Issuu on Google+


7th Year of Publication

≥÷]»+ q÷´dt dü+|ü⁄{Ï : 6

y˚T - pHé 2013

dü+bÕ<ä≈£î&ÉT : yÓTÆHêkÕ«$T

MyNaa Swamy Publications

TOURISM NEWS ( Telugu Bi-Monthly )

May - June 2013 Volume : 6 Issue : 3 Editor My.Naa. Swamy (Mylaram Narayana Swamy)

dü÷∫ø£

dü+∫ø£ : 3

Editorial Ph : 9502659119 Marketing : Aanand News Agencies Chikkadapalli, Hyderabad. Cell : 98484 28516, 98482 49695 Regd. Off. : 19-12-372, 1st Floor Bairagipatteda, TIRUPATI - 517 501 Cell : 9502659119 email:tourismnews2007@yahoo.co.in

4 6 10 12 13 15 18 19 20 24 26 30 34

>√˝§ÿ+&É ªc˛µ C…’.. »>∑Hêï<∏ë yÓ+ø£qï <ë«s¡ø£ $•wüº‘·‘·«y˚‘·Ô s¡eTD°j·T+ sêeT|üŒ πøåÁ‘·+ dü‘·´Áe‘ê\ kÕ«$T düìï~Û ªuÛ…’s¡e⁄ì >=\« e∫Ã] uÛÑø£Ôes¡T\Tµ

35 36 38 40

#·]Á‘· düàè‹|ü<∏ä+˝À sêj·T<äTs¡Z+ qs¡dæ+VüQì bÕ˝…+ eT\¢qï >∑T&ç >√$+<äTì >∑T&ç

Info

50 Holy Hills Dharamsala

44 Best for Placement 46 Magnificent Monument 48 Oldest Oasis

»Hês¡D´+ qT+∫ nuÛÑj·÷s¡D´+˝ÀøÏ y˚dü$ $&ç~ πø+Á<ë\T •\Œø£fi≤ ì\j·T+ kÕ+∫dü÷Ô|ü+ ø√&ÓyÓTT≈£îÿ\ eTVü‰<˚e⁄&ÉT X¯s¡eD düìï~Û

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

3


e +<ä˝≤~ dü+e‘·‡sê\ ôV’≤<äsêu≤<é #·]Á‘·≈£î Á|ü‘·´ø£åkÕøÏå >√˝§ÿ+&É ø£≥º&É+. >√˝§ÿ+&É yÓ’uÛÑyêìï -

$cÕ<ëìï ø£qT\≈£î ø£{Ϻq≥Tº #·÷|æ+#˚<˚ ªkÂ+&é n+&é ˝…’{Ÿ c˛µ. n\Hê{Ï sê#·]ø£|ü⁄ >∑Ts¡TÔ\T>± e⁄qï uÛÑeHê\T, sêE\ ø£<ä*ø£\T #·]Á‘·˝À »]–q yêdüÔe dü+|òüT≥q\ ø£qT>∑TD+>± ø£fi≤ø±+‘·T\T, X¯u≤›\ dü<äèX¯´y˚T ªc˛µ Á|ü‘˚´ø£‘·. >√˝§ÿ+&É kÂ+&é n+&é ˝…’{Ÿ c˛ sêÁwüº+˝ÀH˚ Á|üeTTKeTsTT+~. sêÁwüº ≥÷]»+ &Ée\|tyÓT+{Ÿ ø±s=ŒπswüHé @sêŒ≥T#˚dæq á ªc˛µqT ôV’≤<äsêu≤<é dü+<äs¡Ù≈£î\T ‘·|üŒø£ #·÷dæ rsê*. á ªc˛µ #·÷ùdeTT+<äT >√˝§ÿ+&É #·]Á‘·qT, n<äT“¤‘·ø£≥º&Ü\qT ø=+‘·es¡≈£î ‘Ó\TdüTø√e&É+ eT+∫~. ø±oàsY qT+∫ ø£Hê´≈£îe÷], eTT+u≤sTT qT+∫ ø√˝Ÿø£‘ê es¡≈£î <˚X¯eT+‘ê XÀ~Û+∫Hê ø±qsêì n<äT“¤‘·yÓTÆq ø£≥º&É+, n\Hê&ÉT <ë&ÉT\T #˚ùdyê] bÕ*≥ X¯Á‘·T <äTπs“¤<ä´ ø√≥>± >√˝§ÿ+&É œ˝≤¢ #·]Á‘·˝À ∫s¡düàs¡D°j·TyÓTÆq~. Á|üD≤[ø±j·TT‘·yÓTÆq ìsêàD+, |ü{ÏwüºyÓTÆq, |ü>∑&É“+B ø£≥º&Ü\T, ‘·|æŒ+#·T≈£îH˚+<äT≈£î M˝Ò˝Òì #Ós¡XÊ\\T, Äq+<ëìï, ÄVü‰¢<ëìï |ü+#˚ ñ<ë´qeHê\T, <˚X¯ s¡ø£åD˝À ÁøÏj·÷o\ø£ bÕÁ‘· b˛wæ+#˚ >∑TÁsê\T, ˇ+f…\T, @qT>∑T\qT ñ+#˚ ø={≤º\T, Á|ü»\‘√ eTy˚Tø£eTj˚T´+<äT≈£î nqTyÓ’q sê» 4

<äsê“s¡T¢, n+‘·'|ü⁄s¡ yêdüT\T ìedæ+#˚+<äT≈£î uÛÑÁ<ä‘·q+ ~+#˚ sêDÏeTVü≤fi¯ó¢, <˚X¯ dæú‹>∑‘·T\ qT #·]Ã+ #˚+<äT≈£î nqT≈£L\ yÓTÆq, $d”Ôs¡í yÓTÆq düuÛ≤dü e÷y˚X¯ eT+~sê\T, ø√≥qT dü+<ä]Ù+#˚ Á|ü»\≈£î eT+∫˙{Ï dü<äTbÕ j·÷\T yÓTT<ä˝…’ qe˙ï m+‘√ n_Ûeè~∆ #Ó+~q H˚{Ï düe÷ C≤ìøÏ rdæb˛ì $<Ûä+>± ñ+&É&É+ n<äT“¤ ‘·+. ãVü≤eT˙ bÕ\≈£î&Ó’q eTVü≤à<é cÕ ø±\+˝À eTVü≤à<é q>∑sY>± |æ*#˚ >√˝§ÿ+&É œ˝≤¢ m+‘√ n_Ûeè~∆ #Ó+~ q|üŒ{Ïø°, ≈£î‘·TuŸ cÕV”≤\ bÕ\q˝Àì n‘·´+‘· |ü{Ïwüº ø£≥º&É+>± e÷], ø√≥ yÓ’uÛÑe+ <äX¯~X¯˝≤ yê´|æ+∫+~. 1518 qT+∫ 1550 es¡≈£î >√˝§ÿ+&É ø£≥º&Ü\T sê‹‘√ n<äT“¤‘·yÓTÆq Ø‹˝À ì]à+#ês¡T. eT]ìï $esê\≈£î b|æ ≥÷]»+ ø±s=ŒπswüHéqT dü+Á|ü~+#·+&ç. bò˛Hé — 040-66746370, 66745986, ôd˝Ÿ : 9848540371 y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

5


- &Üø£ºsY >∑÷&Ó*¢ #·+Á<ë¬s&ç¶

ˇ]kÕ‡˝À Á|üeTTK |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T, Á|üU≤´‘· |üsê´≥ø£ Á|ü<˚XÊ\T bH√ïe⁄HêïsTT.

ø√D≤s¡ÿ˝À >∑\ dü÷s¡T´ì düìï~Û, s¡‘·ï–] uÖ<ä∆ πøåÁ‘·+, |üP]˝Àì »>∑Hêï<Ûä <˚yê\j·T+, uÛÑTeH˚X¯«sY˝Àì áX¯«s¡Tì >∑T&ç, rs¡ÁbÕ+‘· n+<ë\T, ∫\ø± düs¡düT‡ |üsê´≥≈£î\qT b+‘·>±H√ Äø£]¸düTÔHêïsTT. »>∑Hêï<∏ä <˚yê\j·T+ ˇø£ n<äT“¤‘· ìsêàD+. »>∑Hêï<ÛäTì >∑T&ç, s¡<∏äj·÷Á‘· eTìwæ J$‘êìøÏ |üs¡e÷sêúìï ‘Ó*ù| eTTøÏÔ<ÛëeT+. »>∑Hêï<Ûä s¡<∏äj·÷Á‘· Á|ü|ü+#· Á|üU≤´‹ >±+∫+~. \ø£å˝≤~eT+~ j·÷Á‹≈£î\T ªªC…’.. »>∑Hêï<Ûë..µµ n+≥÷ s¡<∏ëìï ˝≤π> düìïy˚XÊìï dü+<ä]Ù+#·&ÜqøÏ ¬s+&ÉT ø£qTï\T #ê\e⁄. e÷≥˝À¢ e]í+|üq\$ø±<äT. »>∑Hêï<Ûä s¡<∏äj·÷Á‘·ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt ø£<∏äq+ á $<Ûä+>± e⁄+~.

6

Á|üdæ<ä∆ |üP] »>∑Hêï<∏ä kÕ«$T Ä\j·T+˝À ∫Á‘· - $∫Á‘· dü+Á|ü<ëj·÷\T ø£\e⁄. l ø£èwüßí&ÉT (»>∑Hêï<ÛäT&ÉT), ã\uÛÑÁ<äT&ÉT (ã\sêeTT&ÉT), düTuÛÑÁ<ä\T uÛÑ≈£îÔ\ |üP»\+<äTø=+≥THêïs¡T. Ä $Á>∑Vü‰\T #Óø£ÿ‘√ #˚dæq$. #Óø£ÿ $Á>∑Vü‰\≈£î #˚‘·T\T ˝Òø£b˛e&É+, ø£qTï\≈£î ¬s|üŒ\T ˝Òø£b˛e&É+, <˚e‘·\qT }πs–+ |ü⁄>± rdüT¬ø[flq s¡<∏ë\T yês¡+ s√E\ ‘·s¡Tyê‘· ‹]–sêe&É+, <Ó’yêìøÏ »«s¡+ e∫Ã+<äq&ÉeT÷, Ç˝≤ ∫Á‘·-$∫Á‘· dü+Á|ü<ëj·÷\T e⁄HêïsTT. |üP] »>∑Hêï<ÛäTì |ü⁄D´πøåÁ‘·+ y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝Àì ‘·÷s¡TŒ düeTTÁ<ä rs¡+˝À ø£\<äT. ˇ]kÕ‡˝À eT÷&ÉT eTTK´yÓTÆq |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T ø£\e⁄. n$ |üP]˝À »>∑Hêï<ÛäT&ÉT, uÛÑTeH˚ X¯«sY˝À Vü≤s¡T&ÉT, ø√D≤sYÿ ˝À dü÷s¡´ πøåÁ‘ê\THêïsTT. M{Ïì ªª>√\¶Hé Á≥j·÷+–˝Ÿµµ n+{≤s¡T. »>∑Hêï <ÛäTì >∑T&ç˝À |üPõ+ |üã&ÉT ‘·Tqï »>∑Hêï<ÛäT&ÉT, ã\uÛÑÁ<äT&ÉT, düTuÛÑÁ<ä \T k˛<äs¡-k˛<ä] $Á>∑Vü‰\ qT ø=j·T´\‘√ ‘·j·÷s¡T#˚XÊs¡T. ø=‘·Ô $Á>∑Vü‰\qT 1863, 1893, 1950, 1969, 1977\˝À Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. $$<Ûä |ü⁄sêD≤\T |üP] »>∑Hêï<Ûä πøåÁ‘· ÁbÕX¯kÕÔ´ìï


‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. s¡Tπ>«<ä+ Á|üø±s¡+ |üP]˝Àì »>∑Hêï<ÛäT&ÉT |ü⁄sêD ø±\+ Hê{Ï yê&Éì, |ü⁄s¡Tc˛‘·ÔeTT&Éì, düeTTÁ<ä+ô|’ ø=≥Tº ø=∫Ãq ø=j·T´‘√ Ä $Á>∑Vü‰\T #˚XÊs¡ì ‘Ó\TdüTÔqï~. ø±ã{Ϻ Bìì |ü⁄s¡Tc˛‘·ÔeTTì πøåÁ‘·eTHêïs¡T.. ÁãVü≤à|ü⁄sêD+ ≈£L&Ü á $wüj·÷ H˚ï ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. |üP] ˙\ |üs¡«‘· bÕ<äeTT\ #Ó+‘· e⁄qï+<äTq Ç+Á<ä˙\ πøåÁ‘·eTì ù|s¡T. yÓTT<ä≥ ˙\eTDÏ‘√ $Á>∑Vü‰ìï - ˙\ #·Áø±ìï kÕú|æ+#ês¡T. düeTTÁ<äeTT ã\sêeTTìøÏ, ø√H˚s¡T Ç+Á<ä<äT´eTTï ìøÏ sê$#Ó≥Tº $wüßíe⁄≈£î ∫Vü‰ï\T>± e⁄HêïsTT. á πøåÁ‘êìï ˙˝≤#·\+, ˙˝≤Á~ nì ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. ne+‹ sêC…’q Ç+Á<ä<äT´eTï #·Áø£e]ÔøÏ dü«|üï+˝À l eTVü‰$wüßíe⁄ ø£ì|æ+∫ düeTTÁ<ä+ô|’ e#˚à eèø£å+ <ë«sê Hê\T>∑T $Á>∑Vü‰\T #˚sTT+#· eTHêï&ÉT. ny˚ »>∑Hêï<Ûä, ã\uÛÑÁ<ä, düTuÛÑÁ<ä, düT<äs¡Ùq <˚e‘ê dü«s¡÷bÕ\T. Ç~ ø£è‘·j·TT>∑+ ˝ÀH˚ »]–+~. á πøåÁ‘êìøÏ •e⁄&˚ πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT. bì$T~ ~≈£îÿ\˝À bì$T~ •e*+>±\THêïsTT. $wüßí n+XÊ\T, ˝≤+#Û·Hê\T ñ+&É&É+ e\¢ $wüßíπøåÁ‘·eTì |æ\TkÕÔs¡T. bì$T~ ~≈£îÿ\˝À X¯øÏÔ |ü\Ts¡÷bÕ\˝À yÓ*dæq~ ø±e⁄q X¯øÏÔ πøåÁ‘·eTì n+{≤s¡T. n<˚$<Ûä+>± ÁãVü≤àπøåÁ‘·eT˙, qs¡dæ+Vü≤ πøåÁ‘·eTì, eTVü‰e≥eèø£å rs¡úeTì |æ\TkÕÔs¡T. X¯+KTπøåÁ‘·eTì, Ä\j·T+ dü÷s¡´s¡<∏ëìï b˛* ñ+&É&É+ e\¢ dü÷s¡´πøåÁ‘·eTì n+{≤s¡T. »>∑Hêï<∏ä Ä\j·÷ìï nq+‘· es¡àHé #√&É>∑+>∑ (Áø°.X¯. 1078-1148), ‘·sê«‘· nq+>∑ ;ÛeT<˚e⁄&ÉT (Áø°.X¯. 1174-1198)˝À ì]à+#ês¡T. X¯Á‘·Te⁄\ qT+&ç ø±bÕ&É&ÜìøÏ »>∑Hêï<Ûä $Á>∑Vü‰ìï eT÷&ÉT kÕs¡T¢ ∫\ø± düs¡TdüT‡˝À <ë#ês¡T. s¡<∏ë\ ìsêàD+ : s¡<∏ë\≈£î, $Á>∑Vü‰\≈£î ø±e\dæq ø=j·T´ ø√dü+ edü+‘· |ü+#·$T s√E qT+&ç nq>± s¡<∏äj·÷Á‘· s√EøÏ dü]>± 60 s√E\ eTT+<äT n&É$¬ø[fl >∑T]Ô+∫q #Ó≥¢≈£î ns¡Ã≈£î\T XÊ+‹|üP» #˚kÕÔs¡T. 125 eT+~ |üìyêfi¯ófl Á|ü<Ûëq |üPC≤] |üs¡´y˚ø£åD˝À nø£åj·T‘·~j·T (yÓ’XÊK X¯ó<ä∆ ‘·~j·T) Hê&ÉT s¡<Ûë\ ìsêàD≤ìøÏ lø±s¡+ #·T&É‘ês¡T. 1072 #Ó≈£îÿeTTø£ÿ\qT nedüs¡yÓTÆq $<Ûä+>± 2 y˚\ 188 eTTø£ÿ\T>± #˚dæ, »>∑Hêï<∏äTì s¡<∏ëìøÏ 832, ã\uÛÑÁ<äTì s¡<∏ëìøÏ 763, düTuÛÑÁ<ä s¡<∏ëìøÏ 593 eTTø£ÿ*ï ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. »>∑Hêï<∏ä s¡<∏ä+ : á s¡<∏ëìï q+~|òüTÀwü nì |æ\T kÕÔs¡T. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ ø=‘·Ô s¡<∏ë\qT ‘·j·÷s¡T #˚kÕÔs¡T. »>∑Hêï<∏ä s¡<∏ëìøÏ 16 #·Áø±\T, Hê\T ZyÓ’|ü⁄˝≤ <ë«sê\T+{≤sTT. eT<Ûä´ uÛ≤>∑+˝À s¡‘êï\T bı~–q |”sƒ¡+ô|’ »>∑Hêï<∏äT&ÉT+{≤&ÉT. ¬s+&ÉT yÓ’|ü⁄\ ÁãVü≤à, eTùV≤X¯«s¡T\T+{≤s¡T. á s¡<∏ä+ b‘·TÔ 45 n&ÉT>∑T\T, yÓ’XÊ\´+ 35 #·. n&ÉT>∑T\T, ô|’ uÛ≤>∑+˝À >∑s¡T‘·à+‘·T&ÉT s¡ø£å≈£îì>± e⁄+&ç,s¡<∏ä+

MT<ä Á‹˝Àø£ yÓ÷Væ≤˙ <Ûä«»eTT+≥T+~. s¡<∏ëìøÏ Hê\T>∑T ‘Ó\¢ì >∑TÁsê\T+{≤ sTT. yê{Ï ù|s¡T¢ ªkÕ+œø£-s√∫ø£- yÓ÷∫q-‘·«[ìµ s¡<∏ä kÕs¡~Û <ës¡T≈£î&ÉT (lø£èwüßíì s¡<∏äkÕs¡~Û) ø£ìŒkÕÔ&ÉT. s¡<∏ëìøÏ bÁs¡ì #ês¡\Tqï |üdüT|ü⁄ |ü#·Ã (bs¡T|ü⁄ ã+>±s¡T) eÁkÕÔìï n\+ø£s¡D>± y˚kÕÔs¡T. Ç~ dü÷s¡´s¡<∏ëìï dü÷∫düTÔ+~. 16 ø£fi¯\ø° (bÕ&É´$T qT+&ç |üP]íeT, Ä˝≤π> bÕ&É´$T qT+&ç ne÷yêdü´) dü+πø‘·+>± 16 #·Áø±\T, 4 ~≈£îÿ\˝À 4 <ë«sê\T dü÷s¡´Á|üø±X¯+‘√ ì+&ÉT‘êsTT. »>∑Hêï<ÛäT&ÉT lø£èwüßíì ne‘ês¡eTq {≤ìøÏ ì<äs¡Ùq+>± <ës¡T≈£îì $Á>∑Vü≤+ e⁄+≥T+~. Hê\T>∑T >∑TÁsê\T düTÁ^e - e˝≤Vü≤ø£ - y˚T|òüT - |ü⁄cÕŒ\H˚ >∑TÁsê\≈£î dü+πø‘·+. »>∑Hêï<∏ä s¡<∏ëìï y˚˝≤~ eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T ˝≤>∑T‘·T+{≤s¡T. ã\uÛÑÁ<ä s¡<∏ä+ : á s¡<∏ëìøÏ 14 #·Áø±\T e⁄+{≤sTT. uÛÑÁ<äTìøÏ Çs¡TÁ|üø£ÿ\ >∑DÒX¯ó&ÉT, ≈£îe÷s¡kÕ«$T bÕs¡Ù« <˚e‘·\T>± ñHêïs¡T. 4 >∑TÁsê\T, e÷‘·* (Ç+Á<äTì kÕs¡~∏) s¡<∏äkÕs¡~Û>± q&ÉT‘·Tqï≥T¢ ø£ìŒdüTÔ+~. bs¡Á{Ï #ês¡\T ˙*s¡+>∑T eÁkÕÔìï s¡<∏ä+ #·T≥÷º n\+ø£]kÕÔs¡T. s¡<∏ä+ ô|’qTqï C…+&Ü ù|s¡T ª‘êfi¯<Ûä«»+µ Ä≈£î|ü#·Ã s¡+>∑T˝À ñ+≥T+~. b‘·TÔ 44 n&ÉT>∑T\T. X¯+U≤ø±s¡+ : »>∑Hêï<ÛäTì >∑T&ç˝Àì yÓTT<ä{Ï eT+~sêìï uÛÀ>∑eT+~s¡+, ‘·sê«‘· Hê≥´eT+ ~s¡+, »>∑H√àVü≤q eT+&É|ü+, Ç‘·s¡ <˚e‘êeT÷ s¡TÔ\ eT+&ÉbÕ\T ø£\e⁄. ÁãVü≤à #Ó|æŒq≥T¢>± Á|ü<Ûë Hê\j·T+ #·T≥÷º ñqï bÕs¡Ù« <˚e‘·\ Ä\j·÷\T, Á|ükÕ<ëìï $Áø£sTT+#˚ XÊ\\T (Äq+<ä ãC≤sY),

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

bÕø£XÊ\ Ç˝≤ nìï+{Ï˙ ø£\T|ü⁄ø=+≥÷ ^‘·^ùdÔ >∑T&ç dü]>±Z ªX¯+K+µ Äø±s¡+˝À e⁄+≥T+~. <˚X¯+˝À bø£ÿ&Ü ˝Òì$<Ûä+>± >∑T&ç 1070 bø£sê\ $d”Ôs¡í+˝À e⁄+~. 120 ñ|ü Ä\j·÷\T ø£\e⁄. Á|ü<ÛëHê\ j·÷ìøÏ yÓT≥¢MT<äT>± yÓfi≤fl*. Ä\j·T+ #·T≥÷º 20 n&ÉT>∑T\ b‘Ó’Ôq ÁbÕø±s¡+ (y˚T|òüTHê<∏ä ÁbÕø±s¡+) <äTπs“¤<Ûä´+>± e⁄+~. Á|ü<Ûëq <ë«s¡+ b<äT≥ ns¡TD düÔ+uÛÑ+ e⁄+~. $ì‘ê |ü⁄Á‘·T˝À¢ yÓTT<ä{Ï yê&ÉT ns¡TDT&ÉT. Ç‘·H˚ï nq÷s¡T&ÉT nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. Ç‘·ì ‘·eTTà&˚ >∑s¡T‘·à+‘·T&ÉT. nq÷s¡T&ÉT dü÷s¡´ s¡<∏ëìøÏ kÕs¡~Û. á Ä\j·T+ dü÷s¡´ dü+ã+<ÛäyÓTÆq<äì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. Ä\j·T+ MT<ä Á|ü‹s√E Áø=‘·Ô C…+&ÜqT b>∑Ts¡ y˚kÕÔs¡T. Bìì ª<˚e <Ûä«»+µ ˝Ò<ë ª|ü‹‘·bÕeq |ü‘êø£+µ nì n+{≤s¡T. Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À >∑T+&û#ê eT+~s¡+, #·Áø£rs¡ú+, >√|”Hê<∏ä Ä\j·T+, >∑+>±eTsƒ¡+, πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT q]‡Vü≤+Vü≤kÕ«$T Á|üeTTKyÓTÆq$. s¡<∏äj·÷Á‘· : Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ pHé˝À s¡<∏√‘·‡e+ »s¡T>∑T‘·T+~. á j˚T&ÉT p˝…’ 7e ‘˚Bq

7


sêE) X¯óÁuÛÑ+ #˚kÕÔs¡T. »>∑Hêï<ÛäTì eTTK+ q\¢>±, ô|<ä›ø£fi¯ófl, ô|<ä›H√s¡T‘√ e⁄+≥T+~. ã\uÛÑÁ<äT&ÉT, düTuÛÑÁ<ä\ $Á>∑Vü‰\T ‘Ó\T|ü⁄, |üdüT|ü⁄ s¡+>∑T˝À¢ e⁄+{≤sTT. $Á>∑Vü‰\≈£î #˚‘·T\T+&Ée⁄. s¡<∏ë\≈£î 250 n&ÉT>∑T\ bı&Ée⁄, 8 n+>∑Tfi≤\ eT+<ä+ ø£*–q ‘êfi¯flì ø£&É‘ês¡T. »>∑Hêï<∏ä Hêe÷ìï düà]dü÷Ô, kÕ«$TøÏ qeTdüÿ]dü÷Ô kÕ«$Tì düŒè•+∫ qeTdüÿ]+#·T \ø£å˝≤~eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T s¡<∏ëìï ˝≤>∑T‘ês¡T. s¡<∏äj·÷Á‘· n‘·´+‘· ø√˝≤Vü≤ \+>± kÕ>∑T‘·T+~. »>∑Hêï<∏äkÕ«$Tì #·÷dæq yê]øÏ |ü⁄qs¡®qà ñ+&É<äH˚~ uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. s¡<∏äj·÷Á‘· »qø£|ü⁄] #˚πses¡≈£î }πs–+|ü⁄ ø=qkÕ>∑T‘·T+~. kÕ«$T yês¡T ÿ&É \ø°åà<˚$ì ø£\TdüTø=ì eT÷&ÉT Ä\j·T <Ûäs¡àø£s¡Ô nø£ $ÁXÊ+‹ rdüTø=+ {≤s¡T. |üP] sêE s√E\T ‘· s ¡ T yê‘· ¢ <ä÷s¡+˝À ~e´ dæ+>¥ <˚yé e⁄qï ª>∑3T+&çøÏ#˝ÀMT≥s¡ ê|òüTsYµ es¡≈£L s¡<∏äj·÷Á‘· kÕ–, nø£ÿ&É 7 s√E\T »>∑Hêï<ÛäT&ÉT, ã\uÛÑÁ<äT &ÉT, düTuÛÑÁ<ä\T $&ç~#˚kÕÔs¡T. ª>∑T+&ç #ê|òüTsYµ˝À ˇø£ ‘√≥ eT+~s¡+ ø£\<äT. >∑T+&ç#ê ‘√≥ lø£èwüßíì y˚Tq‘·Ô kÕúq+. Çø£ÿ&Ü |üP»\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. ÄcÕ&ÛÉ X¯ó<ä∆ <äX¯$T Hê&ÉT s¡<∏äj·÷Á‘· ‹]– Ä\j·T+

s¡<∏äj·÷Á‘· ÁbÕs¡+uÛÑ+ ø±qTqï~. 12 dü+e‘·‡sê\ ø=ø£kÕ] n~Ûø£ e÷dü+ e∫Ãq|ü⁄&ÉT bÕ‘· $Á>∑Vü‰\qT rdæy˚dæ, ø=‘·Ô $Á>∑Vü‰\qT #ÓøÏÿkÕÔs¡T. ÄcÕ&É X¯ó<ä∆ $~j·T Hê{Ï s¡<∏äj·÷Á‘· s√Eq s¡<∏ë\qT dæ+Vü≤ <ë«s¡+ e<ä› ñ‘·Ôs¡eTTK+>± ì\u…&É‘ês¡T. ‘·s¡Tyê‘· ã\uÛÑÁ<ä kÕ«$T s¡<∏ëìï ‘·÷s¡TŒ ~X¯>±, ¬s+&Ée ∫es¡ »>∑Hêï<∏ä kÕ«$T s¡<∏ä+, á ¬s+&ÉT s¡<∏ë\ eT<Ûä´˝À düTuÛÑÁ<ä s¡<∏ä+ e⁄+≥T+~. Ä s¡<Ûë\˝À »>∑Hêï<ÛäT&ÉT, ã\uÛÑÁ<äT&ÉT, düTuÛÑÁ<ä\ $Á>∑Vü‰\qT ñ+#·T‘ês¡T. |ü\Ts¡ø±\ |üP»\T ìs¡«Væ≤+∫, ã+>±s¡T N|ü⁄s¡T‘√ s¡<∏äe÷sêZìï Ä\j·T <Ûäs¡àø£s¡Ô (|üP]

8

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

#˚s¡Tø=+≥T+~. Ä eTs¡THê&˚ ª‘=* @ø±<䕵 ˝Ò<ë ªX¯j·Tq @ø±<䕵 ñ‘·‡e+ ÁbÕs¡+uÛÑ eTe⁄‘·T+~. s¡<∏ë\T ‹]– e#˚à j·÷Á‘·qT ªu≤VüQ<ë j·÷Á‘·µ n+{≤s¡T. á 9 s√E\T |ü+&ÉT>∑qT ªeTVü‰y˚~ eTôVA‘·‡e+µ n+{≤s¡T. s¡<∏äj·÷Á‘· XÀuÛÑqT #·÷&É&ÜìøÏ <˚X¯ $<˚XÊ\ qT+∫ j·÷Á‹≈£î\T ekÕÔs¡T. »>∑Hêï<∏ä s¡<∏äj·÷Á‘· ˇø£ eTVü‰<äT“¤‘· |òüT≥º+. |üs¡e÷s¡ú+ : |üP] yÓ’wüíe πøåÁ‘·+ ø±≈£eTT+<äT uÖ<ä∆ πøåÁ‘·+>± e⁄+&˚~. <ä+‘·|ü⁄] ãT<äT∆ì <ä+‘ê\‘√ s¡<∏äj·÷Á‘· »]π> dü+Á|ü<ëj·÷ìï yÓ’wüíe⁄\T d”«ø£]+ #ês¡T. á X¯Øs¡y˚T ˇø£ s¡<∏ä+. Ä s¡<∏ä+ jÓTTø£ÿ eT<Ûä´ uÛ≤>∑+˝À |üs¡e÷‘·à ñqï|ü⁄Œ&˚ }πs–+|ü⁄ »s¡T>∑T‘·T+~. |üs¡e÷‘·à ˝Òì |üø£å+˝À s¡<∏ä+ ˇø£ ìØ®eyÓTÆq #Óø£ÿ s¡<∏ä+. s¡<∏ä+ }πsπ> e÷s¡Z+ eTqdüTøÏ dü+πø‘·+. Ä e��sêZìï sêE }&çà X¯óÁuÛÑ+ #˚j·T&ÉeT+fÒ ªÁ|ü‹ e´øÏÔ ‘·q X¯Øs¡ s¡<∏ëìï düÁø£eT+>± q&ÉT|ü⁄ø√e&ÜìøÏ eTT+<äT>± eTqdü‡H˚ e÷sêZìï X¯óÁuÛÑ|üs¡#·Tø√yê*µ nqï dü+<˚XÊìï düTÔ+~. s¡<∏ëìøÏ ≈£≥ºã&ɶ ‘êfi¯ófl nVü≤+ø±s¡ eTeTø±sê\T. <ëìï ˝≤π> yêfi¯ófl ndü÷j·T ˝Òì yêfi¯ófl, ìkÕ«s¡ú uÛÑ≈£îÔ\T e÷Á‘·y˚T ne⁄‘ês¡T. |üs¡e÷‘·Tàì ùde˝À sêE ùde≈£î\T n+<äs¡÷ düe÷qy˚T. »>∑Hêï<∏ä s¡<∏äj·÷Á‘·˝Àì |üs¡e÷s¡ú+ n<˚. eTqTwüß\+‘ê ˇø£ÿfÒ. (ã+&É |ü<äà\‘· düVü≤ø±s¡+‘√...)


