Page 1

Время печати: 18:34; 09-12-2013 г.

Чикагские страсти: в Рудном похищен бизнесмен.

«Зимняя фантазия»: началось строительство снежных фигур.

3

2

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 10 декабря 2013 г. № 98 (2591)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Егемендік бізге не берді.

отечественная марка

автограф на память, или ставка - на казахстанское

5

Жастардың намысын жаныды.

6

Елім деп соққан жүрек.

7 в преддверии Дня независимости рк на базе завода тоо «сарыаркаавтоПром» запущена новая производственная линия по сборке тяжелых грузовых автомобилей IVECO 682. Сходу с конвейера грузовика грузоподъемностью 20 тонн аплодировали вместе с костанайскими автосборщиками первый вице-министр индустрии и новых технологий РК Альберт Рау и главный операционный директор итальянской компании IVECO S.р.A Франко

Фузиняни. Еще в марте этого года в Костанае начата сборка легковых автомобилей с брендом всемирно известной итальянской автокомпании. В течение шести месяцев объем продаж превысил 4% от реализации всех автомобилей на казахстанском рынке. - Сегодня наступает очень важный момент для наших партнерских отношений в Казахстане, - отметил Франко Фузиняни. - Менее чем за год мы достигли замечательных результатов в работе, потому что наши партнерские отношения процветают в производственной

среде, созданной вашим государством. Теперь нацелены на укрепление успеха в долгосрочной перспективе, на продолжение инвестирования в этот бизнес, и на расширение диапазона нашей продукции с помощью внедрения новых высококачественных автомобилей. По грузоподъемности новый автомобиль можно сравнить с хорошо известным российским «КамАЗом». Но есть большие преимущества: «итальянец» костанайской сборки более надежен, комфортабелен и безопасен. При эксплуатации в качестве топлива можно использовать жидкое топливо и газ.

При столкновении кабина может уйти назад на 50 сантиметров, что значительно снизит силу даже лобового удара и обезопасит водителя. Рама выполнена из высококачественной стали и на 20% толще, чем у автомобилей того же класса других производителей. Поэтому машину можно успешно применять не только для перевозки народнохозяйственных грузов, но и в других сферах. - Мы должны выпускать технологическую и востребованную продукцию, - подчеркнул Альберт Рау. - Отечественный автопром представлен сейчас тремя

крупными центрами. И я рад, что одним из этих центров стал Костанай. Автопром имеет большое значение для других отраслей. Это возможность производства комплектующих, сервис и продажа. В общем, это целый кластер! А в завершении презентации прямо на капоте нового автомобиля гости оставили свои автографы. Кстати, расписывались они фломастером, который для этого случая любезно предоставил первый вице-министр ИТТ РК Альберт Рау. Александр Кузьмичев Фотоиллюстрация Олега ЯблОчКинА

Власть народа: не обивайте пороги кабинетов, обратитесь к депутату.

10


Время печати: 18:22; 09-12-2013 г.

2

Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ОфициАльНО

дАТА

Медали, кубки и чины

В госказне - пополнение Целевые трансферты из республиканского бюджета в размере 1 млрд 646 млн тенге вернут в казну государства. Главная причина - неосвоение средств. Об этом стало известно на внеочередной сессии Костанайского областного маслихата, где депутатами рассматривался вопрос о внесении изменений в бюджет региона на 2013 год. Однако, как выяснилось в ходе обсуждения, субсидирование некоторых проектов и госпрограмм тормозят бюрократические проволочки. - В 2013 году заложено обеспечение 1534 детей, оставшихся без попечения родителей, - сказала руководитель Управления образования акимата Костанайской области Алия Турткараева. - На данный момент только 1512 получают поддержку государства. Более 20 опекунов - на стадии оформления документов. Они просто не успевают подготовить все справки, потому что это требует определенного времени. Подобные проблемы есть и в сельском хозяйстве. В Мендыкаринском районе из-за медленной работы местного отдела сельского хозяйства не были получены средства для десикации. По словам заместителя акима области Евгения Амана, 13 декабря будет организована внеочередная сессия, на которой данные вопросы решат в срочном порядке. Зарина УТЕНОВА

СОциуМ

Труд на первом плане Государственные пособия получают около 20 тыс. костанайцев. В 2014 году их численность увеличится. По словам начальника отдела занятости и социальных программ Владислава Константинова, на предоставление специальных социальных услуг и социальной помощи костанайцам из бюджета выделяются значительные средства. Только в этом году на реализацию мероприятий по содействию занятости населения было выделено более 120 млн тенге. Успешнее всего в областном центре реализуется программа профобучения безработных граждан, с последующим их трудоустройством, организация молодежной практики и частичное субсидирование оплаты труда, занятых на социальных рабочих местах. По словам секретаря городского маслихата Нурлыбека Халыкова, некоторые костанайцы, работающие на соцместах, жалуются на постоянное уменьшение заработной платы. - Первые полгода мы вносим до 50% от зарплаты сотрудника, но не более 26 тыс. тенге, оставшуюся сумму доплачивает работодатель, - рассказал Константинов. - Последующие три месяца - 30% (15 тыс. тенге), а за последний квартал - уже не более 15%. Если человек работает без нареканий, то работодатель сам заинтересован в повышении заработной платы. Александр КУЗьМИчЕВ

Чп

рудный превращается в Чикаго? 3 декабря в городе горняков был похищен индивидуальный предприниматель. По Рудному сразу же поползли различные слухи. Между тем, как стало известно «НК», 51-летний бизнесмен А. еще в сентябре позаботился о своей личной безопасности и подобрал охрану. Телохранителей он нанимал из России. Но и хорошо обученные люди не смогли помешать злоумышленникам. Буквально за несколько дней до похищения машину предпринимателя обстреляли из газового пистолета. А уже 3 декабря преступники на автомобиле марки «Хаммер» преградили дорогу едущему бизнесмену. Угрожая оружием, мужчину выволокли из салона авто, избили и, посадив в свою машину, увезли в неизвестном направлении. Около полуночи в Рудненский ГОВД поступило анонимное сообщение о похищении бизнесмена. Утром 4 декабря по данному факту возбудили уголовное дело по ст. 125 ч.2 «Похищение человека». Этой информацией «НК» располагает из неофициальных источников. - Действительно, 3 декабря бизнесмен уехал на своем автомобиле, не вернулся домой и перестал отвечать на звонки. В настоящее время проводится комплекс оперативно-розыскных мероприятий, направленных на установление местонахождения предпринимателя, - прокомментировала начальник пресс-службы ДВД Елена Кашарина. В Рудном А. проживал один, его супруга проживает уже второй год в США. Мадина РАМАЗАНОВА

прокуроры Костанайской области отметили свой профессиональный праздник. Ежегодно 6 декабря во всем Казахстане проходят торжественные собрания, где чествуют лучших работников надзорного ведомства. Прокурор Костанайской области Марат Кайбжанов зачитал поздравительную грамоту от Генпрокурора РК перед собравшимися в актовом зале и еще раз подчер-

кнул значимость надзорной деятельности. - Авторитет прокуратуры растет с каждым днем, - говорит Кайбжанов. - Только в этом году в органы прокуратуры обратились более 10 тысяч граждан за восстановлением своих нарушенных прав. Нами была значительно снижена задолженность по заработной плате: выплачено 312 млн тенге зарплаты семи тысячам работникам. После вступительной речи Марат Кайбжанов

наградил ветеранов и действующих работников прокуратуры грамотами, нагрудными значками, медалями. Кавалером сразу трех медалей I, II и III степени «Miнciз қызметі үшін» («За безупречную службу») стал ветеран органов прокуратуры Геннадий Луценко. С 1985 по 1995 годы Геннадий Павлович возглавлял областную прокуратуру, дослужился до генерала. В этот день несколько человек получили и новые классные чины. К приме-

ру, заместитель прокурора г.Костаная Акку Шаймерденова стала старшим советником юстиции. - Это приравнивается к званию полковника, - подчеркнул прокурор области. - Акку Каиржановна - вторая женщина-полковник за всю историю костанайской прокуратуры, с чем я ее и поздравляю. Оказалось, что в будущем году полковник отметит 20-летие своей профессиональной деятельности. В Костанайскую область Акку Шаймерденова переведена в прошлом году, до этого она 15 лет проработала в Генпрокуратуре. В преддверии своего профессионального праздника среди сотрудников прокуратуры области прошли традиционные спортивные состязания. Глава ведомства Марат Кайбжанов наградил кубками обладателей первых мест по плаванию, стрельбе, шахматам, подтягиванию и мини-футболу. Завершилось мероприятие праздничным концертом, где выступили лучшие артисты областной филармонии им.Е.Умурзакова. Зульфия НАБИЕВА Фото Максима ФРОЛОВА

репеТиция прАздНиКА

зажгли! Торжественное зажжение новогодней ели на центральной площади города Костаная состоялось в минувшую пятницу. Пришедших за час до основного праздника горожан своими выступлениями радовали вокальная группа «Армандастар» и танцевальный ансамбль «Карнавал». Маленьких костанайцев развлекали ростовые куклы, цирковые артисты и коллектив педотряда «Ровесник». Новогоднее настроение придавал и падающий с неба мелкий снег. На торжественное зажжение пришли знаменитые личности, прославившие Костанай далеко за его пределами: почетный гражданин города Бертран Рубинштейн, недавно отметивший свое 90-летие, и серебряный призер чемпионата мира по боксу Иван Дычко. Свое особое отношение к Новому году в приветственной речи отметил аким города Гауез Нурмухамбетов. - Я люблю этот праздник. Он светлый, детский. Для меня он ассоциируется не только с запахом мандаринов, но и фейерверком. В этот день приятно стоять рядом с почетными жителями области и вместе с ними разделять общую радость и восторг от праздника, - говорил глава города Гауез Нурмухамбетов. Жительница Костаная, Олеся Киселева, считает, что зажжение ели - это репети-

ция празднования Нового года, куда можно привести маленького ребенка. - В прошлом году я очень хотела, чтобы мой сын увидел новогодний концерт и фейерверк, но 31 декабря все

самое интересное началось поздно ночью. А сегодня он может увидеть всю эту красоту, причем еще не поздно, только 6 часов вечера. Он в восторге, - сказала девушка. После торжественного за-

жжения ели и грандиозного фейерверка костанайцы продолжили водить хороводы, подпевать артистам и просто веселиться. Зарина УТЕНОВА Фото Максима ФРОЛОВА


Время печати: 18:22; 09-12-2013 г.

Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ СиТуАция

АКТуАльНО

Не рубите, мужики … Для проведения предновогодних культурно-массовых мероприятий области в этом году утвержден лимит в количестве 2800 елок. Об этом «НК» сообщил руководитель отдела регулирования и контроля РГУ «Костанайская областная территориальная инспекция лесного и охотничьего хозяйства» Хилимхан Молдагулов: - Ели будут реализовываться только по заявкам городских и районных акиматов: Аракарагайского, Басаманского, Боровского, Михайловского, Пригородного, Семиозерного, Тарановского, Узункольского, Урицкого и Усаковского учреждений лесного хозяйства. Для населения разрешена реализация только составных елок и елей в

контейнерах. Фактов незаконной порубки деревьев хвойных пород пока не установлено. Также с 1 декабря во всех лесхозах области организовано круглосуточное дежурство мобильных групп. Основная задача - пресечение фактов самовольных порубок сосен. В составе групп - работники охраны учреждений

лесного хозяйства, специалисты областной территориальной инспекции лесного и охотничьего хозяйства, а также сотрудники правоохранительных органов. Стационарные посты установлены на основных дорогах, проходящих по территории государственного лесного фонда. В прошлом году, в ноябре-декабре, в ходе рейдов

Нет претензий - нет и дела! задержан только один злоумышленник с двумя елками. По данному факту возбудили административное дело, виновнику пришлось заплатить штраф на общую сумму 48540 тенге. В этом году размер возмещения вреда за уничтожение или повреждение одной ели составляет 15 МРП (25965 тенге). Александр Кузьмичев

Кровавые выходные

фантазии на снежную тему Снежные фигуры в преддверии новогодних праздников по традиции украсят собой центр Костаная. Сказочные зверушки, герои мультфильмов, символы наступающего года по уже сложившейся традиции разместятся перед областным акиматом. В конце прошедшей недели на площади сбили деревянные короба для заготовок и наполнили снегом. - Мы уже 11-й год подряд проводим конкурс между городскими учреждениями образования на лучшее снежное

В Костанае до сих пор остаются нераскрытыми два дерзких преступления. В субботу, 30 ноября, зная, что охранник отлучился на обед, в помещение ТОО «Астра-Ломбард» (по ул.Бородина) ворвался злоумышленник. Организация занимается выдачей микрокредитов под залог ювелирных изделий, чем и воспользовался разбойник. Парень накинулся с ножом на девушку-менеджера и ранил ее в область живота. После этого скрылся с места происшествия, похитив более 800 тысяч тенге и оставленные в залог, изделия из золота. Как сообщили «НК» в пресс-службе ДВД, возбуждено уголовное дело, составлен фоторобот подозреваемого лица.: парень европейской национальности, 28-30 лет, одет во все черное, имеет дефекты речи. А уже 2 декабря по ул.Баймагамбетова, 162 в своей квартире была жестоко убита пенсионерка. Кто-то безжалостно расправился с 83-летней хозяйкой квартиры, нанеся ей 37 ножевых ранений. Из квартиры предположительно ничего ценного не украдено, кроме документов на саму жилплощадь. Пенсионерка жила одна. По данному факту ведется следствие, полицейские ищут подозреваемых.

Дети гибнут в огне и воде изваяние «Зимняя фантазия», - рассказал «НК» заведующий сектором отдела образования акимата г. Костаная Евгений Терентьев. - Всего принимают участие 60 учебных заведений и детских садов. Совместными усилиями будет изготовлено 29 фигур: 20 из них расположатся на площади перед областным акиматом и 9 в Сити-центре. В преддверии Нового года мы как обычно подведем итоги конкурса и наградим победителей. Художественные работы планируется завершить до 16 декабря. зульфия НАБиевА Фото максима ФРОЛОвА

КОрОТКО

Вникать и делать

Такое поручение дал аким города Гауез Нурмухамбетов руководителям жилищной и земельной инспекций. По словам советника

Первокурсница, обвинившая экс-проректора КГУ Федора Майера в сексуальном домогательстве, отказалась от своих обвинений. По официальным данным, 6 декабря в суде №2 г.Костаная должно было состояться слушание по делу частного обвинения между 19-летней Айзадой Алим и 56-летним Федором Майером. Напомним, что экс-проректор по собственному желанию уволился из университета, где проработал порядка 20 лет. В суд на собеседование вызваны оба фигуранта по делу. Как сообщили «НК» в пресс-службе суда №2 г.Костаная, в тот же день, 6 декабря, Айзада Алим предоставила суду письменное заявление об отказе от обвинения в отношении Федора Майера и заявила ходатайство о прекращении уголовного дела. На его основании суд вынес решение: прекратить уголовное дело по ст.123 УК РК «Понуждение лица к половому сношению или совершению иных действий сексуального характера». Вечером 6 декабря «НК» удалось связаться с Айзадой Алим. - Вы, действительно, отказались от своих претензий к Майеру? - Все вопросы к пресс-службе суда! - Нас интересует единственный вопрос: почему вы написали заявление об отказе от обвинения? - Я ничего не писала! С чего вы это взяли? Я ни отчего не отказывалась! - На основании ВАШЕГО письменного заявления суд принял решение о прекращении уголовного дела. - ... гудки. На наш повторный звонок Айзада уже не ответила. зульфия НАБиевА

Крим-иНфО гОрОДСКие пОДрОбНОСТи

усилить работу по наведению порядка в областном центре в зимний период.

