удостоился Сарыкольский район. За 2014 год исполнение государственной программы «Сыбага» здесь составило 115%. Нуралы Садуакасов подчеркнул, что регионы должны брать пример и с Амангельдинского района. Поскольку здесь эффективно используются природные и земельные ресурсы, ежегодно увеличивается поголовье скота. - К сожалению, не все так настойчиво работают, - отметил Нуралы Садуакасов. - Руководителям надо каждый день изучать потенциал своего района или города и думать, что каждый из вас может принести в копилку области, чтобы улучшить ее показатели. В завершение официального мероприятия делегаты получили партийные билеты нового образца. Марина КОСТРОВА Фото Никоса МАРМАЛИДИ

БИЗНЕС

POSледний перечень Сокращен список предпринимателей, которые обязаны установить POSтерминалы. Напомним, 1 января 2015 года истекает период отсрочки обязательной установки оборудования для приема платежных карт. Правительство утвердило новый перечень видов деятельности, при осуществлении которых требуется установка POS-терминалов. Прежний список сокращен на пять видов деятельности. От обязательного внедрения

системы безналичного расчета освобождены турагенты, а также те, кто оказывает услуги по ремонту компьютеров или консультации по налогообложению. Кроме того, по желанию приобрести терминалы смогут предприниматели, осуществляющие деятельность частных охранных служб, в области права или бухгалтерского учета. - Обязательство по установке POS-терминалов также не распространяется на индивидуальных предпринимателей и юридических лиц, осуществляющих денежные расчеты без использования наличных денег, - сообщила

начальник отдела экономического анализа и статистики КФ РГУ «Национальный Банк РК» Дина Ахметжанова. - Индивидуальные предприниматели и юридические лица, работающие на основе упрощенной декларации или патента, если осуществляют свою деятельность в Астане, Алматы и городах областного значения, обязаны обеспечить установку и применение POS-терминалов с 1 января 2016 года. Предприниматели, которые не установят POSтерминалы в срок, будут платить штрафы. При первичном выявлении отсутствия обору-

дования бизнесмены отделаются предупреждением, а при повторном представители малого бизнеса заплатят 40 МРП, среднего - 60 МРП, а крупного - 80 МРП. Административные взыскания также предусмотрены за отказ в принятии платежей с помощью карт. Субъектам малого предпринимательства придется заплатить штраф в размере 20 МРП, среднего 30 МРП, крупного - 50 МРП. При повторном нарушении сумма штрафов увеличивается вдвое. Валентина МЕЛЕХОВА Инфографика Сергея БИРКЛЕ


Вторник, 25 ноября 2014 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ ЗЕМЕЛЬНЫЙ ВОПРОС

ПРОДОВОЛЬСТВЕННАЯ КОРЗИНА

Стройка до Куная доведет

Порядка трех тысяч человек получат земельные участки в районе поселка Кунай.

Объявлен конкурс на изготовление плана детальной планировки на четыреста гектаров земли. Эта

территория отведена под индивидуальное жилищное строительство. Благодаря чему список очередников существенно сократится свои участки здесь смогут получить порядка 3000 человек. Пока же полным ходом идет освоение наделов в северо-западном районе областного центра. На 195 га территории разместилось 770 участков. - На данный момент в очереди стоят более 15 тысяч человек. В этом году участки получили 30 жителей, - отметил руководитель отдела архитектуры и градостроительства акимата Костаная Абай Юнусов. – Так как очередь продвигается медленно, мы раздаем участки, которые были выданы в аренду, но не освоены. Земля выдается один раз, освоить ее нужно за два

3

года. Если часть работ выполнена, можно продлить аренду еще на два года. Если же и в этом случае строительство не закончено, то мы имеем право в одностороннем порядке расторгнуть договор аренды и передать участок следующему очереднику. По словам Юнусова, в перспективе Костанай будет расширяться в сторону правого берега реки Тобол. И массивы, прилегающие к Затобольску и Мичурино, войдут в черту города. P.S. На момент верстки номера, в отделе архитектуры и градостроительства Костаная произошли кадровые изменения. Абай Юнусов уволился по собственному желанию, и.о. руководителя назначена Роза Кенекбаева. Марина КОСТРОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

Картофель - хит продаж Этот овощ на сельскохозяйственной ярмарке костанайцы скупали мешками. Ожидалось, что самым покупаемым продуктом станет гречневая крупа, поскольку последнюю неделю на торговых прилавках областного центра она была в дефиците. Однако вопреки всем прогнозам горожане стояли в огромных очередях за овощами и мясом птицы. Впервые этой осенью ярмарка проходила во Дворце спорта. Однако, как и в прошлые годы, торговля велась и на улице: здесь продавали куриные яйца, макароны, подсолнечное масло и гречку. Как и было обещано администрацией Костаная, эту крупу на ярмарку поставили из стабилизационного фонда. Один килограмм обошелся покупателям в 200 тенге, но продажа шла не на развес, а мешками по 10 и 25 килограммов. Ценовая линейка на основные продукты, представленные на ярмарке, такова: конина продавалась по 1100 тенге за кило, говядина - 900, свинина и баранина - по 950, бройлеры - 540, мука (1 сорт) - 45-72 тенге, картофель - 60 тенге, капуста - 75, морковь - 70, яйцо - 160 тнг за десяток. Милана БЕРЕЗОВСКАЯ Фото Никоса МАРМАЛИДИ

АКТУАЛЬНО

«Недетская» проблема садов За последние пять лет в Костанае на 26 детсадов стало больше, но в очереди до сих пор стоят 3,5 тысячи малышей. Об этом на городском аппаратном совещании сообщил руководитель отдела образования Костаная Василий Цымбалюк. Он отметил, что с 2010 года из республиканского бюджета на реализацию государ-

ственной программы «Балапан» выделено 768,73 млн тенге, из местного - 326,3 миллионов. На сегодняшний день сеть организаций дошкольного образования областного центра включает в себя 24 мини-центра, 80 классов предшкольной подготовки и 51 детский сад. Увеличения сети дошкольных организаций удалось добиться за счет возвращения ранее построенных детских садов,

создания малых дошкольных организаций, расширения мест в действующих садах и развития механизма государственно-частного партнерства. Как говорит Василий Цымбалюк, в последние годы растет сеть ведомственных детсадов. Они работают на базе ПК «Большевичка», ТОО «Ирина и К», ТОО «Айгерим Ай», ОО «Союз родителей-медицинских работников», ТОО «Аяна 2011» и др. Все это

вкупе позволило дополнительно создать 3963 места. При этом до сих пор сохраняется большая очередность в детские сады, порядка 3500 малышей ждут своего часа. К тому же многие дошкольные организации располагаются в зданиях, построенных 3040 лет назад. Капитально ремонтировать их, как сообщил Цымбалюк, пока не планируют - нет средств. Ирина СЕМЕНОВА

ГОРОДСКИЕ ПОДРОБНОСТИ

В ожидании праздничных дней Главная новогодняя елка Костаная зажжет свои огни в начале декабря. По традиции ее установили на площади перед областным акиматом. В этом году установкой елки и новогодним украшением города занимается ТОО «Издательский дом». До 1 декабря областной центр должен быть полностью готов к череде предстоящих праздников - День Первого Президента, День Независимости и Новый год. Собственно, в декабре казахстанцы дополнительно отдохнут три дня - 1, 16 и 17 декабря. - Зажжение главной елки с участием акима области, как это уже заведено несколько лет назад, состоится в начале декабря. Подготовка к мероприятию идет полным ходом, - пояснили «НК» в городском Центре досуга. - В прошлом году торжества по этому поводу проходили 6 декабря. В некоторых магазинах и

супермаркетах города уже началась торговля искусственными елками, но скоро в продажу поступят и настоящие. Так как с 2004 года по всему Казахстану действует запрет на вырубку хвойных, живые новогодние деревца нам поставляет соседняя Россия. - Приказ о вырубке молодняков хвойных пород для нужд области к нам из Комитета лесного хозяйства и животного мира еще не поступал, - рассказал «НК» главный специалист отдела лесного хозяйства областного управления природных ресурсов и регулирования природопользования Виталий Вагнер. - Обычно Комитет спускает разнарядку в начале декабря, и только после этого мы начинаем формировать для лесхозов (Аракарагайский, Семиозерный и Басаманский) заявку. В прошлом году, например, было вырублено 2600 сосен, которые разошлись по детским садам, домам-интернатам, школам и госучреждениям.

При этом чиновники напоминают, что вырубка елок и сосен для личного пользования незаконна. За факт вырубки браконьер будет оштрафован на 10-15 МРП и за каждое дерево ему придется возместить государству ущерб по 15 МРП. Если нарушитель срубил семь елок

и больше, в отношении него возбуждается уголовное дело по ст.291 «Незаконная порубка деревьев и кустарников», и он будет оштрафован как минимум на 100 МРП. Зульфия НАБИЕВА Фото Никоса МАРМАЛИДИ

ИЗ ЗАЛА СУДА

«Героиновое» наказание К 16 годам колонии строгого режима приговорен наркосбытчик-контрабандист. В июне этого года, как установило следствие, Нуржигит Ажматов, находясь в Кыргызстане, приобрел 19,5 кг героина. Наркотики мужчина расфасовал по брикетам (50 штук) и спрятал в тайнике своего автомобиля. Ажматов намеревался перевезти зелье контрабандным путем в Россию. Собственно, ему удалось без проблем пересечь не только кыргызскую, но и казахстанскую границы, проехав Жамбылскую, Карагандинскую, Акмолинскую и Костанайскую области, добравшись до пограничного поста «Кайрак». Здесь-то при тщательном досмотре машины и был обнаружен тайник с героином. Специализированный межрайонный суд по уголовным делам Костанайской области счел вину Ажматова, обвиняемого в незаконном приобретении, хранении в целях сбыта наркотических средств в особо крупном размере, а также незаконном их перемещении через государственные границы, доказанной. Приговор суда в законную силу еще не вступил. Мадина РАМАЗАНОВА


4

Вторник, 25 ноября 2014 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

АКЦИЯ

СИТУАЦИЯ

Все дело в бассейне?

Меняем сигарету на конфету Около двух сотен человек в Костанае приняли участие в акции «Дыши свободно! Брось курить сегодня!». Подобное мероприятие в нашем городе проходит не первый год и посвящено Международному дню отказа от курения. Организаторы акции - Костанайский областной центр формирования здорового образа жизни совместно с Центром молодежных инициатив - предложили курильщикам поменять сигареты на конфеты. - В прошлые годы мы обменивали табачные изделия на витамины или фрукты, - рассказывает координатор акции Анна Гагуа. - Вместе со студентами-волонтерами вышли в Сити-центр. Подходили к каждому курящему прохожему, предлагая поменять сигарету на сладости. Люди с улыбкой соглашались. Помимо конфет выдавались брошюры о вреде табака и способах бросить курить. Один из участников антитабачной акции пенсионер Михаил Петров считает подобные мероприятия достаточно эффективной мерой борьбы с курением. - Я сам являюсь злостным курильщиком, - говорит мужчина. - Если бы мне предложили отказаться от сигарет взамен на сладости несколько десятков лет назад, когда я только начинал курить, возможно, я бы задумался: зачем мне вообще табак, ведь в жизни много других удовольствий! В конце мероприятия все собранные сигареты сожгли, а в небо выпустили шары с лозунгом акции. Виктория РОМАНОВА Фото предоставлено КОЦПФЗОЖ

Два дня в СШ №23 им.М.Козыбаева не проводились занятия в связи с чрезвычайной ситуацией в учебном заведении. 20 ноября для школьников первой смены в срочном порядке отменили уроки. К месту происшествия прибыли службы экстренного реагирования. На подъезде к учебному заведению (на перекрестке ул.Маяковского) стоял полицейский патруль, который не пропускал автотранспорт. Территория школы была также оцеплена. За «желтые» ленты не впускали никого из посторонних лиц. Ученики второй смены вместе с родителями и педагогами стояли за периметром двора. - Говорят, какой-то баллончик взорвался, но, если честно, я не знаю точно, что произошло, - рассказал корреспондентам «НК», прибывшим в школу, учитель 7-х классов Нина Будко. - Я подошла к часу дня. Стою, как и все, в ожидании и неведении. Нас не запускают. Говорят, что должно проветриться помещение школы. Запускать вторую смену начали в 13.23. Администрация школы тогда озвучила «НК» свою версию произошедшего. - Было начало двенадцатого. Прозвенел звонок на пятый урок, когда нам пришлось прервать учебный процесс и в срочном порядке эвакуировать первую смену (620 детей и учителей) на улицу, а после распустить по домам, - расска-

зала завуч по воспитательной работе СШ №23 Надежда Лапшина. - Дело в том, что на первом этаже начал распространяться едкий запах, при этом дыма не было. Дети и пришедшие встречать их родители стали жаловаться на странные ощущения при вдыхании воздуха, который провоцировал кашель. Мы сразу открыли окна, чтобы проветрить помещение, и вызвали экстренные службы. Предполагаем, что это воздействие перцового или газового баллончика. Кто-то пронес его и, видимо, распространил содержимое. Подозрений пока еще нет ни на кого. Занятия для второй смены пройдут в обычном режиме. Но уже в пятницу и в субботу уроки были полностью отменены для обеих смен. В учебном заведении начали работать сотрудники санэпидемнадзора для установления причины возникновения едкого запаха и его источника. - Мы провели все необходимые лабораторные исследования, - поясняет руководитель Управления защиты прав потребителей по г.Костанаю Руслан Абдыкалыков. - И если 20 ноября в школе было обнаружено превышение аммиака в воздухе в 50 раз от положенной нормы, то к сегодняшнему дню ситуация стабилизировалась, и замеры все в норме. Кстати, концентрация аммиака пошла на спад сразу после того, как из бассейна слили всю воду. Во вторник (в день выхода газетного номера - авт.) будут готовы результаты лабораторных анализов воды и уже, исходя

из этого, можно будет делать какие-то выводы. Кстати, в больницу после случившегося никто из учащихся школы №23 с отравлением не обращался. На данный момент здоровью детей ничего не угрожает. В понедельник, 24 ноября, на аппаратном совещании аким области Нуралы Садуакасов подчеркнул, что по данному факту ДВД возбуждено уголовное дело по ст.«Халатность». - Пока ситуация не нор-

мализуется, запуск воды в бассейн производиться не будет, - отметил глава региона. - Также поручаю службам, отвечающим за санитарную безопасность, проверить в ближайшее время все бассейны, имеющиеся в школах, соцобъектах, в ДЮСШ «Трудовые резервы», чтобы предотвратить подобные факты. Мы должны обеспечить безопасность людей. Мадина РАМАЗАНОВА Фото Никоса МАРМАЛИДИ