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

9


|ü.>√. õ˝≤¢

<ë«s¡ø±‹s¡TeT\ |ü•ÃeT>√<ëe] õ˝≤¢ ;ÛeT&√\T düMT|ü+˝À e⁄+~. ;ÛeT&√\T #ÓHÓ’ï-ø£\ø£‘êÔ ¬s’\Te÷s¡Z+˝À e⁄+~. <ë«s¡ø±‹s¡TeT\ πøåÁ‘·eTT |üPs¡«+ y˚+–sêE\#˚ |ü]bÕ*+|üã&çq |ü$Á‘· >ö‘·$T - ø£èwüíy˚DÏ |ü⁄D´q<äT\ eT<Ûä´uÛ≤>∑eTTq X‚cÕø±s¡eTT ø£*–q s¡eTD°j·TyÓTÆq ø=+&É•Ks¡+. ì‘·´+ y˚\ø=\~ j·÷Á‹≈£î\Hêø£]¸düTÔqï~. á |ü⁄D´πøåÁ‘·+ Ä~X‚wüßì ne‘ês¡eTì, uÛÑø£ÔdüT\uÛÑT&Ó’q leTVü‰$wüßíe⁄ ªªly˚+ø£fÒX¯«s¡T\Tµµ nH˚ ù|s¡T‘√ e÷qe⁄\qT ‘·]+|üCÒj·T&ÜìøÏ nsêÃs¡÷|ü+˝À Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À Ä$s¡“¤$+ #ê&Éì |ü⁄sêD≤\T ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. ø£*j·TT>∑+˝À ne‘·]+∫q |ü⁄D´düú\+ ô|<䛋s¡T|ü‹ j·Tì Á|üdæ~∆¬ø ≈£îÿ≥#˚ á πøåÁ‘·+ ∫qï‹s¡T|ü‹>± Á|üdæ~∆>±+∫+~. <ë«s¡ø£eTVü≤]¸ Ç#·≥ ‘·|üdüT‡ #˚j·T>±, Ä ‘·|üdüT‡q≈£î yÓT∫à l eTVü‰$wüßíe⁄ ‘·q bÕ<ë\qT <ë«s¡ø£ eTVü≤]¸øÏ#·TÃ≥#˚ á πøåÁ‘êìøÏ <ë«s¡ø±‹s¡TeT\ nì ù|s¡T e∫Ã+~. Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À á πøåÁ‘êìï lsêeT#·+Á<äTì |æ‘êeTVüQ&Ó’q n»eTVü‰sêE, ‘·+Á&çjÓÆTq <äX¯s¡<Ûä eTVü‰sêE, lsêeT#·+Á<äT&ÉT yê] yê] ø±˝≤˝À¢ ùd$+∫q≥Tº |ü⁄sêD≤\T ù|s=ÿ+≥THêïsTT. <ë«s¡ø±‹s¡TeT\˝À dü«j·T+e´≈£îÔ&Ó’q lìyêdü ‹s¡TM~Ûùde »]–q|ü⁄&ÉT Äj·÷ eT+&ÉbÕ\ô|’ ne÷àJ nì |æ\Teã&˚ \ø°åà neTàyês¡T l eT÷]Ô bÕ<ë\T |ü⁄≥º˝À e⁄+&É&É+#˚‘· á πøåÁ‘·+˝À kÕ«$Tì y˚+#˚|ü⁄ #˚dæ ns¡Ãq #˚kÕÔs¡T. Ç#·Ã≥ y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T yê] <˚yê\j·T+ ì]à+∫Hês¡T. kÕ«$Tì ùd$+#˚ uÛÑ≈£îÔ\≈£î bÕ<ä|üP» \_Û+#·&Üì¬ø’ j·÷Á‹≈£î\T ùd$+#·Tø√e\dæq Ç‘·s¡ <˚yê\j·÷ ÄyÓT ù|s¡T‘√ Ä Á>±eTeTTq≈£î \ø°åà|ü⁄s¡+ nì |üPs¡«yÓT|ü⁄Œ&√<Ûäs¡à Á|üuÛÑTe⁄\T düsê«+>∑ dü+|üPs¡í \T #·÷&É<ä–q $X‚cÕ\T ô|≈£îÿ ø£\e⁄. yÓTÆ\es¡+ ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. yês¡T l »>∑Hêï<Ûä+ eTsƒê~Û|ü‹ yÓTÆq •˝≤ $Á>∑Vü‰ìï Á<ÛäTeeT÷]ÔøÏ yÓqTø£uÛ≤>∑+˝À »MT+<ës¡T\T dü÷sêH˚ì e+oj·TT\T e+X¯bÕs¡+ nsTT q+<äTq »>∑Hêï<Ûä kÕ«$Tì ≈£L&Ü |”sƒ¡+ô|’ Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. yÓTT≈£îÿ\qT rs¡TÃø√e |üs¡´ <Ûäs¡àø£s¡Ôè‘·«eTT eVæ≤dü÷Ô á <˚yê\j·T+˝À Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. n|üŒ{ÏqT+&ç ‹s¡Tqø£åÁ‘· ÁãVü≤Àà &ÜìøÏ ô|<ä› ‹s¡T|ü‹ b˛˝Òìyês¡T <ë«s¡ø± ‹s¡TeT\ ì‘√´‘·‡e, yês√‘·‡e, |üøå√‘·‡e, e÷k˛‘·‡e, ‘·‡e, n<Ûä´j·TH√‘·‡yê<äT\‘√ eTVü‰yÓ’uÛÑe+ >± ˝À l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T yê]ì <ä]Ù+∫ ‘·eT ø£fi≤´D√‘·‡e, |ü$Á‘√‘·‡yê~ nH˚ø£ ñ‘·‡e ø±s¡´Áø£ ¬ø’+ø£s¡´eTT\T »]|æ+#ês¡T. ‹e÷à|ü⁄s¡+ Á>±eT yÓTT≈£îÿ\qT rs¡TÃø=q&É+ ≈£L&Ü dü+Á|ü<ëj·T+ e÷\T l yÓ’U≤qdü Ä>∑e÷qTkÕs¡+ »]|ædüTÔHêïs¡T. eTTq≈£î kÕ«$Tyê] }πs–+ |ü⁄\T ≈£L&Ü nsTT+~. Á<ÛäTeeT÷s¡TÔ\T ¬s+&É>∑T≥#˚ ÁãVü≤Àà‘·‡ l ÁuÛÑeTsê+ã eT˝Ò¢X¯«s¡kÕ«$T : lìyêdüTì ø√yÓ\ #˚ùdyês¡T. <ë«s¡ø± ‹s¡TeT\ (∫qï‹s¡T |ü‹)ì yê\T @&Ü~øÏ ¬s+&ÉTkÕs¡T¢ yÓ’XÊKe÷dü+˝À, <ë{Ï yêj·TTe´+>± y˚+#˚ dæj·TTqï l ÁuÛÑeTsê+ã m>∑Te‹s¡T|ü ‹, \ø°åà|ü⁄s¡+qT ~>∑Te‹s¡T|ü‹ nì ÄX¯«j·TT» e÷dü+˝À »s¡T>∑T‘·THêïsTT. kÕ«$T eT˝Ò¢X¯«s¡kÕ«$T yês¡T l <ë«s¡ø± ‹s¡TeT\ |æ\TdüTÔHêïs¡T. ∫qï‹s¡T|ü ‹˝Àì l y˚+ø£fÒX¯« yê] düìï~Û˝À n*y˚\T eT+>∑ ‘êj·÷s¡T, Ä+&ÜfiŸ πøåÁ‘·eTTq≈£î πøåÁ‘·bÕ\≈£î \T>± e⁄Hêïs¡T. s¡kÕ«$T yê]ì <ä]Ù+#·Tø=ì ‹s¡T>∑T Á|ü neTàyês¡T¢ (l<˚$, uÛÑ÷<˚$) |üPõ+|üã&ÉT‘·T •eπøX¯e⁄\T, Ä~X‚wüßq≈£î es¡ yÓTTdü–q $<ÛäyÓTÆq j·÷D+˝À sT÷ πøåÁ‘êìï ≈£L&Ü <ä]Ù+#·&É+ Hêïs¡T. eTTU≤´\j·T+˝À ‘·÷s¡TŒeTTK+>± á |üs¡eT•e⁄&ÉT |òüD≤Á>∑uÛ≤>∑yÓTÆq •Ks¡+ô|’ ÁuÛÑeTsê+ ÄqyêsTTr. <ë«s¡ø± ‹s¡TeT \˝À l düTÁãVü≤à neTàyês¡T, <Ûä«»düÔ+uÛÑ+ <ä>∑Zs¡ kÕ«$T¬ø<äTs¡T>± _ø± düy˚T‘·T&ÉT>± eT˝Ò¢X¯«s¡ kÕ«$T>± yÓ\dæq sT÷ D≤´\j·T+, lsêeT eT+~s¡+, l Ä+»H˚j·T uÛÑø±Ô+»H˚j·T, >∑s¡T&Ü fi≤«s¡T\ >∑Tfi¯ófl eT]j·TT Ä\ düú\eTT |ü⁄sêD Á|üdæ<ä∆ eT˝…’q |ü⁄sê ‘·q kÕ«$T >∑T&ç ø£\e⁄. : düT<äs¡Ùq |ü⁄wüÿ]DÏøÏ j·T ÁbÕ+>∑D+˝À j·÷>∑XÊ\, e+≥XÊ\ e⁄HêïsTT. <˚yê\j·TyÓTÆj·TTqï~. Ä\j·T+ eTT+<äT uÛ≤>∑eTTq |ü⁄wüÿ]DÏ qs¡dæ+Vü≤kÕ>∑s¡eTì yê&ÉTø£ ù|s¡Tqï~. Ç~ ø=+&É eTTK<ë«s¡+ yÓ’|ü⁄q>∑\ >±*>√|ü⁄s¡+ ô|<ä›~. düT$XÊ\ eT+&É|ü+ ì]à+#·ã&ç+~. BìøÏ 5 n+‘·düTÔ\Tqï$. |ü&ÉeTs¡yÓ’|ü⁄q E≥T¢ πsDTø±<˚$ : <ë«s¡ø± ‹s¡TeT\ πøåÁ‘·eTTq≈£î ~>∑Te>±, Á>±eTeTTq≈£î |ü•ÃeT+>± e⁄+~. yÓTT≈£îÿ\T düeT]Œ+#·ã&É‘êsTT. ø√yÓ\ ¬ø<äTs¡T>± j·÷Á‘·¬ø’ e#·Tà yês¡T πsDTø±<˚$ì <ä]ÙkÕÔs¡T. |ü⁄wüÿ]DÏ˝Àì ã+&É\ô|’ düT<äs¡ÙHêø£è‹ ø£\<äT. yÓT≥¢ ~>∑Teq ø£fi≤´D eT+&É|ü+e⁄+~. $˝≤dü neTàyê]øÏ eTs√ù|s¡T ≈£î+≈£îfi¯fleTà. á neTàyês¡T eT]ìï $esê\≈£î www.dwarakatirumala.orgqT eT+&É|ü+, ø°åsê_› eT+&É|ü+, ñ>±~eT+&É|ü+, j·÷Á‘·˝À ø£wüºqwüºeTT\T ˝Ò≈£î+&Ü #˚j·TTqì dü+<ä]Ù+#·+&ç. bò˛Hé : 08829-271427, 271469 <ädüsê eT+&É|ü+, dü+Áø±+‹ q$Tàø£. á >∑T&ç <ë«s¡ø± ‹s¡TeT\ Á|üy˚•+#·T≥≈£î eT+&É|ü+, nìï ø£≥º&Ü\T eTT+<äT>± ;ÛeT&√\T qT+&ç ãdüT‡\T e#·Tà e÷s¡Z+˝À e⁄+~. y˚ s ¡ T y˚ s ¡ T l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T : Vü≤y˚© *+>∑bÕ˝…+ düú˝≤˝À¢ \ø°åà|ü⁄s¡+˝À düTe÷s¡T 130 dü+e‘·‡sê\ ÁøÏ‘·+ ˇ]kÕ‡ |üPØ yêdüÔe⁄´\T eTsƒê~Û|ü‘·T\T nj·Tq eT+Á‘·s¡‘·ï+

e⁄HêïsTT. |üs¡«~Hê\˝À 10

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

11


ø±\C≤„ì

$•wüº‘·‘·«y˚‘·Ô

&Üø£ºsY dü«s¡í yê#·düŒ‹

l Ms¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yê]ì ø=+<äs¡T $wüßíe⁄ jÓTTø£ÿ ne‘ês¡eT Hêïs¡T. ø=+<äs¡T jÓ÷– |ü⁄+>∑e⁄&ÉHêïs¡T. Äj·Tq j·÷>∑+{Ï˝À •e*+>∑ eTTqT Äsê~Û+∫ •euÛÑ≈£îÔ&ÉT>± Á|üdæ~∆ #Ó+<ë&ÉT. lMs¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yês¡T e∫+∫q≥T¢ Äj·Tq eTqTeTsê\sTTq láX¯«s¡eTà nH˚ø£ eTVæ≤eT\T #·÷|æ, ÁãùV≤à+Á<äT\yê] ø±\C≤„ qeTTqT uÀ<Ûäq\qT Á|ü#ês¡eTT #˚dæ ‘ê‘· e˝…H˚ Jedüe÷~Û nsTT+~. eTsƒê~Û|ü‹ Áø°.X¯.1608˝À »ìà+∫q lb˛‘·T\÷s¡T Ms¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yês¡T lMs¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yês¡T $<ë´$V”≤qT˝…’q kÕe÷q´ Á|ü»\≈£î ≈£L&É ns¡úeT>∑TØ‹˝À‘·‘êÔ«\T s¡∫+∫q e∫+∫q $<ÛäeTT>∑ yê] ≈£îe÷¬sÔ nsTTq Ms¡ $•wüº‘·‘êÔ«#ês¡T´&ÉT, Ç+‘·es¡≈£î @ eTVü‰˙j·TT&ÉT #·÷|üì X¯Øs¡eTT˝Àì Hêsêj·TDeTà e+X¯eTT˝Àì yês¡T bÕs¡+|üs¡´eTT>∑ |”sƒê~Û |ü‘·´eTTqT eTsƒê~Û $wüßí- s¡TÁ<ë~ <˚e‘·\qT ø£ø£ÿìøÏ #·÷|æ, ø±\C≤„qeTT s¡∫+∫, Á|ü‹$wüj·T |ü‘·´eTTqT d”«ø£]düTÔHêïs¡T. Á|üdüTÔ‘· |”sƒê~Û|ü‹jÓÆTq Ms¡uÛÀ>∑edü+‘· y˚+ø£fÒ eTTq≈£î ª@Hê&√ ÁãVü≤à+ >±s¡T #ÓbÕŒs¡Tµ nqT X¯«s¡kÕ«eTT\ yês¡T l Ms¡Hêsêj·TDeTà e+X¯ HêqT&ç ø£*–+∫ kÕe÷q´ e÷qe⁄ìe˝… eTT˝À @&Ée ‘·s¡eTTq≈£î #Ó+~qyês¡T, eTsƒê J$‘·+ >∑&ç|æ, nH˚ø£ eTVæ≤eT\T #·÷|æ ~Û|ü‘·T\˝À |ü<äø=+&Ée eTsƒê~Û|ü‹. ncÕº+>∑ jÓ÷>∑ kÕ<Ûäq˝À ì|ü⁄DT&Ó’ªª nVü≤+ Ms¡uÛÀ>∑edü+‘· y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«eTT\ yês¡T l ÁãVü‰àdæ൵ nì #ÓãT‘·÷ |üs¡e÷‘êàqT uÛÑ÷‹ì Ms¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yês¡T s¡∫+∫q ø±\ bı+~ Áø°.X¯. 1693˝À Jedüe÷~Û nj·÷´&ÉT. C≤„q+ ‘·‘êÔ«\T, ø±[ø±+u≤ dü|üÔX¯‹ eTTqï>∑T Ä Jedüe÷~Ûô|’ ÁãVü≤à+>±] eTsƒ¡+ yÓ\dæ+~. Á>∑+<∏ë\qT |ü\Te÷s¡T¢ eTTÁ~+|üCÒXÊs¡T. ÁãVü≤à+>±] eTsƒ¡+ ø£&É|ü õ˝≤¢ yÓTÆ<äT≈£Ls¡T 1993˝À lMs¡ÁãùV≤à+Á<ä kÕ«eTT\ yê] düMT|ü+˝Àì ø£+~eT˝≤¢j·T|ü*¢˝À e⁄+~. Äsê<Ûäq, >∑Ts¡T|üP», Á‹X¯‹ eTVü≤À‘·‡yê\T Äj·Tq Áu≤Vü≤àDT&Ó’q nHêï»j·T´qT, ¬s&ç¶≈£î\ n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± »]bÕs¡T. Ä ñ‘·‡yê\qT Ád”Ô nsTTq n#·ÃeTàqT, eTVü≤eTà Bj·TT&Ó’q uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝Àì eTTK´+>± <äøÏåD uÛ≤s¡‘·<˚ dæ<ä›j·T´qT, e÷~>∑ nsTTq ø£ø£ÿj·T´qT X¯+˝Àì ÄX‚wü Á|üC≤˙ø£+ ‹\øÏ+∫, kÕ«$Tyê] •wüß´\T>± d”«ø£]+∫ ≈£î\sêVæ≤‘·´ düe÷»eTT rs¡ú Á|ükÕ<äeTT\T d”«ø£]+∫, kÕ«$Tyê] #·]Á‘· ø=s¡≈£î, düs¡«e÷qe kÂÁuÛ≤Á‘·è‘·«eTT ø=s¡≈£î qT eTqq+ #˚düTø=Hêïs¡T. Ms¡uÛÀ>∑ edü+‘· y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«eTT\yês¡T ø£èwæ#˚XÊ&ÉT. yê] >∑T]+∫ eTVü‰q≥T&ÉT, e÷J 1969dü+˝À eTsƒê~Û|ü‘·´eTT d”«ø£ ]+∫q Hê{Ï eTTK´eT+Á‹ mHé.{Ï.sêe÷sêe⁄ á $<Ûä+>± qT+&ç eTsƒ¡+ Äes¡D˝À j·÷Á‹≈£î \ ø√dü+ l #ÓbÕŒs¡T. ªªÁãVü≤à+>±] ø£<∏ä ‘Ó*j·Tø£b˛sTTHê Ms¡Áã ùV≤à+Á<ä dü<äq+, l >√$+<ä e÷+u≤ dü<ä #ê˝≤eT+~øÏ Äj·Tq ø±\C≤„q+ ‘Ó\TdüT. q+, ‹s¡TeT\ ‹s¡T |ü‹ <˚ekÕúqeTT yê ] k» @Hê&√ uÛÑ$wü´‘·TÔqT >∑T]+∫ #ÓbÕŒs¡T. >∑qTø£ q´+‘√ 20 >∑<äT\ düÁ‘·+ ì]à+ #·ã&çq$. Äj·Tq eTVæ≤e÷ì«‘·T&Ó’q ˇø£ ‘·|üdæ«, C≤„ì nì |ü\Te⁄] n_ÛÁbÕj·T+.ø±ì Hê <äèwæº˝À Äj·Tq >=|üŒ dü+|òüTdü+düÿs¡Ô . eTsƒ¡eTT ˝À ì‘ê´qï<ëq+ »s¡T>∑T‘·Tqï~. lMs¡ÁãùV≤à+ Á<äkÕ«eTT\yê] Äj·Tq |ü\Tπø dü‘·´+>± áHê{Ïø° n˙ï »s¡T>∑T‘·THêïsTT. eTTK´+>± Jedüe÷~Û eT+~ s¡eTT yÓ+&ç ‘=&ÉT>∑T\‘√, <ë«sê\T Ç‘·Ô&ç ‘=&ÉT>∑T\‘√ ≈£î\eT‘·es¡Z $uÛÒ<ë\T s¡÷|ü⁄e÷ bÕ\˙ e÷qe⁄\+‘ê ˇø£fÒq˙ Äj·Tq XÀuÛ≤j·÷e÷q+>± r]Ã~<ä›ã&ç q$. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡eTT y˚˝≤~ uÛÑ≈£îÔ\T Bø£åe n_ÛÁbÕj·T+.n+<äTπø Hê <äèwæº˝À Äj·Tq eTVü≤Àqï‘· e´øÏÔ, Væ≤+∫ eTsƒ¡eTTq≈£î e∫à lMs¡ÁãùV≤à+Á<ä kÕ«eTT\yê] Jedüe÷~Ûì >=|üŒC≤„ì,y˚<ë+‹, e÷qe‘êyê~,|üs¡e÷‘·à dü«s¡÷|ü⁄&ÉT, düe÷CÀ<ä›s¡D≈£î <ä]Ù+∫, Ms¡uÛÀ>∑ edü+‘· y˚+ø£fÒX¯«s¡T\yê] ÄodüT‡\T bı+<äT‘·THêïs¡T. eTsƒ¡eTT˝À &Ü. ø=+&ÉM{Ï y˚+ø£≥ø£$ s¡∫+∫q lMs¡ÁãùV≤à+Á<ä ne‘·]+∫q eTVü‰ |ü⁄s¡Twüß&ÉT ÁãVü≤à+>±] bÕÁ‘·b˛wüD á »qà≈£î Hê≈£î düTÁ|üuÛ≤‘·+ ì‘·´eT÷ y˚≈£îeH˚ uÛÑ≈£îÔ\qT y˚T˝§ÿ\T|ü⁄‘·T+~. l Ms¡uÛÀ>∑ \_Û+∫q n<äèwüº+µµ. l Ms¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yê]ì ø=+<äs¡T $wüßíe⁄ jÓTTø£ÿ ne‘ês¡eT edü+‘· y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T <Ûë]àø£, kÕs¡dü«‘· ùde\qT >∑T]Ô+∫q •wüß´\T, Hêïs¡T. ø=+<äs¡T jÓ÷– |ü⁄+>∑e⁄&ÉHêïs¡T. Äj·Tq j·÷>∑+{Ï˝À •e*+>∑ eTTqT uÛÑ≈£îÔ\T lkÕ«eTT\yê]ì $»j·Tyê&É˝À 1993˝À øÏØ≥ <Ûës¡D‘√qT, Äsê~Û+∫ •euÛÑ≈£îÔ&ÉT>± Á|üdæ~∆ #Ó+<ë&ÉT. lMs¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«eTT\ yês¡T 2001˝À >∑+&Éô|+&˚s¡+ ‘√qT, ôV’≤<äsêu≤<äT˝À 1996˝À >∑C≤s√Vü≤D »]|æ e∫+∫q≥T¢ Äj·Tq eTqTeTsê\sTTq láX¯«s¡eTà nH˚ø£ eTVæ≤eT\T #·÷|æ, ‘·T˝≤uÛ≤s¡+‘√ dü‘·ÿ]+#ês¡T. lkÕ«eTT\yês¡T 2006 pHé˝À wüwæº|üP]Ô ÁãùV≤à+Á<äT\yê] ø±\C≤„ qeTTqT uÀ<Ûäq\qT Á|ü#ês¡eTT #˚dæ ‘ê‘· e˝…H˚ eTVü≤À‘·‡e+ »s¡T|ü⁄ø=Hêïs¡T. Jedüe÷~Û nsTT+~. y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 12


900

ã+&É |ü<äà\‘·

sêeT|üŒ<˚yê\j·T+ es¡+>∑˝Ÿõ˝≤¢ yÓ+ø£{≤|ü⁄s¡+ eT+&É\+˝À e⁄+~.

es¡+>∑˝Ÿ≈£î 70øÏ.MT <ä÷s¡+˝À e⁄+~. sêeT|üŒ>∑T&ç>± Á|üU≤´‹#Ó+~q s¡TÁ<˚X¯« sê\j·T+ ø±ø£rj·T yêdüTÔ, •\Œø£fi¯≈£î Á|ü‘·´ø£å ì<äs¡Ùq+. á <˚yê\j·T+ eT<Ûä´j·TT>∑ <äø£ÿHé <˚yê\j·T yêdüTÔ-•\Œø£fi¯≈£î Á|ü‹_+ã+. Bìì ø±ø£rj·T e+X¯+˝Àì Á|üdæ<ä∆ #·Áø£e]Ô >∑D|ü‹<˚e⁄ì düs¡«ùdHê~Û|ü‹ πs#·s¡¢ s¡TÁ<äT&ÉT Áø°.X¯ 1213˝À ì]à+#ê&Éì >∑T&ç˝À >∑\ XÊdüq+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. s¡TÁ<˚X¯«sê\j·T+ s¡÷|ü⁄~<äT›ø=ì 900 dü+e‘·‡sê\sTT+~. á <˚yê\j·T+ qø£åÁ‘êø±s¡+˝À e⁄+~. eT÷&ÉT~≈£îÿ˝≤ Á|üy˚X¯<ë«sê\THêïsTT. á Ä\j·T y˚~ø£ 6 n&ÉT>∑T\T m‘·TÔ˝À ñ+&ç, n~ÛcÕºqeTTô|’ eT÷&ÉTMT≥s¡¢ yÓ&É\TŒq Á|ü<äøÏåD≤ e÷s¡Z+ ø£\<äT. Hê\T>∑T n+‘·düTú\ $e÷q+ m‘·TÔ>± e⁄+~. ø£sêí≥ø£˝Àì Vü≤Àj·Tdü\ kÕÁe÷C≤´ìøÏ #Ó+~q uÒ\÷s¡T, Vü≤fi‚uÒ&ÉT <˚yê\j·÷\ ‘·sê«‘· n+‘· >=|üŒ •\Œø£fi≤kÂ+ <äs¡´+ s¡TÁ<˚X¯«sê\j·T+˝À e⁄+~. sêeT|üŒ >∑T&ç ìsêàD+˝À y˚~ø£\ qeT÷ Hê\T Vü≤Àj·Tdü\XË’*˝À, >∑+;Ûs¡yÓTÆq uÛÑ÷>∑s¡“¤ ìsêàD≤\T #êfi¯ó≈£î´\XË’*˝À e⁄HêïsTT. ô|<ä›düÔ+uÛ≤ \T, $XÊ\ s¡+>∑eT+&É|üeTT <ä÷\eTT\T (Á|ükÕÔs¡ eTT\T) n+<äyÓTÆq ô|’ ø£|ü⁄Œ\T, •Ks¡eTT\T e⁄HêïsTT. s¡+>∑eT+&É|üdüÔ+uÛ≤\ MT<ä |ü⁄sêD, Ç‹Vü‰dü>±<∏ä\‘√ •˝≤Œ\qT düTeTH√Vü≤s¡+>± #Óø±ÿs¡T. n+‘·sêfi¯+, >∑s¡“¤>∑èVü≤+, eTTKeT+&É|ü Á|üy˚X¯<ë«sê\ MT<ä j·Te«q Ád”Ô\qT, #Ó≥T¢,

|ü<äàeTT\T, >∑»\øÏåà ‘·~‘·s¡ •˝≤Œ\qT #Óø±ÿs¡T. Ä\j·T+˝Àì $$<Ûä uÛÑ+–eT˝À¢ì •˝≤Œ\T Äø£s¡¸D°j·T+>± e⁄HêïsTT. n+<äT˝À |ü⁄s¡TwüÁd”Ô<˚e‘·\T, j·TT<ä∆Ms¡T\T, >±s¡&û$<ä´ #˚düTÔqï yês¡T, dü+^‘·, qè‘·´ø±s¡T\T, j·TøÏåDÏ\T, ã÷‘·T u§eTà\T #·÷|ü⁄s¡T\qT ø£{Ϻ|ü&˚kÕÔsTT. eTTK´+>± $$<Ûä qè‘·´uÛÑ+–eT˝À¢ >∑\ 12eT+~ Ád”Ô\T bı&ÉT>±Z j·TTqï kÕ\uÛÑ+õø£\T, <˚eqs¡Ôø°eTDT\T (n|ü‡s¡dü\T), Hê>∑ø£q´\T •˝≤Œ\T Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D>± e⁄HêïsTT. C≤j·T|üùdHêì s¡∫+∫q ªqè‘· ´ s¡ ‘ êïe[µ˝À e⁄qï≥Tº uÛÑs¡‘·Hê≥´+, ù|]DÏ •e‘ê+&Ée+, X¯è+>∑T&ÉT, uÛÑè+>∑T&ÉT, s¡‹ yÓTT<ä\>∑T uÛÑ+–eT\T Ä\j·T>√&É\ô|’ e⁄HêïsTT. Ád”Ô •˝≤Œ\qT n‘·´+‘· n+<ä+>± eT*#ês¡T. yê{Ï˝À düVü≤» dæ<ä∆yÓTÆq kÂ≈£îe÷s¡´+, n+>∑kÂwüºe+ e⁄HêïsTT. q>∑ï+>± e⁄qï ªªHê–ìµµ $Á>∑Vü≤+ j·Te«HêìøÏ Á|ürø£. y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

13


yê‘ê‡j·TqTì ø±eTdü÷Á‘ê\qT »„|æÔøÏ ‘ÓdüTÔHêïsTT. Vü≤§j·Tdü\ •˝≤Œ\qT >∑Ts¡TÔ≈£î‘��düTÔHêïsTT. Á|üU≤´‘· Hê{≤´#ês¡T´&ÉT &Üø£ºsY q≥sê» sêeTø£èwüí 45 kÕs¡T¢ sêeT|üŒ>∑T&çì dü+<ä]Ù+∫ ø±ø£rj·T •\Œ+˝Àì qè‘·´eTTqT |ü]XÀ~Û+∫ ªªù|]DÏ •e‘ê+&Ée+µµ nH˚ qè‘·´Ø‹ì s¡÷bı+~+#ês¡T. yÓ÷ø£å+ sêeT|üŒ>∑T&ç #·T≥÷º mÁs¡ì sê‹‘√ yê‘ê‡j·Tq ø±eTdü÷Á‘ê\qT eT*#ês¡T. ø±$T>±ì yê&ÉT yÓ÷ø£å>±$T ø±&ÉT nì eTq |üPØ«≈£î\T }s¡πø nq˝Ò<äT. <Ûäsêàs¡úø±eTeTT\qT bÕ{Ï+∫qyêìøÏ yÓ÷ø£å+ \_ÛdüTÔ+<äì eTq |ü⁄sêD≤\T #ÓãT‘·THêï sTT. eTqdüT‡qT dæú$T‘·+>± e⁄+∫qyêπs Ä<Ûë´‹àø£ XÊ+‹ì bı+~ uÛÑ>∑e+‘·Tì <ä]Ù+#·>∑\s¡T. á $<Ûä+>± sêeT|üŒ>∑T&ç •˝≤Œ\<ë«sê •\Œø±s¡T\T dü‘·´+-•e+-düT+<äs¡+‘√ ≈£L&çq ˇø£ n+<äyÓTÆq |ü<ë´ìï #Óø±ÿs¡T. eTTK´yÓTÆq •˝≤Œ\T sêeT|üŒ <˚yê\j·T #·]Á‘· Á|üdæ<ä∆yÓTÆq yêdüTÔ •\Œø£fi≤Ø‘·T\˝À ì]à+#·ã&ç+~. Hê≥´+#˚ùd Ád”Ô •˝≤Œ\T Vü≤§j·T\T ˇ*øÏdüTÔHêïsTT. n+<äT˝À ø=ìï eTTK´yÓTÆq$. <ÛäqTsê“D+ |ü{Ϻq j·TTe‹øÏ #Ó+~q n]ø±* qT+&ç eTT\T¢ rdüTÔqï ùde≈£îsê\T qs¡Ôø°eTDÏ - n\Œs¡÷bÕ˝À¢ e⁄qï yêsTT<ä´≈£î \T, yê] eTTK ø£e[ø£\T, X¯Øs¡ kÂwüºe+, n+&É+>± eT\∫q yÓ+Á≥Tø£\T, ÄuÛÑs¡D≤ \qT >∑eTì+#ê*. eT]jÓTTø£ qs¡ÔøÏ˝À Hê≥´ uÛÑ+–eT, düTìï‘· yÓTÆq n+>∑kÂwüºeeTT, ÄuÛÑs¡DeTT \T ø£\e⁄. s¡÷|ükÂ+<äsê´ìï Á|ü<ä]Ù+#˚ qs¡ÔøÏ ªªôV’≤V”≤˝Ÿ‡µµ‘√ ≈£L&çq bÕ<äs¡ø£å\T ø£*–e⁄+~. Hê>∑düs¡ŒeTT\‘√, q>∑ï+>± ñqï Hê–ì j·Te«q+>± e⁄+~. Çs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ dü+^‘· yêsTT<ä´ 14