3

акима Костаная Алексея Богданова, с начала года в областном центре регулярно проводились рейды по соблюдению правил благоустройства и санитарной очистки. Больше всего нарушений связано со складированием строительных материалов на землях общего пользования, самозахватом земель, несанкционирован-

ными свалками. По каждому факту нарушители привлекались к административной ответственности. - Надо продолжать эту работу, - сказал Гауез Нурмухамбетов. - Коммунальные предприятия будут заниматься только очисткой улиц и подъездных путей к социально значимым объектам: больницам, детским са-

дам и школам. На большее не хватает средств. Чистить дворы от снега должны сами владельцы коттеджей или ПКСК. У нас в городе 254 кондоминиума. Почему старшие по домам не занимаются наведением порядка на закрепленных территориях? Эту проблему нужно решить в рамках закона. Александр Кузьмичев

Три ребенка в области погибли от отравления угарным газом, двое утонули. Несчастные случаи произошли в Карасуском районе и г.Аркалыке. 28 ноября в г. Аркалыке двое детей остались одни дома, - рассказал начальник отдела управления административной полиции ДВД Александр Пороховой. - Родители ненадолго отлучились, а когда вернулись, то застали объятую пламенем квартиру. Малыши 5 и 6 лет играли со спичками и нечаянно подожгли дом. К сожалению, спасти их не удалось. 29 ноября в п.Кызкеткен Карасуского района произошла аналогичная ситуация. 3-летняя девочка и ее 2-летний брат также остались дома без присмотра взрослых, нашли спички... В результате мальчик погиб, а девочка была госпитализирована в областную больницу с термическими ожогами и отравлением угарным газом. Как сообщает пресс-служба ДВД, дети проживали с родителями отца. В тот злополучный день дедушка как обычно ушел на работу, бабушка отлучилась в магазин. Старый дом из самана и дерева вспыхнул мгновенно. Кстати, ранее в семье уже происходила подобная ситуация с возгоранием, но тогда обошлось без жертв. В этот раз детские игры обернулись летальным исходом. 2 декабря в п.Буденновке Мендыкаринского района утонули два ребенка, игравших на реке Тобол. На поиски тел из Костаная выехал водолазный аварийно-спасательный отряд. - Двое братьев семи и восьми лет ушли играть в сторону реки и провалились под лед, - рассказал главный водолазный специалист ГУ «Водно-спасательная служба департамента по ЧС Костанайской области МЧС РК» Гера Сайфутдинов. - Рыбаки услышали крики о помощи, но спасти детей не смогли. При этом взрослые предупреждали, о том, что игры на льду опасны. Тело одного из мальчиков 2006 г.р. извлекли из воды 4 декабря в 80 метрах от того места, где дети провалились под лед. Поиски второго тела ведутся по сей день. Сотрудники водно-спасательной службы предупреждают всех жителей Костанайской области: вода в р.Тобол еще не промерзла. Поэтому во избежание подобных несчастных случаев спасатели советуют пока воздержаться от зимней рыбалки и выхода на лед. мадина РАмАзАНОвА


Время печати: 18:39; 09-12-2013 г.

4

Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

КОНКурС

Талант работе не помеха Самые одаренные учителя и педагогические коллективы выступили на юбилейном двадцатом гала-концерте смотра художественной самодеятельности работников образования. Итоговый концерт областного конкурса состоялся в городской школе детского творчества. В нем приняли участие более 20 тысяч работников образования и науки области, среди которых - коллективы учреждений образования, районные и городские отделы образования, колледжи, профлицеи, школы-интернаты. Конкурсанты в очередной раз доказали, что могут дать фору профессиональным артистам в умении танцевать, играть на народных инструментах, исполнять произведения как на государственном языке, так и на иностранном. Впервые за всю историю существования смотра обладателями Гран-при стали педагоги из Амангельдинского района. Первое место заслуженно получили аулиекольцы. Специальный приз разделили учителя из Костаная и Костанайского района, среди школ-интернатов победителями оказались педагоги коррекционной школы Костаная. Обладателями первого места среди колледжей стали рудничане. Заместитель акима области Серик Бектурганов отметил, что все номера, представленные в данном конкурсе, достойны внимания. - Каждого, кто вышел на сцену и не побоялся продемонстрировать свои способности, можно смело считать победителем. Я надеюсь, что с каждым годом художественный смотр будет открывать новые и яркие таланты среди работников образования, - сказал Бектурганов. Лаура АЛБАКОвА

СОбыТие

Юбилей с песнями да плясками Вот уже 20 лет в Костанайской области работает украинская община. Свой юбилей представители этого этнокультурного объединения отметили, как и положено, заливистыми песнями, частушками да прибаутками. - Наша община одна из многочисленных в республике, - говорит почетный консул Украины в Казахстане Анатолий Тарасенко. - В Костанайской области проживает более 80 тысяч

украинцев. Многие наши прадеды приехали в казахские степи во времена столыпинской реформы, одними из первых на освоение целинных и залежных земель прибывали эшелоны из Украины. Многие украинцы были отмечены орденами и медалями за свой ратный труд. Да и сейчас в нашем регионе много успешных бизнесменов, имеющих украинские корни. Каждый из нас, живущих здесь, всей душой прикипел к Костанайщине, Казахстану. Это наша родина, наш очаг.

В далеком 1993 году у истоков создания украинской общины стоял Андрей Кирилюк. Он являлся ее бессменным председателем до 2008 года, вплоть до ухода из жизни. Его стихи, переложенные на музыку, ныне исполняет хор «Гармония» под руководством Любови Фроловой. Под ее началом буквально несколько месяцев назад при Доме дружбы появился новый украинский коллектив «Лира». Помимо выходцев из общины, в вокальной группе поют методисты Дома дружбы Балажай Ардабаева и

Юлия Пономарева. Кстати, коллектив уже успел успешно выступить в октябре в Астане на Республиканском украинском фестивале. Поздравить украинскую общину с юбилеем в этот день пришли представители других диаспор. Радик Вильдянов подарил собравшимся песню от татаро-башкирского ЭКО «Дуслык», а традиционный народный танец «Яллы» исполнил ансамбль «Гызыл бута» из азербайджанского ЭКО «Бирлик». зульфия НАБиевА Фото максима ФРОЛОвА

иЗ перВых уСТ

На страницах истории «Честь и Судьба» - так называется очередная книга о заслуженном работнике транспорта Казахстана костанайце Бертране Рубинштейне. Издание является сборником, в котором собраны многочисленные публикации о почетном гражданине областного центра. В числе первых - статья газеты «Гудок» за 1985 год, где корреспондент описывает рабочий день начальника Кустанайского отделения Целинной железной дороги Бертрана Рубинштейна. Помимо страниц с историей, в книге представлены фотографии из личных альбомов. Кстати, самая первая сделана в 1899 году. Также в книге опубликованы документы из семейного архива. - Эта книга написана для моих родных, друзей. В ней я подробно рассказываю о своей семье, карьере, о войне. Все мои слова подтверждаются справками, удостоверениями, грамотами. Она не нуждается в рецензиях и отзывах. В ней все как было на самом деле, без прикрас и измышлений, говорит Бертран Иосифович. Анара муРзАЛиНА

украинский ансамбль «Лира»

«ДКб-2020»

ОбрАЗОВАНие

На первом плане самообразование Семинар по повышению квалификации для костанайских преподавателей вузов провел специалист из Канады. Профессор, а по совместительству и директор Центра Современной Педагогики «Обучение без границ» (Монреаль, Канада) Георгий Рудик обучением педагогов занимается уже несколько лет. Преподавателям КГУ им.А.Байтурсынова доктор педагогических наук рассказал, каким должен быть современный урок и как должны поменяться роли учителя и ученика. - Прожив и поработав в Канаде, я накопил много знаний и перенял бесценный опыт, - говорит доктор педагогический наук. – На западе студенты учатся по 18 часов в сутки – самостоятельно, без участия преподавателей. Педагоги лишь изредка читают им лекции. Также профессор отметил, что учебные заведения отвечают за определенный минимум знаний, а за максимум - сам ученик. Как в школах, так и в вузах должны учить мыслить, добывать знания в пределах потребностей каждого учащегося. валерия вАХНеНКО Қостанай қалалық мәслихатының кезекті тоғызыншы сессиясы 2013 жылдың 24 желтоқсанында сағат 10.00 Қостанай қ., Пушкин к-сі, 98, кіші мәжіліс залы мекенжайы бойынша өтеді. Күн тәртібінің негізгі сұрағы: «Қостанай қаласының 2014-2016 жылдарға арналған бюджеті туралы». Очередная девятая сессия Костанайского городского маслихата состоится 24 декабря 2013 года в 10.00 по адресу: г. Костанай, ул. Пушкина, 98, малый зал. Основной вопрос повестки дня: «О бюджете города Костаная на 2014-2016 годы».

Время верных решений За годы реализации государственной программы «Дорожная карта бизнеса-2020» поддержку от фонда развития предпринимательства «Даму» получили свыше 300 бизнесменов области. Убедиться в успешности этих проектов представители СМИ смогли в ходе пресс-тура. Его маршрут пролегал по предприятиям, которым благодаря финансовой поддержке удалось не только пережить непростые времена, но и закупить современное оборудование, модернизировать производство и создать новые рабочие места. В их числе - Рудненский рыбозавод. Некогда он был одним из крупнейших предприятий, поставляющим в большом ассортименте свежемороженую и копченую рыбу по специализированным магазинам области,

а также в Петропавловск, Кокчетав, Астану и Челябинск. В эпоху перестройки предприятие стало сдавать свои позиции. А к двухтысячным и вовсе объявило о банкротстве. Еще бы пару лет - и в промзоне города горняков появилось забытое всеми и постепенно исчезающее производственное пятно. Однако заинтересованные лица нашлись, завод выкупили. Причем технологический процесс оставлен на прежнем уровне. Разве что офисные помещения завода получили новую мебель да вычислительную технику. А коптильные шкафы, сушильные камеры, тепловые пушки и линии распределения продукции остались прежними. Руководство завода считает, что именно в этом кроется востребованность продукции: пятьдесят лет назад специалисты знали толк в процессе хранения, обработки и приготовления рыбы. Никаких химикатов, жидких дымов, замачиваний. Только натуральные

процессы. Если копчение - то обязательно в специальной камере, где обволакиваемая дымом, от сгорающих опилок, рыба приобретает золотистый оттенок в течение 12 часов. Если вяление - то в большом ангаре. Здесь даже крюки, на которых висит рыба, и те - советские. - На сегодняшний день мы не только закрепились на рынке, обзаведясь большим количеством постоянных покупателей, но и нашли новых деловых партнеров,говорит директор рыбзавода Саян Молдабеков. - Причем не только на территории Казахстана, но и в соседней России. Конечно, большим подспорьем для нас стала государственная программа «Дорожная карта бизнеса -2020». Благодаря направлению «Деловые связи» мы смогли выйти на новые уровни, расширить сферы влияния. Теперь для нас главное - планомерно развиваться. В процесс возвращения к жизни запущенного производства уже вложено

порядка 40 миллионов тенге. Сумма немалая, однако руководство завода не унывает. И даже наоборот. Окупить затраты и выйти в прибыль планируют в ближайшее время. Подтверждение этому - постоянно растущие объемы производства. Уже сейчас побит максимум десятилетней давности - 10 тонн продукции в месяц. Такой успех, уверен директор завода, стал возможен не только благодаря новой политике предприятия. Основная ценность завода - его персонал. Жизни многих местных рабочих уже давно тесно переплелись с жизнью самого предприятия: кто-то отработал здесь 15 лет, ктото разменял третий десяток, а кто-то и вовсе присутствовал при первом запуске производственных мощностей. - С такими людьми нам ничего не страшно, - смеется Саян Молдабеков. - Наших спецов мы очень ценим, и все надежды связаны непосредственно с ними. Александр Кузьмичев


Бүгінгі нөмірде: * «Қыс-2013» жаттығулары өткізілді * Жол құрылысына талап күшейді * Болашаққа сеніммен қараймыз * Ата-бабаларымыз ата-жұртты аңсаумен өтті

Сейсенбі, 10 желтоқсан 2013 жыл

кайтаратын еңсесі биік Елорда соның дәлелі. Сол бас қаламыз­ дың табалдырығынан бастап күлдіреуішіне дейін қазақтың иісі шығып тұрса, бұл да ұл­ тымыздың абыройы. Өзгеге мақтанып көрсететін ұлттық, халықтық құндылықтарымыз сол шаһардың ішінен табылып жатқанына көңіл қуанады. Ата­ дан балаға мирас болып келе жатқан осы дәстүр ғасырлар бойы көнермейді. Тә у ел с і з д і к к ел ге н д е өшкеніміз жанды, өлгеніміз тірілді, бөркімізді аспанға ат тық. Аққан қан, шыққан жанның өтеуі қайтты. Кешегі Алаш арыстарының арманы орындалды. Ахмет Байтұр­ сыновтың «Сөзі жоғалған

жұрттың өзі де жоғалады» деген сөзінің қадірін түсіндік. Қазіргі таңда елінің егемен­ дігі жолында арманда кет­ кен алаштың ұл-қыздарының мақсатына жеттік. Мамыражай тірлік кешіп жатырмыз. Есім ханның ескі жолы мен Қасым ханның қасқа жо­ лын ұстанған, Әз Тәукенің жеті жарғысын бұлжытпай орын­ даған ата-бабамыз кешегі би­ лер тұсында кімнен кем еді?! Көп елмен терезесі тең еді. Ендігі кезекте бабадан ама­ нат болып қалған ұлттық құн­ дылықтарымызды көзіміздің қарашығындай сақтау біздің басты борышымыз. Тәуелсіздік жарияланған күні қандай сезімде болдыңыз

Тәуелсіздік – ең алды­ мен, қасиетті ұғым. Оның мән-мағынасын ой-сана­ мызбен толық сезінгеніміз жөн. «Тәуелсіздіктің құнын бүкіл қоғам болып түйсіне алдық па? Біздің өскелең ұр­ пақ Тәуелсіздікті қалай баға­ лайды?» деген сұрақтардың мазалайтыны да орынды. Дүниеде жаралған тір­ шілік иесінің әрқайсысының болашақ өмірі тұтастай Тәу­ елсіздікке, бостандық пен азаттыққа байланысты. Өткен тарихымызды сабақтайтын болсақ, қазақтың ұлт болып

ұйысып, ел болып бірігуінде, ең алдымен, Тәуелсіздік рухы­ ның ең жоғары рөл атқараты­ нын аңғарамыз. Қазақ жаратылысынан-ақ еркіндікті сүйген, азаттықты аңсап туған жұрт. Әрине, бұл басқа ұлттарда ондай сана жоқ дегенді білдірмейтіні түсінікті. Адам баласының еркіндікті, бостандықты аңсауы – табиғи құбылыс. Рухани еркіндік, рух­ тық теңдік болмаса, басқа бостандықтың тұрлаулы болуы да екіталай. Жер бетінде 6000-ға жуық ұлт пен ұлт тілдері бар екен. Солардың бәрі бірдей мемле­ кет емес, БҰҰ-ға мүше болып, тең дәрежеде мойындалғаны – 193 мемлекет қана. Ал сол 193тің қатарына қосылуды аңсап жүрген халық қаншама? Сондықтан да біз тарихы­ мызды саралай отырып, Тәу­ елсіздіктің маңызын терең сезінуіміз керек. Тарихты білу арқылы Тәуелсіздіктің құнын бағалаймыз. Мәселен, бізге дейінгі ғасырларда қаншама ұрпақ қазақтың ұлттық Тәуел­

сіздігін армандап өтті?! Қан­ шама толқын Тәуелсіздіктің ор­ нағанын көзімен көріп, азаттық ауасымен тыныстай алмады?! Тарихқа тым терең бойла­ май-ақ, XIX ғасырдағы Қазақ хандығының ұлы даламызда толық жойылғанын айтсақ та жеткілікті. 1847 жылы Кеңесары хан өлтірілгеннен кейін, қазақ жерінде хандық билік тоқта­ тылды. Содан бастап қазақтың басы ыдырап, орыс патшалығы­ ның боданында кеттік. Хан­ дықты жою тұсында да, одан бергі кезеңде де елдік еркін­ дік үшін ереуілдер, көтерілістер болғанымен, олардың ешқай­ сысы да отарлаушы күшке қауқарлы емес еді. Кейінгі кезеңнің бар­ лығында да қазақ ұлтының қайраткерлері кез келген мүм­ кіндіктен еркіндікті іздеді. ХХ ғасыр басындағы революция­ лармен бірге азаттықты арқау еткен Алаш идеясы келді. Алаш қайраткерлері әуел бастан әлеуметтік теңдікті көкседі. Сол үшін Қазан төңкерісін

Дүниеде өзгелерге тәуел­ сіз болғанға не жетсін. Оның қандай зардап әкелетінін та­ рихтан жақсы білеміз. 22 жыл ішінде Қазақстанда көптеген оқиғалар орын алды. Соның алды Еуропадағы қа­ уіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына төрағалық етіп, Сам­ мит пен қысқы Азиада ойын­ дарын ұйымдастырып, олар­ ды жоғары дәрежеде өткіздік. Жуырда ғана бізге тағы да бір халықаралық іс-шараны өткі­ зу жүктелді. Яғни 2017 жылы халықаралық «ЭКСПО-2017» көрмесі ұйымдастырылады. Мұның бәрі алдымен, Қа­ зақстанға деген сенім мен жа­ уапкершіліктің белгісі. 2012 жылы Лондонда өткен жазғы олимпиада ой­ ындарында Қазақстаннан қатысқан толағайларымыз табысты оралды. Бұрын соңды болмаған жеңіске қол жеткізді. Қазақ елі тұманды альбионнан