АКЦЕНТЫ

Ремонт из благих намерений ПОДРОБНОСТИ

Праздничный выбор Городской отдел образования запретил денежные сборы в школах на организацию новогодних утренников. Но, как пояснили чиновники, если для участия в мероприятии приглашены профессиональные артисты или танцоры со своей концертной программой, то родители за счет своих средств на добровольной основе могут оплатить представление. Между тем у родителей и администрации школ есть выбор, где провести утренники для детей. - В этом году, как и ранее, можно организовать праздничное мероприятие в школе или же за ее пределами, - рассказывает заместитель руководителя городского отдела образования Данагуль Сюндикова. - В основном «нулевички» и первоклассники будут водить хороводы вокруг елки в школах, а вот ребята постарше посетят утренники в кукольном театре, русском и казахском драматических театрах, а также в Городской школе детского творчества. При этом на праздничных мероприятиях дети должны находиться в сопровождении родителей и классного руководителя. Категорически запрещено использование фейерверков, бенгальских огней, хлопушек. Валерия ВАХНЕНКО

ОО «Радуга» матерей детей-инвалидов вскоре отпразднует новоселье. Собственно, не совсем новоселье. Стены - те же. - Весной нынешнего года акимат г.Костаная передал нам в доверительное управление помещение, в котором мы работаем 10 лет, - рассказала «НК» руководитель ОО Наталья Колоскова. - Это здание бывшего детсада, где, помимо нашего объединения, располагаются жилые квартиры и точки малого бизнеса. Нам принадлежат всего лишь несколько комнат на втором этаже, которые мы успели обжить, переобустроить под классы для занятий с детьми. В этом году предприниматели из Астаны и п.Затобольска оказали нам финансовую помощь. Благодаря этим средствам сделали капремонт: заменили систему отопления, вставили пластиковые окна. Дело осталось за малым - наклеить новые обои, покрасить батареи, расставить мебель. Свою помощь в проведении косметического ремонта предложили студенты

пятого курса юридического факультета костанайского филиала ЧелГУ. «Радужцы» были несказанно рады такой поддержке. - Эти ребята участвуют в конкурсе на лучшую академическую группу университета, - говорит начальник отдела по работе со студентами ЧелГУ Вера Жиляева. - Одним из этапов конкурса является акция «Доброе дело». Дарить подарки детям мы посчитали банальностью, решив, что лучше оказать помощь в ремонте для ОО «Радуга». Все без исключения поддержали эту идею, и мы, не теряя времени, приступили к работе. Студенты активно взялись за дело и одновременно снимали поэтапный видеоотчет по аналогии с программой «Квартирный вопрос». Ремонт должен завершиться в начале декабря, в преддверии Международного дня инвалидов. - В этот день хотим пригласить наших спонсоров, друзей, волонтеров, всех тех, кто помогал и помогает нам на протяжении многих лет, выразить им свою при-

знательность и благодарность, - говорит Наталья Колоскова. – Так получилось, что практически четыре года «Радуга» работала по грантам республиканского благотворительного фонда «Бота», но в августе этого года истек срок реализации последнего нашего проекта, и мы остались без стабильной финансовой поддержки, которая нам очень нужна для выплаты зарплат тем специалистам (юрист, инструктор по йоге, дефектолог, логопед, психолог, специалист по Монтессори, массажист), которые работают с нашими детками и их мамами. Объединение посещают около 100 человек, и каждый нуждается в каждодневном внимании, квалифицированном лечении, юридических консультациях. К тому же нам необходимы средства на содержание помещения, для оплаты за коммунальные услуги. Мы надеемся и верим, что найдутся неравнодушные люди, которые окажут помощь в нашем добром деле. Зульфия НАБИЕВА Фото Никоса МАРМАЛИДИ


Бүгінгі нөмірде: * Жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алу * Жаны қазақтың бәрі - бауыр * Футболдан жасөспірімдер сайысы

Сейсенбі, 25 қараша 2014 жыл ХАЛЫҚҚА ҚЫЗМЕТ - АБЫРОЙЛЫ МІНДЕТ

Кідіріссіз жұмыс істеуде

ЕЛБАСЫНЫҢ ЖОЛДАУЫ БОЛАШАҒЫМЫЗДЫҢ БАҒДАРЫ

Қамқорлықты сезініп келеміз Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Нұрлы жол-болашаққа бастар жол» атты Жолдауын мен де ерекше ықыласпен тыңдадым. Құжаттың мақсаты - еліміздің әл-ауқатын одан әрі жақсарту. Орта және шағын бизнеске ерекше көңіл бөлінді. Мемлекет басшысының «Шағын және орта бизнесті, сондай-ақ, ірі кәсіпкерлікті жеңілдікпен несиелеуге қосымша 100 миллиард теңге бөлу қажет. Бұл тамақ және химия өнеркәсібіндегі, машина жасаудағы, сондай-ақ, қызмет көрсетулер саласындағы жобаларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді» деген сөзі де бізге жігер берді. Біз, яғни кәсіпкерлер осындай қамқорлыққа нақты іспен жауап беруге ұмтыламыз. Жолдауда Орта және шағын бизнеске жеңілдетілген несиелермен қатар, 2014-2015 жылдарға негізделген экономикалық өсім мен жұмыспен қамту бағдарламалары, көлік және логистика, тұрғын үй-коммуналдық саланы жетілдіру, ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі үшін салынатын жаңа кешендер секілді ел экономикасы үшін маңызды мәселелер де қамтылған. Осынау Жолдауды біз бір ауыздан қолдаймыз. Алдағы уақытта ел игілігі жолында аянбай қызмет ете беретініміз даусыз. Есбол Жатқанов, кәсіпкер

Баспанаға деген сенімді нығайтты

Қала тазалығы қашан да басты назарда Күздің соңғы айы келіп, қаламызда алғашқы қар да қылаң берді. Шаһар көшелеріне қар түскеннен бастап жол тазартатын техникаларда тыным жоқ. Көшелерді қардан тазартуға ерекше назар аударылуд. Қостанай қаласын қыс мезгілінде қардан тазарту жұмысымен төрт жауапкершілігі шектеулі серіктестік айналысады. Олар «Таза жол», «АБЗплюс», «Вескор», «Экол» секілді көпке белгілі ұйымдар. Қаланың орталық бөлігінің қарын тазартуды «Таза жол» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі өз жауапкершілігіне алған. Олар жыл сайын шаһарымыздың орталығын қардан тазартса, жаз мезгілінде қоқыстарды жинайды,

гүлдерді суарып, қураған ағаштарын ретке келтіріп отырады. Сондай-ақ қаламыздың солтүстік бөлігіне «Вескор» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі қызмет көрсетеді. Бұл серіктестіктің жұмысщылары облыс орталығының солтүстік аймағын айнадай таза ұстау мақсатында көптеген жұмыс атқарады десек қателеспейміз. Сонымен қатар шаһарымыздың оңтүстік бөлігінің тазалығына «АБЗплюс» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жауап береді. Олар да қаламыздың оңтүстігінде орналасқан көшелердің қарларын тазартады. Қар еріп көк мұзға айналған кезде тиісті орындарға құм себумен айналысады. Ал «Экол» жауапкершілігі шектеулі

серіктестігі қаламыздың солтүстік-батыс аумағының тазалығын басты назарда ұстайды. «Қостанай қаласы әкімдінің тұрғынүй коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесінің техникалық қадағалау секторының бас маманы Болат Бақытжановтың айтуына қарағанда, аталмыш серіктестіктерде қала көшелерін тазартуға арналған техника жеткілікті. Осындай техникалардың арқасында облыс орталығы дер кезінде қардан тазартылады. Сондықтан да облыс орталығына бұл жұмыстар көктем шығып, қар түгел еріп кеткенше жүргізіледі. Мәселен, бұл күндері шаһарымыз-

дың орталық бөлігін қардан тазартатын «Таза жол» жауапкерлігі шектеулі серіктестігінде 18 самосвал, 4 автогрейдер, 4 қар тиейтін машина, 2 К-700 тракторы, 2 экскаватор, 1 бульдозер және басқа да арнайы жабдықталған техникалар бар. Сонымен қатар басқа жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерде де тиісті техникалармен толық қамтамасыз етілген. Міне, қыс айына да көп қалған жоқ. Жоғарыда айтып өткендей бірқатар жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер оған дайын. Олар өздеріне жүктелген міндеттеріне барынша жауапкершілікпен қарайтындарына нық сенімдіміз. Аягөз КӘКІМЖАНОВА Суретті түсірген С.МИРОНОВ

Елбасының дәстүрлі халыққа Жолдауы көңілімнен шықты. Онда мемлекет басшысы тұрғын үй мәселесіне ерекше назар аударды. Біз жас отбасымыз. Мемлекеттік бағдарламаларды пайдалана отырып, «Тұрғын үй құрылыс» банкі арқылы ипотекаға үй сатып алу мақсатында қаражат жинап жатырмын. Президент осы Жолдауында бөлінетін қаржыға жалға берілетін бағыттағы тұрғын үй салынатынына да тоқталды. Бұл үйлердің бағасы жастардың қалтасы көтерерліктей болатындығын да тілге тиек етті. Сондықтан Елбасыға деген алғысым шексіз. Болашақта пәтерлі боламын деген үмітім барыншы арта түсті. «Үйі жоқтың - күйі жоқ» дейді халқымыз. Бүгінде басында баспанасы жоқ жас отбасылар қаншама. Олар да осынау құжатпен жан-жақты танысып, қуанып жатқаны сөзсіз. Жалпы Жолдауда халқымыздың көкейінде жүрген көптеген мәселелер көтерілген. Сонысымен өте құнды деп есептеймін. Ипотекаға үйді қашан аламын деп жүргенде Президентіміздің Жолдауын оқып көңілім орнына түсті. Алдағы уақытта осы Жолдаудың аясынды көптеген жас отбасылар баспаналы болады деген сенімдемін. Қарагөз Сыздығалина, қала тұрғыны


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 25 қараша 2014 ж.

МАҢЫЗДЫ МӘСЕЛЕ ҰСТАЗДЫҚ ЕТКЕН ЖАЛЫҚПАС

Бала тәрбиесінің бағбаны немесе ұлағатты ұстаз Қымбат Сапабекқызы жайлы мөлтек сыр Шәкірт – ұстаздан дәріс қана емес, өмірлік ұлағат, тәрбие алады. «Ұстазы жақсының ұстанымы жақсы» деген сөз де орынды айтылған. Баланың бойындағы шынайы қасиеттер ұстаздан қалыптасатыны анық. Өз шәкірттеріне жоғары деңгейде білім беріп, олардың сүйіктісіне айналған Қымбат Сапабекқызы бүгінгі әңгімеміздің арқауына айналып отыр. Ол- шаһарымызда орналасқан 24 «А» бастауыш мектеп-гимназиясының беделді ұстазы, 4 «А» сыныбының жетекшісі. Кейіпкерім 20 жылдан астам уақыт білім саласында қызмет атқарып келеді. Оның сабақ беру әдісі де ерекше. Үнемі білімін жетілдіріп отырады. Қазіргі заманға сай сабақтарын заманауи үлгіде өткізіп, ізденіс үстінде жүреді. Оған мысал ретінде талай рет өзіміз куә болған тәлімге толы ашық сабақтарын айта аламыз. Өз ісінің білгірі Қымбат Са-

пабекқызы «Жапырақ тамырдан нәр алады» атты ата-аналарға арналған жаңаша үлгідегі жиналыс өткізді. Оның мақсатыата-аналардың өз пікірлерін еркін білдіру, ортақ шешімді дұрыс анықтау, болашақта баламен тиянақты да, табысты жұмыс істей білу міндетін белгілеу болды. Ата-аналармен бетпе-бет кездесе отырып, басты құндылық бала білімі және оның келешегі екенін ұғындыруға жол ашты. Мұндай сабақ түрінде ата-аналар жиналысын өткізуді ұйымдастыру- өз әріптестеріне де үлгі болары сөзсіз. Бүгін мақалама өзек болып отырған ұстаз жөнінде түйгенім көп. Біздер, ата-аналар, балалардың сабаққа деген қызығушылығын көріп, сынып жетекшісінің ізденісіне тәнті боламыз. Ол оқушыларының қабілет-қарымын, талпынысын жетік біледі. Осындай білікті маманнан өнеге алған ұл мен

қыздар ертең тәуелсіз еліміздің нағыз тірегі атанарына нық сенімдіміз. Өмірге енді аяқ басып келе жатқан кішкентай бүлдіршіндерімізді терең білім нәрімен сусындатып, жан-жақтылығы, мол адамгершілігімен оқушының сүйіктісіне айналған Қым-

бат Сұлтановаға 4 «А» сыныбы ата-аналарының атынан алғысымды білдіргім келеді. Туған елдің патриоттарын тәрбиелеудегі жауапты қызметінде табыстан-табысқа жетіп, абыройы арта берсін демекпін. Жәмила Арықбайқызы, Қостанай қаласы

МӘДЕНИЕТ

Көрермендерге ой салды Жақында І.Омаров атындағы облыстық қазақ драма театрында көрнекті драматург Серік Асылбекұлының «Күзгі романс» драмасы сахналанды. Бұл спектакльде образдарды аталмыш театрдың төрт талантты актерлері сомдады. Онда кейіпкерлер Гүлмира Уәлиева, Сайлауды Азамат Чу-

кеев, Сюзаннаны Зәмзәгүл Бегайдарова, Әлібекті Бақытжан Таңатқанұлы сәтті шығарды. Серік Асылбекұлы бұл драмасында Адам ата мен Хауа анадан бері адамзатты толғандырған адам өмірінің басты мақсаты, мұраты не? Атақ па даңқ па, барлық пен байлық па, үлкен лауазым ба,

әлде шынайы махаббат па?, - деген маңызды сұрақтарға жауап іздеген. Драманың желісі бойынша екі отбасының өмірі көрсетіледі. Жанұяда орын алатын әртүрлі мәселелер жайында сөз болады. Осы тағылымы мол спектакльді тамашалауға келген

қала тұрғыны Салтанат Оспанованы әңгімеге тартқанымда, ол былай деді: - Маған драмалық туынды өте ұнады. Ондағы оқиғалар көрермендерді терең ойға қалдырдырғаны даусыз. Сондай-ақ бұл спектакльдегі әртістердің шеберлігіне де тәнті болдым.

