Page 1

Het Verhaal van de

Vrede van Utrecht


Een jaar lang tentoonstellingen en activiteiten in het kader van 300 jaar Vrede van Utrecht, door Musea Utrecht Van 2 maart 2013 tot 2 maart 2014 vertellen de Utrechtse musea het verhaal van de Vrede, in al zijn facetten, onder het motto WĂŠlke Vrede?

Want je wilt toch weten wat je viert?

In 2013 bestaat de Vrede van Utrecht 300 jaar. Dat weet iedereen inmiddels. Maar om welke vrede gaat het eigenlijk? Wie sloot vrede met wie en waarom? De Utrechtse musea geven het antwoord. Een jaar lang vertellen wij het Verhaal van de Vrede van Utrecht. Om te beginnen in deze brochure. Aan de hand van het historische verhaal tref je het volledige programma aan. Een jaar lang tentoonstellingen en activiteiten voor iedereen die wil weten wat de betekenis is van de vrede, zowel toen als nu.


Het Verhaal van de

Vrede van Utrecht Met de Vrede van Utrecht, gesloten in 1713, kwam een einde aan de Spaanse Successieoorlog. Aan deze vrede ging een uiterst bloedige oorlog vooraf, die in meerdere werelddelen werd XLWJHYRFKWHQ2Iร€FLHHOEHJRQGHRRUORJLQPDDUJRHGEHVFKRXZGZDVGHVWULMGHHQ YRRUW]HWWLQJYDQDOOHUOHLHHUGHUHFRQรLFWHQ=RZDUHQHUGHJRGVGLHQVWWZLVWHQGLHDOWZHH HHXZHQODQJRYHUDOLQ(XURSDJHUHJHOGWRWIHOOHVWULMGOHLGGHQ2YHUGH]HUHOLJLHX]HWHJHQ VWHOOLQJHQNRPMHPHHUWHZHWHQLQKHW&DWKDULMQHFRQYHQW.

Museum Catharijneconvent

NEDERLAND IN DE GOUDEN EEUW Religieuze (in)tolerantie

(MCDUDKDBNMฦฆHBSDMHMCDYDRSHDMCDDMYDUDMSHDMCDDDTV RODDKCDMQDKHFHDTYDSDFDMRSDKKHMFDMDDMADK@MFQHIJDQNK  #D1DOTAKHDJCDQ5DQDMHFCD-DCDQK@MCDMVDQCFDYHDM@KR DDMFDAHDCV@@QCHUDQRDFDKNNERFQNDODMUQDDCY@@LM@@RS DKJ@@QJNMCDMKDUDM 'NDY@FCHDSNKDQ@MSHDDQHMCDOQ@JSHIJ THS,TRDTL"@SG@QHIMDBNMUDMSUDQSDKSGDSUDQG@@KU@MCD QDKHFHDTYDUDQCQ@@FY@@LGDHCHMCD&NTCDM$DTV@@MCD G@MCU@MCQHDSGDL@ล—R ลข2QV]HOIEHHOGEHVWDDWGHWROHUDQWH1HGHUODQGHU" ลข5HOLJLHX]HYHUGHHOGKHLG ลข3UDJPDWLVFKHWROHUDQWLH /Q@BGSHFDJTMRSVDQJDMTHSCDDHFDMBNKKDBSHDDMUDQRBGHKKDMCD AQTHJKDMDMTHSAHMMDM DMATHSDMK@MCHKKTRSQDQDMCHSUDQG@@K  #@@QM@@RSVNQCSDDMQTHLSDHMFDQHBGS@KRDDMJ@SGNKHDJD RBGTHKJDQJDMYHIMRBGHKCDQHIDMSDYHDMU@MJ@SGNKHDJD JTMRSDM@@QRUNNQOQNSDRS@MSRDNOCQ@BGSFDUDQRDM@MCDQRNL

De Blijde Boodschap door Hendrik ter Brugghen

Van 6 september 2013 t/m 5 januari 2014


De Spaanse opvolging $DQKHWHLQGHYDQGH]HYHQWLHQGHHHXZZDV6SDQMHQRJDOWLMGHHQJURRWZHUHOGULMNEH VWDDQGHXLWNRORQLsQLQ1RRUGHQ=XLG$PHULNDJURWHJHELHGHQLQ,WDOLsHQGH=XLGHOLMNH 1HGHUODQGHQPDDUODQJQLHWPHHU]RPDFKWLJDOVYRRUKHHQ2SGHWURRQ]DW&DUORV,, WULHVWUHVXOWDDWYDQJHQHUDWLHVODQJHLQWHHOWGRRUGH6SDDQVH+DEVEXUJHUV=LMQWRQJZDVWH JURRWYRRU]LMQNDDN]LMQNDDNWHJURRWYRRU]LMQKRRIGHQ]LMQKRRIGWHJURRWYRRU]LMQ OLFKDDP+LMZDVJHHVWHOLMNEHSHUNWHQQLHWLQVWDDWQDJHVODFKWWHYHUZHNNHQ'DDURPZHUG YDQDI]LMQWURRQVEHVWLMJLQJDOGUXNRQGHUKDQGHOGRYHU]LMQHUIHQLV 9HHOODQGHQEHPRHLGHQ]LFKHUPHHZDQW]LMQGRRGGUHLJGHGHPDFKWVYHUKRXGLQJHQLQ Europa te verstoren. %HVWHSDSLHUHQYRRUGHRSYROJLQJKDGGHQGHWZHHPDFKWLJVWHG\QDVWLHsQYDQGLHWLMGGH )UDQVH%RXUERQVHQGH2RVWHQULMNVH+DEVEXUJHUVLQGHSHUVRRQYDQNRQLQJ/RGHZLMN;,9 HQNHL]HU/HRSROG,=LMZDUHQDOOHEHL]RZHOHHQYROOHQHHIDOVHHQ]ZDJHUYDQ&DUORV,, Omdat de andere Europese mogendheden nooit zouden accepteren dat zo veel macht JHFRQFHQWUHHUG]RXZRUGHQRQGHUppQKRRIGKRHIGHQ/RGHZLMNHQ/HRSROGGHHUIHQLVQLHW ]HOIWHKHEEHQ/RGHZLMNVNDQGLGDDWZDV]LMQNOHLQ]RRQ)LOLSV/HRSROGKDG]LMQWZHHGH zoon Karel in gedachten voor de Spaanse troon. (UZHUGHQSRJLQJHQJHGDDQKHWULMNRSWHGHOHQWXVVHQGHNDQGLGDWHQ²HUZDVLPPHUVODQG JHQRHJYRRUPLQVWHQVYLMINRQLQJHQ²PDDUPHQNRQKHWQLHWHHQVZRUGHQ7RHQ&DUORV,, HLQGRYHUOHHGEOHHNKLM]LMQJHKHOHULMNQDJHODWHQWHKHEEHQDDQGH)UDQVHNDQGLGDDW )LOLSVPDDURSYRRUZDDUGHGDWGH]H]RXDI]LHQYDQ]LMQUHFKWHQRSGH)UDQVHWURRQ(U PRFKWLPPHUVJHHQ)UDQV6SDDQVPDFKWVEORNRQWVWDDQ

