Page 1

Время печати: 18:22; 23-12-2013 г.

Звездочеты и маленькие принцессы, пираты и ковбои… на Президентской ёлке в Костанае.

До Нового 2014 года осталось

8 дней

2

gazeta@top-news.kz

Основана в августе 1990 г.

Вторник, 24 декабря 2013 г. № 102 (2595)

Распространяется в г. Костанае и Костанайской области. Выходит два раза в неделю: во вторник и четверг.

Әр үйді жылумен қамтыған.

ЭКОНОМИКА

Успехи страны - успехи Лидера 5

Абылай ханның біз білмейтін қырлары.

6

Ленинді қос рет көрген.

7

В пятницу в рамках Дня индустриализации состоялся республиканский телемост с участием Главы государства Нурсултана Назарбаева. В Костанае в этот день

ввели в эксплуатацию сразу два инвестиционных проекта: металлопрокатный завод ТОО «ЕвразКаспианСталь» и линию по сборке автомобилей модели NOMAD ТОО «Сарыарка АвтоПром». Совместный российско-казахстанский проект ТОО «ЕвразКаспи-

анСталь» в ходе телемоста представил Президенту руководитель проекта Андрей Мирский. - Наше предприятие рассчитано на выпуск арматурного проката до 450 тыс. тонн в год, - сообщил Андрей Мирский. - Ее можно успешно использо-

вать при строительстве в любой сейсмической зоне. Когда завод заработает на полную мощность, здесь трудоустроятся до 250 человек. Предприятие будет выпускать арматуру от 10 до 40 мм. Сейчас в Казахстане ведется масштабное строительство жилья и промышленных объектов. В год потребляется до 800 тыс. тонн строительного металла. Но только 30% производится в республике, остальное завозится из России. Костанайский завод перекроет половину этой потребности. При выпуске продукции используется

современное итальянское оборудование, которое обеспечит высокое качество и спрос. По подсчетам экономистов, ежегодно только налоговые отчисления в бюджет нового индустриального объекта составят 1,9 млрд тенге. - Я рад, что в Костанае появилось такое металлургическое предприятие, - сказал Нурсултан Назарбаев. - 450 тыс. тонн сортового проката - это даже по меркам Советского Союза крупнейшее предприятие. Очень необходимое и важное для страны. (Окончание на 3-й стр.)

Л. Саркисян: «Семейное счастье не бывает случайным...»

12


Время печати: 18:36; 23-12-2013 г.

2

Вторник, 24 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ

ОФИЦИАЛЬНО

ОФИЦИАЛЬНО

«Расходные» вопросы Бюджетные средства, выделенные на реализацию инвестиционных проектов в Костанайской области, освоены на 92%. Как сообщила руководитель управления финансов Сауле Аймухамбетова, всего по области реализуется 333 инвестиционных проекта, из них 120 за счет средств из республиканского бюджета. По официальным данным, наибольшие расходы в текущем году были направлены на водоснабжение и водоотведение, развитие транспортной инфраструктуры, строительство коммунального жилищного фонда, проведение инженерно-коммуникационной инфраструктуры. - За прошедшие 11 месяцев в эксплуатацию введен 41 инвестиционный проект, из них 20 по программе «Доступное жилье-2020», что позволило обеспечить костанайцев почти 15 тыс. кв. м жилья, - сказала Аймухамбетова. – Сдача еще 26 объектов запланирована на декабрь, 50 - на 2014 год. Основной причиной недоосвоения бюджетных средств является несвоевременное выполнение работ подрядчиками. Аймухамбетова отметила, что допускались случаи несвоевременного и длительного проведения государственных закупок. - В свою очередь это привело к отставанию от графика и к сокращению сроков строительства, - сообщила руководитель управления финансов. Аким Костанайской области Нуралы Садуакасов порекомендовал операторам бюджетных программ проанализировать уровень работы подрядных организаций, потому что нередко проблемы возникают с одними и теми же фирмами. - Нужно отметить, что в законодательстве о госзакупках грядут перемены. Окончательного варианта изменений пока нет, но есть прямое поручение Президента Казахстана, что они должны свести к минимуму риски и способствовать эффективному освоению бюджетных средств. Дарья ПОПОВА

АКЦЕНТЫ

С заботой о пациенте Впервые доктора областного центра совместно со столичными медиками провели две уникальные операции. Врачебные вмешательства по эмболизации аневризмы сосуда головного мозга и имплантированию кардиовертера-дефибриллятора успешно сделали в Костанайской областной больнице. Как сообщили «НК» в медучреждении, в первом случае операция - пациенту, поступившему с кровоизлиянием в мозг. Установленный другому пациенту кардиовертер-дефибриллятор позволяет диагностировать нарушения ритма сердца и самостоятельно их лечить. - В течение пяти дней оба пациента были выписаны с улучшением. Операции бесплатные - в рамках гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, - сообщил корреспонденту газеты кардиолог областной больницы Дмитрий Лобков. Данные операции, уточнили в ведомстве, проводятся по квоте. Сейчас в областной больнице есть расходный материал для нескольких таких врачебных вмешательств. Ранее для подобных операций пациентам приходилось ездить в Астану. Теперь костанайские врачи будут проводить их самостоятельно. Анара МУРЗАЛИНА

ЧС

Алле, СТОП! На территории Костанайской области сломалась машина, перевозившая животных цирка Астаны. Как сообщили «НК» в пресс-службе Департамента по ЧС Костанайской области, 22 декабря на трассе Костанай - Карабутак вблизи с.Жайылма сломалась одна из двух фур, следовавших с гастролей из Украины. Машины перевозили пять дрессированных лошадей, девять пони и восемь собак. - У фуры сломалась коробка передач, - рассказывает и.о. начальника отдела по ЧС Камыстинского района Азамат Досаев. - Эту машину мы отбуксировали в с.Денисовку, вторая фура, будучи в исправном состоянии, двигалась самостоятельно. На месте людям (2 водителя и 4 экспедитора) предоставили горячее питание, покормили животных. После этого неисправную машину отбуксировали дальше. По данным ДЧС, обе фуры с цирковыми животными движутся в Костанай, чтобы здесь, уже на СТО, отремонтировать машину и далее следовать в столицу.

КРИМ-ИНФО

Убили и подожгли В ночь с 22 на 23 декабря в Костанае было совершено жестокое убийство. Как стало известно «НК», в третьем часу ночи загорелась одна из квартир по ул.Дзержинского, 58. После тушения пожара в одной из комнат обнаружено тело хозяйки квартиры. 61-летняя женщина умерла насильственной смертью, о чем свидетельствуют множественные ножевые ранения. Официальный комментарий к моменту подписания номера в печать от пресс-службы ДВД области не поступал. Зульфия НАБИЕВА

Компетентно о главном Аким области Нуралы Садуакасов рассказал на пресс-конференции Службы центральных коммуникаций в Астане о социальноэкономическом развитии региона. Более 177 миллиардов тенге инвестировано в экономику Костанайской области в 2014 году. По сравнению с годом минувшим, рост составил 13 миллиардов тенге. - Около 70% вложений приходится на собственные средства предприятий. Здесь необходимо отметить, что официальная статистика не учитывает вложений юридических и физических лиц, нерезидентов Республики Казахстан, но являющихся учредителями наших предприятий. Если учесть их вложения, то объем иностранных инвестиций составит более 10 млрд тенге, - сказал глава региона. В ходе пресс-конференции глава области рассказал о работе в рамках Карты индустриализации. По его словам, за время ее реализации в эксплуатацию введено 69 объектов на сумму 101,2 млрд тенге. К настоящему времени из 58 ранее введенных в эксплуатацию производственных объектов 38 вышли на проектную мощность. Объем производства здесь составил более 42-х млрд тенге, или 20% продукции предприятий обрабатывающей промышленности.

- Создано 4,3 тыс. новых рабочих мест, производительность труда в обрабатывающей промышленности области увеличилась в 1,3 раза. Область находится на втором месте среди регионов республики по количеству реализуемых и введенных инвестиционных проектов. Среди новых производств в промышленности необходимо отметить заводы по производству полиэтиленовых труб, сборного железобетона, картона, маслозаводы, сообщил Нуралы Садуакасов. Глава региона отметил также успехи в сфере жилищного строительства. По

его словам, Костанайская область находится на пятом месте по обеспечению граждан жильем. - На одного жителя области приходится 20 кв.м общей площади. При этом инвестиции в жилищное строительство из года в год увеличиваются, в текущем году их объем составил 14 млрд тенге, - отметил Нуралы Садуакасов. Кроме этого, глава региона рассказал и о программе «Доступное жилье-2020». В текущем году на ее реализацию выделено свыше 4 млрд тенге, введено в эксплуатацию 212,4 тыс. кв. м жилья,

принято в эксплуатацию около 2-х тысяч квартир. Однако, несмотря на все принимаемые меры, вопрос доступности жилья, по словам акима, остается весьма злободневным на протяжении еще не одного года. - В акиматах городов и районов на учете состоят более 17 тыс. человек, нуждающихся в жилье, из них более 50% из социально уязвимых слоев населения. Поэтому необходимо увеличивать темпы ввода квартир, как минимум, до 300 тыс. кв. метров в год, - заключил глава области. (Окончание на 4-й стр.)

МЕРОПРИЯТИЕ

Праздник к нам приходит! В Костанае прошла Новогодняя елка имени Президента РК Нурсултана Назарбаева. На мероприятие были приглашены более 200 школьников из городов и районов области. Звездочеты и маленькие принцессы, пираты и ковбои, восточные красавицы и падишахи… Ребята с восхищением разглядывали по-праздничному убранный зал, где им предстояло веселиться вместе с волонтерами из педотряда «Ровесник» и сказочными героями. Старт новогоднему празднику дали звонк о й барабан-

ной дробью танцоры коллектива «Карнавал». К маленьким гостям утренника с поздравлениями в своем видеообращении обратился глава государства Нурсултан Назабраев. - Здесь собрались самые активные и талантливые ребята. Вы роди-

лись в годы независимости, и наша страна создает самые лучшие условия для вашего развития. Надеюсь, что эта елка станет для вас одним из самых ярких и знаменательных событий в жизни, - сказал в обращении к молодому поколении Президент страны. Поздравить ребят с наступающим Новым годом пришел и аким области Нуралы Садуакасов. - Сегодня по поручению Главы государства во всех областях и городах республики проводятся Пре- зидентские елки. В н и х участвую т самые одаренные дети, и вы благод а р я

своим успехам заслужили этот праздник. Я хочу пожелать вам и вашим близким здоровья, счастья и удачи, - сказал глава области и от своего имени преподнес в подарок гостям праздника большой торт. Ученица 4 класса Оксана Бауэр приехала из Аулиекольского района. Среди собравшихся она выделяется необычным костюмом. - Это платье баронессы, объясняет нам юная кокетка. – Мы вместе с мамой выбирали. Здесь все красиво и непривычно для меня. В нашем поселке таких праздников никогда не было. Андрей Мороз из г. Лисаковска учится в 6 классе школы-гимназии. На елку мальчик приехал в костюме звездочета. - На таком празднике я впервые, - говорит Андрей. - Нравится здесь все, успел уже подружиться с ребятами из других районов. Ожидаю в подарок компьютер, потому что мой самый любимый предмет информатика. По окончании праздничной программы всем детям раздали новогодние подарки: сладости, набор книг и открытку от имени Президента РК, а также ноутбуки. Дарья ПОПОВА Фото Максима ФРОЛОВА


Время печати: 18:14; 23-12-2013 г.

Вторник, 24 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

СОБЫТИЯ. ФАКТЫ КРИМ-ИНФО

ЭКОНОМИКА

Успехи страны - успехи Лидера (Окончание. Начало на 1-й стр.) Высокую оценку дал Глава государства и второму инвестиционному проекту, вошедшему в Карту индустриализации. По словам директора ТОО «Сарыарка АвтоПром» Андрея Лаврентьева, 70% автомобилей, собранных здесь, будет поставляться на экспорт в страны Таможенного союза. Но уже сейчас на внутреннем рынке автомобили ко-

станайского производства закупают для членов правительства и министерств, что оказывает серьезную поддержку автопрому. - Разве в Казахстане автомобиль когда-нибудь производился? - задал вопрос Президент и сам же дал на него ответ. - Да никогда! А вот теперь мы выходим на выпуск сотен и тысяч автомобилей в нашей стране – в Костанае и Восточном Казахстане. Самое отрадное событие,

что этот автомобиль, Ssang Yong Homad, полностью технологически наш. И мы сами можем производить такие машины, за что большое спасибо корейским партнерам. Это важное событие! Хочу, чтобы вы показали всем возможности этой машины. А казахстанцев прошу покупать наши автомобили, которые ничем не уступают зарубежным и при этом многократно дешевле.

Всего за последние годы в Карту индустриализации страны в нашем регионе были включены 69 проектов на общую сумму 101 млрд тенге, за счет ввода которых создано 4,5 тысяч рабочих мест. Кстати, Костанайская область находится на втором месте в РК по количеству реализованных проектов. Александр КУЗЬМИЧЕВ Фото Максима ФРОЛОВА

РЕПОРТАЖ

Предновогодний переполох 21 декабря во Дворце спорта, 8-9 микрорайонах города и КСК прошли предновогодние ярмарки с участием товаропроизводителей из 16 городов и районов области. Официально ярмарка во Дворце спорта должна была открыться в десять, но фактически торговля началась раньше. Люди в преддверии Нового года в больших количествах скупали яйцо, мясо и фрукты. Однако не все горожане остались довольны стоимостью товара. - Яйцо всего на 10 тенге дешевле, чем на базаре, что касается фруктов - так слов нет. Корзинка киви в магазинах стоит 300, здесь – 350, мандарины - по 300. Сначала сазан стоил 300 тенге, потом резко поднялся в цене - до 350. Цены растут прямо на глазах, делится своими наблюдениями Майра Габдулинова. Не разделяет ее точку зрения Надежда Лазаренко. На подобном мероприятии она впервые, но отметила, что многие продукты тут намного доступнее, чем в других торговых точках. - Приятно удивили цены на мясо и птицу. Если на базаре курицу можно ку-

пить где-то в районе 460 тенге, то здесь – 395. Я купила яйцо, фрукты, макаронные изделия. В следующий раз приду обязательно, - говорит она. На вопрос «НК», почему же так «скачут» цены, продавцы ничего вразумительного ответить не смогли. Единственное, чего мы добились, это: «ничего не знаем, нам так сказали, мы не хозяева». А вот продавец Бибигуль Кашкенова на контакт идет с охотой, на ярмарках торг у ет постоянно, поэтому к вниманию прессы уже привыкла. Не могу

отвечать за всех, но мы продаем колбасы по цене производителя. Это выгодно вдвойне. Покупатель с охотой покупает, пробует и рассказывает о нашей продукции друзьям и знакомым. Ярмарки для нас - и рынок сбыта, и маркетинговый ход, - утверждает Бибигуль. Если говорить о ценах, то конину на ярмарке продавали по 1000 тенге за килограмм, говядину – по 800, птицу – от 400-500 тнг. Цены на овощи выглядели так: картофель - 45, капуста - 30, морковь - 40, лук – 40, яблоки - 180-200 тенге за килограмм. Колбасные изделия предлагали покупателям по цене от 650 до 800 тенге. - На ярмарке представлена продукция 132 хозяйствующих субъектов. Всего на

ней продано 105,04 тонн продукции. Из них мяса - 25,5 тонн, молочной продукции - 7,19 тонн, колбасных изделий – 5,5 тонн, картофеля – 19,5 тонн, яйцо куриное – 110 тысяч штук. Объем реализованной продукции составил более 32 миллионов тенге, - сказал руководитель отдела сельского хозяйства акимата города Костанай Байбосын Мурзин. Зарина УТЕНОВА Фото Максима ФРОЛОВА

Окунуться в мир детства

Премьеры веселых и познавательных сказок для маленьких горожан: «Операция Кувырк, или С Новым годом!» и «А кто это против Снеговика?» - на сценах русского драматического театра и областного театра кукол. Спектакли увлекут юного зрителя в волшебный мир зимних небылиц. - Мы поставили нестандартную сказку, - рассказывает режиссер-постановщик драматического театра Анна Удесиани. – Дед Мороз выступит в необычном образе. На этот раз злые сказочные персонажи: Леший, Кикимора, Баба-Яга и Кощей – ста-

нут еще хитрей и умней. Поэтому Дедушке и его внучке Снегурочке будет трудней справиться с нечистью. Их ожидает море колдовства и превращений. - Самый строгий зритель – дети, - говорит актриса Александра Одегова. – Они на подсознательном уровне чувствуют фальшь. Поэтому

работа над сказками для нас особенно ответственна и интересна. Труппа кукольного театра порадует детей постановкой по пьесе В. Ткачева «А кто это против Снеговика?». По словам главного режиссера Геннадия Иванова, все сказки должны учить ребят добру. - К сожалению, в эфире

Поживились сигаретами Трое жителей областного центра украли сигарет на 1,5 миллиона тенге. Утром 14 декабря троица подъехала на арендованной машине «Газель» к одному из предприятий Костаная, занимающихся реализацией табачной продукции. Заведомо зная, что в одном из контейнеров хранятся сигареты, парни дождались, когда охранник закончит обход территории. После этого они без труда взломали дверь и похитили 23 коробки с сигаретами дорогих марок. Поделив добычу на троих, подельники разъехались по городу, чтобы быстрее продать краденый товар. Сторож, обнаруживший вскрытый контейнер, тут же позвонил в полицию. - Полицейские провели масштабную работу по поиску и задержанию подозреваемых, организовав обход всех магазинов и торговых точек города. Они предупреждали о том, что подозреваемые могут обратиться к ним для реализации похищенных сигарет, - сообщает пресс-служба областного ДВД. - Спустя какое-то время, одна из продавцов позвонила в полицию и сообщила, что в магазин приехал парень и предлагает купить у него табачные изделия по низким ценам. Сотрудники полиции сразу среагировали на звонок. Задержанный 25-летний костанаец, наркозависимый, уже ранее судимый за кражи, признался в совершении преступления. Вскоре были задержаны и его пособники, 1988 и 1990 г.р., также являющиеся наркоманами. Все трое из неблагополучных семей. Часть краденых сигарет они успели реализовать на Центральном рынке, в магазинах Костаная и Рудного. Оставшаяся часть табачной продукции изъята. Возбужденно уголовное дело по ст.175 ч.3 «Кража в особо крупном размере». Подозреваемые водворены в изолятор временного содержания.

