Page 1

SEPTEMBER 2018

Visie* magazine 2018 *) Powered by LAMB WESTON / MEIJER

REVALIDATIE FRIESLAND

BREMAN

De aardappel: bron van mogelijkheden

‘We zijn verplicht om onze kennis te delen’

Niet meebewegen, m vooruit lopen maar

Pagina 4

Pagina 12

Pagina 13

“De Energiecampus Leeuwarden wordt een broedplaats van innovatie op het gebied van energie en duurzaamheid“

H d

Douwe Faber

Ekwadraat Pagina 7


VISIE MAGAZINE powered by noordz

2

Samenwerking en focus In dit Visiemagazine laten we zien wat tal van prachtige bedrijven en organisaties in de regio doen.

INHOUD

Stuk voor stuk hebben ze impact. Soms dichtbij, niet zelden ook ver weg, ergens tussen Appingedam en

WIERDA EN PARTNERS VERMOGENSBEHEER 3

Nizhny Novgorod of tussen Kootstertille en Streator,

LAMB WESTON / MEIJER

4

Illinois.

KABELNOORD

5

VAN DER HEIDE

6

Passie, ambitie, kennis en ontwikkeling op ieder

EKWADRAAT

7

niveau zijn onontbeerlijk om een stevig fundament

KENNETH SMIT

8

te kunnen blijven vormen voor de regio. Het is

AC HARTMAN

9

noodzakelijk om innovaties te bedenken, ze vorm te geven en te kunnen produceren en verkopen.

STERTIL

10

CAPARIS

11

REVALIDATIE FRIESLAND

12

BREMAN

13

COOL PRESENTATION

14

DE FRIESLAND

15

Zorgen zijn er om de beschikbaarheid van personeel.

COMBEX BOUWLOGISTIEK

16

Op ieder niveau zijn meer mensen nodig, vooral op

WADRO

17

technisch vlak; de urgentie is hoog. Daarin hebben

BIOCLEAR EARTH

18

we allemaal een taak, ook de ouders die het mooie en

SPINDER DAIRY HOUSING CONCEPTS

19

het toekomstgerichte van de techniek aan hun

WIND GROEP

20

kinderen kunnen overdragen.

LANKHORST SNEEK

21

ORTEC

22

SPORTSTAD HEERENVEEN

23

NEDMAG / KISUMA

24

ABEOS

25

Samenwerking tussen vakmensen, bedrijven onderling en met de keten van beroeps- en academisch onderwijs blijkt te leiden tot toegevoegde waarde en onderscheidend vermogen.

Dit Visiemagazine maakt veel moois en bijzonders zichtbaar. Geniet er van.

EERENS SLOOPWERKEN & ASBESTVERWIJDERING

26

RANDSTAD

27

PRA HEALTH SCIENCES

28

RUG

29

BOLLEGRAAF

30

@JUSTE

31

SYNCOM

32

HITACHI CAPITAL MOBILITY

33

FORBO-NOVILON

34

OPHTEC BV

35

COLOFON Redactie: Niek Donker, Martin Bouwman, Henk Poker, Fred Ootjers en Martine van der Linden Fotografie: Martin Bouwman en Simon van der Woude Bladmanagement: Siebrand Osinga, Multiplus BV i.o.v. NDC mediagroep Vormgeving: Maurice de Jong, Multiplus BV Uitgave: Multiplus BV i.o.v. NDC mediagroep

Visie* magazine 2018 *) Powered by


VISIE MAGAZINE powered by noordz

3

De aandeelmarkten in de komende maanden „Juist in deze tijd is het een kwestie van keuzes maken tussen rendement en risico.” Het tekent de ervaren vermogensbeheerder die het belang van z’n klant nooit uit het oog verliest. Het gaat goed met Wierda en Partners Vermogensbeheer. Edwin Wierda geeft z’n visie op realisme en rendement voor de laatste maanden van dit jaar.