Lodewijk XIV 'DDUGDFKW/RGHZLMN;,9KHHODQGHUVRYHU+LMULHSXLWGDWGH3\UHQHHsQQLHWPHHUEHVWRQGHQ HQVWXXUGHHHQ)UDQVHWURHSHQPDFKWQDDU0DGULGRP]LMQNOHLQ]RRQDOV)LOLSV9RSGH WURRQWH]HWWHQ9HUYROJHQVOLHWKLM)UDQVHWURHSHQGH,WDOLDDQVHJHELHGHQHQGH=XLGHOLMNH 1HGHUODQGHQELQQHQPDUFKHUHQ/RGHZLMNVFKRQGGDDUPHHDOOHUOHLYHUGUDJHQGLHQRWD EHQHZDUHQJHVORWHQQDHHQUHHNVRRUORJHQGLHKLM]pOIEHJRQQHQZDV:DQWPHHUQRJGDQ YDQSUDFKWHQSUDDOKLHOGGH=RQQHNRQLQJYDQRRUORJYRHUHQ=LMQKHOHOHYHQZDVKLMXLWRS uitbreiding van grondgebied, macht, handelsbelangen en het katholicisme.


'DWKDGKHPDOKHHOYDDNPHW]LMQEXXUODQGHQLQFRQÁLFWJHEUDFKW'DWJHEHXUGHQXZHHU KHOHPDDOWRHQKLMGH(QJHOVHQVFKRIIHHUGHGRRUGHSURWHVWDQWVH:LOOHP,,,QLHWODQJHUWH HUNHQQHQDOVUHFKWPDWLJYRUVWYDQ(QJHODQG'H]HHQDQGHUHKRRIGUROVSHOHUVRQWPRHWMH in het Centraal Museum.

Centraal Museum IN VREDESNAAM

6HRSIDC@SIDCD5QDCDU@M4SQDBGSJTMSYHDMŔKDSSDQKHIJ'DS NQHFHMDKDUDQCQ@FHRSDYHDMHMGDS"DMSQ@@K,TRDTL /QDBHDR I@@QM@C@SCDDDQRSDG@MCSDJDMHMFDMVDQCDMFDYDSF@@S In VredesnaamU@MRS@QS DDMFQNNSRBG@KHFD HMSDQM@SHNM@KD SDMSNNMRSDKKHMFCHDGDSUDQG@@KUDQSDKSU@MNNQKNFDMDKKDMCD  DMCD5QDCDU@M4SQDBGSCHDGHDQ@@MDDMDHMCDL@@JSD 5@MTHS CDSDFDMVNNQCHFDSHICADK@MCIDHMCDSHICV@@QHM$TQNO@ ADO@@KCVDQCCNNQSDFDMRSDKKHMFDMDMCNNQNODDMUNKFDMCD NNQKNFDM )DL@@JSJDMMHRLDSCDUNNQM@@LRSDGNNECQNKRODKDQR YN@KR+NCDVHIJ7(5DM6HKKDL((( IDJQHIFSTHSFDKDFCV@@QCD NNQKNFNLFHMFDMGNDLDMCDVDFM@@QUQDCDUNMC 5@MTHSCD GHRSNQHDDHMCHFIDVDDQHMGDSGDCDMHMCD6DQJOK@@SRUNNQCD 5QDCD V@@QIDYDKE@BSHDELDDJTMSCNDM

Het oude stadhuis, waar de onderhandelingen plaatsvonden

Van 12 april t/m 21 september 2013

+HWGXXUGHQLHWODQJWRWLQ'HQ+DDJHHQQLHXZHDOOLDQWLHWHJHQ)UDQNULMNZHUGJHYRUPG (QJHODQGGH5HSXEOLHNGHU9HUHQLJGH1HGHUODQGHQHQHQNHOH'XLWVHVWDWHQNR]HQQX GHÀQLWLHIGHNDQWYDQGH2RVWHQULMNHUVRPGDW]HYDQNHL]HU/HRSROGYHHOPLQGHUJHYDDU KDGGHQWHGXFKWHQ7HQHHUVWHOHHNKLMQLHW]RRRUORJV]XFKWLJDOV/RGHZLMNHQWHQWZHHGH KDGKLM]LMQKDQGHQYRORPLQKHWRRVWHQYDQ]LMQULMNGH7XUNHQYDQKHWOLMIWHKRXGHQ

Oorlog $OJDXZZDVKHWRSYHOHSOHNNHQLQ(XURSDRRUORJ+HWZDVGH2RVWHQULMNHUVYRRUDORP GH6SDDQVHEH]LWWLQJHQLQ,WDOLsWHGRHQGDDURPVWXXUGHGHNHL]HURPWHEHJLQQHQWURHSHQ QDDUGH,WDOLDDQVHJHELHGHQRPGH%RXUERQVWHYHUGULMYHQ'HRRUORJZHUGYHUGHUYRRUDO XLWJHYRFKWHQLQGH=XLGHOLMNH1HGHUODQGHQHQLQGH=XLGHOLMNH'XLWVHVWDWHQ


2S]HHERHNWHQGH(QJHOVHHQ1HGHUODQGVHVFKHSHQJURWHVXFFHVVHQZDDUGRRU3RUWXJDOLQ HLHUHQYRRU]LMQJHOGNRRVHQRYHUOLHSQDDUGH$OOLDQWLH9DQDIGLHWLMGZHUGRRNLQHQ RP6SDQMH]HOIJHYRFKWHQ2RNLQ1RRUG$PHULNDZHUGYHHOVWULMGJHOHYHUG'HVWULMGHQGH SDUWLMHQWURIIHQHONDDU]HOIVLQKXQNRORQLsQLQ$IULNDHQ$]Ls-HNXQWJHUXVWVWHOOHQGDWKHW HHQYDQGHHHUVWHRRUORJHQZDVGLHZHUHOGZLMGZHUGXLWJHYRFKWHQ(QQDGH]HRRUORJZDV GDWQLHWRYHUNXQMH]LHQLQKHWAAMU. 'HRRUORJNRVWWHKHHOYHHOJHOGHQSXWWHPHWQDPHGH1HGHUODQGHUVXLW GLHPHWHHQOHJHU YDQPDQQRJQRRLW]R·QJURWHWURHSHQPDFKWRSGHEHHQKDGGHQJHEUDFKW 2RNGH