Жүрек-қан тамыры ауруларының алдын алу Жүрек-қан тамырлары аурулары – тіпті экономикалық дамуы жоғары елдердің өзінде азаматтардың мүгедектікке ұшырау және өмірден ерте озуына басты себеп болатын аурулардың бірі. Жүрек-қан тамырлары жүйесі ауруларының алдын алу осы аурулардың көпшілігіне ортақ шаралар кешенінен тұрады, бірақ кейбір аурулар, әрине жекелеген іс-шараларды қажет етеді. Бірнеше қауіптің негізгі факторларына және жалпы нұсқаулықтарға тоқталсақ. Өзіңе және қоршаған ортаға ізгі ниет. Жүрек-қан тамыр жүйесінің аурулары ең алдымен жүйкелік-психикалық ширығудың негізінде пайда болады. Осыған орай, олардың саны мен белсенділігін төмендету барлық жүрек-қантамыр ауруларына қарсы ең тиімді алдын алу болып табылады. Бір таң қаларлығы, көптеген адамдардың пікірі бойынша, жүйкелік-психикалық тұрғыдан қарағанда ең «қауіпті» мекен – үй. Егер жұмыста бөтен адамдардың алдында біз өзімізді байсалды ұстап, жағымсыз әсерлерімізді жасырып қалуға тырыссақ, ал туыстарымызбен қарым-қатынаста «өз адамдарыңмен салтанат құрудың қажеті не?» деген қағида бойынша әрекет етеміз

және күні бойы жинаған барлық ашу-ызамызды солардан аламыз. Көбіне олар да бізге дәл солай жауап қатады. Осының салдарынан екі жақты өкпе-реніш туындап, жүйкеміз ширығады… жүрек-қан тамырлары ауруларына шалдығамыз. Егер біз өз туыстарымыздың, отбасымыздың үйлесімділікті бұзбауға барлық жағдайды жасамайтын болсақ, бізге оны ешкім жасап бере алмайды. Сондықтан да кардиологтар кеңесіне жүгініп, өзіне және өзіңді қоршаған барлық адамдарға ізгі ниетпен қарап, өкпе-ренішті ұмытып, бүкіл жан-дүниеңмен кешіре білуге шақырады. Көбінесе адам өзіне өзі разылық білдірмей жатады. Бұрыннан белгілі бір ақиқатты қайталап айтқан жөн болар: бүкіл әлемді сүюде өзіңнен бастау алады. Әрбір адамға жақсы әсер ауадай қажет. Сондықтан да жақсы кітап, достармен қарым-қатынас, жақсы көретін және сені жақсы көретін адамдармен белсенді және қуанышты өмір сүру барлық аурудың алдын алатын қуатты құрал болып табылады. Белсенді өмір салты. Бұл – спортпен айналысу, таза ауада ұзақ уақыт серуендеу, суға жүзу, туристік сапарлар, яғни адамға рахат сезімін сыйлайтын

кез-келген дене еңбегі. Дене шынықтырумен айналысуды әдетке айналдырғанымыз жөн: бұл – ыстық су мен салқын суды алма-кезек қабылдау, суық су құйыну, қарда жалаңаяқ жүру, моншаға немесе саунаға бару. Таңдау көп және әркім өзінің жанына жайлысын таңдап алуына болады. Сонымен бірге осы шаралардың барлығы да қан тамырларының қабырғаларын нығайтады, осылайша көптеген аурулардың алдын алады. Демалыста толыққанды болуы қажет. Ұйқының қалыпты ұзақтығы тәулігіне 8-9 сағатты құрайды, сонымен қатар мүмкіндік болса күндізгі уақытта, әсіресе түс ауа, бір мезгіл дем алып алған жөн. Тамақтану. Біздің дастарханымыздағы майлы, ащы, тұзды тағамдардың молдығы шектен тыс семіруге соқтырып қоймай, тамырларымыздың серпінді қызметіне де кері әсерін тигізеді, сондықтан қан айналымы бұзылады. Әсіресе, гипертензия кезінде ас тұзының мәселесі өте күрделі, мұндай жағдайда ас тұзын дастарханымыздан алып тастау ең бірінші қажеттілік болып табылады. Бірақ басқа сау адамдар да жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алу үшін осы қағиданы ұмытпағандары абзал, ал тұзды тағамдарды тек мерекелік дастарханға қойсақ

жеткілікті. Адам ағзасындағы тұздың көп болуы бүйрек жұмысына кері әсерін тигізіп, ағзадағы сұйықтықтың сыртқа шығуына кедергі келтіреді, осылайша тамырларымыз бен жүрегімізге артық салмақ салады. Сонымен бірге, жүрек-қан тамырлары жүйесіне тікелей әсер ететін тағамдар да кездеседі. Оларға қою шай, кофе, алкогольдік ішімдіктерді жатқызуға болады. Темекінің әсері. Жүрек-қан тамырлары жүйесіне кері әсерін тигізетін әдеттердің бірі темекі тарту екендігі баршамызға аян. Шылым шеккіштердің арасында жүрек-қан тамырлары аурулары кең тараған. Темекі тартудың зиянынан бөлек ештеңе алып келмейтіні белгілі. Сондықтан да бұл әдеттен толық бас тартуды ұсынамыз. Ал «жүйкені тыныштандыру үшін» темекіден басқа да пайдалы әрі жағымды әдістер көптеп табылады. Со н ы м е н , жо ғ а р ы д а айтылғандардың барлығын қорыта келе дене белсенділігі, өзіңе және өзіңді қоршаған ортаға ізгі ниет, дұрыс тамақтану, зиянды әдеттерден арылу және кардиологтың тексеруінен өту – жүрек-қан тамырлары ауруы сізге жақын жүрмейтініне сенімді болуыңыздың кепілі болады.

Сауысқандай сақ болайық Әлем бойынша адамдарды құлдыққа салуға заңды түрде шек қойылса да, дүниежүзінде адам саудасы мен оның еңбегін қанау тыйылмай келеді. Тіпті адам саудасы қару мен есірткі сатудан кейінгі қылмыстың түрі болып табылады. Қазіргі таңда миллиондаған адам «құлдық» дейтін жағдайда өмір сүріп жатыр. Адамдар жұмыс іздеп жүріп өздерінің құлдыққа қалай түсіп қалғандарын білмей де қалады. Олар еш жерде өз құқықтарын қорғай алмайды. Адам саудасы туралы айтқанда, бұл мәселенің барлық елдерге тән екендігін атап өткім келеді. Бұл қылмыстың алдын алып, оны болдырмауға тырысу керек. Қазақстанда жеңгетайлықпен айналысып, жас қыздарды жағымсыз әдет жөзекшелікке баулитындар да кездеседі. Құқық қорғау органдары олардың жолын кесіп, жауапкершілікке тартып жатыр. Болашақта бойжеткендерді алдап, арбап кү көретіндерге заңды барында қатайтқан абзал. Қазіргі таңда адам құқығын қорғау, түрлі қауіп-қатерлердің алдын алу аса маңызды. Жалпы жастардың қай мәселеде болсын сауысқандай сақ болғанын қалар едік. Төрехан Ерғалиев

SafeKaznet.kz қауырт интернет-желісі Қазақстанда құқыққа қарсы интернет-контент туралы хабарлама қабылдайтын SafeKaznet.kz қауырт интернет-желісі жұмыс істеуде. Ол желілердегі террористік және экстремистік бағыттағы ресурстарды уақтылы анықтау мақсатында ұйымдастырылды. Интернет - желісіне зорлық-зомбылыққа немесе діни жат пиғылды немесе радикализм элементтері бар діни негіздегі наразылық акцияларына шақыратын күмәнді діни сипаты бар сайттардың мекенжайларын жіберуге болады.

Дайындалып жатқан терроризм және діни экстремизм акциялары туралы арнаулы органдарына хабарлаған азаматтарды материалдық көтермелеу туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес терроризм актісінің салдарынан зардап шеккен жеке және заңды тұлғаларға тегін қажетті құқықтық және өзге де көмек көрсету қарастырылған. Мұның сыртында, «Терроризмге қарсы іс-қимыл туралы» заңға сәйкес дайындалып жатқан терроризм және діни экстремизм акциялары туралы арнаулы және құқық қорғау органдарына хабарлаған азаматтарды материалдық көтермелеу туралы норма қарастырылған. Мемлекеттік органдарына дайындалып жатқан немесе жасалған терроризм актілері туралы ақпарат беру, азаматтық борышты орындау ретінде бағаланады. Терроризм актісін болдырмауға немесе жолын кесуге көмектескен ақпарат үшін, мемлекет сыйақы белгілейді және төленеді.

«Қауырт желі – 114» ақпараттықконсультативтік орталығы Азаматтар мен ұйымдардан діни салаға қатысты барлық мәселелер бойынша ақпарат қабылдауға, сондай-ақ жат пиғылды діни қызметтен зардап шеккендерге консультациялық және психологиялық көмек көрсетуге арналған «Қауырт желі – 114» жұмыс істейді. Егер: - Сізге және Сіздің жақындарыңызға түсініксіз діни идеяларды таңып, запы қылатын болса; - Сізге көшеде, кіреберістерде, пәтерлерде, көлікте күдікті діни кітаптардың, журналдардың, кітапшалардың, парақшалардың таратылуы туралы белгілі болса; - Сізбен және Сіздің жақындарыңызбен діни тақырыптарға күдікті үгіт жүргізуге тырысса; - Сізге және Сіздің жақындарыңызға жабысып, айырылмай діни жоралар мен іс-шараларға қатысуды ұсынатын болса; - Сізді діни сипаттағы күдікті жиналыстар мазалаған болса; - Сіздің өзіңіз және Сіздің жақындарыңыз күдікті адамдардың не болмаса діни бағыттағы ұйымдардың ықпалына түскен болсаңыздар; - Сіздің өзіңіз және Сіздің жақындарыңыз діни сипаттағы проблемалар салдарынан қиын жағдайларға ұшыраған болсаңыздар; - Сіздің өзіңіз немесе Сіздің жақындарыңыз дін саласындағы мамандардың кеңесі мен көмегін қажет ететін болсаңыздар, хабарласыңыздар. Біз Сіздердің барлық сұрақтарыңызға жауап береміз және көмек көрсетеміз! Сіздер үшін заңгерлер, теологтар, дінтанушылар, психологтар жұмыс істейді. Кеңес беру тәулік бойы және құпия, жасырын түрде жүргізіледі. Қоңыраулар Қазақстанның кез-келген нүктесінен тегін қабылданады.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 25 қараша 2014 ж.

ҚОСТАНАЙДЫҢ АЙЫМДАРЫ

7

Қазақты әлемге танытқан бойжеткен немесе адал еңбекті өмірлік ұстанымы еткен Алтын Батырбекқызы туралы мөлтек сыр Кремльдің төрінде отырды Менің замандастарым жақсы біледі, биыл ғана 45 жыл толған Қостанай мауыты-шұға комбинаты кезінде алып Одақ бойынша дүркіреді. Осы өндіріс орнында жеті мың бойжеткен жұмыс істеді. Олардың ішінде өзіміздің қаракөз қыздарымыз да аз емес еді. Солардың арасында бүгінгі кейіпкерім Алтын Батырбекқызы Қалиева ерекше дараланды. Ол Қостанай облыстық партия комитетінің бюро мүшелігіне сайланды. Тіпті, СОКП-ның XXVI съезінің делегаты атанып, Кремльдің қақ төрінде отырды. Осы кешегі барлық Кеңес Одағына қарасты республикалардың барлық өңірінен келген өзі секілді таңдаулы еңбек өрендерімен бірге Ресейдің жүрегі болып табылатын Мәскеу қаласын аралады. Онымен бірге ұлтымыздың мақтанышы, Социалистік Еңбек Ері Кәмшат Дөненбаева және сауыншылығымен аты шыққан орыс қызы Алевтина Кузмина да болды. Алтынды жұрттың бәрі де ерекше сыйлайды. Бірақ оның жастық шағындағы атқарған жұмыстарын, елі үшін тындырған ерен істерін былайғы қалың жұрттың бәрі де біледі десем, артық болар. Сол себептен де жуырда осы замандасымызға арнайы барып жолықтым. Бұл күндері облыс орталығының бір шетіндегі КСК шағын ауданы ерекше құлпырып келеді. Ондағы әсем ғимараттар бірден кімнің болсын назарын аударады. Кейіпкерім осы шағын аудандағы Текстильщик көшесі 17-ші үйдегі 57-ші пәтерде тұрады екен. Алдын ала келісіп қойғандықтан сыртқы есіктегі домофондағы пәтер нөмірін басуым мұң екен, арғы жақтан өзіме таныс дауыс естілді. Ол: «Көтеріле беріңіз. Мен 6-шы қабатта сізді қарсы аламын» деді. Лифтіге кіріп, лезде көздеген қабатыма жеттім. Өзімді сымбатты келген келіншек жылы жүзбен қарсы алды. Оны танитын құрбылары бұрын да маған: «Алтын шын мәнінде қазақтың алтын қыздарының бірі. Оны газеттеріңізде қалай жазсаңыздар да жарасады» деген-ді. Сол сөз рас болып шықты. Үйдің ішіне енгеннен ерекше тазалықты байқадым. Едендегі төселген кілемдер де үй иесінің қаншалықты талғампаздығын, әр нәрсеге ұқыпты қарайтындығын айғақтап тұрғандай. Ол да көпті көрген адам ғой, маған бір сәт назар аударып: «Еш қысылмаңыз. Өз үйіңіздегідей сезініңіз. Сонау бір жылдары өзіңіз секілді тілшілерге талай сұхбат бергенмін. Сауалдарыңызға жауап беруге дайынмын» деді. Өзім де оған келмес бұрын

ол жайлы біраз мәліметтерді жинаған едім. Соны алға тартып, бірқатар сұрақтарымды қойып та үлгердім. Ол бір сәт ой үстінде қалды. Соған қарағанда, өзінің жастыққа тән жалын танытқан қайталанбас шақтары көз алдына елестеді ғой шамасы, бірте-бірте әңгімеміз де өрісін тауып, алғашқыдай емес ол барынша күндей ашыла түсті.