Барымтачи задержаны Два породистых жеребца были похищены 18 декабря с территории частной конюшни в поселке Заречный. По данным пресс-службы ДВД области, злоумышленникам под покровом ночи удалось взломать железную дверь конюшни и выкрасть двух породистых скакунов. След конекрадов взяла немецкая овчарка Рекс, которая привела оперативников к одному из домов частного сектора в Костанае - на ул. 5 декабря. Одна из похищенных лошадей, действительно, оказалась в загоне двора, на который указала собака. - В ходе дальнейших оперативно-розыскных мероприятий полицейские задержали двух жителей г.Костаная, 26 и 22 лет, которые рассказали, что хотели зарезать лошадь на мясо, - передает пресс-служба ДВД. Пока Рекс вел одних полицейских в сторону города, другая группа стражей порядка проверяла всю близлежащую территорию поселка Заречный. Одну из краденых лошадей оперативники обнаружили неподалеку на пустыре. По данному факту возбуждено уголовное дело. С начала года сотрудниками кинологического центра раскрыто 174 преступления, в том числе по линии криминальной полиции 57, из них 19 краж. Мадина РАМАЗАНОВА

ПРЕМЬЕРА

Любимые не одним поколением сказочные персонажи вновь появятся на сценах костанайских театров.

3

Накажите сына! детских телеканалов стали все чаще показывать злые мультфильмы, где много драк, споров и брани, - говорит Геннадий Евгеньевич. – Театр должен воспитывать и учить только хорошему. Здесь всегда добро обязано побеждать зло. После веселой сказки в драматическом театре маленьких зрителей ожидает танцевальный марафон вокруг елки - «Стартинейджер». Премьера спектакля состоится сегодня, 24 декабря. Новогодние шоу будут проходить до 5 января. В областном кукольном театре зимние представления проходят и в дни школьных каникул, со 2 по 6 января. Валерия ВАХНЕНКО Фото Максима ФРОЛОВА

С такой просьбой к ювенальному суду обратилась жительница Узункольского района. По данным пресс-службы ведомства, в начале октября 16-летний подросток с. Пресногорьковка Узункольского района проник в чужой дом и похитил мобильный телефон. Несмотря на небольшую сумму материального ущерба – 7200 тенге – на 16-летнего парня было заведено уголовное дело. По словам матери подростка, она устала бороться со своим собственным ребенком. Мальчик с 10 лет занимается воровством, курит, не слушается, бродяжничает, не хочет учиться, выпивает. За многочисленные нарушения ей постоянно приходится выплачивать денежные компенсации. По мнению матери, сыну необходимо назначить наказание, чтобы у него появилось чувство ответственности за свои поступки. Приговором Специализированного межрайонного суда по делам несовершеннолетних Костанайской области подросток признан виновным, ему назначено наказание в виде одного года ограничения свободы. Теперь молодой человек не имеет права менять место жительства и учебы, выезжать в другие местности посещать дискотеки, рестораны, ночные клубы без разрешения спецоргана, - пояснили в пресс-службе Специализированного межрайонного суда по делам несовершеннолетних Костанайской области. Дарья ПОПОВА


Время печати: 18:28; 23-12-2013 г.

4

Вторник, 24 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

НАША ЖИЗНЬ

ОТКрыТие

ОфициАльНО

Компетентно о главном

Знания на практике

В рамках рабочей поездки аким области Нуралы Садуакасов посетил недавно открытую в КГУ им. А. Байтурсынова ветеринарную клинику. Сегодня лечебница работает в полную силу: студенты под присмотром преподавателей ведут прием больных животных, назначают лечение. На капитальный ремонт и переделку здания под учебно-производственную ветклинику вуз затратил собственные средства в размере 69 миллионов тенге. Сейчас в распоряжении будущих ветеринаров лаборатория, оснащенная самым современным оборудованием. Площадь лечебницы - почти 2000 квадратных метров, здесь оборудовано несколько операционных с кардиографом, инфекционные отделы и вольеры для животных, в ближайших планах - открыть рентген-кабинет. - Считаю важным, что сегодня ветеринарии уделяется должное внимание. Мы планомерно восстанавливаем то, что когда-то забросили: фермы, производства. Завозим скот из-за рубежа: Австралии, Канады, Америки, - за последние два года - 8,5 тысяч голов. При этом стоит отметить, что и на внутреннем рынке скот стал дорогим. Сегодня корова аулиекольской породы стоит 450600 тысяч. Все это обязывает нас обеспечивать сельхозсферу нормальным зоотехническим и ветеринарным обслуживанием, - отметил Садуакасов. Аким области подчеркнул, что главная на сегодня задача диверсификация сельского хозяйства, животноводства, растениеводства. - Лидер нации отметил, что Костанай – это житница страны, где производят мясо, зерно и молоко. Но, мы не используем весь свой потенциал в полную силу, к примеру, в сфере производства молочной продукции. Это надо исправлять. Возможно, изменят обстановку к лучшему молодые специалисты. Очень приятно, что сегодня зоотехники, ветеринары отправляются с дипломом в село. Это приветствуется, поощряется, поддерживается. Кроме этого нужно делать упор на диагностику. Мы не можем работать вслепую: это экономически невыгодно. Я думаю, открытая клиника будет способствовать решению ряда озвученных мною проблем, - сказал Нуралы Садуакасов. Зарина УТЕНОВА Фото Максима ФРОЛОВА

(Окончание. Начало на 2-й стр.) Рассказал аким области и об успехах в агросекторе. - Взятый нами курс на создание мелких, средних, крупных молочно-товарных и мясных животноводческих ферм позволил удвоить численность поголовья скота в производственном секторе. Причем в 2010 году его доля составляла лишь 15% в общем стаде, а на сегодня она возросла до 39%, то есть в 2,5 раза, - сказал Нуралы Садуакасов. По словам главы региона, этому способствовало строительство 10 современных молочных комплексов на 6 тыс. голов, 17 крупных откормплощадок на 10 тыс. голов КРС, 15 хозяйств-репро-

дукторов с содержанием 9 тысяч племенного поголовья КРС, и модернизация 5 птицефабрик яичного и мясного направления. - Все это – предприятия с передовыми инновационными технологиями содержания и кормления высокопродуктивного породного поголовья животных и птицы. В результате возросли объемы производства основных видов животноводческой продукции. За три года производство мяса увеличилось на 41%, молока - на 17%, яиц - на 36%. В рамках развития экспортного потенциала мясного направления за последние 3 года в область завезено более 10 тыс. голов племенного молодняка КРС, в том числе в текущем году

приобретено 2200 голов при плане в 2000. Доля племенных животных за это время возросла с 7% до 20%. Это один из важнейших резервов повышения продуктивности животных, наращивания объемов производства мяса и молока, путь к интенсивному развитию отрасли, - резюмировал Садуакасов. Глава региона отметил, что по объему валового регионального продукта на одного жителя область занимает 10 место. - При среднереспубликанском уровне 1,8 млн тенге, этот показатель в регионе составляет 1,3 млн тенге (2012 год). И вполне естественно, что наша работа должна быть направлена на выравнивание этого показателя,

КОНКурС

Дело мастера боится

Областной конкурс среди мастеров производственного обучения прошел в Костанае.

Как рассказали «НК» организаторы мероприятия, отбор участников проходил в несколько региональных этапов, по окончании которых были допущены к уча-

стию сначала 26 человек, а затем и семь финалистов. - Последний, завершающий тур мы провели на базе Костанайского профессионально-технического колледжа, - говорит директор регионально-методического центра Елена Воловая. – Такие конкурсы призваны поддержать работающих мастеров, отметить их заслуги, ведь у многих из них огромный педагогический стаж. Их выпускники становятся настоящими профессионалами, востребованными в своих отраслях. Президент Казахстана Нурсултан Назарбаев обращает внимание именно на конкурентоспособную молодежь, а мастера в процессе обучения – главное звено. Победителем конкурса «Мастер года-2013» стал самый молодой участник. 26-летний Жеткерген Смаилов всего пять лет назад получил образование, вернул-

выСТАвКА прОиСШеСТвие

Краски родного края В Костанайской картинной галерее открылась выставка, посвященная Дню Независимости Республики Казахстан. В экспозиции представлено более 40 работ художников Костанайской области. Выполнены они в разных жанрах: пейзажи, натюрморты, портреты, но объединяет их общая тема - любовь к родной земле. Изобразительному искусству в области уделяют большое внимание. Мастера кисти часто выезжают на природу, чтобы черпать вдохновение для пейзажей. - Сегодня я впервые представила вниманию горожан свою картину. Пока только одну, но в будущем хочу выставлять свои работы регулярно. Очень люблю писать пейзажи. Их у меня свыше тридцати. Творю, когда приходит вдохновение, объясняет художница Яна Яркова. Посетить выставку, чтобы ознакомиться с работами художников, костанайцы смогут в течение месяца. Анара МУРЗАЛИНА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

- отметил аким области. По словам Нуралы Садуакасова, на сегодня доля области в ВВП агропромышленного комплекса страны составляет 14%. Область производит в республиканском объеме 25% зерна и муки, 10% мяса, 7% молока и 12% яица. При этом по производству и экспорту муки регион занимает лидирующее место в республике. По основным макроэкономическим показателям достигнута положительная динамика. Валовый выпуск продукции сельского хозяйства достигнет 256 млрд тенге, или 138% к показателю прошлого года. Дарья ПОПОВА Фото предоставлено прессслужбой акима области

Ёлочка, гори! Сгорела главная новогодняя елка Костанайского района. Пожар произошел 19 декабря ранним утром. Приехав на место событий в тот же день, корреспонденты «НК» застали рабочих, которые убирали обгоревшие детали с металлического каркаса. Вся искусственная хвоя вместе с игрушками сгорела, уцелела лишь малая часть фрагментов у самого основания елки. Гирлянды обуглились и расплавились. Рабочие рассказали, что почистят каркас и приведут его в порядок. В минувшем году в райцентре ставили живую елку высотой 11 метров. В этом году куплена 14-метровая искусственная ель, которая простояла всего несколько дней на площадке между ДК «Золотой колос» и районной почтой.

- В 8.41 минуту в пожарную службу поступило сообщение от дежурного РОВД о том, что горит елка на площади, - рассказал «НК» начальник отдела по ЧС Костанайского района Андрей Осадчий. - Спустя пять минут пожарный расчет уже находился на месте. Потушить удалось быстро. Основная версия пожара - короткое замыкание. Возможно, повлиял температурный перепад: накануне был сильный мороз, затем резко потеплело, пошел снег. Что интересно, в первые дни декабря нынешнего года сразу в нескольких городах Казахстана: Алматы, Актау, Караганде - сгорели искусственные ели. На этой неделе фирма, поставившая елку для района, обязалась установить на прежнем месте новую новогоднюю красавицу. Зульфия НАБИЕВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА

ся в родной город Житикару и стал мастером профобучения по ремонту транспорта. - К конкурсу я готовился почти два месяца, - рассказывает нам Жеткерген. – Сначала подготовил видеоролик о себе и месте работы, прошел областной отбор, защитил презентацию на тему «Мое видение конкурентоспособного выпускника». В финальном туре проводил инструктажи и представил действующий макет БелАЗа. Конечно, очень рад, что я, участвуя впервые в таком конкурсе, оказался победителем. Порадовали и подарки: набор инструментов всегда пригодится в работе, а о путевке в «Сосновый бор» мечтал давно. Каждому участнику по окончании мероприятия вручили благодарственные письма и ценные призы. Дарья ПОПОВА Фото Олега ЯБЛОЧКИНА


Бүгінгі нөмірде: * Қала қардан тазартылуда * Тарихты талдау мен зерделеу * Еліміздің болашағы - өз қолымызда * Жастар тәрбиесі - тал бесіктен

Сейсенбі, 24 желтоқсан 2013 жыл

Қостанай - ақпарат

СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ - ЖЕГІ ҚҰРТ

Қостанай облыстық мұрағатына 90 жыл

Заң талабы баршаға ортақ Қостанай облысы бойынша Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес Департаментінің жұмыстары ағымдағы жылы сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу, азаматтардың құқықтарын және бостандықтарын, мемлекеттің экономикалық мүддесін қорғауға, мемлекеттік және қоғамға залал келтіретін оқиғалардың алдын алуға бағытталды. Осы мақсатта біздің қызметкерлер ағымдағы жылдың 10 айында 127 сыбайлас жемқорлық қылмысты әшкереледі. Бұл өткен жылдың көрсеткіштерінен 26 пайызға жоғары. Оның ішінде бюджет қаражаттарын жымқыру дерегі бойынша – 19, алаяқтық - 7, қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдалану – 36, парақорлық 18, жалған құжаттарды жасау - 44, қызметін асыра пайдалану, заңсыз кәсіпкерлік , қызмет бабында заң бұзушылықтарға жол беру деректері бойынша 1 қылмыстық әрекет анықталды. Жалпы осы аралықта қылмыстық жауапкершілікке 71 тұлға тартылып, 39-ы сот шешімімен өз жазаларын алды. Барлық қылмыстық істер бойынша мемлекетке келтірілген шығын көлемі 95,8 млн теңгені құрады. Қолданылған

шаралардың нәтижесінде соның 63,3 пайызы қайтарылды. Өңірімізде жыл басынан бері білім беру – 8, денсаулық сақтау – 5, ауыл шаруашылығы – 17, жер қатынастары салаларында – 8 сыбайлас жемқорлық қылмыстар анықталды. Алайда көп заң бұзушылық мемлекеттік сатып алу бағытында орын алуда. Онда тек 10 айдың ішінде 25 лауазымды тұлғаға қатысты 43 сыбайлас жемқорлық қылмыстары тіркелді. Мысалы, биыл маусым айында департамент қызметкерлері ҚР Қылмыс Кодексінің 176 бабы 4 бөлімі «б» тармағы бойынша «Қазпошта» АҚ Қостанай облыстық филиалының бастығы О. Абаевқа қатысты қылмыстық іс қозғады. Ол 2012 жылдың маусым айынан желтоқсан айы аралығында бір топ тұлғалармен алдын ала келісім бойынша филиал құрылымдарының қажеттілігіне көмірді және отынды мемлекеттік сатып алу бойынша жалған конкурс өткізген. Алайда, іс жүзінде сатып алынған тауар құжатта белгіленген жерге жеткізілмеген. Осылай жең ұшынан жалғасқан топтың іс-әрекеттерінен 6,9 млн теңге жымқырылғаны әшкере болды. Қылмыстық іс сотқа жолданды.

Сонымен қатар, «Қазпошта» АҚ аудандық құрылымдарының бірқатар басшыларына қатысты қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдалану және жалған құжаттарды жасау деректері бойынша қылмыстық іс қозғалып, оларға қазіргі таңда үкім шығарылды. Сыбайлас парақорлықпен күрес те біз үшін маңызды орын алады, 2013 жылдың 10 айында облыс бойынша 15 тұлғаға қатысты 18 парақорлық фактілері анықталды. Пара алғаны, делдалдық немесе лауазымды тұлғаларға пара бергені үшін Рудныйлық ААБ сот орындаушысы Г.Кункашев, Қостанай облысы бойынша Кеден бақылау Департаменті бекет бастығының орынбасары Д.Ким, аталған кеден бекетінің маманы В.Семенов, №2 Затобол орта мектебінің директоры Г.Саламатова, Набережный ауылдық округінің әкімі К.Төртқараев және тағы басқалар өз жазаларын алды. Заречный ауылдық округінің әкімі Л.Абельдиноваға, делдал Б.Төлегеноваға, ҰҚК ШҚ әскери қызметкерлері А.Игиликов пен Ж.Самратовқа қатысты қылмыстық іс бойынша өндіріс аяқталып, сотқа жолданды.