AAMU BOMB

door Adam Hill & Adam Geczy #DNNQKNFVDQCMHDS@KKDDMHM$TQNO@THSFDUNBGSDM NNJHM CDJNKNMH@KDFDAHDCDM $MM@C@SHM4SQDBGSCDUQDCDVDQC FDRSHBGS VDQCDKCDQRHMCDVDQDKCFDVNNMCNNQFDUNBGSDM LDSCDNNQROQNMJDKHIJDADUNKJHMF 9NNNJHM TRSQ@KH¦ #D FDVDKCC@CHFDANSRHMFDMSTRRDMCD$TQNODRDJNKNMHRSDMDM CD ANQHFHM@KADUNKJHMFGDAADMCHDODRONQDM@BGSDQFDK@SDM V@@QU@MCDFDUNKFDMMNFRSDDCRYHBGSA@@QDMUNDKA@@QYHIM  Adam Hill en Adam Geczy, beeld uit videowerk 26 January

!.,!HRDDMOQHJJDKDMC E@RBHMDQDMCDM@BSHUHRSHRBG RBGNTVRODKNUDQDWSQDDLM@SHNM@KHRLD CDQDK@SHDSTRRDM NMCDQCQTJJDQRDMNMCDQCQTJSDMDMSDFDMRSDKKHMFDMSTRRDM YV@QSDMVHS #NNQLHCCDKU@MLTKSHLDCH@KDHMRS@KK@SHDR UHCDN LTTQRBGHKCDQHMFDM ODQENQL@MBDDMENSNŗRK@SDMJTMRSDM@@QR C@L'HKKDM C@L&DBYX YHDMGNDGDSHRNL@KRFQNDOVDFFDYDSSDVNQCDMDMC@SDQU@MUDQYNDMHMFUNNQKNOHFFDDM ROQ@JDJ@MYHIM 3DFDKHIJHRCHSCDDDQRSD HMSDMRHDUDR@LDMVDQJHMFNOCDYDRBG@@KSTRRDMDDM JTMRSDM@@QLDSDDM ANQHFHM@K@BGSDQFQNMCDMDDMJTMRSDM@@QU@M$TQNODDR TRSQ@KHRBGD NQHFHMD 'HKKDM&DBYXRS@@MADJDMCNLGTMTHSFDROQNJDMONKHSHDJDLDMHMFDMVDQJ DML@JDMHM !.,!JNQSDLDSSDMLDSGDSU@@JFDQNL@MSHRDDQCDADDKCU@M TRSQ@KH¦DMCD ANQHFHM@KBTKSTTQ Van 10 juni 2013 t/m 5 januari 2014


)UDQVHQUDDNWHQGRRUKXQUHVHUYHVKHHQ'HYHOHRRUORJHQYDQ/RGHZLMNKDGGHQKHW ODQGWRWDDQGHUDQGYDQGHÀQDQFLsOHDIJURQGJHEUDFKW'H)UDQVHQSUREHHUGHQGDQRRN RPWRWDI]RQGHUOLMNHYUHGHVYHUGUDJHQWHNRPHQPHWGH5HSXEOLHNHQ(QJHODQGPDDU GDWPLVOXNWH'HJHDOOLHHUGHQYRQGHQGDWPHQJH]DPHQOLMNWRWRYHUHHQVWHPPLQJPRHVW komen, of niet.

Vroege onderhandelingen 5RQGVWRQGHQGH)UDQVHQHUEHKRRUOLMNVOHFKWYRRU'H(QJHOVHQHQ1HGHUODQGHUV KDGGHQGH=XLGHOLMNH1HGHUODQGHQYHURYHUGHQZDUHQKHHUHQPHHVWHURSGH0LGGHOODQGVH ]HH'H2RVWHQULMNHUVKDGGHQGHRYHUKDQGJHNUHJHQLQ,WDOLs'DDUPHHZDVKHWKRRIGGRHO GRRUEUHNLQJYDQKHW)UDQV6SDDQVHPDFKWVEORNIHLWHOLMNEHUHLNW 0DDUGH(QJHOVHQHQ2RVWHQULMNHUVZLOGHQPHHUHQHLVWHQQRJDOWLMGGHJHKHOH6SDDQVH HUIHQLVRSYRRU.DUHOYDQ2RVWHQULMNRQGHUKHWPRWWR¶1RSHDFHZLWKRXW6SDLQ·6SDQMH ZDVQDPHOLMNGHHQLJHSOHNZDDUGHJHDOOLHHUGHQQRJZHLQLJJUHHSRSNUHJHQ)LOLSV9 zat er vast in het zadel en verweerde zich sterk. /RGHZLMN;,9ZDVLQWXVVHQ]HOIVEHUHLG6SDQMHRSWHJHYHQPDDUDOOHHQDOV]LMQNOHLQ]RRQ JHFRPSHQVHHUGZHUGPHWHHQDQGHUNRQLQNULMN(QGDWKRHIGHQLHWHHQV]RJURRWWH]LMQ 'H1HGHUODQGHUVVWHOGHQYRRURPKHP1DSHOVRI6LFLOLsWHJHYHQPDDUGDDUZDUHQGH 2RVWHQULMNHUVWHJHQ²KHQJLQJKHWLPPHUVYRRUDORPGH,WDOLDDQVHJHELHGHQ²HQRRN(QJHODQG ]DJKHWQLHW]LWWHQRP]R·QVWUDWHJLVFKHSOHNLQGH0LGGHOODQGVH]HHDDQGH%RXUERQVWHJHYHQ 'H5HSXEOLHNGXUIGH]LMQERQGJHQRRWVFKDSPHWGH(QJHOVHQQLHWWHYHUEUHNHQHQGHRRUORJ JLQJYHUGHURQGDQNVGDWLHGHUHHQGHVWULMGEHKRRUOLMNPRHZHUG9UHGHVWLFKWHQLVGDQRRNHHQ PRHL]DDPSURFHV3UREHHUKHW]HOIPDDUHHQVLQKHWUniversiteitsmuseum. ,QEHJRQQHQQLHXZHRQGHUKDQGHOLQJHQ+HW]DJKHWHULQPLGGHOV]RVOHFKWXLWYRRUGH )UDQVHQGDW/RGHZLMNQX]HOIVHHQOHJHUHQJHOGDDQGHJHDOOLHHUGHQZLOGHJHYHQRP)LOLSV XLW6SDQMHWHYHUGULMYHQ7RHQGHJHDOOLHHUGHQDQWZRRUGGHQGDW]LMDOOHHQDNNRRUGJLQJHQ DOV/RGHZLMN]pOIGHZDSHQVWHJHQ]LMQNOHLQ]RRQ]RXRSQHPHQNRQKLMGDDUPHHQDWXXUOLMN QLHWDNNRRUGJDDQ(QRSQLHXZZHUGHQGHRQGHUKDQGHOLQJHQDIJHEURNHQ)UDQNULMNZDV immers op een haar na verslagen?