„D

e finesse zit in de scherpte van de analyse en de focus om op het juiste moment het onderscheid te kunnen maken en rendement te halen. Aanvoelen en analyseren van de markt, kennis, ervaring en de timing op het juiste moment je slag te slaan en toch niet zo gretig te worden dat je alsnog verliest. Iedere dag inschatten waar de balans ligt, nuchter blijven als emoties oplopen en de druk toeneemt. Pieken op het goede moment en blijven volhouden.” „Beleggers lijken de laatste jaren gewend te zijn aan hoge rendementen. Over de lange termijn gemeten weten we dat de beurs goed rendeert, het betekent echter niet dat je ieder jaar automatisch tien procent plust. Realisme kan geen kwaad in een tijd dat de wereld van nu moet dealen met Trump, Erdogan, handelsoorlogen, Brexit, oplopende rentes, loonstijgingen en door emotie gedreven hypes. Vijf procent kan ook goed zijn.” In de ruim tien jaar van z’n bestaan is Wierda en Partners Vermogensbeheer met kantoren in Assen en Laren stevig gegroeid. Een beleggingsbedrijf pur sang met een team van inmiddels tien specialisten nadat Willem van den Bos van Rabobank overkwam. „Klanten ontzorgen door rendement en transparantie en gestaag blijven groeien door het overzicht te bewaren”, vat Edwin Wierda de oplopende koers van z’n bedrijf samen. Obligaties of opties Waar hou je aan vast met die onrust in de wereld? „Allereerst geloof ik in economische gegevens zoals balanswaarde, lange termijn, bedrijfsanalyse en gezond verstand, dat is de basis van ons denken en handelen. De beurs is iets anders dan de reële

Willem van den Bos, Vermogensbeheerder

bouwondernemingen, onder druk komen te staan, omdat naast stijgende loonkosten de materiaalkosten ook al scherp zijn gestegen door de groeiende economie. Het betekent dat wij scherp moeten blijven kijken naar de kansen die er zijn, om rendement te kunnen halen.” En de Brexit? „Ik hou er ook nog steeds rekening mee, dat er mogelijk geen Brexit komt.”

Edwin Wierda | Wierda en Partners Vermogensbeheer komen en het zal doorzetten. Trump economie, je moet met enige afstand blijft een onruststoker, net als Erdogan, blijven kijken naar wat er werkelijk ze begrijpen allebei niets van economie gebeurt en tegelijk moet je weten waar in en economische wetten. China en de VS de hypes en de emotie de kansen liggen botsen en het is heel lastig in te schatten op rendement voor je klant. Een mooi wat dat uiteindelijk betekent. De dollar voorbeeld daarvan vind ik ING, dat dit jaar twintig procent van z’n waarde heeft verloren. Ondertussen komt de bancaire sector in ons land weer “Realisme kan geen kwaad in een op z’n pootjes terecht na jaren van tijd dat de wereld van nu moet kostenbesparingen en aangepaste bedrijfsmodellen en geholpen door dealen met Trump, Erdogan, oplopende rente en inflatie in zowel handelsoorlogen, Brexit, oplopende de VS als Europa. Dit biedt juist rentes, loonstijgingen en door kansen voor financials als ING.” emotie gedreven hypes“ „Wij zijn voorzichtig met obligaties, omdat je daarop veel kunt verliezen en weinig kunt winnen. We schrijven juist vanuit gezonde stijgt, de inflatie zal toenemen en spreiding wel opties, wat anderen dat tot emerging markets zijn door de mijn verrassing nauwelijks doen. De combinatie van stijgende renteschulden cruciale vragen van nu, zijn de vraag of en de oplopende dollarkoers heel de wereldwijde groei van 3,9 % die het kwetsbaar. Dat geeft ook weer kansen IMF voorspelt voor volgend jaar de voor andere Aziatische landen, die verwachte rentestijging kan hebben en of kunnen profiteren van de oorlog tussen het vertrouwen van consumenten en Trump en China, bijvoorbeeld door bedrijven en dus ook van beleggers, bedrijven die verhuizen naar Vietnam aangetast wordt door Trump en z’n omdat ze van daaruit wel mogen handelsoorlogen?” exporteren naar de VS. Even terug naar die 3,9 procent groei van het IMF: dat Trump en Erdogan begrijpen het niet cijfer kan alleen gehaald worden, Om daar grip op te krijgen; hoe zie jij schrijven ze zelf ook, als er balans komt het? „Tot nu toe wordt dat vertrouwen op al die andere terreinen. Door de brede niet aangetast, maar hoe lang blijft dat loonstijging en inflatie zullen trouwens zo? Ik hou er rekening mee dat de rente verder stijgt, want het zit er al even aan te arbeidsintensieve bedrijven zoals

