Page 1

สุ ภาษิตสอนใจ กับอัญมณี ทรงคุณค่า October 3, 2013UncategorizedChontida Chamchongkha

มีคาํ กล่าวที่วา่ “คนไทยเป็ นคนเจ้าบทเจ้ากลอน และเจ้าสําบัดสํานวน” ซึ่ งหมายความว่า คนไทยเป็ นคนที่ชอบคําคล้องจอง และชอบพูดเปรี ยบเปรย ให้เห็นภาพที่สามารถแสดงความรู ้สึกหรื อสิ่ งที่ตอ้ งการจะสื่ อได้อย่างชัดเจน ภาษาไทยจึงรํ่ารวยไปด้วย สํานวน ภาษิต และคําพังเพย มากมาย ตามความหมายของพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2525 ได้ให้ความหมายของคําว่า สํานวน ว่า “ถ้อยคําที่เรี ยบเรี ยง โวหาร บางครั้งก็ใช้วา่ สํานวนโวหาร; คดี เช่น ปิ ดสํานวน ; ถ้อยคําที่ไม่ถูกไวยากรณ์ แต่รับใช้เป็ นภาษาถูกต้อง, การแสดงถ้อยคําออกมาเป็ นข้อความพิเศษ เฉพาะภาษาหนึ่ งๆ ; ลักษณะนามใช้เรี ยกข้อความรายหนึ่งๆ เช่น ข้อความสํานวนหนึ่ ง บทความสํานวนหนึ่ ง” ส่ วน ภาษิต หมายถึง “คํากล่าว, ตาม ศัพท์ที่เป็ นคํากลางๆ ใช้ท้งั ทางดี ทางชัว่ แต่โดยความหมายแล้วประสงค์คาํ กล่าวที่ถือว่าเป็ นคติ” และ คําพังเพย มีความหมายว่าหมายถึง “คํากลางที่ กล่าวไว้ให้ตีความเข้าเรื่ อง” ทั้ง สํานวน ภาษิต และคําพังเพย มักจะใช้รวมๆ ในการเปรี ยบเปรย ชี้ให้เห็นเหตุการณ์ หรื อปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น บางครั้งเป็ นการสอนให้รู้ถึงสิ่งที่ ควรทํา ไม่ควรทํา เช่น “ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง” หมายถึง ความสวยความงาม ย่อมเกิดขึ้นได้จากการปรุ งแต่ง คนจะสวยได้กเ็ พราะการ แต่งหน้าแต่งตัว , “เก็บเบี้ยใต้ถนุ ร้าน” หมายถึง ขยันทํางาน แม้ได้เงินเพียงเล็กน้อยก็เอา , “นํ้าขึ้นให้รีบตัก”หมายถึง เมื่อโอกาสมาถึง ก็ควรจะรี บ ไขว่คว้า ฯลฯ ในสํานวน ภาษิต และคําพังเพย มีอยูไ่ ม่นอ้ ยที่เกี่ยวข้องกับ “อัญมณี” ซึ่ งในสมัยโบราณนั้น คําที่ใช้เรี ยกอัญมณี มีเพียงไม่กี่ประเภทคือ เพชร พลอย หยก และ แก้ว ดังนั้น สํานวนทั้งหลายจึงเกี่ยวข้องกับชื่อเหล่านี้