Universiteitsmuseum 3($&(2)&$.("

Vrede: geen kant en klaar recept

Maak je eigen vredeskunst

@MCDG@MCU@MCQHDQDBDMSDBNMƦHBSDM HM.DF@MC@ )NDFN

RK@UH¦DM9THC EQHJ@ K@@SGDS4MHUDQRHSDHSRLTRDTLYHDMC@S CDVDFSDQTFM@@QUQDCDK@MFMHDS@KSHICFDL@JJDKHIJHR  2NLRLNDSIDK@RSHFDJDTYDRL@JDM 6@SUNNQCDDMDO@QSHI FNDCHR J@MUNNQCD@MCDQDITHRSGDDKRKDBGSTHSO@JJDM .MCDQUHMCYDKEGNDLNDHKHIJGDSHRNLADRKHRRHMFDMSDMDLDM HMGDSCHKDLL@RODK 6DSDMRBG@OODQRU@MCD4MHUDQRHSDHS4SQDBGSUDQSDKKDMHMCD SDMSNNMRSDKKHMFNUDQGTMNMCDQYNDJC@SSDL@JDMGDDESLDS GDSRKTHSDMU@MUQDCD 2BGNNKFQNDODMUTKKDMCDSDMSNNMRSDK

KHMF@@MLDSJTMRSVDQJDMCHDGTMJHIJNOUQDCDVDDQFDUDM 'DSGDKDI@@QY@KGDS4MHUDQRHSDHSRLTRDTLNOYHIMJNORS@@M LDSC@MR BQD@SHUHSDHS UDQCHDOHMFDMLTYHDJ (M,TRDTLB@E¤ GDS9@@CGTHRRS@@SCDJNƧDDMDDMŖOD@BDNEB@JDŗJK@@Q $DM CDDKU@MCDNOAQDMFRSC@@QU@MF@@SM@@Q6@Q"GHKC Van 2 maart 2013 t/m 2 maart 2014

De kansen keren 0DDUWRHQGHGHQ]LFKHHQSDDURQWZLNNHOLQJHQYRRUGLHQLHPDQGYRRU]LHQKDG7HQHHUVWH begonnen de Fransen weer een paar veldslagen te winnen, zodat ze er wat gunstiger voor NZDPHQWHVWDDQ0DDUEHODQJULMNHUQRJZDUHQGHJHEHXUWHQLVVHQLQ2RVWHQULMN'DDUZDV NHL]HU/HRSROGRSJHYROJGGRRU]LMQRXGVWH]RRQ-R]HI,GLHGHVWULMGRPGHHUIHQLVYRRU ]LMQMRQJHUHEURHU.DUHOYRRUW]HWWH0DDUWRHQ-R]HI,LQSORWVHOLQJyyNRYHUOHHG werd Karel onverwacht zelf keizer. 'DDUPHHYLHOHHQEHODQJULMNHDDQOHLGLQJYRRUGHRRUORJZHJKHWKDGZHLQLJ]LQRPKHW %RXUERQPDFKWVEORNWHEHVWULMGHQRPHHQ+DEVEXUJVHVXSHUPDFKWLQKHW]DGHOWHKHOSHQ 'DDUQDDVWZDUHQLQ(QJHODQGQDYHUNLH]LQJHQGH7RULHVDDQGHPDFKWJHNRPHQHQGLH ZLOGHQ]RVQHOPRJHOLMNGHRRUORJEHsLQGLJHQ


Het Utrechts Archief

+2*(358,.(13/$79(50$$. #@S4SQDBGS DMMHDS-HILDFDM GDSBDMSQTLUNNQCDUQDCDR

NMCDQG@MCDKHMFDMU@MVDQC V@RSDC@MJDM @@MG@@QAQDCD JNDSRUQHDMCDKHIJDRSQ@SDM 1HISTHFDMLDS CHOKNL@SDMJNMCDMDKJ@@QGHDQLNDHSDKNNRO@RRDQDMŔFDDM OQNSNBNKK@HQFDCNDNUDQUNNQQ@MFCTRŔDMUNNQGDSRS@CGTHR V@RO@QJDDQQTHLSDFDMNDF (M'DS4SQDBGSR QBGHDEJTMMDM ADYNDJDQRHMDDMJNDSRDDMUHQSTDKDQHISNDQL@JDM .OGDS ADDKCQHSLDU@MRBGHKCDQHIDMTHSCHDSHICRBGTHESGDSDDDTVRD 4SQDBGSUNNQAHI ,DSCDSDMSNNMRSDKKHMFHoge pruiken, plat vermaakRBGDSRSGDS QBGHDEDDMKDUDMCHFADDKCU@MGDSUDQAKHIE U@M@KCHD$TQNODRDCDKDF@SHDR 6@MSCHDAQ@BGSDMHMCDSNDM ADRBGDHCDMOQNUHMBHDRS@CGDDKV@SSDVDDF  Wat is er te zien en te doen? Ş2S@OHMCDJNDSRDML@@JDDMUHQSTDKDQHSCNNQGDS4SQDBGSU@M Ş2BGTHE@@MCDEDDRSS@EDKU@MDDMCHOKNL@SDMCHMDQ Ş.MSCDJGNDCDCHOKNL@SDMDMGTMFDUNKFYHBGŗRM@BGSRUDQL@@JSDM Ş.MSLNDSCDATHSDMK@MCRD@EFDY@MSDMDMYHDV@@QYDVNNMCDM Ş+DDQLDDQNUDQCD5QDCDU@M4SQDBGS

De virtuele koetsrit doet ook de stadskraan bij de Ganzenmarkt aan

Van 16 maart t/m 25 november 2013

:DW]HKXQDQGHUHERQGJHQRWHQLHGHUHNHHUYHUERGHQKDGGHQGHGHQGH(QJHOVHQQX]HOI RQGHUKDQGHOHQPHW)UDQNULMN6DPHQPHWGH)UDQVHQEHUHLGGHQ]HHHQYUHGHVFRQJUHVYRRU GDW]RXSODDWVYLQGHQLQ8WUHFKW:DDURP"'DWZHWHQ]HLQ Het Utrechts Archief.