Қоғамдық жұмыста шыңдалған Алтын Батырбекқызы да кәдімгі қарапайым әрі ақкөңіл бауырымыздың бірі. Өзі облыстың Таран ауданына қарасты Темір деп аталатын елді-мекенде дүниеге келіп, сондағы

ауыртпалық асыл анасы Мекештің иығына түсті. Осылайша Алтын да бірте-бірте жастайынан өз алдына мақсат қойып, соған жетуге талпынды. Оқырмандардан жасырын ештеңе жоқ, 1996 жылы жабылып қалған Қостанай мауыты-шұға комбинаты нағыз дүрілдеп тұрған шағы еді. Жоғарыда айтып өткеніміздей, білім ордасының сегізінші сыныбын енді ғана бітірген талдырмаш бойжеткен ірі өндіріс орнының атақ-даңқы жер жарып тұрғандықтан бірден көп ойланбастан облыс орталығына келді. Шынында да дәл сол кезде осынау комбинатта өзі секілді қазақтың қаракөз қыздары еңбек етіп жатқан болатын. Бірден оны өндіріске қалай алсын? Сондықтан алды-

рынша асқақтатты. Ұжымдағы әріптестерін айтпағанның өзінде, қарапайым ауылда тұратын ата-анасы қалай қуанды десеңізші. Бірақ ол ешқашанда қол жеткен табысына мастанып, көкірек көтерген жоқ. Өзін барынша қарапайым ұстады. Осындай биікке жанында бірге жүрген жұмысшы қыздардың сенімі және әділ де парасатты басшыларының қолдауының арқасында жеткендігін бір сәт ұмытқан жоқ. Кейбіреулер сәл табысқа жетсе ешкімді менсінбей, көздеріне шел бітіп кетеді. Бұл қайта ештеңе болмағандай кішіпейілдік танытты. Өзінен кейінгі жұмысқа жаңадан келген сіңлілерін қамқорлыққа алып, оларға мамандықтарын жетік меңгерудің қырлары мен

яхметова, Тамара Чайка секілді замандастары көпке танылып, олар да марапаттарға бөленді. Сонау еліміз үшін экономика жағы қиын кездері Қостанай Мауыты-шұға комбинаты жұмысын тоқтатты. Ал Алтын болса қазіргі уақыт талабына сай кәсіпкерлікпен айналысты. Бұл күндері зейнеткер. Қай қазақтың әйелі құрметті демалысқа шыққан соң, үйінде қол қусырып қарап отырушы еді. Қос қызынан тараған Әмірлан және Әмина есімді тілдері балдан да тәтті немерелерін күтіп, оларға ана тілдерін үйретеді. Осылайша қыздарының жұмыспен алаңсыз айналысуларына да өзінің үлесін қосып жүр. Қыздары болса: «Анамыз қандай ғажайып жан. Кішкентай кезімізден бізді қалай тәрбиелесе, қазір де ұрпақтарын қамқорлыққа алып отыр. Осындай атына заты сай шешеміз барын біз мақтан тұтамыз. Бір сөзін ешқашанда екі етпейміз» деседі.

Отбасының шырағын сөндірмей отыр

орта мектептің сегізінші сыныбын ойдағыдай аяқтады. Ол көптің бірі болған жоқ. Білім ордасының қабырғасында жүргенде-ақ ашық-жарқын мінезімен кез келген кісімен тез тіл табысып кететін. Мектептегі комсомол ұйымының хатшысы болды. Сынып старостасы ретінде де құрбыларының алдында жүрді. Өзгелерден ерекшелігі сол кезде-ақ барынша сезілетін. Қазақтың көркем қараторы қызы ауылдағы спорт секцияларына да қатысты. Мың бұрала би де биледі, асқақтата ән де салды. Барлық қоғамдық жұмыстардың алғы шебінде жүретін. Өзінің еңбекқорлығы әкесі Батырбектен дарыған секілді. Өйткені, ол кісі ғұмыр бойы ауылда жұрт қатарлы малшы болып жұмыс істеді. Мұндай кәсіпті атқару да екінің бірінің қолынан келмейді. Жылдың төрт мезгілінде де кез келген қиындықтарға төзіп, бала-шағасының қамын ойлап, таңмен таласа тұратын. Үйіне тым кеш оралатын. Бұл кездері үйдегі балапандары мұрындары пысылдап, тәтті ұйқының құшағында жататын. Әкелік махаббаты оянып, алақанымен олардың маңдайларынан ғана сипап қоюшы еді. Қайран әкесі де 78 жасында бақилық болды. Содан үйдегі барлық

мен комбинаттың жанындағы №198 қалалық кәсіптік-техникалық училищеде ораушы мамандығын игерді. Сол кездегі тәлімгері Нина Михайловна мұның бойындағы ерекше ықыласты, мінезіндегі жайдарылықты бірден байқап, барлық білген-түйгенін үйретуге тырысты. Содан арада бір жыл өткен соң, яғни 1974 жылы мата жасайтын өндіріс орнының дайындау цехына кәдімгі қатардағы ораушы болып жұмысқа қабылданды. Алайда, бұл қысқа мерзімде айналасындағылардың назарына ілінді. Цехтың комсомол ұйымының хатшысы болып сайланды. Көп өтпей өндіріс озаты ретінде бұған үлкен сенім артылып, партия қатарына алынды. Өзі өндіріс орнындағы оннан астам жатақхананың бірінде тұратын. Сол жатақхананың төрайымы болып тағайындалды. Осылайша оның алып комбинаттағы беделі мен абыройы бірте-бірте өсе түсті.

Оны шет ел журналистері де жазды Жоғарыда тілге тиек еткендей, Алтынның Мәскеуде өткен партияның кезекті съезіне делегат болып қатысуы шын мәнінде оның мәртебесін ба-

сырларын үйретті. Мәскеуде болған кездерінде бұрын тек қана газет-журналдардан ғана оқитын атақты космонавт Климук, орыстың ұлы композиторы Александра Пахмутова, есімі әлемге белгілі әнші Дин Рид секілді тұлғаларды көріп, олармен бірге суретке түсті. Сол кездері қазақ елінен келген бойжеткеннің қайсарлығына, өжеттігіне таңданыс білдірген шет елдің журналистері бұдан сұхбат алды. Осы жолы да өзім оның қасиетті қарашаңырағында болған кезімде, әлгі өзге тілдегі журналдардың кейбір сандарын парақтап, оны түсінбесем де Алтын бауырымыздың қаншалықты танымал болғандығына көзім жетті. Сол журналистердің кейбіреулері Қостанайға келіп, оның жұмыс орнымен танысты. Комбинаттың өмірі жайлы да жазды. Міне, мұның бәрі де замандасымыздың әріптестерінің арасындағы ізденгіш әрі білгір маман иесі болғандығын тағы да дәлелдей түскендей. Осы кездері мұнымен бірге қаншама қаракөз қарындастырымыз және апаларымыз станокта қатар тұрып, уақытпен санаспай еңбек көрігін қыздырды. Соған сай ерекше құрметке де бөленді. Басқаларын айтпағанның өзінде, Әлия Ша-

Алтынның еңбектегі ерекше жетістіктері үшін иеленген марапаттары - «Құрмет белгісі» ордені және басқа да абыройын барынша асқақтатқан белгілерді айтпасақ, мақаламыз да толыққанды шықпас еді. Сонымен қатар ол өзінің өмірлік серігін де осы комбинаттан тапқан болатын. Қазіргі таңда арамызда жоқ жігіттің нағыз сұлтаны Қуантаймен 1976 жылы осы жерде танысқан-ды. Тіршілікте мәңгілік кім бар дейсіз. Қайран азамат осыдан сегіз жыл бұрын күтпеген жерден ауырып, көз жұмды. Олар сонау 1978 жылы өз алдарына шаңырақ көтерген-ді. Комбинат басшылары жастардың бақытына ортақтасып, оларға үш бөлмелі пәтер берді. Өздерінің көз қуаныштары болып табылатын Гүлсара, Назгүл, Айнұр есімді қыздары мен үйдің кенжесі Құдайберген де осы киелі шаңырақта туып, өсті. Алтын күйеуі екеуі перзенттерінің бәріне де жоғары білім алуларына мүмкіндік жасады. Шаңырақтың иесі болып табылатын Құдайберген заңгер. Осы ұлынан көп үміт күтеді. Оның себебі де бар. Ол жас та болса да көпшіл, бойындағы асыл қасиеттері марқұм әкесінен бір аусайшы. Осы жолы үйінде болған кезде де сонадайдан жүгіріп келіп маған сәлем беріп, төрге өтуімді сұрап жатты. Қазақы тәрбие алғандығы бірден көзге көрініп тұр. Менің атақты еңбек өрені жайлы сұхбат алатынымды естіп, оның жан құрбысы Талма да осы отбасына келген екен. Сол себептен де ол да әңгімеге араласып, былай деді: - Біздің Алтын өте қа-

рапайым. Осындай кейбір адамдар қолы сәл бірдеңеге жетсе, газет-журналдардың редакцияларынан шықпайды. Ал менің құрбым болса: «Сол комбинатта жалғыз мен жұмыс істеппін бе, басқа да көптеген қазақ қыздары болды» деп отырады. Оны мен өте жақсы білемін. Сонау бір жылы Алматыдағы есеп техникумын аяқтап келген соң, олармен бір жатақханада тұрдым. Содан бері қимас доспыз. Өмірлік серігі Қуантай да өте жаны жайсаң жігіт боатын. Амал қанша, оның ғұмыры тым қысқа болды. Бойжетіп қалған қыздары мен жалғыз ұлының қызығын көре алмады. Әрине, әйел адамға азаматсыз балаларды өсіру оңай емес. Күйеуінің орны қашан да көрініп тұрады. Соған қарамастан қиындықтан қаймықпады. Қайта жігерлене түсті. Өйткені, өзі осалдық танытса ұрпағының да көңіл-күйлеріне де әсер ететіндігін жақсы түсінетін. Осындай шақтарда жақын туған-туысқандардың болғаны қандай жақсы. Күйеуінің бауыры, яғни Қалиевтер әулетінің тірегі Жауғашты ағасының нағыз қамқорлығын көрді. Өйткені, ол да бұл отбасының ештеңеден тарығып, зарықпауына барын салды. Ағамыздың жұбайы Жаңыл апамыз да өзінің үлкендігін, өмір көргендігін әрқашан да дәлелдеп, бұлардың жанұясындағы барлық қуаныштары мен қиыншылықтарының бел ортасында жүреді. Алтынның туған анасы Мекеш бұл күндері кәсіпкер ұлы Мұраттың қолында тұрады. Оның келіншегі Татьяна ұлты орыс демесең, кез келген қазақ қыздарынан кем емес. Енесінің қолын суға малып, туған шешесіндей аялап отыр. Жалпы, кейіпкерімнің бауырларының әрқайсының орны бөлек. Кешегі бір үйде өскен алтауының бәрі де қазір облыс орталығында ғұмыр кешіп жатыр. Бірақ Мұраттың әпкесі Алтынға бүйрегі үнемі бұрып тұрады. Кеше бұл кенеттен сырқаттанып, аурухананың төсегіне танылған кезінде жанынан табылып, қаржылай әрі жылы сөзімен де қолдау көрсетті. Осы кезге дейін айтқызбай-ақ әпкесінің үйіне келіп, бауырлық көмегін аямайды. Олардың екі қызы Алина және Анеля да кішкентай болса да бұған өте үйір. Міне, кешегі комбинаттағы қарапайым жұмысшы қыз өзінің тапқырлығы, еңбекқорлығы және адамға жақындығының арқасында осындай биікке көтерілді. Алтынға алдағы уақытта тек қана жаның жамандық көрмесін, ұрпағыңның бақытына бөлене бер бауырым деген ең ізгі әрі шынайы тілегімді білдіргім келеді.

О.ОТЫНБАЙҰЛЫ


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 25 қараша 2014 ж.

ЖАРАСЫМДЫ ШАҢЫРАҚ

«Жақсы болса қосағың, маздап жанар ошағың...» Ерлі-зайыпты Қайыржан және Жаңагүл Сәрінжіповтердің жарасымды отбасы туралы сөз «ҰЯДАН НЕ КӨРСЕҢ, ҰШҚАНДА СОНЫ ІЛЕСІҢ»

Осынау аталы сөзде түсінген адамға үлкен мән жатыр. Бүгін әңгімемізге арқау болып отырған Қайыржан Қонысбайұлының өткен өмір жолдарына көз жүгіртетін болсақ, көп жайға көз жеткіземіз. Қазіргі бақытты күнге жету жолындағы өмірінде ата-анасының алар орны ерекше екендігін үнемі айтып отырады. Осы жігітпен танысқаныма көп уақыт өтпесе де оның жан дүниесі бай, ұлттық салт -дәстүрімізге берік, өзінің шаңырағын шайқалтпай нағыз отағасы болып отырғанына көзім әбден жетті. Өзі жалпы сөзге жоқ. Бірақ тілін тапқан кісіге ақтарылады. Жақында оны өзіме арнайы шақырып алып, қазіргі қазақ отбасылары, олардың ырыс-ынтымағы, татулығы жайлы жан-жақты сөйлестік. Оның сөз саптауынан байқағаным, ол өзі қазіргі Жангелдин ауданына қарасты Торғай селосында осыдан 39 жыл бұрын дүниеге келіпті. Бүгінгі мақаламыздың басында оның өскен отбасы жайлы босқа әңгімелеген жоқпын. Себебі, Қайыржан бауырымыз ұлтымыздың өзгелерге шуағын шашқан, ынтымағы ерекше жарасқан Қонысбай ақсақалдың жанұясында азамат болып қалыптасты. Баршаға мәлім, ауыл адамдары күнделікті тіршіліктен қолдары босай бермейді. Олардың ойлайтыны - бала-шағасының қамы, содан соң маңдай терін төгіп, елі мен халқына адал қызмет ету. Қайрекең де өз заманындағы көзі ашық, дүниенің парқын білетін кісі болды. Ол кейбір құрбы-құрдастарындай терең білім ала алмаса да ешкімнің ала жібін аттамай, алдымен механизатор, сонан соң басқа да механик секілді жұмыстарды атқарды. Өзі өмір бойы аудандық тұтынушылар қоғамында тапжылмай жұмыс істеді. Әдетте менің әріптестерім таңдаулы еңбек өрендерін жазған кезде еңбек кітапшасында бірақ жазу бар деген сөз тіркесін жиі қолданады. Қонысбай аға туралы да дәл осылай айтуға болады. Оның еңбек кітапшасында да жұмысқа қабылданды деген жалғыз ғана дерек бар. Бір жерден зейнеткерлікке шықты. Өзінің барлық бойындағы қарым-қабілетімен үлкенге де, кішіге де сыйлы болды. Нағыз істің адамы еді. Бірақ өте көңілі дархан, қолындағы барын өзгелермен бөлісуге дайын тұратын, қайырымды да мейірімді жан-ды. Техника тілін жетік білетін

азаматқа сол елдегі ер кіндіктілер үйірсек болды. Себебі, ол осы мамандықты үйренгісі келген жастарды қамқорлыққа алып, олардың қамқоршысы бола білді. Ауыл болған соң, мұндағыларға кейбір кездері жем-шөп тасу, басқа да шаруаларға қолғабыс ету керек. Сондайда олардың көңілін жықпай, жандарынан табылды. Біздің Қайыржанның жұмысқа шексіз адалдығы, кімнің болсын өтінішін жерде қалдырмайтын қайырымдылығы дәл әкесіне тартқан секілді. Кейде оған да сегіз қырлы, бір сырлы маман болған соң, өтініш-тілектермен келіп жататындар да баршылық.