Қазіргі таңда мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруға ірі көлемде қаражаттар бөлінуде. Алайда қабылданатын ішкі және сыртқы қаржы бақылау шараларына қарамастан заң бұзушылық кең етек алуда. Ағымдағы жылдың 10 айында мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру барысында сыбайлас жемқорлыққа қатысты 22 қылмыстық іс қозғалды. Нақты тоқталып өтетін болсақ: «Ақ Бұлақ» – 1, агроөнеркәсіп кешенін дамыту – 14, тұрғын үй құрылысы – 5, көлік инфрақұрылымын дамыту бағдарламалары бойынша – 2 іс қозғалды. Мемлекетке келтірілген шығын көлемі – 28,9 млн теңгені құрады. Осылай полиция органдарына сыбайлас жемқорлық туралы хабарлағаны немесе жәрдемдескені үшін 7 азаматқа жалпы соммасы 778 мың теңгені құрайтын сыйақы берілді. Қуаныш Ахметқалиев, Қостанай облысы бойынша Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаментінің (қаржы полициясының) сыбайлас жемқорлық істерді ашу және алдын алу басқармасының бастығы

Қала қардан тазартылуда Қысы қытымыр аяз бен жазы шіліңгір ыстықтан тұратын арқа өңірі алты ай бойы ақ қарға оранады. Жуырда қаламыздың көшелерін қысқы күртік қардан арылтып, тазалықты сақтап отырған Қостанай қаласы әкімдігінің тұрғынүй коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі мемлекеттік мекемесіне бас сұғып, шаһардағы қар тазалау жұмыстарының барысымен танысқан болатынбыз. Аталмыш мемлекеттік мекеменің мамандарының айтуына қарағанда, қазіргі таңда қала тұрғындары үшін алаңдайтын ештеңе жоқ. Шаһар қара күзден бастап қысқа қамданып, сақадай сай дайындалды. Арнайы өткізілген тендрдің нәтижесін-

де облыс орталығының көшелерін қардан тазалауға үш ар-

найы мекеме жұмылдырылды. Олар «Таза жол АТ», «Вескор», «АБЗ плюс» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктері. Жоғарыда ат тары аталған мекемелер табиғаттың қандай тосын мінезі болмасын өз

істеріне мығым екендіктерін дәлелдеуде.

Расында облыс орталығын қалың қардан тазартатын мамандардың жұмысы қашанда қауырт. Сондай маманның бірі –Есенғали Тұрсынов. Оның трактор тізгіндегеніне 22 жыл толыпты. Ол таңғы сағат 6-да

тұрып, қала көшелерін қардан тазарту үйреншікті әдетке айналған. Ол қашанда облыс орталығын осындай қардан тазалап, жерлестеріне адал қызмет етуді өзімнің парызым деп есептейді. Ал Қо ст ан ай қа л а с ы әкімінің баспасөз хатшысы Самат Жандилдиннің пікіріне сүйенсек, қазіргі таңда облыс орталығындағы қар тазалау жұмыстарына 40 арнайы техника мен 300-ден астам адам жұмылдырылған. Олар бірінші кезекте шаһардағы қоғамдық көліктер жүретін көшелер мен әлеуметтік маңызы бар мекемелердің кіреберіс жолдарын күртік қардан аршиды. Осы уақытқа дейін қала сыртына 1300 кубтан астам қар шығарылыпты.

Өңіріміз туралы құнды құжаттар мен деректерді жинап, сақтап отырған мекеме биыл өзінің 90 жылдығын атап өтпек. Алғаш іргетасы 1923 жылы 21 желтоқсанда Қостанай губерниялық мұрағат бюросы болып қаланған бұл мекеменің атауы уақытпен бірге әлденеше рет өзгерді. Қазіргі таңда облыстық мұрағат қорындағы ХІХ ғасырдың аяғынан бері жинақталып-сақталған құнды құжаттардың саны 1,5 миллионға жеткен. Облыс бойынша 5 аумақтық, 2 қалалық және 13 аудандық мұрағат филиалы жұмыс істейді. Қостанай облысының мұрағаты өзінің мерейтойы қарсаңында фотоқұжат көрмесі ашылды. Онда өңіріміздің дамуына өлшеусіз үлес қосқан тұлғалар жайында тың деректер бар. Аталған фотоқұжат топтамасы облысымыздың мемлекеттік мұрағаттарындағы жинақталған қорлардан жаинақталған.

Кедендіктердің қырағылығы Қостанай облысы бойынша кедендік бақылау департаменті осы жылдың 10 айында атқарылған жұмыстарды қорытындылады. Онда кедендік төлемдер және салықтар бойынша межелеген тапсырма 2013 жылғы қаңтар-қазан ішінде 101 пайызға орындалған. Жоспарланған 7 млрд 190 млн теңгенің орына бюджетке 7 млрд 245 млн қаражат аударды. Бұл жөнінде Қостанай облысы бойынша Кедендік бақылау департаментінің кеңейтілген жиналысында айтылды. Сондай-ақ, басқосуда кеден ісі саласында құқық бұзушылықтың және қылмыстардың алдын алу, анықтау және жолын кесу бойынша шаралардың тиімділігін арттыру жөнінде мәселелер талқыланды. Жоғарыда аталған департаменттің баспасөз хатшысының пікіріне сүйенсек, қызметкерлерге қатысты 10 қылмыстық іс қозғалып, 117 әкімшілік құқық бұзушылық анықталған.Аталмыш мекемеде сыбайлас жемқорлықтың жолын кесу және оны болдырмауға баса назар аударылып отыр. Департаменттің алдында жылдың аяғына дейін өздеріне жүктелген тапсырмаларды мүлтіксіз орындау, Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен кедендік және салықтық жүйені жетілдіруге байланысты міндеттерді жүзеге асыру тұр.

«Е-Ислам» порталы өз жұмысын бастады Таяуда ҚР Дін істері агенттігі онлайн режимінде бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арнап брифинг ұйымдастырды. Шара барысында Қазақстан халқының діни сауаттылығын арттыруды көздейтін «Е-Ислам» ақпараттық, мәдени-ағартушылық порталы іске қосылды. Ғаламтор порталында дәстүрлі Исламның ханафилік мазхабы түсіндірілді. Яғни, жастарды Исламның рухани-мәдени құндылықтарына баулып, теріс пиғылды ағымдардың идеяларының таралмауына тосқауыл қоюды көздейді. Жастарды Отансүйгіштікке, патриотизмге үндеп, имани жолмен жүруді уағыздайды. Бұл мезетте порталдың жаңалықтар блогы үнемі жаңартылып отырады. Сайтты қолданушылар өзіндік файлын аша алады. Сондай-ақ, порталда дәстүрлі Исламның ханафилік мазхабына арналған ғылыми монографиялық оқулықтар, балалар әдебиетін қамтитын электрондық кітапхана ашылады. Сайт тұтынушыларға қазақ, орыс, ағылшын, араб тілдерінде қызмет көрсетіп, аймақтық бұқаралық ақпарат құралдарымен тұрақты байланыс орнатады.

Әр үйді жылумен қамтыған

Қостанай жылу электр орталығына - 70 жыл Қыстың қарлы борандары мен сақылдаған сары шұнақ аязды күндері әрбір қала тұрғынының баспанасын жылытып, өмірінің сәнін келтіріп, қалтқысыз қызмет атқаратын мекеменің бірі - «Қостанай жылу-энергетикалық компаниясы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны. Жақында осы мекеменің жылу- электр орталығы тұрғындардың игілігі үшін

қызмет атқара бастағанына 70 жыл толды. Кәсіпорын директорының экономика мәселесі жөніндегі орынбасары Валерий Солодовтың айтуы бойынша, биыл да жылу науқанына тиянақты дайындықпен келгендіктен ешқандай кедергілер жоқ. Сондай-ақ, осынау жылу мекемесі алдағы жаз айларында ескі құбырларды ауыстыру,

тексеру жұмыстарын жалғастырмақ. Қаланы сапалы ыстық сумен қамтамасыз ету секілді аса маңызды мәселелерімен айналысуды да жоспарлауда. Сонымен қатар бу қазандықтарының техникалық жағдайын сараптамадан өткізу де қолға алынбақ. Былтыр №3 жылу қазандығының жөндеу жұмыстарына 50 млн теңге бөлінді. Бұл қар-

жыландыру инвестициялық бағдарлама шеңберінде жүзеге асты. Жылу қазандығы іске қосылғалы облыс орталығының жылумен қамтуға байланысты туындап отырған кейбір мәселелер шешімін тапты. Жақында ғана мауыты-шұға комбинаты шағын ауданындағы №2 қазандығы толық күрделі жөндеуден өтті. Аталмыш мекеме басшы-

сы орынбасарының пікіріне сүйенсек, қала тұрғындарына қалтқысыз қызмет атқарып жатса да көп қабатты тұрғын үйлердегі кейбір пәтер иелерінің жылу ақысын төлеу жайы толғандырады. Өйткені, қарыздары бар қала тұрғындарының басым бөлігінің пәтерлері жекешелендірілмегендіктен көптеген қиындықтарды туғызуда.

Дегенмен, көңіл қуантатыны, жерлестеріміздің жылу ақысына қарызы былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда едәуір төмендеген. Бұл тұрғындардың «Қостанай жылу-энергетикалық компаниясы» мемлекет тік коммуналдық кәсіпорнына берешегінің азайғандығын көрсетеді. Мешіт ҒАЗИЗ


6

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 24 желтоқсан 2013 ж.

ТАРИХ ТОЛҚЫНЫНДА Абылай ханның біз білмейтін қырлары

Хан Абылайдың қазақ елінің егемендігі үшін қытай-жонғар арасындағы сыртқы саясатқа тікелей араласып атқарған мәмлегерлік саясаты ерекше. XVIII ғасырдың 40-шы жылдары Қалдан Серен хұнтайшы қаза тапқаннан кейін жоңғар нояндарының арасында таққа таласу мен алауыздық Жоңғарияны аса ауыр жағдайға тап қылғаны тарихта мәлім. Осы жоңғарлар қырқысы жөнінде Н.Мыңжан «Абылай хан осы орайды пайдаланып, Жоңғардың ішкі ісіне килігіп, үкімет билігіне таласқан ж о ң ғ а р ф ео д а л д а р ы н ы ң біресе ол жағын, біресе бұл жағын қолдап, талас тартысты ушықтырып, оларды әлсірете түсті. Сол арқылы бұрын жоңғарлар тартып алған қазақ жерлерін қайтарып алып отырды», - деген пікірін білдірді. Ал, Қалдан Сереннің қалған екі ұлы Дауашы мен Әмірсана Лама Доржимен соғысты. Бұл соғыста Лама Доржидан жеңіліп қалған Дауашы мен Әмірсана қазақ хандығына қашып қеліп, Абылайды паналады. Абылайдың көктен сұрағанын жерден беріп, бұл екеуін кұшақ жая қарсы алды. Кезінде қазақ халқын талай қанды зұламаттарға ұшыратқан жоңғар қаскөйлерін хан Абылайдың кұшақ жая қарсы алуының себептеріне келсек: біріншіден, отқа май құйып,

шиеленісті одан әрі ушықтыра түсу; екіншіден, қазақ халқының жоңғарларда кеткен кегін қанды жорықтармен емес, қалмақтардың өз қолдарымен қайтару еді; үшіншіден, кезінде жоңғарлардың қолтығына су бүркіп қазақ даласына айдап салып, осы қалмақ қолдары арқылы қазақ жеріне өз билігін жүргізуді көксеген қытай билеушілеріне қазақ халқының оңай шағылар жаңғақ емес екенін көрсету болатын. Абылайдың бұл жоңғар

Хандықтың мықты және осал тұстарын байқап, өзімен пікірлес адамдар тауып, Дауашы, Әмірсана деген нояндармен жақсы қарым-қатынас қалыптастырған. Мұнын бәрін кейін өз саясатына мейлінше пайдалана білгендігі айтылады. Мұндай мүмкіндіктерді мүлт жібермейтін Абылай үшін хұнтайшы тағына өзге емес, өз қанатының астындағы нояндардың отыруының тиімділігі айтпаса да түсінікті. Абылайдың

мен Дауашы мен Әмірсананың төңірегіне топтасқан қалмақтың жасағына қазақтың сайдың тасындай іріктелген қолды қосты. Бұл жорықты Абылайдан басқа қазақтың батырлары ғана білген. Оған себеп жоңғарлар арасында қайта басталған алауыздық пен таққа таласу. Енді хұнтайшы тағына отыра алмаған Әмірсана өзінің бұрынғы одақтасы Дауашыға қарсы шықты. Ойрат тайпалары тағы да аласапыран жағдайға тап

ноян дарымен жақын таныстығына тоқталар болсақ, кейбір деректерде Абылай үшін жоңғар тұтқынында болған уақыт із-түссіз кеткен жоқ. Ол ойрат тілін, жазуын үйренумен қатар, ол елдің ішкі жағдайларымен мұқият танысып, сонда жүріп жоңғар ханзадалармен жолыққан.

ендігі ойы Лама Доржиды тақтан тайдырып, осы екеуінің қайсыбірін хұнтайшы тағына отырғызу еді. Мұндағысы Жоңғарияға өз ықпалын жүргізуді көздеу. Екіншіден, қазақтардың байырғы атамекені Алтай, Тарбағатай аймақтарын қайтарып алу еді. Осындай мақсаттар-

болды. Бұл соғыста Дауашыдан жеңіліп қалған Әмірсана Еженханға (қытай императоры Цянь Лунь) қашып барып паналады. Әмірсананың бұл әрекетінен сескенген Абылай ендігі қауіптің алыстан келетініне ешқандай күмән келтірмеген еді. Жоңғар еліне төнетін негізгі қауіп қазақ хандығынан емес,

Тәуелсіздіктен бүгінге дейін тарих ғылымында қандай түбегейлі өзгерістер болды, тарихты оқыту мен зерттеудің қазіргі мәселелері, жалпы, ұлттық тарихымыз қалай насихатталып жүр? Жақында Елбасының төрағалығымен өткен жалпы ұлттық кеңесте осы тарих мәселелері ортаға салынды. Өткен ғасырдың 17-ші жылдары негізі қаланған Кеңестер Одағы екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШпен текетіреске түскен алып державаға айналды. Алайда бір кездері төрткүл дүниені дүркіреткен Одақтың ғұмыры қысқа болды. Өйткені, қоғамның барлық саласы таптық қағидалармен шырмалып, кеңестік идеологиямен қаруланды. Ал тарих ғылымы маркстік-ленин-

дік әдістемелерді басшылыққа алды. Соған сәйкес кеңестік тарихнамада пролетариат диктатурасы асыра дәріптеліп, аз халықтардың тарихы жазылмай қалды. Алайда сталиндік дәуірдің аяқталуы қоғамдық-гуманитарлық ғылымның барлық салаларына қозғау салды. Бұл қозғалыстың тарих ғылымындағы алғашқы қадамы 1937 жылғы репрессияның құрбандарын ақтаудан басталды. 1957 жылы Ілияс Жансүгіров, Қошке Кемеңгерұлы, Нәзір Төреқұлов және тағыда басқа ұлттық интеллигенция өкілдерінің алғашқы легі ресми ақтала бастады. Зерт теудің нәтижелері 1993-1994 жылдары екі тілде жарық көрген Қазақстан тарихы очерктеріне арқау болды. Сондай-ақ «Қазақ тарихы» ғылыми-әдістемелік журна-

олардың түбіне жететін ең үлкен апат шығыстан екенін Әмірсана жақсы түсінбеген. Ол азулы айдаһар Жоңғария мен Қашқарияны ғана жұтып тоят тапса жақсы, оларды қанағат тұтпай қазақ даласына қол созатыны тек Абылайға ғана емес, барша қазақ халқына мәлім еді. Сондықтан, әлі де болса шығысқа қарай ілгерілеп, қазақтың байырғы ата-қоныстарын қайтарып, алда болатын үлкен саяси дауға сақадай сай тұру қазақ халқы үшін өте қажет болатын. Бұл арада қазақ хандығы үшін Жоңғарияның өз мемлекетін сақтап тұруы да тиімді еді. Біріншіден, Шығыстан төнетін қауіп қатерге тосқауыл болса, екіншіден, өзінің ішіндегі саяси әлеуметтік-экономикалық жағдайды қалыпты етіп, түзетіп алу үшін қажет еді. Сондықтан да Абылай жоңғар нояндарына алма-кезек қолдау көрсетіп отырған. Сөйтіп, қазақ хандығының шекаралы аймақтарын кеңейту қамымен Абылай Алтайды жаудан тазартпақ. Кейбір еңбектерде X-XII ғасырда найман тайпалары Селенга мен Орхон өзендерінің сағасынан Алтай тауларының шығыс сілемін алып жатқан. Осындай деректерге қарап, Абылайдың Алтайды азат етуді көздеуінің бекер емес

екенін байқауға болады. Әрине, жоңғарлар қазақ халқы үшін оңай жау болған жоқ. XVIII ғасырдың басынан орта шеніне дейін жоңғар әскері Орта Азияны тітіркенткен, күші басым жау болғаны тарихтан белгілі. Мұндай жауды қазақ даласынан ығыстырып шығару үшін қазақ халқына үлкен ептілік пен шеберлік қажет еді. Осы Абылайдың Алтайды азат етуін Қ.Жұмаділов өз шығармасында көрсеткен. Ол: «Маусым айының аяқ шенінде Аягөз өзенінің бойында тоғыз таңбалы найманнан бір түмен қолды бастаған Қаракерей, шілде айының басын ала Арғынның алты мыңдай қолын бастап Бөгенбай, Малайсары батырлар келіп жетеді. Бұлардың соңын ала бес мың қол мен Керейдің батыры Ер Жәнібек пен батыр Баян келіп жетті. Дәл осы тұста Қарқаралыға бір мың төлеңгіті бар Абылай да келіп қалып еді» деп жазды. Академик М.Қозыбаев: «Абылайдан болған дәуірдегі әскер басы болып келген адамдар – Қаракерей Қабанбай, Еспенбет батыр, Керей Жәнібек батыр, Қанжығалы Бөгенбай батыр және басқалар» деп, Қ.Жұмаділовтың көрсеткен батырларын нақтылай түседі. Жангелді Шаукенов, тарих ғылымдарының кандидаты