ø±s¡T\THêïs¡T. <ë«s¡bÕ*ø£>± ñqï #êeTs¡ <Ûës¡DÏ ÄyÓT ø£{Ïe ÁdüÔ+ C≤]e⁄+&É&É+, ÄyÓT ≈£L&Ü qè‘·´ uÛÑ+–eT˝À e⁄+&É&É+, <ë«s¡bÕ*ø£\ #Ó*ø£‘ÓÔ\T ≈£L&Ü qè‘·´ uÛÑ+–eT˝À ñ+&É&É+ $X‚wü+. n+‘·sêfi¯ Á|üy˚X¯ <ë«sêìøÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ qè‘·´ uÛÑ+–eT˝À e⁄qï Ád”Ô s¡÷bÕ\THêïsTT, >∑T&ç ãj·T{Ï >√&É\ô|’ |ü<äàeTT\T, Ád”Ô|ü⁄s¡Twü X¯è+>±s¡ $Hê´düeTT\T, |ü+#·‘·+Á‘·ø£<∏ä\T, C…’q rs¡ú+ø£s¡T\ •˝≤Œ\THêïsTT. ˝À|ü* ô|’ø£|ü⁄Œ˝À e⁄qï |ü<äà+˝≤+{Ï |ü⁄cÕŒ\+ø±sê\T #·ø£ÿ>± e⁄Hêï sTT. $$<Ûä qè‘·´uÛÑ+–eT\T, n+<äT˝À uÛÑs¡‘· Hê≥´+, ù|]DÏ •e‘ê+&Ée+˝À qTqï Ád”Ô, |ü⁄s¡Twüß \T, dü+^‘· yêsTT<ë´ø±s¡T\ •\\≈£î s¡+>∑ eT+&É|ü+˝À düú˝≤\ô|’ #Óø±ÿs¡T. ø°ås¡kÕ>∑s¡ eT<Ûäq <äèX¯´+ ø£qT$+<äT>± e⁄+~. y˚Ts¡T|üs¡«‘·+qT ø£e«+>±, yêdüTøÏ düs¡ŒeTTqT ‘ê&ÉT>± #˚düTø=ì ‘·\~≈£îÿ˝À sêø£ådüT\T, ‘√ø£yÓ’|ü⁄ <˚e‘·\T, kÕ>∑s¡eT<Ûäq+ #˚düTÔqï≥Tº>± #ÓøÏÿq •˝≤Œ\T Äø£≥Tºø=+≥THêïsTT. >√|æø£\T kÕïq+ #˚düTÔ+&É>± lø£èwüßí&ÉT yê] eÁkÕÔ\qT <=+–*+∫ #Ó≥Tºô|’ ≈£Ls=Ãì e⁄+&É>± q>∑ï+>± e⁄qï >√|æø£\T lø£èwüßíìï ÁbÕ]údüTÔqï •˝≤Œ\qT #ÓøÏÿq •\TŒ\ HÓ’|ü⁄D≤´ìøÏ CÒCÒ\T |ü\Tø£e\dæ+<˚. Á‹|ü⁄s¡dü+ Vü‰s¡+, <äø£ådü+Vü‰s¡+, –]C≤ø£fi≤´ D+, ‘·~‘·s¡ >±<∏ä\T sêeT|üŒ>∑T&ç •˝≤Œ˝À¢ #√≥T dü+bÕ~+#·T ø=HêïsTT. düÔ+uÛ≤\T, Á|ükÕÔs¡ eTT\ô|’ eTVü‰uÛ≤s¡‘·, uÛ≤ >∑e‘·, |ü⁄sêD>±<∏ä\T, C…’q XË’e •˝≤Œ\T ø£\e⁄. •Ks¡eTTq≈£î ñ|üjÓ÷–+∫q Ç≥Tø£\T ˙fi¯fl˝À y˚ùdÔ Ä≈£î\e˝… ‘˚\&É+ ÄX¯Ãs¡´+ ø£*–+#˚ n+X¯+. s¡TÁ<˚X¯«sê\j·T >∑s¡“¤>∑èVü≤+˝À •e⁄&ÉT *+>±ø±s¡+

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

˝À e⁄Hêï&ÉT. <ë«sêìøÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ qè‘·´uÛÑ+–eT˝À e⁄qï Ád”Ô •˝≤Œ\THêïsTT. >∑T&çøÏ m<äTs¡T>± ì]à+∫q eT+&É|üeTT˝À ô|<ä› ôd’E˝À, n\+ø£]+#·ã&çq q+~ <˚yê\j·T <ë«s¡+ô|’ qTqï >∑»\øÏåà •\Œ+ Äø£s¡¸D°j·T+>± e⁄qï~. $Hêj·T≈£î&ÉT, ø°]ÔeTTU≤\T #·÷&É<ä–q$. sêeT|üŒ˝À ∫qï$ nH˚ø£ <˚yê\j·÷\T ø£\e⁄. n+<äT˝À ø±fÒX¯«s¡, ø±y˚TX¯«s¡ Ä\j·÷\T eTTK´yÓTÆq$. n$ •~∏˝≤edüú˝À e⁄HêïsTT. sêeT|üŒ düs¡düT‡ >∑T&ç|üø£ÿq #Ós¡Te⁄, <ëì |üø£ÿq |ü≥ºD+ ñ+&Ü \qï kÕ+Á|ü<ëj·÷ìï ø±ø£rj·TT\T K∫Ñ·+>± neT\T#˚XÊs¡T. Ç+<äT˝À uÛ≤>∑+>±H˚ sêeT|üŒ #Ós¡Te⁄ ‘·e«ø£+ »]–+~. πs#·s¡¢ s¡TÁ<äT &ÉT sêeT|üŒ Ä\j·÷\‘√ bÕ≥T #Ós¡Te⁄qT ‘·$«+#ê&ÉT. Bì ø£≥º bı&Ée⁄ 2 y˚\ n&ÉT>∑T\T. m‘·TÔ 50 n&ÉT>∑T\T. ˙{Ï˝À‘·T 35 n&ÉT>∑T\T. á #Ós¡Te⁄ Á|üXÊ+‘·yÓTÆq Á|üø£è‹ n+<ë\T düeT≈£L]à <˚yê\j·÷ìøÏ ì‘·´+ $q÷‘·ï XÀuÛÑqT dü+‘·]+|ü CÒdüTÔqï~. •esêÁ‹ |ü+&ÉT>∑ dü+<äs¡“¤+>± Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT. n|ü⁄s¡÷|üyÓTÆq •\Œø£fi¯, #·ø£ÿ>± #ÓøÏÿq düÔ+uÛ≤\T, >√&É\T, ô|’ø£|ü⁄Œ\T, dü+<äs¡Ù≈£î\qT Äø£]¸düTÔqï$. sêeT|üŒ>∑T&ç dü+<äs¡Ùq z eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹>± $T>∑T\T‘·T+~. Bìì #·÷&Éì#√ es¡+>∑˝Ÿ |üs¡´≥q≈£î ns¡ú+ ˝Ò<äT. Ç~ #·ø£ÿ{Ï |æø˘ìø˘ Á|ü<˚X¯+. eT<Ûä´j·TT>∑ <˚yê\j·T qø£åÁ‘ê˝À¢ sêeT|üŒ>∑T&ç Á|üø±•düTÔqï ˇø£ <Ûäèe‘ês¡ nì #Ó|üŒe#·TÃ. s¡TÁ<˚X¯«sê\j·÷ìï ì]à+∫ 900 dü+e‘·‡sê˝…’q dü+<äs¡“¤+>± >∑T&ç˝À Ç{°e\ Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\T »]>±sTT.


nqïes¡+

eTVü‰Hêsêj·TD j·T+Á‘·+ Ä\j·T X¯+KTkÕú|üq≈£î Á‹bÕ~«uÛÑ÷‹ yÓÌ≈£î+sƒ¡ eTVü‰ Hêsêj·TD j·T+Á‘·+ \_Û+#·&É+ $X‚wüeTì #ÓãT‘·T+{≤s¡T. Bìì >∑T]+∫ Á‹bÕ~«uÛÑ÷‹ eTVü‰Hêsêj·TD√|üìwü‘·TÔ @&Ée n<Ûë´j·T+ $e]düTÔqï~. á ñ|üìwü‘·TÔ˝À mì$T~ n<Ûë´j·÷ \THêïsTT. Ç~ n<Ûäs¡«D y˚<ä+˝Àì <˚e]¸ XÊK≈£î #Ó+~q~.nœ˝≤+&É ø√{Ï ÁãVü‰à+&É Hêj·T≈£î&ÉT leTHêïsêj·TDT&ÉT ø√{Ï dü÷s¡´ ø±+‘·T\‘√ Á|üø±•dü÷Ô ñ+{≤&ÉT. Äj·Tq ‘·q $˝≤dü ì$T‘·Ô+ ‘·q $uÛÑ÷‹ì n+fÒ dü+|ü<äqT Hê\T>∑T uÛ≤>±\T #˚XÊ&ÉT. n+<äT˝À ˇø£ uÛ≤>∑+ ‘·q $H√<ä+ ø√dü+ @s¡Œs¡TÃ≈£îHêïs¡T. Bìì ©˝≤ $uÛÑ÷‹ n+{≤s¡T. @ø£bÕ~«uÛÑ÷‹ nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. Ç~ düeTdüÔ ˝Àø±\≈£î ì\j·T+. Bìì Äj·Tq ‘·q ≈£îøÏå˝À <Ûä]düTÔHêï&ÉT. Ç~ nì‘·´+. q•+∫b˛‘·T+~. $T–*q eT÷&ÉTbÕ<ë\ $uÛÑ÷‹ì Á‹bÕ~«uÛÑ÷‹ n+{≤s¡T. Ç<˚ |üs¡eT y√´eT+. BìøÏ HêX¯q+ ˝Ò<äT. Ç~ ì‘·´+. dü‘·´+ n+{≤s¡T. Ç~ Äj·Tq uÛÀ>±s¡∆+ @s¡Œ&ç+~. á eTVü‰ yÓÌ≈£î+sƒ¡+˝À eTHêïsêj·TDT&ÉT Á|üø±•düTÔ+{≤&ÉT. Ç≥Te+{Ï yÓÌ≈£î+sƒ¡+ eTVü‰ Hêsêj·TD dü«s¡÷|ü+‘√ $\dæ\T¢‘·Tqï~ á j·T+Á‘·+. Bì˝À Äs¡T ø√D≤\T ñHêïsTT. BìøÏ |ü+‘=$Tà~ Äes¡D\T ñHêïsTT. M{Ï˝À ãVæ≤sY eè‘êÔ\˝À ø£*|æ Çs¡yÓÌ Hê\T>∑T Ç‹eè‘êÔ\T HêïsTT.M{Ï˝À düø£\ <˚e‘·\÷ yê]yê] Äj·TT<Ûä $X‚cÕ\‘√ Á|üø±•dü÷Ô kÕ«$Tì ùd$düTÔ+{≤s¡T. á Çs¡yÓ’ Hê\T>∑T Äes¡D≤\˝À nH˚ø£ ;C≤ø£åsê\T ñHêïsTT. Hê\T>∑T uÛÑ÷|ü⁄sê\THêïsTT. yê{Ï˝À 35 $$<Ûä eT+Á‘ê\÷, <äfi≤\≈£L ˝À|ü˝≤, ãj·T{≤78 s¡ø±\ ;C≤ø£åsê\T ñHêïsTT. eT÷\eT+Á‘·+, e÷˝≤ eT+Á‘·+, ø£e#·+, ~>∑“¤+<Ûäq eT+Á‘ê\÷, eT+Á‘· j·T+Á‘· >±j·TÁ‘·T\÷, eÁ» X¯S˝≤<äT\÷, ;», ÁbÕD, X¯øÏÔ, <äèwæº, eXÊ´~ <äXÊ+>±\÷ ñHêïsTT. Ç˝≤ Ç+‘·eT+~ <˚e‘·\‘√ yê] Äj·TT<Ûä $X‚cÕ\‘√ ì+&ç ñqï~. _+<äT eT<Ûä´+˝À leTHêïsêj·TDT&ÉT Á|üø±•düTÔHêï&ÉT ø£qTø£H˚ á j·T+Á‘·+ eTVü‰ eTVæ≤e÷ì«‘·eTì Á|üX¯+dæ+#·ã&ç+~. n{Ϻ Ä<äT“¤‘· j·T+Á‘·+ nqïes¡+˝À Á|ü‹w昑·yÓTÌq+<äTe\¢H˚ <ëìMT<ä Á|ü‹wæº+#·ã&çq l dü‘·´ Hêsêj·TD eT÷]Ô uÛÑ≈£îÔ\ ø=+>∑T ã+>±s¡+˝≤ yÓ\T>=+<äT‘·THêï&ÉT. ø£fi≤´D+ Á|ür dü+e‘·‡s¡+ yÓÌXÊK X¯ó<ä∆ <äX¯$T qT+&ç yÓÌXÊK ãVüQfi¯ bÕ&É´$T es¡≈£L l Ms¡ y˚+ø£≥ dü‘·´Hêsêj·TD kÕ«$T yê] ø£fi≤´D+ ø£qTï\ |ü+&ÉT>∑>± »s¡T>∑T‘·T+~. nX‚wü uÛÑø£Ô »Hêe[ kÕ«$T yê]ì ø£fi≤´D eTVü≤À‘·‡e düeTj·÷q <ä]Ù+#·Tø=+{≤s¡T. kÕ«$T yê] ø£fi≤´D eTVü≤À‘·‡yê\H˚ ªÁãVü≤Àà‘·‡yê\Tµ

dü‘·´Áe‘ê\≈£î Ä\yê\yÓTÆq l Ms¡ y˚+ø£≥

dü‘·´Hêsêj·TD kÕ«$T Ä\j·T+ nqïes¡+˝Àì s¡‘·ï–]ô|’ e⁄+~. nqïes¡+ πøåÁ‘·+ nX‚wü uÛÑ≈£îÔ\‘√ n\sês¡T‘·Tqï~. ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢ πø+Á<äyÓTÆq ø±øÏHê&É≈£î nqïes¡+ 45 øÏ.MT. nqïes¡+ ¬s’˝Ò«ùdºwüHé≈£î 2 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À dü‘·´<˚e⁄ì >∑T&ç e⁄+~. nqïes¡+ πøåÁ‘·+ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt n+~düTÔqï ø£<∏äq+.

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

15


nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. Á|ü‹~q+ dü÷s√´<äj·÷ìøÏ |üPs¡«eTT qT+&ç sêÁ‹ es¡≈£L ì‘ê´s¡Ãq, Á>±eT ùde\T eTVü‰ yÓÌuÛÑe+>± »s¡T>∑T ‘êsTT. <Ûë]àø£, kÕ+düÿè‹ø£ ø±s¡´Áø£e÷ \T+{≤ sTT. l kÕ«$T yê]ì >∑s¡T&É yêVü≤q+ ô|<ä› sêeD yêVü≤q+, bıqï yêVü≤q+, s¡õ‘· s¡<ÛäeTT\ô|Ì }πs–kÕÔs¡T. ñ‘·‡yê\T l Ms¡ y˚+ø£≥ dü‘·´Hêsêj·TD kÕ«$T yês¡T yÓ\dæq s¡‘·ï–]ô|Ì m|ü⁄Œ&É÷ |ü+&É>∑ yê‘êes¡D+ ñ+≥T+~. nsTT‘˚ ø=ìï $•wüº |ü+&ÉT>∑\T, |üs¡«~ Hê˝À¢ kÕ«$Tyê] Ä\j·T+ eT]+‘· XÀuÛ≤j·Te÷q eTe⁄‘·T+~. uÛÑ≈£îÔ\T n~Ûø£ dü+K´˝À e∫à kÕ«$T yê]ì ùd$+∫ ‘·]düTÔ+ {≤s¡T. kÕ«$T yê] ø£fi≤´D+, »j·T+‘√‘·‡yê\‘√ bÕ≥T>± πøåÁ‘·bÕ\T ≈£î˝…Ìql d”‘êsêeTT\≈£î lsêeT |ü{≤º_Ûùwø£+, ‘Ó\T>∑T dü+e‘·‡sê~ Hê&ÉT Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À |ü+#ê+>∑ ÁX¯eD+, #ÛÓÌÁ‘·e÷dü+˝À l d”‘êsêeTT\

16

ø£fi≤´D√‘·‡yê\T, eq $Vü‰s√‘·‡eeTT, #·Áø£kÕïq+, Hêø£ã*, <ä+&çj·÷&ç+|ü⁄≥T‘·‡eeTT, d”‘êsêeTT\ l |ü⁄wüŒj·÷>∑ eTVü≤À‘·‡e+, l ø£qø£<äTs¡Z neTà yê] C≤‘·s¡ eTVü≤À‘·‡yê\T, ø°åsê_∆ <ë«<ä• Hê&ÉT HÍø± ‘·s¡D√‘·‡eeTT, ø±ØÔø£ bÂs¡í$T Hê&ÉT ñ<ä j·T+ s¡‘·ï–] Á|ü<äøÏåD+, sêÁ‹ C≤«˝≤ ‘√s¡D+, <ÛäqTsêàdü+˝À Á|ü‹s√p l kÕ«$Tyê]ø° neTà yê]ø° Á>±eTùde, ø£qTeT s√Eq ø£qb˛ ‘·‡e+, X¯S˝≤\\ ñ‘·‡e+... nH˚ø£ ñ‘·‡eeTT\T s¡‘·ï –]ô|Ì dü+e‘·‡s¡+ bı&Ée⁄Hê »s¡T>∑T‘·÷H˚ ñ+{≤ sTT. n+‘˚>±ø£ Á|ür X¯óÁø£yês¡+ l neTàyê]øÏ \ø£å ≈£î+≈£îe÷s¡Ãq, Á|ür e÷düeT÷ X¯ó<ä∆, ãVüQfi¯ @ø±<äX¯ó\ Hê&ÉT l kÕ«$Tyê]ø°, neTàyês¡¢≈£L sêÁ‘·T\+<äT Á>±yÓ÷‘·‡yê\T »s¡T>∑TqT. dü‘·´Hêsêj·TD Áe‘·+ : |ü⁄D´ kÕ<Ûäq≈£î, bÕ|ü ìeè‹ÔøÏ ìj·Te÷\‘√ #˚ùd |üP»qT Áe‘·+ n+{≤s¡T. Ä+Á<Ûä <˚X¯+˝À l kÕ«$T yê] Áe‘·+ #˚j·Tì Ç\T¢ ñ+&É<ä+fÒ n‹X¯ jÓ÷øÏÔ ø±<äT. q÷‘·q >∑èVü≤ Á|üy˚X¯ düeTj·TeTTq, $yêVü‰~ X¯óuÛÑ ø±sê´\˝Àq÷ ‘·|üŒìdü]>± l dü‘·´Hêsêj·TD kÕ«$T Áe‘êìï Ä#·]kÕÔs¡T. á Áe‘·eTT kÕÿ+<Ûä |ü⁄sêDeTT˝Àì πsyê K+&ÉeTT˝À nsTT<äT n<Ûë´ j·÷\T>± ñqï~. |üP»qT ø£˝ÀŒø£Ô+ >± >±˙, XÊÁd”Ôj·TyÓTÌq |ü⁄s¡Twü dü÷ø£Ô $<Ûëq+>± ø±˙ #˚düTø√ e#·TÃ. á Áe‘êìï Çfi¯fl˝Àq÷ eT]j·TT kÕ«$Tyê

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

düìï~Û˝Àq÷ #˚kÕÔs¡T. kÕ«$T yê] düìï~Û˝À Áe‘·eTT n‘·´+‘· |òü\<ëj·Tø£eTì düŒwüºeT>∑T#·Tqï ~. dü+e‘·‡s¡+˝À kÕ«$T yê] düìï~Û˝À \ø£å\ dü+K´˝À uÛÑ≈£îÔ\T Ä#·]dü÷Ô+{≤s¡T. n+<äT≈£î M\T>± <˚ekÕúq+ |üPC≤ Á<äe´eTT\T, Á|ükÕ<ä+‘√ düVü‰ n+~düTÔqï~. $•wüº‘· ø±o qT+&ç e∫Ãq Á‹bÕ~«uÛÑ÷‹ j·T+Á‘·+ Á|ü‹wæº+#·&É+, Ä j·T+Á‘·+ MT<ä düÔ+uÛ≤ ø±s¡+˝À •e*+>±˙ï, ô|Ìq l Ms¡ y˚+ø£≥ dü‘·´ Hêsêj·TD kÕ«$T˙ Á|ü‹wæº+#·&É+ ˇø£ $X‚wü+. j·T+Á‘· eT÷\ uÛ≤>∑+ Væ≤s¡D´ >∑s¡“¤ n+fÒ ÁãVü≤à dü«s¡÷|üeTì, eT<Ûä´ düú+uÛ≤ø±s¡+˝À ñqï~ Vü≤s¡ dü«s¡÷|üeT˙ ∫es¡>± kÕ«$T Á|ü‹w溑·T&ÓÌHê&É˙ ô|<ä›\T #ÓãT‘·THêïs¡T. kÕ«$Tì ªªVü≤]-Vü≤s¡-Væ≤s¡ D´ >∑s¡“¤+ Á‹eT÷sêÔ´‘·à≈£î&Éìµµ nq&ÜìøÏ Ç~ ì<äs¡Ùq+. á eT÷]ÔøÏ nqT>∑TD+>±H˚ Ä\j·T+ ¬s+&ÉT n+‘·düTÔ\˝À ì]à+#·ã&ç+~. ÁøÏ+~ uÛ≤>± ìï j·T+Á‘ê\j·T+ n+{≤s¡T. |ü<ëàø±s¡+˝À j·T+Á‘·eTTqï uÛ≤>∑eT÷, •e*+>∑ dü«s¡÷|üeT÷ eTq≈£î ø£ì|ædü÷Ô ñ+{≤sTT. eT]ìï $esê\≈£î dü+Á|ü~+#·+&ç : ‘·T˝≤sêeTT&ÉT, |æ.ÄsY.z. ôd˝Ÿ : 9948335555.


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

17


ø£&É|ü õ˝≤¢

ªuÛ…’s¡e⁄ì >=\« e∫Ã] uÛÑø£Ôes¡T\Tµ ■

j·T+. eT+EHê<∏é

l uÛ…’s¡ekÕ«$T πøåÁ‘·+ ø£&É|üõ˝≤¢ |ü⁄*yÓ+<äT\ eT+&É\+ yÓ÷Vü≤q–]ô|’ yÓ\dæq yÓ÷|üPs¡T e<ä› e⁄+~. $qT ø=+&É sê»<Ûëì>± eTT*øÏHê&ÉT ÁbÕ+‘êìï bÕ*+∫q e\¢uÛÑsêj·T\T sêdæq Áø°&Ü_Û sêeT+˝À ˇø£ |ü<ä´+ uÛ…’s¡eπøåÁ‘·+ ÁbÕX¯kÕÔ´ìï ‘Ó*j·TCÒk˛Ô+~. ªª dæ>∑TZ e÷*q yÓTT\yêì HÓ\¢ ø±\+ãT eTT*HêøÏ<˚\T yêì dü]›yÓ÷|ü⁄s¡ qe‘ês¡yÓTÆq yêì uÛ…’s¡e⁄ì >=\« e∫Ã] uÛÑø£Ôes¡T\T µµ nì ªÁø°&Ü_ÛsêeT+µ˝À uÛ…’s¡e⁄ì >∑T]+∫ ù|s=ÿHêïs¡T. l uÛ…’s¡ekÕ«$T πøåÁ‘êìøÏ |ü⁄sêD Á|üX¯dæÔ e⁄+~. lXË’˝≤ìøÏ #·T≥÷º e⁄qï bì$T~ uÛ…’s¡e πøåÁ‘ê\˝À l yÓ÷|ü⁄s¡ (yÓ÷Vü≤q–]) uÛ…’s¡ekÕ«$T πøåÁ‘·+ ≈£L&Ü ˇø£{Ï. Çø£ÿ&ÉTqï •e*+>∑+ m‘·TÔ <ë<ë|ü⁄ 18 n&ÉT>∑T\T. yÓ&É\T 15 n&ÉT>∑T\T e⁄+≥T+~. á •e*+>∑+ #ê˝≤ b‘·TÔ>± e⁄qï+<äTq <˚yê\j·T+ ¬s+&ÉdüTÔ\T>± ì]à+∫Hês¡T. Ä\j·T ìsêàD+ >∑÷]à @ Ä<Ûësê\T˝Òe⁄. Çø£ÿ&ÉTqï eTVü‰ •e*+>∑+ dü«j·T+uÛÑT*+>∑eTì Á|ür‹. >∑T&çì Ç{°e\ |ü⁄q]ï]à+#ês¡T. Ç#·Ã≥ >∑\ eTVü‰ •e*+>∑+ sêj·T\d”˝À eT¬sø£ÿ&Ü ˝Ò<äT. Ç#·Ã≥ düs¡«eT‘· kÕeTs¡dü´eTT\T yÓ*¢$]XÊ j·Tq&ÜìøÏ nH˚ø£ Ä<Ûësê\THêïsTT. •eπøX¯e, l $Hêj·Tø£, ≈£îe÷s¡kÕ«$T, eTVæ≤cÕdüTs¡eT]∆ì yÓTT<ä\>∑T <˚yê\j·TeTT\T, ãT<ë∆sêe÷ dü÷ú|ü+ ≈£L&Ü >∑\<äT. |ü⁄sêD Á|üX¯dæÔ yÓ÷Vü≤q–]ô|’ uÛÑkÕàs¡T&ÉqT sêø£ådüT&ÉT •e⁄ì

18

>∑÷]à |òüTÀs¡‘·|üdüT‡#˚dæHê&ÉT. uÛÑkÕàdüTs¡T&ÉT •e⁄&ç Á|ü‘·´ø£åyÓTÆ es¡$T∫ÃHê&ÉT. es¡ |üØø£å ø√dü+ •e⁄&çH˚ yÓ+{≤&çHê&ÉT. yêì |”&É e~*+#·T ø=q&Üì¬ø’ l eTVü‰$wüßíe⁄ ªyÓ÷Væ≤ìµ ne‘ês¡ yÓT‹Ô, uÛÑkÕàdüTs¡Tì Vü≤‘·Tì >±$+∫Hê&ÉT. á ø=+ &Éô|’ l $wüßíe⁄ yÓ÷Væ≤˙ ne‘ês¡yÓT‹Ô q+<äT e\¢ ªyÓ÷Vü≤q –]µ nì ù|s¡T e∫Ã+<äì ‘Ó\TdüTÔqï~. #·]Á‘· Çø£ÿ&ÉTqï •˝≤ XÊdüHê\TqT ã{Ϻ ªyÓ÷Vü≤q–]µ eTT*øÏHê&ÉT ÁbÕ+‘·+˝Àì<äì, ø±ø£rj·T sêE\T, $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ #·Áø£es¡TÔ\T, >∑+&çø√≥ sêE\T l uÛ…’s¡ekÕ«$T πøåÁ‘êìøÏ $X‚wü ùde\T #˚dæq≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. XÊ*yêVü≤q X¯ø£es¡¸+ 1331˝À e\¢uÛÑsêj·T\T $qTø=+&É dü+kÕúqeTT>± #˚düTø=ì |ü]bÕ*düTÔqï s√E\˝À yÓ÷|üPs¡T l uÛ…’s¡ekÕ«$T <˚yê\j·÷ìï |ü⁄qs¡T<ä›]+∫q≥T¢ ˇø£ •˝≤ XÊdüq+ $e]düTÔqï~. Çy˚>±ø£ Áø°.X¯. 13e X¯‘êã›+ qT+∫ 15e

yÓ÷Vü≤q–]ô|’ >∑\ •\Œdü+|ü<ä y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

X¯‘êã›+ es¡≈£î $$<Ûä dü+<äsꓤ˝À¢ sêdæq <ëq XÊdüHê\T <˚yê\j·T ÁbÕeTTU≤´ìï ‘Ó\T|ü⁄‘·THêïsTT. $»j·Tq>∑s¡ sêE\ ‘·s¡Tyê‘· |ü⁄wüŒ–] |”sƒê~Û|ü‘·T\ Ä<Ûä«s¡´+˝À á πøåÁ‘·+ e⁄+&˚~. ‘·s¡Tyê‘· l uÛ…’s¡ekÕ«$T πøåÁ‘·+ Á|ü‘˚´ø£ |”sƒ¡+>± ne‘·]+∫+~.