7 алтынмен оралды. Әрине, мұ­ ның бәрі тәуелсіздіктің және мемлекетіміздің әлемдік аре­ нада өзіндік орны бар екенін көрсетеді. Тәуелсіздік еңсесі биік қа­ зақ еліне ең алдымен, азат сана сыйлады. Өскелең ұрпақ білім­ ге ұмтылыс жасауда. Ал саналы да, тәрбиесі мықты жастардан үлкен үміт күтуге болады. Қазіргі Қазақстанның тәу­ елсіздігін айқындайтын мы­ салдар өте көп. Бір ғана мысал. Елордамыз – Астана бой көтер­ ді. Ол әлемге әйгілі. Бұрын бас қала болған Алматы қандай еді, бүгін қандай? Ғажап өз­ герісті көріп жаның сүйсінеді. Шыныдан жасалған көп қа­ батты биік үйлер, салтанатты мекемелер, сарайлар, жолайы­ рықтар қала көркіне көрік қосты. Осындай құрылыстар еліміздің басқа қаларында да қарқын алуда. Кеңес дәуірінде бұл мүмкін бе еді? Оған салы­

нып жатқан ірі жолдарды, табиғатты қорғау мен ая­ лауды қосыңыз. Осылар­ дың бәрі Қазақстанның тәуелсіз ел екенін бірден аңғартады. Міне, егемендіктің жарқын көрінісін осын­ дай мысалдардан айқын байқаймыз. Олай болса, біздің қол жеткен тәуел­ сіздігіміз бәріміз үшін үлкен бақыт. Егемендікке қолы жеткен елдер алдын­ да одан да биік мақсаттар туындайды. Ол – тәуел­ сіздіктің баянды болуы. Ол үшін экономикасын нығайтып, өркендете түсу қажет. Жалпы дамыған елдер тек мемлекеттік жарқын болашағын ойлайды. Біз солардан жақсысын алып, көп жайды үйренуіміз керек. Ендігі мақсат жұдырықтай жұмыла әрі ұйымшылдықпен жұмыс

Егемендік бізге не берді?! Жерімізді, суымызды берді, желбіреген туымызды берді. Елдің таңбасын берді, тір­ ліктің арнасын берді. Елдігіміздің белгісін­ дей болған теңгемізді бер­ ді, жиған-тергенімізді берді, өсіріп-өңгенімізді берді. Тілімізді берді, дінімізді берді, осы күнімізді берді. Ке­ лешекке деген сенімді берді. Бергенінен беретіні әлі көп. Бірақ, қазір сол қасиетті ұғымның қадіріне қаншалықты жетіп жүрміз. Міне, мәселе осында жатыр. Еркіндік еріккеннің ер­ мегі емес, еліміздің ертеңінің іргетасы. Еліміздің еңсесін көтеретін, еңбегінің есесін

Тәуелсіздік

Егемендік бізге не берді?

дейсіз бе?! Ол күнгі көңіл-күй­ ді бір сөзбен айтып жеткізе ал­ маймын. Бұл ерекше тебіренген сәт еді. Тәуелсіздік күні құтты бол­ сын, ағайын! Ақылбек Шаяхмет, А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ профессоры, жазушы

қолдады. Үстем таптың бол­ мауын қалады, Ресеймен одақтас бола отырып, автоно­ миялық жағдайда өздерін тең дәрежеде көргісі келді. Алайда Ресей басшылығына келушілер мұндай ұстынды өздерінің сая­ си билеп-төстеуіне қауіп көрді. Билікке келген коммунистік партия Алаш қайраткерлерін қолдау былай тұрсын, керісін­ ше, оны мейлінше жоюға бағыт алды. 1986 жылғы желтоқсан­ дағы жастардың көтерілуі сол булыққан, тұншыққан ұлттық сананың бұлқынысы еді. Тәу­ елсіздік ең бастысы, құлдық, бодандық сананың құрсауы­ нан құтқарып, өзімізді тең құқықты адам сезінетін теңдік, еркіндікке қол жеткізді. Езіл­ ген еңсемізді көтертті. Бүгінгі өміріміздің барлық жақсылығы – тікелей Тәуелсіздігіміздің жеңісі де, жемісі. Барлық игілік­ ті беріп отырған – қасиетті Тәу­ елсіздік. Қыдырбек Қиысхан, Тарих ғылымдарының магистрі

Еркіндігім. Қасиеттім. Қастерлім. Өзің барда өзегімде жоқ шер мұң! Кеше сенің келбетіңді арман ғып, Боданына бұғауландық басқа елдің. Бабалардың басын тігіп бәйгеге, Аналардың жанарына жас бердің! Уа, Еркіндік, қош келдің! Саясатқа сермей алмай семсерді, Езгі күнге тері қылдым еңсемді! Желтоқсанда жалын атып жастығым, Құрсау болған темір қоғам теңселді! Есте даңқы қыршындардың қалды ма, Сексен алты ерлігім бе-ей, ең соңғы!? Уа, еркіндік, Құның немен өлшеңді!? Уа, еркіндік! Құның немен өлшенді?! Сені көксеп Боздақтарым өлсе өлді! Сенсің менің ең ғажайып өлеңім, Ең шуақты, Ең шырайлы, Ең шерлі! Әр таңыңды сүйіншілеп тұрайын, Құдай берген ғұмырымда өлшеулі! Қалқаман Сарин

Қостанай - ақпарат

«Қыс-2013» жаттығулары өткізілді

Жақында еліміз бойынша төтенше жағдайлар саласының қызметкерлеріне арналған «Қыс-2013» республикалық команда­ лық-штабтық жаттығулар өтті. Аталмыш жаттығудың аясында Қо­ станай облысының Төтенше жағдайлар департаменті аумақтық сынақ жаттығуларын ұйымдастырды. Таңсәріден Қостанай қаласындағы дизель зауыты аумағында шараға қатысушылар сапқа тұрды. Оған барлығы 47 арнайы техни­ ка мен 149 адам қатысты. Олардың құрамында өрт сөндірушілер мен құтқарушылар, полицейлер, сондай-ақ қаланың коммуналдық кәсіпорындарының өкілдері бар. Табиғаттың кез келген тосын мінезіне әркезде сақадай-сай әзір екенін көрсеткен жасақтардың шеберлігін Қостанай облысы әкімінің орынбасары Базыл Жақыпов жоғары бағалады Қостанай өңірінде жоғарыда аталған жасақтар жылына екі рет қыс және көктем айларының басында бірлесіп шеберліктерін шыңдайды. Осындай жаттығулар кезінде құтқарушылардың пси­ хологиялық және моральдық тұрғыдан жоғары деңгейде болуына аса мән беріледі. Түс ауа Қостанай облысының төтенше жағдайлар департамен­ ті басшысының орынбасары Т. Кәкімовтың басшылығымен ТЖ жөніндегі облыстық комиссиясының отырысы өткізілді. Онда облыс аумағындағы автокөлік жолдары, жол қызметтері инже­ нерлік техникаларының қысқы уақытында жұмыс жасау әзірлігі, сондай-ақ, медициналық құрамалардың жеке құрамы мен сани­ тарлық көліктерге қатысты мәселелер қаралды.

Жол құрылысына талап күшейеді

істеп, ауыз-бірлігімізді одан әрі күшейте түсу. Нұрқанат Омарұлы, «Жетінші арна» телеарнасының тілшісі

Облыстық прокуратура өкілдері осындай қорытындыға келіп отыр. Себебі, жол төсеу, жөндеуді айтпағанда, мемлекеттік сатып алу байқауы өткізілмей жатып, заңсыздықтардың орын алатын­ дығы әшкере болады екен. Оған дәлел – құзырлы мекеме қыз­ меткерлері жол салу, жөндеу және қалпына келтіруге бағытталған құны 2 миллиард теңгеден асатын 4 байқауды заңсыз деп тауыпты. Ал жалпы соңғы 5 жылда өңірдің автокөлік жолдарының құры­ лысына 38 миллиард теңгеден астам қаржы бөлініпті. Тек биыл осы мақсатқа жұмсалған 9 миллиард теңгенің 1,2 миллиарды облыс орталығына тиесілі екен. Прокуротура қызметкерлері сапасыз жолдардың көлік апат­ тарына әкеп соғатынына да дерек келтіреді. Биылғы жыл басынан бергі тоғыз айда ойлы-шұңқыр жолдарда 9 жол-көлік апаты орын алған. Облыс прокуроры Марат Қайбжанов жол құрылысын сапасыз жүргізген мердігерлерге қатысты талапты күшейту керектігін айта­ ды. Ол үшін алдымен жол құрылысын жүргізіп жатқан компани­ яларға қадағалауды күшейту қажет дейді. Қазіргі таңда құзырлы орган өкілдері құрылыс жұмыстарының кепілдік мерзімін 5 жылға дейін ұзартуды ұсынып отыр. Мешіт ҒАЗИЗ


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 10 желтоқсан 2013 ж.

ӘЛЕМ ТАНЫҒАН ҚАЗАҚСТАН ЖЕЛТОҚСАН ЖАҢҒЫРЫҒЫ

Жастардың намысын жаныды

Халқымыздың ғасырлар бойғы арманын жүзеге асырған Қазақстан тәуелсіздігіне 22 жыл! Ал сол Тәуелсіздік тұғырына жету жолында талай сынақты бастан өткердік. Иә, дана халқымыз бірлік болмаса тірлік болмайтындығын бекер айтпаған. Қай кезден де отаншылдық сезімнің барлық халықтарға тән, жоғары екендігі белгілі. Сондықтан да болар, Отанға деген ұлы махаббат, асқар сүйіспеншілік, туған жерге деген қастерлі, қасиетті сезімдер үлкен ерліктердің бастауы. 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісі біздің егемен болуға талпынған қадамдарымыздың шешуші сәті еді. Сол кездегі тоталитарлық тәртіп өз халқынан митингілерде, мерекелік шерулерде билеуші партияның саясатын қолдап, қолпаштауға бағытталған бірауыздылықты талап етті. «Тоқыраудың» соңғы жылдары халықтың аталмыш тәртіпке деген үнсіз қарсылығы

ерекше күшті еді. Алайда, Алматыда үнсіз наразылықтың бет-пердесі бір-ақ ашылды. «Қайта құру» кезеңі ішінде үстемдік режим тұңғыш рет күллі жүйенің сыр бере бастағанын байқайтындай өте бір өжет қарсыласуға килікті. Оқиға салдарын жою үшін Кеңестік тәртіп аппараты барын салып бақты. Қорқытты, үркітті. Көтерісшілер қатаң жазаланды. Көпшілігінің өміріне де, көңіліне де жазылмас жара түсті. Ләззат, Сәбира, Қайраттай жас ғұмырлар ерте үзілді. Олар желтоқсанда егеменді ел болсақ деп талпынған, шындық жырын жырлаған, халқымыздың жас өркені еді. Дүниені дүр сілкіндірген, тәуелсіздік туын ең алғаш көтерген әйгілі 86-ның желтоқсаны туралы шындық мерзімді баспасөз беттерінде аз жазылған жоқ. Сонау қылышынан қан тамған «колбинизм заманының» өзінде-ақ «бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» деп, баспасөз бетінен алаңдағы оқиғаның ақиқатын батыл айта білген қазақ ақын-жазушыларының есімін бүгінде бүкіл әлем таниды. Тіпті, шындықты айтамыз деп шырылдаған қаламгерлеріміздің кейбірі прокуратура бөлмелерінде сарылып отырған күндері де болды. Әділдік қашан да жеңбек. 1992

жылы 21 ақпан күні Республика Жоғары сотының Пленумы болып өтіп, алты алаштың алақанына салып, ардақ тұтқан жас азаматтары – Қайрат Рысқұлбеков, Түгелбай Тәшенов, Қайыргелді Күзембаев және басқа желтоқсан қаһармандары толық ақталды. Желтоқсан оқиғасында шектен шыққан зұлымдықтар болды. Соның дәлелі ретінде еліміздің беделді басылымдарының бірінде жарық көрген «Қайрат» қоғамдық бірлестігінің дүниежүзі ұлттар қауымдастығына жолдаған жасырын хатында былай дейді: «1986 жылғы желтоқсандағы оқиғаны ТАСС дүниежүзіне «маскүнемдер мен нашақорлардың ұйымдастыруымен болған бұқара тәртіпсіздігі» деп даурықтырды. Шынында, халықтың бейбіт наразылығын тез арада басып, жаншып тастап, түк білмегендей отыра қалу мақсатымен бұл оқиғаны өкіметтің өзі ұйымдастырған еді. Көтерілісті жаншу үстінде командирлер мен олардың бұйрығын орындаушылардың қимыл-әрекетінің қабыса қалуы кімді болса да таң қалдырмай қоймайды. Оқиғаның басты себебі Колбиннің Қазақстан басшылығына келуі болатын. 17 желтоқсан күні Брежнев атындағы алаңға наразылық білдірген 30 мың

адам жиналып, өздерінің Пленум шешімдерімен келіспейтінін бейбіт түрде танытты. Жиналғандардың жартысынан астамы жас жұмысшылар да, қалғандары орта және жоғары оқу орындарының студенттері, мектеп оқушылары еді. Ереуілге шыққан жастардың қолдарында «Өзімізді-өзіміз билеуді талап етеміз!», «Әр халыққа - өз көсемі!», «1937 жыл қайталанбауы керек!», «Ұлы державалық ессіздік дереу тоқтатылсын!»

Жастар үкімет тарапынан жоспарланған арамдықты білмеді. 18-желтоқсан күнгі құрбандар саны көбейе түсті. Ол күні алаңға ешкім жіберілмейтін болып жоспарланғанына қарамай, көшеге 30 мыңдай адам шығып, кешегі түнгі болған жауыздыққа лағынет айтты. Ереуілшілер сол күні кеше құрбан болғандардың мәйітін сұрады. Жендеттер жауап орнына ешбір ескертусіз қару кезенді. Тағы да қан төгілді басталды.

деген ұрандар, транспоранттар болды. Кейін ереуілшілерді жазалау ісі заңды болуын ойлаған үкімет адамдары демонстранттар арасына бүлік түсіріп, оларды біріне-бірін айдап салуды жоспарлады. Алаңды қоршаған милиция мен КГБ шептерін құпия ниетпен бұзып машиналар кіріп, арақ пен есірткі қосылған мәнті және темекі таратылды.

Артынан іле-шала алаңдағы қан күні бойы жуылды. Қанды қол жендеттер алтын сырғаны құлақтан жырып алды. Қаракөз қыздарымыз бен өрімдей ұлдарымызды аяусыз текпіледі. Аяз бен қарға қарамастан алаңға жиналған бейкүнә жастарды мұздай сумен атқылады. Кейін қаншама студент пен жас маманға жазықсыз айып тағылып абақтыға қамалды. Жұмыстан

шығарылды. Бұл қазақ жастарының орыс ұлтына деген наразылығын қоздыра түсті. Жендеттердің жазалаушы әрекеттерін тікелей басқарғандар – Колбин, Мирошхин, Мещеряков, Князев, Щуликотар. 1986-ның Желтоқсаны қазақ халқының ұлттық сезімінің өсуіне айырықша ықпал етті, қазақтың өзін-өзі тануын, ұлттық мақтаныш пен тәуелсіздік туралы ұғымын түбірімен өзгертті. Бұл күн - жалынды жастарымыздың тәуелсіздікті көксеген рухы алаулаған күн! Бұл күн - азаттық үшін алысып, намыс үшін шабысып, басты бәйгеге тіккен күн! Сондықтан да, ол ешқашанда ұмытылмақ емес, қандай жағдайда да болсын, атаусыз қалмақ емес. Олай болса, жарқын болашақтың беташары болған Желтоқсан еліміз бен жеріміз үшін, қабырғалы халқымыз үшін, ұлтымыз бен ұлысымыз үшін маңызы зор тарихи белес. Біз бұл қанды оқиғаны көрмесек те, көргендей күй кешеміз. Рух туы желбіреп тұрғанда өткенге тас лақтырып қарғыс айтпай, одан сабақ алып, найзаның ұшымен, рух-намыстың күшімен қорғаған ата-баба аманатын орындау - бүгінгі ұрпақтың парызы. Қанат НАҚАНОВ, Қостанай қалалық Әділет басқармасының басшысы

Болашаққа сеніммен қараймыз

Осыдан 22 жыл бұрын 16 желтоқсанда Қазақстанның Республикасы өз егемендігіне ие болды. 1991 жылғы 1 желтоқсанда Қазақтан Республикасында Тұңғыш Президентті сайлауы өтті. Дәл осы сайлау арқылы Қазақстан халқы өз басшысына бірауыздан сенім білдірді. Бұған дейінгі Кеңестік кезеңнің барлық сайлауынан өзгеше өткен осы сайлау арқылы қазақ елі енді Қазақстан басшысы тек орталықтың пәрменімен тағайындалмайтынын, халықтың өзі билікке, өзінің көшбасшысын сайлау арқылы тікелей араласып, таңдау жасау құқығын жүзеге асыратынын сезінді.