Тарихты талдау мен зерделеу қажет лының алғашқы саны жарық көрді. Бүгінде бұл басылым да жиырма жылды артқа тастады. Аталған журнал мен очерк материалдары жалпы білім беретін орта мектептер мен жоғары оқу орындарына аса қажетті оқу құралына айналды. Осының бәрі білім беру мен ғылым жүйесіндегі түбегейлі реформалардың алғашқы көріністері-тін. Сол себепті бұл өзгерістерді тарих реформасының бірінші кезеңі деп қарастыруға болады. Бұл кезеңде Қазақстан Республикасының «Жаппай саяси репрессия құрбандарын ақтау туралы» Заңы (1993) шықты, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік саясат жөніндегі Ұлттық Кеңестің мәжілісінде «Қазақстан Республикасы тұрғындарының тарихи санасын қа-

лыптастыру» тұжырымдамасы (1995) қабылданды. 1997 жыл «Жалпыұлттық татулық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы», 1998 жыл «Халық бірлігі мен Ұлттық тарих жылы» (1998) болып аталды. Мемлекет басшысының «Тарих толқынында» атты еңбегі жарық көрді. Сондай-ақ «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы жарияланды, іргелі және қолданбалы ғылыми жобалар іске асты, көптеген монографиялар, құжаттар мен материалдар жинақтары, фонофотоқұжаттар шықты. Сонымен қатар шетелдік мұрағат қорларын игеру, сырттан әкелінген 5000-ға жуық құжаттармен жұмыс істеу қолға алынды. Ал тарих реформасының екінші кезеңін осы жылғы жалпыұлттық маусым кеңесінен (5 маусым 2013 жыл) бастау

өздігінен сұранып тұрғандай. Онда көтерілген мәселелердің мазмұны терең, ауқымы кең болды. Кеңестің тақырыбына сәйкес, қазіргі қалыптасқан мемле¬кетіміздің жағдайында тарихты зерттеуден зерделеуге бетбұрыс жасалды, бұл тарих ғылымындағы прогресс. Басқаша айтқанда, тәуелсіздік жылдарында жарияланған тарих материалдарын қорытудың мезгілі келіп жетті. Жалпыұлт тық кеңесте тиісті министрліктер мен мемлекеттік мекемелерге «Көне дәуірден бүгінге дейінгі ұлттық тарих» және «Қазіргі Қазақстан тарихы» деп аталатын екі негізгі оқулықты дайындау (жазу) жоспарын жасау тапсырылды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Марат Тәжиннің баяндамасында «Қазіргі Қазақстан тарихы салыстырма-

лы түрде тарих ғылымындағы жаңа бағыт. Сондай-ақ оның аяқталған жүйелілік сипаты жоқ, яғни дербес ғылыми пән ретінде қалыптаса қоймаған, оқу-әдістемелік жағынан толық қамтамасыз етуді қажет ететін пән болғандықтан, бізге тез арада осыларды жою маңызды» делінді. Аталмыш кеңесте тарихшыларға бағыт-бағдар берді деуге болады. Тіпті таяудағы міндеттеріміз анықталып, жұмыс істеу механизмдері көрсетілді. Содан бері қолда бар материалдарды игеру және оларды қорыту ісі қолға алынды. Сосын тарих әдістемесін, әсіресе зерттеудің синтездік әдісін жетілдіру, жансыз жатқан дәуір құжаттарын қайта тірілту, тарихты жеткізудің тиімді әдістерін қарастыру бағытында қыруар жұмыстар басталды.

ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕ Қостанай облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы мемлекеттік қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу салаларында бақылау функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің аумақтық бөлімшесі болып табылады. Қостанай облысы бойынша Қаржылық бақылау инспекциясымен 2013 жылы 330 бақылау іс-шаралары өткізіліп, оның барысында 245 нысан қамтылды, соның ішінде республикалық бюджеттен қаржыландырылатын 12 мемлекеттік мекеме,

Мемлекет қаржысын желге ұшыруға болмайды

жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын 161 мемлекеттік мекеме және 72 шаруашылық жүргізуші субъектілер. Бақылау іс-шараларының жалпы санынан 56,1% (185 іс-шара) жоспарлы іс-шаралар 43,9% (145 іс-шара), жоспардан тыс іс-шаралар. Өткізілген бақылау жұмыстарының барысында сомасы 14 798,9 млн теңге бюджеттік заңнамасының бұзушылықтары, соның ішінде 11 368,4 млн теңге сомасында қаржылық бұзушылықтар және 3 430,5 млн теңге сомасында ережелерді, талаптар мен ресімдерді сақтауда

анықталған бұзушылықтар сомасы анықталды. Бұдан басқа, мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы сақтауды бақылауды іске асыру кезінде сомасы 23 074,2 млн теңге ішінен сомасы 10 396,3 млн 4528 рәсім мемлекеттік сатып алу қорытындыларына әсер ететін мемлекеттік сатып алу заңнамасы бұзыла отырып өткізілгені анықталды, бұл 45,1%-ды құрайды. Анықталған бюджет заңнамасын бұзудың жалпы сомасынан республикалық және жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мекемелер

– 14 116,9 млн. теңге немесе 95,4%-ын құрайды, шаруашылық жүргізуші субъектілер – 681,9 млн. теңге немесе 4,6%-н құрайды. Мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындарда функционалдық топтар бойынша бюджеттік заңнаманы бұзуды талдау оның негізгі үлесі экономиканың келесі салаларына келетінін көрсетеді: құрылыс – 6 969,5 млн теңге (бюджеттік заңнаманы бұзудың жалпы сомасынан 47,1%), тұрғын үй – коммуналдық шаруашылығы – 6 068,7 млн теңге (41%), білім беру – 1 381,2 млн теңге (9,3%)

және басқа да – 379,5 млн теңге (2,6%). Өткізілген бақылау іс-шараларының қорытындысы бойынша қабылданған шаралар арқылы бюджетке өтелуге және орны толтырылуға жататын сомасы 3 345,2 млн теңге бұзушылықтардың ішінен қалпына келтірілгені және орнына толтырылғаны – 3 201,2 млн теңге немесе 95,7 %. Құқық қорғау органдарына сомасы 3 271,0 млн теңгеге 25 бақылау материалдары жіберілді. Қазақстан Республикасы-

ның «Әкімшілік құқық бұзу туралы» Кодексіне сәйкес 53 лауазымды тұлға сомасы 6,1 млн теңгеге әкімшілік жазаға тартылды, оның ішінен жуығы 5 млн теңге бюджетке түсті. Жол берген бұзушылықтары үшін 277 лауазымды тұлға тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Қайрат Ергашев, Қостанай облысы бойынша қаржылық бақылау инспекциясының талдау, есептілік және сапаны бақылау бөлімінің басшысы

Бетті дайындаған Мешіт ҒАЗИЗ.


БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 24 желтоқсан 2013 ж.

ҒҰМЫР ЖӘНЕ ҒИБРАТ

7

Ленинді қос рет көрген Қостанай қаласының құрметті азаматы, белгілі тұлға Андрей Базанов жайлы не білеміз?

Өмір бойы адалдықты ұстанды

Меніңше кешегі Кеңес Одағында қызмет атқарған адамдардың да өзіндік орны бар. Өйткені, әркім өз уақытының перзенті. Өзім алғаш рет бүгін сөз еткелі отырған Андрей Илларионович Базанов жөнінде облыстық «Қостанай таңы» газетінде қызмет атқарып жүрген кезімде естіген едім. Жас журналистпін. Бізге күнделікті тапсырмалар нақты берілетін. Сондай кезде мен Қостанай шаһарында сонау Қазан революциясы уақытында ұлы көсем Владимир Ильич Ленинді өз көзімен көрген кісі жайлы құлағым шалып қалды. Сол кәсібіме сай елгезектікпен уақытты созбай әлгі кісінің тұратын мекен-жайын іздедім. Сөйтсем, ол редакциядан мүлдем алыс емес екен. Қазіргі Әл-Фараби даңғылы 85-ші үй, 41-ші пәтерде тұратын болып шықты. Ол үйде мені әлгі азаматтың сүйікті қызы, есімі елімізге жақсы таныс Маргарита Андреевна Базанова жылы жүзбен қарсы алды. Жан дүниесі сұлу кісімен сөйлесу де қиынға соға қойған жоқ. Бір ғажабы, оны қаншама жылдан бері білетін кісідей сырласып кеттік. Әңгімеден әңгіме туады. Сөзіміз жарасқан соң, мен оның көмегімен ақсақалдың өткен ғұмырына кішкене шегініс жасадық. Бүкіл саналы өмірін елі мен халқына адал еңбек етуге арнаған Андрей Илларионович 1903 жылы Мәскеу шаһарының маңына орналасқан Раменский ауданы Шишаиха деревнясында дүниеге келіпті. Ол шаһардың маңында демесең кәдімге шаруашылықпен емін еркін айналысуға әбден лайықты қоныс-ты. Кейіпкерімнің әкесі Илларион сол жердегі колхозда қарапайым ғана мамандық иесі екен. Мұндай жердегі азаматтар әдетте түрлі дақылдар өсіреді. Ол да диқандықпен шұғылданыпты. Сөйтіп, шама-шарқы келгенше бала-шағаларының нәпақасын тауып, жалпақ қазақ тілімен айтатын болсақ, біреуден ілгері, біреуден кейін дегендей күн кешкен. Оның жан-жары Мария Ивановна нағыз орыстың психологиясын меңгерген, елді-мекендегі ашық-жарқын мінезді, барын да нарын да үйіне келген кісінің алдына тоса қоятын мейірбан жан-ды. Міне, осы апамыз да кезінде 14 құрсақ көтеріпті. Жасыратын ештеңесі жоқ, мұндай көп балалы шаңырақ ол уақытта да көп кездесе бермейтін. Алайда Илларион ақсақал мен Мария шешеміз біздің ұлтымыз секілді ұл мен қыздарын өмірлеріндегі ең байлыққа санады. Солардың жарқын болашағы үшін бүкіл өмірлерін сарп етті. Әрине, мұнша бала-шағаны асырап, бағу оңай ма? Тұрмыстары өте жұпыны бол-

ды. Ерлі-зайыптының тапқантаян ғаны сол ішсем, кисем деп отырған шиеттей ұл мен қыздардың күнделікті тамағынан артылмайтын. Сонда да болса олар ар-намысты жоғары қойып, ешкімнің алдында кішірейген емес. Қала таяу болғандықтан, мұндағы тұрғындардың дені Мәскеу қаласына барып жұмыс істеп, әйтеуір күндерін көретін. Бұл шаңырақтан Андрей жастайынан еті тірі болғандықтан әлгі шаһардағы баспаханаға жұмысқа орналасты. Ол кезде ол әлі де болса бұғанасы қата қоймаған небары 11 жастағы бала еді.

Ленин жастардың арасында

Мәскеу Андрейді қай жағынан болсын шыңдады. Қаланың өмірін терең білді. Саяси көзқарас жағынан да кемелденді. Өйтекені, қаланың тіршілігі деревнямен салыстырғанда мүлдем басқаша еді. Ол әлгі аталған баспаханада шебердің көмекшісі секілді қарапайым жұмысты атқарды. Ал Қазан революциясы басталған кезде ол он төрт жастағы жасөспірім болатын. Алдымен шіркеу жанындағы мектепті бітірді. Мұнда үш сыныптық білім алды. Бірақ ол әлде де болса талапты бозбалаға аздық ететін еді. Сондықтан, 1917 жылдан кейін алдымен рабфакті бітірді. Содан соң комсомол жұмысына тартылды. Баспаханада жұмыс істей жүріп, өзінің теруші сынды кәсібін бұдан әрі жетілдіре түсті. Осы жерде қызмет атқарғанда бүгінгі мақаламыздың басында баяндап өткендей ұлы тұлға Владимир Ильичті екі рет өз көзімен көріп, ерекше тәнті болды. Алғаш рет оны мінберден көргенде ұлы көсем жастарға жалынды пікірлерімен ерекше әсер қалдырған еді. Сонда ол Лениннің шын мәніндегі бейнесін санасына әбден сіңіріп, оның кім екендігіне көзі жетті. Екінші рет оны әлгі алып шаһардағы театрдағы социалистік еңбектің екпінділеріне арналған сөзін тыңдады. Бұл кездесуге кіл өз саласының нағыз белсенділері мен озаттары бас қосқан еді. Андрей Илларионовичтің өзі де сондай болашағынан үміт күттіретін жастардың санатында болатын. Осы қос кездесу оның жүрегінде мәңгілік сақталып қалды. Жас жігіт бұл кезде өзі қатарлы қаншама жігіттер мен қыздарға арман қалаға әбден сіңісіп кетті. Тіпті пәтер де алды. Кейін ол үйге өзінің бір жиенін тіркеді. Уақыт өте соған қалды. Ал бұл щақта мұндай пәтерді кез келген адамға бере бермейтін. Бұл да болса кейіпкеріміздің қандай кісі болғандығынан хабар беріп тұрған жоқ па? Жалынды жас көп өтпей Мәскеудегі ең беделді оқу орны Қызыл профессура институтына студент болып қабылданды.

Әрине, бұл оның өміріндегі ең бір елеулі де маңызды сәттің бірі болатын. Орыстың қарапайым деревнясында өсіп, өз қатарларынан қалмай тиянақты білім алған бозбала Қазақстанға келіп, еңбек етемін деп ешқашан да ойламаған болуы керек. Дәл сол жылдары жас мамандарды міндетті түрде жолдама бойынша кадрлар ауадай қажет қалаларға арнайы жолдамамен жіберетін. Бұған қазақ елінің Ақтөбе облысы бұйырып, осындағы облыстық партия камитетіне орналасты. Ондағылар оның білімі мен ұйымдастырушылық қабілетін бағалаған шығар. Сол 1932 жылы Қостанай медициналық училищесіне директор болып тағайындалды. Оның қазір өзіміз күнделікті көріп жүретін, Баймағамбетов көшесінде орналасқан медицина кадрларын дайындайтын колледждің бір кездері басшысы болғандығын көбіміз біле бермейтініміз де ақиқат қой. Ол осы жерде студенттерге қоғамдық пәндерден дәріс берді. Өзінің басшы ретіндегі қарым-қабілетін зиялы азаматтарға және әріптестеріне әбден дәлелдеді. Жеті жылдай директор болған кезеңдері онымен жұмыс істегендердің жадында сақталғаны хақ.

Лектор болған жылдар

Тұла бойы қажыр-қайратқа толы, кез-келген адаммен тез тіл табысып кететін Андрей Илларионович 1940 жылы Қостанай қалалық партия камитетінің үгіт және насихат бөліміне қызметке шақырылды. Бұл өте жауапты әрі жан жақтылықты қажет ететін лауазым еді. Жаңа ортада біраз қызмет атқарып, өзін көрсеткен соң, оны облыстық партия комитетіне лекторлыққа өсірді. Дәл осы жұмысты ол құрметті демалысқа шыққанша үлкен абыроймен атқарды. Лектор болу оңай емес. Түннің бір уағына шейін оның пәтерінің шамы сөнбейтін. Күнделікті жұртшылықтың алдында оқитын лекцияларына тыңғылықты дайындалатын. Оның әңгімесі де өте тартымды еді. Сондықтан да әрдайым тыңдаушылардың тарапынан ризашылыққа бөленетін. Әрбір жаңа тақырыпты өмірмен тығыз байланыстырып, жастарды еңбексүйгіштікке, туған жерді қадірлеуге, ел байлығын еселей түсуге қатысты небір нақты мысалдарды келтіретін. Ол лекция оқыған кездері дүниенің бәрін де ұмытатын. Азаматтың шешендігі, әрбір сөзбен жұмыс істейтіндігі оны білетіндердің әлі күнге дейін есінде. Бұл көпке белгілі тұлға ғұмырының соңғы жылдары облыстық партия комитеті жанындағы саяси-ағарту үйімен тығыз қарым-қатынастар болды. Көптеген кеңшар директорлары, партия ұйымының хатшылары оны өздеріне үлкен ұстаз

санайтын. Бір адамның басына әлемдегі барлық тың жаңалықтар, қаптаған деректер мен дәйектер қалай жинақталады деп таң қалысатын. Андрей Базанов жайлы сөз болғанда оның үлкен жүректі азамат қана емес, кешегі Ұлы Отан соғысына қатысқан майдангер екендігін де айта кетпесек мақаламыз толыққанды шықпас-ты. Ол сол қанды шайқаста өзін офицер ретінде көрсетті. Саяси жұмысты шебер ұйымдастырып, барлық жауынгерлердің жалынды тәлімгеріне айналды. Ол Қостанайға соғыстан кейін 1946 жылы оралды. Бұл кезде ол қырық үштегі ақыл тоқтатқан, саяси көзқарасы әбден қалыптасқан кейінгі жастарға нағыз үлгі болатын, моральдық жағынан кіршіксіз таза кісі-тін. Сондай қасиеттерінен де болар, мұндағы барша жерлестеріміздің сүйікті адамына айналып кеткендігін өзі де білмей қалды. Оның сүйікті перзенті Маргарита Андреевнаның айтуына қарағанда, әкесі ұзын бойлы, арықша келген, бірақ сымдай тартылған, яғни сыртқы кескінкелбеті әбден келіскен азамат екен. Ешкімге дауыс көтеріп сөйлемейтін. Бірақ өзіндік пікірін әрқашанда қандай ортада болмасын қорғай білетін-ді. Өмір көрген тұлға өз ортасының көркі еді. Орыстың халық әндерін нақышына келтіріп орындағанда айналасындағылардың бәрі де оны қаумалап, бір туындыны бірнеше рет шырқататын. Ол көркем әдебиет пен тарихи шығармаларды сүйіп оқитын. Сонан соң жазусызуға да қабілеті ерекше еді.