ø=‘·Ô >±*>√|ü⁄s¡+


Info TOURISM RESERVATION OFFICES HYDERABAD NSF Shankar Bhavan, Opp: Police Control Room, Basheerbagh, Hyderabad. Ph: 040-66746370, 66745986 Fax: 040-23298455, Cell: 9848540371 VISAKHAPATNAM : RTC Complex, Ph: 08912788820, Fax: 2788822, Cell: 98448813584 VIJAYAWADA : Godavari Motor Complex, M.G.Road Ph: 0866-2571393 TIRUPATI : Room No.5 & 6, Sridevi Complex Tilak Road, Ph: 0877-2255385 INFORMATION & RESERVATION OFFICES HYDERABAD : Trank Bund Road, Ph: 040-65581555, 23450165 Fax: 23453086. Tourism Plaza, Green Lands, Ph: 040-23414334, Air Port: 040-24253215 KPHB Main Road, Ph: 040-230520289, 65504999 Cell: 9848540374 SECUNDERABAD: Yatri Nivas, S.P.Road, Phone: 040-27893100, 27816375, 66387598 KURNOOL : "C" Camp Ph: 08518-270104, 273325 VISAKHAPATNAM: Railway Station, Ph: 0891-2788821

RAJAHMUNDRY : Near River Bay Hotel, Pushkarala Peta, Ph: 0883-2425219 CHENNAI : 31/14, Burkit Road, T.Nagar Ph: 044-65439987, Tele Fax: 24353373 KOLKATTA : 4/1, Sikkim House, Middleton Street, Tele/Fax: 033-22813679, 9433044584 BENGALURU : 24/1, Race Course Road Ph: 080-41136373, Fax: 22385513 DELHI : A.P.BHAVAN, 1, Ashoka Road Ph: 011-23381293

Äغd” ø±˝Ÿ ôd+≥sY : 8019999999, 040 - 33666999 ôd+Á≥˝Ÿ m+ø£«sTTØ : 040-24618685, 24614406, n˝…’{Ï+>˘ kÕº+&é : 040-23434264 f…*bò˛Hé n&Ü«Hé‡ ]»πs«wüHé : 040-24613955, 040-23434269 ãdt ùdºwüHé y˚TH˚»sY : 9959226257, 040 - 24601126, 23434263 p;¢ ãdtùdºwüHé : 040 - 27802203 ¬s’˝Ò« $#ês¡D : 131, 1345,139

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

19


ø√]+>∑ nuÛÑj·÷s¡D´+ : ø±øÏHê&É≈£î n‹düMT |ü+˝À ñ+&˚ á nuÛÑj·Ts¡D´+˝À >√<ëe] q~ |üØyêVü≤ø£ Á|ü<˚X¯+ >∑\>∑˝≤bÕπs >√<ëe] Vü≤Àj·T\T, |ü#·Ã<äHê\T, eTq≈£î Äq+<ëìï ÄVü‰¢<ëìï |ü+#·T‘êsTT. Çø£ÿ&É ÄH˚ø£ s¡ø±\sTTq yÓTTdüfi¯ófl |òæwæ+>¥ ø±´{Ÿ\T, düeTTÁ<ä ‘êuÒfi¯ófl dü+<Ûäs¡Ù≈£î\≈£î ø£qT$+<äT#˚kÕÔsTT. @≥÷s¡T Hê>±s¡+ : es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢ ˝Àì @≥÷] Hê>±s¡+ nuÛÑj·÷s¡D´+ ∫ø£ÿ{Ï ns¡D´+ eTVü‰eèøå±\‘√ ì+&çe⁄qï á ÁbÕ+‘·+ ˝À yÓ<äTs¡T bı<ä\T, fÒ≈£î eèøå±\T m≈£îÿe>± ñ+&É&É+ e\¢ á ns¡D´ÁbÕ+‘·+ Á|üø£è‹ n+<ë\qT $*¢$s¡Tdü÷Ô nH˚ø£ eT+~ |üsê´≥≈£î\qT Ä ø£≥Tº ø√e&Éy˚T ø±<äT yê]øÏ n$T‘êq+<ëìï |ü+#·T ‘·T+≥T+~. á ns¡D´+ ˝À eTq≈£î ô|<ä› |ü⁄\T\T, m\T>∑T\T, õ+ø£\T, <äT|æŒ\T ‘·~‘·s¡ »+‘·Te⁄\T dü+#·]dü÷Ôe⁄+{≤sTT. >∑T+&É¢ÁãùV≤àX¯«s¡+ : Á|üø±X¯+-ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢˝ eT<Ûä´ HÓ\ø=ì ñqï á nuÛÑj·÷s¡D´+ ô|<ä› ô|<ä› #Ó≥¢‘√ nH˚ø£ s¡ø±\ »+‘·T- |üøÏå C≤‘·T\≈£î nuÛÑj·÷ìï ø£*Zdü÷Ô+≥T+~. fÒ≈£î eèøå±\T, yÓ<äTs¡T bı<ä\T, n˝Ÿ_C≤® C≤‹eèøå±\T á nuÛÑj·÷s¡D≤´ìøÏ XÀuÛÑqT ø£*–düTÔ+{≤sTT. |ü⁄\T \T - ∫s¡T‘·\T, nH˚ø£ s¡ø±\ ø√‘·T\T ∫+ø±sê ˝≤+{Ï bÕ≈£î&ÉT »+‘·Te⁄\T, $$<Ûä s¡ø±\sTTq bÕeTT\≈£î Ä\yê\yÓTÆ ñqï nuÛÑj·÷ s¡D´$T~. p˝≤õø£˝Ÿ bÕs¡Tÿ :$XÊK |ü≥ºD+ ¬s’˝Ò«ùdºwüHé ≈£î n‹düMT|ü+˝À HÓ\ø=ì ñqï á »+‘·TXÊ\qT |ü≥ºD Á|ü»˝Òø±<äT nH˚ø£ Á|ü<˚XÊ\qT+&ç |üsê´≥ ≈£î\T Äq+<√‘ê‡Vü‰\‘√ dü+<ä]Ùdü÷Ô e⁄+{≤s¡T. Çø£ÿ&É nH˚ø£ »+‘·T- »˝≤\T-|ü≈£åî\ dü+<äs¡Ù ≈£î\≈£î dü+‘√cÕìï |ü+#·T‘·T+{≤sTT. $$<Ûä s¡ø±\sTTq yêqs¡ C≤‘·T\T, |ü⁄\T\T, ∫s¡T‘·\T, ôV’≤Hê\T, ‘√&˚fi¯ófl, qø£ÿ\T, m\T>∑T\T, nH˚ø£s¡ ø±\ bÕeTT\T, á $XÊ\ eTsTTq »+‘·TXÊ\˝À eTq≈£î ø£qã&É‘êsTT. mdt.$.nuÛÑj·÷s¡D´+ : ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ ‹s¡TeT\ ‹s¡T|ü‹ |ü]düsê˝À¢ ñ+&˚ á nuÛÑj·÷s¡D´+˝À ∫s¡T‘· |ü⁄\T\T, n&É$ |ü+<äT\T, @qT>∑T\T, $$<Ûä s¡ø±\ |ü≈£åî\T e⁄HêïsTT. ø£yê : n~˝≤u≤<é õ˝≤¢˝À <ë<ë|ü⁄ 890 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡¢ $d”Ôs¡í+˝À 1964˝À kÕú|æ+ #·ã&ɶ nuÛÑj·÷s¡D´+˝À ªyê#Y≥esY‡µµ Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D, dü+<äs¡Ù≈£î\T á ªyê#Y≥es¡¢µ ô|’ qT+∫ »+‘·T e⁄\qT #·÷&Ée#·TÃ. |ü⁄\T\T, ∫s¡T‘·\T, nH˚ø£s¡ø±\ 20

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À Á|üø£è‹ dæ<ä∆eTsTTq n+<ë\T, Je q<äT\T, |ü#·Ã{Ï #˚\T, ∫ø£ÿ{Ï ns¡D≤´\T, »+‘·T-|üøÏå nuÛÑj·÷s¡D≤´ \T |üsê´≥≈£î\≈£î Äq+<ëìï ø£*–+#˚$<Ûä+>± e⁄HêïsTT. Á|üø£è‹ düeT‘·T´˝≤ìï ø±bÕ&Ée\dæq uÛ≤<ä´‘· Á|ü‹bÕs¡Tìô|’ e⁄+~. πø+Á<ä, sêÁwüº Á|üuÛÑT‘ê«\T nH˚ø£ nuÛÑj·÷s¡D≤´\T, »+‘·Ts¡ø£åD πø+Á<ë\qT kÕú|æ+#êsTT. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À |üsê´≥ø£ πø+Á<ë\T nH˚ø£+ e⁄HêïsTT. »+‘·Te⁄\qT, |ü≈£åî\qT Áù|$T+#·&Éy˚T ø±<äT Á|üø£è‹˝À düVü≤» dæ<ä∆+>± yê{ÏÏ dü+#êsêìï #·÷&Ü\H˚ ñ‘ê‡Vü≤+ |üsê´≥≈£î\≈£î e⁄+&É&É+ düVü≤»+. n≥Te+{Ï yês¡T ‘·eT≈£î n+<äTu≤≥T˝À ñqï nuÛÑj·÷s¡D≤´\qT ≈£î≥T+ã düuÛÑT´\‘√, eTTK´+>± |æ\¢\‘√ dü+<ä]Ù+∫ e÷qdæø√˝≤¢ kÕìï bı+<ä&É+˝À e⁄qï nq+<ä+, nqTuÛÑ÷‹ <˚ìe\¢q÷ \_Û+#·<äT.

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


e÷]à - @Á|æ˝Ÿ 2011  ≥÷]»+ q÷´dt

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

21


sêuÀj˚T dü+∫ø£˝À $X‚cÕ\T ;#Y ≥÷]»+

õ+ø£C≤‘·T\T, $$<Ûä s¡ø±\|üøÏå C≤‘·T\T ø£qT$+<äT#˚kÕÔsTT. øÏHÓïs¡kÕì : KeTà+õ˝≤¢˝À bÕ\«+#· (Ke÷àìøÏ 12 øÏ.$T <ä÷s¡+ ) >√<ëeØqB ˇ&ÉT¶q qTqï <ä+&Éø±s¡D´+ <ë<ë|ü⁄ 635 #·.øÏ.MT $d”Ôs¡í+˝À á nuÛÑj·÷s¡D≤´ìï kÕú|æ+#ês¡T. øÏHÓïs¡ kÕì |üØyêVü≤ø£ Á|ü<˚X¯+˝À HÓ\ø=\Œã&ç+~.á nuÛÑj·÷s¡D≤´ìï øÏHÓïs¡kÕì q~ ¬s+&ÉT>± $uÛÑõdüTÔ+~. Çø£ÿ&É Á|üø£è‹ kÂ+<äsê´ìøÏ eHÓï\T n<˚›˝≤ |ü#·Ã<äHê\T- eTqeTqdüT‡\qT Äø£≥Tºø=+ {≤sTT. ∫s¡T‘·\T, _+ø±sê\T, kÕ+u≤sY C≤‹ õ+ø£\T, n&É$ |ü+<äT\T, >ös¡T¢, πs#·Tø£ÿ\T ôV’≤Hê\T, qø£ÿ\T, m\T>∑T\T, ø=+&É∫\Te\T ø£ì|ækÕÔsTT. øÏHÓïs¡kÕì &Ü´+ KeTà+ õ˝≤¢˝À e⁄+~. Çø£ÿ&É e⁄qï »\<äèX¯´+ n‹~∏>∑èVü≤+-ì»+>± ‘·eT Á|ü‘˚´ø£‘·\qT #ê≥Tø=+≥÷ |üsê´≥≈£î\qT Äø£]¸dü÷Ô+{≤sTT.  ø=˝Ò¢s¡T : |üøÏåC≤‘·T\ nuÛÑj·÷s¡D´+ 1999 ˝À kÕú|æ+#·ã&ç+~. Ç~ e\dü |ü≈£åî\ πø+Á<ä+. nH˚ø£ o‘·\ <˚XÊ\qT+∫ \ø£å˝≤~ |ü≈£åî\T Çø£ÿ&É #˚] y˚dü$ ø±\+˝À ‘·eT dü+‘êq n_Ûeè~∆ì #˚düT≈£î+{≤sTT. |æ\¢|ü≈£åî\‘√ ‘·eT‘·eT ÁbÕ+‘ê\≈£î ‹]–b˛‘êsTT. ø=˝Ò¢s¡T ÁbÕ+‘êìï á eT<Ûä´ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ Á|üuÛÑT‘·«+ Á|ü‹cÕº‘·àø£+>± rdüTø=ì n_Ûeè~∆ #˚dæ- nuÛÑj·÷s¡ D≤´ìøÏ kÕqT≈£L \|ü]dæú‘·T\qT ø£*Œ+∫+~. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ <ë<ë|ü⁄ 2\ø£å\|ü≈£åî\T ø=˝Ò¢s¡Ts¡T dü+<ä]ÙkÕúsTT eTVü‰Ms¡ nuÛÑj·÷s¡D´+ : eTVü‰Ms¡ Vü≤]Deqdüú* H˚wüq˝Ÿ bÕs¡Tÿ Á|üdæ<ä∆ C…’q eT‘·>∑Ts¡Te⁄ ù|s¡Tq HÓ\ø=\Œ ã&ç+~. Äj·Tq 2500 |ü⁄{Ϻq~q+ >∑Ts¡TÔ>±)  Ç~ ˇø£|ü⁄Œ{Ï ìC≤eTT qyêãT y˚≥¬ø’ ñ|üjÓ÷–+∫q Á|ü<˚X¯+.Çø£ÿ&É ªªõ+ø£\ bÕs¡Tÿµµ nH˚ø£ s¡ø±\ õ+ø£\ C≤‘·T\qT ø±bÕ&˚+<äT≈£î ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT ‘·÷+~. ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘·Tqï á C≤‘·T\qT s¡øÏå+#·&É+ø√dü+ á bÕs¡TÿqT HÓ\ø=˝≤Œs¡T. eT+Jsê nuÛÑj·÷s¡D´+ : sêÁwüº ‘·÷s¡TŒø£qTeT\˝À HÓ\ ø=\Œã&çq nuÛÑj·÷ s¡D´ $T~. yÓT<äø˘˝Àì dü+>±¬s&ç¶ düMT|ü+ eT+Jsê - dæ+>∑÷s¡T Äqø£≥º\ eT<Ûä´q HÓ\ø=ì e⁄qï á nuÛÑj·÷s¡D´+˝À e+<ä\ s¡ø±\ »+‘·T, |üøÏåC≤ ‘·T\T Buddhist Monastery - Tawang ø£ì|ækÕÔsTT.Bì $d”Ôs¡í+ <ë<ë|ü⁄ 20 #·øÏ.MT eTè>∑yêDÏ H˚wüq˝Ÿ bÕs¡Tÿ : düTe÷s¡T 700 mø£sê\ $d”Ôs¡í+˝À HÓ\ø=\Œã&çq nuÛÑj·÷s¡D´$T~. ôV’≤<äsêu≤<äT q>∑s¡+ qT+∫ <ë<ë|ü⁄ 25.øÏ.$T <ä÷s¡+˝À ñqï á Á|ü<˚X¯+˝À Á|üø£è‹ ‘·q düVü≤»kÂ+<äs¡´+‘√ ø£qT$+<äT #˚düTÔ+~. <ë<ë|ü⁄ 600 s¡ø±\ eèø£åC≤‘·T\T (r>∑\T, bı<ä\T, |ü#·Ã<äq|ü⁄ Vü≤§j·T\T ˇ\ø£]dü÷Ô #·÷|üs¡T\qT Äø£≥Tºø=H˚ Á|ü<˚X¯$T~. á eq+˝À d”‘êø√ø£∫\Tø£\T Á|üø£è‹˝Àì n+<ë\≈£î ‘êy˚T Á|ü‹ì<ÛäT\ eT+≥÷ $Vü≤]düTÔ+&É{≤ìï #·÷dæ Äq+~+#·e\dæ+<˚ ! y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 22

•˝≤ ‘√s¡D≤\T

n+<ë\ n»+‘ê

u§Ásê >∑TVü≤\T

>∑+&çø√≥


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

23


Á|üø£è‹ n+<ë\ ø£qT$+<äT≈£î Á|üU≤´‹>±+∫q ø=+&É ì\j·÷˝À¢ (Væ≤˝Ÿ ùdºwüHé‡) ùd<äBs¡T‘·Tqï|ü⁄Œ&ÉT ø£*π> Äq+<ëìøÏ ne<ÛäT\T+&Ée⁄. |ü#·Ãì#Ó≥T¢, |ü≈£åî\T , »+‘·Te⁄\qT #·÷dü÷Ô #·\¢ì >±* X¯ØsêìøÏ k˛øÏq|ü⁄&ÉT eTqdüT ñbıŒ+>∑T‘·T+~. Á|ü|ü+#·+˝À Á|üø£è‹ n+<ë\ $wüj·T+˝À n<äT“¤‘ê\≈£î ì\j·TyÓTÆq~ eTq <˚X¯+. |üsê´≥ø£ s¡+>∑+ n_Ûeè~∆ #Ó+<ä&ÜìøÏ Ä <˚X¯ uÛÖ>√[ø£ n+XÊ˝Ò eTTK´ ø±s¡D+. Ä eqs¡T\qT eTq+ dü]>±Z yê&ÉTø=+fÒ eTq<˚X¯+ Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ nÁ>∑sê»´+ ø±>∑\<äT. ø=+&Éì\j·÷\ô|’ ª≥÷]»+ q÷´dtµ ø£<∏äq+. Væ≤e÷\j·÷\T Væ≤e÷\j·÷\T Á|üXÊ+‘· yê‘êes¡D≤ìøÏ Á|ürø£. Væ≤e÷\j·÷\ n+<ä#·+<ë\T n‘·´<äT“¤‘·+. Ç+<äT˝À #Ó’Hê, uÛ≤s¡‘Y, H˚bÕ˝Ÿ, bÕøÏkÕÔHé, uÛÑ÷{≤Hé, ãsêà, Ä|üÈìkÕÔHé, s¡cÕ´ <˚XÊ\THêïsTT. dæ+<ÛäT, >∑+>∑, j·TeTTq, _j·÷dt, düf…¢CŸ, J\+, NHêuŸ, ÁãVü≤à|ü⁄Á‘· eTVü‰q<äT\≈£î »qàkÕúq+ Væ≤e÷\j·÷˝Ò. $$<Ûä s¡ø±\ Wwü<Ûë\≈£î, Ç‘·s¡ Kì» dü+|ü<ä\≈£î |ü⁄{Ϻì\T¢. <˚e‘·\ ÄyêkÕ\T>± Á|üdæ~∆ #Ó+~q ¬ø’˝≤dü |üs¡«‘·+, e÷qdü düs√es¡+ ø£*–q á |üs¡«‘· ÁX‚DT\T mH√ï dü+düÿè‘·T\‘√ n\sês¡T‘·Tqï$. m|ü⁄Œ&É÷ eT+#·T‘√ ì+&ç $_Ûqï eèø£å »+‘·T dü+|ü<ä\‘√ n\sêπs Væ≤e÷\j·÷\T eTÚ+fÒHé ≥÷]»+q≈£î, |üs¡«‘ês√Vü≤D |üsê´≥ø£+≈£î düVü≤» eqs¡T\T. uÛ≤s¡‘· ñ|üK+&É+ô|’ 2 y˚\ 500 øÏ˝ÀMTs¡¢ bı&Ée⁄q yê´|æ+∫ 5-6 ø√≥¢ dü+e‘·‡sê\≈£î eTT+<äT Væ≤e÷\j·÷\T s¡÷|ü⁄<ë˝≤ÃsTT. ∫e] kÕ]>± s¡÷bı+~q$ ~>∑TeqTqï •yê*ø˘ |üs¡«‘ê\T. M{Ï˝ÀH˚ n‘·´+‘· Á|üdæ~∆ #Ó+~q $ÁXÊ+‹ πø+Á<ë\T- Væ≤˝ŸùdºwüHé‡ dæe÷¢, &É˝ÖΩd”, eTTk˛‡], HÓ’ì{≤˝Ÿ, &Ü]®*+>¥, >∑T˝Ÿe÷sYZ, kÕ˝Ò>±+, eTHê*, ø±sY–˝Ÿ, |ü⁄D´πøåÁ‘ê˝…’q >∑+>√Á‹, πø<ësYHê<∏é, ãÁBHê<∏é, yÓ’c˛í<˚$, neTsYHê<Ûé yÓTT<ä\>∑Tq$ ñHêïsTT. á |üs¡«‘· ÁX‚DT\˝ÀH˚ Á|üø£è‹ |üs¡´≥q≈£î #ê˝≤ M\T>± e⁄+≥T+~. kÕVü≤dü j·÷Á‘·˝…’q Áf…øÏÿ+>¥, Áf…sTT˝Ÿ‡, ø±HêïsTT+>¥, ôV’≤øÏ+>¥, eTÚ+f…˙]+>¥, sêø˘ ¬ø’¢+_+>¥, |ü≈£åî\qT, »+‘·Te⁄\qT MøÏå+#·&É+, yÓ’˝Ÿ¶˝…’|òt ≥÷]»+, ôd\j˚Ts¡T¢, uÀ{Ï+>¥ nuÛÑj·÷s¡D≤´\T ‘·~‘·sê\THêïsTT. ñ‘·Ôs¡ uÛ≤s¡‘·+˝Àì >∑+>± yÓTÆ<ëHêìï, <äøÏåD uÛ≤s¡‘êìï y˚s¡T#˚ùd $+<Ûä´ |üs¡«‘ê\T 1000 øÏ.MT. bı&Ée⁄q, 974 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔq e⁄HêïsTT. $+<Ûä´ |üs¡«‘ê\≈£î <äøÏåD≤q düe÷+‘·s¡+>± kÕ‘·÷Œsê ÁX‚DÏ e⁄+~. qs¡à<ë, ‘·|ü‹ q<äT\T |ü⁄{Ϻq $+<Ûä´ |üs¡«‘ê\T, @&ÉT es¡Tdü\T>± ñ+&É≥+ e\q M{ÏøÏ kÕ‘·÷Œsê nì ù|s¡T e∫Ã+~. M{Ïô|’q |ü#YeT~∏ nH˚ $ÁXÊ+‹ πø+Á<ä+ 4y˚\ 429 n&ÉT>∑T\T m‘·TÔ˝À <Ûä÷|t>∑&é e<ä› e⁄+~.|ü&ÉeT{Ï ø£qTeT\ <äøÏåD≤Á>∑+ es¡≈£î 1600 øÏ.MT. bı&Ée⁄q düVü‰´Á~ |üs¡«‘ê\T e⁄HêïsTT. M{Ïô|’ »>∑‘Y 24 y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


Á|üdæ~∆>±+∫q n»+‘ê, m˝À¢sê >∑TVü≤\T ø£\e⁄. ˙\–] ø=+&É\ô|’ ñ<äø£eT+&É\eTT (}{Ï) 8y˚\ 615 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ e⁄qï <=&Éu…≥º •Ks¡ bÕ<ëq HÓ\ø=ì e⁄+~. ˙\–s¡T\ô|’q nHêïeT˝…’ ˝Òø£ @qT>∑T ø=+&É\T e⁄HêïsTT. Á|üdæ<ä∆yÓTÆq ø=&Ó’¬øHê˝Ÿ $ÁXÊ+‹ πø+Á<ä+ |üfi¯ì ø=+&É˝À¢ e⁄+~. |üs¡«‘· ø=+&É\ ÁbÕ+‘ê\qT Á|üø£è‹ |üs¡´≥q (mø√≥÷]»+) eqs¡T\T>± e⁄|üjÓ÷–+#·T ø√e&ÜìøÏ nø£ÿ&É $ÁXÊ+‹ πø+Á<ë\T @sêŒ≥T#˚dæ j·TTe |üsê´≥≈£î\≈£î kÕVü≤düÁø°&É\T, |æ\¢\≈£î, ô|<ä›\≈£î eq´ÁbÕDT\T (k˛ï˝…bÕsY¶, j·÷ø˘, ◊_ø˘‡),|ü≈£åî\ dü+<äs¡Ùq eTTqï>∑Tyê{Ïì |üsê´≥ø£ |ü]ÁX¯eT ñ|üjÓ÷–+#·Tø=+≥Tqï~. eTqsêÁwüº+˝À bÕ|æø=+&É\T, dæ+Vü‰#·\+, X‚cÕÁ~, q\¢eT˝, mÁs¡eT˝, nq+‘· –], Vü‰]‡©Væ≤˝Ÿ‡ ø=+&É\T y˚dü$ $&ç<äT\T>± Á|üU≤´‹ >±+#êsTT.

nq+‘·–]

nq+‘·–] $XÊK|ü≥ï+ qT+∫ ns¡≈£î˝Àj·T≈£î yÓfi‚fl e÷s¡Z+˝À e⁄+~. nq+‘·–] y˚dü$ $&ç~ πø+Á<ä+>± eTq sêÁwüº+˝ÀH˚ >±ø£ <˚X¯+˝À ≈£L&Ü ù|s¡T>±+∫+~. dü+e‘·‡s¡+ bı&Ée⁄Hê dü+<äs¡Ù≈£î\T yÓfi¯ó‘·T+{≤s¡T. nsTT‘˚ y˚dü$˝À |üsê´≥≈£î\ dü+K´ #ê˝≤ b≈£îÿe>± e⁄+≥T+ ~. nq+‘·–] n+<ë\T |üsê´≥≈£î\qT ø£{Ϻ|ü&˚kÕÔj·Tì #Ó|üŒe#·TÃ. ãj·T{Ï ÁbÕ+‘ê\ yê‘êes¡D≤ìøÏ nq+‘·–] ˝Àì ÄVü‰¢<äø£s¡yÓTÆq yê‘êes¡D≤ìøÏ b˛*πø e⁄+&É<äT. y˚dü$˝Àq÷ yê‘êes¡D+ #·\¢>± e⁄+≥T+~. ‘·÷s¡TŒ ø£qTeT˝À¢ uÛ≤>∑yÓTÆq nq+‘·–] ø=+&É\T $XÊK≈£î düTe÷s¡T 95 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+{≤sTT. |üsê´≥≈£î\T ¬s’\T ãdüT‡, kı+‘· yêVü≤Hê˝À¢ yÓfi¯fle #·TÃ. ø±˙ ¬s’\T Á|üj·÷D+ ˇø£ eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹>± $T–*b˛‘·T+~. ø=+&É˝À¢ì kıs¡+>±˝À¢ ¬s’\T yÓfi‚fl≥|ü⁄Œ &ÉT bı+<˚ nqTuÛÑ÷‹ì e]í+#·&ÜìøÏ e÷≥\T #ê\e⁄. Á|üø£è‹ Áù|$T≈£î\T, |üsê´e s¡D y˚‘·Ô\T, eèø£å - |üøÏå - »+‘·T XÊÁdüÔ |ü]XÀ<Ûä ≈£î\T, kÕ<Ûës¡D |üsê´≥≈£î\T nq+‘·–] ø=+&É˝À¢ $Vü≤]düTÔ+{≤s¡T. ns¡T<Ó’q |ü⁄cÕŒ\T, |ü≈£åî\T, eq´ÁbÕDT\T, eqeT÷*ø£\T nq+‘·–]˝À ø£ì|ækÕÔsTT. ø±|ò”‘√≥\T, $T]j·÷\ |ü+≥, dæ\«sY zø˘ #Ó≥¢qT #·÷&Ée⁄#·Ã. H√≥¢ eTTÁ<äD≈£î yê&˚ ù||üsYqT ‘·j·÷s¡T #˚j·T&ÜìøÏ zø˘ ø£\|üqT yê&É‘ês¡T. nq+‘·–] düMT|ü+˝À u§Ásê >∑TVü≤\THêïsTT. n\¢+‘· <ä÷s¡+˝ÀH˚ ns¡≈£î˝Àj·T e⁄+~. ˇø£ÿe÷≥˝À #ÓbÕŒ \+fÒ nq+‘·–] n+<ë\T |üsê´≥≈£î\ Vü≤è<äj·÷˝À¢ #Ós¡>∑ì eTTÁ<äy˚kÕÔsTT. nq+‘·–] –]»qT\qT, yê] dü+düÿèr dü+Á|ü<ëj·÷\qT, yês¡T bÕ{Ï+#˚ ø=+&Éyê\T e´ekÕj·T $<ÛëHêìï Á|ü‘·´ø£å+>± MøÏåùdÔ eT+Á‘· eTT>∑T∆\T ø±edæ+<˚! nq+‘·–] n+<ë\qT ÄkÕ«~+#·&ÜìøÏ nø£ÿ&Éø£ÿ&É ªeP´ bÕsTT+ {Ÿ‡ e⁄HêïsTTµ nø£ÿ&É ì\ã&ç Á|üø£è‹ì #·÷düTÔ+fÒ |üsê´≥≈£î\T yÓTÆeTs¡∫ b˛‘ês¡T. eT+&ÉT y˚dü$˝Àq÷ |ü#·Ãì Á|üø£è‹ eTq\qT |ü\ø£]düTÔ+~. ø±\Twü´eTj·TyÓTÆq q>∑s¡ Je‘·+ qs¡ø£ÁbÕj·T+>± e÷]+<äì ì‘·´+ yês¡Ô\T #·÷düTÔ+{≤+. ø±˙ ø±\TcÕ´ìøÏ ‘êe⁄˝Òì nq+‘·–]˝À uÛÑeHêdæ düs¡düT‡ e⁄+~. nq+‘·–] »\bÕ‘·+ dü+<äs¡Ùq+ uÛÑeHê• düs¡düT‡˝À kÕïq+ nìs¡«#·˙j·TyÓTÆq Äq+<ëìï ø£\T>∑#˚düTÔ+~. sêÁwüº |üsê´≥ø£ n_Ûeè~∆ dü+düú

(b|æ{Ï&çdæ) nq+‘·–]˝À Væ≤˝Ÿ ]kÕsYºqT HÓ\ø=*Œ+~. eT]ìï $esê\≈£î 08936-249201, 202, 203 ˝Ò<ë 9440793556qT dü+Á|ü~+#·e#·TÃ. bÕ|æø=+&É\T ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢ b˛\es¡+ e<ä› ì]àdüTÔqï ô|<ä› »˝≤X¯j·T+ |üPs¡ÔsTT‘˚ bÕ|æø=+&É\T ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘êsTT. >√<ëe]˝À es¡<ä\T ˝Òq|ü⁄Œ &ÉT n+fÒ y˚dü$˝À bÕ|æø=+&É\T dü+<äs¡Ùq≈£î b≈£îÿeeT+~ yÓfi¯ó‘·T+{≤s¡T. bÕ|æø=+&É\ eT<Ûä´ ñ<Ûäè‘·+>± <äTeTT≈£î‘·÷ kÕπ> >√<ëe] |üs¡e fi¯flqT #·÷&É&ÜìøÏ |üsê´≥≈£î\T ñ‘ê‡Vü≤|ü&ÉT‘·T+{≤s¡T. sê»eT+Á&ç qT+∫ $$<Ûä s¡ø±\ |ü&Ée\T bÕ|æø=+&É\≈£î yÓfi¯óÔ+{≤sTT. sê»eT+Á&ç qT+∫ uÛÑÁ<ë #·\+ es¡≈£î bÕ|æø=+&É\ MT<äT>± |ü&Ée Á|üj·÷D+ #˚j·Te#·TÃ. bÕ|æø=+&É \≈£î yÓfi‚fl |ü&Ée Á|üj·÷D+ b+‘√ Äq+<ëìï ø£*–düTÔ+~. Vü‰]‡© Væ≤˝Ÿ‡ : Vü‰]‡©Væ≤˝Ÿ‡ ‹s¡T|ü‹ qT+∫ <ë<ë|ü⁄ 150 øÏ.MT., eT<äq|ü*¢øÏ 30 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+≥T+~. Á|üø£è‹ n+<ë\‘√ bÕ≥T #·\¢<äHêìï |ü+#˚ Vü‰]‡©Væ≤˝Ÿ‡ ªÄ+Á<Ûë}{°µ>± ù|s¡T >±+∫+~. b+‘√eT+~ |üsê´≥≈£î \T á Væ≤˝Ÿ‡ qT ‘·eT y˚dü$ $&ç~>± b+#·Tø=+≥THêïs¡T. ø=+&Éô|’ kÕ<Ûës¡D ñc˛íÁ>∑‘·\T e÷Á‘·y˚T e⁄+{≤sTT. ø=+&Éô|’ >∑\ eP´ bÕsTT+ {Ÿ˝À ì\ã&ç #·T≥÷º #·÷ùdÔ #Ó≥T¢, |ü≈£åî\T, ø=+&É\T, ~>∑Te qTqï yÓTÆ<ëHê\T, |ü+≥ bı˝≤\T ø£ì|ækÕÔ sTT. Ä <äèXÊ´\T |üsê´≥≈£î\ Vü≤è<äj·÷ìøÏ Vü≤‘·TÔ≈£îb˛‘êj·T q&É+˝À dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. bÕ‘· ø±\+˝À Vü‰]‡© Væ≤˝Ÿ‡ ù|s¡T @qT>∑T eT\¢eTà ø=+&É. Á_{°wt Ç+&çj·÷˝À n|üŒ{Ï ø£&É|üõ˝≤¢ ø£˝…ø£ºsY sêãsYº Vü≤]‡© 1870˝À @qT>∑T eT\¢eTà ø=+&ÉqT ‘·q y˚dü$ $&ç~>± #˚düTø=Hêï&ÉT. n|üŒ{Ï qT+∫ Vü‰]‡© bH√ïkÕs¡T¢ ø=+&Éô|’ $Vü≤]+ #ê&ÉT. <ëì‘√ Vü‰]‡© Væ≤˝Ÿ‡>± ù|s¡Te ∫Ã+~. Äj·Tq Hê{Ïq ˙\–] eèøå±ìï H˚&ÉT ≈£L&Ü #·÷&Ée#·TÃ. Ä #Ó≥Tº≈£î ªeTVü‰eèø£åµ |ü⁄s¡ kÕÿs¡+ \_Û+∫+~. ø=+&Éô|’ n≥MXÊK ˇø£ ∫qï ªpµ qT @sêŒ≥T #˚dæ+~. eTqsêÁwüº+˝À eT¬sH√ï y˚dü$ $&ç~ πø+Á<ë\THêïsTT. y˚dü$ $&ç~πø+Á<ë˝À¢ $Vü≤]düTÔ+fÒ eTH√˝≤¢dü+ ø£\T>∑T‘·T+~. Á|üø£è‹ n+<ë\qT ‘·ì$rsê ÄkÕ«~+#·&É+, Á|üø£è‹˝À Á|üj·÷DÏ+#·&É+, ø£qT$+<äT #˚ùd <äèXÊ´\qT #·÷&É&É+, ø=+&É\qT bø£ÿ&É+ (Áf…øÏÿ+>¥) e+{Ï yê{Ï <ë«sê y˚dü$ $&ç~ πø+Á<ë\ |üs¡´≥q q|üsê´≥≈£î\≈£î eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹ì $T–*düTÔ+~. eT]ìï $esê\≈£î ≥÷]»+ ø±sê´\j·÷ìï dü+Á|ü~+#·+&ç. bò˛Hé : 040-23450165/23414334

