Page 1

บทปฏิบัติการที่ 5 การลำาเลียงสารในสิ่ งมีชีวติ

บทนำา

การลำาเลียงน้าำ เกลือแร่ อาหาร และของเสี ยต่างๆ ภายในสิ่ งมีชีวิต มีความสำาคัญอย่างยิง่ เพราะขบวนการเมแท โบลิซึมภายในสิ่ งมีชีวิตต้องอาศัยการแลกเปลี่ยนสิ่ งต่างๆ ระหว่างภายใน สิ่ งมีชีวิตกับสิ่ งแวดล้อมตลอดเวลา การแลก เปลี่ยนการเกิดโดยกระบวนการพาสซีฟ (passive process) เช่นการแพร่ (diffusion) และ ออสโมซิล (osmosis) หรื อ กระบวนการแอกทีฟ (active process) ในสิ่ งมีชีวิตเซลล์เดียวและหลายเซลล์ที่มีเซลล์ส่วนใหญ่สมั ผัสกับสิ่ งแวดล้อม การแลกเปลี่ยนเกิดขึ้นได้โดยตรงกับสิ่ งแวดล้อมอย่างเพียงพอ แต่ในสิ่ งมีชีวิตที่ซบั ซ้อนมากขึ้น มีเซลล์เพียงส่ วนน้อย สัมผัสโดยตรงกับสิ่ งแวดล้อม ดังนั้นการแลกเปลี่ยนจึงต้องอาศัยระบบช่วย คือ ระบบลำาเลียง การทดลองการแพร่ ของตัวถูกละลาย วัสดุและอุปกรณ์ 1. สารละลาย NaCl เข้มข้น 1M ในขวดหยด 2. สารละลาย AgNo 3 เข้มข้น 1M ในขวดหยด 3. วุน้ ำ น่ 4. น้ากลั 5. จานเพาะเชื้อขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 9 เซนติเมตร 6. ที่เจาะจุกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 เซนติเมตร วิธีการทดลอง ำ น่ เดือด 100 มิลลิลิตร ต้มแล้วคนจนละลายเป็ นเนื้ อเดียวกัน เทใส่ จาน 1. ชัง่ วุน้ เส้น 1.5 กรัม ละลายน้ากลั เพาะเชื้อ จานละ 20 มิลลิลิตร (อาจเตรี ยมไว้ล่วงหน้า) 2. เมื่อวุน้ แข็งตัวใช้ที่เจาะเอาวุน้ ออกให้เป็ นช่องห่างกันประมาณ 2 เซนติเมตร ระวังอย่าให้แผ่นวุน้ ล่อนออก จากจานเพาะเชื้อ 3. หยดละลาย NaCl ลงในช่องที่เจาะบนวุน้ 2 ช่อง ซึ่งอยูต่ รงข้ามกัน ช่องละ 2 หยด พร้อมกับหยด สารละลาย AgNo 3 ลงในช่องที่เหลือในปริ มาณที่เท่ากันดังภาพ สังเกตปรากฏการณ์ที่เกิด และบันทึกเวลา AgNO3 NaCl NaCl AgNO3

เครื่ องมือใช้ทดลองการแพร่ ของตัวถูกละลาย


การบันทึกผลการทดลอง 1. ระยะเวลาที่เกิดปรากฏการณ์นาน................................................................นาที 2. ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นคือ............................................................................................................................... 3. ตำาแหน่งที่สิ้นสุดปรากฏการณ์อยูห่ ่ างจากช่อง NaCl และ AgNo 3 คือ.................................................................................................................................................................. ...................................................................................................................................................................... ...... สรุ ปผลการทดลอง จงอธิ บายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... คำาถามท้ ายบทปฏิบัติการ 1. ท่านคิดว่าหลักการเรื่ องการแพร่ ของก๊าซและตัวถูกทำาลาย เหมือนกัน และแตกต่างกันอย่างไร 2. สารต่างชนิดกันอยูใ่ นสิ่ งแวดล้อมเดียวกัน อัตราการแพร่ จะเท่ากันหรื อไม่ เพราะเหตุใด 3. ในการทดลองเรื่ องการแพร่ น้ ี ถ้าเปลี่ยนความเข้มข้น หรื อเปลี่ยนอุณหภูมิ จะมีผลต่ออัตราการหรื อไม่ อย่างไร 4. การแพร่ สาำ คัญต่อการดำารงชีวิตของพืชอย่างไรบ้าง จงอธิ บาย