Әкенің ұрпақтарына өнегесі

Біздің ол кісіге ерекше тоқталып отырғанымыз, Ленинді қос рет көрумен қатар Қостанай қаласының құрметті азаматы да болатын. Оған 1979 жылы шаһардың 100 жылдық мерейтойына байланысты осы атақ берілді. Оған ұсынылған дипломға сол кездегі халық депутаттары қалалық кеңесі атқару камитетінің төрағасы В.Таран мен бұл күндері арамызда жүрген қазақтың абыз ақсақалы үстіміздегі жылы 94 жасқа толған Мағауия Жүнісов атамыз қол қойыпты. Осынау құжат оның сүйікті қызы Маргарита Андреевнаның үйіндегі ең құнды заттардың бірі ретінде әлі сақтаулы тұр. Ол кісі жайлы айтқан кезімізде осынау айтулы азаматқа ғұмыр бойы адалдық танытып, алаңсыз қызмет атқаруына қолдан келгенше жағдай жасаған зайыбы Анна Александровна жөнінде де баяндағанымыз жөн деп ойлаймын. Ол ақ халатты абзал жан ретінде денсаулық сақтау саласында ұзақ жылдар бойы жерлестерімізге адал қызмет етті. Әрдайым адамдарды тек ем-доммен емес, жүрек сөзімен

де емдеу қажет деген қағиданы ұстанды. Осынау аяулы жан 1915 жылы дүниеге келген болатын. Осы жерде бір айта кетер жай, Андрей Илларионович медициналық училищеге директор болған кезде Анна апамыз көркем бойжеткен-ді. Ол отағасынан 12 жас кіші еді. Екеуінің арасында махаббат сезімі оянып, жас айырмашылықтарына қарамай шаңырақ көтерді. Анна Александровна негізі Башкирияның қызы болатын. Бұл да ғұмырлық серігі секілді көп балалы отбасында өсті. Сондықтан да шығар, екеуі бір-бірін өте жақсы түсінісетін. Мұндай шаңырақтарда тәрбиеленген балалар өмірден көріп жүргеніміздей бауырмал, қонақжай, жұртпен барымен бөлісетін кеңпейіл жандар болып қалыптасады. Әлгі есімі аталған апамыздың бір ерекшелігі өз мамандығын шексіз жақсы көрді. Уақытпен санаспай жұмыс істеді. Кешегі соғыс кезінде де облыстық аурухананың жанындағы әскери госпитальда медбибі ретінде талай жауынгерлердің қатарға қосылуына тікелей ықпалын тигізді. Ұлы Отан соғысынан кейін де ауыр кезеңдер болды ғой. Майдан кезінде күйзелген шаруашылықтарды қалпына келтіру мерзімі де біразға созылды. Ол 1949 жылы қазіргі облыс орталығындағы жедел көмек көрсету станциясында алдымен қатардағы қызметкер болса, кейін бригаданың басшысы секілді жауапты қызметті де мінсіз атқарды. Отағасымен өте тату-тәтті өмір сүрді. Егер Андрей Илларионович халық сүйіспеншілігіне бөленіп, мәртебесі асқақтаса онда ол кісінің де үлкен еңбегі бар. Бір шаңырақтың астында жарты ғасырдан астам сыйласа ғұмыр кешу кез келген адамның маңдайына жазыла бермейтін бақыт. Тағдырдың жазуы солай болды ма, ол күйеуінен үш жыл бұрын дүниеден өтті. Ал негізгі кейіпкеріміз Андрей Илларионович болса 1989 жылы 86 жасында қайтыс болды. Адам ұрпағымен мәңгілік екендігі белгілі. Бұлардың отбасында екі баласы болды. Тұңғыштары осы жолы сұхбат алуға барғанда өзіме күннің жексенбі екендігіне қарамастан жылы қабақпен қарсы алып, алдыма қаншама мәліметтерді жайып салған Маргарита Андреевна Базанова Перьм қаласындағы медицина институтының түлегі.

Ол 1959 жыл еді. Содан бері ұзақ жылдар бойы облыстық ауруханада емхана меңгерушісі болып жемісті қызмет атқарды. Сіңірген еңбегі үшін Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының үздігі белгісімен марапатталды. Өзінің кәсіби біліктілігімен талай адамдарды құлан таза сырқатынан айықтырып, үйлеріне оралуына септігін тигізді. Бұл кісінің отағасының ұлты - осетин. Александр Качмазов екеуінің бір шаңырақтың астында тату-тәтті ғұмыр кешіп келе жатқандықтарына үш жылдан кейін жарты ғасыр толады. Ол мамандығы бойынша инженер-технолог. Көп жылдар бойы Қостанайдағы ет комбинатында жауапты жұмыстарда болды. Бұлардың да қос перзенттері бар. Үлкендері Александр әжесі мен анасының жолын қуып, дәрігерлік кәсіпті таңдады. Бұл күндері жан-жары Инна екеуі Ресейдің астанасы Мәскеу қаласында тұрады. Бұлардың перзенттері Андрей де әкесінің сенімін ақтап, медициналық институтта оқып жатыр. Қыздары Евгения әлі мектепте білім алады. Маргарита апамыздың кенже ұлдары Владимир қазіргі таңда кәсіпкер. Қостанай шаһарының байырғы тұрғыны. Ол да әке-шешесінің қамқоршысы. Бұлардың үйіне келіп, үнемі хал-жағдайларын біліп, үй-шаруасына қолқабыс етеді. Андрей Илларионовичтің Маргарита апамыздан кейінгі ұлы Александр бұл күндері Калуга қаласында жұрт қатарлы абыроймен жұмыс істеп жатыр. Аталған елді-мекен Мәскеу шаһарынан екі жүз шақырымдай жерде орналасқан. Сондағы бір колледжде оқытушы. Әйелі Татьяна да ұстаз. Олардың да Сергей есімді ұлдары бар. Андрей аға мен Анна апамыз жалғыз күйеу балалары Александр Мойсеевич Качмазовты туған балаларындай еркелетті. Ол да мен өздерімен қоштасып, сыртқа беттеген кезімде өзімді кішкене тоқтатып: «Егер осы сұхбатты газетке жариялар кезде атамның өте ұқыпты, тәртіпті, халықтың арасында айрықша беделге ие болғандығын айрықша айтуды ұмытпаңызшы» деп өтініш жасады.

Бетті дайындаған Оразалы ЖАҚСАНОВ.


8

БІЗДІҢ ҚОСТАНАЙ

Сейсенбі, 24 желтоқсан 2013 ж.

ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕ

Еліміздің болашағы - өз қолымызда Әр халықтың санасында ең қастерлі ұғым болса, ол – тәуелсіздік дер едім. Өткен тәуелсіздік алған жылдарда елімізде қаншама оңды өзгерістер орын алып, қаншама шарапатты үрдістер бой көтерді. Әрине, көптеген қиындықтар да болды. Сонымен бірге, Аллаға шүкір, табысты нәти¬желерге де қол жеткіздік. Қазіргі таңда еліміз экономикалық, әлеуметтік қуатты реформаларды тиімді іске қосып, қай салада да ТМД елдері ішінде көшбасшы атанды. Жалпы, тәуелсіздік кез-келген халық үшін өте қадірлі. Бұған ешкімнің таласы бола қоймас. Асылында, бұл құбылыстың терең астарларын тарих қойнауынан, ата-бабаларымыздың өткенінен, оның сан ғасырлық арманынан іздегеніміз дұрыс. Бүгінгі күні біз аталарымыздың аманаты алдында, ел еркіндігі үшін қыршын кеткен боздақтардың рухы алдында, әрқашан тағзым етуге тиіспіз. Жетпіс жыл бойы атеизмнің құрсауында болған қазақ халқы тәуелсіздік алысымен өз тегін, тілі мен дінін іздей бастады. Былайша айтқанда, тәуелсіздік бізге ислами құндылықтарды қайта оралтты. Руханиятымыз түгелдене бастады. Асыл дініміз Исламның басты мақсатының бірі адам баласының ақылын, санасын, ойлау қабілетін қорғау, ұрпақ жалғастыру, айналаны-қоршаған ортаны аялай білу. Сондықтан, хақ дініміз маскүнемдік, нашақорлық секілді естен тандыратын, адамның санасын улайтын және зинақорлық, парақорлық сияқты жиіркенішті жаман қылықтар-

ды қоштамайды, оларды үзілді-кесілді лағынеттейді. «Адамның сүйеніші – ақылы. Ақылы жоқтың діні де жоқ!» Шындығында да ақылы жоқ адамның діні қайдан болсын?! Есірткіні сорып, масайып жатқан адамнан қоғамға, жанұяға қандай жақсылық болмақ?! Ең қарапайым нәрселерді түсіну үшін, оны іске асыру үшін ақыл керек қой. Ал, дін секілді ең ұлық, ең рухани, ең пәк ұғымды түсіну үшін ақылдың да ақылы қажет. Ақылы сергек, ойы таза адамдар ғана діннің қадірін біліп, терең ойлап, таза иманды болмақ. Өйткені, иман дегеніміз ол – сенім. Сенім – ғылым, білім арқылы пайдалы болып, беки түседі. Ғылымсыз, білімсіз адамда қандай сенім болсын?! Ол неге сенгенін, не үшін сенгенін біле ала ма?! Міне, сондықтан, Исламият – ойы, ұжданы сау адамдардың болғанын қалайды, соны бұйырады. Иманы берік, ойы таза адамдар тың ойлайды, харам нәрселерден, әрқандай қылмыстан аулақ болады. Олар дүниедегі және ахиреттегі жауапкершіліктен қорқады. Пайғамбарымыздың хадистерінде осы мәселелерді анықтайды: «Шүбәсіз, Алла Тағала жұмсақ мінезді, ақ жарқын кісіні жақсы көреді» , «Мұсылман – тілінен және қолынан өзге мұсылмандар амандықта болатын адам», «Өзінің бауырына үш күннен артық кек сақтау мұсылманға халал болмайды» және «Садақалардың ең абзалы – ренжіскен адамдарды татуластыру», - делінген. Қорыта айтқанда, әр замандағы, барша ғасырлардағы

мәселелердің шешілуінде Исламның хақ орнын түсінуіміз керек. – Дана халқымыз: «қауіп еткеннен айтамын» деген ғой. Біз неден сақтануымыз керек? Тәуелсіздіктің негізгі тірегі бұл – мемлекет ішіндегі тұрақтылық қой. Тұрақтылық қай жерде? Тұрақтылық – әлбетте бірлік болған жерде. Біз ел туралы айтқанда, ең алдымен, ел бірлігін айтуға тиіспіз. Сондықтан «Жаратушы Хақ тағала бірлігімізді бекем қылсын», -деп тілейік және соған сәйкесті амал ете білейік!... Қазіргі таңда әрине кемшіліктерімізде жоқ емес. Бірақта біз елімізде жасалып жатқан оңды істерге сүйсіне қарап, мемлекетіміздің әлемдік аренаға көтеріліп жатқанына қуануымыз керек. Орта азиядағы жетекші ұлт екенімізді дәлелдеп келеміз. Аз ғана уақыт ішінде Жаңа елордамыздың дүниеге келуінің өзі үлкен іс. Сондай-ақ еліміз бұрынғы кеңестік кеңістік¬тегі елдер арасынан, «Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына» тұңғыш төраға болып сайланды. Ислам конференциясы ұйымына да төрағалық тізгінін қолға алды. Бұл жетістік емес пе. Өз ұлтымызға жанашыр болып, айрандай ұйытқан хақ дінімізді сақтау және мемлекетіміздің сенімділікте дамуын қамтамасыз ету үшін ең бастысы, ел ішінде конфессияаралық татулықты сақтауымыз шарт. Бұл басқа дін өкілдеріне толеранттылықпен қарауды қажет етеді. Ислам дінінде зорлық-зомбылық жоқ. Асыл дініміз адам құқықтарын таптауға, бейкүнә адамдарға жәбір көрсетуге,

фитнә (іріткі) жасауға, бейбітшілікті бұзуға жол бермейді. Сонымен қатар, мұсылмандар өз имандарына бекем болып, адастырушы күштердің арбауына түспегендері жөнҚазақстанымыздың жер асты һәм жер үсті байлықтарына көз алартқан көптеген сыртқы күштер тарапынан арнайы ұйымдастырылған және ислам үмметінің ішіне келбетін ауыстырып кірген неше түрлі пасық топтар мен ағымдардың бар екенін әрдайым есте ұстағанымыз жөн. Міне, солардың жалған уағыздарына иланып кетпейік ағайын. Бір нәрсені нақтылы түсініп алайық: Қазақстанның тәуелсіздігінің сақталуы, еліміздің аман, жеріміздің тыныш болуы халқымыздың мықты бірлігіне тікелей байланысты. Ал, ұлттық бірліктің берік болуы діни бірлігімізге тәуелді. Бөтен ағым-секталарға жол бермейік! Сол үшін хақ дінімізді мықтап ұстанып, бабалар аманатына еш қиянат жасамай ұлттық құндылықтарымыз бен әдептілігімізден ажырамайық. Олай болса, әрқайсымыздың кішкене отбасымыздан басталатын кең-байтақ ұлы Отанымыздың тәуелсіздік күні құтты болсын, көк аспанымызбен астасқан көк туымыз лайым биіктен желбірей берсін! Қайта жаңарып, ажарлана бастаған барша ел тұрғындарын ең басты мерекеміз – Тәуелсіздік күнімен құттықтаймын! Алла тағала елімізге әрдайым тыныштық берсін. Отбасыларыңызға бақыт пен береке нұры шалқысын. Ынтымақ-бірлігіміз артып, дін Исламға Алла күш-қуат берсін. Бектұрсын Торғайбайұлы

Маңызды мәселе қозғалды Жақында Қостанай облыстық сотында Әділет Департаменті өкілдерінің қатысуымен «Контрафактілік өнімдерді таратумен күрес: сот тәжірибесі және келешегі» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Алғаш болып баяндама жасаған облыстық соттың судьясы Ағайша Нұрлымбаеваның мәлімдеуінше, бұл санаттағы істер бойынша сот тәжірибесі аз, бір ғана азаматтық іс қаралған. Судья контрафакт ұғымына, оның түрлеріне түсініктеме бере отырып, әртүрлі елдерде жалған өнімдер үшін қарастырылған жауапкершіліктер түрлерін мысалға келтірді. Ал Қостанай қаласы әкімшілік сотының төрағасы Мақсат Серғазиннің айтуынша, биылғы жылы аталған санат бойынша, яғни, Әкімшілік құқықбұзушылықтар туралы Кодекстің 129 бабы бойынша – 17 іс, 145 бабы бойынша -15 әкімшілік іс қаралған, салынған айыппұл сомасы - 778 950 теңгені құрайды. Дөңгелек үстел жұмысына қатысқан Әділет Департаментінің зияткерлік құқық бөлімінің басшысы Ренат Қапышев баяндама жасап, осы бағытта жасалған жұмыстар көлемімен таныстырып өтті. Әділет Департаменті биыл зияткерлік меншік объектілері қызметіне – 48 тексеріс өткізсе, оның 7-і жоспарлы түрде, 41-і түскен арыздар негізінде жүргізілген. Осы тексеру фактілері бойынша 34 құқық бұзушылық анықталған. Сондай-ақ 48 әкімшілік іс қозғалып, оның ішінде әсіресе, 145 бап бойынша «StarLine», «Автопланета», «Toyota», «Swarovski» «ВД-40»

сияқты құқық иелерінің тауарлық белгілері қорғалған. Ал 129 бап, яғни «авторлық құқық объектілерін заңсыз пайдалану» фактілері бойынша 29 тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Бұл бап бойынша көбіне, ЭВМ бағдарламасын заңсыз пайдалану, кафе, бар, ресторандарда музыкалық өнімдерді (фонограммаларды) заңсыз орындау және контрафактілік аудио шығармаларын сату сияқты құқық бұзушылықтар кездеседі. Әд і л е т Де п а рт а м е н т і өкілінің айтуынша, интернет сайттың меншік иесінің арызы бойынша да тексеру жүргізіліп, зияткерлік меншік объектілерін интернет жүйесі арқылы заңсыз пайдалану фактісі анықталған. Бөтен сайттың материалдарын (хабарландыруларын) тиісті рұқсатнамасыз басқа сайтқа орналастырған тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Осы анықталған құқық бұзушылықтардың нәтижесіне тоқталсақ, биыл азаматтық айналымнан 908 дана контрафактілік өнім тәркіленіп, сот қаулысымен 3 млн 161 мың 120 теңгеге айыппұл салынған. Ал басқа да құқық қорғау (қаржы полициясы, ішкі істер) органдарымен бірлесіп өткізген шаралар нәтижесінде жалпы құны 1 млн 126 мың 800 теңге тұратын, 1 мың 473 дана контрафактілік өнімдер алынған. Осылайша, көтерілген мәселе бойынша пікір алмасып, көкейкесті мәселелерді ортаға салған мамандардың айтуынша, әкелінген тауардың тіпті түпнұсқасы да егер құқық иеленушінің рұқсатынсыз сатылса контрафакт болып табылады.