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

25


yÓTÆHêkÕ«$T

uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝Àì uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ˝À¢ ¬s+&√~>± Ä dü÷Ô|ü+ Á|üdæ~∆#Ó+~+~. 2 y˚\ dü+e‘·‡sê\ øÏ+<äfÒ n+‘·sê®rj·T πø+Á<ä+>± U≤´‹ >±+∫+~. uÛ≤s¡rj·T •\Œø£fi¯ n_Ûeè~∆ #Ó+<ä&É+˝À Ä dü÷Ô|ü+ ø°\ø£ bÕÁ‘· b˛wæ+∫+~. uÛ≤s¡‘·•\Œ #·]Á‘·˝À düTdæ∆s¡ kÕúq+ dü+bÕ~+#·Tø=qï~. uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕìøÏ $X‚wü •\Œdü+|ü<ä‘√&ÉT ø±e&É+‘√ ªdü÷Ô|ü •\Œ U≤´‹µ K+&Ü+‘·sê\≈£î yê´|æ+∫+~. uÛ≤s¡‘·<˚X¯ Væ≤+<ä÷ <˚yê\j·÷˝À¢ ø£ì|æ+#˚ n‘·T´‘·ÔeT •\Œ dü+|ü<ä≈£î eT÷\+>± Ä dü÷Ô|ü+ ì\ã&ç+~. dü÷Ô|ü‘√s¡D≤\T, uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ\ qeT÷Hê\T, ãT<äT∆ì J$‘·+˝Àì eTTK´ |òüT{≤º\T, ãT<äT∆ì C≤‘·ø£ ø£<∏ä\T, j·T≈£åî\T, >∑+<Ûäs¡T«\T, dæ+Vü‰\T, @qT>∑T\T, >∑TÁsê\T, b<äT›\T, |ü≈£åî\T, bÕeTT\T e+{Ï düT+<äs¡ •˝≤Œ\T Ä dü÷ÔbÕìï düeTTqï‘· kÕúsTT˝À ì*bÕsTT. eTÚs¡´ kÕÁe÷»´ eTVü‰ #·Áø£e]Ô nXÀ≈£î&ÉT dü«j·T+>± Ä dü÷ÔbÕìï ø£{Ϻ+#ê&ÉT. ˇπø #√≥ uÖ<ä∆dü÷ÔbÕ\T, nXÀø£ düÔ+uÛÑ+, >∑Tfi¯ófl e⁄+&É&É+ ns¡T<Ó’q $wüj·T+. uÖ<ä∆ <Ûäs¡à#·]Á‘·˝À eTVü≤√qï‘· kÕúq+ dü+bÕ~+#·Tø=qï Ä dü÷Ô|ü+ eT<Ûä´ Á|ü<˚XŸ˝Àì kÕ+∫ ø=+&Éô|’ e⁄+~. kÕ+∫ $~X¯|ü{≤ïìøÏ 10 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. eT<Ûä´ Á|ü<˚XŸ sê»<Ûëì uÛÀbÕ˝Ÿ≈£î 45 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À kÕ+∫ e⁄+~. kÕ+∫ eTVü‰dü÷Ô|ü+ Á|ü|ü+#· yês¡dü‘·« ø£≥º&É+>± ◊ø£´sê»´dü$T‹ Ä<Ûä«s¡´+˝Àì ªj·TTHÓk˛ÿµ >∑T]Ô+|ü⁄ bı+~+~. kÕ+∫ dü÷Ô|ü+ - •\Œø£fi¯ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt n+~düTÔqï Á|ü‘˚´ø£ yê´dü+ MT ø√dü+ ... düTe÷s¡T 270 n&ÉT>∑T\ b‘·TÔ>∑\ kÕ+∫ ø=+&É <ä÷s¡+ qT+#˚ u≤>± ø£ì|ædüTÔ+~. ø=+&Éô|’ e⁄qï eTVü‰dü÷Ô|ü+ |üsê´≥≈£î\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔqï~. eTVü‰ e÷qe‘êyê~ ãT<äT∆ì ndæÔø£\ô|’ eTVü‰ dü÷ÔbÕìï ì]à+#ês¡T. uÖ<ä∆ _Û≈£åîe⁄\ dü÷ÔbÕ\T, eT]ø=ìï yÓTT≈£îÿ ã&çdü÷ÔbÕ\T kÕ+∫ ø=+&Éô|’ e⁄HêïsTT. nXÀø£ düÔ+uÛÑ+ dü÷ÔbÕ\ |üø£ÿH˚ e⁄+~. Væ≤+<ä÷ <˚yê\j·÷\T, •~∏\yÓTÆq <Ûë´q eT+~s¡+ ‘·~‘·s¡ ÁbÕNq ø£≥º&Ü\T 26

nø£ÿ&ÉTHêïsTT. #·]Á‘· kÕ+∫ dü÷ÔbÕìï nXÀ≈£î&ÉT ø£{Ϻ+#ê&ÉT. nXÀ≈£î&ÉT Áø°.|üP. 273-236 dü+e‘·‡sê\ eT<Ûä´ sê»´bÕ\q #˚XÊ&ÉT. ‘·q sê»´+˝À uÛ≤>∑yÓTÆq $~X¯ q>∑s¡+ Ä s√E˝À¢ >=|üŒ es¡Ôø£ πø+Á<ä+. Ä es¡Ôø£ πø+Á<ä+˝Àì ˇø£ Á|üeTTK yêDÏ»´y˚‘·Ô ≈£îe÷¬sÔ <˚$ì nXÀ≈£î&ÉT e]+#ê&ÉT. yê] ≈£îe÷s¡T&˚ eTùV≤+Á<äT&ÉT. $~X¯˝À $Vü≤]+∫q y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

27


ñ‘·Ôs¡ ‘√s¡D+ eTT+<äT, yÓqTø£

nXÀ≈£î&ÉT kÕ+∫ ø=+&Éô|’ ˇø£ uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕìï ì]à+#ê\ì dü+ø£*Œ+#ê&ÉT. q\T~≈£îÿ˝≤ Hê\T>∑T Á|üy˚X¯ <ë«s¡ ‘√s¡D≤\THêïsTT. ‘√s¡D≤˝À¢ n<äT“¤‘· •\Œ dü÷Ô|ü ìsêàD≤ìøÏ $~X¯ es¡Ô≈£î\T $]$>± $sêfi≤\T Ç#êÃs¡T. nXÀ≈£îì dü+|ü<ä e⁄+~. eTVü‰ dü÷Ô|ü+ #·T≥÷º s¡ø£åD>± sê‹ ø£+#Ó e⁄+~. ø£+#Ó≈£î Ä<Ûä«s¡´+˝À kÕ+∫ ø=+&Éô|’ ˇø£ n<äT∆‘· ìsêàD+ Ä$wüÿè‘·yÓTÆ+~. dü÷Ô|ü+‘√ - dü÷ÔbÕìøÏ eT<Ûä´ Á|ü<Ûëq Á|ü<äøÏåD |ü<∏ä+ e⁄+~. <ë<ë|ü⁄ 15 n&ÉT>∑T\ bÕ≥T nXÀø£ düÔ+uÛ≤ìï @sêŒ≥T #˚sTT+#ê&ÉT. uÖ<ä∆ _Û≈£åîe⁄\T ìedæ+#·&ÜìøÏ b‘·TÔ˝À eTs√ Á|ü<äøÏåD e÷s¡Z+ e⁄+~. ¬s+&ÉT Á|ü<äøÏåD e÷sêZ\T+&É&É+ $Vü‰sê\T ì]à+#ê&ÉT. uÖ<ä∆ <Ûäs¡à yêÔ|æÔ˝À uÛ≤>∑+>± bÕ≥©|ü⁄Á‘·+ (H˚{Ï $X‚wü+. 4 Á|üy˚X¯ e÷sêZ˝À¢ <Ûë´qãT<äT∆ì $Á>∑Vü‰\THêïsTT. <äøÏåD ~≈£îÿq >∑\ bÕ{≤ï) qT+∫ l\+ø£≈£î yÓfi¯ó‘·Tqï eTùV≤+Á<äT&ÉT kÕ+∫ ø=+&Éô|’ HÓ\s√E\ bÕ≥T ãdü #˚dæq≥Tº #·]Á‘· ø±s¡T\T sêXÊs¡T. Áø°.|üP. 3e X¯‘êã∆+ qT+∫ Á|ü<Ûëq Á|üy˚X¯+ <ë«sê ˝À|ü*øÏ yÓ[fl dü÷Ô|ü+ #·T≥÷º ‹s¡T>∑T‘ês¡T. Áø°.X¯. 14e X¯‘êã›+ es¡≈£î kÕ+∫ ø=+&É bH√ï m‘·TÔ |ü˝≤¢\qT #·÷dæ+~. Äsê<Ûä˙j·T Á|ü<˚XÊ\ Á|ü<äøÏåD #˚j·T&É+ nHê~>± edüTÔqï Ä#ês¡+. Væ≤+<ä÷ nXÀ≈£î&ÉT, Äj·Tq ‘·sê«‘· e∫Ãq eT>∑<ÛäsêE\T kÕ+∫ dü÷Ô|ü n_Ûeè~∆øÏ, <˚yê\j·÷˝À¢ ≈£L&Ü b&ÉeT qT+∫ ≈£î&çøÏ Á|ü<äøÏåD #˚kÕÔs¡T. Á|ü<äøÏåD≤ e÷s¡Z+˝À e\j·÷ø±s¡+>± e⁄qï dü÷Ô|ü+ b‘·TÔ ô|]π>ø=B› >√fi≤ø±s¡+>± s¡ø£åD≈£î mH√ï #·s¡´\T #˚|ü{Ϻq≥Tº XÊdüHê\THêïsTT. X¯ó+>∑sêE\T, ø£åÁ‘·|ü⁄\T, XÊ‘·yêVü≤qT\T, >∑T|ü⁄Ô\T, ‘·~‘·s¡ kÕúìø£ e÷s¡T‘·T+~. >√fi≤ø±s¡ uÛ≤>±ìï ªj·Tw溵 n+{≤s¡T. n~ $XÊ«ìøÏ dü+πø‘·+. >√fi≤ø±s¡+ ô|’uÛ≤>∑+˝À ˇø£ y˚~ø£ e⁄+~. ˇø£ sêE\T kÕ+∫ $Vü‰sêìøÏ kÕj·T+ #˚XÊs¡T. ∫qïdüÔ+uÛ≤ìøÏ eT÷&ÉT #Û·Á‘ê\THêïsTT. #Û·Á‘·+ #·T≥÷º Væ≤+<ä÷eT‘√<ä∆s¡D - yê´|æÔøÏ $X‚wü+>± ø£èwæ #˚dæq #·‘·Ts¡ÁkÕø±s¡+>± ∫qï ø£+#Ó e⁄+~. <ëìì ªVü≤]àø£µ >∑T|ü⁄Ô\T uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ\ |üø£ÿH˚ Væ≤+<ä÷ Ä\j·÷\qT n+{≤s¡T. uÖ<ä∆ dü÷Ô|ü+ πøe\+ Äsê<ÛäHê düú\+ e÷Á‘·y˚T ø£{Ϻ+#ês¡T. VüADT\T ‘·|üŒ 14e X¯‘êã∆+ es¡≈£î kÕ+∫ uÖ<ä∆ ø£≥º&Ü\qT <Ûä«+dü+ #˚j·T&ÜìøÏ bes¡÷ ø±<äT. n<=ø£ |ü$Á‘· Á|ü<˚X¯+. dü÷Ô|ü+ e⁄qï Á|ü<˚XÊìï kÕVü≤dæ+#·˝Ò<äT. 14e X¯‘êã∆+˝À ÁbÕuÛÑyêìï ø√˝ÀŒsTT eTs√ Á|ü|ü+#·+>± uÛ≤$+#ês¡T uÖ<ä∆ <Ûäs¡à Äsê<Ûä≈£î\T ‘Ós¡eTs¡T>∑j·÷´sTT. ø±˙ ø£≥º&Ü\T ø£qTeTs¡T>∑Tø±˝Ò<äT. eT]j·TT Á|üuÀ<Ûä≈£î\T. n+<äTø£H˚ dü÷Ô|ü Á|ü<äøÏåD≤ Væ≤+<ä÷ eT‘· ôVAs¡T˝À uÖ<ä∆ $Vü‰sê\T |ü<∏ä+˝ÀøÏ Á|üy˚•+#·&ÜìøÏ ‘√s¡D≤\qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. yÓ\yÓ\uÀj·÷sTT. Á|üø£è‹ $|ü‘·TÔ\≈£î ì\ã&ɶ kÕ+∫ Á|üy˚X¯ ‘√s¡D≤\T eTs√ Á|ü|ü+#· Á|üy˚X¯e÷sêZ\ì >∑Ts¡TÔ uÖ<ä∆ ìsêàD≤\ >∑T]+∫ Á_{°wt bÕ\≈£î&ÉT »qs¡˝Ÿ fÒ\sY #˚düTÔHêïsTT. yêdüÔyêìøÏ dü÷Ô|ü dü+<äs¡ÙHêìï dü«s¡Z Áø°.X¯. 1818˝À u≤Vü≤´ Á|ü|ü+#êìøÏ ‘Ó*bÕ&ÉT. •~∏˝≤edüú˝Àì ø£≥º&Ü\qT dü+<äs¡Ùq+>± uÖ<ä∆ _Û≈£åîe⁄\T uÛ≤$+#˚ yês¡≥. eTVü‰dü÷Ô|ü+ |üø£ÿH˚ >ö‘·eT e\dübÕ\≈£î\T u≤>∑T#˚XÊs¡T. uÛ≤s¡‘· |ü⁄sê‘·‘·« XÊK yês¡T Ä ÁbÕNq ãT<äT∆ì Á|æj·T•wüß´˝…’q kÕ]|ü⁄Á‘·, eTVü‰yÓTT>∑Z\q ndæÔø£\ô|’ ì]à+∫q ø£≥º&Ü\qT |ü]s¡øÏådüTÔHêïs¡T. ˇø£ eT÷´õj·T+qT HÓ\ø=*Œ ÁbÕNq •˝≤Œ\qT dü÷ÔbÕ\THêïsTT. _Û≈£åîe⁄\ #Ó’‘ê´\T, yÓTT≈£îÿã&ç dü÷ÔbÕ\T es¡Tdü>± e⁄HêïsTT. Á|ü<äs¡Ùq≈£î ô|{≤ºs¡T. Ä |üø£ÿH˚ nXÀø£ düÔ+uÛÑ+ e⁄+~. >∑T|ü⁄Ô\ ø±\+Hê{Ï ÁbÕNq >∑Tfi¯óflHêïsTT. ˇø£ eTVü‰dü÷Ô|ü+ : kÕ+∫ ø=+&Éô|’ uÖ<ä∆ - Væ≤+<ä÷ ø£≥º&Ü\THêïsTT. yê{Ï˝À >∑T&ç eTT+<äT $wüßíeT÷]Ô $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ\T, nXÀø£ düÔ+uÛÑ+, uÖ<ä∆ $Vü‰sê\T, <˚yê \j·÷\T e+{Ï ÁbÕNq ‘√s¡D≤\T : kÕ+∫ dü÷Ô|ü‘√s¡D≤\T n‘·´<äT“¤‘· •\Œø£fi≤ ì\j·÷\T Hê\T>∑T ìsêàD≤ \THêïsTT. ˇø£ eTVü‰dü÷Ô|ü+ Á|ü<Ûëq Äø£s¡¸D>± ì*∫+~. dü‘·´+, ‘√s¡D≤\T Hê\T>∑T s¡ø±\T>± e⁄HêïsTT. ˇø£ <ëì‘√ eTs= ø£{Ï b˛*ø£ XÊ+‹, <ë‘·è‘·«+, nVæ≤+dü\qT ˝Ò≈£î+&Ü $X‚wü •˝≤Œ\T |üs¡yÓ÷‘·ÔeT <Ûäs¡àe÷sêZ\T>± ‘√s¡D≤˝À¢ <ë–e⁄HêïsTT. uÀ~Û+∫q uÀ~Ûdü‘·T«ì <Ûë‘·Te⁄ q\T~≈£îÿ˝≤ Á|üy˚X¯ e÷sêZ˝À¢ \ô|’ ì]à+#·&Éy˚T Ä eTVü‰dü÷Ô|ü ‘√s¡D≤\qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. Á|ü‘˚´ø£‘·. dü÷Ô|ü+˝À ãT<äT∆ì Hê\T>∑T ‘√s¡D≤\T ˇπøkÕ] ndæÔø£\THêïsTT. ø£qTø£ n‘·´+‘· ì]à‘·+ ø±˝Ò<äT. <äøÏåD ~≈£îÿq Äsê<Ûä´˙j·TyÓTÆq #Ó’‘·´+>± #·]Á‘· e⁄qï Á|ü<Ûëq Á|üy˚X¯ ‘√s¡Dy˚T >±+∫+~. eTVü‰ dü÷ÔbÕìøÏ ($T>∑‘ê 42e ù|J˝À) yÓdü‡+Á‘· C≤‘·ø£ ø£<∏ä e÷j·÷<˚$ ø£\ y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 28


uÛÑ≈£îÔ\≈£î l dü‘·´<˚e⁄ì X¯óuÛ≤odüT‡\T

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

29


\j·Tø±s¡≈£î&Ó’q |üs¡eT•e⁄&ÉT sê»sêCÒX¯«s¡T&ÉT>± uÛÑ≈£îÔ\≈£î <äs¡Ùq$TdüTÔ Hêï&ÉT. eTTøÏÔø√dü+, ø√¬sÿ\T HÓs¡y˚s¡TÃø√e&É+ ø√dü+ yÓ÷ø£å Á|ü<ë‘· eTT+<äT

>±+∫+~. kÕ«$T yê] <˚y˚] sê»sêCÒX¯«]e÷‘·, eTVæ≤cÕdüTs¡ eT]∆ì, u≤\Á‹|ü⁄s¡düT+<äØ <˚$ e+{Ï X¯øÏÔe÷‘·\T ø=\Te⁄ Bs¡&É+‘√ sê»sêCÒX¯«sê\j·T+ X¯øÏÔ πøåÁ‘·+>± >∑D‹¬øøÏÿ+~. dü÷s¡T´&ÉT Ç+Á<ë~ <˚e‘·\T yÓ÷ø£]*¢‘˚.. eTTø√ÿ{Ï <˚e‘·\ <äs¡Ùq uÛ≤>∑´+ ø£\T>∑T‘·T+~. Væ≤+<ä÷, C…’q, sê»sêCÒX¯«s¡kÕ«$Tì ùd$+∫q≥Tº düú\|ü⁄sêD+ ‘Ó\T|ü⁄‘·Tqï~. eTVü≤eTàBj·TT\ uÛÑøÏÔeT+~sê\T ˇπø Äes¡D˝À e⁄+&É&É+... ˇøÏ+‘· #·]Á‘· dü+ÁuÛÑe÷X¯Ãsê´\≈£î >∑T]#˚düTÔ+~. Ä Ä\j·T Äes¡D˝À ˝…ø£ÿ˝Òqìï y˚eTT\yê&É≈£î |òüTqyÓTÆq #·]Á‘˚ e⁄+~. XÊ‘·yêVü≤qT\ ø±\+ qT+#˚ ñbÕ\j·÷\THêïsTT. b+<äs√ |ü]yês¡ <˚e‘·\T ø=\Te⁄Bsês¡T. ÁbÕNq •\Œ y˚eTT\yê&É Á|üeTTKyÓTÆq |ü≥ï+>± yÓ\T>=+~+~. sêÁwüº ≈£L≥T\ e<ä› dü+düÿè‹øÏ, uÛ≤s¡rj·T dü+Á|ü<ëj·÷ìøÏ |ü≥Tº>=eTà>± uÛ≤dæ\T¢‘·Tqï >∑T&ç ªªl kÕeT+‘·T\T>± |üì#˚dæq #êfi¯ó≈£î´\T dü«‘·+Á‘·T˝…’ y˚eTT\yê&ÉqT sê»<Ûëì>± sê» sêCÒX¯«sê\j·T+µµ y˚eTT\yê&É˝À e⁄+~. y˚eTT\yê&É õ˝≤¢ πø+Á<äyÓTÆq #˚düTø=ì <ë<ë|ü⁄ 225 dü+.\T sê»´bÕ\q kÕ–+#ês¡T. Áø°.X¯. 750 qT+∫ ø£Ø+q>∑sY≈£î 35 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. sê»sêCÒX¯«sê\j·T+, ;Ûy˚TX¯«sê\ Áø°.X¯. 978 es¡≈£î #êfi¯≈£î´\T y˚eTT\yê&ÉqT bÕ*+#ês¡T. #êfi¯ó≈£î´\ j·T+, q>∑πsX¯«sê\j·T+, πø<ëπsX¯«s¡Tì düìï~Û, b˛#·eTà>∑T&ç ‘·~‘·s¡ XÊdüHê\T $$<Ûä Ä\j·÷˝À¢ e⁄HêïsTT. #êfi¯ó≈£î´\T, ø±ø£rj·TT\T, >√˝§ÿ+&É Ä\j·÷\T y˚eTT\yê&É˝À e⁄HêïsTT. yê{Ï˝À n‘·´+‘· eTTK´yÓTÆq~, ÁbÕNq qyêãT\ @\Tã&ç˝À y˚eTT\yê&É sêCÒX¯«s¡Tì >∑T&ç u≤>± n_Ûeè~∆ nsTT´+~. yÓTÆq~ sê»sêCÒX¯«s¡Tì düìï<Û˚. ø√]q ø√¬sÿ\T á&˚πsà áX¯«s¡T&ÉT *+>∑s¡÷ |ü\Te⁄s¡T sêE\T y˚sTT+∫q <ëq XÊdüHê\THêïsTT. sê»sêCÒX¯«sê\j·÷ìï |ü⁄&Ó’ uÛÑ≈£îÔ\qT ÁuÀdüTÔHêï&ÉT. ø£˝≤´DÏ #êfi¯ó≈£î´\ Vü≤j·÷+˝À ì]à‘·yÓTÆq #êfi¯óø£´ sêE sêC≤~‘·T´&ÉT Áø°.X¯. 1083˝À ì]à+#ê&ÉT. sêC≤~‘·T´ì sê»sêCÒX¯«sê\j·T+˝À $Hêj·T≈£î&ÉT, sê»sêCÒX¯«s¡T&ÉT, kÕ«$Tyê] <˚y˚] XÊdüq+ Á|üø±s¡+ Ç~ sêC≤~‘˚´X¯«sê\j·T+. ø±\Áø£eT+˝À sêCÒX¯«] e÷‘·, ø√<ä+&ÉsêeTT&ÉT, Ä+»H˚j·TT&ÉT, nq+‘· |ü<äàHêuÛÑ kÕ«$T, sê»sêCÒX¯«sê\j·T+ nsTT+~. $sƒ¡˝ÒX¯ó&ÉT, Ms¡uÛÑÁ<äT&ÉT, #·+&çπøX¯ó&ÉT, düTÁãeTD´kÕ«$T, <äøÏåD≤eT÷]Ô, $es¡D dü÷s¡T´&ÉT, k˛y˚TX¯«s¡T&ÉT, ñe÷eTùV≤X¯«s¡T&ÉT, u≤\ Á‹|ü⁄s¡ e÷‘· ‘·~‘·s¡T\T ñ‘·Ôs¡<ë«s¡+ >∑T+&Ü >∑T&ç˝ÀøÏ Á|üy˚•dü÷ÔH˚ b<äTs¡T>± >∑D|ü‹ $Á>∑Vü≤+ |ü]yês¡<˚e‘·\T>± <äs¡Ùq$TdüTÔHêïs¡T. ø√{Ï *+>±\T ø£qT $+<äT #˚kÕÔsTT. ø£ì|ædüTÔ+~. \ø°åà>∑D|ü‹>± $Á>∑Vü≤+ $X‚wü |üP»\+<äTø=+≥Tqï~. ø√&ÓqT kÕ«$TøÏ düeT]Œ+#˚ dü+Á|ü<ëj·T+ Çø£ÿ&ç Á|ü‘˚´ø£‘·. ø£fi≤´DÏ #êfi¯ó≈£î´\ sê»sêCÒX¯«s¡ kÕ«$TøÏ b<äTs¡T>± q+~ $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. q+~ $Á>∑Vü≤+ •\Œ dü+Á|ü<ëj·÷ìøÏ Á|ürø£>± ì*Ãq sê»sêCÒX¯«sê\j·T+ô|’ ª≥÷]»+ Á|ü<Ûëq Ä\j·T eTTK eT+&É|ü+ eT<Ûä´˝À e⁄+~. •e⁄ì yêVü≤qyÓTÆq q+~ q÷´dtµ ìy˚<äq... ø=eTTà\ô|’ y˚fi¯ófl e⁄+∫ eT<Ûä´˝À qT+∫ |üs¡y˚TX¯«s¡Tìï #·÷dæ uÛÑ≈£îÔ\T sê»sêCÒX¯«s¡Tì düìï~Û düø£\ <˚e‘·\≈£î ì\j·T+>± e÷]+~. $wüßíe⁄ ‘·qàj·TT\e⁄‘ês¡T. eT÷\$sê{Ÿ eTVü‰•e*+>±ìï #·‘·Ts¡ÁkÕø±s¡ nq+‘· |ü<äàHêuÛÑ kÕ«$T>± yÓ*XÊ&ÉT. <ëì‘√ Vü≤]Vü≤] πøåÁ‘·+>± Á|üdæ~∆ bÕ<ä|”sƒ¡+ô|’ Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. b‘·ÔsTTq bÕq|ü≥º+ô|’ *+>∑+ e⁄+~. y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 30


Ç+≥s¡÷«´

ªuÛÑ≈£îÔ\≈£î yÓTs¡T¬>’q ùde\T µ

ø£Ø+q>∑sY õ˝≤¢ Ç+<äT]Ô e÷J byÓTà˝Ò´, Á|üeTTK dü+|òüT ùde≈£î\T u§eTà yÓ+ø£fÒX¯«sY y˚eTT\yê&É sê»sêCÒX¯«sê\j·T <Ûäs¡àø£s¡Ô\ eT+&É* n<Ûä´≈£åîì>± Ç{°e\ |ü<äM u≤<Ûä´‘·\T #˚|ü{≤ºs¡T. sê»sêCÒX¯«s¡ kÕ«$Tì dü+<ä]Ù+#·&ÜìøÏ e#˚à uÛÑ≈£îÔ\T n‘·´~Û≈£î\T kÕe÷qT´˝Òqì, kÕe÷q´ uÛÑ≈£îÔ\≈£î yÓTs¡T¬>’q ùde\T n+~+#·&Éy˚T ‘·eT \ø£å´eTì, eT+∫ ˙s¡T - nqï Á|ükÕ<ä+ Á|ü‹ uÛÑ≈£îÔìøÏ n+<˚≥≥T¢ #·÷&É&É+ ‘·eT eTT+<äTqï ‘·ø£åD ø£s¡Ôe´eTì, edü‹ dü<äTbÕj·Te÷\qT bÕs¡<äs¡Ù ø£+>± - eT]+‘· n_Ûeè~› #˚kÕÔeTì #Ó’s¡àHé u§eTà yÓ+ø£fÒX¯«sY ª≥÷]»+ q÷´dtµ≈£î Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À $e]+#ês¡T. Ç+≥s¡÷«´˝Àì eTTU≤´+XÊ\T...

≥÷]»+ q÷´dt : <˚yê\j·÷ìï @$<Ûä+>± n_Ûeè~∆ #˚j·TuÀ‘·THêïs¡T? #Ó’s¡àHé : y˚eTT\yê&É |ü≥ºD≤ìøÏ Çã“+~˝Ò≈£î+&Ü <˚yê\j·÷ìï $düÔ]+#ê*‡e⁄+~. n+<äTπø <˚ekÕúq+ #Ós¡Te⁄ø£≥º MT<äT>±, dü+¬ø |ü*¢qT+∫ eT÷\yê>∑T MT<äT>±, ã‘·Tø£eTà ~ã“ <ä>∑Zs¡ Á_&ç®\ ìsêàD≤ìøÏ bÕ¢Hé #˚düTÔHêï+. Bì <ë«sê <˚yê\j·T ùde\T, kÂø£sê´\ $düÔs¡DÒ ø±≈£î+&Ü... |ü≥ºD+ u≤>± n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·T+~. n˝≤π> uÛÑ≈£îÔ\≈£î Çã“+<äT\T ˝Ò≈£î+&Ü #·÷&É≥+, <˚yê\j·÷ìï nìïs¡ø±\T>± n_Ûeè~∆ #˚j·T&É+, düeTdü´\qT ˇø=ÿø£ÿ{Ï>± |ü]wüÿ]+∫ |ü]|üPs¡í <˚yê\j·T+>± r]Ã~<ä›&É+, ì<ÛäT\T <äT]«ì jÓ÷>∑+ ø±≈£î+&Ü #·÷&É≥+ ÁbÕ<Ûëq´‘·\T>± |ü]>∑DÏkÕÔ+. ≥÷]»+ q÷´dt : edü‹ kÂø£sê´\qT @$<Ûä+>± yÓTs¡T>∑T|üs¡TkÕÔs¡T ? #Ó’s¡àHé : <˚yê\j·÷ìøÏ e#˚à uÛÑ≈£îÔ\˝À ù|<ä, eT<Ûä´‘·s¡>∑‹ yêπs b≈£îÿe>± e⁄Hêïs¡T. yê]øÏ ø±yê*‡q edü‹ kÂø£sê´\qT @sêŒ≥T #˚j·÷*‡q

u≤<Ûä´‘· <˚ekÕúq+ MT<ä e⁄+~. Ç+<äTø√dü+ Á|üdüTÔ‘·+ e⁄qï 400≈£î ô|’>± n<Ó› >∑<äT\‘√ bÕ≥T>± Hê\T>∑T ø√≥¢‘√ ø=Ô>± edü‹ >∑èVü‰\qT @sêŒ≥T #˚j·÷\ì bÕ¢Hé #˚düTÔHêï+. ≥÷]»+ q÷´dt : >∑<äT\ ãTøÏ+>˘ $<ÛëHêìï ÄHé˝…’Hé #˚j·Te#·Tà ø£<ë ? #Ó’s¡àHé : ÄHé˝…’Hé ãTøÏ+>˘ $<ÛëHêìï ‘·«s¡˝À neT\T˝ÀøÏ ‘ÓkÕÔ+. Ç|üŒ{Ïπø Ç+<äT≈£î ø±yê*‡q Á|üÁøÏj·TqT #˚|ü{≤º*‡+~>± Ä<˚XÊ\T C≤Ø#˚XÊ+. <˚ekÕúq+ >∑<äT\˙ï |üP]Ô kÕúsTT˝À $ìjÓ÷>±ìøÏ ekÕÔsTT. ≥÷]»+ q÷´dt : <˚yê\j·T+˝À #ê\ø±\+>± eT+∫˙{Ï düeTdü´ e⁄+~. #Ó’s¡àHé : uÛÑ≈£îÔ\≈£î dü«#·Ã¤yÓTÆq ˙s¡T n+~+#ê*‡q u≤<Ûä´‘· bÕ\ø£es¡Z+ MT<ä e⁄+~. á düeTdü´qT XÊX¯«‘·+>± rs¡Ã&ÜìøÏ Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêï+. ‘·«s¡˝ÀH˚ uÛÑ≈£îÔ\≈£î dü«#·Ã¤yÓTÆq ˙{Ïì n+~kÕÔ+. ≥÷]»+ q÷´dt : <Ûäs¡à>∑T+&Üìï Ä<ÛäT˙ø£]kÕÔsê? #Ó’s¡àHé : <Ûäs¡à>∑T+&Üìï Ä<ÛäT˙ø£]+#ê\ì ìs¡ísTT+#ê+. |òæ\ºs¡T¢ @sêŒ≥T#˚j·÷\ì uÛ≤$düTÔ Hêï+. <Ûäs¡à>∑T+&É+ ˝À‘·T m≈£îÿe>± e⁄+&É&É+ e\¢ kÕ<Ûës¡D |òæ\ºs¡¢ <ë«sê X¯ó~∆ Á|üÁøÏj·T »s¡>∑<äì yÓ\¢&ÉsTT´+~. kÕ+πø‹ø£ ì|ü⁄DT\qT+∫ dü\Vü‰\qT rdüTø=+≥THêï+. <Ûäs¡à>∑T+&Üìï X¯ó<ä∆yÓTÆq ˙{Ï‘√ uÛÑ≈£îÔ\ eTT+<äT+#ê\qï ø√]ø£ bÕ\ø£esêZìøÏ ã\+>± e⁄+~. Ç<˚ düeTj·T+˝À <Ûäs¡à>∑T+&É+˝À ø=ã“]ø±j·T\T y˚j·T≈£î+&Ü #·T≥÷º e\ ø£{Ϻ+#ê+. ≥÷]»+ q÷´dt : <˚yê\j·÷ìøÏ Çs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ s√&ÉT¢ Çs¡T≈£î>± e⁄HêïsTT. Á|ü<Ûëq <ë«s¡+ yÓ’|ü⁄ s√&ÉT¶ yÓ&É\TŒ #˚kÕÔsê ? #Ó’s¡àHé : Á|ü<Ûëq <ë«s¡+ yÓ’|ü⁄ >∑\ s√&ÉT¶qT e+<ä n&ÉT>∑T\≈£î $düÔ]+#ê\ì rsêàq+ #˚XÊ+. kÕúì≈£î\‘√ e÷{≤¢&ç yê] n+^ø±s¡+‘√ |üqT\T yÓTT<ä\T ô|&É‘ê+. y˚eTT\yê&É |ü≥ºD yêdüT\T

#Ó’s¡àHé u§eTà yÓ+ø£fÒX¯«sY ≈£L&Ü á $wüj·÷ìï >∑eTì+#ê*. ìC≤ìøÏ sê»qï ˝Òø£b˛‘˚ n_Ûeè~∆ ˝Ò<äT. n+<äTπø y˚eTT\yê&É q\T~X¯˝≤ n_Ûeè~∆ #Ó+<ë\+fÒ sê»qï <˚ekÕúq+ ~q~q n_Ûeè~∆ »s¡>±*. n+<äTπø s¡Vü≤<ës¡T\ $düÔs¡D≈£î n+<äs¡÷ düVü≤ø£]+#ê\ì ø√s¡T‘·THêï. ≥÷]»+ q÷´dt : nqï<ëq+ $düÔs¡D >∑T]+∫ #Ó|üŒ+&ç #Ó’s¡àHé : Á|üdüTÔ‘·+ Á|ü‹ k˛eTyês¡+ 500\ eT+~øÏ, $T>∑‘ê s√E˝À¢ s√E≈£î 200 eT+~øÏ e÷Á‘·y˚T nqï<ëq+ »s¡T>∑T‘√+~. ø±˙... Çø£ eTT+<äT k˛eTyês¡+ y˚sTTeT+~øÏ, $T>∑‘ê s√E˝À¢ s√E≈£î 300 eT+~øÏ nqï<ëq+ #˚j·÷\ì Ç|üŒ{Ïπø Ä<˚XÊ*#êÃ+. BìøÏ bÕ\ø£ eT+&É* ≈£L&Ü ÄyÓ÷<äeTTÁ<ä y˚dæ+~. uÛÑ$wü´‘·TÔ ˝À uÛÑ≈£îÔ\+<ä]ø° nqï<ëq+ n+<˚≥≥T¢ #·÷kÕÔ+. ≥÷]»+ q÷´dt : ø√&Ó\T #·ìb˛‘·THêïj·Tqï <ëìô|’ MT n_ÛÁbÕj·T+ ? #Ó’s¡àHé : sê»qà n+fÒH˚ ø√&ÓyÓTT≈£îÿ\≈£î Á|üdæ~∆. >∑‘·+˝À ø=ìï+{Ïì ø£uÒfi≤\≈£î ‘·s¡*+#·&É+, yê{Ïì ø=ìï dü+düú\T n&ÉT¶ø√e&É+ e+{Ï$ »]–q≥Tº e÷ <äèwæºøÏ e∫Ã+~. >√XÊ\˝Àì ø√&Ó\ |ü]s¡ø£åD≈£î #·s¡´\T rdüTø=+≥THêï+. nsTT‘˚ |ü\Ts¡ø±\ ø±s¡D≤\ e\q yê{Ï b˛wüD uÛ≤s¡+ <˚ekÕúq+ô|’ uÛ≤Ø>±H˚ ô|s¡T>∑T‘√+~. á H˚|ü<∏ä´+˝À Bìô|’ ˝À‘·T>± #·]Ã+∫ yÓTs¡T¬>’q #·s¡´\T rdüTø=+{≤+. kÕe÷q´ uÛÑ≈£îÔ\≈£î yÓTs¡T¬>’q ùde\T n+~+#·&Éy˚T Á|üdüTÔ‘·+ ‘·eT eTT+<äTqï ‘·ø£åD ø£s¡Ôe´+.