Нәтижесінде алғаш рет өткен бұл жалпыхалықтық сайлауда егемен Қазақстанның негізін салушы - Нұрсұлтан Назарбаев Тұңғыш Президент болып сайланды. Сайлауға қатысқандардың 98,78 пайызы оны жақтап дауыс берді. Расында бұл сайлау халық үшін аса жауапты кезеңде өтті. Осынау шақта кешегі «мызғымас» делінетін Кеңестер Одағының ыдырап, егемендіктің ауылы жақындап келе жатқан болатын. Ал ондай өтпелі кезеңде елдің тізгіні жауапты тұлғаның қолында болуы тиіс еді. Тізгінді қолға алған күні-ақ Елбасы қазақстандықтарға алдағы өмірдің жеңіл болмайтынын, бірақ жақ-

сы күндерге бірлік пен татулық, іскерлік пен қабілеттілік арқылы жететіндігімізді айтты. Расында, Тәуелсіз Қазақстанның қалыптасуынан бастап мемлекеттік дамудың даңғыл жолға түсуі бағытындағы жетістіктердің бәрі Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тікелей байланысты. Сондықтан да 2011 жылы Парламент қабылдаған Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігінің 20 жылдығы декларациясында: «Ата-бабамыздың ғасырлар бойы асыл арманы болып келген егемен Қазақстанды құру жөніндегі тарихи аманаты 1991 жылғы 1 желтоқсанда бірауыздан мемлекет басшысы болып сайланған Тұңғыш Президент Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың іскерлігі мен көрегендігінің жемісі. Республика Президентінің жетекшілігімен кең ауқымды экономикалық, саяси және әлеуметтік реформалар жүзеге асырылды. Қазақстан мемлекеттілігінің негізін қалаушы - еліміздің Тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаев халықты жарқын істерге жұмылдыру, қоғамдағы татулық пен келісімді нығайту, бүкіл халықаралық қоғамдастықтың ризашылығы мен құрметіне ие болған жаһандық және өңірлік бейбіт бастамалардың авторы ретінде елдің сыртқы саяси бағытын дәл айқындау ісіне орасан зор үлес қосты. Мемлекет басшысының жанжақты сараланған ішкі және сыртқы саясатының арқасында еліміз саяси және әлеуметтікэкономикалық дағдарысқа ұшырамай, дербес дамудың өтпелі кезеңіндегі қиындықтар мен

сынақтарды еңсеріп, ілгерілеу мен өркендеу жолына түсті» деп анық көрсетілген. Бұл даусыз шындық. Өйткені, Қазақстан өз тәуелсіздігінің 22 жылы ішінде әлем мойындаған мемлекеттердің қатарына қосылды. Ғасырлар бойы бабалар армандаған тәуелсіздіктің туы көкте желбіреді. 150-ден астам елдермен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. Шын мәнінде, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың салиқалы саясатының арқасында тәуелсіз қазақ елі қалыптасып, тарихымыз түгенделіп, тіліміз, дініміз және діліміз қайта оралып, мемлекетіміздің ұлттық рәміздері қабылданды. Қазақстанның шынайы егемендігін қамтамасыз еткен маңызды мемлекеттік актілерге қол қойылды. Мәселен, 1991 жылдың 29 тамызында мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Семей ядролық полигонын жабу туралы Жарлығы шықты. Бұның өзі қазақ елінің атын жаһанға паш еткізіп, кейіннен әлем мойындаған бастамаға ұласты. Сондай-ақ, 1991 жылдың 25 қазанында Президенттің Жарлықтарымен Қауіпсіздік кеңесі және мемлекеттік қорғаныс комитеті құрылды. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» заңы 1991 жылғы 16 желтоқсан күні қабылданды. Осы заң негізінде Қазақстан өзінің Тәуелсіздігін жария етті. Аталған заңның 1-тарауында: «Қазақстан Республикасы тәуелсіз, демократиялық және құқықтық мемлекет. Қазақстан Республикасы барлық мемле-

кеттермен өзара қатынасын халықаралық құқық принциптерi бойынша құрады. Өзiнiң мемлекет тiк тәуелсiздiгiн басқа мемлекеттердің тануы үшiн Қазақстан Республикасы ашық. Қазақстан Республикасының бүкiл территориясында Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдары қолданылады. Қазақстан Республикасының территориясы қазіргі шекараларында бiртұтас, бөлiнбейтiн және қол сұғуға болмайтын территория болып табылады», - делінген. Қазақстан халқы осындай тәуелсіздіктің арқасында Тұңғыш Президенттің бастамаларына қолдау көрсете отырып, қысқа уақытта биіктерді бағындырды. ЕҚЫҰ, ИЫҰ, ҰҚШҰ секілді іргелі жиындарға төрағалық еттік. Дәстүрлі дін басшылары 3 жыл сайын Қазақстанда бас қосып,ортақ мәселелер талқылануда. Елбасының «Алдымен - экономика, сонан соң саясат» қағидаты арқасында қазақстандықтардың тұрмыс жағдайы жақсарды. Қазақстанда индустрияландыру саясаты қолға алынды. Оған инновациялық үрдіс қосылды. Мұның бәрі ел экономикасының мүлдем жаңа, мүлдем басқа арнаға бұрылғанын айғақтайды. Біздің облыс пен Федоров ауданында да жаңа жобалар іске қосылуда. Аудан әкімі Қайрат Ахметовтың бастамасымен Тәуелсіздік монументі бой көтерді. Мұндай тағылымды жағы ерекше ескерт-

кіш өңірімізде тек қана біздің ауданда ғана бар екенін айта кеткен жөн. Қазіргі таңда ауданымызда мал, егін, ауыл шаруашылықтарын дамытуға барынша назар аударылуда. Соның нәтижесінде ауданымыз соңғы жылдары астық жинауда облыста көш бастап келеді. Халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуда ауыз толтырып айтарлық жұмыстар істелуде. Жыл сайын білім беру, денсаулық сақтау мекемелері күрделі жөндеуден өтіп, бөбекжайлар ашылуда. Халықты таза ауыз сумен қамтамасыз ету мәселесі де біртіндеп өз шешімін табуда. Бұл жетістіктерге Тәуелсіздіктің арқасында қол жеткізудеміз. Міне, осындай алаш жұртының асқан асулары, елдегі экономикалық-әлеуметтік және саяси реформалар, халықаралық және өңірлік бастамалар, жаһандық жасампаз істердің барлығы дерлік мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. Ендеше Тәуелсіздік мерекесі - мемлекет мерейі. Сондықтан да, Тәуелсіздік күні мерекесі де уақыт өткен сайын маңызы ерекше халықтық мейрамға айналады деп толық сеніммен айтуға болады. Өйткені, бұл да жаңғырудың белгісі ғана емес, өткеннің өнегесі, ұлының ұлағаты. Ұрпақ есінде солай сақталуы да тиіс. Нұржан Өтегенов, Федоров ауданы әкімінің орынбасары

Бетті дайындаған Мешіт ҒАЗИЗ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 10 желтоқсан 2013 ж.

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ - МЕНІҢ ТІЛІМ

7

Елім деп соққан жүрек Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, аймақтық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы Сағындық Орынтаевпен сыр-сұхбат

Мәскеуде оқыған қазақ азаматы

- Сәке, сіздің өткен өмір жолыңыз қазіргі жас ұрпаққа өнеге. Кезінде Мәскеудегі кез келген адамның қолы жете бермейтін Тимирязев академиясын бітірдіңіз. Сол жөнінде тілге тиек етсеңіз? - Иә, мен өзімді бақытты сезінетін азаматтың бірімін. Өйткені, мына тіршілікте өзімнің жастық шақтағы армандаған мақсатыма толық жеттім деп нық сеніммен айта аламын. Әрине, оған қол жеткізу де оңай болған жоқ. Өткен жылдарда менің талпыныстарым, басқа да алға деген ұмтылыстарым жатқандығы ақиқат. Біздің ұрпақ кешегі Кеңес Одағы кезінде оқыды, білім алды. Мен де көп замандастарымның бірі ретінде сонау қазіргі Ресейдің жүрегі болып табылатын Мәскеу қаласындағы ауылшаруашылығы академиясында толыққанды білім алдым. Шындығы керек, бұл білім ордасына да кез келген жастың қабылдана бермегендігі де ақиқат. Оның ішінде өзім секілді қазақ ауылында өсіп, тәрбиеленген жігіттер үшін. Біз намысқа тырыстық. Әлгі үлкен шаһарда білім алған кездері өзге ұлттардың арасында өзіміздің ешкімнен де кем емес екендігімізді дәлелдедік. - Өзіңіздің «Жас тұлпар» жастар қоғамының белсенді мүшесі болғаныңызды да білеміз. Бұл ұйымның сол кездегі жігіттер мен қыздарға берері мол болды деседі? - Әлгінде аталған академияда оқыған жылдардың маған қай жағынан болсын берері көп болды дер едім. Себебі, оның алдында мен Қостанай ауылшаруашылық техникумын бітіріп, бастапқы мамандығымның негізін қалаған болатынмын. Сол себептен Мәскеуде оқу маған пәлендей қиындыққа соға қойған жоқ. Осы арман қалада басқа да еліміздің түкпір-түкпірінен талантты жастар оқыды. Солармен бірге «Жас тұлпар» деп аталатын қазақ жастары-

ның ұйымын құрдық. Оны ұйымдастыруға классик жазушы Мұхтар Омарханұлының сүйікті перзенті, қоғам қайраткері Мұрат Әуезов, ғылым докторлары Алданыш Нұрымов, Мақаш Тәтімов, марқұм Сәбетқазы Ақатаев секілді бауырларымыз көп үлес қосты. Өзім сырт жерде білім алып жүрсем де қоғамдық жұмыстарға да белсене ат салыстым. Әлгі ұйымның академиядағы бөлімшесінің жетекшісі болдым. Өзім оқыған курстың партия комитетінің хатшылығына сайландым. Осылардың бәрі де мақтанғаным емес, қай жағынан болсын шыңдады. Сол оқу орнынан ғалым-зоотехник мамандығын алып шықтым. Біздің сол аталған жылдары негізінен ойлайтынымыз осы алған білімімізді туған жерге оралған соң еліміздің қажетіне жарату еді. Міне, осындай маңызды мәселелер қай-қайсымызды да ерекше толғандыратын. Сол аталған «Жас тұлпар» атты ұйымға белсене атсалысқан азаматтардың бәрі де кейін республикамыздың өркендеуіне өздерінің қалаған мамандықтары бойынша көп еңбек сіңірді. - Өзіңіздің кіндік қаныңыз тамған және бақытты балалық шағыңыз өткен ауылды да аса бір сағынышпен еске алып отыратын боларсыз? - Өзім 1936 жылы ақпан айында Қызылорда облысының Қазалы қаласында дүниеге келіппін. Сол уақыттары әкемнің нағашысы Абдолла Диқанбаев деген аяулы азамат әлгі аталған және Оңтүстік Қазақстан облысында НКВДның бастығы болып қызмет атқарыпты. Ал әкем болса өзіміздің Қостанай облысы Қарабалық ауданының Өтеп ауылының тумасы. Ол анам Сәлимаға үйленген соң, сол кездегі еліміздің астанасы сыр елі, жыр елі атанып кеткен Қызылордаға оқуға барады. Екеуі де білімге құштар болғандықтан таңдаған мамандықтарын игереді. - Қазақ «Ұяда не көрсең,

ұшқанда соны ілесің» дейді. Өзіңіздің әке-шешеңіз қандай қызметтерді атқарып еді? Олардың өздеріңізге берген тәлім-тәрбиесі жөнінде айтып берсеңіз де орынды болар еді? - Кім ата-анасын ардақ тұтпайды. Егер мына өмірде көздеген мақсатыма жеткен болсам, оның бәрі де әке-шешемнің арқасы. Олардың қолдауы дер едім. Себебі, олар менің жастайымнан талпыныстарымды үнемі қолдап, өздерінің ақыл-кеңестерін дер кезінде қосып отырды. Егер олар маған қолдау көрсетпесе сонау Мәскеудегі академияда оқымас едім ғой. Әрине, сол күндерді әрдайым сағынышпен еске алып отырамын. Әке-шешемнің өнегелі қырларын үй ішінде үнемі айтатынмын. Өзімнің ұрпақтарым соны естіді. Өйткені, үлкен кісілерге құрмет көрсетсең өзіңнің балаларың да соны кейін қайталайды. Сөздің орайы келгенде, қазіргі жастарға ата-аналарыңа қамқорлықты, жылы сөздеріңді олар тірі кезінде, яғни араларыңда жарқырап, амансау жүрген шақтарында көрсетіңдер дер едім. Біздің Ислам құндылықтарында да ата-анаға құрмет көрсету жайлы аз айтылмайды. Тек соны ұғынар ұрпақ болса болғаны.

Жігітті қиындықта сына

- Ке з і н д е ө з і ң і з д і ң таң даған зоотехник мамандығыңыз бойынша, содан соң облыстық партия комитетінде бірқатар жауапты қызметтерді атқардыңыз. Жалпы адамның бақыты өз қолында деседі. Осы жөнінде де ойыңызды ортаға салсаңыз? - Мәскеуден соң, Қарасу ауданына оралдым. Осындағы аудандық ауылшаруашылық басқармасына арнайы соқтым. Ондағылар маған жауапты қызметтерді сеніп тапсырды. Алдымен, ауданда аталған басқармада бас зоотехник, содан соң мемлекеттік асыл тұқым станциясының директоры болдым. Осы жұмыстар мені жан жақты танылуыма игі ықпалын тигізді. Арада біраз уақыттан кейін облыстағы кәсіподақ жүйесінде қызмет атқардым. Содан соң менің ұйымдастырушылық және іскерлік қырларымды бағалаған болар, облыстық партия комитетіне жұмысқа шақырды. Бұл кезең менің өмірімдегі ең бір айшықты да есте қаларлық шақтар еді. Өйткені, адам баласы жас кезінде тау қопарады емес пе? Талпындық, іздендік, биіктерге көтерілдік. Үйленіп, ұрпақ сүйдік. Міне, мұндай бақытты күндердің бәрі де менің басымнан да өтті. Адам баласының тағдыры өз қолында деседі. Ол рас. Жалқаулық, надандық ешкімге де абырой әперген емес. Керісінше мұқияттылық, жауапкершілік, сергектік, өзгелерге құрметпен қарау секілді

қасиеттер кімді болсын ертеңді-кеш бақытқа жеткізетіндігіне көзім әбден жетті. - Сізді мен секілді қаламгер інілеріңіз ардақ тұтады. Себебі, кәсібіңіз басқа болса да бірнеше кітап жазып, баспасөздерге де белсенді араластыңыз. Осы жөнінде де пікіріңізді білгіміз келеді? - Баршаға мәлім, менің негізгі мамандығым - зоотехник. Оны ешкімнен де жасырмаймын. Бірақ жастайымнан киелі сөз өнерін пір тұттым. Әдеби кітаптарды көп оқыдым. Қазақтың небір жақсылары және жайсаңдарымен араластым. Кімге болсын өскен ортасы, араласатын дос-жарандары да ықпалын тигізбей қоймайды. Сондай кісілердің де шапағаты тиген шығар, әйтеуір үштөрт кітаптың авторы атандым. Тиісті шығармашылық ұйымдар осы саладағы еңбегімді де бағалады. Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, Құрметті журналист секілді атақтарды иелендім. Қостанай облысы меценаттар клубы арнайы сыйлығының лауреатымын. Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесімін. Айта берсем, атақ-дәрежеден кенде емес екенмін.