АНАНЫҢ АЯЛЫ АЛАҚАНЫ Қайыржан сонау сағымдай бұлдырап артта қалған күндерге шолу жасаған кезде ардақты анасына да ерекше тоқталды. Өйткені, кімге болсын түн ұйқысын төрт бөліп өсірген шешесі өте ыстық. Кейіпкерімізді осы күнге дейін жолын тосып, сағынып отыратын Күлпәш апамыз әлі алпыстың бел ортасында. Қолы ашық, отағасы секілді үйіне жан-жақтан келіп жататын қонақтарын қазақ әйеліне тән жылы жүзбен, шынайы ықыласпен қарсы алады. Осы мінезі сол баяғы қалпында. Ол да жалғыз азаматына қарап отырмады. Селодағы өзінің табиғатына келетін кәсіптермен шұғылданды. Күлпәш апамыз сонау бір жылдары аудан орталығындағы бала-бақшада қызметші болды. Өздеріне сенім артып, ұл-қыздарын тәрбиелеуге беретін ата-аналардың сенімін ақтап, ел арасында үлкен абыройға бөленді. Осының бәрі де кейінгі жастарға өнеге-тін. Жұмыстан бос кездері үй шаруасымен айналысты. Өзі тазалықты ерекше жақсы көретін. Кейбір замандастары «Ұқыптылықты Күлпәштан үйренуіміз керек» деп сырттай мақтан етіп отыратын. Шынында да ол соған әбден лайықты еді. Қорада мал да ұстады. Отбасындағы ұл мен қыздар айран, сүттен кем болған жоқ. Артығынан май жасап, өзгелермен бөлісті. Әрине, жұрт қатарлы жыл да соғым сойып, ауылдастарымен сыйласты. Міне, осының бәрін де отағасы екеуінен тараған төрт бала жастайынан көріп өсті. Сол балалардың бәрі де уақыт өте ержетті. Қыздар тұрмысқа шығып, ұлдар жағы өз алдарына шаңырақ көтерді. Қонысбай аға мен Күлпәш апамыз осылайша осы балаларынан немере сүйіп, бақытқа кенелді. Өздері ауылдық жерде тұрса да алыстағы балаларына жиған-терген сәлемдемелерін

кісілер арқылы әлі күнге дейін жөнелтіп жатады. «Адам ұрпағымен мың жасайды» деген сөзде түсінген адамға үлкен сыр жатыр. Осы Сәрінжіповтер әулетіндегі ұл мен қыздар да ата-анасының өздеріне сіңірген еңбегін ерекше бағалады. Олардың денсаулығының мықты, ештеңеден таршылық көрмеуін бәрі де алыста жүрсе де бір сәт естерінен шығармайды. Осы шаңырақтан түлеп ұшқан тұңғыштары Назгүл мектепте жүргеннен зерек болатын. Отбасында бас қосқанда ол өскенде мен мұғалім боламын деп айтудан жалықпаушы еді. Өсе келе осы арманына қолы жетті. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен дәріс беріп, талай шәкірттердің шынайы алғысына ие болды. Өзінің сүйген азаматы Білімге қосылып, ұрпақ сүйді. Бұл күндері олар еліміздегі ең көрікті қала Көкшетау шаһарында тұрады. Өздерінің екі перзенттері бар. Үйдің үлкені болуы қашан да жауапты. Өзінен кейінгі бауырларын кішкентай кездерінде ізгілікке баулыса, бұл күндері апалық көмегін аямайды. Бұдан басқа аталмыш отбасында Бауыржан есімді інісі де бар. Ол да жеке шаңырақ көтерді. Әйелі Зияда да тәрбие көрген жердің қызы болып шықты. Ата-анасына қайырымдылық жасап, өздерінің перзенттік парыздарын ойдағыдай өтеп келеді. Үйдің сүт кенжесі Дулат үстіміздегі жылы шаңырақ көтеріп, әйелі Айсұлу екеуі әке-шешесінің қас-қабағына қарап, осы әулеттің мәртебесін арттырып отыр. Айсұлу атына заты сай мінезі жібектей. Жастайынан адамгершілікті пір тұтқан сол Торғай өңірінің қызы.

ҚАЙЫРЖАННЫҢ ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ҚЫРЛАРЫ Сұхбат тасымның баяндауынан ұққаным, ол шаңырақтағы ұлдардың үлкені. Өзі

аудан орталығындағы Шоқан Уәлиханов атындағы орталау мектептің 8 сыныбын бітірді. Содан кейін «Әке көрген оқ жонар» демекші, әкесінің жолын қуып, техника тілін жетік меңгеруді мақсат етіп қойды. Өйткені, ес білгеннен әкесі бесаспап механизатор болған соң, соның жанында жүріп, көп жайға әбден машықтанды. Темір тұлпарды бір кісідей меңгеріп алды. Бұған тек сол осы кәсіпті оқығандығын айғақтайтын куәлік қана қажет еді. Сол себептен әлгі сегізінші сыныптан кейін аудан орталығындағы кәсіптік-техникалық училищеге құжатын тапсырды. Үш жыл үш күндей болмай өте шықты. Өз кәсібіне икемі бар жігіттің алғырлығына мұндағы ұстаздары да тәнті болды. Осы оқу орнынан Қайыржан кең профильді тракторист-машинист мамандығын алып шықты. Бұл 1993 жыл болатын. Әрине, ол арманына жеткеніне шекіз қуанды. Содан 2007 жылға дейін аудан орталығында жұрт қатарлы жұмыс істеді. Бастапқы кездері Жангелдин аудандық мәдениет үйінде шаруашылық меңгерушісі болып қызмет атқарды. Бұл жұмыстың да өзіне тән қиындығы мен қызығы бар. Ұжыммен тіл табысып, қысқа мерзімнің ішінде табандылығымен көзге түсті. Әрине, ауылдан келген азаматқа облыс орталығында тұрып, шаһардың өзіне ғана тән ерекшеліктеріне, қиындығына үйрену де жеңіл болмады. Мұнда «Үйі жоқтың, күйі жоқ» демекші, баспана мәселесі оны көп ойландырып, толғандырды. Ауылда өсіп, бейнетпен есейген жігіт отбасымен ақылдаса келе орталықтағы жеке үйлердің бірін сатып алып, оның орнына жаңа баспана салды. Көгілдір газ бен суды да үйіне тарттырды. Айналдырған бір жылдың ішінде зәулім үйді тұрғызып, қоныс тойын тойлады.

Әкесі секілді бесаспап азамат құрылысшылардың көмегіне де мұқтаж емес еді. Басында ұлтымызға тән асар жасап, туған-туысқандарды жұмылдырды. Сонадайдан көз тартатын баспананың іші-сыртын әшекейлеу, сылап-бояу, еденін қағып, төбесін жабу секілді көп қаржыны қажет ететін жұмыстардың бәрін де өзі істеді. Оның шаңырағында болған кезімізде Қайыржанның шеберлігіне, талғампаздығына таң қалдық. Қазір ол облыстық Ыбырай Алтынсарин мемориалдық мұражайында қызмет атқарады. Ондағылар Қайыржанды білікті маман, өз қызметіне жауапты қарайтын әріптестері ретінде ерекше сыйлайды. Қарапайымдылығы мен ізеттілігін жоғары бағалайды. Енді, осынау жан-жақты, үлкен мен кішіге ізетті, намысты да жігерлі, өз елінің патриоты болып табылатын бауырымыздың ошағының шырайын келтіріп, бала-шағасының сүйікті анасы болып отырған қадірлі қарындасымыз Жаңагүл жайлы сыр шертпесек, мақаламыз толыққанды шықпасы ақиқат.

ЖАҢАГҮЛДІҢ ЖАЙДАРЫ МІНЕЗІ Шіркін, қазақтың қыздары қандай ғажап әрі көркем де сұлу, инабатты да ибалы десеңізші. Осы ұлтымыздың бетке тұтар арулары жайлы сөз болғанда Жаңагүл қарындасымызға тоқталмай кете алмаймыз. Сыртқы көркі мен жан дүниесі сұлу келініміз Қайыржан ініміздің әулетінің мақтанышы. Шаңырағының тірегі. Қайыржанның сөзіне сенсек, ол Жаңагүлге бір көргеннен ғашық болған. Қылықты да, мінезі көркем қазақ қызы өзіне ерекше ұнады. Содан әрине, өзге замандастары секілді отбасын құрды. Әрине, Қонысбай ағамыз бен Күлпәш апамыз тұңғыш ұлдары өздерінен ақыл сұрап, үйленгісі келетін ниеті барын айтқан кезде қуанбаса, қарсылық білдірген жоқ. Қанша дегенмен өздері үміт күткен перзенті емес пе. Олар жиған-тергендерін жас жұбайлардың тойына шашты. Жас келін ата-анасының бабын тауып, өзге бауырларының да қамқоршысы бола білді. Үйінен кісі арылмады. Бәрін де шынайы көңілмен күтіп, ақ дастарханын жайды. Бұл күндері облыс орталығындағы берекелі де мерекелі шаңырақтың ұйытқысы. Осы Жаңагүл Қайыржан секілді Жангелдин ауданындағы қазақтың ұлы перзенті Міржақып Дулатов атамыз дүниеге келген Қызбел елді-мекенінде сол өңірге танымал Сүлеймен есімді аға-

мыздың шаңырағында өсті. Отағасының дүниеден өткеніне де біраз жылдардың жүзі болып қалды. Сүлеймен ағамыз өз заманындағы іскер де танымал азаматтардың бірі-тін. Жоғарыда аталған Қызбел кеңшарының Шобан ауылында басқарушы болып, ауылдастарының әлеуметтік-тұрмыс жағдайларын көтеруге, басқа да өзекті мәселелерін шешуге ат салысты. Уақыт өте ата-бабамыздан мирас болып келе жатқан мал шаруашылығымен де айналысты. Өзі ірі денелі азамат екен. Аңшылық өнерге әуес болыпты. Қақаған қыс кездерінде қақпанмен қасқыр аулайтын өнері де бар екен. Ал анасы Зәуреш те өздері араласатын кісілердің арасында өте беделді, мейірімді, тек өзгелерге болсын дейтін жомарт жүректі кісі-ді. Мынау тіршілікті кім мәңгі жүреді дейсіз. Осынау аяулы жан былтыр дүниеден өтіп, барлық туған-туысқандарын, ұл мен қыздарын мұңға батырғанын да білеміз. Жетпіс бес жыл ғұмыр кешкен ол көп балалы ана болатын. Бұл күндері солардан бес қыз, екі ұл бар. Жаңагүл солардың алтыншысы. Бәрі де үйлі-жайлы, әке-шешелерінің өздеріне артқан үмітін ақтады. Олар бір-бірімен сыйласады. Қайыржан мен Жаңагүлдің үйінде жиі бас қосады. Әсем де ибалы Жаңагүл Торғай селосындағы Ыбырай Алтынсарин атындағы атақты білім ордасының түлегі. Ол да жастайынан ұстаз болуды армандайтын. Сондықтан да болар, Арқалық мемлекеттік педагогикалық институтының филология факультетін аяқтады. Қазіргі таңда облыс орталығындағы №11 орта мектепте кітапханашы әрі шәкірттерге дәріс береді. Оның алдынан білім алған оқушылар әдетте дарынды, тиянақты әрі зерек болып келеді. Қайыржан мен Жаңагүл екі ұлға тәлім-тәрбие беріп жатыр. Тұңғыштары Жамбыл аталған мектепте 7 сынып оқушысы. Облыстық олимпиадаларға қатысып жүлде алып жүр. 2-ші Қостанайда орналасқан Назарбаев зияткерлік мектебіне байқаудан өтті. Одан кейінгі ұлдары Ақжол он жаста. Қостанай шаһарындағы №5 орта мектептегі кадет корпусында оқиды. Өзі үшінші сыныптан спорттың дзюдо, яғни күрес түріне бейім болды. Оны білікті маман Аркадий Ахметов жаттықтырады. Ол КСК шағын ауданындағы «Арлан» деп аталатын спорт клубының мақтанышы. Былтыр республика чемпионы атанды.

Ораз ӘЛІ


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 25 қараша 2014 ж.

РИЯСЫЗ ӘҢГІМЕ

9

Жаны қазақтың бәрі - бауыр Көрнекті қаламгер, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, ғалым Нағашыбай Мұқатовпен сырласу Қазақы ортада өстім - Есуімізше жастайыңыздан қазақы елді-мекенде тәрбие көргенсіз. Қандастарымыздың басты байлығы сөз өнеріне бейімделуіңізге не себеп болды? Әңгімені осы бір сауалдан бастасақ? - Жангелдин ауданында ертеректе 1 май деп аталатын ірі колхоз болды. Әкем Оразбай пария комитеті хатшысы қызметін атқарды. Мектепке әлі бара қоймаған мезгіл болатын. Жоғары сыныпта оқитын, мақалалары аудандық «Жаңа өмір» газетінде жарияланып жүретін туған ағам Жақсылық оғаштау мінезімді, жат қылығымды байқаған секілді. - «Көп бұзық бола берме. Әйтпесе, нашар тәртібің жөнінде «Қазақстан пионері» газетіне жазамын» десе керек. Балғын бала емеспін бе? Кәдімгідей әлгі сөзге сеніп қалыппын және өзімді дұрыс ұстауға талпындым. Кейін Жақсылық аға аудандық газетте қызмет істеп жүрген жылдары өзіме кәдімгідей әсер етті. Ұмытпасам 7 сынып оқыған кезде «Химия кеші өтті» деп аталатын шағын мақалам «Жаңа өмір» газеті бетінде жарияланғанда жер көкке сыймадым. Әрі әкемнің шешендік сөздерді көп білетіндігі, өзі де ақ қағаз бетіне шимайлап өлең жолдарын түсіретін тәсілі бей -жай қалдырмады. Соның бәрі осы киелі сөз өнерінің кәусар, ләззаттты бұлағынан мейірім қанғанша сусындауыма септігін тигізді деп ойлаймын. - Ең алғашқы жазған жырыңыз есіңізде болар? Өткен жылдарды көз алдыңызға елестете отырып, әңгіме сабақтасаңыз? - Әрине, есімде. Ешқандай ұмытқан жоқпын. Ол өлең «Ақылымен жаниды» деп аталған еді. Қызықты қараңызшы. Шығармашылыққа қанат қаққан алғашқы жылдардан бастап адамгершілік тақырыбының мазмұнын байытуға күш салыппын. Енді өзі шағын әрі жадымда сақталған тұңғыш өлеңімді келтіре кетейін. Ұрысса маған ақыл айтып жүз адам, Ол жандарды айналумен өтер ем. Қиындыққа баспай жатып бір қадам, Бақытыма бара алмаспын төтемен. Жақсы жандар жанын қинап ұрсады, Өйткені, олар өткен күндер тарихы. Албырттықпен ерке жүрміз біз әлі, Ақылымен өткірлікке жаниды.