•e*+>±ìï nqï+‘√ n_ÛùwøÏkÕÔs¡T. Ä nHêïH˚ï uÛÑ≈£îÔ\≈£î Á|ükÕ<ä+>± uÛÑ≈£îÔ\ô|’ Á|üdü]+|üCÒdüTÔ+≥T+~. Á|ü<Ûëq Ä\j·T+ eTTK eT+&É|ü+˝Àì ÇkÕÔs¡T. sê»sêCÒX¯«s¡T&ÉT *+>∑s¡÷|ü+˝À ~e´‘˚»düT‡‘√ $sêõ\T¢‘·÷ düÔ+uÛ≤˝À¢ •e|ü⁄sêD>±<Ûä\≈£î dü+ã+~Û+∫q •˝≤Œ\THêïsTT. á <˚yê\j·T+ $XÊ\ ÁbÕ+>∑ D+˝À ‘·÷s¡TŒeTTK+>± ì]à+|üã&ç+~. uÛÑ≈£îÔ\qT nqTÁ>∑Væ≤düTÔHêï&ÉT. $X‚wü n\+ø£s¡D\‘√ kÕ«$T yê] düT+<äs¡ s¡÷|ü+ uÛÑ≈£îÔ\≈£î ø£qT$+<äT #˚düTÔ+~. kÕ«$T yê] <˚y˚] sê»sêCÒX¯«] e÷‘· #·T≥÷º m‘·ÔsTTq sê‹ ÁbÕø±s¡+ e⁄+~. ‘·÷s¡TŒ, ñ‘·Ôs¡, <äøÏåD ~X¯\˝À <äøÏåD <ë«sêìøÏ <ä>∑Zs¡>± ø=\Te⁄B]+~. neTà yês¡T Hê\T>∑T #˚‘·T\‘√ X¯øÏÔ Á|üy˚X¯<ë«sê\THêïsTT. >∑s¡“¤>∑T&ç˝À ô|<ä› •e*+>∑+ Á|ü‹wæ˜#·ã&ç+~. Ä\j·T dü«s¡÷|æDÏ>± n‘·]+∫+~. ø£‹Ô, Á‹X¯S\+, &ÛÉeTs¡Tø£+, ≈£î+≈£îeTuÛÑ]DÏ ÁbÕ+>∑D≤ìøÏ ñ‘·Ôs¡ ~X¯˝À <Ûäs¡à≈£î+&É+ nH˚ ù|s¡T‘√ ô|<ä› ø√H˚s¡T e⁄+~. ø±˙ neTàyê] #˚‘·T˝À¢ e⁄HêïsTT. kÕø屑·TÔ bÕs¡«r <˚$øÏ Á|ü‹s¡÷|üyÓTÆq <Ûäs¡à≈£î+&É+ rs¡ú+ n‹ |ü$Á‘·yÓTÆq<äì uÛÑ≈£îÔ\T uÛ≤$kÕÔs¡T. á <Ûäs¡à≈£î+&É+ sê»sêCÒX¯«] e÷‘· ~e´ø±+‹‘√ <Ûä>∑<Ûä>∑ yÓT]dæb˛‘·÷, ø±+‹ øÏs¡D≤\qT #·T≥÷º ◊<äT *+>±\T, ¬s+&ÉT eT+&ÉbÕ\T e⁄+&É&É+‘√ bÕ≥T #·T≥÷º y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 31


ô|<ä›ø=\qT e⁄+~. Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À Ç‘·s¡ <˚e‘ê $Á>∑Vü‰\T, ∫qï >∑Tfi¯óflHêïsTT. $Á>∑Vü‰\˝À $ù|òTïX¯«s¡T&ÉT, uÛ…’s¡e⁄&ÉT, y˚DT>√bÕ\kÕ«$T, >√eTπsƒX¯«s¡T&ÉT, bÕs¡Ù«Hê<ÛäT&ÉT, es¡∆e÷qT&ÉT, q+~ eT]j·TT •e*+>∑ Á|ü‹eT\T eTTK´yÓTÆq$. <˚yê\j·÷\˝À nq+‘· |ü<äàHêuÛÑkÕ«$T, $sƒ¡˝ÒX¯«s¡T&ÉT, u≤\ Á‹|ü⁄s¡düT+<ä] <˚M, u≤\sêCÒX¯«], <ëkÕ+»H˚j·TkÕ«$T, d”‘êsêeT#·+Á<ä kÕ«$T, ø√{Ï*+>±\T, <äøÏåD≤eT÷]Ô, C≤«˝≤eTTœ, #·+&ûX¯«s¡, eTVæ≤cÕdüTs¡ eT]›ì, |ü+#·eTTK |üs¡y˚TX¯«s¡, dü÷s¡´<˚e⁄ì >∑Tfi¯ófl eTTK´yÓTÆq$. n+‘˚>±ø£ Væ≤+<äTe⁄\ |üs¡eT‘· düVü≤Hêìï ìs¡÷|æ+#˚˝≤ C…’q, eTVü≤eTàBj·T ÁbÕs¡∆Hê\ j·÷\T l sê»sêCÒX¯«] Ä\ j·T+˝À e⁄+&É&É+ eTs√ $X‚wü+. eT+~s¡ ÁbÕ+>∑D+˝À áXÊq´ ~X¯˝À e⁄qï <äsêZ ˇø£ eTVü≤eTà Bj·T kÕ<ÛäTe⁄≈£î dü+ã+ ~Û+∫q düe÷~Û. á düe÷~Ûì |ü\Te⁄s¡T Væ≤+<ä÷ uÛÑ≈£îÔ\T ≈£L&Ü dü+<ä]ÙdüTÔ+{≤s¡T. Á|ü<Ûëq Ä\j·÷ìøÏ m&ÉeT yÓ’|ü⁄q l $X‚«X¯«sê\j·T+˝À ˝Ò‘· >∑T˝≤; s¡+>∑T˝À •e*+>∑+ e⁄+~. n+<äTe\¢H˚ y˚eTT\yê&É πøåÁ‘êìï <äøÏåD ø±• nì ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. sê»sêCÒX¯«sê\j·T+ yÓqTø£>∑\ Ç‘·s¡ ™|ü Ä\j·÷\˝À >∑\ •\Œ kÂ+<äs¡´+ n<äT“¤‘·+. l sê»sêCÒX¯«s¡ kÕ«$T Ä\j·T düeTT<ëj·T+ ˝Àì •\Œdü+ |ü<ä #·÷|üs¡T\qT $X‚wü+>± Äø£]¸düTÔ+~. y˚eTT\yê&É l sê»sêCÒ X¯«sê\j·T+˝À uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À @ πøåÁ‘·+˝À ˝Òì ªªø√&ÓqT ø£≥Tº≥µµ (kÕ«$T yê]øÏ ø√&ÓqT düeT]Œ+ #·T≥) nH˚ Á|ü‘˚´ø£ Ä#ês¡+ e⁄+~. l sê»

32

ø√&Ó yÓTT≈£îÿqT #Ó*¢+#·Tø=+≥Tqï Á|üeTTK dæ˙q≥T&ÉT X¯s¡‘Yu≤ãT sêCÒX¯«s¡kÕ«$T eTVü‰eTVü‰ì« ‘·T&Éì, uÛÑ≈£îÔ\ ÁbÕs¡∆q\T Ä\øÏ+∫ ø√]q ø√]ø£\T rs¡TkÕÔ&Éì uÛÑ≈£îÔ\ Á|ü>±&ÛÉ $XÊ«dü+. á πøåÁ‘·+˝À Á|ü‹j˚T{≤ n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± ìs¡«Væ≤+#·ã&˚ eTVü‰•esêÁ‹ ñ‘·‡yê\T ‹\øÏ+#·e\ dæ+<˚ ‘·|üŒ e]í+|üq\ $ø±<äT. n+‘˚ø±ø£ Çø£ÿ&É |òüTq+>± ìs¡«Væ≤+|üã&˚ •eπøX¯e⁄\ ñ‘·‡eeTT\ e\¢ y˚eTT\yê&É Vü≤]Vü≤s¡ πøåÁ‘·eTì Á|üdæ~∆ bı+~+~. Çø£ÿ&É »]π> ñ‘·‡yê\˝À eTT+<äT>± $wüßíe⁄qT |üPõ+∫ Ä ‘·sê«‘· sê»sêCÒX¯«s¡Tì n]Ã+#·&É+ Ä#ês¡+. düT<ä÷s¡ ÁbÕ+‘ê\qT+∫ e#˚à uÛÑ≈£îÔ\≈£î m˝≤+{Ï Çã“+<äT\T ø£\T>∑≈£î+&Ü ‘·–qìï Ä<ÛäTìø£ $ÁXÊ+‹ >∑èVü‰\T, <Ûäs¡àXÊ\\T, n‹~∏ >∑èVü‰\T e⁄HêïsTT. ø£Ø+q>∑sY, ôV’≤<äsêu≤<é, es¡+>∑˝Ÿ, ìC≤e÷u≤<é, Ä~˝≤u≤<é, $»j·T yê&É, lXË’\+, ‹s¡T|ü‹ yÓTT<ä\>∑T ÁbÕ+‘ê\ qT+&ç y˚eTT\yê&É≈£î ãdüT‡\THêïsTT. � yÓTÆHêkÕ«$T

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

33


‘·$Tfi¯Hê&ÉT

C≤„q+ e\¢ ø£*π> Äq+<ä+, eT] <˚ìe˝≤¢ ø£\>∑<äT. n≥Te+{Ï C≤„qdæ~∆ì ø£*–+#˚ <˚e⁄&ÉT düTÁãVü≤àDÒ´X¯«s¡T&ÉT. ‹s¡T#Ó+<ä÷s¡T düTÁãVü≤à D≤´\j·T dü+<äs¡Ùq+ ˇø£ n|ü⁄s¡÷|üyÓTÆq Ä<Ûë´‹à ø±qTuÛÑe+. dü+kÕs¡ kÕ>∑s¡+˝À ∫≈£îÿø=qï uÛÑ≈£îÔ\qT ‘·]+|üCÒdüTÔqï kÕ«$T Äj·Tq. X¯øÏÔø°, C≤„Hêìø° Äj·Tq Á|ürø£. C≤„qdü«s¡÷ |ü⁄&Ó’q •e⁄ìø°, X¯øÏÔdü«s¡÷|æDÏ nsTTq bÕs¡«‹øÏ ø£*–q ≈£îe÷s¡T&ÉT Äj·Tq. eTTs¡T>∑Hé n+fÒ n+<ä>±&Éì ns¡ú+. eTs¡TeT>∑Hé n+fÒ $wüßíe⁄≈£î y˚Tq\T¢&ÉT. $wüßíe⁄ ≈£îe÷¬sÔ˝…’q e©¢<˚eùdq\qT eTTs¡T>∑Hé $yêVü≤e÷&Üs¡T. Ç˝≤ •eyÓ’wüíe⁄\ eT<Ûä´ yês¡~Û nj·÷´&ÉT düTÁãVü≤àDT´&ÉT.

≈£qT\|ü+&ÉTe #˚kÕÔ&ÉT düTÁãVü≤à DT´&ÉT. |ü⁄sêD ø£<∏äq+ Á|üø±s¡+ ˝Àø£ ø£+≥≈£î&ÉT ‘ês¡ø±düTs¡Tì e~Û+#˚ u≤<Ûä´‘·qT •e⁄&ÉT ≈£îe÷s¡kÕ«$TøÏ n|üŒ –+#·>± bÕs¡«r<˚$ ‘·q X¯øÏÔq+ ‘·{Ï˙ ìπøå|æ+ ∫q ã˝…¢+qT n‘·ìøÏ ∫Ã+~. $T–*q <˚e‘·\T ‘·eT X¯øÏÔì ≈£L&Ü Ä ã˝≤¢ìøÏ Á|ükÕ~+ #ês¡T. <˚e‘·\ ùdq≈£î Hêj·Tø£‘·«+ eVæ≤+∫, ‘ês¡≈£îì n‘·ì ‘·eTTà&ÉT X¯Ss¡|ü<äTàì dü+Vü≤]+#ê&ÉT. #Ó≥Tº˝À ˇø£ uÛ≤>∑+ HÓeT*>±, eTs√ uÛ≤>∑+ ø√&ç>± e÷] á ¬s+&ÉT düTÁãVü≤àDT´ìøÏ yêVü≤ Hê\j·÷´sTT. Äs¡T s√E\T »]–q j·TT<ä∆+ ˝À ‘ês¡ø±düTs¡ dü+Vü‰s¡+ Äs¡es√Eq »]–+ ~. Äs√E ø±ØÔø£X¯ó<ä∆ wüwæ˜. Bìï düÿ+<Ûä wüwæº>± bÕ{ÏkÕÔs¡T ‘·$Tfi¯ó\T. e÷s¡Z•s¡ wüwæ˜ì düTÁãVü≤àD´wüwæ˜>± ‘Ó\T>∑T, ø£sêí≥ø£ sêÁcÕº\ yês¡T bÕ{ÏkÕÔs¡T. eTq~ #ê+Á<äe÷q+ ø±e&É+ e\¢ á ‘˚&Ü e∫Ã+~. ‹s¡T#Ó+<ä÷s¡T˝À \ø£å˝≤~ eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T kÕ«$Tì <ä]Ù+#·&ÜìøÏ düÿ+<Ûä wüwæ˜ m≈£îÿe ÁbÕ<Ûëq´‘·ì#êÃs¡T. Hê*ø£DsY u≤$˙{Ï‘√ l düTÁãVü≤àD´kÕ«$TøÏ Á|ü‹s√E n_Ûùwø£+ »s¡T>∑T‘·T+~. u≤$˝À m+‘· ‘√&çHê ˙s¡T ‘·s¡>∑<äT. 24 rsê∆\T ‹s¡T #Ó+<ä÷s¡T˝À e⁄HêïsTT. ‘Ó\¢yês¡T C≤eTTq, kÕj·T+Á‘·+ $uÛÑ÷‹kÕïq+ e⁄+≥T+~. uÛÑ≈£îÔ\≈£î $uÛÑ÷‹ì Á|ükÕ<ä+>± ÇkÕÔs¡T. eT]ìï $esê\≈£î {Ï{Ï&çdæ dü+Á|ü~+#·+&ç bò˛Hé : 044-25367850

ªX¯s¡eDuÛÑeµ nH˚ Äs¡T nø£åsê˝Ò Äj·Tq eT+Á‘·yÓTÆq~. Ä eT+Á‘êìï »|æùdÔ düTÁãVü≤àDT´ì nqTÁ>∑Vü≤+ ø£\T>∑T‘·T+~. ø£è‹Ôø± ø£q´\T Äs¡T>∑Ts¡T bÕ*∫à ô|+#·&É+ e\¢H˚ Äj·Tq≈£î ø±]Ôπøj·TT&ÉH˚ ù|s¡T e∫Ã+~. ñ‘·Ôs¡ uÛ≤s¡‘·+˝À ø±]Ôπøj·TT&ÉT>±H˚ Á|üdæ~∆. Äj·Tq≈£î düÿ+<ÛäT &ÉH˚ ù|s¡T≈£L&Ü e⁄+~. á ù|s¡T‘√H˚ kÕÿ+<Ûä |ü⁄sêD+ yÓ\dæ+~. düTÁãVü≤à DT´&˚ n–ïdü«s¡÷|ü⁄&ÉT ≈£L&Ü. n–ï ø±s¡´s¡÷|ü yÓTÆq ñbÕdüq≈£î Äj·TH˚ n~Û<˚e‘·. kÕ«$T nH˚ ù|s¡T e]Ô+#˚~ düTÁãVü≤àD´ kÕ«$Tπø. n~ Äj·Tq ù|s¡¢˝À ˇø£{Ï. Äj·Tq≈£î X¯Ss¡T&ÉT, <˚eùdHê|ü‹ nì neTs¡ø√X¯+ ù|s=ÿqï~. düTÁãVü≤àD´ πøåÁ‘ê\T Äs¡T eTTK´yÓTÆq$. ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝Àì |üfi¯eTT~sY ‘√˝…’, ‹s¡T‘·ÔDÏ, ‹s¡T#Ó+<ä÷s¡T, kÕ«$TeT˝…’, |üfi¯ì, ‹s¡T|üs¡≈£îÁq+ nH˚$ düTÁãVü≤à D´ |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T. yÓj˚T´fi¯fl≈£îô|’>± #·]Á‘· e⁄qï n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq ‹s¡T#Ó+ <ä÷s¡T Ä\j·T+ ‘·$Tfi¯Hê&ÉT ˝Àì dü+|üqï Ä\j·÷˝À¢ ˇø£{Ï. www.tamilnadutourism.org ˇø£ #˚‹‘√ »|üe÷\qT, ¬s+&Ée #˚‹‘√ |ü⁄cÕŒ\qT |ü≥Tºø=ì y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 34


nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢

#·]Á‘· düàè‹|ü<∏ä+˝À sêj·T<äTs¡Z+ ■

yÓTÆ˝≤s¡+ eTùV≤wt

ÁbÕNq ø£fi≤dü+düÿè‹øÏ Á|ü‹_+u≤\T H˚&ÉT •~∏\eTÚ‘·Tqï eTq<˚yê\j·÷\T. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝À ù|¬sìïø£>∑qï sêj·T<äTs¡Z+ #·]Á‘· düàè‹ |ü<∏ä+˝À $T–*b˛sTT+~. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´+˝À sêj·T<äTs¡Z+qT eTVü‰eT+Á‹ ‹eTàs¡TdüT ‘·eTTà&Ó’q >√$+<äsêE |ü]bÕ*+∫q≥T¢ Á|ür‹. ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ á ÁbÕ+‘·+˝À bÕ˝…>±fi¯fl ÁbÕã\´+ ô|s¡T>∑>± ªsêj·T\Tµ uÛÑ÷|ü‹ sêj·TTDÏí |ü+bÕ&É≥. uÛÑ÷|ü‹ sêj·TT&ÉT bÕ˝…>±fi¯flqT nD∫y˚dæ, <äTsêZìï ¬ø’edü+ #˚düTø=ì ‘êH˚ sêE>± Á|üø£{Ï+ø=Hêï&ÉT. n+<äTe\¢ uÛÑ÷|ü‹sêj·T\<äTs¡Z+ n˙, sêj·T\ <äTs¡Z+ n˙, ø±\Áø£y˚TD≤ ªsêj·T<äTs¡Z+µ>± e÷]+~. ns¡M{Ï e+oj·TT&Ó’q ≈£î+~]ŒøÏ #Ó+~q ø√H˚{Ï Hêj·T≈£î&ÉT Áø°.X¯. 1652˝À sêj·T<äTs¡Z+ô|’ <ë&ç #˚dæ, b* u§eTà\ Hêj·T≈£îì z&ç+∫ ªsêj·T<äTs¡Z+µô|’ ‘·q Ä~Û|ü‘·´+qT #Ó˝≤sTT+∫q≥T¢ ªVü‰qø£qVü‰≈£îµ Á>±eT+˝Àì •˝≤XÊdüq+ <ë«sê ‘Ó\TdüTÔqï~. ‘·s¡Tyê‘· ø√H˚{Ï Hêj·T≈£îì ≈£îe÷s¡T&ÉT yÓ+ø£≥|ü‹ Hêj·TT&ÉT, Ä ‘·s¡Tyê‘· »+>±Hêj·Tø˘ á ÁbÕ+‘êìï bÕ*+#·&É+ »]–+~. Áø°.X¯. 1800 dü+e‘·‡s¡+˝À ªsêj·T<äTs¡Z+µ Á_{°wtyê] |üs¡eTsTT+~. sêj·T<äTs¡Z+ ø=+&É ô|’øÏ b˛j˚T e÷s¡Z+˝À <äX¯uÛÑT» >∑D|ü‹ Ä\j·T+ e⁄+~. eTq+ mH√ï Ä\j·÷\T <ä]ÙdüTÔ+{≤+. ø±˙ Ç˝≤+{Ï <äX¯uÛÑT» >∑D|ü‹ <˚yê\j·T+ eTVüQX¯ <äøÏåD uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝ÀH˚ ˝Ò<äì #Ó|üŒe#·TÃ. <ë<ë|ü⁄ 12 n&ÉT >∑T\ b‘·TÔ >∑\ á $Á>∑Vü‰ìï <äX¯uÛÑT»eTT\‘√ eT\∫Hês¡T. á $Hêj·Tø£ $Á>∑Vü≤+ ‘=&Éô|’ ªÁd”Ôµ eT÷]Ôì #ÓøÏÿHês¡T. |ü⁄sêD≤˝À¢ ù|s=ÿqã&çq >∑D|ü‹ uÛ≤s¡´\T dæ~∆, ãT~∆\˝À bes√ ˇø£¬s’ e⁄+&Ü*. ø£qTø£ á Ä\j·÷ìï dæ~∆$Hêj·Tø£ Ä\ j·T+ nì kÕúì≈£î\T |æ\TdüTÔHêïs¡T. >∑D|ü‹ Ä\j·÷ìøÏ düMT|ü+˝ÀH˚ l \ø°åà qs¡dæ+Vü≤ Ä\j·T+ e⁄+~. ø=+&Éô|’ uÛ≤>∑+˝À uÛ…’s¡e⁄ì Ä\ j·T+ e⁄+~. ø=+&Éô|’>∑\ m\¢eTà <˚yê\j·T+, ø√<ä+&ÉsêeT <˚yê\j·T+ b+‘√ s¡eTD°j·T+>± e⁄HêïsTT. ø√<ä+&ÉsêeT <˚yê\j·T+ yÓqTø£ uÛ≤>∑+˝À n‹ ô|<ä› »˝≤X¯j·T+ e⁄+~. Çø£ÿ&ÉH˚ e÷<Ûäesêj·T Ä\j·T+ e⁄+~. á Ä\j·÷ì¬ø<äTs¡T>±>∑\ <Ûä«» düÔ+uÛÑ+ øÏ+<=ø£ •˝≤XÊdüq+ e⁄+~. ‘Ó\T>∑T, ø£qï&É $T[‘·yÓTÆq uÛ≤wü˝À #Óø£ÿã&çq á XÊdüq+ 15e X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~e⁄+&Ée#·TÃ.

ø√<ä+&ÉsêeTkÕ«$T Ä\j·T+˝À Á|üy˚•ùdÔ Ä\j·T <ë«s¡+˝À|ü\ >√&É\ô|’ •˝≤XÊdüHê\T HêïsTT. Ç$ 16e X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q$>± uÛ≤$ düTÔHêïs¡T. ø√<ä+&ÉsêeTkÕ«$T Ä\j·T+˝Àì $Á>∑ Vü‰\T Äø£s¡¸D°j·T+>±, n\Hê{Ï •\Œø£fi≤ #ê‘·Tsê´ìï #ê{Ï #ÓãT‘·THêïsTT. ÄHê&ÉT <˚yê\ j·÷\T ì‘·´ |üP»\‘√ yÓ\dæ*¢Hê H˚&ÉT yÓ\yÓ\uÀ ‘·THêïsTT. Çø£ÿ&É >∑\ nH˚ø£ <˚yê\j·÷\˝À <Ûäq+ <=s¡T≈£î‘·T+<äqï <äTsêX¯‘√ <äTsêàs¡TZ\T Á‘·e«ø±\T »]|æ bÕ&ÉT #˚XÊs¡T. b\¢eTà, ø=+&Éô|’ qT+∫ <ë<ë|ü⁄ eT÷&ÉT øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À s¡qdæ<äT∆\ >∑T≥ºe⁄+~. á >∑T≥º C…’qeT‘êìøÏ #Ó+~q~. s¡düdæ<äT›\ >∑T≥º˝Àì •˝≤XÊdüq+˝À ù|s=ÿHêïs¡T. #·+Á<äuÛÑ÷|ü‹ eT÷\ dü+|òü÷ìøÏ #Ó+~q yês¡T. Çø£ÿ&ÉTqï •\\ô|’ C…’q $<ë´|”sƒ¡ s¡÷|ü+ eT\#·ã&ç e⁄+~. u≤s¡T\T r]q $<ë´s¡Tú\≈£î Ä#ês¡T´\T uÀ~ÛdüTÔqï <äèX¯´+, sêDT\T ≈£L&Ü Ä#ês¡T´\ yê] ñ|üHê´düeTT\T $+≥Tqï <äèX¯´+ n+<ä+>± eT\#·ã&çe⁄+~. sêj·T<äTs¡Z+˝À $•wüºyÓTÆq <˚yê\j·÷\THêï sTT. ø√≥˝À|ü* uÛ≤>∑+˝À >∑\ l y˚+ø£fÒ X¯«s¡ kÕ«$T Ä\j·T >√|ü⁄s¡+ #ê˝≤ m‘·TÔ>±, n+<ä+ >±e⁄+~. á Ä\j·T+˝Àì l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T, n|üŒ{Ï õ˝≤¢ ø£˝…ø£º¬s’q düsY.<∏ëeTdt eTÁH√ ≈£î Á|üdüqTï&ÉsTTq≥T¢, n+<äTe\¢H˚ á kÕ«$Tì Á|üdüqï y˚+ø£fÒX¯«s¡T&Éì |æ\e&É+ |ü]bÕ{Ï nì ˇø£ ø£<∏äq+. ø√≥˝Àì »+ãTπøX¯«sê\j·T+, πø<ëπsX¯«sê\j·T+, ãdüy˚X¯« sê\j·T+, Ms¡uÛÑÁ<ë \j·T+, >∑D|ü‹ Ä\j·T+, q>∑πsX¯«sê\j·T+, Ä~ X¯+ø£s¡T\ eTsƒ¡+ #·÷&É<ä–q$. l y˚DT>√bÕ\ kÕ«$T Ä\j·T+ eTT+<äT >∑\ @ø£•˝≤ <Ûä«»düú+uÛÑ+ <ë<ë|ü⁄ 60 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ‘√ #·÷|üs¡T\qT y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

$X‚wü+>± Äø£]¸düTÔ+~. Çy˚>±ø£ l ˙\ø£+fÒX¯«sê\j·T+, l e÷s¡ÿ+&˚j·T kÕ«$T <˚yê\j·T+, l Vü≤≥πøX¯«s¡Tì >∑T&ç, l bÕ+&ÉTs¡+>∑kÕ«$T düìï~Û e⁄HêïsTT. sêj·T<äTs¡Z+ |ü]düsê\˝À <ë<ë|ü⁄ 70 <˚yê\j·÷\THêïsTT. sêj·T<äTs¡Z+˝À $X‚wüyÓTÆq •\Œø£fi¯ e⁄+<äq &É+˝À dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. Msê|ü⁄s¡+ Á>±eT+˝À ãj·T≥ |ü&çq n‘·´<äT“¤‘· ªªn|ü⁄s¡÷|ü sê‹ •˝≤ eT+#·+µµ yê{Ï •\Œø£fi≤ s¡#·Hê #·eT‘·ÿè‹øÏ Á|ürø£ nì #Ó|üŒe#·TÃ. ÄHê{Ï dü+düÿè‘·T\qT, |ü⁄sê‘·q ø£≥º&Ü\qT <˚yê\j·÷\qT ø±bÕ&ÉTø=q e\dæq u≤<Ûä´‘· eTq+<ä]~. (ªsêj·T\d”eT n|üPs¡« ø£fi≤K+&Ü\Tµ qT+∫)