Қазақ тілінің нағыз жанашыры

- Сағындық Мұқашұлы, кезінде осы қазіргі қос тілді «Наш Костанай» газетінің жанындағы қазақша қосымшасында қызмет атқарған журналист бауырларыңызға қамқорлық жасадыңыз. Сол жылдар да есіңізде болар? - Әрине, ол күндер ұмытыла ма? Бұл 1998 жыл болатын. Ол уақытта Қостанай қаласының әкімі Нұрғали Әшімов еді. Оның қабылдауында болып, қалалық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы ретінде шаһардың айнасы болып табылатын «Қостанай» газетінің жанынан қазақ беттерін ашсақ деген ұсынысымды білдірдім. Ол екі сөзге келген жоқ. Менің пікірімді қолдады. Міне, содан бері аталған басылымның жанынан қазақша беттері шығып келеді. Әу баста ол небары екі-ақ бет болатын. Кейін қала әкімдігінің қолдауымен төрт бетке айналды. Қазір өзің қызмет атқаратын ана тіліміздегі қосымша жұртшылықтың асыға күтер газеті болды десем артық айтпаспын. Жас журналистерді іріктеп, ортақ мақсатқа шебер ұйымдастырып жатқандығыңды көріп те, біліп те отырмыз. Осы бағыттарың өте дұрыс. - Тәуелсіздік алғаннан кейін Қостанай өңірінде де мемлекеттік тіліміз жандана түсті. Қаншама ана тілімізде бала-бақшалар, мектептер ашылды. Онда сіздің де қосқан үлесіңіз зор. Сол кезеңдерге кішкене шолу жасап өтсеңіз? - Өздеріңіз білесіздер, еліміз өз алдына тәуелсіз ел

атанған соң ана тіліміз яғни мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеруге ат салыстық. Мен де оған лайықты үлес қосуды өзімнің азаматтық парызым деп санадым. Енді сөзден гөрі іске көшетін кез келгендігін әрбір ұлтжанды зиялы жан білуге тиіс-ті. Ол кезде Қостанай шаһарында облыстық Ыбырай Алтынсарин атындағы қазақ мектеп-интернатынан басқа бірде-бір оқу орны жоқ еді. Осындай аса қажетті жұмыстардың басы-қасында жүргенімді мақтанышпен айта аламын. Ж ү р г і з і л ге н н а қ т ы л ы жұмыстың арқасында Қостанай қаласында қаншама қазақ тілінде тәлім-тәрбие беретін бала бақшалар бүлдіршіндерге есігін айқара ашты. Бұл күндері осы мектеп жасына дейінгі мекемелерде тек қаракөз қазақ балалары ғана емес, өзге ұлттың ұл мен қыздары да тәрбиеленуде. Сонымен қатар сол кездегі белсенді азаматтардың жұмысының жарқын көрінісі ретінде облыс орталығындағы бірқатар көшелердің аты өзгерді. Бұған Абай, Әл-Фараби даңғылдары, Ахмет Байтұрсынов, Ыбырай Алтынсарин, Міржақов Дулатов, Сырбай Мәуленов, Ғафу Қайырбеков секілді көшелерді айтсақ та жеткілікті болар. Кешегі Кеңес Одағы кезінде дініміз құбыжық етіп көрсетіліп, өңірде бірде-бір мешіт болмады. Бәрі де еліміздің егемендігінің арқасында жүзеге асты ғой. Осындағы біршама зиялы кісілердің жанашырлығының арқасында қазіргі Ақ мешіт қайтарып алынып, мұсылмандарға берілді. Әрине, оның бәрі де қаншама уақытты, қажыр-қайратты қажет етті. Сол кездегі облыс басшыларына да айтар алғысымыз шексіз. Биыл осы мешітке 120 жыл толды. Бұл күндері Наурыз шағын ауданында жаңа мешіттің құрылысы жанданып келеді.

Еврейлер туралы кітап жазды

- Сіз еврейлер туралы да кітап жаздыңыз. Осы жөнінде де қысқаша әңгімелеп берсеңіз? - Жалпы мен өз ұлтымды шексіз сүйемін. Қазақтың бір перзенті болғаным үшін өзімді бақытты сезінемін. Сондықтан да болар, жасым сексенге жақындағанша ана тілімнің мәртебесі үшін шырылдап келемін. Осы тіл қашан өзінің биік тұғырына көтерілер екен деп армандаймын. Алайда барлық ұлттардың өкілдеріне құрметпен қараймын. Әдетте кісіні оның ұлтына емес, ақыл-парасатына, біліміне, жандүниесінің сұлулығына қарап бағалаймын. Сондықтан да араласатын адамдарым өте көп. Қазақстан халқы Ассамблеясының белді бір мүшесі ретінде Отаны-

мыздағы барлық ұлттардың достығы мен ынтымағының нығаюына үлес қосуды да өзіме міндет деп санаймын. Кейде маған біреулер: «Сіздің еврейлер туралы кітап жазуыңызға не себеп болды» деседі. Бұған менің жауабым да дайын. Ең алдымен айтарым, жастайымнан еврей ұлтының азаматтарын жақсы қырларынан көрдім. Ол кезде біз шырайлы Оңтүстік Қазақстан облысының Түлкібас ауданының Ақсу Жабағылы деп аталатын таулы мекенінде орналасқан №122 жылқы зауытының маңында тұрдық. Әкем онда бөлімше басқарушысы, шешем бастауыш мектепте мұғалім болды. Міне, дәл осы кезде әлгі жылқы зауытына басшы болып Никита Моисеевич Слуцкий тағайындалды. Ол өте зиялы, кешегі қанды майданды бастан кешкен кісі еді. Ә дегеннен істің көзін тауып айналасындағыларды бірден баурап алды. Одан кейін Мәскеуде оқығанымда да Абрам Файфель деген еврейдің отбасымен де араластық. Басқа да азаматтарды танып-білдім. Осындай азаматтармен аралас-құралас болғаным маған олар туралы кітап жазуға түрткі болды. Мұндай туындыны қолға алмас бұрын олардың әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін, мәдениетін білу де аса қажет екендігі әбден түсінікті болар. - Адам бақыты отбасында деседі. Сүйікті жарыңызбен қайда таныстыңыз? Сонымен қатар өміріңізді гүлдендіріп отырған перзенттеріңіз жайлы да оқырмандар білгені артық болмас? - Жалғыздық құдайға ғана жарасқан. Оның бетін аулақ қылсын. Үйдегі жан-жарыммен бір шаңырақтың астында ғұмыр кешіп келе жатқанымыға да жарты ғасыр болып қалды. Айдай сұлу екі қызымыздан немерелер сүйдік. Мәселен, Айя есімді немерем №24а бастауыш қазақ мектебінде оқиды. Атақты «Карнавал» би ансамблінің мүшесі. Одан үлкен үміт күтеміз. Сондықтан да тағдырыма өте ризамын. - Қостанай қаласының құрмет ті азаматы болғаныңызға да біраз уақыт өтті. Бұл күндері өзіңізді қандай мәселелер толғандырады? Жерлестеріңізге қандай тілек білдірер едіңіз? - Қазір еліміз толыққанды тәуелсіз мемлекет атанды. Ұлыларымызды қалай ұлықтасақ та әбден жарасады. Мысалы, облыс орталығындағы Пушкин көшесіндегі шағын саябаққа орыстың ұлы ақыны Александр Пушкиннің ескерткіші қойылған. Дәл осындай көрнекті ескерткішті Абай даңғылына қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбаевқа неге қоймасқа. Менің осы ұсынысыма тиісті орындар бей-жай қарамайды деген үміттемін.

Бетті дайындаған Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 10 желтоқсан 2013 ж.

ТӘУЕЛСІЗДІК ЖӘНЕ ҚАНДАСТАР

«Ата-бабаларымыз ата-жұртты аңсаумен өтті» деп сыр шертеді қытайлық бауырымыз, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтының студенті, айтыскер ақын Нәрия Ақбабақызы

Тәуелсіздік қасиетті ұғым. Оның қадірін бәріміз де терең түсінуге тиіспіз. Осы егемендіктің арқасында кешеге нәубет жылдары шетелдерге тарыдай шашырап кеткен қандастарымыз қазақ еліне қарай бет бұрды. Ақсақалдарымыз алғаш туған жердің топырағын басқан кезінде көздеріне жас алып, ерекше толқығаны да әлі есімізде. Сол жылдары Моңғолия, Қытай, Иран секілді мемлекеттерден бауырларымыз республикамызға келіп қоныстана бастады. Олардың бірқатары Шығыс Қазақстан облысында ғұмыр кешіп жатыр. Жуырда мен Қостанай мемлекеттік институтында осындай қандастарымыздың бір аяулы перзенті, яғни Нәрия Ақбабақызымен жолығып, сұхбаттасқан едім. Міне, тәуелсіздік күні қарсаңында онымен арадағы ашық сырласуды оқырмандар назарына ұсынғанды жөн көріп отырмын.

Қуаныштан төбеміз көкке жеткен еді - Нәрия қарындасым, өзіңді сырттай еститінмін. Бірақ кездесудің орайы бүгін ғана келіп отыр. Қостанай жеріне қалай жолың түсті? Бүгінгі әңгімемізді осы сауалдан бастасақ? - Алдымен сіздің менің жастығыма қарамастан баспасөздің қара шаңырағына шақырып отырғаныңызға шын жүректен шыққан алғысымды білдіремін. Әрине, мен бұрындары да газет-журналдарға сұхбат бердім. Бұған менің қазақтың ежелден келе жатқан айтыс өнеріне қатысқандағы азды-көпті жетістіктерім арқау болды. Қостанай өте сұлу қала екен. Адамдары да дархан, кеңпейілді. Ал мұнда келуіме ең алдымен мемлекеттік грант бойынша оқуға түсуім негізгі себеп. Қазіргі таңда Қостанай мемлекеттік педагогикалық

институтының қазақ филологиясы факультетінің студентімін. Оқу орны өте ұнайды. Мұндағы оқытушылар қауымы да кәдімгі сайдың тасында іріктелінген білікті мамандар. Деканымыз Кенжегүл Есіркепова мен кураторымыз Жанар Шошақовалар біздің ең жақын адамдарымызға айналып кетті. Өйткені, ата-анамыздан жырақта жүрген соң олардың ақыл-кеңесіне сүйенеміз. - Сендер көршілес алып мемлекет Қытайдан қазақ еліне қашан қоныс аудардыңдар? - Біздің отбасы Қазақстанға 2009 жылы оралып, кәдімгі ұлтымызға Оралхан Бөкей секілді біртуар дарындар берген, мәңгі жасыл көрікті өңір Шығыс Қазақстан облысы Зайсан шаһарына көшіп келдік. Мұның алдында осы облысқа әкемнің туған ағасы Шәкен қоныс аударған еді. Осылайша бірте-бірте біз де атамекенге атбасын тіреп, жергілікті қазақтармен туған бауырларымыздай араласып кеттік. Олар да бізді жатсынған жоқ. Кәдімгі ұлтымыздың салты бойынша ерулігін жасап, құшақтарын айқара ашты. Сіз осы сауалыңызбен менің есіме сонау кішкентай кезіміздегі құлағымызда жатталып қалған жайларды салып отырсыз. Рас, Қытай жері бізге де жат емес. Өйткені, онда бүкіл ата-анамыздың қайта оралмас жастық шақтары өтті. Бірақ Қазақстанның жөні бөлек қой. Асқар таудай әкем Ақбаба біздің кішкентай кезімізде: «Айналайын ботақандарым, біздің ата-бабаларымыздың кіндік қаны тамған жері ол Қазақстан. Сондықтан түбі сендерді сонда алып барып, ондағы ағайындардың қатарына қосу менің міндетім, ең бастысы сендердің өз ана тілдеріңде сөйлеп, оқып, үлкен азамат болуларың мен үшін бәрінен де қымбат» деп отыратын. Тәуба, әкемнің осы арманы орындалды. Қазір бізден бақытты адам жоқ. Бастапқы кезде орыс тілінен біраз уақыт қиналғанымыз рас. Себебі, ол жақта мектепте негізінен пәндерді қытай тілінде оқыдық. Қазақ тілінде дәрістер де өтетін. Бірақ мұндағыдай қайдан болсын.

Әкем асқар тауым

- Әке демекші, бала үшін ата-ананың орнын ешкім толтыра алмайды. Жүрегі нәзік қыз баласың ғой. Байқаймын, әке-шешеңді өте сағынып жүрген секілдісің. Енді сен үшін ардақты осынау жандарға да қысқаша тоқтала кетсең? - Иә, солай. Үй-ішін сағынамын. Бірақ жоғары білім үшін талпынып жүрген студент болған соң бәрін де ақылға саламын. Төрт жыл дегеніңіз де төрт күндей өте шығар. Ең бастысы әке-шешем үшін менің жақсы оқып, тәуелсіз еліміздің

тірегі болар маман атануым емес пе? Сондықтан бәріне де саналы түрде қараймын. Отағасы, яғни әкем Ақбаба қазір 47 жаста. Елімізге ат басын бұрған кезімізде ол мәдениет саласында жұмыс істеді. Өзі сөз құдіретін, әдебиетіміз бен өнерімізді пір тұтатын азамат. Айтыскер ақын. Кезінде талай додаларда топ жарған дүлдүл. Сонымен қатар оның әншілік, термешілік қырлары да бар. Халықтың дәстүрлі әндерін орындаған кезде еріксіз ұйып тыңдап қаласыз. Мәселен, Сұлубайдың әнін, Таңжарықтың айтыстарын, Майлықожаның және басқа да туған жер, жақсы мен жамандық туралы термелерді домбыраға салып айтқан кезде тебіренбейтін адам жоқ. Жат жерде жүрген кезінде де айтыс ақыны ретінде дараланды. Қазақ еліне келген соң да өзіміз мекен етіп жатқан Зайсан ауданының намысын қорғады. Қаламгерлігі де бар. Жергілікті «Достық» газетіне Елбасы, тәуелсіздік, дін тақырыптарына қалам тербеді. Ол кісі рухани байлыққа айрықша көңіл бөледі. Біздің шаңырағымызда кітап негізгі құндылықтың бірі. Ол кісіге еліктеп бәріміз де кішкентайымыздан көркем шығармаларды оқып өстік. Тілге өте шешен, мақалдатып, мәтелдетіп сөйлеген кезде қай ортаны болсын таң қалдыра алады. Анамыз Ақгүл де өте мейірбанды жан. Оның негізгі кәсібі - аспаз. Бірақ шетелдердегі қандастарымыз секілді ұлттық, яғни қазақы ою-өрнекті кестелейді. Киізден текемет басып, алаша жасайды. Көрпе мен көрпеше тігеді. Былайша айтқанда, он саусағынан өнері тамған қазақ қыздарының бірі деп нық сеніммен айта аламын. - Өздерің бір үйде қанша бала өстіңдер? Сол жөнінде де бірер сөз. - Ата-анамыз ағамыз Ардабек екеуімізге жастайымыздан қолдан келген тәрбиелерін беруге талпынды. Ол қазір 22 жаста. Жоғарыда аталған Шығыс Қазақстан облысының жастар арасындағы бас ақыны. Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің студенті. Ол да мен секілді болашақ қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің маманы. Қазақ «Әке көрген оқ жанар, шеше көрген тон пішер» дейді ғой. Әкеміздің бойындағы барлық өнер оған да жұққан десем қателеспес едім. Айтыс ақыны ретінде ұлтымызға Абай, Мұхтар, Шәкәрімдерді берген киелі Семейде талай рет жүлдегер атанды. Оны айтасыз, кез келген жасқа арман болып жүрген Алматы қаласындағы қандастар арасындағы «Ата жұрт» деп аталатын халықаралық жас ақындар айтысында мәртебелі бірінші орынды жеңіп алды. Өз басым осындай ағам бар екенін әрдайым мақтан тұтамын.

Қытайдағы өткен жылдар - Қарындасым, сенің сөзіңнен байқағаным, отбасында небары екі-ақ бала өсіпсіңдер. Біздің қазақ «Балалы үй базар» деген қағиданы ұстанбаушы ма еді? - Сіздің сауалыңыз өте орынды. Ата-бабаларымыз «Артыңда байлық қалғанша, бала қалсын» деген сөзді ұстанған. Бірақ қытайдағы қазақтар сол елдің заңына бағынады ғой. Осынау көрші мемлекетте өздері бір баладан, ал біздің қандастарымыз бен өзге ұлттарға екі баладан өсіруге рұқсат етілген. Сондықтан біздің бауырларымыз қанша жерден ұлқыз тәрбиелегісі келсе де әлгі заңды белден баса алмайды. Қазіргі менің сізге жауабым осы ғана. Алайда соңғы кездері қытайлықтарға екі бала өсіруге жол ашылды деп естідім. - Өздерің елімізге көшіп келмес бұрын қытайдың қай жерінде ғұмыр кештіңдер? Оқырмандарға осы жайлы да әңгімелеп берсең дұрыс болар еді? - Қазақ еліне қоныс аудармас бұрын біз Қытай Халық Республикасының Шыңжан-ұйғыр автономиясының Алтай аймағы, Көктоғай ауданы, Қарабұлғын қаласында тұрдық. Ол өте шағын шаһарлардың бірі. Мұндағы тұрғындардың сексен пайызын біздің ұлттың өкілдері құрайды. Қалғандары қытайлар мен ұйғырлар. Өзіміз өмір сүрген жер қала болғанымен жеке үйіміз болды. Онда кәдімгі ауылдағыдай мал ұстадық. Сиырымыз, қойымыз болды. Қалада ұн, цемент зауыттары жұмыс істейді. Тұрғындардың бірқатары сонда қызмет атқарады, қалғандары ата-бабамыздан келе жатқан кәсібіміз мал бағады. Ауыл шаруашылығында күнбағыс өсіреді. - Мектепте қай тілде дәріс алдыңыздар? Бағдарламаларға сол мемлекеттің идеологиясы, құндылықтары енгізілген болар? - Онда алдымен міндетті түрде тоғыз сыныптық білім алуың керек. Содан кейін Қазақстандағыдай лицейлерге, колледждерге түсе аласың. Ал одан жоғары сыныптарда оқу өзіңнің біліміңе, қабілетіңе байланысты. Шындығы керек, оқушылардың көпшілігі өзін өз бетімен өмір сүруге ерте дайындайды. Тоғыз сыныптан кейін кәсіби лицейлерге түсіп, аспаз, шаштараз, тігінші, электрмен дәнекерлеуші секілді мамандықтарды таңдайды. Онда сабақтардың бәрі негізінен қытай тілінде өтеді. Қазақ тілі және әдебиеті пәні де бар. Қазақша пәндер кезінде қазақтың біртуар ұлы Ахмет Байтұрсынов жасаған төте жазуы (арабша әріптермен) бойынша оқытылады. Бірақ әлгі пәндер қазақша өткізілгенімен онда негізінен қытай елінің

классиктерінің шығармалары қамтылады. Ол елде мемлекеттік идеологияға айрықша назар аударылған. Патриоттық тәрбиеге көп көңіл бөлінеді. Жастардың санасына кішкентайынан «Сен осы елдің мықты азаматы болуың керек, сол үшін тырысыңдар, терең білім алыңдар» деседі. Өзім сол елде сегізінші сыныпты бітірдім. Сабақтарды кіл беске оқыдым. Кейін туған жер атамекенге оралған соң, Зайсандағы орта мектепті аяқтадым. Одан кейінгі өмірім сізге белгілі. Қазір мұнда жатақханада тұрып жатырмын. Бір бөлмедегі төрт қыз бір шаңырақтың балаларындай болып кеттік. Бәрімізге мақсат та, мүдде де ортақ.