Жастар тәрбиесі - тал бесіктен Ел мүддесі мен келешегін ойлайтын рухани бай жастарды тәрбиелеу үшін отбасының, ата-ананың алар орыны ерекше. Бала тәрбиесіндегі ата-ананың, отбасының маңыз ды екендігін білген халқымыз: «ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер» дегенді тегіннен тегін айтпаған және аз сөзбен-ақ ұлы ұғымға меңзей білген. Кешегі Кеңестер Одағы кезінде бала тәрбиесіне октябрят, пионер, комсомол ұйымдары да жауапты болып, балаға берілетін тәрбиенің шаруасына олар да белсене араласқаны белгілі. Солай дей тұрсақта жаңа туған баланың бойындағы рухтың дамуына тіл мен діл отбасында беріліп, ата-ананың тынымсыз жасаған еңбегімен қалыптасады. Әрбір ұлтты бір-бірінен ерекшелендіріп тұратын осы тіл мен діл дүниеге келген сәбиге ана сүтімен, әкенің қанымен беріліп, сол жасты рухы мықты азамат етіп өсіреді. Рухы мықты азаматтың болашағы да зор. Сол үшінде әрбір ата-а-

на баласының жақсы тәрбие алуына, дені сау болып өсуіне көңіл бөліп, өздері тарапынан берілетін тәрбиенің мәніне, мазмұнына назар аударғандары жөн. Өйткені, әр баланың бойында қалыптасқан мінез-құлық, әдептілік, білім алуға деген ынта тек ата-ананың тәрбиесімен, солардың бойларындағы жақсылықтармен дамитын қасиет. Ата-ана әрбір жас балаға үлгі, оның бүгін қандай болып тұрғанын білдіретін және ертеңіне жол көрсетіп тұрған бағдаршам. Осы пікірімізді мынадай мысалдармен дәлелдеуімізге де болады. Кезінде мұғалімдік мамандықты игерген бір азамат уақыт өте келе ішімдікке үйір болып, соның салдарынан мектептен шығып қалып көше кезіп жүретін маскүнемдік жолға түседі. Сол отбасындағы бес баланың қай-қайсысы да мектепте нашар оқып, үсті-бастары кір-қожалақ болып жүретін еді. Отбасындағы қиындыққа төзе алмаған балалардың

Қос тілді «Наш Костанай» газеті редакциясының ұжымы басылым қызметкері Зәуреш Бисимбаеваға қайын атасы Жолмағамбет Жақияұлының қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып, көңіл айтады.

анасы ауырып қайтыс болды. Ауылдастары сол балалардың өскені болмаса, өмірлері мәнді болмағандарын айтып жүрді. Әке мас болып, шеше үйдегі қиындықтардан қазаға ұшырауы балалардың бірінің ұрлық жасап істі болуына итермелесе, қалғандарының оқусыз, белгілі бір мамандықты меңгере алмаудан азып-тозып кетулеріне себепші болды. Ұлттық танымның атасы Ахмет Байтұрсынов: «Баланы үйіңде ұлша тәрбиелесең – ұл болады, құлша тәрбиелесең – құл болады» депті. Осыны еске алсақ, бала тәрбиесі отбасына, сол баланың ата-анасының берген үлгі-өнегесіне тікелей байланысты екенін көреміз. Ғылыми негізге сүйенсек адам баласының бүкіл тәрбиесінің негізгі қоры 18 жасқа дейін жиналып болады екен. Қалған өмірінде оны толықтырады, дамытады. Ендеше, жаңа туған баласын кәмелеттік жасқа жеткенше қолында ұстап келген әрбір ата-ана оның әр күніне, әр сағатына ерекше мән беріп, уақыт өткен сайын сол баланы тәрбиелеудің жайын есінен шығармауы керек. Ертең өскен соң қатарына қарап жақсы болып кетеді ғой деп етегін кеңге жайған ата-ана ұтылады, бала тәрбиесінде үлкен кем-

шіліктерге ұрынады. Кішкентайынан тәрбиелеуді өзіне міндет деп санамаған ата-аналар балаларының әртүрлі жаманшылықтарына мектептерді ғайбаттап, ондағы тәрбиені кінәлап жатады. Ал, шындығына келсек, мектепке дейінгі ата-ана тәрбиесінің аздығынан, балаға көңіл бөлмегендіктен болған олқылықтардан опық жеп жүрген ата-аналар аз емес. Ата-ана бала тәрбиесінде уақытты қадірлей білгені дұрыс. Өйткені, оның әр сәтін пайдалана білген адам ғана ұтады. Сол үшінде балаңды бес жасқа дейін еркелетіп еркін ұстап, оған ұрыспай, өйтпе-бүйтпе демей, айтқанын істеп өсір. 5 жастан 15 жасқа дейін оны құлыңдай жұмсап, үй -ішінің бар жұмысына үйретіп, араластырып өсір. Ал, 15 жастан әрі оны қатарыңдай, ақылдасар досыңдай етіп өсір. Уақыт қайта оралмайтын, құнды нәрсе. Сондықтан бала тәрбиесінде осы қағидаларды ұстана білген дұрыс. Бірде «Мені жарты сағаттан кейін оятыңыз» деп ұйықтап кеткен Эйнштейнді біраз тынығып алсын деп бір сағат өткенде ғана тұрғызған қызметшісіне: «Жарты сағат уақытымды қайтарып бер» деп ашуланған екен.

Уақытын темекі тартуға, күліп-ойнап бос жүруге, ұйқыға арнаған адамдар өмірінің пайдасыз іске жұмсағанын біле бермейді. «Ондай адамдар батып бара жатқан кемеде алаңсыз әңгіме дүкен құрып отырған жолаушыға ұқсайды» деген екен үлкен ілім иелері. Уақыттың тез өтерін ескермеген ата-аналар өздерінің темекі шегу, ішімдік ішу, уақытының көбін ұйқыға арнағанынан ұтылып жүргенін білмегенімен қоймай сол әдеттерін көрген балалары ертең өскенде тура сол келеңсіз қылықтарға бой алдыратынан хабарсыз жүреді. Ендеше, уақытты тиімді пайдаланып, оның тәрбие жұмысында тиімді жұмсалуын ойласқанымыз дұрыс. Уақыт адамға берілген байлық. Оны ұйқыға, басқада толып жатқан келеңсіздіктерге кетіріп жүрген жандар да аз емес. Сол үшінде әрбір ата-ана уақыттың қадірін өзі ғана біліп қоймай оны баласына да үйреткені дұрыс. Уақытты тиімді пайдалана білген адам өмірден өзіне қажетін толық ала алады. Отбасы – әр адамның тәрбиелі болып өсуіне арналған алтын бесік. Сол бесікте тербелген бала болашақта елге елеулі, қатарына

сыйлы, ата-анаға мақтаныш болып өсері анық. Сондай үйлерден өріп шыққан балалар өскен соң ұлтымыздың руханиятына өлшеусіз үлес қосады. Таза, қоспасыз қазақы тәрбиемен сусындаған олар, уақытында қазақ мәдениетінің діңін ұстап тұрады. Соны көріп те жүрміз, кездестіріп те келеміз. Ендеше отбасы, ата-ана, үй -ішіндік әдет-ғұрыптар баланы көркем мінезділікке, адамгершілікке тәрбиелейтін мектеп іспеттес. Бала тәрбиесіндегі отбасының орыны ерекшеленетіні де осыдан. Балам жақсы болсын деген әрбір ата-ана бала тәрбиесіне маңыз беріп, ондағы өз орнының қандай екенін білгені жөн. Баланың тәрбиесі – ата-ананың еккен егінінің жемісі. Сол жемістің игілігін көремін деген ата-ана, бала тәрбиесін екінші орынға қойып, күнделікті тіршіліктің ықпалында кетпегені жөн. Сонда ғана ойлаған мақсатымызға жетеміз. Баланың жақсы болғанына мақтана алатын боламыз. Баланың жақсы болуы да жаман болуы да отбасынан, ата-анасынан көрген үлгі-өнегесінен. Соны ұмытпайық, ағайын! Хамит Досжанов

Бетті дайындаған О.ОТЫНБАЙҰЛЫ.


Время печати: 17:19; 23-12-2013 г.

Вторник, 24 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

костанай и костанайцы

9

дАТА

КТЭК: время и люди 22 декабря энергетики области отметили свой профессиональный праздник. Так совпало, что в предновогодние дни коллектив Костанайской ТЭЦ отметил 70-й юбилей: в декабре 1943г. была построена и приступила к работе теплоэлектроцентраль. Она и стала базой, на которой спустя годы создалась Костанайская теплоэнергетическая компания. На торжественном совещании, состоявшемся в школе детского творчества, заместитель акима Костаная Виктор Радченко, директор ГКП «КТЭК» Виктор Шмыглов тепло поздравили с праздником сотрудников коммунального предприятия. А наиболее отличившимся и ветеранам отрасли вручили грамоты и памятные подарки. Они их заслужили… За 70 лет своего существования многое изменилось в жизни предприятия: на смену примитивным паровым котлам, работавшим на угле, пришли газовые котельные установки. С каждым годом здесь продолжают расширять, модернизировать производство, успешно внедрять прогрессивные технологии, разрабатывать новые проектные решения на перспективу. Но, по признанию руководства компании, главное в компании - люди. Это золотой фонд предприятия. О них наш сегодняшний рассказ. Таким было начало В первые месяцы Великой Отечественной войны десятки заводов и фабрик были эвакуированы с европейской части вглубь страны, в первую очередь, на Урал и Северный Казахстан. В октябре 1941 г. государственным комитетом обороны принято постановление о строительстве порохового завода в Костанае на базе эвакуированных заводов из Могилева, Клина и Калинина. Директором завода №507 назначен Николай Иванович Аграчев. В январе 1942г. под его руководством и началось переоборудование под заводские цеха зданий областного НКВД и реального училища (сейчас в этом здании находится Энергонадзор). Срок, в течение которого предстояло смонтировать оборудование и начать выпуск пороха, определен как кратчайший. Предоставленных помещений недостаточно. Поэтому руководство завода сразу же приступило к строительству новых цехов. В труднейших условиях пришлось строить ТЭЦ: новое производство требовало больших затрат электроэнергии. Не хватало строительных материалов, квалифицированных рабочих. Тогда на помощь эвакуированным рабочим и служащим завода было мобилизовано более двух тысяч костанайцев. В их число попал и Анатолий Иванович Притула. - Я учился в то время на

электрика в школе фабрично-заводского обучения, рассказывает он. - До обеда в ФЗО, а во второй половине дня всей группой работали на заводе, получившем позднее название завода химволокна. Люди трудились в тяжелейших условиях, зимой 1941-42 гг. тридцати-сорока-

На таком изношенном оборудовании работала тогда ТЭЦ. В 1942 году возведены насосная станция первого подъема, плотина на Тоболе, проведен трубопровод длиной 3,5 км и установлена линия электропередач от ТЭЦ к насосной. Строили все это не специалисты, а все те

котельных. С 1966 г. началось постепенное подключение к системе централизованного теплоснабжения всех объектов города. В числе первых подключили дома по улицам: Ленина, Тарана, Калинина - на участке протяженностью 1940 метров. В 1966 г. на ТЭЦ создан

воды, заменен на ОПТИОН. Сейчас подготовлена проектно-сметная документация по дальнейшей реконструкции и расширению мощностей ТЭЦ. В ближайшие годы планируется увеличить установленную электрическую мощность с 12 до 30 МВт, а тепловую – с 482 до

градусные морозы были не редкость. Но никто не отказывался ни от какой работы. Рабочий день длился по 12-14 часов. Работали без выходных. Это было в порядке вещей. И уже в июле 1943 года первые вагоны с порохом отправлены в Челябинск, где в те годы выпускали патроны для армии. С каждым месяцем предприятие наращивало производственные мощности. А в 1944 г. завод занял 3 место по отрасли во Всесоюзном соревновании. Переходящее Красное знамя коллективу вручил член правительства Анастас Микоян. - К старым зданиям, ставшими основными, пристроены новые цеха, - продолжает Анатолий Иванович. - Это механическая мастерская, корпус для сушки пороха, корпус графитовки и сортировки пороха и корпус для его упаковки. Сначала на территории завода установили два паровоза для отопления этих корпусов и для сушки пороха. Каждый корпус обрамлен высоким земляным валом. Это на всякий непредвиденный случай, ведь порох очень огнеопасен. А потом развернули строительство котельной. В годы войны ТЭЦ считалась сердцем завода. В двухэтажном здании к нему дополнительно пристроили цеха. Начались монтажные работы турбогенератора, мощность которого составляла 4000 кВт, а в паспортных данных значилось: место выпуска - г.Петербург, Путиловский завод, 1914 г.

же заводчане, совмещавшие работу со строительством. Опытные инженеры и рабочие из Клина и Могилева охотно обучали вновь принятых местных рабочих профессиональному мастерству. В те годы коллектив ТЭЦ сформировался как работоспособный и по тем временам технически грамотный, способный выполнять любые производственные задачи. Ветераны труда добрым словом вспоминают первого директора ТЭЦ Петра Акимовича Долгова, инженера Николая Малиновского. Именно они собрали и сплотили на ТЭЦ коллектив прекрасных и знающих специалистов. Позднее их дело продолжили Алексей Мишулин, Виктор Шестаков, Александр Шугайкин, Жаксылык Мухамедгалиев, Виктор Шмыглов.

участок тепловых сетей, основной задачей вновь созданного структурного подразделения явилось обслуживание и ремонт тепломагистралей. Сейчас на балансе ГКП «КТЭК» находятся ТЭЦ, котельные №2 и №3 и восемь малых котельных, и 230 км магистральных и внутриквартальных тепловых сетей. Аркадий Авсеенко, руководитель ТЭЦ - тоже из ветеранов предприятия. Здесь он работает с 1969 года. В то время на главной городской кочегарке имелось в наличии 4 паровых котла и один водогрейный. - Больше всего проблем возникало со шведским котлом марки «Ламона», - вспоминает он. - Котел часто выходил из строя. Машинисты большую часть рабочего дня чистили экономайзеры и водонагреватели - удаляли сажу, меняли вышедшее из строя оборудование. Сейчас на водомерных колонках устанавливается слюда, а раньше было стекло, которое постоянно лопалось. Иногда приходилось за смену менять по два-три стекла. С середины 70-х годов стали ежегодно переводить водогрейные котлы на газ, устанавливать бойлерные установки для подогрева сетевой воды. Внедрено частотное регулирование подпиточных насосов. В 2012 году морально устаревший ингибитор отложений и коррозии ИНМС, необеспечивавший качество сетевой

543 Гкал/час. Общая стоимость проекта - свыше 30 млрд тенге. Завершить работы планируется к 2020 году. - У нас каждое подразделение зависит друг от друга. Все вспомогательные службы взаимосвязаны с основными теплоисточниками и работают как единый механизм, - объясняет начальник теплового района Александр Обухов. - Все идет поэтапно: и очистка воды, и ее обогрев, и передача потребителю. Каждый отвечает за свой участок работы, но если кто-то ошибается, то проблема решается коллективно. Так было, например, когда в январе 2013 года произошла авария на южной котельной. Тогда в ликвидации аварии приняли участие все специалисты.

между прошлым и будущим До 1952 г. ТЭЦ отапливало только объекты завода химволокна и строительномонтажного управления, выполнявшего работы по обслуживанию ЗХВ, а также заводскую баню и столовую. В 1961 г. в соответствии с решением Совета народного хозяйства произошло разделение, и ТЭЦ стало самостоятельным структурным подразделением. В то время в областном центре находилось 170 коммунальных котельных, обеспечивавших теплом жилые дома и 20 промышленных

преемсТвенносТь поколений - Сегодня на предприятии работают более 700 рабочих и специалистов. И среди них есть те, у кого одна-единственная запись в трудовой книжке - принят на работу в 1960-70 годах прошлого века, - говорит заместитель директора Валерий Солодов. - Многие достигли уже пенсионного возраста, не-

смотря на это мы стараемся их удержать. Это действительно профессионалы, и к ним любому руководителю не зазорно обратиться за помощью и советом. У них большой практический опыт и из любой ситуации найдут выход. Они воспитали немало специалистов, которые возглавляют производственные участки и в то же время являются их учениками. На таких и держится наше предприятие. Есть в теплокомпании целые династии. Общий трудовой стаж семьи Перекальских - более 350 лет. По сто и более лет проработали здесь семьи Плотниковых, Панасенко, Досовых, Карелиных. - Знаете, в преддверии праздника не принято говорить о трудностях, - говорит слесарь теплового района Александр Карелин. - Но я постоянно вспоминаю начало 90-х годов. Это время, когда летом постоянно не было горячей воды. Весь город перекопан, а менять проржавевшие трубы нечем. Мы круглые сутки находились на работе, заваривали порыв за порывом. А через неделю-другую вновь возвращались на этот участок. Город надо готовить к зиме. И мы, тепловики, работали, не считаясь со временем, чтобы зимой в квартирах горожан было тепло. И никогда не бросали работу, не доведя ее до конца. - Я рад, что мне довелось попасть в этот коллектив, - говорит заместитель начальника котельной №3 Дмитрий Кузьмин. - Здесь трудятся очень грамотные и эрудированные специалисты, такие, как мастер контрольно-измерительных приборов и оборудования Геннадий Григорьевич Артемьев, руководитель цеха малых котельных Вячеслав Владимирович Плотников. Это у них я учусь жить и работать. За плечами Дмитрия Кузьмина - Костанайский инженерно-экономический университет им Дулатова, который он закончил в 2006 году. Молодой специалист на первых порах работал машинистом-обходчиком, машинистом котлов 4 разряда, старшим машинистом, а с марта текущего года его выдвинули на руководящую должность. И таких молодых людей здесь работает много. И это не может не радовать: у старшего поколения энергетиков подрастает достойная смена, и им есть кому передать профессиональную эстафету. Фотоиллюстрация Олега ЯблОчкина и Максима ФрОлОва

Ведущий полосы Александр КУЗЬМИЧЕВ Тел. 54-62-46


Время печати: 17:28; 23-12-2013 г.