การทดลองที่ 2 การลำาเลียงในพืช บทนำา ำ พืชลำาเลียงน้าและเกลื อแร่ โดยอาศัยการลำาเลียงทางไซเลม ส่ วนการลำาเลียงในโฟลเอ็ม เป็ นการลำาเลียงสาร ำ กรดอินทรี ย ์ กรดอะมิโน และฮอร์ โมนบางชนิด ทิศทางการลำาเลียงเกิดขึ้นได้ท้ งั อินทรี ยเ์ ป็ นส่ วนใหญ่ซ่ ึงได้แก่ น้าตาล ำ ในแนวขึ้นและลง ซึ่งแตกต่างจากการลำาเลียงน้าและเกลื อแร่ ทางไซเลม ที่มีทิศทางการลำาเลียงใน แนวขึ้นอย่างเดียว วัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาส่วนของพืชที่ใช้ในการลำาเลียงน้าำ แร่ ธาตุ และส่ วนของพืชลำาเลียงอาหารที่พืชสร้างขึ้น 2. เพื่อศึกษาแบบจำาลองของมึนซ์ ซึ่งใช้อธิ บายกระบวนการลำาเลียงสารในโฟลเอ็ม ก. โครงสร้ างและลักษณะไซเลมและโฟลเอ็ม ไซเลมและโฟลเอ็มเป็ นเนื้ อเยือ่ ลำาเลียงที่ประกอบด้วยกลุ่มเซลล์หลายชนิดมาทำาหน้าที่ในการลำาเลียงซึ่งจะอยู่ ำ ออาหารจะเรี ยงเป็ นวงกลมลำาต้นพืชใบเลี้ยง เป็ นกลุ่มๆ ติดต่อตั้งแต่ราก ลำาต้น กิ่ง ใบ ในพืชใบเลียงเดียวมัดท่อน้าท่ เดี่ยวจะเรี ยงกระจายทัว่ ลำาต้น ในไซเลมเซลล์ทาำ หน้าที่ลาำ เลียงได้ดีคือ เวสเซลเมมเบอร์ (vesselmember) ซึ่งเป็ นเซลล์ที่ ไม่มีชีวิตเรี ยงต่อกันเป็ นท่อยาว เรี ยกว่า เวสเซล (vessel) ส่ วนโฟลเอ็มเซลล์ที่ทาำ หน้าที่ลาำ เลียงได้ดีคือ เซลล์หยอด ตะแกรง (sieve tube member) เป็ นเซลล์ที่อยูต่ ิดกับเซลล์ประกบ(companinon cell) เป็ นเซลล์ที่มีชีวิต จุดประสงค์ เพื่อศึกษาโครงสร้างและลักษณะของไซเลมและโฟลเอ็ม วัสดุและอุปกรณ์ 1. ต้นเทียนขนาดกลางหรื อผักกระสัง 2. ขวดปากกลางใส่นาประมาณค่ ้ำ อนขวดใส่ สีแดงผงลงไปเล็กน้อย 3. กล้องจุลทรรศน์ 4. แผ่นสไลด์และกระจกปิ ด 5. ใบมีดโกน วิธีการทดลอง 1. จุ่มต้นเทียนให้ปลายรากแช่ในสี แดงประมาณ 2 ชัว่ โมง 2. นำาต้นเทียนมาซับสี ที่เปี ยกตามรากและลำาต้น สังเกตลักษณะทางสี แดงที่ปรากฏลำาต้นและใยยันทึกผล 3. ใช้ใบมีดตัดลำาต้นเทียมตามขวางด้วยวิธี free hand cross section นำาไปทำา wet mount นำาไปตรวจดูดว้ ย กล้องจุลทรรศน์วาดรู ปและบันทึกผล 4. ใช่ใบมีดโกนตัดส่วนและลำาต้นเทียนตามยาว โดยวิธีการเข่นเดียวกันกับขอ 3 บันทึกผล การบันทึกผลการทดลอง


ำ และวาดรู ปลำาต้นเทียนตัดตามขวางและตามยาว แสดงท่อลำาเลียงน้าำ วาดรู ปลำาต้นเทียนแสดงส่วนที่ดูดน้าสี และท่อลำาเลียงอาหาร สรุ ปผลการทดลอง โครงสร้างของไซเลมและโฟลเอ็ม มีลกั ษณะอย่างไร มีความเหมาะสมในการลำาเลียงอย่างไร และมีการเรี ยงตัว จากราก ลำาต้น กิ่งและใบ อย่างไร คำาถามท้ ายการทดลอง 1. สี แดงที่ปรากฏการณ์ความยาวและลำาต้นเทียนเกิดขึ้นอย่างไร 2. มัดท่อลำาเลียงที่สงั เกตจากรากตัดขวางของลำาต้นเทียนมีลกั ษณะอย่างไร 3. ไซเลมและโฟลเอ็มมีลกั ษณะแตกต่างอย่างไร 4. เทียนเป็ นใบเลี้ยงคู่หรื อใยเลี้ยงเดี่ยว เพราะเหตุใด 5. ถ้าตัดลำาต้นไผ่หรื อลำาต้นหญ้าตามขวาง ไซเลมและโฟลเอ็มจะมีลกั ษณะอย่างไร ต่างจากท่อลำาเลียงน้าำ ลำาเลียงอาหารในต้นเทียนอย่างไร

การลำเลียงสารในสิ่งมีชีวิต  

การลำเลียงสารในสิ่งมีชีวิต

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you