Na klappen komen kansen Risico spreiden dus. Waar verwacht jij rendement? „In algemene zin zit dat meer dan in het afgelopen half jaar bij individuele bedrijven, niet bij hele bedrijfstakken of in regio’s. Het mooie voor ons is dat banken niet meer zoals voorheen alle bedrijven volgen in hun ontwikkeling. Voor specialisten zoals wij biedt de analyse van een breed scala bedrijven die minder in de spotlights staan juist kansen. Ik noemde daarnaast niet voor niets ING, het is een van die bedrijven die harde klappen heeft gehad onder andere door haar belangen in Turkije en nu zal profiteren van wat elders in de markt gebeurt door toename van de inflatie. Ik zie ook goede kansen voor Nokia dat aan een indrukwekkende inhaalslag bezig is, goed investeert in 5G en profiteert van de druk door Trump en van Brussel op dominante techbedrijven. Deze, veelal Amerikaanse, aandelen zijn sowieso wat duurder geprijsd door de groei die ze doormaakten. Het gaat erom om in de klantportefeuilles een evenwicht te creëren van groeiers en achtergebleven aandelen. Dus verschillende sectoren en regio’s. Dat is de essentie van spreiding. Al heeft spreiding natuurlijk wel een figuurlijke grens. Wij zullen nooit beleggen zoals veel beleggingsfondsen doen. Teveel spreiding zorgt voor minder focus en meer risico. En dat is juist wat we niet willen.“ „Het gaat goed met Wierda omdat we risico’s beoordelen en kansen analyseren zodat we voor onze klanten rendement kunnen halen. Het er om altijd ons doel voor ogen te houden, onze klant ontzorgen door beheerst resultaat te behalen.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

4

De aardappel: bron van mogelijkheden De aardappel bestaat al eeuwen, maar is anno 2018 een product dat nog volop mogelijkheden biedt. Dit blijkt tijdens een gesprek met Bas van Damme, plantmanager bij Lamb Weston / Meijer, in de volksmond de ‘patatfabriek’, in Oosterbierum.

„‘F

riesland is een krimpregio.’ Je leest het in de regionale kranten, je hoort het op Omrop Fryslân, en ik denk telkens wanneer ik dit hoor of lees: waarom zeggen die media dat steeds? De kracht van de herhaling maakt dat mensen gaan denken dat dit inderdaad een krimpregio is, terwijl er zoveel positieve dingen gebeuren. Er zijn zoveel bijzondere bedrijven hier, daar moeten we juist reclame voor maken.” Was getekend, Bas van Damme. Op en top Zeeuw, maar vanwege zijn werk voor Lamb Weston / Meijer is hij samen met zijn vrouw naar Friesland gekomen. Een regio die volgens hem veel te bieden heeft voor werkzoekenden.

Nieuwe producten De aardappel biedt volgens Van Damme nog legio kansen. "Als wij naar een aardappel kijken, dan zien we geen aardappel. We zien mogelijkheden. Een voorbeeld is onze aardappelstoomschillen. Die worden nu rechtstreeks als veevoer ingezet. Dat is nuttig en geen voedselverspilling. Maar hierin zitten ook waardevolle nutriënten die direct als voedsel-ingrediënt gebruikt kunnen worden. Wellicht kunnen we hier meer uithalen." Daarom heeft Lamb Weston / Meijer binnen het CARVE-onderzoeksprogramma met Wageningen Food & Biobased Research, onderzocht hoe suikers uit aardappelstoomschillen gehaald kunnen worden. Dat project is inmiddels afgerond. “De volgende stap is