Вторник, 24 декабря 2013 г.

10 наша жизнь

НАШ КОСТАНАЙ

феСТиВАль

иНСТруКция «НК»

Наследники Победы Под таким названием в Костанае прошел ежегодный областной фестиваль военно-патриотической песни. В ходе концертной программы на сцене выступили школьники, солдаты воинской части, самодеятельные исполнители, а также костанайская группа «Фарах», в составе которой - воины-афганцы. - В этом году фестиваль посвящен 25-й годовщине вывода советских войск из Афганистана. Принять в нем участие могли все желающие в возрасте от 14 до 21 года. Заявки подали около 30 участников, - сообщил председатель оргкомитета фестиваля Николай Чапурин. Ученики средней школы №11 к выступлению готовились тщательно. Вместе с наставником они несколько раз репетировали номер и перед началом концерта. - Сегодня выступят ребята, ученики 8-11 классов. Будет исполнена композиция «Песня наших отцов». В школе каждый год проходит конкурс «Песня военной шинели», поэтому исполнение песен на военно-патриотическую тематику для нас дело привычное, - рассказывает преподаватель музыки Ирина Сарана. В финале всем участникам фестиваля вручили дипломы лауреатов и ценные призы. Анара МУРЗАЛИНА

информирован - значит защищен В общественной приемной Костанайского областного филиала НДП «Нур Отан» 20 декабря состоялся прием граждан. На вопросы жителей области ответил руководитель Управления Комитета по правовой статистике и специальным учетам Генпрокуратуры Евгений Пархоменко. Индивидуальный предприниматель Арман Аманжолов обратился с просьбой разъяснить, какие контролирующие органы имеют право проводить проверки, какие имеются способы защиты своих прав и куда можно обратиться в случае, если проверяющие превышают полномочия.

- Правом проведения проверок обладают все госорганы, наделенные функциями контроля и надзора, в рамках компетенции, - отметил Евгений Пархоменко. - А для того чтобы защитить себя от неправомерного вмешательства, нужно ознакомиться с актом о назначении проверок, проверочным листом. На обороте акта приведен текст ст.27 Закона о госконтроле и надзоре, в котором указаны права субъектов контроля. При плановой проверке вас должны уведомить не менее чем за 30 дней до ее начала. Затем необходимо убедиться, действительно ли она зарегистрирована, о чем будет свидетельствовать штамп УКПСиСУ. По номеру, указанному на штампе, можно

запросить сведения о регистрации проверки на сайте Комитета (ser vise.pravstat. kz). Здесь же размещены все планы проверок контролирующих госорганов. При подаче обращения на портал оно примется и отработается членами мобильной группы, в случае выявления нарушений заявителю будет дан ответ с обязательным принятием мер прокурорского реагирования. Аналогичную информацию можно незамедлительно получить, отправив сообщение: номер регистрации на короткий номер 1012, или позвонив в CALL-Центр на номер 8-800-080-7777, либо с мобильного телефона на номер 1414. В Управлении имеется телефон доверия 53-63-75, по которому каж-

дый обратившийся сможет получить консультацию нашего специалиста. Стоит отметить, что, костанайские индивидуальные предприниматели, по словам Пархоменко, уже активно используют данные возможности в своей работе. Среди обращений были вопросы, касающиеся получения справки о наличии или отсутствии судимости, для оформления документов на выезд. Любовь Шпанова обратилась с просьбой проинформировать, где ее мама может получить справку о реабилитации и оформить пособие. В ходе приема все участники получили исчерпывающие ответы на свои вопросы. Лаура АЛБАКОВА

мерОПрияТие

зОж

В новый век со здоровым потомством Одним из важнейших его компонентов является репродуктивное здоровье.

Охрана здоровья в целом и репродуктивного, в частности, является приоритетной в государстве. Это не только здоровье женщин и мужчин, но и каждой семьи, что способствует здоровью нации, здоровому генофонду. За последние десятилетия наметилась тенденция серьезного ухудшения репродуктивной функции человека. По статистике, количество бесплодных браков в Казахстане достигает 16%. Частота женского бесплодия составляет 56% от общего числа гинекологических заболеваний. Согласно данным, 40% бесплодных пар не могут зачать ребенка из-за проблем, связанных с мужским здоровьем, 40% - из-за проблем женщины и в 20% - это комбинированное бесплодие, когда имеет место сочетание мужского и женского. В наше время как никогда остро стоит вопрос о причинах ухудшения способности мужского пола к оплодотворению, в том числе из-за уменьшения численности образуемых сперматозоидов. Нарушенная экология крайне негативно влияет на процессы их образования и созревания. Но во многих случаях нарушения возникают во время беременности плодом мужского пола. Для рождения здорового ребенка необходимо информировать врача о наличии тех или иных проблем со здоровьем. Только лечение до зачатия способно снизить неблагоприятный исход для матери и будущего ребенка. Рост сексуальной активности молодежи негативно влияет на репродуктивное здоровье. На сегодняшний день известно более 40 микробов и вирусов, способных вызывать половые инфекции. В свою очередь эти инфекции могут привести к бесплодию. К этому нужно относиться более серьезно и взрослым, и подросткам. Многое зависит от уровня полового просвещения и воспитания, от уровня сексуальной культуры. Ранняя сексуальная активность для девочек - это возможность забеременеть, а потом необходимость делать аборт, что является одной из причин увеличения численности бесплодных браков. Помните, ваше здоровье – это здоровье ваших детей. Подумайте об этом сегодня, чтобы завтра не было поздно. Гульжан МУРЗАКУЛОВА, координатор программы «Охрана репродуктивного здоровья. Планирование семьи» ГККП «КОЦПФЗОЖ»

ПрОДАм Дом, МК 58, 70 000$, 105 кв.м, 4,2 сотки, 1/2 дома, 1991 г.п., гараж, благоустроенный, торг. Тел.: 8-777-581-68-64, 25-64-47. Шубу норковую (из кусочков), б/у, в хорошем состоянии, средней длины, р. 48-50, 50 тыс. тенге. Тел.: 917-369, 8-777-302-6744. 3-комнатную кв. в центре, 5/5, 50 кв.м, 50000$, торг, дом кирпичный, теплый, внутри квартала, лоджия 6 м, застекленная, счетчики, домофон, или меняю на 2-комнатную с доплатой. Тел.: 56-76-27, 8-777-293-37-95. Общественный фонд «Участников и инвалидов Великой Отечественной войны «Ата» выражает искреннее соболезнование родным и близким по поводу кончины Комаровой Татьяны Николаевны

молодым - дорога В Костанае состоялось торжественное открытие областного слета молодых сотрудников ОВД. На мероприятие были приглашены лучшие молодые полицейские, стажеры, их родители и наставники. С напутственными словами и пожеланиями выступили начальники самостоятельных

управлений, отделов, а также ветераны МВД. Они выразили готовность поделиться с участниками слета не только профессиональным, но и жизненным опытом. - Мы верим, что пришедшие на службу стажеры, лейтенанты и сержанты, достойно продолжат славные боевые традиции старшего поколения, с честью выдержат любые испытания

на службе и покажут образцовый пример исполнения служебных обязанностей, - отметил исполняющий обязанности начальника ДВД области полковник полиции Атыгай Арыстанов. С ответным словом от лица молодых офицеров выступил участковый инспектор ювенальной полиции Денис Несин. - С момента поступления

на службу в Узункольский РОВД я чувствую постоянную поддержку как со стороны руководства, так и своих наставников. Я выбрал профессию мужества, и горжусь этим, - отметил полицейский. По итогам слета молодых полицейских, их родителей и наставников организаторы поощрили грамотами и благодарственными письмами. Лаура АЛБАКОВА

АКТуАльНО

лечение с доверием

Каждая шестая пара в Казахстане бесплодна вследствие перенесенных венерических заболеваний. Об этом «НК» сообщил президент Ассоциации по половому и репродуктивному здоровью, врачдерматовенеролог высшей квалификационной категории, кандидат медицинских наук Валентин Якимов. - Около 15% всех казахстанских пар не могут иметь детей. Это - демографическая проблема национального масштаба. Утрата репродуктивной функции очень часто возникает вследствие перенесенных инфекций, передаваемых половым путем. Молодеж-

ная группа сексуального риска - от 18 до 25 лет и работницы коммерческого секса - с каждым годом все увеличивают число зараженных. И из 15-20 одиндва болеют сифилисом. На обследование и лечение к нам, в «Дружественный кабинет», ежедневно обращаются 2-3 человека, - говорит Валентин Якимов. Всего в «Дружественном кабинете» при Центре борьбы и профилактики со СПИДом состоит на учете около 600 человек. Как правило, это потребители инъекционных наркотиков, молодежь в возрасте от 18 до 25 лет, куда входят большей частью студенты, учащиеся, и те, кто посещает кабинет анонимно, сдают анализы на ВИЧ-статус или предмет наличия других инфекций.

Отдельная, довольно многочисленная группа, - работницы коммерческого секса: женщины в возрасте от 16 до 40 лет и наркозависимые, 98% из них - инфицированные. - Статистика, конечно, приблизительная, но очень близка к действительности. У нас в городе, по данным кожвендиспансера, встречаются 7-8 инфекций, передающихся половым путем, и все они дают осложнения. Вышеназванные пациенты проходят через наш кабинет, где получают всю необходимую им помощь. Здесь берем анализы, проводим обследование, лечение, назначаем и выдаем лекарственные препараты, контрацептивы. А после курса лечения можно пройти обследоваться, причем

все услуги БЕСПЛАТНЫ. Также оказываем психологическую поддержку, - рассказывает врач. Кроме того, в «Дружественном кабинете» проводятся профилактические беседы, раздается информационно-образовательный материал на русском и казахском языках, из которых можно узнать о симптомах инфекций, передающихся половым путем, а также советы, на что нужно обратить внимание и т.д. Стоит отметить, что самая главная причина популярности «Дружественного кабинета» - АНОНИМНОСТЬ ПРИЕМА. Здесь нет никаких записей: имен, фамилий, названий учебных заведений. Каждому посетителю присваивается код, заводится карточка, в которой содержатся сведения о состоянии здоровья пациентов. - Существенную проблему в лечении составляет то, что часто инфекции протекают бессимптомно, незаметно. Человек может быть инфицирован и не знать этого. «Золотая триада», или «золотое правило», профилактики и защиты от ИППП – это постоянный и верный партнер, методы контрацепции и воздержание. Вот что я могу посоветовать, - резюмирует Валентин Якимов. Зарина УТЕНОВА Коллаж Олега ЯБЛОЧКИНА


Вторник, 24 декабря 2013 г.

НАШ КОСТАНАЙ

ОФИЦИАЛЬНЫЙ ОТДЕЛ

Жеке сот орындаушысы тыйым салынған мүлікке келесідегідей сауда өткізетінін хабарлайды: №1 лот - Қостанай қ. Садовой көшесі, 71 үй, 61 пәтер мекенжайында орналасқан қанағаттандырарлық жағдайда емес 1 бөлмелі пәтер жалпы ауданы 33,3 шаршы метр. Тұрғын алаңы 12,5 шаршы метр. Бастапқы сату бағасы: 4 045 314 (төрт миллион қырық бес мың үш жүз он төрт) теңге. Сауда 2013 жылдың 6-шы қантарда сағат 09.00-де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – голландық. №2 лот - Қостанай облысы Әулиекөл ауданы Әулиекөл ауылы Баймағамбетов көшесі 30 мекен-жайында орналасқан тұрғын үй. Жалпы ауданы 104,2 шаршы метр, тұрғын алаңы 74,5 шаршы метр. Жалпы алаңы 0,068 га жертелімімен бірге жапсарлас салынған нысандар мен сарай, жазғы үй. Бастапқы сату бағасы 2 258 100 (екі миллион екі жүз елу сегіз мың бір жүз ) теңге. Сауда 2013 жылдың 6–шы қаңтарда сағат 10.00-де өткізіледі. Сауданы өткізу әдісі – голландық. Сауда өткізілетін мекен-жай: Қостанай қаласы, Шевченко көш., 39а, №3 бөлме саудаға қатысу үшін өтінімді сауданы өткізуге бір тәулік қалғанға дейін беру керек. Мүліктің бастапқы бағасының 5% көлемінде алдын-ала төлемді Талканов Сагинай Тиленович есеп шотына аударуы тиіс. «Цеснабанк» АҚ ИИК KZ12998GTB0000091367, БИК TSESKZKA, КБЕ 19, ИИН 751114300820, РНН 392510020805. Сұрақтарға мына мекен-жай бойынша жауап алуға болады: Қостанай қаласы, Шевченко көш., 39а, тел. 533-606, Қостанай облысының жеке сот орындаушылар коллегиясының нөмірі 39-13-47. Частный судебный исполнитель объявляет торги по реализации следующего арестованного имущества: Лот № 1 – 1-ком. кв-ра, общ. пл. 33,3 кв.м, жил. пл. 12,5 кв.м, находящаяся по адресу: г. Костанай, ул. Садовая, д. 71, кв.61, в неудовл. сост., с перв. старт. ст-тью 4 045 314 (четыре миллиона сорок пять тысяч триста четырнадцать) тенге. Торги состоятся 6 января 2014 г. в 09.00. Метод проведения торгов - голландский. Лот №2 - жилой дом общ. пл. 104,2 кв.м, в т.ч. жил. пл. 74,5 кв.м, с хол. пристройкой, сараем и летней кухней, с зем. уч-ом общ. пл. 0,068 га, находящихся по адресу: Костанайская обл., Аулиекольский р-н, п.Аулиеколь, ул.Баймагамбетова, д.30, со старт. ст-стью 2 258 100 (два миллиона двести пятьдесят восемь тысяч сто) тенге. Торги состоятся 6 января 2014 г. в 10.00. Метод проведения торгов - голландский. Место проведения торгов: г. Костанай, ул.Шевченко, 39а, каб. № 3. Для участия в торгах необходимо подать заявку за сутки до даты проведения торгов и внести задаток в размере 5% от стартовой стоимости имущества на текущий счет частного судебного исполнителя Талканова Сагиная Тиленовича в АО «Цеснабанк» ИИК KZ12998GTB0000091367, БИК TSESKZKA, КБЕ 19, ИИН 751114300820, РНН 392510020805, с вопросами обращаться по адресу: г. Костанай, ул.Шевченко, 39а, тел. 533-606, контакт. тел. Коллегии частных судебных исполнителей Костанайской области 39-13-47.

утеряно удостоверение участника Великой Отечественной войны на имя Сизова Николая Захаровича, 14.01.1925 г.р. Считать недействительным. Тел. 28-27-64. нотариус г. костаная исмаилова а.с. сообщает об открытии наследственного дела после смерти Джумабаева Нияза Махметовича, 18.11.1948 г.р., и просит наследников и кредиторов наследодателя обратиться к нотариусу по адресу: г. Костанай, 8 мкрн, д. 19/1, т. 22-25-25.

утеряно свидетельство ИП серии 39915 №008050, выданное ГУ «Налоговый комитет г.Костанай» от 07.05.2003г. на имя Жаналинова А.Б. Считать недействительным. сообщаем о ликвидации ип Жаналинова алмаза базарбаевича, свидетельство серии 39915 №008050. Претензии кредиторов принимаются в течение 2 месяцев со дня публикации по адресу: г. Костанай, ул. Л. Чайкиной, д. 83, тел. 8-705-568-09-76. 5 января 2014 г. в 11.00 состоится отчетное собрание членов ОО ВКСЧА «Луч». Вопросы: «Итоги работы финансово-хозяйственной деятельности за 2013 год», «Отчет ревизионной комиссии», «Утверждение сметы доходов и расходов, повышение тарифа, разное». При отсутствии кворума повторное собрание состоится 12 января 2014г. в 11.00. Адрес: г. Костанай, ул. Л.Беды, 237/2, гуманитарный колледж. Совет объединения.