35


q˝§Z+&É õ˝≤¢

‘Ó\+>±D≤˝À Á|ü‹Á>±eT+˝Àq÷ ˇø£ >∑T&ç, ˇø£#Ós¡Te⁄ ñ+{≤sTT.Ä>∑T&ç <ä>∑Zs√, #Ós¡Te⁄ <ä>∑Zs√ Ä ÁbÕ+‘· #·]Á‘·qT ‘Ó*ù| XÊdüHê˝À, •˝≤Œ˝À ñ+{≤sTT. ˇø£|üŒ{Ï dü+düÿè‹øÏ n$ #·ø£ÿ{Ï Á|ürø£\T. ˇø£|ü˝…¢≈£î+&Ü*‡q \ø£åD≤\˙ï bÕ˝…+ Á>±e÷ì≈£îHêïsTT. nø£ÿ&Ü ˇø£ <˚yê\j·T eTT+~. Ä\j·Tu≤>√>∑T*ï |ü{Ϻ+#·Tø=+≥Tqï <Ûäs¡àø£s¡Ô\T Hêïs¡T. nsTT‘˚ ø=H˚ïfi¯ófl>± ìsê<äs¡D≈£î >∑T¬s’q \ø°åàqs¡dæ+Vü‰\j·÷ìøÏ >∑‘· yÓ’uÛÑe, ÁbÕuÛÑyê\qT eT∞¢ ‘Ó∫à ô|≥º &ÜìøÏ >∑T+&ÉeTsêE e+X¯düTú \T |üPqTø√e&É+, <ëìøÏ Á>±eT Á|ü»˝Ò ø±ø£, #·T≥Tº|üø£ÿ Á>±e÷\T, |ü≥ºD≤\ yês¡T ≈£L&Ü ‘·eT≈£î #˚‘·HÓ’q+‘·˝À n\sês¡T ‘·Tqï~. bÕ+#· sêÁ‘· bÕ˝…+Á>±e÷ìï #·÷dæq yê]øÏ - &Üø£ºsY áeTì •eHê–¬s&ç¶ #˚j·T÷‘· ìe«&É+ Äq+<ä<ëj·Tø£+. Ä>∑eTXÊÁdüÔ Á|üø±s¡+ ì]à+∫q ÄÁ>±e÷ìøÏ n+‘·#·]Á‘· ˝Ò<äì eTTqT\#˚ |ædüTÔ+~. Ç~ ì»+ ø±<äT. Ä\j·T ø£≥º&É$ <Ûëq+, |üP»\+<äTø=+≥THêïqì, Çø£ô|’ uÛÑ≈£îÔ\qT <˚yê\j·T+ ˝À $•wüº Äfi≤«sê<äT \‘√ bÕ≥T ˝À|ü* $Á>∑Vü≤ |”sƒ¡uÛ≤>∑+, |ü+#·˝ÀVü≤ yêVü≤ Hê\T nqTÁ>∑Væ≤+#·T≥≈£î <äs¡Ùq$T#ÓÃ<äqì |ü*¬øq≥. á leTDyêfi¯ eTVü‰eTTqT\ Á|ü‹wüº »]|æ ˇø£ K∫Ñ·+>± Ä\j·T+ 13e X¯‘ê_›øÏ #Ó+~q≥T¢ dü«|üï eè‘êÔ+‘·+‘√, y˚T˝§ÿqï ø£èwüí j·T´ m+‘√ ~e´πøåÁ‘·+>± s¡÷bı+~+#·ã&ç+~. <Ûä«»düÔ+uÛÑ ‘Ó*ù| Ä<Ûësê\q+~düTÔ HêïsTT. 14-15 X¯‘êu≤› dü+‘·dæ+∫ ‘Ó\¢yês¡>±H˚ ‘·q ≈£îe÷ s¡T\‘√, •KsêÁ>∑ eTTq >∑s¡T&Ü fi≤«s¡T kÕ«$Tì ùd$dü÷Ô ˝À¢ ‘Ó\+>±D≤˝À yÓ’wüíe+ }|ü+<äTø=qï ‘·s¡Tyê‘· kÕ«$T nH˚«wüD˝À nXÊ«\ô|’ ãj·T\T <˚]Hês¡T. <äs¡Ùì$T kÕÔs¡T. Çø£ÿ&É >√<ë<˚$ Á|ü‘·´ø£å <Ó’e+ qs¡dæ+Vü≤ Ä\j·÷\T mH√ï ì]à+#·ã&çHêsTT. Ä <ä≥ºyÓTÆq Ä Ä&É$˝À m+‘· yÓ<äøÏqqT kÕ«$T ªªø£fi≤´D ø£\Œe*¢µµ m+<äs√ uÛÑ≈£îÔ\ nqTÁ>∑Væ≤+∫q Ç#·Ã≥ πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT ø√e≈£î #Ó+~q<˚ bÕ˝…+ ˝Àì \ø°åàqs¡dæ+Vü≤ Ä#·÷øÏ <=s¡ø£ø£ ìsêX¯‘√ yÓqT‹s¡T>∑T ‘·T+&É>± ªª#·÷&ÜeTDϵµ. Ä\j·T+. nsTT‘˚ 200 dü+\ ÁøÏ‘·+ Ä\j·T+ düMT|ü+˝À ˇø£ eè<äT∆&ÉT M] nX¯«eTT\qT Ä|æ, Ä+»H˚j·TkÕ«$T. <äTwüºÁ>∑Vü≤ <√wüeTT\T eTs¡eTà‘·TÔ\≈£î H√#·Tø=qï |ü⁄&ÉT #ê]Á‘·ø£ neX‚ nq´ eTqdüTÿ&Ó’q ø£èwüíj·T´qT |ü\Tø£]+#·>± ‘·q <ä]#˚s¡≈£î+&Ü ø±bÕ&ÉT‘ê&ÉT |üeq düT‘·T&ÉT. cÕ\T ø=ìï ø£qTeTs¡T¬>’, Ä<ÛäTìø£‘· #√≥T#˚düT dü«|üï>±<ÛäqT, eT]j·TT ìsêX¯qT Ä eè<äT∆ìøÏ Ä\j·T ìsêà‘·\ |üPØ«≈£î\T nHê~>± düs¡Œ|üP» ø=qï~. n+‘·e÷Á‘êq Ä\j·÷ìøÏ ÁbÕNq #·]Á‘· $e]+#ÓqT. yÓ+≥H˚ eè<äT∆&ÉT düŒ+~+∫, nø£ÿ&çøÏ #˚ôd&ç yês¡≥. n+<äTe\q kÕ«$T Ä»„‘√ ˝Ò≈£î+&Ü b˛<äT>∑<ë! düMT|üeTT˝À >∑\ m‘Ó’Ôq ˇø£ eTVü‰ eèø£åeTT ÁøÏ+<ä Ä\j·TeTT˝Àì áXÊq´~X¯˝À nX¯«‘·ú, eT]j·TT |ü⁄sêedüTÔ XÊK #˚‘· s¡øÏå‘· ø£≥º&É+>± >∑T]Ô+#·ã kÕ«$T y˚+#˚dæj·TT Hêïs¡ì, Ä eèø£åeTT e<ä›≈£î y˚|ü #Ó≥¢øÏ+<ä X‚wüXÊsTT Á|ü‹wüº »]–+~. &çq á Ä\j·÷ìøÏ eTs√ Á|ü‘˚´ø£‘· ñ+~. yês¡T düMT|æ+#·>±H˚, Ä #Ó≥Tºô|’ qTqï >∑s¡T&É |üøÏå düs¡Œ<√wü ìyês¡D eT]j·TT dü+‘êq ÁbÕ|æÔ¬ø’ l>√es¡∆q+ yÓ+ø£≥qs¡dæ+Vü‰#ês¡T´\T ªqs¡dæ+Vü≤ ˝Ò∫b˛e⁄qì dü+πø‘·$T#ÓÃqT. Ä dü÷#·q\ uÛÑ≈£îÔ\T Á|ü<äøÏåD\T #˚j·T&É+ |ü]bÕ{Ï. kÕ«$T yê] yÓ’uÛÑe+ ˝≤*,Á|üVü‰Øµ nH˚ ø=‘·Ô Ä<Ûës¡+‘√ ‹]– ÄH˚«wüD kÕ–+#·>± m‘Ó’Ôq ~e´πøåÁ‘·+: m+<äs√ eTVü‰qTuÛ≤e⁄\T, |”sƒê~Û|ü‘·T kÕVæ≤r Á|üÁøÏj·TqT n+~+#ês¡T. á ˝≤*, Á|üVü‰ eèø£åeTT ÁøÏ+<ä≈£î yÓ[flq+‘·H˚ >∑s¡T&É |üøÏå ]e⁄«q \T, ùd$+∫q ~e´πøåÁ‘·$T~. ªª|ü⁄<äTø√ÿ{ϵµ Jj·Ts¡T ]ô|’ nq+‘·|ü⁄s¡+˝Àì lø£èwüí<˚esêj·T j·T÷ì ˝Ò∫b˛jÓTqT. ø£èwüíj·T´ ÄX¯Ãs¡´#·øÏ‘·T&Ó’ nø£ÿ&É>∑\ kÕ«$T yês¡T <˚yê\j·T Á|ü‹wü˜˝À bÕ˝§ZHêïs¡T. e]‡{°˝À |æ.ôV≤#Y.&ç. ø√dü+ |ü]XÀ<Ûäq\T »s¡T>∑T yê] |üs¡+|üs¡˝Àì yêq e÷eT˝…’ Jj·Ts¡T kÕ«$T ‘·THêïj·Tì ô|’ Á>∑+<Ûëìï |ü]wüÿ]+∫, Á|ü#·T]+∫q bı<ä\˝À nH˚«wüD kÕ–+#·>± kÕ«$T <äs¡Ùq yês¡T á πøåÁ‘·eTTqT ùd$+∫q |æeTà≥ j·÷<ä–] $T#ÓÃqT. Ä ÁbÕ+‘·eT+ ‘·j·TT düT>∑+<ÛäÁ<äe´ eTT\ &Ü. eT]>∑+{Ï ls¡+>±#ês¡´ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. >∑T≥º≈£î yÓfi≤fls¡≥. lsêe÷qT» ∫qï Jj·Ts¡T q\¢>=+&É õ˝≤¢˝À ôV’≤<äsêu≤<äT- $»j·Tyê&É düTyêdüq\T yÓ<ä»\T¢ ‘·Tqï$. n~ ø£\jÓ÷, yÓ’wüíe kÕ«$Tyês¡T, ncÕºø£åØ Jj·Ts¡T kÕ«$Tyês¡T, sêeT C≤rj·T s¡Vü≤<ë]ô|’ ôV’≤<äsêu≤<äT≈£î 110øÏ˝À e÷j·TH√ ‘Ó*j·Tø£ eTVü≤<ë q+<ä+‘√ e÷s¡Z<ä]Ù #·+Á<ä Jj·Ts¡T kÕ«$T yês¡T, Vü≤+|æ $s¡÷bÕø£å MT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À >∑\ qøÏπsø£\T¢ eT+&É\ πø+Á<ëìøÏ jÓÆTq Ä eè<äT∆q≈£î ø£è‘·»„‘·\T ‘Ó\T|ü⁄<ëeTì yÓqT |”sƒê~Û|ü‘·T\Tl $<ë´ s¡D´ uÛ≤s¡‹ kÕ«$T yês¡T 8 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À eT÷d”q~ rs¡+˝À >∑\ ~]– #·÷&É>± Ä eè<äT∆&ÉT e÷j·TeTj·÷´ &É≥.. kÕ«$Tì ùd$+#·T ø=Hêïs¡T.ncÕºø£åØ Jj·Ts¡T ªbÕ˝…+µ Á>±eT+˝À l\ø°åàqèdæ+Vü≤ kÕ«$T Ä\ ìsêX¯ #Ó+~q ‘·q≈£î kÕ«$Tj˚T dü«j·TeTT>± kÕ«$Tyês¡T kÕ«$T düT+<äs¡ e<äHêìï ùd$+∫ j·T+ yÓ\dæ+~. |ü⁄sê‘·qyÓTÆq á Ä\j·T+ uÛÑ≈£îÔ\ e÷s¡Z<ä]Ù>± e÷]Hê&Éì, ‘·q n<äècÕºìøÏ ªªeTT>∑T∆˝…’ Hês¡dæ+ VüQ&ÉT>±µµ ø=ìj·÷&ç HêeTø£s¡ bÕ*{ ø£\Œ‘·s¡Te⁄>± eTVæ≤e÷ì«‘· eT÷]Ô>± ñbıŒ+–Hê&ÉT ø£èwüíj·T´. kÕ\Á>±eT •\ô|’ yêe÷+øÏ‘· \ø°åàdüy˚T‘·T &Ó’q D+ #˚XÊs¡T. kÕ«$T eTVæ≤eT\T, nH˚ø£ dü+|òüT≥q Á|üdæ~∆#Ó+~+~. á <˚yê\j·T+ >∑T]+∫q >±<Ûä\T, l \ø°åàqèdæ+VüQ&ÉT >∑s¡T&É |”sƒ¡+ô|’ y˚+#˚dæyÓ \dæq ˝…H√ï Á|ü#ês¡+˝À e⁄HêïsTT. kÕ«$T eTVæ≤eT\T nH˚ø£+ Á|ü#ês¡+˝À ø£\e⁄. Ä\j·TìsêàD+: ˇø±H=ø£ X¯óuÛÑ~qeTT sêÁ‹ uÛÑ÷uÛ≤>∑eT+‘ê ˇø£sê‹ •\. Ä•\ô|’qH˚ kÕ«$T kÕ«$Tyê] düìï~Û˝À $yêVü≤ø£+ø£D+ <Ûä]+∫q yê]øÏ yÓ+≥H˚ ø£fi≤´D+ »s¡T>∑Tqì uÛÑ≈£îÔ\ >∑T+&ÉeTsêE ø£èwüíj·T´≈£î dü«|üïeTT˝À kÕ«$T e⁄Hêïs¡T. <äs¡Ùq$T∫à ªbÕ˝…+ Á>±e÷ìøÏ ñ‘·Ôs¡ áXÊq´ Ä\j·T $•wü˜‘·: á <˚yê\ j·T+ n|ü⁄s¡÷|ü $XÊ«dü+. á πøåÁ‘·eTT˝Àì düT<äs¡Ùq#·Áø£+ n‹ ~X¯˝À >∑\ ìs¡®q n&É$ ÁbÕ+‘·+˝À ‘êqT yÓ\dæ, $Á>∑Vü‰\T, nãT“s¡ |ü]#˚ yêVü≤q dü+|ü<ä‘√ eTVæ≤e÷ì«‘·yÓTÆq<äì Á|üdæ~∆. y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt 36

qs¡dæ+VüQì bÕ˝…+


n_Ûq+<äq\T ñ‘·ÔeT Á|ü#·Ts¡D nyêsY¶ - 2010

ñ‘·ÔeT »s¡ï*dtº nyêsY¶ - 2012

<˚X¯+˝À ‘=*kÕ]>± |üsê´≥ø£s¡+>∑+ô|’ ÁbÕ+rj·T uÛ≤wü˝À $q÷‘·ï+>± ≥÷]»+ q÷´dt |üÁ‹ø£qT kÕú|æ+∫, sêÁwüº kÕúsTT˝À nyês¡T¶\T n+<äTø=ì nÁ|ü‹Vü≤‘·+>± eTT+<äT≈£î kÕ>∑T‘·Tqï >±]øÏ n_Ûq+<äq\T. ≥÷]»+ q÷´dt 7e yê]¸ø√‘·‡e+ dü+<äs¡“¤+>± Vü≤è<äj·T|üPs¡«ø£ X¯óuÛ≤ø±+ø£å\T.

l yÓTÆHêkÕ«$T

_. >∑+>±<ÛäsY, m+.ÄsY.|æ.bdt. õ˝≤¢ Hêj·T≈£î&ÉT

ø√&É÷s¡T, ∫\eT‘·÷Ôs¡T eT+&É\+, nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ôd˝Ÿ : 9989194983

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

37


>∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢

eT\¢qï >∑T&ç

uÛ≤

s¡‘·<˚X¯+˝À düTÁ|üdæ<ä∆+>± yÓ\T >=+<äT ‘·Tqï nH˚ø£ XË’e πøåÁ‘ê\˝À >∑T+≥÷s¡T q≈£î 7 øÏMT\ <ä÷s¡+˝À >∑\ ô|<äø±ø±ì Á>±eT+˝À y˚+#˚dæj·TTqï l >∑+>± ÁuÛÑeT sê+ã düy˚T‘· eT˝Ò¢X¯«s¡kÕ«$T yê] <˚ekÕú q+ ˇø£{Ï. |ü⁄sêD Ç‹Vü‰kÕ\‘√ bÕ≥T #·]Á‘· ≈£L&Ü ø£*– uÛÑ≈£îÔ\ bÕ*≥ ø£\Œ‘·s¡TyÓ’ |ü⁄D´πøÁå‘·yÓTÆ $sêõ\T¢‘·Tqï~. á eTVü‰ |ü⁄D´πøåÁ‘·+˝À l >∑+>± ÁuÛÑeTsê+ã düy˚T‘· l eT˝Ò¢X¯«s¡kÕ«$T ø=\Te⁄Bsê&ÉT. n‹ ÁbÕNqyÓTÆq |ü⁄D´πøåÁ‘êìï >∑T]+∫q Ç‹Vü‰dü dü+|òüT≥q\≈£î dü+ã+~Û+∫q ÁbÕNq >±<Ûä\T ø£\e⁄. Ç+Á<äø°˝≤Á~øÏ eT]j·TTqT >∑s¡Ô|ü⁄ ]øÏì eT<Ûä´q>∑\ jÓTTø£ düT+<äs¡eqeTTq+<äT dæ<ä∆jÓ÷–jÓÆTq ˇø£ eTVü‰uÛÑ≈£îÔ&ÉT |üs¡y˚TX¯«s¡Tì ø=s¡≈£î j·TT>∑eTT\ ‘·s¡ã&ç ‘·|üdüT‡ #˚j·TT #·T+&ÓqT. Á|üdüTÔ‘·+ á Á|ü<˚X¯y˚T ø±ø±ì |ü⁄D´πøåÁ‘· eTì |æ\Teã&ÉT‘·Tqï~. Ä dæ<ä∆jÓ÷– ‘·|üdüT‡≈£î yÓT∫à es¡eTT©j·T<ä\+∫ |üs¡eT•e⁄&ÉT Á|ü‘·´ø£åyÓTÆ sT÷ uÛÑø±ÔÁπ>düTs¡Tì es¡eTT ø√s¡Tø= Hêï&ÉT. Ä |üs¡eT •e uÛÑ≈£îÔ&ÉT dü<ë•e⁄ì dü<ë Ä πøåÁ‘·eTTq+<äT •e*+>∑ s¡÷|üeTT˝À yÓ\dæ uÛÑ≈£îÔ\ bÕ*≥ ø£\Œeèø£åyÓTÆ yÓ\T>=+<äe\j·TT q~>± ø√sê&ÉT. <ëì‘√ |üs¡y˚TX¯«s¡T&ÉT ø±ø±ì πøåÁ‘·eTTq dü«j·T+uÛÑTe⁄>± yÓ*XÊ&ÉT. lXË’\πøåÁ‘·+˝À yÓ\dæqï ncÕº<äX¯ X¯≈£îÔ\˝À ˇø£¬s’q l ÁuÛÑeTsê+ã<˚$, <ë«<äX¯ CÀ´‹]¢+>∑eTT ˝À ˇø£¬s’q l eT*¢ø±s¡T®q kÕ«$T yês¡T Á|ü<ÛëHê+ X¯˝…’q+<äTq á πøåÁ‘·<äs¡Ùq+ #˚dæq yê]øÏ lXË’\ πøåÁ‘·+ <äs¡Ùq+ #˚dæq+<äTe\¢ ø£*π> Á|üjÓ÷ »q+ dæ~∆düTÔ+<äì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. l uÛÑs¡<ë«» eTVü‰eTTì ˇø£|ü⁄Œ&ÉT düs¡«rs¡ú+ãT\T ùd$dü÷Ô, uÛÑ÷Á|ü<äøÏåD #˚düTÔqï düeTj·T+˝À ˇø£Hê&ÉT á ø±ø±ì eTVü‰πøåÁ‘· eTTq≈£î e#êÃ&ÉT. Ç#·Ã≥ ñqï •e*+>∑eTTqT #·÷∫ eTVæ≤e÷ì«‘·yÓTÆ q~>± >∑T]Ô+∫ eTùV≤X¯« s¡Tì Äsê~Û+#ê&ÉT. Ä eTVü≤]¸øÏ •yêqTÁ>∑Vü≤eTT e\q ˇø£ j·T»„eTT #˚j·÷\ì dü+ø£\ŒeTT ø£*–q~. yÓ+≥H˚ Äj·Tq j·T»„eTT q≈£î ø±e\dæq yê{Ïì düeT≈£Ls¡TÃø=ì, eTVü≤]¸ |ü⁄+>∑e⁄˝…+<ä]H√ ÄVü‰«ì+∫, j·T»„ XÊ\qT, ì]à+|üCÒdæHês¡T. y˚~ø£\qT @sêŒ≥T#˚kÕs¡T. ˇø£ düTeTTVüAs¡ÔeTTq j·T»„ dü+ø£\ŒeTT CÒdæ, düsê«\+ø£è‘·yÓTÆq j·T»„XÊ\˝À j·T»„eTTqT ÁbÕs¡+_Û+∫, n–ï Á|ü»«\q+ #˚dæ <˚e‘·\≈£î j·T»„VüQ‘·T\ ìdüTÔqï düeTj·T+˝À nø£ÿ&çø=ø£ ø±øÏe∫à <˚e‘·\≈£î düeT]ŒdüTÔqï ÄVüQ‘·T\qT ‘êqT ‹q≥+ yÓTT<ä\Tô|{Ϻ+~. j·T»„+ 38

n|ü$Á‘·yÓTÆ b˛‘·Tqï<äqï Äy˚<äq‘√ uÛÑs¡<ë«» eTVü≤]¸ Ä ø±øÏì yê]+|üuÀsTTHê&ÉT. n|ü⁄Œ&ÉT ø±øÏ eTqTwü´ uÛ≤wü˝À á $<Ûä+>± #Ó|æŒ+~. ªªz eTVü≤ظ ! H˚qT ø±ø±düTs¡T&ÉH˚ sêø£düT&ÉqT. düø£\ düèwæºø£s¡Ôj·T>∑T ÁãVü≤àqT >∑÷]à eTVü‰ ‘·|üdüT‡ #˚dæ Äj·TqqT yÓT|æŒ+∫ ˇø£ esêìï bı+<ëqT. <ëì e\¢ <˚e\øÏ#˚Ã≥ ≥Te+{Ï Vü≤dæsꓤ>��\ qìï{Ï˙ H˚qT uÛÑøÏå+#·e#·TÃ. ÁãVü≤à es¡+ bı+~ Vü≤$düT‡\qT ‹+≥Tqï qqTï yê]+#·T#·T+{Ï$.

˙e⁄ ‘·\ô|{Ϻq j·T»„eTTqT ìs¡«|òüTïeTT>± |üP]Ô#˚dæø=qT≥ e\q Hê≈£î XÊ|ü$yÓ÷#·q+ nj˚T´ ‘·s¡TD+ ÄdüqïeTsTTq~. düeTdüÔ qB »\eTT\‘√ á eT˝Ò¢X¯«s¡ kÕ«$T yê]ì n_ÛùwøÏ+∫ n_Ûùwø£ »\+ HêMT<ä dü+Áb˛ø£åD #˚dæq Hê≈£î XÊ|ü$yÓ÷#·q+ ø£\TZqTµµ nì Ä ø±øÏ #Ó|æŒ+~. j·T»„+ |üPs¡ÔsTTq |æeTà≥ l >∑+>± ÁuÛÑeTsê+ã eT˝Ò¢X¯«s¡ kÕ«$T yê]øÏ düeTdüÔq<äT\ rs¡úeTT\ìï +{Ïì ùdø£]+∫ l kÕ«$Tyê]øÏ n_Ûùwø£yÓTTq]à $T–*q Ä »\+ ø±øÏô|’ #·\¢>± yÓ+≥H˚ Ä ø±øÏ q\¢ì s¡÷|üeTTqT M&ç ‘Ó\¢ì es¡íeTT bı+~ e÷qdü düs√es¡eTTq≈£î b˛jÓTqT. á uÛÑs¡<ë«» eTVü‰eTTì sTT{Ϻ eTVæ≤e÷ì‘·«yÓTÆq •e*+>∑ eTTqT eT˝…¢|ü⁄wüŒeTT\‘√ |üPõ+#ê&ÉT. n+<äT e\q Çø£ÿ&ç áX¯«s¡T ìøÏ eT˝Ò¢X¯«s¡T&ÉT>± ù|s¡T e∫Ã+~. eT]j·TTqT |ü⁄D´πøåÁ‘êìøÏ ø±ø±ì nì ù|s¡T e∫Ã+~. Ä |üøÏåsêE e÷qdü düs√es¡eTTqT+&ç Äø±X¯ e÷s¡Z eTTq <äøÏåD y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

uÛ≤s¡‘·eTT˝À ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝Àì #Ó+>∑\Œ≥Tº e<ä› >∑\ |üøÏårsê∆ìøÏ yÓ[fl nø£ÿ&É >∑\ düπs«X¯«s¡Tì ùd$+∫ n#·≥ yÓ’uÛÑeeTTqT <ä]Ù+∫ ã*ì d”«ø£]+∫ ‹]–b˛‘·÷ e⁄+≥T+~. á $<Ûä+>± ‹]– e#˚Ã≥|ü⁄&ÉT á ø±ø±ì eT˝Ò¢X¯«s¡kÕ«$Tì <ä]Ùdü÷Ô e⁄+≥T+<äì |ü⁄sêDeTT˝À #Ó|üŒ&É+ »]–+~. <˚yê\j·T ‘·÷s¡TŒuÛ≤>±q uÛÑs¡<ë«» eTTì#˚ ì]à+∫q u≤$ ˇø£{Ï ø£\<äT. eTVü≤]¸ |ü⁄+>∑e⁄\T düeTdüÔrsêú\ qT+&ç |ü$Á‘· »˝≤ìï ùdø£]+∫ á u≤$˝À e⁄+#ês¡T. uÛÑs¡<ë«»eTTì j·T»„Á<äyê´ìï á u≤$˝À e<ä*q+<äTq BìøÏ j·TC≤„\u≤$ nì ù|s¡T e∫Ãq≥T¢>± #Ó|ü⁄Œ<äTs¡T. eT]jÓTTø£ ø£<∏ä ø£\<äT. ¬ø’˝≤düyêdæjÓÆTq kÕ+ã•e⁄&ÉT bÕs¡«r düy˚T‘·+ãT>± Äø±X¯eTTq $Vü≤]dü÷Ô uÛÑ÷düú\eTTq+<äT>∑\ ø±ø±ì >±+∫ ‘=\T‘· eTVü‰uÛÑ≈£îÔ&Ó’q ø±ø±düTs¡T&ÉT >√eTj·T *+>∑+ãTqT Á|ü‹wæº+∫, |üPõ+∫, ‘·|üdüT‡#˚dæ ‘·]+∫q #√≥T>± Á>∑Væ≤+∫, Hê#√≥THêø£]¸+∫ Á|ü»\qT s¡øÏå+#·T≥¬ø’ eT˝Ò¢X¯«s¡HêeT+ãTq Ä*+>∑eTT q+<ë$s¡÷“¤‘·yÓTÆ j·TTqï≥T¢>± $e]+#·ã&çj·TTqï~. ø±ø±düTs¡ e<Ûëq+‘·s¡+ l sêeT#·+Á<äT&Ü *+>∑eTTq≈£î ø√{Ï|üÁ‹ |üP» #˚XÊ&É+≥. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ n~ÛH˚‘· lø£èwüí<˚esêj·T\ Ä»„y˚Ts¡≈£î ∫≥ºs¡düT eT+Á‹ ø±ø±ì˝À •yê\j·÷ìï |ü⁄q]ï]à+∫ •e*+>∑ |ü⁄q'Á|ü‹wüº #˚XÊs¡T.


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

39


‹s¡T|ü‹

>√$+<äTì >∑T&ç �

>∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY

uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ÄdæÔø£ »qT\≈£î ‹s¡T|ü‹-‹s¡TeT\ |ü$Á‘· |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T. kÕø屑·÷Ô leTVü‰$wüßíy˚ yÓ’≈£î+sƒ¡+ qT+∫ y˚+ø£{≤Á~øÏ ‘·s¡*e∫à ly˚+ø£fÒX¯«s¡Tì>± yÓ*XÊ&ÉT. ø=+&É\<˚e⁄ì ø=\Te⁄≈£î e∫Ã, yÓTT≈£îÿ\T #Ó*¢+#·Tø=H˚ \ø£å˝≤~ uÛÑ≈£îÔ\T yÓ+ø£qï≈£î ô|<ä›qï>± #Ó|üŒã&˚ l>√$+<äsê»kÕ«$Tì <ä]Ù+#·Tø=+≥T+{≤s¡T. >√$+<äsê» kÕ«$T >∑T&ç $XÊ\yÓTÆq ÁbÕ+>∑D+˝À $X‚wü •\Œø£fi¯‘√ n\sês¡T‘·Tqï~. Äes¡D+˝À |ü\T >∑Tfi¯ófl e⁄HêïsTT. ÁøÏwüísêj·T\ Vü≤j·÷+˝À ì]à‘·yÓTÆq lø£èwüßíì >∑T&ç yÓ’uÛÑe+>± e⁄+~. bÕs¡úkÕs¡~∏ >∑T&ç , Ä+&ÜfiŸ <˚$ düìï~Û yÓTT<ä˝…’q Ä\j·÷\T ì‘·´+ y˚˝≤~ eT+~ uÛÑ≈£îÔ\ dü+<äs¡Ùq‘√ øÏ≥øÏ≥˝≤&ÉT‘·T+{≤sTT. >√$+<ä sê» kÕ«$T Ä\j·T sê»>√|ü⁄s¡+ n‘·´+‘· m‘·TÔ>± @&ÉT n+‘·düTÔ\‘√ ì]à+#ês¡T. eT{Ï¢ sêE\ Vü≤j·÷+˝À s¡÷|ü⁄~<äT›ø=qï sê»>√|ü⁄s¡+ #ê˝≤ <ä÷s¡+ qT+#˚ ø£ì|ædüTÔ+~. ‹s¡T|ü‹ |ü≥ºD+˝À n&ÉT>∑Tô|&ÉT‘·÷H˚ j·÷Ár≈£î\qT eTTK´+>± Äø£]¸+#˚~ >√$+ <äTì sê»>√|ü⁄s¡y˚T. Ä\j·Tsê» >√|ü⁄sêìï leT{Ï¢ nq+‘· sêj·T\T Áø°.X¯. 1674˝À ì]à+|ü #˚kÕ&ÉT. X¯‘ê~Ûø£eè<äT∆&ÉT lsêe÷qTC≤#ês¡T´\T Áø°.X¯ 1129-30˝À ªªm+u…s¡Te÷HêsYµµ _s¡T<ë+ øÏ‘·T&Ó’ ‹s¡TeT\≈£î e#êÃ&ÉT. l>√$+ <äsêE $Á>∑Vü≤ Á|ü‹wü˜ K∫Ñ·+>± 24- 21130 »]–+ <äH˚<ëìøÏ XÊdüq Ä<Ûësê \THêïsTT.µµ sêe÷qTEì Ä<˚X¯+ Á|üø±s¡+ X¯j·TqeT÷]Ô $Á>∑Vü≤ìsêàD+ »]π>≥ |ü⁄Œ&ÉT nqTø√ì $<Ûä+>± eT÷]Ô_ÛqïeTsTT+~. uÛÑ+>∑ eTsTTq X¯j·Tq eT÷]Ô >√$+<äTì $Á>∑Vü‰ìï qs¡dæ+Vü≤rs¡ú+ (eT+∫˙fi¯fl>∑T+≥) ˇ&ÉT¶˝À e<ä* eTTVü‰s¡ÔdüeTj·T+ <ä>∑Zs¡ |ü&É&É+‘√ düTqï+ (düT<ä›)‘√ $Á>∑Vü‰ìï ì]à+∫ Á|ü‹wæ˜+ #ês¡T. n+<äTπø l>√$+<äsê»kÕ«$T Ä\j·T+ ˝À kÕ«$Tyê]øÏ n_Ûùwø±\T+&Ée⁄. πøe\+ ªª‘Ó’\ø±|ü⁄µµ ùde\T e÷Á‘·y˚T #˚kÕÔs¡T. l>√$+<äsê»kÕ«$T $Á>∑Vü≤+ Á|ü‹wü˜≈£î 40