Aantrekkelijk imago Lamb Weston / Meijer is slechts één van de vele voorbeelden hiervan. Het bedrijf is, samen met het Amerikaanse Lamb Weston “Plantaardige eiwitten zijn de wereldwijd de nummer twee in deze branche. Het heeft vier fabrieken in toekomst en aardappeleiwit is Nederland. Daarnaast zijn er allergeenvrij“ fabrieken in Oostenrijk en Engeland. Van Damme: We groeien flink en exporteren onder de om te kijken of we ook aardappeleiwit op merknaam Lamb Weston® een economisch rendabele manier uit de aardappelproducten van hoge kwaliteit schillen kunnen halen. Daarin zit een naar meer dan honderd landen. We zijn nog hogere voedings- en economische continu op zoek naar nieuwe mensen". waarde. Plantaardige eiwitten zijn de toekomst en aardappeleiwit is ‘De patatfabriek’ in Oosterbierum mag dan wel bijna 120 jaar oud zijn, binnen de allergeenvrij”. muren van het bedrijf vinden continu Maar ook rondom de aardappel valt volop nieuwe ontwikkelingen plaats. Drie te vernieuwen. Zeker op het gebied van broers begonnen in 1902 het bedrijf, en duurzaamheid. De zogeheten produceerden aanvankelijk alleen verse ‘Sustainable Six’ staan daarbij centraal: friet, die slechts enkele dagen houdbaar water, energie & emissie, was. Dus volgde de ingevroren friet. In aardappelbenutting, medewerkers, 2000 werd het familiebedrijf overgenomen door Lamb Weston / Meijer, voedselveiligheid en -kwaliteit, en gezondheid. “We moeten in 2022 ons een bedrijf dat veel verstand heeft van directe waterverbruik per ton zowel aardappelen als van friet. Er zijn eindproduct gehalveerd hebben”, noemt nieuwe producten gelanceerd die ook in Van Damme als voorbeeld. “We tillen de supermarkt te vinden zijn, zoals daarvoor onze waterzuiveringsTwisters en CrissCuts, en er worden installaties naar een hoger niveau. Ook gedroogde aardappelproducten zijn we continue op zoek naar kansen om geproduceerd voor industriële in het gehele proces minder water te toepassingen. Hiermee kan onder meer gebruiken.” puree van worden gemaakt.

Bas van Damme | Lamb Weston / Meijer Koploper Van Damme werkt al 26 jaar in deze branche. Volgens hem komt de aardappel elk jaar weer anders uit de grond. Het hangt af van de weersgesteldheid, oftewel de hoeveelheid neerslag en de temperatuur. “En omdat we de hele aardappel willen benutten, houden we nauw contact met de teler over de aardappeloogst. Zodat we daar onze processen in de fabriek goed op kunnen afstemmen en de kwaliteit aardappelproducten blijven leveren waar onze klanten om vragen.” Qua verlaging van het directe energieverbruik per ton eindproduct is de fabriek in Oosterbierum koploper binnen Lamb Weston / Meijer. Binnen het bedrijf moet de emissie met 30% omlaag, en daar zit ‘Oosterbierum’ boven. Er is nog wel een andere uitdaging waarmee het bedrijf aan de slag moet. De minister wil dat alle grootverbruikers van het laagcalorisch gas af gaan. “Dus moeten ook wij andere voorzieningen treffen, misschien wel biovergisting. Maar dat is een flinke investering. Dus gaan we in gesprek met de minister om te kijken welke mogelijkheden er zijn. Het voordeel is wel dat we door deze uitdaging nieuwe kennis zullen opdoen waarmee we als Oosterbierum kunnen vooroplopen, misschien zelfs wel industriebreed.” Great Place to Work Aandacht omtrent de producten is één ding. Minstens zo belangrijk is het volgens Van Damme om aandacht te geven aan de medewerkers. Onlangs is bijvoorbeeld de ploegendienst uitgebreid van vier naar vijf shifts. „Verder is één van onze ambities om een Great Place to Work® (GPtW) te zijn. Uit het laatste onderzoek kwamen nog een aantal verbeterpunten naar voren. Wij leggen de lat graag nog iets hoger om echt een Great Place to Work te worden. Het is een mooie graadmeter als het gaat om trots, vertrouwen en werkplezier.” Zet je alle duurzaamheidsdoelen van het bedrijf op een rijtje, dan staat het tegengaan van voedselverspilling bovenaan. „Niet alleen benutten we de hele aardappel in ons proces. Als het aan ons ligt gaat ook elk frietje dat bij ons de fabriek verlaat, bij iemand in de mond.” Oftewel: van grond tot mond. Lamb