Роль органов юстиции в деятельности государства День Независимости - это главный национальный праздник Республики Казахстан. В 1991 году Верховный Совет Республики Казахстан принял Конституционный закон «О государственной независимости Республики Казахстан», и республика получила статус независимого демократического и правового государства, обладающего всей полнотой власти на своей территории, а также правом самостоятельно определять и проводить внутреннюю и внешнюю политику. На сегодняшний день в системе государственных органов исполнительной власти республики органы юстиции приобретают все более широкий круг полномочий, значительно усиливающих содержание правоохранительной направленности. Органы юстиции Республики Казахстан в пределах своей

компетенции осуществляют правовое обеспечение деятельности государства, поддерживают режим законности в работе государственных органов, организаций, должностных лиц, обеспечивают защиту прав и законных интересов граждан и организаций. Деятельность Министрества юстиции непосредственным образом затрагивает жизнь каждого гражданина Казахстана. Сегодня органы юстиции курируют не только законотворческую деятельность, но и деятельность институтов адвокатуры, нотариата и мн. др. Наряду с этим активно ведется реализация государственной политики в области интеллектуальной собственности. Интеллектуальная собственность является важнейшим ресурсом государства, способствующим построению эконо-

мики, основанной на знаниях. Правовая охрана объектов интеллектуальной собственнсти осуществляется в соответствии с Законами РК «О товарных знаках, знаках обслуживания и наименования мест происхождения», «Об авторском праве и смежных правах», «О селекционных достижениях» и т.д. Так, например, за период 2013 года отделом по правам интеллектуальной собственности Департамента юстиции Костанайской области проведено 41 внеплановую и 7 плановых проверок в сфере интеллектуальной собственности. Выявлено 34 правонарушения, изъято 495 единиц продукции с признаками контрафакта. Возбуждено и рассмотрено судом 48 административных дел, из них 14 по переданным из правоохранительных органов материалам. Защищены права владельцев нескольких

товарных знаков, таких как StarLine, Swarovski, Toyota, AUTOPLANET, «WD-40». Подводя итог, необходимо отметить, что защите прав интеллектуальной собственности следует уделять особое внимание, так как это является ключевым аспектом при вступлении Казахстана во Всемирную торговую организацию (ВТО). Интеллектуальная собственность выступает одной из основных предпосылок создания современной конкурентоспособной экономики и полноправного участия республики в международном сотрудничестве. Капышев Р.К., руководитель ОпИС Департамента юстиции Костанайской области, ЖаКСылыК а.а, главный специалист ОпИС Департамента юстиции Костанайской области

Курение или здоровье - выбирайте сами! Курение является социальной проблемой общества как для его курящей, так и для некурящей части. Для первой – проблемой является бросить курить, для второй – избежать влияния курящего общества, не «заразиться» их привычкой и сохранить свое здоровье от продуктов курения, т.к. поглощение воздуха, загрязненного табачным дымом, способствует развитию у некурящих заболеваний, свойственных курильщикам. На Земле ежегодно умирает 1,5 млн человек от заболеваний, спровоцированных курением. По данным Всемирной организации здравоохранения, 90% всех заболеваний раком легких, 75% случаев хронического нефрита и эмфиземы легких, а также 25% сердечных заболеваний приходится на курильщиков. Представители Всемирной ассоциации легочных заболеваний считают, что к 2030 г. количество смертей вследствие курения увеличится до 10 млн человек в год. Одним из важнейших направлений современной государственной политики Казахстана является пропаганда и внедрение здорового образа жизни. Здоровье - это национальное достояние, и в шкале человеческих ценностей оно занимает ведущее место. Проблема табакокурения в аспекте детского возраста чаще всего возникала в связи с опасностью пассивного курения. Однако существует более серьезный вариант этой проблемы - детское курение. Сегодня многие родители обеспокоены этой проблемой, они боятся, что их дети могут пополнить ряды курильщиков. На самом деле знакомство подростков с употреблением табака происходит в раннем детстве при наблюдении за поведени-

ем старших. Центральную роль в этом играет семья. То, что принято в семье, закладывается соответствующее отношение ребенка к табакокурению. Оно органично входит в его сознание, накладывает отпечаток на эмоционально-оценочное отношение к этому занятию и соответствующее поведение в будущем. Чтобы помочь своему ребенку построить щит, который сделает их жизнь свободной от табака, лучше всего начинать профилактику курения у детей с того возраста, когда маленький человек начинает что-то понимать и задавать вопросы. Ваши беседы с ним о том, что хорошо, а что плохо, что он будет делать, а чего не будет, во взрослой жизни прочно запишутся у него в подсознании. Эти беседы необходимо продолжать и по мере взросления, приводить новые аргументы в пользу здорового образа жизни. Помните, именно вы несете ответственность за будущее вашего ребенка. Что делать, если подросток уличен в курении? В этом случае важно сохранить (установить) доверительные отношения с ребенком, постарайтесь соблюдать несколько правил при разговоре с ним: 1. Невозможно запретить ребенку курить наказаниями и скандалами, не отталкивайте его от себя грубыми окриками. 2. Важно понимать: дети начинают курить не родителям назло, а потому что сами не справились со своими проблемами, и грамотно помочь им было некому. Стоит попытаться понять, какие проблемы мучают ребенка. 3. Не стоит лишать его карманных денег и запрещать встречаться с друзьями, лучше поинтересоваться, какие сигареты курит, сколько штук в день, как давно, хочет ли бросить, и чем ему помочь.

4. Не скрывайте, что расстроены из-за случившегося, и вам это далеко не безразлично. 5. Если в семье есть человек, отношения с которым у ребенка в данный момент лучше, чем с родителями, и который имеет авторитет, можно попросить его прояснить ситуацию, подружески пообщавшись с ним. 6. Убедитесь, что подросток действительно знает реальные причины, почему курение наносит вред организму, какой именно вред. Если не знает, спокойно объясните, но не пугайте, укажите лишний раз на индивидуальность реакции каждого организма. 7. Любым способом давайте понять, что исправить такую ситуацию можно, но под силу это только ему самому, нужно лишь понять, что для него более важно: имидж сейчас или здоровье потом. 8. Так или иначе, эта неприятность – не повод воспитывать в ребенке комплекс вины, делать его пребывание дома невыносимым из-за постоянных нотаций и поучений. Не забывайте: ему особенно необходим дом со спокойной обстановкой, уважительным и доверительным отношением к нему. 9. Если вы тоже курите и ребенок готов бросить, предложите бросать вместе, но тогда, даже если вам бросить окажется не под силу, или вы не собираетесь бросать на самом деле, постарайтесь хотя бы убедить его, что вы сумели бросить, т.е. никогда с этого момента не курите при нем. Чем опасно детское табакокурение? Помимо повышенного риска развития всех заболеваний, для которых курение является провоцирующим фактором, детское курение влияет на рост и развитие неокрепшего детского организма. Никотин и его производные компоненты в табачном

Адрес редакции: 110000 г. Костанай, пр. Аль-Фараби, 90. Телефон приемной редактора 54-27-53, факс 54-27-53 ТОО «Газета «Наш Костанай» Регистрационное свидетельство № 12842-Г выдано 18.06.2012 г. Министерством культуры и информации Республики Казахстан. Собственник: ТОО «Газета «Наш Костанай». Издается с августа 1990 г. при поддержке акима города. Территория распространения: г. Костанай и Костанайская область. Директор - гл. редактор: Елена НИКИТЕНКО.

11

Заместитель главного редактора: Оразалы Жаксанов. Тел. (54-62-46). Шеф-редактор: Наталья Королева. Тел. (5437-58). Ответсекретарь: Ирина Востротина. Тел. (5437-58). Корреспонденты: Сергей Биркле (54-64-85), Валерия Вахненко (54-62-75), Мешит Газизулы (53-39-13), Александр Кузьмичев (54-62-46), Дарья Попова (54-05-75), Зульфия Набиева (54-62-75), Зарина Утенова (54-05-75).

Фотокорреспонденты: Олег Яблочкин, Максим Фролов (54-64-85). Рекламный отдел: тел. 54-03-01. Дежурный редактор: Валерия Вахненко. Газета набрана и сверстана в компьютерном центре «НК»: Валентина Михальцова, Индира Казиханова. Корректоры: Ирина Ранцева, Виктория Богдан. Тел. 54-69-71. Печать офсетная. Газета отпечатана в ТОО «Костанайполиграфия», г. Костанай, ул. Маулено-

дыме повреждают практически все клетки растущего организма, вызывая ухудшение метаболической активности. Иммунодепрессия, задержка роста и физического развития, психические и психологические заболевания, патологии мышц, в том числе сердечной, легких, печени – все носит буквально катастрофический характер. Головной мозг ребенка очень чувствителен к содержанию кислорода. В условиях хронической интоксикации при курении мозг недополучает кислород, ухудшается его трофика, уменьшаются функциональные возможности клеток, а значит, самого головного мозга. Влияние никотина на нервную систему очень разнообразно, гораздо сильнее, чем влияние на нервную систему взрослых, что способствует быстрому формированию зависимости и многообразным патологиям нервной системы. Данные зарубежных исследований показывают, что имеются способы снижения степени приобщения детей к курению, но они не являются прямыми и требуют изменения поведения взрослых курильщиков. Сначала члены семей детей должны сами прекратить курить. Из длительного общественного опыта известно, что курение членов семьи является фактором риска для курения детей. Теперь, кроме того, выяснилось, что прекращение курения родителями уменьшает вероятность для потомства приобщиться к нему. Поэтому в школьных программах по профилактике ЗОЖ должны охватывать обучением не только учащихся, но и их родителей, и преподавателей. При этом следует сделать максимум возможного, чтобы способствовать прекращению курения. арыстан БаЗаРКУл, валеолог ГККп «КОЦпФЗОЖ»

gazeta@top-news.kz ва, 16. Объем - 2,5 печатных листа. Общий тираж номера - 11486. Подписной индекс: К-315. Заказ № 2650. При перепечатке ссылка на «НК» обязательна. Мнение авторов публикаций может не совпадать с точкой зрения редакции. ® - материал публикуется на правах рекламы. Ответственность за содержание рекламы и объявлений несет рекламодатель.


Время печати: 09:59; 20-12-2013 г.

Вторник, 24 декабря 2013 г.

12 РАКУРС

НАШ КОСТАНАЙ

Если хочешь быть счастливым… Семейное счастье не бывает случайным – так считает профессиональный психолог, профессор КГУ Лилия Саркисян. В интервью «НК» эксперт рассказала о новой модели взаимодействия организаций образования и семей, которая призвана помочь костанайцам научиться строить гармоничные отношения внутри семьи и в социуме. - Лилия Вагановна, почему в последнее время во многих странах мира, в том числе и у нас, в Казахстане, такое большое внимание уделяется проблемам семьи? - Потому что это одна из самых наболевших проблем современного человечества. Истории болезни современной семьи – не одна сотня лет. Процесс начался с исчезновением семейного крестьянского хозяйства: развитие промышленности стало отчуждать родителей от собственных детей. Сначала из семьи на наемную работу ушел отец, а потом и мать. Функции семьи стало выполнять государство: возникли детские сады, казенные начальные школы и мастерские. Вот и получается, что в итоге исторических хитросплетений брак катастрофически обесценился. Потерялась его суть - ценностная, экономическая, репродуктивная. Остались только оболочка и смутное интуитивное понимание, что вдвоем жить все-таки лучше, чем поодиночке. Сегодня мир вновь, как никогда, остро осознает социальную значимость и личную ценность семьи. Причем осознает не только на уровне государств и правительств, но конкретных организаций и проектов. В русле этого актуального движения за возрождение культа семьи оказался и наш социально-значимый проект «Организация деятельности ресурсного центра психолого-педагогической поддержки семьи», инициированный управлением внутренней политики акимата Костанайской области. - Да, заботы общественности о возрождении культа семьи закономерно провоцируют появление многочисленных социальных проектов. Что отличает ваш проект? - Масштабность и конкретные результаты. В общей сложности в нем приняло участие более 22000 человек, в том числе родительская общественность, учащиеся школ, студенты колледжей и вузов, работники организаций образования. В целом на 5 проектных территориях – опорных пунктах - проведена работа в Школах отцов, организован психологопедагогический лекторий для родителей; обучающие семинары для психологов, медицинских работников, социальных педагогов школ и участковых полицейских.

Прошло 9 фестивалей семьи, проведено более 100 часов консультаций психологов по вопросам семьи и брака, детско-родительских отношений, состоялось 5 заседаний городского роди-

sovetroditeli.kz Постепенно этот электронный ресурс насытится информацией, но уже сейчас пользователи смогут ознакомиться с нормативными документами Министерства образования

чувств к ребенку. Малыш открыт для них. Наша ласка, нежность, добрая улыбка все это и есть школа любви, школа будущего родительства. Личность ребенка формируется прежде всего в

с ним. Умение жить счастливо в семье - это важное качество. Его можно и нужно воспитывать в детях. Тому, как это делать, надо учиться взрослым: родителям, воспитателям, педагогам, - тем,

лись в силу каких-то причин вне ее. Уверена, что таких детей, лишенных родительского влияния, к будущей семейной жизни должны готовить не только школьные педагоги и психологи. Как

тельского общественного совета (ГРОС) и организована работа его общественной приемной. - А что отличает ГРОС от традиционных школьных родительских комитетов? - Миссия городского родительского совета – разработка и практическое внедрение новой модели взаимодействия организаций образования с семьей, преодоление границ и барьеров, сформировавшихся между школой и другими социальными структурами. ГРОС призван координировать деятельность городских школьных родительских комитетов. - Кто вошел в состав ГРОСа? - Неравнодушные к проблемам образования и воспитания учащихся, авторитетные уважаемые люди нашего города, способные поднимать и решать назревшие проблемы на самом высоком уровне. Сейчас в составе ГРОСа – 12 человек. Поименно состав обозначен на его интернет-сайте. - Разработка интернет-ресурса – один из конкретных результатов деятельности ГРОСа? - Да, конечно. Электронный адрес сайта - http://

и науки РК; узнать новости из организаций образования и получить информацию об интересном опыте работы конкретных школ; проконсультироваться у специалистов (психологов, врачей, сотрудников УВД, представителей органов исполнительной власти); получить ответы на волнующие вопросы; узнать секреты семейного воспитания; поделиться своим опытом воспитания детей и взаимодействия со школой; рассказать о настоящих Учителях. Надеемся, что этот сайт станет площадкой конструктивного диалога для всех, кого волнуют проблемы современного образования и воспитания, взаимодействия семьи и школы, ожидаем, что он будет полезен для думающих и неравнодушных родителей, для тех, кто стремится к гармоничным отношениям со своими детьми и готов обеспечить условия для этого; для учителей, стремящихся к обогащению собственного профессионального педагогического опыта и обмену им с коллегами. - С какого возраста надо начинать готовить человека к семейной жизни? - С самого рождения. С проявления искренних

той психологической атмосфере, которую создает супружество. Эта атмосфера - эмоциональная первооснова семейного благополучия. Подготовить к семейной жизни - значит, научить добру, доброжелательности, чувству товарищества. Совершенно необходимо воспитывать мальчиков и девочек, юношей и девушек в духе подлинного уважения друг к другу. Мы обязаны развить у детей чувство истинной дружественности, которая впоследствии создаст основу для нормальной семейной атмосферы. Но не только существо отношений между подростками, но и внешнее проявление этого - культура поведения, - несомненно, многое определяет для будущих женихов и невест, жен и мужей. Безусловно, ярким примером для будущих супругов является проявление взаимоуважения между родителями, почитание дедушек и бабушек. А когда ребенок повзрослеет, его нужно научить тому, чтобы он умел строить свои отношения с людьми, совместно с ним проживающими. Воспитанный таким образом ребенок гораздо легче будет справляться с семейными проблемами. Проще будет и ему, и

чей вид деятельности связан с воспитанием детей, подростков, молодежи. - Но одни любят ярко, горячо, преданно, другие тускло, с подозрениями и претензиями… - Да, в жизни часто так бывает: любя, одни создают вокруг себя целый эмоциональный мир, в этом мире хочется радоваться, петь, шутить. А другому кажется, что он тоже любит, но как? Нудно. Тяжело. Не горит, а еле тлеет, то и дело впадая в уныние. Рядом с таким человеком неуютно, холодно. Откуда же берутся чувства? Многое дается людям природой. Но многочисленные опыты психологов, педагогов да и обыденная жизнь доказывают, что задатки эмоций можно и нужно развивать. И это тоже лучше всего делать в раннем детстве. - А как готовить детей к семейной жизни в неполных семьях, где нет папы или мамы, или в детских домах? - Действительно, к сожалению, в нашем обществе много детей, которых подготовить к будущей семейной жизни просто некому. Мало того, некоторые с рождения вообще никогда не были в семье или оказа-

продемонстрировал опыт нашего проекта, с успехом это могут делать опять же городские, районные, поселковые родительские общественные советы, то есть все, осознавшие, что в нашем обществе чужих детей нет, они все НАШИ - и родные, и неродные. Есть и другой позитивный опыт, когда полноценные счастливые семьи открывают свои двери и души для одноклассников своих детей, для тех, кто обделен родительским вниманием. Я уверена, что сейчас в каждом городе, районе назрела острая необходимость в создании центров семьи, ориентированных на психолого-педагогическое и медицинское просвещение людей разного возраста, на консультирование и организацию досуга для всей семьи. Думаю, что в перечне направлениий работы такого центра должна быть и профилактика разводов (особенно молодых семей), и работа с детьми в постразводный период, и обучение конструктивной коммуникации в семье. Ольга КунгурОва, профессор Кгу им. а.Байтурсынова Коллаж Олега ЯБЛОЧКИна

№ 102 (2595)  

Вторник, 24 декабря 2013 г.

Advertisement