Naar Utrecht (QJHODQGVLQGVPHW6FKRWODQGYHUHQLJGWRW*URRW%ULWWDQQLsYRHUGHQXGHĂ€QLWLHIGH boventoon. Vooral op zee hadden de Engelsen zich ontwikkeld tot de machtigste natie ter ZHUHOG'DWZDVYRRUQDPHOLMNWHQNRVWHJHJDDQYDQGH5HSXEOLHN0HWGH]HRRUORJZDUHQ de Nederlanders over de grenzen van hun kunnen gegaan.


8WUHFKWZHUGGDQRRNQLHWDDQJHZH]HQRPGDWKHW]REHODQJULMNZDVPDDURPGDW het beschouwd werd als min of meer neutraal gebied. Bovendien was het al langer JHEUXLNHOLMNRPUXVWLJHSURYLQFLHVWHGHQYRRUYUHGHVFRQJUHVVHQDDQWHZLM]HQLQGH hoofdsteden liepen te veel diplomaten en regeringsfunctionarissen rond om tot resultaten WHNRPHQ7HUYHUJHOLMNLQJDOVHHQYDQHHUGHUHRQGHUKDQGHOLQJHQZDVJHOXNWZDVKHW UHVXOWDDWGHJHVFKLHGHQLVLQJHJDDQDOVGH9UHGHYDQ*HHUWUXLGHQEHUJ +RHZHO*URRW%ULWWDQQLsHQ)UDQNULMNKHWQRGLJHYRRUEHUHLGHQGHZHUNKDGGHQJHGDDQ GXXUGHQGHRQGHUKDQGHOLQJHQODQJ]R·QDQGHUKDOIMDDU,QPLGGHOVJLQJKHWDOODQJQLHW meer om de Spaanse opvolging alleen: er speelde veel meer, zoals het beschermen van DOOHUOHLKDQGHOVEHODQJHQ'H%ULWWHQZHQVWHQLQWHUQDWLRQDOHHUNHQQLQJYDQGHSURWHVWDQWVH RSYROJLQJYDQKXQYRUVWHQKXLVHQGH5HSXEOLHNZLOGHGDWLQGH=XLGHOLMNH1HGHUODQGHQGH

Domtoren

*(78,*(9$1225/2*(195('( (MEDAQT@QHVDQCDMCDCQHDSQ@MRDMU@MCD#NLSNQDMNO JNRSDMU@MCD@EFDU@@QCHFCDU@M/NQSTF@KUNNQYHDMU@MYDUDM

GNMCDQCFQNSDK@MS@@QMRLDSHMDKJDK@MS@@QMSVDDJ@@QRDM  #D#NLSNQDMG@CMNFMNNHSYNFDRBGHSSDQC (MDDMDWONRHSHDHM CD$FLNMCJ@ODKVNQCS@@MCDG@MCU@MDDMGHIRBNMRSQTBSHD THSFDKDFCGNDYDC@SJK@@QRODDKCDM 5DQCDQVNQCSRSHKFDRS@@MAHI FDANTVDMQNMCCD#NLCHDDDMQNKRODDKCDMHMCDUQDCDRNMCDQ

G@MCDKHMFDM ,@@QNNJ@MCDQDNNQKNFDMV@@QU@MCD#NLSNQDM FDSTHFDV@R JNLDM@@MANC 6@SV@RCDHLO@BSU@MCD$DQRSD 6DQDKCNNQKNFNOCDRS@C4SQDBGSDMCD#NLSNQDM$MV@SV@R CDETMBSHDU@MCDSNQDMSHICDMRCD3VDDCD6DQDKCNNQKNF#D FHCRUDQSDKSYHIMUDQG@@K@@MCDG@MCU@MAD@LDQOQNIDBSHDRDMCD GHRSNQHRBGDBNKKDBSHDU@MCD#NLSNQDM 3HICDMRCDYDQNMCKDHCHMF  CHD@MCDQG@KETTQCTTQS VNQCSCD#NLSNQDMSNSDMLDSLDSDQ ADJKNLLDM $DMCDDKU@MCDQNMCKDHCHMFUHMCSATHSDM QNMCNL CDSNQDMOK@@SR Van 17 april t/m 4 september, iedere woensdagmiddag. In de mei- en zomervakantie ook op zaterdag. Reserveren wordt aanbevolen: 030 236 00 10.


YHLOLJKHLGV]RQHWHJHQ)UDQNULMNZHUGKHUVWHOG3DVLQGHODDWVWHSODDWVJLQJKHWRPHHQ UHGHOLMNHYHUJRHGLQJYRRUGHEHODQJHQYDQ2RVWHQULMN'DDURPGHHGNHL]HU.DUHORIÀFLHHO QLHWPHHDDQGHRQGHUKDQGHOLQJHQKRHZHOKLMZHOYHUWHJHQZRRUGLJHUVVWXXUGH'HYUHGHV EHVSUHNLQJHQJLQJHQLQGHHHUVWHSODDWVWXVVHQ*URRW%ULWWDQQLsHQGH5HSXEOLHNPHW )UDQNULMN7RHQGLHKHWHHQVZDUHQZHUGHQ3UXLVHQ3RUWXJDOHQ6DYR\HXLWJHQRGLJGKHW YHUGUDJWHRQGHUWHNHQHQ'LHODQGHQZDUHQLQPLGGHOVRRNPHWGLSORPDWHQLQGHVWDGYHU WHJHQZRRUGLJG9RRUDOGHDDQZH]LJKHLGYDQGH3RUWXJH]HQNRQQLHPDQGRQWJDDQ0HQ hoefde alleen maar naar de DomtorenWHNLMNHQ 2SKHWKRRJWHSXQWYDQGHRQGHUKDQGHOLQJHQZDUHQHUZHOYLMIWLJGLSORPDWHQLQGHVWDG FRPSOHHWPHWHHQJURRWJHYROJDDQNOHUNHQODNHLHQHQDQGHUHEHGLHQGHQ'DWOHJGHGHVWDG JHHQZLQGHLHUHQ5LMNHEXUJHUVKDGGHQKXQKXL]HQYRRUYHHOJHOGYHUKXXUGDDQGHJH]DQWHQ HQKXQSHUVRQHHO'DDUQDDVWZHUGHQWHURQWVSDQQLQJYDQGHEH]RHNHUVYHOHEDOVGLQHUVHQ DQGHUHIHHVWHOLMNKHGHQJHRUJDQLVHHUGGLHWRQHHOVSHOHUVRSHUD]DQJHUVHQDYRQWXULHUVQDDU de stad lokten.