Weston / Meijer is lid van de Circulaire Economy Taskforce en zet zich sinds 2018 samen met nog 25 andere bedrijven uit de hele voedselketen actief in om voedselverspilling structureel tegen te gaan. Duurzame telers De ‘Sustainable Six’ geeft de gebieden aan waar Lamb Weston / Meijer grote impact kan maken. En deze zes gebieden zullen binnen afzienbare tijd met een zevende punt worden uitgebreid: de duurzame teelt. Ook het teeltproces speelt een belangrijke rol in het duurzaamheidsverhaal. “Met negen telers zijn we een duurzaamheidstraject gestart om te monitoren hoe we de bodem zo gezond mogelijk kunnen houden of krijgen naar de toekomst toe.” De wereldbevolking groeit volgens schattingen van de Verenigde Naties door tot bijna 10 miljard in 2050. Dat is ruim 2 miljard meer dan de huidige populatie. Het voeden van al deze monden is een van de grootste uitdagingen, omdat slechts een beperkt deel van de grond wereldwijd geschikt is als landbouwgrond. Dat betekent dat de opbrengst van gewassen per hectare grond omhoog moet. Het op lange termijn veiligstellen van de voedselproductie en aardappeltoevoer is daarom belangrijk voor Lamb Weston / Meijer als fritesproducent. En daar is een duurzame teeltplan een goede graadmeter als het gaat om watermanagement, het verhogen van biodiversiteit, verminderd gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en een reductie in de uitstoot van broeikasgassen. Zoals aangegeven is Lamb Weston / Meijer, samen met het Amerikaanse Lamb Weston, de op-een-na grootste speler in de wereld binnen deze branche. Tegelijk zijn ook de meer bescheiden strevens van waarde voor dit bedrijf. Een goede buur zijn voor bewoners en bedrijven in Oosterbierum en omstreken, bijvoorbeeld. Van Damme legt uit: “Door te kijken hoe we als frietfabriek telkens weer waarde kunnen toevoegen aan de gemeenschap om ons heen. ik vind het belangrijk om goed contact vanuit Lamb Weston / Meijer te hebben met de mensen hier. Maar ook persoonlijk wil ik graag de uitdaging aangaan. Want er zijn vast veel mogelijkheden om samen te werken in de ‘Friese mienskip’.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

5

Voor elke Fries snel internet omdat het moet Nederland kent een dicht kabelnetwerk dat zorgt voor stabiel en snel internet. De meeste Nederlanders maken hier dankbaar gebruik van. Daarnaast zijn er ook een aanzienlijke hoeveelheid huishoudens die geen toegang hebben tot dit netwerk. In de dunbevolkte gebieden, de zogeheten buitengebieden, moeten de mensen het stellen zonder deze dienst. Kabelnoord, het kabelbedrijf uit Dokkum, wil alle gebieden in Friesland de service van goed internet bieden.

„O

mdat er in de buitengebieden nog geen kabelvoorziening is, kunnen we de fase van coaxkabel overslaan”, zegt Niek Geelhoed, directeur van Kabelnoord. „We maken er daarom een glasvezelproject van. Glasvezel is razendsnel, het kan heel veel megabytes tegelijk verwerken en het is uiterst stabiel.” Het aanleggen van zo’n 3500 kilometer kabel is geen kleinigheid en heeft een behoorlijk kostenplaatje. Een dergelijk project start je niet omwille van het makkelijk streamen van filmpjes. Er is een andere reden waarom elke Fries voorzien moet worden van snel internet.