Жастайымнан өнерге ерекше ден қойдым

- Нәрия, сенің сөз саптауыңнан түйгенім, өзің де әкең мен ағаң секілді айтыс өнеріне өте бейім екенсің. Талай облыстық, аймақтық, тіпті республикалық байқауларда да суырылып алға шыққан көрінесің? - Жоғарыда айтып өттім ғой. Біздің шаңырағымыздағылар өнер десе ішкен асын жерге қоятын. Әкеміз ес білгеннен қазақ елінің мақтаныштары Шәмші Қалдаяқов, Әсет Бейсеуов секілді композиторлардың әндерін орындап, біздің санамызға құя білді. Осындай тәрбиенің арқасында ұлттық құндылықтарымызды бағалап өстік. Он үш жастан Қытайда айтысқа қатыстым. Бұл күндері он сегіз жастамын. Өзім тоғызыншы сыныптан бастап өлең жаза бастадым. Содан кейін дәл осы сыныпта Алматыда өткен республикалық «Жарқын болашақ» олимпиадасының «Поэзия» номинациясында екінші орынды иеленіп, көпке танылдым. Бұл осынау арман қаланы өмірімде бірінші рет көруім еді. Сол жолы кішкентайымыздан әке-шешеміздің аузынан еститін үлкен қаланың Көктөбе, Шымбұлақ секілді табиғаты көркем жерлерін тамашаладым. Қазақстан Жазушылар Одағында болдым. Нағыз қаламгерлермен жүздестім. 2010 жылы Семей шаһарындағы өткен облыстық айтыста бірінші орынды иемдендім. Арада екі жыл өткен соң, «Қазақстан - Өскемен» телеарнасы ұйымдастырған тәуелсіздік күніне арналған мерекеге қатыстым. Дәл сол жылы ата-анам тұратын Зайсанда егемендікке байланысты «Ата жұртым аңсаған» сайысында Бас жүлдені жеңіп алдым. Маған қазақтың қасиетті ұлттық аспабы домбыраны сыйға тартты. Осы айтыстар маған ерекше шабыт бергені рас. Тарбағатай ауданында ұйымда-

стырылған аймақтың айтыста бірінші орынды иеленіп, екі жүз мың теңге сыйлыққа ие болдым. Осы басқосулар мені қай жағынан болсын ширатты. - Өзің аса жастығыңа қарамастан, Зайсан ауданының әкімінің қолынан «Жыл оқушысы» атағын алыпсың ғой? - Мұныңыз айна қатесіз шындық. Менің түрлі айтыстарда ауданның абыройын қорғап, атағын шығарғаным, сабақ оқудағы жетістіктерім де еске алынған болар. Әлгінде өзіңіз айтқандай, Зайсан ауданының әкімі Серік Зайнулдин маған көпшіліктің алдында 2010 жылы «Жыл оқушысы» атағының куәлігін тапсырды. Ө з і м өл е ң ж а з а т ы н дығымды айттым ғой. Бірқатар туындыларым «Ата жұртты аңсау», «Шығыс Қазақстанның дарынды балалары» деп аталатын жинақтарға енді. «Семей таңы» газетінде жарық көрді. Осылайша жаста болсам туған жердің құдіретінің және тәуелсіздіктің арқасында атым ерте шықты. Ендігі мақсатым, осы биіктен төмендемеу. - Нәрия бауырым, өзіңнің көргенің де, түйгенің де аз емес екен. Қытайлықтардан қазақ жастарына қандай жайларды үйренуге болады? Осы жөнінде де әңгіменің орайы келгенде сыр шерте кетсең? - Қытайлықтар өте еңбекқор. Қазақша айтқанда, қадалған жерінен қан алмай қоймайды. Олар біздің қазақтардай ұл мен қыздарының бәрін жоғары білімді маман болсын деп аса құлшынбайды. Болашақтағы ғұмырлық кәсіптерін жігіттер мен бозбалалардың өздері шешеді. Жастайынан сол мемлекеттің жайын ойлайды, келешегіне алаңдайды. Ал бізге келсек, жастарға әлі де сергектік, алға деген ұмтылыс аса қажет. Өйткені, ел өзіміздікі, жер өзіміздікі. Бұрынғыдай өзге мемлекеттерге жалтақтамаймыз. Тәуелсіздіктің қадірін біліп, соған сай терең білім алып, елімізді әлемге танытуымыз керек. Бәсекеге қабілетті отыз елдің қатарына кіру баршамыздың басты міндетіміз. Тіл – ұлттың жаны. Жастарымыз соны ұмытпаса екен. Себебі, арамызда әлі де болса ана тілін менсінбей, мұрындарын шүйіре қарайтындар жетеді. Өз басым қазір ұлы Абайдың, Ілияс Есенберлиннің шығармаларын қайта оқып жатырмын. Бүгінгі сұхбатымды Елім менің – жұдырықтай жүрегім, Жерім менің – тіршілігім тірегім, Ата-жұртым, ғұмыр-кілтім, Аман болшы, асқақташы ұлы Елім!!! - деген өлең жолдарымен аяқтағым келеді.

Бетті дайындаған О.ОТЫНБАЙҰЛЫ.


Время печати: 18:45; 09-12-2013 г.

Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НОВОЕ ПОКОЛЕНИЕ

9

в Теме

в ритме своего города Костанайская земля всегда была богата талантливой молодежью. Поэтому не удивительно, что недавно нашими музыкантами заинтересовались звезды российского шоубизнеса. О своем творчестве, встречах с известными людьми и планах на будущее «НК» рассказал участник рэп-команды «Армада-Север» Руслан Малахов. Свою первую композицию молодой музыкант написал еще в 2007 году и посвятил родному городу. Начинающего рэп-исполнителя вдохновило творчество уже известной в то время группы «Тобыл-03». С тех пор Руслан стал серьезно заниматься музыкой в группе «Армада-Север». - «Армада» означает объединение людей, вдохновленных одной идеей. «Север» - наше положение на карте Казахстана, - рассказывает «НК» Руслан. – Как и все молодые рэп-коллективы, мы начинали выступать в пределах родного города: в клубах, на различных молодежных мероприятиях. Потом о нас узнали в соседних

городах, куда мы стали выезжать с собственной программой. Так получилось, что нас заметили на фестивале рэп-исполнителей в России. На сегодняшний день в фонотеке нашего коллектива - один командный альбом и три сольных сборника. - Тяжело ли в небольшом городе, как Костанай, заниматься таким нестандартным творчеством? - Трудность заключается в поиске специалиста, который может профессионально обработать треки по звуку. Да и хороших вокалистов не так много в нашем городе. Хотя некоторых ребят можно отметить. Например, я работаю с Алиной Тенизбаевой и Арманом Байкадамовым. Очень талантливые музыканты. Кстати, некоторые свои песни записываю на студии Армана. - Можно ли сказать, что быть успешным рэписполнителем – цель всей твоей жизни? - Я не планирую прекращать писать песни. В голову пришли строки репера Джамала из группы «Триагрутрика»: «Пой, если твоя

душа поет...». На данный момент от главного моего занятия, к счастью, ничего не отвлекает. Хотя и говорят, что лучшая работа - это оплачиваемое хобби, но музыкой занимаюсь не ради денег. Я просто получаю от этого удовольствие. - Расскажи, как получилось, что вашим творчеством заинтересовался российский репер Алексей Долматов, более известный как Guf? - Свой последний трек «Под давлением» мы выложили в Интернете. Видимо, Алексей его прослушал и оценил по достоинству нашу работу. Он пригласил нас в Екатеринбург, чтобы познакомиться с коллективом для совместных выступлений и записи клипов.

- Есть планы на ближайшее будущее? - Да, конечно. Буквально через неделю еду в г.Пермь сниматься в своем первом клипе совместно с известным рэп-исполнителем

- В настоящее время в нашем городе подрастает новое поколение мальчишек, увлекающихся рэпом. Что ты пожелаешь молодым дарованиям? - Если посторонние

Pira. Несмотря на то что мы уже многое умеем, эта работа будет отличаться профессионализмом.

Рэп (англ. rap, rapping) - ритмичный речитатив, обычно читающийся под музыку с тяжелым битом. Исполнитель рэпа называется репером или более общим термином MC. Рэп - один из основных элементов стиля хипхоп-музыки; часто используется как синоним понятия хип-хоп. Однако рэп используется не только в хип-хоп музыке, но и в других жанрах. Многие исполнители драмн-бэйс используют рэп. В рок-музыке он встречается в таких жанрах, как рэпкор, ню-метал, альтернативный рок, альтернативный рэп.

говорят, что вы пишите слабо и это никому не нужно, прислушивайтесь, но только

для того, чтобы стать еще лучше. Не записывайте песни, пока вам посторонний человек не скажет: «Классно»! Будьте честны перед собой и окружающими в своих стихах.

Ведь э т о тоже слова, а за слова нужно нести ответственность. Наталья СТЕПИНА Фото из личного архива Руслана МАЛАХОВА

зНАЙ НАШих

звездный старт Татьяны Ким Популярное казахстанское талант-шоу х-Factor завершилось победой участника из Актобе. Представительницу Костаная Татьяну Ким, оказавщуюся в тройке финалистов, зрители, к сожалению, лучшей не признали. О жизни на проекте, наставниках и сложностях девушка рассказала корреспондентам «НК». По словам Татьяны, она не стремилась попасть на проект, так как считала, что в нем нужно участвовать тем, кому нужны слава или деньги. В день проведения кастинга в Костанае Татьяна находилась на работе, но после трудового дня всетаки решила заглянуть на прослушивание. И успешно прошла кастинг. - Когда стало известно, что из Костаная набрали 22 участника и большинство из них мои друзья и коллеги по творческому цеху, мне захотелось получить новый опыт и весело провести время в хорошей компании, - говорит Татьяна. Как признается девушка, во время выбора наставников она сильно переживала. Но, как оказалось, зря. - Говоря о наставнике, хочу отметить, что на отборе в третьем сезоне Нагима Ескалиева была единственным членом жюри, который сказал мне: «Нет!» Поэтому я ее немного сторонилась и даже хотела,

чтобы моим наставником стала Дильназ Ахмадиева. Но уже после первой личной встречи с примадонной казахстанской эстрады поняла, насколько она замечательная. Все, что видит зритель с экрана, - это ее роль. А на самом деле Нагима Хабдулловна очень чуткий, заботливый, переживающий наставник, открытый человек и, самое главное, отличный педагог. Она учит не только петь или работать на сцене, она учит жить, - рассказывает Татьяна. С выбором репертуара не возникало проблем. Татьяне нравилось, что Нагима Хабдулловна делала акцент не на том, что хотели слышать зрители, а на ее вокальных возможностях. Это являлось главным приоритетом в выборе композиции. Бывало и так, что приходилось учить абсолютно незнакомую песню, но девушка сразу поняла - на опыт и музыкальный вкус наставницы можно положиться. Самым неприятным, с чем пришлось конкурсантке столкнуться в ходе проекта, - негативные комментарии, которые приходилось читать в социальных сетях. Но именно в эти трудные моменты благодаря поддержке наставника, родных и друзей девушка научилась не обращать внимания на нападки недоброжелателей. Как признается Татьяна, не обходилось и без форс-мажорных ситуаций.

- Во время одного выступления требовалась почти мгновенная смена образа. Изменить нужно было все: костюм, прическу, каждую деталь. И вот объявили мой выход, а я не могу найти серьги. В поисках задействовали всю команду, и аксессуар нашелся. А во время зажигательного танца у меня слетел сапог. Но кого-то такие моменты сбивают, а меня, напротив, только подзадоривают, объясняет Татьяна. Об уходе из проекта певица рассказывает с улыбкой, без сожаления. - Когда мы вышли во время результатов на сцену, я подумала, что уход из проекта на данном этапе будет для меня идеальным, - рассказывает Татьяна. - Я получила удовольствие от выступлений, поэтому уйти было не обидно. До сих пор считаю себя своим самым требовательным критиком. Ведь я очень редко довольна своими выступлениями, но именно это позволяет адекватно оценивать свою работу на сцене. На последнем концерте показала хороший результат. Номер позволил мне раскрыться полностью как артистке, а это было самым важным для меня на проекте. Я много раз побеждала в конкурсах и знаю точно: истинная победа - не в наградах, а в самом творческом процессе. Анара МуРзАЛИНА Фото из личного архива Татьяны КИМ


Время печати: 18:23; 09-12-2013 г.

Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ 10 ВЛАСТЬ НАРОДА Нурлыбек Халыков: «Не обивайте пороги кабинетов, обратитесь к депутату» Двадцать человек позаботятся об интересах двухсот тысяч. Костанайский городской маслихат завершит 2013 год последней «бюджетной» сессией. Депутаты обещают: в приоритете - социальная ориентированность бюджета. О том, на что будет тратить город в будущем году, какие проблемы костанайцы называют самыми актуальными, как они будут решаться и к кому с ними обращаться, в интервью «НК» рассказал секретарь Костанайского городского маслихата Нурлыбек Халыков. «СОЦИАЛКА» - СТРОЙКА«КОММУНАЛКА» - Нурлыбек Кузгамбекович, понятно, что окончательных цифр по городскому бюджету будущего года еще нет, но уже известно, на что город потратит больше всего? - В бюджете 2014 года ничего «революционного» нет, благо, темпы экономического развития города и области позволяют придерживаться социальной ориентации. Самые большие бюджеты традиционно заложены на жилищно-коммунальное хозяйство, это большая статья расходов, включающая в себя содержание и ремонт дорог, коммунальных сетей, благоустройство Костаная. Затем идет образование, то есть общеобразовательные программы, зарплаты учителей, содержание, текущий и капитальный ремонт школ. Бюджет города позволяет активно строить, за последние два года темпы государственного жилищного строительства увеличились в разы. Если позволит бюджет, то эта цифра будет расти и дальше с введением в эксплуатацию домостроительного комбината – объекта, с которого начнется новая страница в жилищном строительстве. Сегодня уже готовятся проекты с использованием строительных конструкций домостроительного

комбината. Таким образом, город постепенно избавляется от главной головной боли – жилищной проблемы, ведь сегодня в очереди на жилье стоят порядка 8000 человек. Планируется с 2016 года ежегодно вводить 200 тысяч квадратных метров жилья, то в более короткий промежуток времени можно снимать остроту вопроса. Если коснулись позитивных ожиданий будущего года, то не могу не сказать об инвестпроекте ТОО «Евраз Каспиан Сталь». Завод по производству мелкосортного прокатного стана – это не только помощь в строительстве, но и дополнительные налоговые поступления в бюджет области и города, а объем промышленного производства вырастет на 40%. Возвращаясь к бюджету, скажу: в прошлом году городской налоговый комитет неплохо сработал в части сбора налогов – плюс порядка 900 миллионов тенге, а город в освоении бюджета - 99,6%. Финансовый 2013 год сопоставим с предыдущим, маслихат принял корректировку бюджета в сторону увеличения доходной части порядка 950 миллионов тенге – это тоже налоговые поступления. Как сложатся дела с освоением по итогам 2013 года, пока уточняется – он еще не закончился, но надеемся, что будет, как в прошлом году. В целом, работа Костанайского маслихата в этом году шла в штатном режиме, была конструктивной, ко всем обращениям и предложениям граждан старались относиться внимательно и по возможности находить решение злободневных вопросов. ОТПИСКАМИ НЕ ОТДЕЛАТЬСЯ - Кстати, о злободневных вопросах. Анализировали, что волнует горожан больше всего, с какими проблемами чаще обращаются к депутатам КостаК найского маслихата?