สํานวนเกี่ยวกับ เพชร อาทิ “เพชรนํ้าเอก” หรื อเพชรนํ้าหนึ่ง หมายถึง เป็ นวิเศษ ยอดเยีย่ ม ใช้สาํ หรับการยกย่องเชิดชูบุคคลหรื อผลงานที่มีคา่ มาก ,” เพชรร้าว” หมายถึง ไม่บริ สุทธิ์ มีตาํ หนิ , “เพชรตัดเพชร” หมายถึง คนสองคนที่มีความสามารถสู ง เก่งกาจทัดเทียมกัน ต้องมาแข่งขันกัน ก็ยากที่จะ เอาชนะกันได้ , “ถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชร” เป็ นคําอวยพรให้แก่คูบ่ ่าวสาวให้อยูด่ ว้ ยกันจนแก่เฒ่า มีความสุขบริ บูรณ์ดว้ ยทรัพย์ ยศและ ความดี , “ขี้เถ้ากลบเพชร” หมายถึง ตอนแรกทําได้ดี แต่ตอ่ มามีขอ้ บกพร่ องทําให้เสี ยหาย , “เพชรในตม” หมายถึง สิ่ งที่มีคุณค่าหรื อคนที่ดีมี ความสามารถสู งแต่ไปอยูใ่ นแหล่งที่ไม่ดี สํานวนเกี่ยวกับ พลอย ที่เราคุน้ เคยกันดีคือ “ไก่ได้พลอย” หมายถึง คนที่ได้ของมีคา่ แต่ไม่รู้จกั หรื อไม่เข้าใจคุณค่าของสิ่งนั้น จึงไม่สามารถเอาไป ใช้ประโยชน์ได้ ส่ วนสํานวนเกี่ยวกับ หยก อาทิ “หนุ่มหน้าหยก” หมายถึง ชายหนุ่มที่มีใบหน้าหล่อเหลา เกลี้ยงเกลา ใสสะอาด , “กิ่งทองใบหยก” หมายถึง คู่ หนุ่มสาวที่มีความเหมาะสมกันมาก ทั้งชาติตระกูล ฐานะ รู ปร่ างหน้าตา และสํานวนเกี่ยวกับ แก้ ว อาทิ “แก้วสารพัดนึ ก” หมายถึง สิ่ งที่สามารถดลบันดาลให้ผคู ้ รอบครองได้สมดังความปรารถนา , “ลิงได้แก้ว” มี ความหมายใกล้เคียงกับไก่ได้พลอย คือได้ของสูงค่าแต่ไม่รู้คุณค่าของสิ่ งนั้น , “ชัว่ เป็ นชี ดีเป็ นแก้ว” หมายถึง สนใจแต่คนดี คนไม่ดีไม่สนใจ , “ดีด ลูกคิดรางแก้ว” หมายถึง หัวการค้า มองทุกอย่างเป็ นกําไรขาดทุน, “แก้วตาดวงใจ” หมายถึง คนที่รักมาก (ส่ วนใหญ่ใช้กบั บุตร) ,”ดีใจเหมือนได้ แก้ว” หมายถึง ดีใจมาก , “แก้วร้าว” หมายถึง สิ่งที่เสี ยหายไปแล้วไม่สามารถทําให้เป็ นเหมือนเดิมได้ เช่น ความสัมพันธ์ของคน เมื่อผิดใจกันแล้ว ก็ ยากจะคืนดี การเปรี ยบเปรยเหล่านี้ ทําให้การสรุ ปความคิดมีความชัดเจน เมื่อเกิดอะไรขึ้น ก็สามารถอธิบายได้ดว้ ยสํานวนภาษาที่ทุกคนสามารถเข้าใจตรงกันได้ แม้วา่ บางสํานวน อาจไม่คนุ ้ หู หรื อไม่เคยได้ยนิ มาก่อน แต่การพยายามทําความเข้าใจกับความหมายเหล่านี้ ลองเอามาใช้ในชีวติ ประจําวันดู ก็นบั เป็ น การเพิ่มพูนความรู ้และทักษะในการใช้ภาษาไทย และยังเป็ นการซึบซับคติสอนใจซึ่งเป็ นคุณค่าความดีงามจากอดีตสู่ ปัจจุบนั หากจิตใจคน สามารถดํารงคุณค่าความดีงามไว้ได้ ก็อาจเปรี ยบได้กบั “อัญมณี ” ที่เปล่งประกาย ทั้งยกตนให้สูงขึ้นด้วยความดี และยกสังคมแวดล้อม ให้ดีข้ นึ พร้อมๆ กัน บทความดังกล่ าวข้ างต้ นจัดทําโดยทีมงาน บริษทั เลนญ่ า จิวเวลรี่ จํากัด ทางเราจึงขอสงวนสิ ทธิ์การคัดลอกเนือ้ หาทุกบทความของทางบริษทั ฯ หาก ต้ องการคัดลอกหรือนําไปเผยแพร่ ต่อ กรุ ณาติดต่ อทีมงานบริษทั ฯ webmaster@lenyajewelry.com

Lyth006  

มีคำกล่าวที่ว่า “คนไทยเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน และเจ้าสำบัดสำนวน” ซึ่งหมายความว่า คนไทยเป็นคนที่ชอบคำคล้องจอง และชอบพูดเปรียบเปรยให้เห็นภาพที่สา...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you