Maatschappelijk belang Voor Niek Geelhoed is het helder, snel internet voor iedereen is een maatschappelijk belang. Het gaat niet alleen om de toegankelijkheid tot entertainment. „Internet is een belangrijk, misschien wel onmisbaar, Niek Geelhoed | Kabelnoord communicatiemiddel. Via internet wordt met klanten is hierbij van groot belang. je op de hoogte gehouden van actuele Dat doen we allang niet meer met zaken vanuit de hele wereld, je doet je zaken met shops en met de bank, je boekt brieven. Hoe lang kunnen die bedrijven het vandaag de dag nog volhouden je reis, je zoekt de goedkoopste of beste zonder goed internet?” leverancier voor jouw aankoop, je leert Volgens Niek is snel en stabiel internet een nieuwe vaardigheid met tutorials op een pullfactor. Niet alleen voor Youtube en noem maar op. Ook andere bedrijvigheid. „Er zijn niet veel mensen stromen van informatie verlopen via internet. Je beveiligingsapparatuur, je boekhouding, de data over je energieopwekking of “Je zou kunnen zeggen dat internet energieverbruik, zeg maar de een primaire levensbehoefte is ‘internet off things.’ Je zou kunnen geworden“ zeggen dat internet een primaire levensbehoefte is geworden.” Zakelijk belang Volgens Niek Geelhoed is er nog veel bedrijvigheid in de ‘buitengebieden’. Uiteraard denken we dan aan agrarische bedrijvigheid, maar ook andere bedrijven zijn er te vinden. „Elk bedrijf dat niet direct afhankelijk is van een consument om de hoek, kan hier zijn plek vinden. Bovendien is er juist die bedrijvigheid die het juist moet hebben van de weidse omgeving zoals B&B, campings, bootverhuurbedrijven. Communicatie

die een huis kopen waar geen internet van goede kwaliteit aanwezig is.” Wie is verantwoordelijk De grote kabelbedrijven richten zich niet of nauwelijks op de dunbevolkte gebieden. De internetaansluitingen liggen in deze gebieden te ver uit elkaar. De kosten van het aanleggen van de kabels heeft voor hen een te lange terugverdientijd nodig. Voor hen is dat onrendabel.

Wie is er dan verantwoordelijk voor het voorzien van snel en stabiel internet in deze onrendabele gebieden? Vanwege het maatschappelijke en zakelijke belang vindt Niek Geelhoed dat de overheid hier een verantwoordelijkheid in heeft. Gelukkig nemen overheden hun verantwoordelijkheid ook. De gemeentes Ameland, Dantumadeel, Dongeradeel, Kollumerland en Schiermonnikoog zijn aandeelhouders en daarmee eigenaar van Kabelnoord. De provincie Friesland verleent een aanzienlijke lening om in heel Friesland de buitengebieden te voorzien van een glasvezelnetwerk. Financieel nog niet rond „Je zou zeggen, we kunnen aan de slag. Helaas zijn we er financieel nog niet. Van bewoners wordt daarom een bijdrage gevraagd. Als minder dan 60 procent van de bewoners akkoord gaat, dan gaat het project niet door. Leven en wonen in een buitengebied heeft veel voordelen, maar ook een aantal nadelen. Dit is één van de nadelen, maar als de

glasvezelaansluiting er ligt dan heeft dat zeker voordelen: je huis stijgt in waarde, je kunt makkelijker vanuit huis werken, je bent verbonden met de wereld en je hebt geen ergernis meer van traag ladende websites.” Iedere gemeente Friesland aandeelhouder „Voor Kabelnoord is het van belang dat iedereen goed internet krijgt. We opereren lokaal, we hebben korte lijntjes, wij bieden een uitstekende service. Geld verdienen is niet ons hoofddoel, we willen tevreden klanten. Ik zou daarom ook graag zien dat alle gemeentes in Friesland aandeelhouders worden. De gemeentes staan voor het welzijn van hun burgers. Door aandeelhouder te zijn, garanderen ze de kwaliteit van het internet. Ze kunnen meebeslissen over belangrijke vraagstukken die het belang van hun inwoners aangaan. Samen kunnen we het doen.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

6

Hoogspanning en de zwarte kip: blij worden van elektrotechniek Na honderd jaar verhuisde Van der Heide naar Drachten en daar bouwt het aan haar toekomst met onder andere een uniek opleidingscentrum in hoogspanning. Van der Heide staat voor vakmanschap en kennis in elektrotechniek. Over de zwarte kip voor Driekoningen, wereldwijd gevraagde expertise en de noodzaak van nieuwe instroom.