- Самый больной вопрос – жилищный. Люди годами стоят в очереди на жилье и справедливо возмущены тем, что так долго не могут получить заветные квадратные метры. Приходится рассказывать о том, как город наращивает темпы жилищного строительства, кто находится в первоочередниках на получение квартир, какие государственные жилищные программы существуют, куда и с какими документами необходимо обратиться. Кто-то приходит с просьбой разъяснить порядок начисления социальных выплат, кто-то жалуется на плохие дороги, водоснабжение, благоустройство. По всем вопросам работаем в тесном контакте с исполнительной властью, где-то вносим свои предложения, если необходимо, делаем депутатские запросы. За истекший период более 30 депутатских запросов направлено в различные инстанции. По всем им приходят качественные ответы: как решить возникшую проблему либо почему ее решить нет возможности. Проигнорировать депутатский запрос практически невозможно, ведь маслихат – серьезный орган и отделаться какими-то отписками не получится. Тем более, что депутаты каждый запрос держат на контроле и не снимают актуальность до момента его разрешения или разъяснения. Я всегда на встречах с населением говорю, что депутат - представитель интересов избирателей своего округа. Людям проще обратиться к своему депутату для разъяснения вопроса, чем ходить по инстанциям и обивать пороги кабинетов. Депутат - проводник между исполнительной властью и конкретным гражданином, своеобразный механизм обратной связи. Бывает так, что люди ходят по инстанциям и ничего не добиваются, потом обращаются к депутату, и вопрос решается. Могу привести пример. Болезненным для сотен горожан был перенос автобусных маршрутов с улицы Победы на улицу Амангельды. Депутаты городского маслихата изучали проблему, встречались с водителями автобусов, пассажирами, работниками акимата. Возникло понимание, что прежние маршруты движения

общественного транспорта по улице Победы необходимо вернуть. ИНФЛЯЦИЯ «СЪЕСТ» ДОЛГ - На встречах с населением депутаты городского маслихата активно работают по разъяснению Программы модернизации ЖКХ. Есть ли среди людей понимание сущности и необходимости госпрограммы? - Программа модернизации ЖКХ была встречена населением неоднозначно, да и сейчас она не всеми понимается. За прошлый и этот год я провел 19 встреч с жителями города. Программа «пробуксовывала» не столько потому, что люди не хотят в ней участвовать, а сколько потому, что изначально не все правильно ее поняли. Люди думают, раз так активно пропагандируется программа, значит, ее навязывают, и в ней есть свои подводные камни. Важно разъяснить населению, что они хозяева не только квартир, но и домов, в которых проживают, и ждать, что кто-то придет и бесплатно отремонтирует протекающую крышу или сырой подвал по меньшей мере наивно. Между многоквартирным и частным домом разница лишь в количестве владельцев. Но почему-то к частному дому человек подходит по-хозяйски, а к многоэтажке – наплевательски. Я сам жил в многоквартирном доме и прекрасно знаю, как тяжело собрать с соседей деньги на ремонт той же кровли или подъезда. Не у всех есть возможность единовременно изыскать столь значительные суммы. А по программе модернизации государство дает необходимые беспроцентные средства в рассрочку. Привожу пример: каждый год идет инфляция 5-6 процентов. Если на ремонт дома государство выделит средства, к примеру, на 10 лет, то в итоге больше половины долга в конечном итоге «съест» инфляция. Раз-

ве это не выгодно? К тому же социально-уязвимые слои населения, и об этом многие не знают, могут претендовать на жилищную помощь, компенсирующую эти платежи. Проблема не в том, хорошая или плохая программа модернизации ЖКХ, а в том, чтобы доходчиво ее разъяснять. В этом плане роль депутата должна быть высока. Но хотелось бы, чтобы эта программа была рассчитана не только на собственников квартир, но частных домов. Я поднимаю этот вопрос в том числе и потому, что в моем округе большое количество горожан живут в частных домах. И они жалуются, почему эта программа не касается их, почему для индивидуального жилья нет вообще никаких программ. Справедливые претензии. Если бы программа модернизации оказалась доступна и жителю частного дома, он мог бы с помощью государства, к примеру, подключиться к газо- и водоснабжению, канализации. Чем не модернизация? А какая эта была бы поддержка владельцу индивидуального жилья: чем отдавать за подключения к благам цивилизации единовременно сотни тысяч тенге, он мог бы платить в рассрочку, и тогда отбоя от желающих участвовать в программе не было бы. Я не говорю уже об экологии: если дом не подключен к канализации, куда, простите, сливаются отходы жизнедеятельности? Все нечистоты идут в почву и через пропитывание водоносных горизонтов попадают в Тобол. Я неоднократно просил депутатов Мажилиса поднять вопрос в республике о необходимости дополнения к программе модернизации для владельцев частных домов, но пока безрезультатно.

ДЕБАТЫ МАСЛИХАТА - Основная форма работы маслихата – сессии, и иногда складывается впечатление, что решение принято быстро и единогласно. Наверное, этому единодушию предшествовало бурное обсуждение вопроса? - При маслихате работают две постоянные депутатские комиссии: комиссия по вопросам бюджета, экономики и самоуправления и комиссия по социальным вопросам, семейно-демографической политике и связям с общественными объединениями. Действительно, бурные дебаты идут на комиссиях, а сессия – это логическое завершение прошедшего обсуждения. Были случаи, когда на комиссии маслихата отклонялось или переносилось рассмотрение того или иного вопроса на сессии в связи с недостаточной его проработанностью. - Вспомнилась отклоненная депутатами инициатива о переименовании костанайских улиц с советскими названиями… - Да, это предложение вызвало широкий общественный резонанс, я относился к нему негативно. Переименование несет за собой финансовые траты и не очень приятные бумажные хлопоты для жителей, проживающих на этих улицах, – это раз. Вовторых, если улица названа, к примеру, Строительной, значит, на то были основания, возможно, связанные с большим в то время строительным достижением. Это же наша история, почему мы ее должны каждый раз менять и переписывать? Даже к простым названиям улиц нужно относиться бережно. Есть названия улиц, имеющих политический подтекст, к примеру, Комсомольская. Но извините, многие были когда-то комсомольцами, я что, должен вычеркнуть эту часть моей жизни? Плохая или хорошая она была – это наша история. Когда мы все «забеливаем», то рискуем не оставить, может быть, даже и отрицательный, но ценный опыт прошлого для потомков. В заключение скажу, что в будущем году приоритеты депутатского корпуса Костанайского городского маслихата останутся неизменными: социальная ориентированность бюджета и посильная помощь в решении городских проблем и актуальных вопросов костанайцев. Общими усилиями, в тандеме с исполнительной властью и неравнодушными горожанами, мы постараемся добиться стабильных успехов в наступающем году. Фото Максима ФРОЛОВА

Ведущая полосы Айжан УТЕВОВА Тел. 54-05-75


Вторник, 10 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Внимание! ГУ «Отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог акимата города Костаная» в связи с проводимой проверкой очередей на жилье (общая очередь, льготная очередь, очередь для социально-уязвимых слоев населения, очередь для государственных служащих, бюджетных работников, военнослужащих и лиц, занимающих государственные выборные должности), приглашает граждан, чьи фамилии указаны ниже, состоящих в вышеуказанных очередях, явиться для сверки данных в ГУ «Отдел жилищно-коммунального хозяйства, пассажирского транспорта и автомобильных дорог акимата города Костаная», расположенное по адресу: г. Костанай, ул. Байтурсынова, д. 55, тел.: 8 (7142) 575-771. При себе необходимо иметь документ, удостоверяющий личность. 1. Галкина Галина Корнеевна, 7.10.1957г.р. 2. Жакупова Балкия Баяхметовна, 24.09.1967г.р. 3. Кожагалиев Мендыбек Калиханович, 1971г.р. 4. Медянцева Н.И. 5. Тауекелова Галия Ромаевна 6. Алтыбаева Равза Зияутдиновна 7. Тажибаева Р.К. 8. Баймагамбетов А.А. 9. Исалина Индира Майдангалиевна, 1984г.р. 10. Кенжибаева Сауле Атымтаевна 11. Камзина А.Б. 12. Исатаев Кайрат Маскаубекович 13. Жаудебаев Айдар Аскарович

Қостанай қалалық мәслихатының кезектен тыс сессиясы 2013 жылдың 12 желтоқсанында сағат 11.00, Қостанай қ., Пушкин к-сі, 98, кіші мәжіліс залында өтеді. Күн тәртібінің негізгі сұрағы: «Мәслихаттың 2012 жылғы 21 желтоқсандағы №96 «Қостанай қаласының 2013-2015 жылдарға арналған бюджеті туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы». Внеочередная сессия Костанайского городского маслихата состоится 12 декабря 2013 года в 11.00 по адресу: г. Костанай, ул. Пушкина, 98, малый зал. Основной вопрос повестки дня: «О внесении изменений в решение маслихата от 21 декабря 2012 года №96 «О бюджете города Костаная на 2013-2015 годы». ГУ «Отдел строительства акимата Тарановского района» представило на государственную экологическую экспертизу в ГУ «Управление природных ресурсов и регулирования природопользования Костанайской области» рабочий проект «Строительство ограждающей дамбы по правому берегу р. Аят с. Тарановка Тарановского района» (корректировка) с разделом охрана окружающей среды (ООС). По вопросам обращаться по тел. 8 (7142)-28-61-66. Коллеги и студенты колледжа «Зерек» выражают глубокие соболезнования родным и близким в связи со смертью УразамбетОВОй иланы аллабергеновны Трудно осознавать, что оборвалась жизнь такого энергичного, доброжелательного, полного надежд и оптимизма человека, какой навсегда она запомнится нам. Скорбим вместе с вами.

ГАЗЕТА

Как уберечься от обморожения Обморожение – это повреждение тканей в результате воздействия низкой температуры. Обморожения возникают при длительном воздействии мороза, ветра, особенно при повышенной влажности воздуха. Но переохлаждение организма можно получить и при недостаточной низкой температуре, например при -10оС. По тяжести и глубине различают четыре степени обморожения. При обморожении 1-й степени покраснение соответствующего участка тела (розовые щеки, покрасневший нос) сменяется его побледнением; исчезает чувствительность, иногда появляется ощущение покалывания или пощипывания. Нарушения на этой стадии носят обратимый характер - после отогревания пораженный участок кожи краснеет, возникает небольшая отечность, могут беспокоить болевые ощущения, жжение, однако все эти симптомы, как правило, полностью исчезают через 2-3 суток. При обморожении 2-й степени возникают более выраженные расстройства кровообращения: кожа резко бледнеет, при отогревании

(нужное подчеркнуть) текст объявления (до 25 слов)

Ф.И.О. Адрес редакции: пр. Аль-Фараби, 90

приобретает багровую окраску, отечность не ограничивается пораженными участками и распространяется на соседние ткани, появляются пузыри со светлой или кровянистой жидкостью. Однако изменения в сосудах на этой стадии также обратимы. При длительном охлаждении или действии очень низких температур возникает обморожение 3-й степени: резко нарушается кровообращение, кожа после отогревания становится сине-багровой, иногда черной, пузыри заполнены кровяной жидкостью темно-бурого цвета; в первые дни на участке обморожения обнаруживается полная потеря чувствительности, затем появляются сильные боли. Обморожение 4-й степени сопровождается омертвением не только мягких тканей, но и костей. Первая помощь при охлаждении: 1. Немедленно снимите промокшую одежду, если таковая имеется, и отогрейтесь в горячей ванне. Принимать ее надо не меньше часа. 2. После этого лечь в постель, укрыться, чтобы была накрыта и голова. 3. Употребляйте теплое питье.

4. Помните, согреваться следует не слишком быстро, чтобы ускорение кровообращения не стало непосильной нагрузкой для сердца и головного мозга. Профилактика обморожений: - перед выходом на улицу в морозные дни нужно правильно одеваться. Важно помнить, что одежда сама по себе не является источником тепла, она лишь помогает сохранять тепло собственного тела. Зимой лучше надевать вещи из натуральных тканей: хлопка, льна, шерсти - они лучше сохраняют тепло. Кроме того, такие ткани хорошо впитывают влагу, предотвращая ее испарение и охлаждение кожи. Синтетика, напротив, не удерживает тепло и не впитывает влагу, поэтому в холодное время года вещи из синтетических волокон лучше вообще не носить; - одежда должна быть свободной - никаких обтягивающих джинсов, плотных курток (это особенно важно для подростков), потому что тесная одежда нарушает циркуляцию крови в организме и создает условия для обморожения; - зимняя обувь не должна содержать синтетических элементов: и поверхность, и мех должны быть натуральны-

Анна ГАГуА, координатор программы «Профилактика детского травматизма» Костанайского областного центра проблем формирования здорового образа жизни

Вниманию предпринимателей г. Костаная!

2013 жылғы 11 желтоқсанда 10.00-де Қостанай қаласы әкімдігінің кіші залында кәсіпкерлік субъектілері үшін «Кәсіпкер сағаты» «Бизнестің жол картасы 2020» Бағдарламасының бағыттарын түсіндіру, бизнесті жүргізуде қолдау көрсету, серіктестерді, бастапқы капиталды және ойларды табу және «ҚР үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» қатысу жөнінде шарттарын түсіндіру мақсатында дөңгелек үстел мәжілісі өтеді. Бұл іс-шараға қатысуға сіздің қызығушылығыңыз және ынтаңыз бар болса 53-20-77 телефоны бойынша алдын-ала жазылуыңызға болады.

11 декабря 2013 года в 10.00 в акимате города Костаная, в малом зале, состоится заседание круглого стола «Час предпринимателя» для субъектов предпринимательства с целью оказания содействия в ведении бизнеса, поиска партнеров, стартового капитала и идей, разъяснения направлений Программы «Дорожная карта бизнеса-2020», условий участия в «Государственной Программе по форсированному и индустриально-инновационному развитию РК на 2010-2014 годы». В случае вашей заинтересованности и желания принять участие в данном мероприятии, предварительно записаться можно по телефону 53-20-77.

« А Б К- Н е р у д » ЖШС Қостанай облысы, Арқалық қаласының тұрғындарын жаңа «Арқалық - Шұбаркөл» теміржол салу учаскесінде №13, №14 балшық және балшықты жыныс учаскелерін ізденіс-бағалау жобасына алдын ала ҚОӘБ - ҚОӘБ (I-кезең) «Қостанай облысы табиғи ресурстар және табиғат ты пайдалануды реттеу басқармасы» ММ-не мемлекеттік экологиялық сараптамаға тапсырылғаны туралы хабарлайды. Анықтама телефоны: 8 (7162) 29-45-86 немесе 8 (717-2) 6614-39. ТОО «АБК-Неруд» уведомляет жителей г.Аркалыка Костанайской области о подаче на государственную экологическую экспертизу ГУ «Управление природных ресурсов и регулирования природопользования акимата Костанайской области» проекта ОВОС стадия (стадия I) – ПредОВОС к проекту поисково-оценочных работ участков глин и глинистых пород №13, №14, на участке строительства новой железнодорожной линии «Аркалык - Шубарколь», расположенных на землях города Аркалыка Костанайской области. Справки по тел.: 8-(7162) 29-45-86, 8-(717 2) 66-14-39.