Museum Speelklok )((67:((.

.LCDCHOKNL@SDM CHDGHDQLDDQC@MDDMI@@QUDQAKDUDM SD UDQL@JDMVDQCDM@KKDQKDHEDDRSDM A@KRDMCHMDQRFDNQF@MH

RDDQC 6HDDDMHCDDVHKJQHIFDMU@MCDREDDQCHDSNDMHMCDRS@C FDGDDQRSLNDSGDAADM LNDSSTRRDMSLRDOSDLADQ ,TRDTL2ODDKJKNJADYNDJDM 6@MSC@MHRGDSDDMVDDJK@MF EDDRS #D@UNMCDMVNQCDMFDUTKCLDSLTYHDJ DSDM SGD@SDQDM C@MR MDS@KRSHICDMRCDUQDCDRNMCDQG@MCDKHMFDMHM .O ,TRDTL/NCHTL2ODDKJKNJF@@S,@QHJD)@FDQCDBNMEQNMS@SHD @@MLDSCDYDKERODKDMCDHMRSQTLDMSDMU@MGDSLTRDTL  $DMGDTRA@KL@RPT¤K@@SCDREDDQHMGDS4SQDBGSU@M GDQKDUDM $MLDSCDHMCQHMFDMCDLTYHDJSGD@SDQUNNQRSDKKHMF "@LO@M@VNQCSGDSUDQG@@KU@MNNQKNFDMUQDCDUDQSDKCU@MTHS DDMKDUDMRFQNSDKTHCJKNJ *NQSNL DDMVDDJUNKLTYHJ@KD DUDMDLDMSDMV@@QAHIM@@QG@QSDMKTRSFDFDSDMDMFDC@MRSJ@M VNQCDM Van 10 t/m 15 september 2013

...En dat dan met maskers


Ook het gemeentebestuur deed van alles om het de hoge gasten naar de zin te maken; de FDOYLQLVWLVFKHUHJHQWHQKLHYHQ]HOIVYRRUHQLJHWLMGKHWGDQVYHUERGRS=LHQKRHPHQ]LFK WRHQRQWVSDQGH"'DQPDJMHGHIHHVWZHHNLQMuseum Speelklok niet missen.

Het verdrag 2SDSULOZHUGGH9UHGHYDQ8WUHFKWJHVORWHQOHHVMHYDDN,QZHUNHOLMNKHLG JLQJKHWRPPHHUGHUHYHUGUDJHQ,QDSULOZHUGYUHGHJHVORWHQPHW)UDQNULMNLQMXOL NZDPHQGHJHDOOLHHUGHQWRWHHQDI]RQGHUOLMNHYUHGHPHW6SDQMH)LOLSV9KDGGHÀQLWLHI YRRU6SDQMHJHNR]HQHQ]DJDIYDQ]LMQUHFKWHQRSGH)UDQVHWURRQ*URWHZLQQDDUYDQ de onderhandelingen was Engeland. Het verwierf het lucratieve Asiento de Negros, het DOOHHQUHFKWRPVODYHQWHYHUKDQGHOHQ)UDQNULMNHQ6SDQMHHUNHQGHQNRQLQJLQ$QQH GLHLQ:LOOHP,,,ZDVRSJHYROJG DOVNRQLQJLQYDQ*URRW%ULWWDQQLsHQJLQJHQ DNNRRUGPHWHHQSURWHVWDQWVHRSYROJLQJ9HUGHUPRFKWHQGH%ULWWHQYHOHRS)UDQNULMN YHURYHUGHJHELHGHQLQ1RRUG$PHULNDKRXGHQ2RNKHWGRRUGH(QJHOVHQHQ1HGHUODQGHUV YHURYHUGH*LEUDOWDUEOHHI%ULWV 1XEOHHNSDVHFKWGDWGHEHODQJULMNVWHEHVOLVVLQJHQUHFKWVWUHHNVWXVVHQ/RQGHQHQ 9HUVDLOOHVZDUHQJHUHJHOG:DQWGH1HGHUODQGHUVGLHDOVHHQYDQGHHHUVWHQLQLWLDWLHIWRW YUHGHKDGGHQJHQRPHQHQJHGZRQJHQZDUHQGRRUWHYHFKWHQ²]HOIVQDGHZDSHQVWLOVWDQG WXVVHQ(QJHODQGHQ)UDQNULMN²ZHUGHQDIJHVFKHHSWPHW9HQOR'HJHZHQVWHEDUULqUHLQ GH=XLGHOLMNH1HGHUODQGHQNZDPHUGXVQLHWDOOHHQKHWUHFKWRPLQHHQSDDUVWHGHQZDW garnizoenen te legeren. +HWZDVGXLGHOLMNGDWGHUROYDQGH5HSXEOLHNRSKHW(XURSHVHWRQHHOYRRUJRHG XLWJHVSHHOGZDV:DDUVFKLMQOLMNLVGDWGHUHGHQGDWHUODWHULQGHJHVFKLHGHQLVERHNHQ]R weinig aandacht is besteed aan deze vrede. Het illustreert de teloorgang van de eens zo PDFKWLJH]HHYDUHQGHPRJHQGKHLGWRWHHQRQEHGXLGHQGGZHUJVWDDWMH0HWGH9UHGHYDQ 8WUHFKWZDVGH*RXGHQ(HXZYRRUGH1HGHUODQGHUVGHÀQLWLHIYRRUELM

Na de vrede .HL]HU.DUHOYDQ2RVWHQULMNZDVGRRUEOLMYHQYHFKWHQPDDUEHUHLNWHLQHHQDNNRRUG PHW)UDQNULMNLQ5DVWDWWHQLQLQ%DGHQ'H,WDOLDDQVHEH]LWWLQJHQYDQKHW6SDDQVH