M

et de start van de eerste opleidingen, volgende week, voor laag- en hoogspanning geeft Van der Heide haar visitekaartje af. „Wij zijn vakmanschap, passie en kennis in elektrotechniek. Dat is waar we blij van worden”, vat Tanja Lendzion het bedrijf samen. „Na de verhuizing in maart van dit jaar naar Drachten hebben we de eerste stap gezet naar de volgende honderd jaar. Nu zijn we zover dat we in en voor het noorden een uniek elektrotechnisch opleidingscentrum hebben, waar we mensen theoretisch en praktisch scholen in met name hoogspanning en waar we kunnen voldoen aan de vraag uit de markt. We leiden onze eigen mensen op, maar ook die van andere bedrijven. Dat maakt ons uniek, want er is weinig specialistische meerjarige opleiding in elektrotechniek, naast ons bestaande opleidingscentrum in Gorinchem.” De mens is leidend Van der Heide, met name bekend van bliksembeveiliging, is een veelzijdig bedrijf met Friese roots dat uitgroeide naar een bedrijf met 220 mensen en zeven vestigingen in Nederland. Het dienstenpakket is breed van adviseren, beveiligen, beschermen en inspecteren tot opleiden. Het bedrijf kent vier specialismen, van bliksembeveiliging, de inspecties van alles dat met bliksembeveiliging, elektrotechnische installaties en aarding te maken heeft, de elektrotechnische opleidingen tot de kathodische bescherming, oftewel de bescherming van metalen delen in de grond en in het water tegen roestvorming. Vooral dat laatste gebeurt wereldwijd, van Drachten tot Rotterdam en het Midden-Oosten.

Tanja Lendzion | Van der Heide en maatwerk in ieders ontwikkeling onze speerpunten. De digitalisering en de techniek zullen ons steeds vaker helpen het werk makkelijker te maken, maar de basis van het werk blijft.” Koesteren van je roots „Ik weet wat het is om in een busje te zitten en ik heb de ruimte gekregen om me te ontwikkelen”, verklaart ze haar visie op het bedrijf. „Ik ben loodgieter van huis uit, ik ben een van die mensen

„Ook in ons vak verandert er veel, digitalisering zorgt voor verschuiving van het werk, maar “Onweer 3.0, een innovatief wat blijft is de basis dat er voor bliksembeveiliging op dak gewerkt ontweerdetectie- systeem dat moet worden en dat voor dankzij sensoren, internet en kathodische bescherming veel in de slimme software kan berekenen grond en in en bij het water moet waar onweer zich bevindt en waar gebeuren. „Daarvoor hebben we nu en straks mensen nodig die blij het is ingeslagen“ worden van elektrotechniek. We zijn marktleider, we houden er van met een MBO- opleiding die haar hart met onze handen en met ons hoofd te heeft gevolgd. Daarom ook ben ik zo werken met de focus op veiligheid en we gemotiveerd om te kijken hoe we samen willen mensen ontwikkelen binnen hun met andere bedrijven en talenten. De mensen maken ons bedrijf. onderwijsinstellingen de elektrotechniek Voor de komende jaren zijn onze beter onder de aandacht kunnen krijgen. onderscheidende positie in de markt, de Met elkaar kunnen we elektrotechniek betrokkenheid en motivatie van onze zichtbaar maken als vak, waar voor mensen, de focus op het vak, gezondheid

mensen met talent op ieder niveau een goede toekomst in zit.” De keuze voor Drachten als nieuwe basis om verder te groeien, is bewust. „We hebben Friese roots, we willen hier niet weg. Deze omgeving is onze basis. Het Fries eigene van traditie en duidelijkheid, van durven bewegen en ondernemen, geloven in jezelf en delen met elkaar is wat Van der Heide goed en groot heeft gemaakt en dus is er alle reden hier te blijven. Net als ons moederbedrijf Antea Group, het voormalige Oranjewoud waar we sinds 2007 deel van uitmaken, hebben we Friese roots die we koesteren.” De kip en de universiteit Hoe zit het nu met die zwarte kip tijdens Driekoningen? Lendzion schiet in de lach, pakt het boekje en bladert er door heen. „Dit boekje hebben we gemaakt om mensen inzicht te geven in bliksem, waar de fabels vandaan komen en hoe Van der Heide is gegroeid van fabel naar Onweer 3.0, een innovatief ontweerdetectiesysteem dat dankzij sensoren, internet en slimme software kan berekenen waar onweer zich bevindt en waar het is ingeslagen. Daarom is Van der Heide