- Қазір Қазақстан көлемінде, бүкіл облыстарда жыр мүшәйралары өтіп жүр ғой. Бұндай бәйгелерге өлең жолдап, бақ сынап көрдіңіз бе? - Негізі қазақтың ұлттық поэзиясы ұдайы ұлғаю, ылғи даму үстінде. Жыр бәсекелерінің жиі өтуін өз басым қызу қуаттаймын. Бірақ соңғы жылдары осы өзі дұрыс бағытынан айрылып қалғандай-ау өзі. Себебі, шығарманың өзінен гөрі автордың аты-жөні алдымен ескерілетін болыпты. Ал өз басыма келетін болсам, бұдан бірнеше жылдар бұрын қазақ радиосы тұңғыш ұй ым дастырған, үлке н д і, кішісі бар - 120 ақындар қатысқан «Қазақстаным-қара шаңырағым» атты республикалық мүшәйрада Бас жүлдені иеленгенмін. Әділ қазылар алқасының төрайымы, көрнекті ақын Фариза Оңғарсынова апай жүлдені Астана қаласындағы Қ.Қуанышбаев атындағы қазақ драма театрының залында тапсырғанда, шексіз шаттық құшағында шалқыдам. Мәселе, иеленген жүлдеде емес. Осы байқау менің өлеңді бұрқыратып, жалындатып жазуыма мол мүмкіндік тудырды. - Сіздің «Ой отауда оңаша», «Көкірек көзбен кергендерім» деп аталатын кітаптарыңыз бар. Прозалық туындыларыңыздың негізгі тақырыбы хақында ой қозғасаңыз? - Оқырман қауым жақсы біледі, мен қазіргі қоғам, адамдардың жүріс-тұрысы, қазақы әдет-ғұрыптың аяққа тапталмауы, жандүниенің әсемдігі жөнінде ой толғамдарды жазып жүрмін. Олардың біразы облыстық, сондай-ақ «Егемен Қазақстан» газеттерінде жарық көрді. Тақырыпты атой салып, ат шаптырып пәлендей іздемеймін. Қала тірлігіне қарасам, ауыл айналасын араласам, адамдармен жолығып, сөйлесіп, сұхбат құрсам, жастар өміріне зер салсам, тақырып өзінен өзі оралып келе береді. Бұл бағытта қол жазбаларым қомақты. Олардың сұрыпталған, іріктелген нұсқалары алдағы уақытта өз оқырманымен қауышар деген үміттемін.

Барлық жанрларға қалам тербейді - Сіз кейде сатира жанрына да жақын жүресіз? Мұның сыры не де? - Әке-шешеден асып қайда барамыз. Партия, кеңес ардагері, әкем Оразбай қазақы қалжыңға өте шебер жан-ды. Өзім де құр алақан емеспін. Неге екенін білмеймін, осы заманда әзілді түсінетіндер мүлде аз. Соған сай жазған бір өлеңімде:

Орман болар бағымды табам қай күн, Салттарымды сағына алаңдаймын. Ортайған соң қазақтың қалжыңдары, Орта кесе шай ішкен адамдаймын, деген жолдар бар. Мен көбінесе шағын интермедиялар жазып қоямын. Олардың кейбірін әйгілі «Тамаша» ойын-сауық отауының әйгілі әртістері Құдайберген Сұлтанбаев, Тұңғышбай Жаманқұловтар да сахна төрінде орындаған. Астана қаласынан «Күлкім келеді» деп аталатын жеке жинағым да жарық көрген. Әдебиеттің бір жанрына аралас, екіншісіне әуреленбе деген заң жоқ қой. Сондықтан адамдарды жаманнан жиіркендіріп, жақсыға үндейтін, жандүниенің кемшілігін түзеу бағытында қызмет ететін сатира халыққа бөтен емес және бір айтарым осы салаға қалам тербейтін ақын жазушылар Қазақстанда саусақпен санарлықтай ғана. Сол саптың ең басында көзге түсетіндердің бірі табиғи талант иесі, марқұм Сейіт Кенжеахметұлы ғой. - Өлең мен әуен ертеден егіз. Сіз қазақтың құдіретті, қос шекті домбырасына да әуессіз. Саз мектебінде дәріс алдыңыз ба? - Сауалыңызға сәйкес сөзімді әдемі әзілден бастайын. Мен мектепте оқыған жылдары жоғары білімді саз мамандары жетіспеді. Яғни бұл бағытта оқуға еш мүмкіндік болмады. Облыстық филармониядағы «Ақ желең» ансамблінің жетекшісі, талантты домбырашы Назымбек Молдахметовты кездестіре қалсам. «Мен домбыраны нота танымай үйрендім. Негізі Құрманғазылар тобына жатамын» деп айтатыным бар. Алдымен мандалина аспабында ойнауды досым, марқұм Ғалымжаннан үйрендім. Кейін домбыра шерттім. 9 сыныпта мектеп ішіндегі айтысқа қатыстым. Сабақтан тыс мезгілде ауылдағы балалар бақшасына барып, бөбектерге ән үйрететінмін. Облыстық айтыстардың бірнешеуіне қатысып жүлдегер атандым. Кейде алдыма домбыраны өңгеріп, қазақы әуендерге салғанды жақсы көремін. Әсіресе, ұлы Ахмет Байтұрсыновтың «Аққұм», «Екі жирен», Шәмші Қалдаяқовтың «Қайықта», «Сыр сұлуы», «Кешікпей келем деп ең», Әсет Бейсеуовтың «Алтыным», жергілікті композитор Болат Хамзиннің «Торғай қызы», Бақытжан Сәуекеновтың өзімнің сөзіме жазылған «Туған ел», «Ағасы бар інілер бақытты», Қалибек Деріпсалдиннің «Жарым менің», Қайрат Нұрғазиннің «Сені ойладым» әндерін орындаймын. Сахнаға суырыла шықпасам да жұрт сұрап жатса

қос шекке қоңыр дауысымды қосып жіберетін әдетім бар. - Қоғамдық жұмыстарға да белсене атсалысып жүргеніңізден хабардармыз. Облыстық ономастикалық комиссияға мүшесіз. Сізді Ілияс Омаров атындағы облыстық қазақ драма театры көркемдік кеңесі мүшелері қатарынан да көріп жүрміз. Театрды жастайыңыздан ұнаттыңыз ба? - Біз мектепте оқыған сонау 60-шы жылдары білім ұяларында драмалық үйірмелер тұрақты жұмыс істеді. Кәсіби шебер болмаса да ұстаздарымыз мәтіндерді жаттатып, ақыл-кеңес беріп, пъеса қоюшы еді. 8 сыныпта соғыс тақырыбында драмалық шыцғарманы сахнаға шығарып, немістің рөлінде ойнағанымды ұмыта қоймаппын. Кейін біз тұратын Аралбай ауылына Алматыдағы Мұхтар Әуезов атындағы, Қарағанды театрларының әртістері гастрольдық сапармен келгенде халық село клубы ішіне сыймай кететін. Мен әртістерді Алла-тағала бөлек жаратқан табиғи талант иесі деп бағалайтынмын. Әлі сол көзқараста келе жатырмын. Қостанайдағы Ілияс Омаров атындағы облыстық қазақ дарама театры талғампаз көрерменге ең алғаш шымылдығын ашқанда арнайы өлең жазып, оны сахнада дүрілдете оқыған ақындардың бірімін. Ол жырдың соңғы шумағы: Күйкі тірлігі елімнің кіл есімде, Нарықпен нағыз тарлан күресуде. Байқасам драмасы көп бұл дүниеге, Театр керек қазағым білесің бе, деп тәмәмдалатын. Өз театрымыз жайлы сахна төрінен: «Ақшаға апаратын жолды таба білген адамдар, ұлттық театрға апаратын жолды тапқаны жөн» деп айтқаным бар. Осы лебізді әртістер ұранды сөз ретінде айтып жүр.

Көркемдік кеңестің мүшесі ретінде айтарым, Қостанай театры шет ел драматургтерінен бастап жергілікті қаламгерлердің туындыларын сахнаға шағарып үлгірді. Әртістер кәсіби шеберлігі жағынан әбден шыңдалды. Олардың құлын, тай күндері кейін қалып, өнер тұлпарларының қай бәйгесіне де қатысуға қабілетті. Әрине, көркемдік кеңес мүшесі ретінде драманың мәтініне, режисердің шешіміне, әртістердің кейіпкерлерді сомдау шеберліктеріне байланысты ойларымды жасырмай айтамын. Әділ сынды ілтипатпен қабылдаудың өзі ұсақ болуға емес, ірілікті танытуға әсер етпей ме? Жалпы, Қостанай театры облыс орталығындағы мерейі үстем мәдени орын. Спектакльдерге тұрақты баратындар жеткілікті. Ендігі игі тілек егеменді ел жұпар ауасымен еркін тыныстап, қазақ тілі мемлекеттік тілі мәртебесіне ие болып отырған кезеңде театр есігін ашатын көрермендердің қатары сиремесе екен.

Отбасым өмірдегі тірегім - Ақынның жары да оны түсініп жатса нұр үстіне нұр. Үйдің шырайын келтіріп отырған жеңгеміз бен ұрпақтарыңыз жайлы да тілге тиек етсеңіз? - Мен өзімді бақыттымын деп есептеймін. Ғұмырлық серігім Рәзия жеңгелерің поэзияны шексіз сүйеді. Әу баста бізді табыстырған да әдебиетке деген құштарлық. Екеуіміз Қанат есімді ұлымыз бен қызымыз Қаламқасты өз қатарларынан қалдырмай тәрбиеледік. Осы перзенттерімізден үш немере сүйіп отырмыз. - Жаңа қоғамда ғұмыр кешіп отырмыз ғой. Өзіңіз нендей нәрсеге сүйсінесіз, нендей нәрсеге күйінесіз? - Осынау бақытты шақтарымызды арғы ата-баба көзі

көрмесе де, дербес елді ұрпақтары, немере, шөберелері көріп отырғанына шүкіршілік етемін. Ең бастысы, жеке мемлекетпіз. Бұрынғыдай Мәскеуге жалтақтап қарау жоқ. Президент қамқорлығына сәйкес жастардың бірнеше тілді меңгергеніне, шетелде дәріс алатындарына, кәсіпкерлік тізгінін мықтап қолға алғандарына қуанамын әрине. Күйінетінім ел мүддесіне қарағанда өз мүддесін жоғары қоятындар әлі де кездеседі. Жемқорлықты өмір сүрудің бір көрінісі деп бағалайтындарды ешқашан түсінгім келмейді. Ұлы жазушы Мұхтар Әуезов айтпақшы, әділдік бар, бірақ ылғи кешігіп жүреді. Қазақ тілін білмейтін қандастарды көргенде жүрегім жылап тұрады. - Сұхбатымыздың аяқталар сәтінде алдағы шығармашылық жоспарыңыз жөнінде айтсаңыз? Оқырманға тілеңізді де естісек. - Қазір «Өлең жүрек» деп аталатын жаңа кітабымның қол жазбасы Алматы қаласында баспада жатыр. Көп кешікпей оқырман қолына тиетін шығар. Біраз деректі әңгімелер жазып жүрмін. Олардың барлығы да балалық кездегі қызықты оқиғаларға құрылған. Және бір көлемді шығарманы бастадым. Әзірге құпия күйінде қалсын. Кейін жұртшылық біле жатады ғой. Жамағат тосып жүрген әр үнімді. Жанмын ба жабырқаулы, әні мұңды. Қазағым өлтірсе егер сұлу сөзді, Қазамын өзіме өзім қабірімді, - деген өлеңді бекер жазбаған шығармын. Ұлт адамдарына айтарым, кішкентайдан сүйген киелі сөзді тек ақын-жазушылар ғана емес, бүкіл әлеумет алақандарында әлдилесе екен.

Оразалы ЖАҚСАНОВ


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

10 СОҢҒЫ БЕТ

Сейсенбі, 25 қараша 2014 ж.

ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕ

Жемқорлық – жегі құрт Онымен көп болып күресейік Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мемлекеттің саясатының басым бағыттарының бірі болып табылады. ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңының 6-бабына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы барлық мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар өз құзыреті шегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізуге міндетті. Ке з - кел ге н м е м л е ке т құқықтық жүйесінің негізгі прициптеріне сай, адалдықты

және параға сатылмаушылықты, ашықтық пен жауапкершілікті бейнелейтін сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің тиімді және үйлесімді саясатын жасай отырып, жүзеге асырады. Жемқорлық (латын тілінде corruptio - сатып алу мағынасын білдіреді) мемлекеттік басқару құрылымдарындағы лауазымды қызметкерлердің өздеріне тапсырылған қызмет мүмкіндіктерін жеке бастарының пайдасы мен мүддесі

үшін пайдалану мақсатында жасаған қоғамға зардабын тигізген қылмыстық іс-әрекеттері деп түсінемін. Өкінішке орай, жоғарыда көрсетілген талаптарды жете түсіне тұра, кейбір азаматтар, мемлекеттік қызметкерлер қателікке жол береді. Осылайша, қаншама адамдар өзінің көп жылдар бойы жинаған абырой-беделдерінен айырылады. Елбасының қатаң талабы - сыбайлас жемқорлықты болдырмау, онымен барын-

ша күресу. Осы міндеттерді басшылыққа отырып, қазіргі таңда барлық мекемелерде сыбайлас жемқорлық бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ондағы іс-шаралардың басты мақсаты – азаматтар мен мемлекеттік қызметкерлерге жемқорлықтың нәтижесі неге әкеліп соқтыратының нақты түсіндіру болып табылады. Н.Қабиев, Қостанай аудандық Әділет басқармасының кеңесшісі

Шарайна Қымбатқа түсетін спорт

П

әкістанның солтүстігінде бұқаға мініп сайысатын поло ойыны пайда болды. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, бұл - өте қымбатқа түсетін спорт. Оны дамытуға Үкімет тарапынан үлкен қолдау қажет. Мұнда бір бұқа 150 мың рупий тұрады екен. Бұл шамамен 1500 АҚШ доллары. Пәкістандықтар осы айрықша ойынды әлемге танымал етіп, өздері тұратын таулы аймақты туристер ағылып келетін тартымды өңірге айналдырғысы келеді. Бірақ, олардың ойынша, бұл арманды іске асыру үшін билік тарапынан ауқымды қаржы бөлінуі тиіс. Бұқалар қатысуымен өтетін поло сайысы жыл сайынғы фестиваль аясында ұйымдастырылуда. Үш күнге созылатын бұл шараның шеңберінде ұлттық әндер шырқалып, билер биленеді екен.