Жеке сот орындаушысы тыйым салынған мүлікке келесідегідей сауда өткізетінін хабарлайды: №1 лот Қостанай қ. Садовый көшесі, 71 үй, 61 пәтер мекен-жайында орналасқан қанағаттандырарлық жағдайда емес 1 бөлмелі пәтер жалпы ауданы 33,3 шаршы метр. Тұрғын алаңы 12,5 шаршы метр. Бастапқы сату бағасы: 4 045 314 (төрт миллион қырық бес мың үш жүз он төрт) теңге. Сауда 2013 жылдың 20 –шы желтоқсанында сағат 9.00де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – голландық. №2 лот Қостанай қ. Притобольск саябағы аумағы мекен жайында орналасқан жалпы ауданы 0,0146 га, 0,0104 га, 0,0146 га жер телімдері. Оларда орналасқан жылу қазандығы ғимараты жалпы алаңы 102,6 шаршы метр, жалпы алаңы 66,9 шаршы метр столяр, шеберхана, жалпы алаңы 23,7 шаршы метр қойма. Бастапқы сату бағасы: 1 746 100 (бір миллион жеті жүз қырық алты мың бір жүз ) теңге. Сауда 2013 жылдың 20 –шы желтоқсанында сағат 10.00де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – голландық. №3 лот Қостанай облысы Әулиекөл ауданы Әулиекөл ауылы Баймағамбетов көшесі 30 мекен- жайында орналасқан тұрғын үй. Жалпы ауданы 104,2 шаршы метр, тұрғын алаңы 74,5 шаршы метр. Жалпы алаңы 0,068 га жертелімімен бірге жапсарлас салынған нысандар мен сарай, жазғы үй. Бастапқы сату бағасы: 2 258 100 (екі миллион екі жүз елу сегіз мың бір жүз ) теңге. Сауда 2013 жылдың 20 –шы желтоқсанында сағат 11.00де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – ағылшындық. №4 лот Қостанай қ. Карбышев көшесі 53 –ші үй 133ші пәтер мекен-жайындағы 3 бөлмелі пәтер. Жалпы ауданы 65,9 шаршы метр, тұрғын алаңы 38,3 шаршы метр, Бастапқы сату бағасы: 8 938 000 (сегіз миллион тоғыз жүз отыз сегіз мың ) теңге. Сауда 2013 жылдың 20 –шы желтоқсанында сағат 12.00де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – ағылшындық. №5 лот Қостанай облысы Қостанай қ. Дружба ауылы 70 лет Октября көшесі 21-ші үй №2 пәтер мекен-жайында орналасқан тұрғын үй. Жалпы ауданы 117,0 шаршы метр, тұрғын алаңы 65,4 шаршы метр. Жалпы алаңы 0,0797 га жер телімі барлық шарушылық нысандарымен бірге: гараж, монша, сарай. Бастапқы сату бағасы: 7 736 553 (жеті миллионо жеті жүз отыз алты мың 5 жүз елу үш шесть) теңге. Сауда 2013 жылдың 20 –шы желтоқсанында сағат 13.00де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – ағылшындық. Сауда өткізілетін мекен-жай: Қостанай қаласы, Шевченко көш. 39 «а», №3 бөлме саудаға қатысу үшін өтінімді сауданы өткізуге бір тәулік қалғанға дейін беру керек. Мүліктің бастапқы бағасының 5% көлемінде алдын-ала төлемді Талканов Сагинай Тиленович есеп шотына аударуы тиіс. «Цеснабанк» АҚ ИИК KZ12998GTB0000091367, БИК TSESKZKA, КБЕ 19, ИИН 751114300820, РНН 392510020805. Сұрақтарға мына мекен-жай бойынша жауап алуға болады: Қостанай қаласы, Шевченко көш., 39а, тел. 533 606, Қостанай облысының жеке сот орындаушылар коллегиясының нөмірі 391-347.

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО.

ми. Тесная обувь, отсутствие стельки, сырые грязные носки часто служат основной предпосылкой для появления потертостей и обморожения; - нельзя выходить на улицу без варежек, шапки и шарфа. Это также актуально для подростков. Детские врачитравматологи отмечают, что с обморожением конечностей чаще всего поступают именно подростки; - помните, что металлические предметы обладают способностью поглощать тепло. Поэтому на морозе постарайтесь не контактировать с металлическими предметами. Не стоит носить металлические (в т.ч. золотые, серебряные) украшения - кольца, сережки и т. д. Во-первых, металл остывает гораздо быстрее тела, вследствие чего возможно «прилипание» к коже с болевыми ощущениями и холодовыми травмами. Во-вторых, кольца на пальцах затрудняют нормальную циркуляцию крови.

Қостанай қаласы кәсіпкерлерінің назарына!

КУПОН БЕСПЛАТНОГО ЧАСТНОГО ОБЪЯВЛЕНИЯ

РАЗДЕЛЫ ПРОДАЮ КУПЛЮ МЕНЯЮ

11

Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. (54-62-46). Шеф-редактор: Дарья Попова. Тел. (54-05-75). Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. (5437-58). Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-62-75), Мешит Газизулы (53-39-13), Александр Кузьмичев (54-62-46), Дарья Попова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-62-75), Зарина Утенова (54-05-75). Фотокорреспонденты: Олег Яблочкин, Мак-

сим Фролов (54-64-85). Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Зарина Утенова. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Ирина Ранцева, Виктория Богдан. Тел. 54-69-71. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул. Мауленова, 16. Объем - 2,5 печатных листа.

Частный судебный исполнитель объявляет торги по реализации следующего арестованного имущества: Лот № 1 – 1-ком. кв-ра, общ. пл. 33.3 кв.м, жил. пл.12.5 кв.м, находящаяся по адресу: г. Костанай, ул.Садовая, д. 71, кв.61, в неудовл. сост., с перв. старт. ст-тью 4 045 314 (четыре миллиона сорок пять тысяч триста четырнадцать) тенге. Торги состоятся 20 декабря 2013 года в 09.00. Метод проведения торгов - английский. Лот №2 – зем. участки, общ. пл. - 0,0146 га, 0,0104 га, 0,0146 га с расположенными на них зданиями: котельной общ. пл. 102,6 кв.м; столяр. мастерской общ. пл. 66,9 кв.м; склада общ. пл. 23,7 кв.м, расположенных по адресу: г. Костанай, территория Притобольского парка, д.б/н, со стартовой ст-стью 1 746 100 (один миллион семьсот сорок шесть тысяч сто) тенге. Торги состоятся 20 декабря 2013 года в 10.00. Метод проведения торгов - голландский. Лот №3 - жил. дом общ. пл. 104,2 кв.м, в том числе жил. пл. 74,5 кв.м, с холодной пристройкой, сараем и летней кухней с зем. уч-м общ. пл. 0,068 га, находящихся по адресу: Костанайская обл., Аулиекольский р-н, п.Аулиеколь, ул.Баймагамбетова, д.30, со старт. ст-стью в размере 2 258 100 (два миллиона двести пятьдесят восемь тысяч сто) тенге. Торги состоятся 20 декабря 2013 года в 11.00. Метод проведения торгов - английский. Лот №4 – 3-ком. кв-ра общ. пл. 65,9 кв.м, в т.ч. 38,3 кв.м, находящаяся по адресу: г.Костанай, ул.Карбышева, д.53, кв.133, с перв. старт. ст-стью: 8 938 000 (восемь миллионов девятьсот тридцать восемь тысяч) тенге. Торги состоятся 20 декабря 2013 года в 12.00. Метод проведения торгов - английский. Лот №5 - жил. дом общ. пл. 117,0 кв.м, в т.ч. жил. пл. 65,4 кв.м, со всеми прилег. хоз-ми пристройками: гараж, баня, сарай, расположенных на зем. уч-ке общ. пл. 0,0797 га, находящихся по адресу: Костанайская обл., г.Костанай, п.Дружба, ул.70 лет Октября, д.21, кв-ра №2, со стартовой ст-стью в размере 7 736 553 (семь миллионов семьсот тридцать шесть тысяч пятьсот пятьдесят три) тенге. Торги состоятся 20 декабря 2013 года в 13.00. Метод проведения торгов - английский. Место проведения торгов: г. Костанай, ул.Шевченко, 39а, каб. № 3. Для участия в торгах необходимо подать заявку за сутки до даты проведения торгов и внести задаток в размере 5% от стартовой стоимости имущества на текущий счет частного судебного исполнителя Талканова Сагиная Тиленовича в АО «Цеснабанк» ИИК KZ12998GTB0000091367, БИК TSESKZKA, КБЕ 19, ИИН 751114300820, РНН 392510020805, с вопросами обращаться по адресу: г. Костанай, ул.Шевченко, 39а, тел. 533-606, контакт. тел. Коллегии частных судебных исполнителей Костанайской области 391-347.

gazeta@top-news.kz Общий тираж номера - 11486. Подписной индекс: К-315. Заказ № 2532. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


Время печати: 15:47; 09-12-2013 г.

Вторник, 10 декабря 2013 г.

12 ОБРАТНАЯ СВЯЗЬ

НАШ КОСТАНАЙ АКТуАльНО

СпрАШивАли? ОТвечАеМ

«Мина» замедленного действия

В «НК» продолжают поступать звонки от читателей по поводу бытовых неурядиц, которые приносят в жизнь горожан немало проблем. Внести ясность мы попросили руководителей предприятий, к деятельности которых они непосредственно относятся…

«леНивыЙ» АвТОбуС «Я живу в районе Дома печати. на работу постоянно езжу в маршрутном автобусе № 12, который обслуживает Пк «альтаир». С наступлением осени я и другие пассажиры столкнулись с тем, что водители не выдерживают график. Вместо 7 часов утра первый автобус приходит на остановку в 7.20-7.40. В результате постоянно опаздываю на работу - мой рабочий день начинается в 7.45. С этой проблемой сталкиваются и другие. Многие из них молодые мамы, которым нужно до работы отвезти детей в садик или отправить в школу. нельзя как-то через газету призвать руководство предприятия и водителей к порядку? Я неоднократно звонила в диспетчерскую предприятия, мне обещали, что поставят в известность руководство, и меры примут. но время идет, а ничего не меняется. Сакипжамал МОнтыкаеВа, г.костанай.

Каждый четвертый домовладелец в Костанае уклоняется от организованной вывозки мусора специализированными предприятиями, что, по мнению специалистов, отрицательно сказывается на санитарном состоянии областного центра. Хозяин с удовольствием показывал корреспондентам «НК» свой коттедж: трехуровневый, с бассейном и зимним садом, подземным гаражом на три машины, с аккуратными, выложенными разноцветной брусчаткой дорожками. Не дом – сказка: и крепкий, и большой, и ухоженный. Но скоро образ настоящего хозяина, трудолюбивого и рачительного, улетучился. Рядом с забором, в шагах в десяти от калитки такого дома, перед нами возникла огромная куча строительного мусора. Значит, на дворе все в порядке, а за забором - хоть трава не расти? К сожалению, мы не ошиблись… - На сегодняшний день наиболее проблемными в санитарном отношении являются п.Кунай, Ударник и северо-западный микрорайон города, - говорит начальник городского управления санэпиднадзора Руслан Абдыкалыков. - Совместно со специалистами ТОО «Тазалык-2012» и УВД только в

октябре было проведено два рейда по п.Кунаю. Жителям поселка выдали 80 уведомлений-предупреждений, заключили 19 договоров на вывоз ТБО, но каждый четвертый домовладелец уклоняется от вывозки мусора специализированными предприятиями. Такое же положение и в северо-западном микрорайоне. Из 740 земельных участков, предоставленных горожанам для индивидуально-жилищного строительства в

Тихомирова, основная проблема - в нашем менталитете. Дело в том, что еще совсем недавно в пригородных селах сбором мусора не занимался никто, жители сами его утилизировали. Благо, печи в каждой избе стояли, да и земли было вдоволь. Сейчас в селах появился природный газ, иной уровень жизни. Да и подход санэпидемиологов стал другой: в своих требованиях они руководствуются новыми

Территориальная земельная инспекция, осуществляя функции государственного контроля за использованием и охраной земель за текущий год, в городе Костанае провела 243 проверки. По их результатам выявлено 109 нарушений земельного законодательства, наложено административных штрафов на сумму свыше семи миллионов тенге. 2007-2008 годах, построено и введено в эксплуатацию лишь 384 жилых дома (52%). А вот договора удосужились заключить только 246. И то 96 из них были заключены в ходе совместных рейдов с коммунальщиками. Хорошо, если мусор просто лежит, а то ведь и гореть начинает. Курится себе молочно-синеватым дымком, несет на всю округу гарью, как это было минувшей осенью. Пока по распоряжению главы области участковые и специалисты горСЭС не навели порядок. Что же заставляет владельцев частных домов захламлять округу? По словам экс-директора ТОО «Тазалык» Владимира

Правилами благоустройства и содержания территорий. Только за девять месяцев этого года по выявленным нарушениям специалистами санитарно-эпидемиологического надзора наложено 505 штрафов на общую сумму 4 млн 320 тыс. тенге. В последнее время в связи с ростом жилищного строительства актуальной становится и проблема соблюдения санитарных требований на строительных площадках. - С начала года провели несколько десятков рейдов, и в ходе каждого выявлены многочисленные нарушения в плане благоустройства территорий и их санитарно-

го состояния, - говорит начальник городского отдела земельных отношений Саят Жусипбеков. – Недавно сотрудники отдела инспектировали улицы Баймагамбетова, Каирбекова и северо-западный район. К ответственности привлекли за различные нарушения более 20 владельцев частных домов и руководителей пяти ТОО. Их обязали навести порядок, а мусор - вывезти. По данным ТОО «Тазалык», ежедневно на общегородскую свалку вывозится по 1500-1700 тонн мусора. В период массовой уборки и после праздничных дней - в 1,5 раза больше. И еще одна проблема, которая не решается на протяжении многих лет, - отсутствие в Костанае мусороперерабатывающего завода, в то время как, например, в Челябинске их несколько. Весь мусор с областного центра вывозится на полигон твердо-бытовых отходов «Северный» и затем закапывается в землю. Этим способом пользуется весь мир. Правда, везде поразному. Наш полигон ТБО, расположенный в 10 км от города, давно уже вызывает нарекания экологов. Он не имеет ограждения, так что сюда беспрепятственно проникают бомжи, подъездная дорога практически разрушена, для спецтранспорта нет дезинфицирующей установки, а мойка контейнеров не производится из-за отсутствия воды. Если учесть, что полигон для обезвреживания бытовых отходов - это «природоохранное сооружение, которое обеспечивает защиту от загрязнения атмосферы, почв, поверхностных и грунтовых вод, препятствует распространению болезнетворных бактерий и микроорганизмов», то нетрудно понять, что рано или поздно вся эта антисанитария отразится на нашем с вами здоровье. Это, по мнению санитарных врачей, - «мина» замедленного действия. Фото Олега ЯблОчкина

- Первый автобус 12 маршрута отправляется с УМР (район кондитерской фабрики) в 6.50 утра. Отправление с остановки «Дом печати», соответственно, в 7.25. График движения согласован с городским акиматом и отделом ЖКХ, пассажирского транспорта и автомобильных дорог и остается неизменным вне зависимости от времени года. Возможно, что это не совсем удобный маршрут, но раньше претензий со стороны пассажиров не было. Учитывая просьбу пассажиров, дополнительно введем промежуточный автобус. Он будет отправляться с остановки «Хлебозавод» в 7.05, а от «Дома печати» - в 7.15. александр Мишин, председатель Пк «альтаир»

НА СчеТчиК! «недавно на подъезде нашего дома появилось объявление, где ПкСк предлагает всем жильцам собрать целевой взнос по 5 тыс. тенге и установить общедомовой прибор учета тепловой энергии (теплосчетчик). но, насколько мы знаем, дело это добровольное, и устанавливать счетчик или нет – должны решать на общем собрании сами жители. или сейчас введены новые правила, о которых мы не в курсе?» В.кабанОВСкаЯ, н. нОВОСелОВа, г. костанай - Статья 11 Закона РК «О естественных монополиях и регулируемых рынках» предусматривает, что каждый потребитель услуг (товаров, работ) субъекта естественных монополий обязан иметь приборы учета. Кто должен их устанавливать? Возможны два варианта. Так, подпунктом 9 статьи 7 РК «О естественных монополиях и регулируемых рынках» возможна установка прибора учета самим субъектом естественных монополий в соответствии с договорами, заключенными с потребителями. В соответствии с Правилами, утвержденными приказом председателя Агентства РК по регулированию естественных монополий, размер платы за приобретение и установку приборов учета регулируемых коммунальных услуг рассчитывается субъектом естественных монополий и согласовывается с уполномоченным органом. Эти же Правила допускают дифференциацию платы и срок ее взимания в зависимости от площади помещений либо количества квартир в жилом доме. То есть потребитель вправе при составлении договора с поставщиком коммунальных услуг выбрать наиболее оптимальный для себя срок и размер оплаты за приобретение и установку теплосчетчика. Прибор учета регулируемых коммунальных услуг переходит в собственность потребителя лишь после оплаты потребителем субъекту естественных монополий всей стоимости приобретения и установки данного прибора. Используя право самостоятельно приобретать и устанавливать приборы учета (с привлечением специализированных монтажных предприятий или индивидуальных предпринимателей), потребитель может сократить расходы на приобретение и установку приборов, в том числе за счет отсутствия расходов на выплату процентов по привлекаемым субъектом заемным средствам. азамат аужанОВ, руководитель ДаРеМ по костанайской области УВажаемые читатели! Если вас интересуют вопросы жилищно-коммунальной сферы, или не устраивает график движения городских автобусов, не знаете, как избавиться от собирающихся по вечерам в подъезде компаний подростков, что делать, если вас затопил сосед, звоните нам с понедельника по пятницу по тел. 54-62-46. Ответы на волнующие вас вопросы будут опубликованы в рубрике «Обратная связь».

Ведущий полосы Александр КУЗЬМИЧЕВ Тел. 54-62-46

№ 98 (2591)  

Вторник, 10 декабря 2013 г.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you