Spoorwegmuseum

6325(11$$5+(7)5217 (MCDNNQKNFDMU@MCDMDFDMSHDMCDDDTVF@@SCD HMCTRSQH@KHRDQHMFDDMQNKRODKDMHMCDNNQKNFRUNDQHMF $DM LNNHADDKCC@@QU@MJQHIFIDHMCDSDMSNNMRSDKKHMFSporen naar het frontHM'DS2ONNQVDFLTRDTL #DSDMSNNMRSDKKHMF K@@SYHDMVDKJDHMUKNDCCDRONNQVDFDMG@CCDMNOCDL@MHDQ U@MNNQKNFRUNDQDMDMGNDCDUDQRBGHKKDMCDSQDHMDMVDQCDM HMFDYDSAHIFDV@ODMCDBNMƦHBSDM #DDWONRHSHDNLU@SDDM FQNNS@@MS@KHMSDQM@SHNM@KDAQTHJKDMDM V@@QNMCDQDMJDKD NNQKNFRKNBNLNSHDUDM RONNQFDRBGTS KDFDQ DMO@MSRDQSQDHMDM  .UDQCDQNKU@MCDRONNQVDFDMAHICDNMSVHJJDKHMFU@MRSDCDM  DBNMNLHDDMLNAHKHSDHSHRUDDKFDRBGQDUDM #@SCDRONNQVDFDM NNJDDMQDUNKTSHDHMCDNNQKNFRUNDQHMFUDQNNQY@@JSDM HRUDDK LHMCDQADJDMC 5DKCRK@FDMSTRRDMUHI@MCDKHIJDKDFDQRJNMCDM CNNQCD@@MUNDQU@ML@MRBG@OODM V@ODMRDMUNDCRDKUDDK K@MFDQCTQDM YHBGNOLDDQCDQDEQNMSDMSDFDKHIJ@ERODKDMDM DDMFQNNSRBG@KHFDQJ@Q@JSDQJQHIFDM 

Buitgemaakt Duits spoorweggeschut, 1945

@MCDG@MCU@MDDM@@MS@KSGDL@ŗRUDQSDKSSporen naar het frontGDSUDQG@@KU@MCDSQDHMHMNNQKNFRSHIC U@MCD LDQHJ@@MRDATQFDQNNQKNF CD$DQRSDDM3VDDCD6DQDKCNNQKNF SNSCD*NTCD.NQKNF Van 30 maart t/m 1 september 2013

5LMNHQGH=XLGHOLMNH1HGHUODQGHQJLQJHQQDDUGH2RVWHQULMNHUV'HRRUORJPHW6SDQMH GXXUGHQRJWRWHQSDVLQZHUG)LOLSV9GRRUGH2RVWHQULMNVHNHL]HUDOVNRQLQJ YDQ6SDQMHHUNHQG9RRUDFKWWLHQGHHHXZVHEHJULSSHQGXXUGHGHYUHGHLQ(XURSDEHVW lang na het sluiten van de verdragen in Utrecht. Maar zoals we nu weten, ging het later YHUVFKLOOHQGHNHUHQZHHUPLV(QÁLQNRRNNXQQHQZH]LHQLQHet Spoorwegmuseum. 'H9UHGHYDQ8WUHFKWLVYDQEOLMYHQGHEHWHNHQLVJHZHHVW1DZHUGKHWVWHHGV JHEUXLNHOLMNHURPLQFRQIHUHQWLHVYLDGLSORPDWLHNHZHJQDDUHHQRSORVVLQJWH]RHNHQYRRU internationale problemen en te streven naar een machtsevenwicht.


'HFRQJUHVVHQQDGHWLMGYDQ1DSROHRQGHYUHGHVFRQIHUHQWLHVLQGHWZLQWLJVWHHHXZHQ ]HOIVGHYRUPLQJYDQGH9HUHQLJGH1DWLHVHQGH(8NXQMHEHVFKRXZHQDOVGHYRRUW]HWWLQJ YDQGLHWUDGLWLH'DDURPVWDDQZH]RXLWJHEUHLGVWLOELMGH]HYUHGHRSGDWRYHUHHQMDDU niemand meer denkt: wĂŠlke vrede?

6RQQHQERUJKPXVHXP VWHUUHQZDFKW 0$.,1*3($&(

2NMMDMANQFG LTRDTLRSDQQDMV@BGSO@QSHBHODDQSHMCD 5QDCDU@M4SQDBGSLDSCDHMSDQM@SHNM@KDENSN DWONRHSHD Making Peace #DYDDWONRHSHD V@@Q@@MAHIM@@KKDFQNSD ENSN@FDMSRBG@OODMU@MCDVDQDKCENSNĹ—RKDUDQCDM SNNMS MHDS@KKDDMADDKCDMU@MNNQKNF L@@QNNJU@MLDMRDMDM HMRSDKKHMFDMCHDUDBGSDMUNNQUQDCD  $DQCDQV@QDMCDENSNĹ—RSDYHDMQNMCGDSLDDQU@M&DMÂŁUD  MTJTMIDNOIDFDL@JK@MFRCD,@KHDRHMFDKV@MCDKDM  +@MFRCDRHMFDK HMGDSO@QJ@@MGDS2DQU@@RANKVDQJDMHM GDSLNNHDNTCDA@RSHNMNO2NMMDMANQFYHIMCDENSNĹ—RSDYHDM  &DDMRNESDOK@@SIDR L@@QDDMLHWSTRRDMSNO INTQM@KHRSHDJ DMCDFQNSDSGDL@Ĺ—RU@MCDYDSHIC #DDWONRHSHDHRHMFDCDDKC HMUHIESGDL@Ĺ—RNMSV@ODMHMFDMFDVDKCKNNRGDHC BNMĆŚHBS

OQDUDMSHDDM NOKNRRHMF DBNMNLHRBGDDMRNBH@KDQDBGS

U@@QCHFGDHC LDMRDMQDBGSDMDMCTTQY@@LGDHC  Van 5 mei t/m 28 juli 2013

Daarmee eindigt ons verhaal. Voorlopig. Want over de vrede is nog veel meer te vertellen. Musea Utrecht doen dat, een heel jaar lang. Want voor het hĂŠle verhaal van de Vrede van Utrecht, in al zijn facetten, moet je bij de musea van Utrecht zijn. En het liefst bij zo veel mogelijk musea, want dan kan je de stempelkaart, die je achter in dit boekje aantreft, vol sparen. Ook aan de kinderen is gedacht. Zij krijgen bij hun bezoek aan een van de musea een door het GeldMuseum uitgegeven Vrede van Utrecht-verzamelgids.