8

Қайрат Нұртас көш бастап тұр

ЖАСТАР ЖӘНЕ ӨМІР

Олар еліміздің болашағы Ислам діні қағидасын өмір салтына айналдырған отандастар қатары күн өткен сайын көбеюде. Әсіресе, иман шұғыласы нұрландырған жастарымыздың асыл дінімізге деген ынтасы, бетбұрысы келешекке деген сенімді нығайта түсуде. Былтырғы жылы ауданымызға қарасты ауылдардан балаларды жинап, Есенкелді қажы Сақтағанұлы бастаған топ рухани киелі Түркістан қаласына барған болатын. Оның

мақсаты – киелі Арыстанбаб, Отырар қалалары мен Астана қаласындағы «Нұр Астана» мешітін, медресені аралап, балаларға көрсетіп, рухани тәрбие берумен қатар, медресеге түсуге деген қызығушылықтарын ояту еді. Осы іс-сапардан соң, бүгінгі әңгімемізге арқау болып отырған ауданымызға қарасты Пресногорьков ауылының тумасы Қазбек Көшеров деген азамат медресеге түсемін деп ықылас білдіріп, жуырда Аста-

на қаласына барып, емтихан тапсырды. Сонымен Қазбек Төреханұлы сынақты ойдағыдай тапсырып, «Нұр-Астана» медресесінің студенті атанды. Оның қуанышына ортақтасып, сұхбат алған едік. - Мектеп қабырғасында оқып жүргенімде дәрігер мамандығын меңгергім келді. Сабақтан бос кездері ауылымыздағы мешітке барып дәріс алатынмын. Әкем Төрехан Көшерұлынан көп жайды көңіл-

ге түйдім. Алдыма медресеге түсемін деген мақсат қойдым. Мектепті 2013 жылы тәмамдап, Қостанай қаласына 1 ай дайындыққа бардым. Содан соң Елордамыз Астана қаласында емтихан тапсырдым. - Өзімнің медресеге түсуім ата-анамның тілектестігі мен «Балықты» мешітінің бас имамы Есенкелді қажы Сақтағанұлының қолдауы дер едім. Олардың сенімін ақтауға барымды саламын. Ажар СЕЙТКАНОВА

Қ

азақ эстрадасындағы ең табысты әншілердің жаңа рейтінгісі жасалды. Жаңа рейтингке сәйкес, қазақ әншілерінің ішінде ең көп табыс табатын әнші Қайрат Нұртас екен. Ол 25 жасында 9 альбом шығарып үлгерген. Бұдан бөлек әншінің «Өкініш» биографиялық фильмі мен өзінің киім жүйесі де жұмыс істейді. Екінші орында елдің сүйікті тобы – «МузАрт» тобы. Қазақ эстрадасында жүргеніне 13 жыл болған топтың тойдағы гонорары 6000 АҚШ долларын құрайды екен. Бүгінде «МузАрттың» ән жазатын студиясы бар. Үшінші орынған Қыдырәлі мен Қарақат жайғасыпты. Бұл тізімде төртінші орын әнші Мәдина Сәдуақасова, бесінші орын Ділназ Ахмадиеваға, алтыншы орын Лидоға беріліпті. Табысы мол әншілердің үздік ондығын Әли Оқапов түйіндеп отыр.

8

Футболдан жасөспірімдер сайысы Таяуда Қостанай облысының «Марал ишан» мешіті мен Қостанай ауданының «Маңдай батыр» мешітінің ұйымдастыруымен жас өспірімдер арасында футболдан сайыс болып өтті. Бұл сайысқа Қостанай қалалық балалар үйі, Нұржан Наушабаев және Заречный орта мектебінен 3 команда қатысты. Аталмыш сайыс өте қызықты өтті. Жарыс болған жерде жеңіс те болатыны белгілі. Футболдан ұйымдастырылған сайыстың қорытындысы бойынша 1-ші орынды балалар үйінің командасы, 2-ші және 3-ші орындарды Нұржан Наушабаев мектебі мен Заречный орта мектебінің командалары иеленді. Онда 1- ші орынды иеленген командаға ҚМДБ-ның Қостанай облысындағы өкіл имамы Асылхан қажы Түсіпбек кубокты салтанатты түрде

Қ

азіргі таңда Қазақстанда жүріп жатқан мүлікті жария ету шарасының арқасында тағы 7 миллионер анықталды. Бұл – капиталды амнистиялау шарасы кезінде анықталды. Салық комитеті 4 айға жоспарланған акцияның бір айлық есебін жария етті. Қорытындыға қарағанда, осы шараның бірінші кезеңінде республика бойынша 2371 азамат тан өтініш түскен. Әзірге олардан бюджет айналымына 20 млн. теңге кіріп отыр. Сондай-ақ 7 адам көлеңкеде сақтаған 1 млрд. 400 млн. теңгесін банк шоттарына тапсырған. Жалпы, Үкімет бұл жолғы мүлік жариялау шарасынан 12 млрд. Доллар шамасында қаржы алуды көздеп отыр. Жалпы, тәуелсіз Қазақстан тарихында бұл осымен үшінші мәрте жарияланып отырған капитал амнистиясы. Амнистия 2001 жылы бюджетке 480 млн. доллар кіріспен жалғасса, 2006-2007 жылдары бұл сома бірден 14 пайызға өскен. Сөйтіп, 6,8 млрд. Доллар заңдастырылған. табыс етті. Сондай-ақ оларға аквариумды сыйлады. Марпаттау рәсімен кейін Затобол кентіндегі «Маңдай

батыр» мешітінің бас имамы Азамат қажы Серікбайұлының ұйымдастырумен мешіт асханасында балаларға дастархан

жайылды. Содан кейін мешіттің алқа мүшесі Сайым қажы жасөспірім балаларға ақ батасын берді.

Ел сенімін ақтады «Шынықсаң шымыр боласың» дегендей, қазіргі күні жастарымыздың салауатты өмір салтын ұстанып, спортпен айналысулары – қуанарлық жай. Ауданымызда да дене шынықтырумен шұғылданып, уақыттарын бос өткізбей, спортты алға қойып жүрген жастарымыз аз емес. - Жалпы мен мектеп қабырғасында оқып жүргенімде спортқа деген қызығушылым оянған болатын. Есмырза бастауыш мектебін 1998

Жеті миллионер анықталды

жылы бітіріп, № 2 Ұзынкөл орта мектебінде оқуымды жалғастырдым. Аталмыш мектепті ойдағыдай аяқтағаннан соң, 2011 жылы ауданымыздың №13 кәсіптік лицейін тәмамдадым. Әскерде азаматтық борышымды өтеген кезімде спортпен айналысып, түрлі жарыстарға қатыстым, - дейді Есмырза ауылының тумасы Айзат Төребаев. Айзат биыл 22 жаста. Мектептен бері спорттың бірнеше

түрлері-гір көтеру, қазақша күреспен айналысып келеді. Осы салада қол жеткен табыстары да атап өтерліктей. Бұл күндері әлгі аталған спорт түрлерінен жүлделі орындарды иеленді. Ел арасында мықты спортшы атанды.Бірқатар дипломдармен марапатталды. Оның ендігі арманы – шекара қызметіне жұмысқа тұрып, спорттан қол үзбеу. Айзаттың бойындағы адамгершілік, имандылық қасиеттері де жерлестеріне белгілі.

Мешітке де барып тұрады. Төребаевтар жанұясы ауданда сыйлы. Отағасы Төлай мен зайыбы Алмагүл беделді жандар. Олардың тағы бір ұлдары Болат та спортқа бейім. Кейіпкерім өткен Құрбан айт мейрамында қазақша күрестен бірінші орынды жеңіп алды. Оған ауданның бас имамы Есенкелді қажы Сақтағанұлы оған мақтау қағазы мен бағалы сыйлық тапсырғаны есімізде. Жасұлан Бауыржанұлы

8

Микробтар зообағы ашылды

Н

идерланды астанасы Амстердамда әлемдегі алғашқы интерактивті микробтар зообағы ашылды. Ерекше сауық орталығы лаборатория іспеттес. Өйткені, оның ішіндегі ең басты экспонат – микроағзалар. Олар микроскоп арқылы көрермен назарына ұсынылады. Құралдар ішіндегі бактериалар үш өлшемді құрылғылардың көмегімен мейлінше ұлғайтылып көрсетілген. Соның арқасында қимыл-әрекетін бақылап, қызықтауға болады. Алуан түрлі микроағзалардың арасында соңғы уақытта әлем жұртшылығын алаңдатып отырған Эбола вирусының алып үлгісі бар. Зообаққа келген адамдар, сондай-ақ өзінің денесінде қандай микроағзалар мен бактериялар бар екенін микроскоп арқылы көре алады.

(Өзге басылымдардан алынды)


Вторник, 25 ноября 2014 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Қостанай қалалық мәслихатының кезектен тыс сессиясы 2014 жылдың 28 қарашасында сағат 11.00-де Қостанай қ., Пушкин к-сі, 98, кіші мәжіліс залы мекенжайы бойынша өтеді. Күн тәртібінің негізгі сұрағы: Қостанай қаласының 2014-2016 жылдарға арналған бюджетіне өзгерістер енгізу туралы. Внеочередная сессия Костанайского городского маслихата состоится 28 ноября 2014 года в 11.00 по адресу: г. Костанай, ул. Пушкина, 98, малый зал. Основной вопрос повестки дня: О внесении изменений в бюджет города Костаная на 2014-2016 годы.

ТОО «Теміржолсу – Қостанай» предоставило на государственную экологическую экспертизу в ГУ «Управление природных ресурсов и регулирования природопользования Костанайской области» рабочий проект «Капитальный ремонт магистрально-распределительного водопровода, инвентарный №30118, расположенный по адресу: г.Костанай, район железнодорожного вокзала, от водонапорной башни вдоль ул.Перроной (участок от ВК-20 до ВК-24, ВК-27 на ст.Костанай)» с разделом охрана окружающей среды (ООС). По вопросам обращаться по телефону 8 (7142) 28-61-66.

«Тобол» ӘКК» АҚ Қостанай облысы бойынша экология департаментіне «Қостанай облысындағы Адайкөл телімінде түрлі-түсті металдарды іздеу жұмыстарын 6 жылда өткізу жобасы», қоршаған ортаға тигізетін әсерін бағалау (ҚОӘБ) материалдарын мемлекеттік экологиялық сараптамадан өткізуге жіберді. Мүдделі тұлғалар мына мекен жай бойынша хабарласуларына болады: Алматы қ. Шаляпин к. 20 үй, 308 кеңсе, Т/факс +7 (727) 303-43-26, «Два Кей» ЖШС.

Жеке сот орындаушысы Михайлюк А. тыйым салынған мүлікке сауда өткізетінін хабарлайды. Сауданың өтетін орны: Қостанай қ. Қасымқанов к-сі, 114, 400 кеңсе. №1 лот - ВПАНВ өндірістік ғимараты. Жалпы алаңы 172 25,50 ш.м, кадастрлық №12-193-042-216 жалпы ауданы 1,7774 га, жер телімімен бірге. Қостанай солтүстік өндірістік аумағы мекен жайында орналасқан үй нөмірі жоқ. Бастапқы бағасы- 259 466 776 теңге. Сауда 2014 жылы 8 желтоқсанда сағат 10.00-де өтеді. Сауданы өткізу әдісі- голландық (бағаның төмендеуі бойынша). №2 лот - Жер телімі кадастрлық №12-182-002-046, жалпы ауданы 3,8566 га, өндірістік база темір жолмен байланысы бар. Қойма блоктары жалпы алаңы. 3 722 ш.м. Қостанай облысы Қарабалық ауданы Қарабалық ауылы мекен жайында орналасқан. Көше атауы, үй нөмірі жоқ. Бастапқы бағасы- 55 937 331 теңге. Сауда 2014 жылы 8 желтоқсанда сағат 11.00-де өтеді. Сауданы өткізу әдісі- голландық. №3 лот - Жылу қазандығы жалпы ауданы 1 578,70ш.м. Жер телімімен бірге №12-194-005-161, жалпы алаңы 0,0913 га, Лисаков қаласы, өндірістік аумақ мекен жайында орналасқан. Бастапқы бағасы– 37 452 243 теңге. Сауда 2014 жылы 8 желтоқсанда сағат 12.00-де өтеді. Сауданы өткізу әдісі - голландық. Аукционға қатысуға тілек білдірушілер өтініммен қоса жеке сот орындаушысы А. Михайлюктің жеке есеп шотына келесі деректер бойынша ЖСН 621222301186, «Евразийский Банк» АҚ, ИИК KZ0894807KZT22040616, БИК EURIKZKA, Кбе 19, мүліктің бастапқы бағасының 5 пайыз көлеміндегі жарнасын аударуы керек. Өтінімдерді қабылдау саудаға бір күн қалғанда тоқтатылады. Өтінімдер мен мүліктер туралы толық ақпаратты Қостанай қ, Қасымқанов к-сі. 114, 400 кеңседен сағат 10.00-17.00 аралығында білуге болады. Анықтама телефоны: 91-70-65, 8-775-265-96-06. Өкілетті органның сенім телефоны +7(7142) 53 32 53.

11

Частный судебный исполнитель Михайлюк А. объявляет о проведении торгов по реализации арестованного имущества. Место проведения торгов: г.Костанай, ул.Касымканова, 114, офис 400. Лот №1 - производственное здание ВПАНВ, общ.пл. 172 25,50 кв.м, на земельном участке кадастровый №12-193-042216 общ.пл. 1, 7774 га, расположенное по адресу: г.Костанай, северная промышленная зона, дом б/н. Начальная стартовая стоимость - 259 466 776 тнг. Торги состоятся 8 декабря 2014 г. Время проведения - 10.00. Метод проведения - голландский (на понижение стоимости). Лот №2 - ЗУ кадастровый №12-182-002-046, общ.пл. 3,8566 га, промбазы с железнодорожным тупиком, блока складов общ.пл. 3 722 кв.м, находящиеся по адресу: Костанайская область, Карабалыкский район, п.Карабалык, без улицы, д. б/н. Начальная стартовая стоимость - 55 937 331 тнг. Торги состоятся 8 декабря 2014 г. Время проведения - 11.00. Метод проведения - голландский (на понижение стоимости). Лот №3 - котельная общ.пл. 1 578,70 кв.м с земельным участком №12-194-005-161, общ.пл. 0,0913 га, находящиеся по адресу: г.Лисаковск, промзона. Начальная стартовая стоимость – 37 452 243 тнг. Торги состоятся 8 декабря 2014 г. Время проведения - 12.00. Метод проведения - голландский (на понижении стоимости). Лица, желающие принять участие в аукционе, обязаны дать заявку на участие в аукционе и внести на текущий счет частного судебного исполнителя Михайлюк А. ИИН 621222301186, в АО «Евразийский Банк», ИИК KZ0894807KZT22040616, БИК EURIKZKA, Кбе 19, задаток в размере 5% (пяти процентов) от первоначальной стоимости имущества. Прием заявок заканчивается за сутки до начала торгов. Прием заявок и справки по имуществу: г.Костанай, ул.Касымканова, 114, офис 400 с 10.00 - 17.00. Телефоны для справок: 91-70-65, 8-775-265-96-06. Телефон доверия уполномоченного органа +7(7142) 53 32 53.

