Issuu on Google+

Regenwateroverlast Berekening & presentatie

In de meeste gemeenten in Nederland is de riolering (vaak vanuit economische motieven) niet ontworpen op extreme neerslag. Omdat bij de bouw van de systemen gebruik wordt gemaakt van ontwerpregenbuien gebaseerd op neerslag uit 1960, komt de ontwikkeling van het klimaat van de afgelopen 50 jaar niet tot uiting. Voor veel gemeenten is het daardoor moeilijk om burgers precies te informeren over de kans op wateroverlast in hun directe woon- of werkomgeving. Het is met het oog op communicatie en prioriteitstelling van maatregelen noodzakelijk te weten wanneer er water op straat komt te staan en vooral in welke gevallen dit tot schade en gevaarlijke (verkeers)situaties leidt. MWH levert de oplossing: op basis van een berekening met recente neerslagreeksen waarin klimaatontwikkeling wél is verwerkt, komen we stapsgewijs tot bruikbare, heldere informatie waarmee zowel belanghebbenden duidelijk en efficiënt kunnen worden geïnformeerd, als de doelmatigheid van verbeteringsmaatregelen kan worden getoetst.

Behoefte aan inzicht Er is behoefte meer inzicht te krijgen in de kans op en de gevolgen van wateroverlast, zoals ernstige verkeersoverlast of schade in woningen en bedrijven. Vaak wordt dit inzicht verkregen met behulp van ontwerpregenbuien door een rekenmodel van de riolering, (weg) verharding en maaiveldhoogten. Maar ontwerpregenbuien geven niet in elke situatie de mogelijke overlast goed weer. Werkelijke neerslag is grilliger en meer gevarieerd. Soms geven korte hevige buien een ongunstiger beeld, soms langdurige minder hevige buien. Of iets ertussen in. Ook opeenvolging van buien speelt een rol. In de Leidraad Riolering zijn daarom buien aangegeven met een herhalingstijd van een 0,25 jaar, 0,5 jaar, 1 jaar, 2

jaar, 5 jaar en 10 jaar. Met het oog op klimaatontwikkeling en overlast zijn we ook geïnteresseerd in de gevolgen bij herhalingstijden van 25, 50 en 100 jaar. Met verschillende regenduren zijn in totaal 36x verschillende neerslagsituaties te onderscheiden.

Rekenen met recente gegevens Kern van de aanpak van MWH is een simulatie van neerslagafvoer door het rioolstelsel (en stedelijk watersysteem) met een 10-jarige of 100-jarige neerslagreeks, afhankelijk van de ambitie. Onze neerslagreeksen kennen stapjes van vijf minuten, omdat riolering onder druk heel snel kan reageren. De regenreeksen zijn statistisch afgeleid van de gemeten KNMI-uursommen in De Bilt en in Gilze-Rijen in de periode

1995-2005. In deze periode komt de klimaatontwikkeling in de afgelopen 40 jaar goed tot uitdrukking. De meestal gebruikte ontwerpbuien en 10-jarige neerslagreeks zijn daarop nog niet aangepast en geven de situatie rond 1960 weer. Regenreeksen uit 1960 gebruiken is vanwege veranderingen in het klimaat - en de hoeveelheden hemelwater - volkomen achterhaald. Ook langjarige historische regenreeksen hebben het probleem dat recente klimaatontwikkeling niet is verwerkt.

Onderzoek en aanpak van wateroverlast kunnen stapsgewijs worden ingezet. Uw ambitie bepaalt het aantal stappen.


Een heldere, eenduidige aanpak met duidelijke resultaten (m3) 70

Huidig (m3) Plan (m3)

60 50 40 30 20 10 0

7

Stap 1 - De basis

8

9

10 11 13 14 17 20 25 33 50 100

(jaar)

Stap 2 - Water op straat

Stap 3 - Water op straat

Regenreeksberekeningen Hoeveelheden

Dieptecontouren

MWH gebruikt 10- of 100-jaarregenreeksberekeningen om de overstromingsrisico’s letterlijk in kaart te brengen. Door gebruik te maken van statistisch afgeleide gegevens uit 1995-2005, in plaats van verouderde ontwerpbuien en regenreeksen uit 1960, wordt rekening gehouden met klimaatontwikkeling. Essentieel is dat afkoppelvoorzieningen en retentievijvers in het model worden opgenomen.

Het ontbreekt vaak aan objectieve informatie die inzicht geeft in ernst en urgentie van het berekeningsresultaat. MWH laat duidelijk zien hoe vaak, hoeveel water op straat is, berekend op een specifieke locatie. Voor en na het nemen van verbeteringsmaatregelen. Tussenliggende herhalingstijden zijn eenvoudig af te lezen. Ook voor waterdiepten is dit goed mogelijk.

De grafiek met hoeveelheden wordt uitgebreid tot een overlastcontour op de kaart of tot contouren van waterdiepte. Het berekende water op straat wordt in een GIS-model op basis van de Algemene hoogtekaart in een gebied geborgen. Met één blik op de grafiek en de kaart is de ernst van de situatie en het effect van een maatregelenpakket duidelijk.

Stap 4 - Water op straat

Stap 5 - Maatregelen & prioritering

Stap 6 - Informeren

Contouren van herhalingstijden

Schade, overlast, doelmatigheid

Consulteren burgers en bestuurders

In geval van een contour met herhalingstijden wordt deze per overlastlocatie gebaseerd op de hele neerslagreeks en geeft dus de herhalingstijd van het berekende water op straat direct weer. Dit in tegenstelling tot veel andere kaarten die de contour weergeven van water op straat bij één regenbui.

Globaal is de te verwachten schade te berekenen, door het verschil tussen de bestaande situatie en die na uitvoering van verbeteringsmaatregelen te vergelijken met de kosten van verbeteringsmaatregelen. Zo kan een economische onderbouwing aangeven of een maatregel aantrekkelijk is om uit te voeren en vooral welke overlastlocaties prioriteit hebben. Overlast wordt in deze afweging betrokken door verkeersoverlast, aantal huishoudens en emotionele schade mee te wegen.

Publicatie van de kaarten op de website kan worden gecombineerd met een informatieavond, waarin de kaarten vergeleken worden met praktijkervaringen. Discussie over de prioritering en kostenniveau (eventueel vertaald naar rioolheffing), maakt duidelijk dat de gemeente niet alles kan financieren. Waar ligt de grens? Hoeveel heeft de burger er voor over?

Neem contact op MWH B.V. White Park, Poortweg 4, 2612 PA, Delft Tel: +31 15 751 16 00 Westervoortsedijk 50, 6827 AT, Arnhem Tel: +31 26 750 7500 Fax: +31 26 751 3818 www.mwhglobal.nl OCT 2013


MWH Regenwateroverlast