GeldMuseum

9(57(/7+(79(5+$$/$$1.,1'(5(1 ,QVFKRROYHUEDQG2QWZHUSMHHLJHQSHQQLQJ 5NNQKDDQKHMFDMU@MFQNDO DMHMRS@CDMOQNUHMBHD 4SQDBGSGDAADM5QDCDU@M4SQDBGS GDS&DKC,TRDTL GDS 4"*DM*TMRS"DMSQ@@KDDMVDCRSQHICFDNQF@MHRDDQC  +DDQKHMFDMJTMMDMDDMGDQCDMJHMFRODMMHMFUNNQ I@@Q5QDCDU@M4SQDBGSNMSVDQODM 'DSVHMMDMCDNMSVDQO VNQCSNMSGTKCSHICDMRDDMEDDRSDKHIJDAHIDDMJNLRS@@MGDS DHMCDU@MGDSGDQCDMJHMFRI@@QDMSDMSNNMFDRSDKCHMGDS &DKC,TRDTL 5@MGDSVHMMDMCDNMSVDQOVNQCSANUDMCHDM DDMDBGSDGDQCDMJHMFRODMMHMFFDRK@FDMʖ 9UHGHYDQ8WUHFKWYHU]DPHOJLGV 'DS&DKC,TRDTLFDDESDDMFDªKKTRSQDDQCDUDQY@LDKFHCRTHS C@SGDS5DQG@@KU@MCD5QDCDU@M4SQDBGSUDQSDKSHMMDFDM UDQRBGHKKDMCDADDKCDMDMUDQG@KDM CHDFDJNOODKCYHIM @@MGDS@@MANCU@MCDLTRD@ ,@@Q CDUDQG@KDMYHIMMHDS BNLOKDDS #DNMSAQDJDMCDCDKDMJQHIFDMJHMCDQDMAHIGTM ADYNDJ@@MGDSADSQDƤDMCDLTRDTLNODDMRSHBJDQUDK #NNQ @KKDOK@@SIDRSDRO@QDM L@@JIDGDSUDQG@@KBNLOKDDS  Van april t/m september 2013

Naarden ingenomen door Willem III, herdenkingspenning uit 1674


Het Verhaal van de

Vrede van Utrecht

3URJUDPPDRYHU]LFKW maart 2013

april

mei

juni

juli

Catharijneconvent Centraal Museum AAMU Universiteitsmuseum Het Utrechts Archief Domtoren

In Vredesnaam BOMB 3HDFHRIFDNH"5QDCDFDDMJ@MSDMJK@@QQDBDOS Hoge pruiken, plat vermaak Getuige van oorlog en vrede 17 april t/m 4 sept (wo/za)

Museum Speelklok Het Spoorwegmuseum 6RQQHQERUJK GeldMuseum

Sporen naar het front 30 maart t/m 1 sept Making peace 5 mei t/m 28 juli Ontwerp je eigen penning

9RRUHHQDFWXHHORYHU]LFKWRSHQLQJVWLMGHQEH]RHNDGUHVVHQHQSULM]HQ EH]RHNMHwww.museautrecht.nl


augustus

VHSWHPEHU

RNWREHU

QRYHPEHU

GHFHPEHU

Religieuze (in)tolerantie 6 sept t/m 5 jan 12 apr t/m 21 sep 10 juni t/m 5 jan 2 maart 2013 t/m 2 maart 2014 16 maart t/m 25 nov

)HHVWZHHN10 t/m 15 sept

apr t/m sept

jan 2014

IHEUXDUL


+,*+/,*+76 352*5$00$ Utrecht viert vrede De tentoonstellingen en activiteiten van Musea Utrecht worden georganiseerd in het kader van 300 jaar Vrede van Utrecht. Utrecht viert vrede is een internationaal programma met spektakel, kunst, cultuur en wetenschap. 11 april .ƧBH¦KDNODMHMFLDSRK@@MU@MM@SHNM@KDGDQCDMJHMFRLTMS  NMSGTKKHMFRBGHKCDQHI BNMBDQSDM3Q@IDBSTL+TLDMNOCD#NLSNQDM 13 april #DRK@FNLUQDCDŔNODMHMFRRODJS@JDKNOGDSC@JU@MCD  LDSLTYHDJ SGD@SDQDMUTTQVDQJ DSULO 4SQDBGSC@MRSŔGDDK4SQDBGSC@MRSSHICDMRCDYD"TKSTQDKD9NMC@F HMGDSNODMHMFRVDDJDHMCD 5 mei -@SHNM@KDUHDQHMF!DUQHICHMFRC@F Vanaf 20 juni 5QDCDHMCDATTQSŔL@@QNNJGDS"NLLTMHSX QS+@A%DRSHU@K DMNOENQS1HIM@TVDMCDNODQ@!K@TVA@@QC MXOL "QNRR"TKSTQDŔ"TKSTQDKDYNMC@FLDSTQA@MC@MBD RJ@SDDM GHOGNOUNNQ@EF@@MC@@MGDS$TQNOD@M8NTSG.KXLOHB%DRSHU@K Vanaf 25 juli $TSNOH@ŔADDKCDMCJTMRSOQNIDBSU@M%HKHO!DQSDNUDQCDFQDMYDM U@M$TQNO@ 31 augustus 5)NOCD#NL!D@SR!@QNJLDS.TCD,TYHDJDM-HDTVD,DCH@ VHSWHPEHU %DRSHU@K#D!@RHRNOUKHDFA@RHR2NDRSDQADQFLDSSGD@SDQ LTYHDJDM ADDKCDMCDJTMRSDMGDSRKNSRODJS@JDKLDSGDS,DSQNONKD.QJDRS

Bekijk het hele programma op www.vredevanutrecht.nl

of download vanaf half maart de Vrede van Utrecht-app in de App Store en Google Play.


L E P M E T S T R KAA #HSANDJIDHRNLSDADV@QDMDM@EDMSND VDDQDDMRSDQTFSDKDYDM  -DDLGDSNNJLDDAHIHDCDQ LTRDTLADYNDJ !HICDJ@RR@JTMIDDDM RSDLODKG@KDM !HICDCDQCDDMCDUHIECD RSDLODKJQHIFIDDDMUDQQ@RRHMF 

.LMNRSZZZPXVHDXWUHFKWQO voor details over deze actie.

1

2

3

4

5


Een jaar lang tentoonstellingen en activiteiten in het kader van 300 jaar Vrede van Utrecht, door Musea Utrecht Van 2 maart 2013 tot 2 maart 2014 vertellen de Utrechtse musea het verhaal van de Vrede, in al zijn facetten, onder het motto Wélke Vrede?

Want je wilt toch weten wat je viert?

www.museautrecht.nl 'DSLTRD@KDOQNFQ@LL@Wélke VredeHRLDCDLNFDKHIJFDL@@JSCNNQ

Welke Vrede?  
Welke Vrede?  

Tot 2 maart 2014 vertellen de Utrechtse musea het verhaal van de Vrede, in al zijn facetten, onder het motto Welke Vrede?

Advertisement