К СВЕДЕНИЮ АО «СПК «Тобол» направляет на государственную экологическую экспертизу в Департамент экологии по Костанайской области «Проект поисковых работ на цветные и благородные металлы на участке Адайкольский в Костанайской области на 6 лет» с материалами оценки воздействия на окружающую среду (ОВОС). Заинтересованным лицам можно обратиться по адресу: г.Алматы, ул.Шаляпина, 20, офис 308. Т/факс +7(727)303-43-26, ТОО «Два Кей».

На государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Подъездная дорога и пешеходные дорожки к объекту общественного питания, кафе «Орда», расположенного по адресу: Костанайская область, г.Лисаковск, ул.Парковая, 1 с разделом «Охрана окружающей среды». Тел.50-37-90.

На государственную экологическую экспертизу в управление природных ресурсов и регулирования природопользования поступил рабочий проект «Реконструкция летней кухни (литер Г) и части подсобного помещения (литер Г1) под магазин промышленных товаров по ул.Чернышевского, д.109/1» с разделом «Охрана окружающей среды». Тел.50-37-90.

УВАЖАЕМЫЕ АБОНЕНТЫ ТОО «Тазалык-2012» уведомляет о повышении тарифа по вывозу жидких бытовых отходов для населения г. Костанай, п. Амангельды. С 4 декабря 2014 года тариф по вывозу жидких бытовых отходов будет составлять 295,16 тенге за 1 куб. метр. Администрация ТОО «Тазалык-2012»

Городской Совет ветеранов выражает искреннее соболезнование семье, родным и близким по поводу кончины участника ВОВ ТРЯКИНА Виктора Федоровича

Временный ввоз (вывоз) товаров в рамках Таможенного союза Уважаемые налогоплательщики! Согласно пп. 8 п.1ст.14 Налогового кодекса налогоплательщик обязан уведомлять налоговые органы в следующих случаях: - при временном ввозе товаров на территорию РК с территории государствчленов Таможенного союза, которые в последующем будут вывезены с территории РК без изменения свойств и характеристик ввезенных товаров; - при временном вывозе товаров с территории РК на территорию государствчленов Таможенного союза, которые в последующем будут ввезены на территорию РК без изменения свойств и характеристик вывезенных товаров. Целью предоставления уведомления является отражение информации о товарах, временно ввезенных на территорию РК с территории государств-членов Таможенного союза, и содержит сведения по последующему вывозу (ввозу) товаров. Уведомление представляется в течение 20 рабочих дней в

налоговый орган по месту нахождения (жительства): 1) с даты ввоза на территорию Республики Казахстан с территории государств-членов Таможенного союза, временно ввезенных товаров; 2) с даты вывоза с территории Республики Казахстан на территорию государствчленов Таможенного союза, временно вывезенных товаров. При этом уведомление представляется на каждую дату ввоза (вывоза) товаров. В целях настоящего подпункта порядок представления уведомления о ввозе (вывозе) товаров утвержден Постановлением Правительством РК №332 от 11.04.2013г. В случае если до истечения срока нахождения ввезенных (вывезенных) товаров, указанного в уведомлении, взаимным согласием сторон (контрагентов) продлен срок нахождения временно ввезенных (вывезенных) товаров, налогоплательщик повторно представляет уведомление до истечения срока, указанного в ранее пред-

ПОДПИСКА

ставленном уведомлении. Уведомление представляется налогоплательщиком в налоговый орган по месту нахождения (жительства) по каждому договору (контракту), на основании которого осуществлен временный ввоз (вывоз) товаров, и коду товаров по товарной номенклатуре внешнеэкономической деятельности (ТН ВЭД) отдельно. И, как правило, неисполнение обязанностей, установленных налоговым законодательством Республики Казахстан, налогоплательщиками при экспорте и импорте товаров, выполнении работ, оказании услуг в Таможенном союзе, а также невыполнение лицами требований, установленных законодательством Республики Казахстан в соответствии со ст. 218-1 КОАП предусматривает: Пункт 3-1. Неуведомление либо несвоевременное уведомление налоговых органов в следующих случаях: - при временном ввозе товаров на территорию Республики Казахстан с тер-

Тел. 8 (7142) 53-39-13

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область.

Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО. Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. (54-62-46). Шеф-редактор: Айжан Утевова. Тел. (54-3758). Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. (54-37-58). Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-05-75), Марина Кострова (54-05-75), Александр Кузьмичев (54-62-46), Ва-

ритории государств-членов Таможенного союза, которые в последующем будут вывезены с территории Республики Казахстан без изменения свойств и характеристик ввезенных товаров; - при временном вывозе товаров с территории Республики Казахстан на территорию государств-членов Таможенного союза, которые в последующем будут ввезены на территорию Республики Казахстан без изменения свойств и характеристик вывезенных товаров, влечет штраф на физических лиц - в размере пятидесяти, на индивидуальных предпринимателей и юридических лиц, являющихся субъектами малого или среднего предпринимательства или некоммерческими организациями, - в размере ста пятидесяти, на юридических лиц, являющихся субъектами крупного предпринимательства, - в размере двухсот пятидесяти месячных расчетных показателей. А.В. КАИЛЬ, заместитель руководителя

лентина Мелехова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-05-75), Надежда Чистякова (54-05-75). Фотокорреспондент: Олег Яблочкин, Никос Мармалиди (54-64-85). Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Марина Кострова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректор: Виктория Богдан. Тел. 54-69-71. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО

gazeta@top-news.kz «Костанайский Дом печати», г. Костанай, ул. Майлина, 2/3. Объем - 2,5 печатных листа. Тираж номера - 2988. Подписной индекс: К-315. Заказ №1882. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


12

Вторник, 25 ноября 2014 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ЗДРАВСТВУЙТЕ! ПРОБЛЕМА

Выбирайте здоровье и жизнь Не секрет, что СПИДом может заразиться любой человек. В Костанайской области на сегодняшний день ВИЧинфицированных более 1400 человек. Большинство из них - это молодые люди в возрасте от 15 до 29 лет. Если еще не так давно заражение ВИЧ отмечалось в основном в среде наркоманов, пользующихся нестерильными шприцами и иглами, то сегодня чаще оно происходит половым путем. Не просто отдельные группы молодых людей, а вся молодежь оказалась в центре этой страшной, смертоносной эпидемии. И именно молодые люди могут приостановить и даже повернуть вспять ее развитие, если мы, их родители и учителя, врачи, чиновники, а самое главное, друзья и сверстники, поможем им в этом. Вряд ли сегодня найдется молодой человек, не слышавший ничего о ВИЧ/ СПИДе. Но еще многие подростки, юноши и девушки не знают о том, как передается ВИЧ-инфекция и как мож-

но защитить себя от этого смертельного вируса. Кто-то не задумывается о том, что ВИЧ может коснуться лично его. Большинство просто не верят, что в их возрасте возможны болезнь и смерть. Многие подростки и молодые люди не имеют навыков безопасного поведения: они не знают, как отказаться от предложения попробовать наркотики, как говорить о безопасном сексе со своим партнером, как разрешать конфликтные ситуации. Именно в подростковом возрасте можно и нужно помочь молодым людям выработать устойчивые модели поведения, сохраняющего их здоровье и значительно снижающего риск заражения ВИЧ и ИППП. К сожалению, мало кто реально помогает подрастающему поколению в этих вопросах. В школе к учителям с такими интимными вопросами обращаться не принято, а педагоги зачастую просто не успевают уделить время подобным темам. Дома родители стесняются и не знают, как говорить на такие

темы со своими повзрослевшими детьми. К врачу в поликлинику подростки вряд ли пойдут с данными проблемами. Даже при симптомах половой инфекции многие из них стесняются обратиться в кожно-венерологический диспансер. В основном единственные, кому

они доверяются и к чьему совету прислушиваются, это их сверстники. Поэтому очень важно, чтобы среди подростков было как можно больше добровольцев, задействованных в программах по профилактике ВИЧ-инфекции, ИППП и наркомании. Что бы вы сделали, если

узнали о том, что ваш друг, с которым вы каждый день общаетесь, инфицирован? Вы скажете, это невозможно? На самом деле - вполне реально, ведь большинство зараженных вирусом людей не говорят о своей болезни. При этом дискриминация людей с ВИЧ только на ос-

новании их диагноза незаконна. Диагноз ВИЧ - сильное потрясение. Как всякий человек в состоянии горя, ВИЧположительные люди очень нуждаются в том, чтобы просто поговорить по душам. Если рядом оказался такой человек, спросите, что его волнует, выслушайте. Если вы знакомы с ВИЧинфицированным человеком - наедине, в тактичной форме дайте ему понять, что готовы строить с ним дальнейшие отношения несмотря на диагноз. Искренность и честность очень важны для любого человека. Если вас что-то пугает в отношениях, лучше спросить у больного об этом напрямую, вежливо прояснить все имеющиеся у вас вопросы. Но помните, собственная безопасность по-прежнему остается личным делом каждого. Решать: здоровье или болезнь, жизнь или смерть - придется каждому из нас самостоятельно. Валентина НИДЕРЕР Рабига НАУКЕНОВА

ВАЖНО ЗНАТЬ

Болезни – страшнее прививок Несмотря на отрицательное отношение многих родителей к детской вакцинации, прививки детям до года крайне необходимы, если нет существенных противопоказаний или медицинских отводов. После рождения у ребенка чрезвычайно пассивный врожденный иммунитет. Задача всех любящих родителей - способствовать укреплению иммунитета малыша путем стимуляции естественных защитных сил организма маленького человека. Как раз в первый год жизни малыша закладывается его восприятие к большинству заболеваний, которым он может подвергнуться в течение последующих лет жизни. В родильном доме и учреждениях родовспоможения новорожденным оказывается одна из самых важных манипуляций: на первых днях жизни младенцу делают прививку против гепатита группы В и производят вакцинацию против туберкулеза или БЦЖ. К сожалению, ситуация с туберкулезом, серьезным инфекционным заболеванием, способным поражать многие органы и ткани человека, но преимущественно легкие, - в обществе неблагополучна, и далеко не все больные туберкулезом, выделяющие возбудитель, знают о своей болезни, соответственно они не получают лечения и заразны. Поэтому столкнуться с этой

болезнью ребенок может в самом раннем возрасте. А фтизиатрам (специалистам по туберкулезу) давно известно, что чем раньше ребенок инфицирован, тем больше вероятность перехода инфекции в болезнь и неблагополучного течения заболевания. Поэтому и прививку делают максимально рано, чтобы у малыша успел выработаться иммунитет. И в связи с этим вспоминается старинное правило: до месяца не стоит показывать новорожденного посторонним. В этом нет никаких мистических причин - только практические. Прививка БЦЖ нужна для профилактики тубер-

кулеза у детей. Она не защищает от заражения, но не позволяет скрытой инфекции перейти в явную болезнь (примерно у 70% привитых) и практически на 100% защищает детей от тяжелых форм туберкулеза: туберкулезного менингита (воспаления мозговых оболочек), туберкулеза костей и суставов и тяжелых форм туберкулеза легких. Именно применение вакцины БЦЖ позволило добиться значительного снижения заболеваемости детей туберкулезом: уже много лет, несмотря на тяжелую социальную ситуацию, мы не видели случаев туберкулезного менингита

у привитых детей. Итак, вакцинацию проводят здоровым детям и детям, достигшим массы тела более 2 кг. Манипуляцию совершает специально обученная медицинская сестра, имеющая допуск на проведение прививки. Процедуру проводят после осмотра ребенка детским врачом и в присутствии мамы ребенка. Обязательно берется информированное согласие у мамы младенца на проведение прививки, которое подклеивается в историю развития новорожденного. После правильно проведенной прививки на месте введения вакцины образуется папула (пузырек) размером

5-10 мм. В норме через 6-8 недель после вакцинации (то есть полтора-два месяца) начинается поствакцинальная реакция. Ранее незаметный беловатый узелок приподнимается на коже, вначале напоминая комариный укус, а потом на месте прививки появляется пузырек, заполненный светло-желтой жидкостью, затем (обычно к 3-4 месяцам) пузырек лопается, место прививки покрывается корочкой, которая сходит несколько раз и появляется вновь. Все это - совершенно нормальный процесс, а не «жуткий гнойник», как описывают некоторые родители. Никакого особого ухода за местом прививки не требуется, нельзя смазывать гнойничок никакими дезинфицирующими средствами, йодом, зеленкой или мазями - это может убить достаточно нестойкий вакцинный штамм и нарушить ход поствакцинальной реакции. В настоящее время многие родители очень легкомысленно относятся к проведению плановых прививок новорожденным детям, особенно против гепатита В. Сегодня это одно из опаснейших заболеваний, которым может подвергнуться организм новорожденного ребенка. Вирус гепатита В является возбудителем инфекционно-воспалительного заболевания. Попадая в организм человека, вирус проникает

Полоса подготовлена при поддержке Костанайского областного центра проблем формирования здорового образа жизни

в печеночные клетки (гепатоциты), внутри которых размножается. Вновь образовавшиеся вирусные частицы выходят из клеток, поражая соседние гепатоциты. Процесс заражения начинает развиваться циклично, что представляет несомненную опасность для здоровья человека. Достаточно часто болезнь переходит в хроническую форму, при которой происходит развитие цирроза печени и ее первичное онкологическое заболевание. Так же как и вакцинация против туберкулеза, вакцинация против гепатита В проводится только с согласия матери ребенка, которое записывается в историю развития новорожденного. Вся процедура проводится только после осмотра ребенка детским врачом и в присутствии мамы. Прививка от гепатита В новорожденным детям назначается по определенной схеме. Вакцинируют с первого дня рождения (первые 24 часа), затем через 3 месяца, далее через 6 месяцев. Длительность иммунитета -10 лет и более. В заключение хотелось бы отметить, вакцинация новорожденных детей оправдана и абсолютно безопасна. Берегите своих детей! Олег МЕЛЕШЕНКО, врач-эпидемиолог КГУ «КПЦ» Лазат ТОМИЛОВСКАЯ, журналист

№92 (2689)  

Вторник, 25 ноября 2014 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you