eTT+<˚ l bÕs¡ú kÕs¡~∏ Ä\j·T+e⁄+~. Ç~ Á|ü<Ûëq Ä\j·T+ nH˚<ëìøÏ ø±s¡D+ eTVü‰ <ë« sêìøÏ m<äTs¡T>± Ä\j·T+ <äøÏåD~X¯˝À lbÕs¡ú kÕs¡~∏-ñ‘·Ôs¡ ~X¯˝À >√$+<äTì Ä\j·T+ e⁄HêïsTT. l Ä+&Ü˝Ÿ Ä\j·T+ Á|ü‘˚´ø£ düìï<Ûëq+. Ä\j·÷ìøÏ sê»>√|ü⁄s¡+ Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D. á >√|ü⁄s¡+ ø±≈£î+&Ü eTs√¬s+&ÉT >√|ü⁄sê\T HêïsTT. q&ç$T>√|ü⁄s¡+ 15e X¯‘êã∆+˝À ì]à‘· eTsTT+~. á >√|ü⁄s¡+ n~ÛcÕºq+ ˝À >√&É\ô|’ sêe÷j·TD+˝À sêeTT&ÉT ‘·q u≤D+‘√ 7‘ê{Ï #Ó≥¢qT ≈£L*Ãq <äèX¯´+. uÛ≤>∑e‘·+ ˝Àì >√|æø±e ÁkÕÔ|üVü≤s¡D <äèXÊ´\qT #Óø£ÿã&ç e⁄+~. n+‘˚ø±ø£ nH˚ø£ <˚e‘ê eT÷s¡TÔ\ •˝≤Œ\T ≈£L&Ü e⁄HêïsTT. 13e X¯‘êã∆+˝À ì]à+∫q eT÷&Ée>√|ü⁄s¡+ n~ÛcÕºq+˝À $»j·Tq>∑s¡ sê»∫Vü≤ï+ ñ+~. nH˚ø£ bÂsêDÏø£ •˝≤Œ\T #Óø£ÿã&çe⁄+&É&É+ $X‚ wü+. lø£èwüßíì ÄH˚ø£ s¡÷bÕ\T •˝≤Œ\T>± eT\∫ e⁄+&É&É+ á Ä\j·T˝Àì •\Œø£fi≤øöX¯˝≤ìøÏ ì<äs¡Ùq+. y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

lbÕs¡úkÕs¡~Û Ä\j·T eTTKeT+&É|ü+, ø£fi≤´D eT+&É|ü+ lø£èwüí<˚esêj·T\ ø£fi≤_Ûs¡T∫øÏ <äs¡ŒD+. Ç+<äT˝À •\Œø£fi≤HÓ’|ü⁄D´+ Á|ü<ä ]Ù+#·ã&ç+~. eTTK´+>± á eT+&É|ü+˝À 4 $•wüºeTsTTq q\¢sê‹ düú+uÛ≤˝À¢ mH√ï •\Œ\T HêïsTT.πøe\+ ◊<ës¡Tn+>∑Tfi≤\ m‘·TÔ>∑\ ø√˝≤ ≥qè‘·´uÛÑ+–eT\ •˝≤Œ\T y˚~ø£ ô|’ ø£|ü⁄Œ˝À


e⁄HêïsTT. Ä\j·T+˝Àì ˇø£ $X‚wüeTsTTq n+X¯+ @eT+fÒ Ä\j·TìsêàD+˝À Á|ü‹ dü+<Ûäsꓤìï •˝≤XÊdüq+˝À ìøÏå|üÔ+ #˚XÊs¡T. >√$+<äTì Ä\j·T+˝À edü+‘·eT+&É|ü+, ˙sê∞eT+&É|ü+, ∫Á‘·≈£L≥ eT+&É|ü+, ≈£î+uÛÑ Vü‰s¡‹, \ø°åà<˚$ eT+&ÉbÕ\THêïsTT. Ä\j·÷ìøÏ nqTã+<Ûä+>± |ü⁄wüÿ]DÏ ñ+~. Bìì >√$+<äsê» |ü⁄wüÿ]DÏ n+{≤s¡T. á |ü⁄wüÿ]DÏ˝ÀH˚ ‘Ób˛Œ‘·‡yê\T |òüTq+>± »s¡T>∑T ‘êsTT. á ‘Ób˛Œ‘·‡yê\H˚ ª˙sêfiÀ‘·‡e+µµ nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. düT$XÊ\eTsTTq ÁbÕ+>∑D+, m‘·ÔsTTq Á|üVü≤Ø>√&É\T nH˚ø£eTsTTq Ç‘·s¡ düìï<ÛëHê\T á Ä\j·T+˝Àì Á|ü‘˚´ø£‘·. lbÕs¡úkÕs¡~Û Ä\j·T+, >√<ë<˚$ >∑T&ç (Ä+&ÜfiŸdüìï~Û) lø£fi≤´Dy˚+ø£fÒX¯«s¡ Ä\j·T+, l\ø°åà<˚$>∑T&ç luÛ≤wü´ø±s¡T\ düìï~Û (sêe÷qTC≤#ês¡T´ \T), l ‹s¡TeT\q+_, leT<ÛäTs¡ø£$ Äfi≤«s¡¢ düìï~Û, l‹s¡TeT+¬>’ Äfi≤«s¡T, l y˚<ë+‘· <˚•≈£î\ düìï<ÛäT\T e⁄HêïsTT. $X‚wü+>± >√$+<äTì Ä\j·T+˝À <ë<ë|ü⁄ >± Á|ü‹s√p @<√ ˇø£ ñ‘·‡e+ ñ+≥T+~. Äfi≤«s¡T\, yês√‘·‡e, |üøå√‘·‡e, qø£åÁ‘√ ‘·‡yê\T, ÁãVü≤Àà‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘·T+{≤sTT. m|ü⁄Œ&É÷ ø£fi¯ø£fi¯˝≤&ÉT‘·T+&˚ á Ä\j·T+˝À ì‘·´ø£fi≤´D≤˝Ò n~Ûø±s¡T\T, Ç‘·s¡ Á|üuÛÑT‘ê«~Ûø±s¡T\T- »&ç®\T-kÕ<Ûës¡D+>± á Ä\j·÷ìøÏ $#˚Ãdæ <äs¡ÙHê<äT\T ìs¡«Væ≤+#·Tø=ì ‘·eT yÓTT≈£îÿ\T rs¡TÃø=+≥T+{≤s¡T, ø±˙ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T e÷Á‘·+ á >∑T&çøÏ

sêyê\+fÒ yÓqTø£+» y˚kÕÔs¡T. sê»ø°j·T Vü≤À<ë˝À >∑T&ç˝À ø±\Tô|&ç‘˚ |ü<ä$ ø±kÕÔ >√$+<ë! Ç~ e÷Á‘·+ ã\eTsTTq qeTàø£+ . Á|üXÊ+‘·+>± Ä\j·T+˝Àì nìï ø£fi≤K+&Ü \qT, düìï<ÛëHê\qT <ä]Ù+#·Tø=ì dü+‘·è|æÔ>± •\Œø£fi≤kÂ+<äsê´ìøÏ eTT>∑T∆\e⁄‘·T+{≤s¡T. >√$+<äTì >∑T&ç sê»>√|ü⁄sêìøÏ 100 MT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À lÄ+»H˚j·T kÕ«$T Ä\j·T+ e⁄+~.

y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

41


kÕ+∫ dü÷Ô|ü+

(28e ù|J ‘·s¡TyêsTT) n‘·´+‘· ÁbÕNqyÓTÆq~. <äøÏåD <ë«s¡ ‘√s¡D+ Áø°düTÔ|üPs¡«+ ˇø£{À X¯‘êã›+˝À ì]à‘·eTsTT+~. nXÀ≈£îì |üs¡´y˚ø£åD˝À eTVü‰dü÷Ô|ü ìsêàD+ »]–q|ü⁄Œ&˚ ‘√s¡D≤\T s¡÷|ü⁄~<äT›ø√˝Ò<äqï~ düTdüŒ wüº+. Hê\T>∑T ‘√s¡D≤˝À¢ ãT<äT∆ì C≤‘·ø£ ø£<∏ä\qT ‘Ó*ù| •˝≤Œ\T HêïsTT. Ä •˝≤Œ\ n+<ä+ es¡íq≈£î nr‘·+. ‘√s¡D≤˝À¢ì @qT>∑T\T, dæ+Vü‰\ •˝≤Œ˝À¢ düJe ø£fi¯ e⁄{Ϻ|ü&ÉT ‘·Tqï≥Tº+~. Á|ü|ü+#·+˝À ù|¬sìïø£>∑qï ªeT<ÛäTs¡ •\Œø£fi≤ ì\j·T+µ •\TŒ\T ‘√s¡D≤\qT s¡÷bı+~ #ês¡T. n+<äTe\¢H˚ ‘√s¡D≤\T n+<äT˝Àì •\Œ dü+|ü<ä≈£î Á|ü|ü+#· Á|üU≤´‹ \_Û+∫+~. Áø°.|üP. Hê{Ï kÕ+∫ dü÷Ô|ü •˝≤Œ\qT b˛*q •˝≤Œ\T ‘·sê«‹ ø±\+˝À yÓ\dæq Væ≤+<ä÷<˚yê\j·÷˝À¢ <äs¡Ùq$T#êÃsTT. uÛ≤s¡rj·T •\Œø£fi≤ XÊÁdüÔ+˝À kÕ+∫ dü÷Ô|ü ‘√s¡D •˝≤Œ\T düTdæús¡ kÕúq+ dü+bÕ~+#·Tø=HêïsTT. $X‚wü •˝≤Œ\T : kÕ+∫ dü÷Ô|ü ‘√s¡D≤\T n‘·´<äT“¤‘· •˝≤Œ\≈£î ì\j·÷\ì #Ó|üŒe#·TÃ. ‘√s¡D≤\≈£î $X‚wü dü+|ü<äqT düeT≈£Ls¡Ã&É+ <ë«sê X¯ó+>∑e+X¯ sêE\T dü÷Ô|ü ìsêàD≤\≈£î dü]ø=‘·Ô n+<ë\qT, Äø£s¡¸D\qT »‘·#˚XÊs¡T. dü÷Ô|ü dü+<äs¡Ùq≈£î yÓ[¢qyês¡T ‘√s¡D≤˝À¢ì düT+<äs¡ •˝≤Œ \qT #·÷dæ nãT“s¡|ü&ÉT‘·T+{≤s¡T. <˚e‘·\T, >∑+<Ûä s¡T«\T, j·T≈£åî\T, j·TøÏåDÏ\T, sêE\T, sê»uÛÑe Hê\T, eTqTwüß\T, uÖ<ä∆ dü÷ÔbÕ\T, uÀ~Û eèøå±\T, nXÀø£#·Áø£+, |üPs¡íø£\X¯+, dæ+Vü‰\T, @qT>∑T\T, b<äT›\T, õ+ø£\T, ø√‘·T\T, Vü≤+dü, HÓeT* e+{Ï |ü≈£åî\T, ◊<äT ‘·\\ bÕeTT\T, |ü<ëà\T Ç‘·s¡ |ü⁄cÕŒ\T, r>∑\T e+{Ï •˝≤Œ\qT b+‘√ H˚s¡TŒ‘√ eT*#ês¡T. ‘√s¡D≤˝À¢ bH√ï •˝≤Œ\T ø£ì|æ+∫Hê

42

ãT<äT∆ì u§eTà mø£ÿ&Ü ø£ì|æ+#·<äT. ãT<äT∆ì •\Œ+ ã<äT\T dü÷Ô|ü+, uÀ~Û#Ó≥Tº u§eTà\qT dü+<äsꓤqTkÕs¡+>± yê&Üs¡T. ãVüQXÊ n|üŒ{ÏøÏ ãT<äT∆ì Á|ü‹eT\T n+‘·>± \_Û+∫q≥Tº ˝Ò<äT. ‘√s¡D+ <ë«sê Á|ü~ø£åD≤ |ü<∏ä+˝ÀøÏ Á|üy˚•dü÷ÔH˚ b<äTs¡T>± ãT<äT∆ì •\Œ+ <äs¡Ùq$TdüTÔ+~. ◊<äT n&ÉT>∑T\ m‘·TÔqï <Ûë´q eTTÁ<ä˝À >∑\ dæ<ë∆s¡Túì •\Œ+ m+‘√ düT+<äs¡+>± e⁄+~. ãT<äT∆ì yÓqTø£ #·Áø£+ e⁄+~. Ä $<Ûä+>± q\T ~≈£îÿ˝≤ Hê\T>∑T $Á>∑Vü‰\THêïsTT. nsTT‘˚ uÖ<ä∆ <Ûäs¡à e´‹πs≈£î\T »]|æq <ë&ç˝À ãT<äT∆ì $Á>∑Vü‰\T bÕøÏåø£+>± <Ûä«dü+eTj·÷´sTT. ãT<äT∆ì C≤‘·ø£ ø£<∏ä\≈£î dü+ã+~Û+∫q •˝≤Œ\qT n<äT“¤‘·+>± #Óø±ÿs¡T. •˝≤Œ\qT #·÷düTÔ+fÒ <äèX¯´ø±yê´ìï #·~$q≥ºì|ædüTÔ+~. ãT<äT∆ì >∑‘· »qà\ eè‘êÔ+‘ê\ •\Œdü<äèXÊ´\T Äs¡T <ä+‘ê\ @qT>∑T, yês¡D≤dæ˝À ìedæ+#˚ >=|üŒø√‹, ø£[+>∑ sêE yÓdü+Á‘·, ‘·*¢<ä+Á&ÉT\ ùde˝À ‘·]düTÔqï ªdüe÷µqT ø±•sêE dü+Vü≤

]+#·&É+ e+{Ï$ #·÷|üs¡T\qT ø£{Ϻ|ü&˚kÕÔsTT. ãT<äT∆ì >∑‘· »qà\ eè‘êÔ+‘ê\qT |ü&ÉeTs¡yÓ’|ü⁄ e⁄qï ‘√s¡D+˝À n‘·´+‘· Vü≤è<ä´+>± eT*#ês¡T. |ü&ÉeTs¡ ‘√s¡D+˝À <˚e‘·\T - sêø£ådüT\T, dü÷ÔbÕ \T, uÀ~Û eèøå±\T, nXÀø£#·Áø£+ ‘·~‘·s¡ •˝≤Œ\T HêïsTT. u≤qø£&ÉT|ü⁄‘√ bı{Ϻ>± - ã*wüº+>± e⁄+&˚ j·T≈£åî\T ‘·eT #˚‘·T\‘√ ‘√s¡D≤ìï yÓ÷düTÔqï $<Ûä+>± #Óø±ÿs¡T. n≥Te+{Ï ªj·T≈£åî\µ •˝≤Œ\T $»j·Tq>∑s¡ sêE\ ø±\+˝À ì]à+∫q <˚yê\ j·÷˝À¢ $]$>± ø£ì|ækÕÔsTT. <äøÏåD ~≈£îÿq >∑\ Á|ü<Ûëq <ë«s¡ ‘√s¡D düÔ+uÛ≤\ô|’ dæ+Vü‰\THêïsTT. ˇø√ÿ ì\Te⁄ düÔ+uÛÑ+ô|’ Hê\T>∑T dæ+Vü‰\THêïsTT. dæ<ë›s¡Túì |ü⁄≥Tºø£, Äj·Tq J$‘·+˝À dü+uÛÑ$+∫q ø=ìï dü+|òüT≥q\T e+{Ï ns¡T<Ó’q •˝≤Œ\T <äøÏåD <ë«s¡+˝À <äs¡Ùq$TkÕÔsTT. eT>∑<Ûä<˚XÊBÛX¯ó&ÉT, eTVü‰dü÷Ô|ü s¡÷|üø£s¡Ô nsTTq y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

nXÀ≈£îì J$‘·+˝Àì ø=ìï eTTK´ |òüT{≤º\T Ä <äèe´ ø±e´+˝ÀH˚ ø£ì|ækÕÔsTT. ñ‘·Ôs¡+ yÓ’|ü⁄q >∑\ ‘√s¡D+qT ø£[+>∑ sêEyÓdü+Á‘· >±<∏ä e+{Ï >∑‘· »qà ãT<äT∆ì J$‘· $X‚cÕ\qT ‘Ó*ù| bH√ï •˝≤Œ\THêïsTT. ãT<äT∆ìøÏ ø√‹ ˇø£ bÕÁ‘·qT ÇdüTÔqï düìïy˚XÊìï Hê{Ï •\TŒ\T s¡eTD°j·T+>± #Óø±ÿs¡T. ‘√s¡D+ düÔ+uÛ≤\ô|’ q\T~≈£îÿ˝≤ @qT>∑T \THêïsTT. >∑+<Ûäs¡T«\T dü÷Ô|ü dü+<äs¡Ùq |òüT≥º+ ˝Àì •˝≤Œ\qT eTH√Vü≤s¡+>± eT*#ês¡T. ñ‘·Ôs¡ ‘√s¡D+ ì+&Ü ¬s+&ÉT yÓ’|ü⁄˝≤ ªj·TøÏåDϵ\ •˝≤Œ\T ø£\e⁄. $$<Ûä ÄuÛÑs¡D≤\‘√ n\+ø£]+ #·Tø=qï ªj·TøÏåDÏ - q>∑ï •\Œ+µ •\Œ#ê‘·Tsê´ìï Á|ü<ä]Ù+ ∫+~. ñ‘·Ôs¡ ‘√s¡D+ ô|’uÛ≤>∑+˝Àì <Ûäs¡à #·Áø£+ $]–b˛sTT+~. ì\ã&ÉTø=qï nXÀ≈£îì •\Œ+ e⁄+~. eTs√yÓ’|ü⁄q dæ+Vü≤+ ≈£Ls¡TÃqï≥Tº #Óø±ÿs¡T. <äøÏåD ‘√s¡D+ Á|ü<ÛëqyÓTÆq<Ó’‘˚, ‘·÷s¡TŒ‘√s¡D+ uÖ<ä∆ •\Œ #·]Á‘·˝À n‘·´+‘· ÁbÕeTTK´yÓTÆq~. b+<äTø£+fÒ ãT<äT∆ì |ü⁄≥Tºø£ - eTVü‰|ü]ìsê«D+ ¬s+&ÉT |òüT{≤º\≈£î dü+ã+~Û+∫q •˝≤Œ\T n+<äT˝ÀH˚ e⁄HêïsTT. dæ<ë›s¡Túì |ü⁄≥ºø£ >∑T]+∫ e÷j·÷<˚$ ø£\ø£q&É+, ø£\˝À @qT>∑T ø£ì|æ+#·&É+ e+{Ï •˝≤Œ\T n‘·´ <äT“¤‘·+>± e⁄HêïsTT. ‘·÷s¡TŒ ‘√s¡D+ ì\Te⁄ düÔ+uÛ≤\ô|’ eT<ä|ü⁄fÒqT>∑T, Á|üø£ÿq #Ó≥Tº ø=eTàqT |ü≥Tºø=ì ej·÷´s¡+>± ì\ã&çq q>∑ïdüT+<ä] j·TøÏåDÏ •\Œ+ düTeTH√Vü≤s¡+. ø±>± kÕ+∫ dü÷Ô|ü+ dü+<äs¡Ùq‘√ eTH√$ø±dü+ ø£\T>∑T‘·T+~. eT]ìï $esê\≈£î eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ ≥÷]»+qT dü+Á|ü~+#·+&ç. 0755-3295040 / 2778383 / 04040034319 sales@mptourism.com


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

43


NITHM

BEST FOR PLACEMENT NITHM moulds students for Global

environment, instinct character and values, required for responsible decision-making in all professional and personal activities. The meticulously designed curriculum enables the students to develop skills in communications, critical thinking, ethics, interpersonal relationships, leadership and technology. NITHM offers professional courses at Post Graduate, Undergraduate, Diploma and Certificate level programmes. National Institute of Tourism and Hispitality Management (NITHM) has been jointly established by Ministry of Tourism, Govt. of India and Tourism Department, Government of Andhra Pradesh to impart specialized education in Tourism and Hospitality. The Institute has many distinctions, qualifying it as a leading National Institute in Tourism and Hospitality Management studies, Industry employment projections predict that over the next ten years, management positions in lodging, food service tourism recreation and sports will grow by twice the overall rate of employment growth in the economy. The unique Hospitality, Tourism and Travel management programs at NITHM provides students a competitive edge to the hospitality and tourism industry employment. The Global Scenario : Tourism is a sunrise industry with a growth rate of 11%. By 2014, as per the projections of Wrold Tourism and Travel Council (WTTC), the Tourism, and Travel Industry is expected to provide 26 crore jobs worldwide by generating 8.6% of total employment, contributing 10.4% of GDP. It accounts for one in every 17 jobs created. In the Indian context, this would lead to 1.24 crore jobs-triggering economic activities of US $90.4 billion by attracting tourists spending of US $10 billion. The hospitality sector, propelled by the Tourism and Business travel boom, is growing so fast that, according to WTO, about 300,000 rooms would be required by 2020 to cater to the rising number of Tourists to India. The requirement for hotels and the competitive quality of their services openup great opportunitis in the hospitality sector. This glamorous sector is further fuelled by global quality standards and international hotel chains. Demand for qualified person is increasing rapidly. In a 30acre campus with a 3 acre lake, wind weathered rocks and undulating terrain, NITHM has modern academic buildings, high tech classrooms, high investment labs, state of the art computer centre, air conditioned library, hostel rooms with internet facility dining hall with catering, play area etc. Additional Hostels, Executive Guest House, Amphi Theatre, Administrative Building, Faculty Housing etc. are planned for next Phase. Placement : NITHM has a full service career development 44

May - June 2013

center, offering comprehensive career services for all NITHM students and alumini. The institute is dedicated to the overall career plans and helping them to succesfully secure internships and employment after graduation by assisting in the marketability of our students. The Hospitality and Tourism Alumni of the Institute organizes career panels, and bring jobs and internship opportunities to sutdents. Project Internships : All the students of the first batch of MBA doing their final semester project, have obtained stipendiary project placement in leading orgnaizations such as Carlson wagonlit Travel (CWT), Thomas Cook, Cat Pro, Cox N Kings, Indian School of Business (ISB), International Travel House (ITH), SOTC-KUONI, Rachnoutsav, Singapore Airlines, Malaysia Airlines, Radisson, Balmer Lawric, Deloitte, Andhra Pradesh Tourism Development Corporation (APTDC), Several of them are likely to be absorbed upon successful completion of their projects. Industry Perception : "The students are highly focussed and believe that their sense of responsibility and need for achievement will take them a long way in making them good future managers" Area Manager, Jet Airways. It's a great psychic reward for any professional attached to this institute, Courtesy and the empathetic feelings of the students, teachers and the staff. Training Progammes : In line with the objectives of Govt. of India, NITHM has been selected to impart "Capacity Building Skills Development Programme" to unemployed youth in the age group of 18-25 years with minimum of 8th class pass in "Food Production" and "Food & Beverage Management". Apart from the above, NITHM conducts short term Programmes relating to bakery, confectionery and modern cookery. The curriculum at NITHM, is well designed and comprehensive to include activities that develop all aspects of the personality. Sports are encouraged on campus for all round fitness and the latest facilities are provided for outdoor activities. The college organizes interesting excursions and industry related outings that are academically enriching and enjoyable. For more info : www.nithm.ac.in Ph : 9666043841, 955359333, 9553562288 040 - 23000472, 473, 454 

Tourism News


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

45


Karnataka

MAGNIFICENT MONUMENT Somanathpuram, a small village on the banks of Kaveri, 140 kms from Bengaluru and 40kms from Mysore. Kesava temple like a milestone to eternity, stood one of the last and the Magnificent of Hoysala monuments - Kesava Temple built in 1268 A.D. The Temple was built during the reign of Narasimha III (1254-91A.D.). The Temple, however, was not built by the king, but by his celebrated army commander, Somnath. Some year ago he had founded a village on the left bank of Kaveri River, which he named Somnathpur, after himself. Now in a bid for further immortality, Somnath petitioned the king to grand him the permission and resources for his project of setting up a grand temple to glorify Hoysala craftsmanship. Soon work began. The best sculptors in the realm were commissioned for the task. There came sculptors whose wizardry with the hammer and chisel was almost legendary. Among them was the famous Mallitamma. Then there were sculptors: Ballayya, Choudayya, Bharmayya, Kamayya and the Nanjayya. Of the 194 carved images on the outer walls, Mallitammaâ&#x20AC;&#x2122;s contribution was forty. All the sculptors have signed their works - a practice unusual for its times, but also evident in Hoysala temples at Belur and Halebid. The king not only bestowed Somnath but also sanctioned an annual grant of 3,000 gold coins for the templeâ&#x20AC;&#x2122;s upkeep and maintenance. All these facts are duly mentioned on the slab and appear as though to have happened yesterday! Interestingly, the earliest Hoysala monarchs were Jains. It was the great Vishnuvardhana (1108-42) who embraced Vaishnavism under the influence of the celebrated Vaishnava reformer Ramanuja. Later Hoysala rulers even became Saivites. But general tolerance of all faiths was typical of their rule. The Hoysala Dynasty finally came to an end around 1346 A.D. when the Vijayanagar Empire rose to power. Today Somnathpur is like any other Indian village surrounded by farms of millet and sugarcane. Not as famous as Belur and Halebid, the Hoysala temple at Somnathpur, however, is truly unique in design, perfect in symmetry and the stone carvings are remarkable marvels in stone. For the inscription on the stone slab, it becomes fairly evident that the magnificent temple was completed in 1268 A.D. The shrine stands in the middle of a walled compound, around which runs an open verandah with 64 cells. The temple itself, stellar in shape, has three profusely carved pinnacles with a common Navranga and stands on a raised platform. The three sanctums once housed beautifully carved idols of Kesava, Janardhana and Venugopala. Today the idol of Lord Kesava is missing, but the other two still adorn the sanctums in their original form. For more Info Contact : Karnataka Tourism 080-43344334 / 37 Mob. : 08970650070

46

May - June 2013



Tourism News


y˚T - pHé 2013  ≥÷]»+ q÷´dt

47


Wonder

is aa wonder wonder that that the the restoration restoration of of Oasis. Oasis. IItt is Located Located 66 km km south south of of the the city city of of Dunhuang Dunhuang in in China's Gansu Province, this 2000-year-old oasis China's Gansu Province, this 2000-year-old oasis was in in danger danger of of disappearing disappearing beneath beneath the the dunes dunes was until the the Chinese Chinese government government stepped stepped in in to to save save it. it. until A world world heritage heritage site, site, Yueyaquan Yueyaquan or or The The Crescent Crescent A Lake Lake is is aa fresh fresh water water spring spring that that has has been been shrinking shrinking rapidly rapidly due due to to desertification desertification in in the the region before the local government began to region before the local government began to restore the the lake lake by by refilling refilling it. it. The The tiny tiny desert desert restore oasis was was formerly formerly aa silk silk route route hub hub and and aa trade trade oasis centre between between China China and and the the West. West. centre

The lake had shrunk from an average depth of 5 metres to less than a metre in 1990s, but being a major Tourist attraction, the government has recently taken steps to preserve the site and restore the depth of the lake to previous levels.Located 6 km south of the city of Dunhuang in China's Gansu Province, this 2000-year-old oasis was in danger of disappearing beneath the dunes until the Chinese government stepped in to save it. A world heritage site, Yueyaquan or the Crescent Lake is a fresh water spring that has been shrinking rapidly due to desertification in the region before the local government began to restore the lake by refilling it. The lake had shrunk from an average depth of 5 metres to less than a metre in the 1990s, but being a major tourist attraction, the government has recently taken steps to preserve the site and restore the depth of the lake to previous levels. In a Silk Road oasis, thousands of Buddhas enthrall scholars and tourists alike. Dunhang The human skeletons were piled up like signposts in the sand. For Xuanzang, a Buddhist monk traveling the Silk Road in A.D. 629, the bleached-out bones were reminders of the dangers that stalked the world's most vital throughfare for commerce, conquest, and ideas. Swirling sandstorms in the desert beyond the western edge of the Chinese Empire had left the monk disoriented and on the verge of collapse. Rising heat played tricks on his eyes, torturing him with visions of

48

May - June 2013

menacing armies on distant dunes. More terrifying still were the sword-wielding bandits who preyed on caravans and their cargo-silk, tea, and ceramics heading west to the courts of Persia and the Mediterranean, and gold, gems, and horses moving east to the Tang dynasty capital of Changan, among the largest cities in the world. There are number of buddhist caves near Dunhang like Ajanta and Ellora in India. Great sculputre and paintings are main attraction of caves. Caves covered by sand dumes. Oasis and Dunhang became very popular Tourist Destinations in the world. UNESCO declared as World Heritage Site.



Tourism News


May - June 2013



Tourism News

49


Himachal

Dharamsala, popularly known as the 'Queen of the Hills', is divided into lower and upper towns with a difference of 457m(1500ft.) between them. The mountains enfold 3 sides of the town and the valley stretches to the south. Dharamsala is known for its scenic beauty, calmness and serenity. It has high pine trees, tea gardens and timber yielding trees. Dharamsala is now the seat of His Holiness, the Dalai Lama. After the Chinese conquest of his country, Dharamsala is evocative of the imperial days in places like Mcleod Ganj and Forsythe Ganj. Dharamsala is the headquarters of the Kangra district. It became the capital in 1852. Dharamshala is a place for relaxation, a pace to unwind yourself. But for the adventurous souls, this place does have spectacular and challenging treks from McLeodganj. This 12 km climb to Triunda at a height of 2800 meters is a great journy. In addition, there are several treks available to the peaks and the lofty mountains of Dhauladhar. 3065 meters from the Upper Dharamshala is the Lake Kareri. Nurpur - famous for an old fort and a temple of Brijraj. In Masrur there is large monolithic temple, similar to the temples of Ellora. Dharamsala over looks the plains and is surrounded by dense pine trees and Deodar forests. A nearby snowline with numerous streams and cool healthy atmosphere makes the surroundings very attractive. A busy bazaar town, Dharamsala has established itself as the travellers base camp, who come to explore the nearby mountains. The Kotwali Bazaar provides the entire colour and characteristic of a small town, which is mixed with the simple lifestyle. The colourful temple and Gompas, which reflect the culture of Tibet, adds attraction for the visitor. The Kangra museum gives an overview of the rich past of the region and on the other hand there are institutes that have been established to preserve the Tibetan art, cultures and traditions. Today, Dharamsala has become the synonymous to the Tibetan government in exile and the home of Tibetan leader Dalai Lama. Even if the Tibetan community dominates the

town, still it has retained the colonial lifestyle and British fervour This hill town owes all its fame and tourism to the Chinese government whose invasion of Tibet in 1950's caused a mass exodus of Tibetans and Lamas over the Himalayas to India. After realising that the Chinese were hell bent on genocide and destruction of Tibetan culture, the Dalai Lama followed suit and escaped over the mountains as a refugee. After suffering in the plains for a while the Indian Prime Minister Nehru finally agreed to relocate Tibetans in Dharamsala. In and Around : Dal Lake (3 Km), St John's Church (2 Km), Naddi (3.5 Km.), The Tsuglagkhang (400 Mtr), KANGRA ART MUSEUM (4 km), Tibet museum (400 Mtr), Tibetan Library (1.5 Km), Triund (11 km), Kareri (22 km), Billing (55 Km) Paragliding Site, Dharamkot (3 km), Bhagsunag Fall (3 km), Maharana Partap Sagar, Norbulinka Institute, MasrurTemple (25 Km), Kangra Fort (20 KM) are worth being places. Get There Air: Dharamsala can be approached by air from Delhi and the nearest Airport is at Gaggla, just 13km away from the town. Rail : Pathankot is 85-km and is the nearest railhead for Dharamshala. Trains from all over the country make a stop over at Pathankot and from here it is a three-hour journey to Dharamsala. Road : From Manali too bus services are available. One can drive from Delhi via Chandigarh, Kiratpur, Bilaspur and it's an 8-hours journey. From Delhi and Shimla, luxury buses ply to Dharamsala. For more info contact : HPTDC 0177 - 2652704 e-mail: mktg@hptdc.in

Tourism News (Telugu Bi-Monthly) May - June 2013, Volume : 6 Issue : 3 RNI No. APTEL / 2007 / 22572 Printed, Published and Owned by MyNaa Swamy and Printed at C.N. Printers, Prakasam Road, Tirupati and Published at No. 19-12-372, Upstairs, Bairagipatteda, Tirupati - 517 501. Editor : MyNaa Swamy Ph : 95026 59119 Email : tourismnews2007@yahoo.co.in 50



Tourism news july2013