partner voor industrie, landbouw en ziekenhuizen en worden we ingehuurd tijdens allerlei grote evenementen en festivals als Pinkpop en Zwarte Cross om de organisatie te adviseren over het onweersrisico.” „Vroeger was onweer een zaak van veel bijgeloof en hoopte je dat je het geluk aan je zijde had. Een van die fabels is dat je de dag voor Driekoningen een zwarte kip over het dak van je huis moest gooien om te voorkomen dat huis en haard getroffen werden door blikseminslag. Toen vertrouwde men op de kip, nu zijn we goed voorbereid en doen we steeds meer onderzoek naar monitoring van onweerdetectie met onder andere Rijksuniversiteit Groningen. We weten dat de laatste vijf jaar de schade door blikseminslag met 40 procent is toegenomen, doordat we meer zware buien kennen met meer kans op heftige inslag. Het is belangrijk te blijven onderzoeken, om risico te kunnen inschatten en schade te voorkomen. Om dat allemaal uit te voeren hebben we nu mensen nodig, gedreven mensen met een passie voor elektrotechniek die zich willen ontwikkelen.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

7

De circulaire economie zichtbaar maken op een Leeuwarder vuilnisbelt Het geloof in de droom dat je op ’n oude vuilnisbelt de toekomst kunt beleven. Douwe Faber van Ekwadraat over de invloed van studenten en de positieve dynamiek van verandering door Culturele Hoofdstad Leeuwarden. Synergie tussen ecologie en economie: Energiecampus Leeuwarden.

A

mbitie, impact en invloed hebben een diepe betekenis voor het door Douwe Faber opgerichte Ekwadraat, adviesbedrijf sinds 2003 in lokale en duurzame energie. Terugkijkend: „Duurzaamheid werd gezien als een linkse hobby, iets dat voorbij zou gaan. Sommigen geloofden er in, velen hielden er mee op. In 2008 werd het ook voor ons lastig, maar we hebben het gered. Na de crisis bleek duurzaamheid z’n plek veroverd te hebben, maar met nieuwe toetreders en veranderende financiële markten maken dat als je koploper wilt blijven, moet je goed nadenken hoe je je kunt blijven onderscheiden in de markt.” „Onze ambitie is onverminderd groot. Ekwadraat omvat nu drie groeiende bedrijven in advies, in research en productontwikkeling en duurzame projectontwikkeling, de organisatie staat stevig overeind en we hebben de slagkracht om te groeien. We werken met veertig man en ik sta er voor, samen met Martine Brandsma die de organisatie aanstuurt en met Jan Zuidema die technisch en inhoudelijk in de lead is. De ontwikkeling van de Energiecampus, onze nieuwe plek, past naadloos bij de ambities en bij de impact die we willen hebben. Durven, delen en doen staat er

daarom al vijftien jaar op m’n visitekaartje. Tien jaar geleden kwam Harm Beerda van Oosterhof Holman bij me en zei, ik wil op onze locatie Schenkenschans in Leeuwarden een duurzame energiebron maken, we willen wat met die grond. En ik zei: man, daar wil ik m’n kantoor wel hebben! Zo zijn we gaan praten, denken en dromen en hebben we de stap gezet iets unieks neer te zetten. Het heeft langer geduurd dan we toen dachten, maar we zijn van start, de droom komt uit.”

het moment dat onze ontwerpvergunning werd gepubliceerd en de buurtschap Ritsumazijl massaal protesteerde. Ik was geneigd m’n gelijk te halen bij de Raad van State. Studenten zeiden, joh, nodig jezelf uit op de koffie, praat er over. Dat hebben we gedaan en daarom zijn we er uit gekomen. De buurtschap heeft invloed gekregen op het uiteindelijke ontwerp, we hebben afspraken gemaakt over de inrichting en de openbare toegankelijkheid van het

Flow van verandering “De Energiecampus Leeuwarden „Als ik nu terugkijk, zeg ik, wordt een broedplaats van gelukkig heeft het zo lang innovatie op het gebied van geduurd. Het idee en de plannen zijn gerijpt, we zijn in een flow energie en duurzaamheid“ gekomen en geholpen door de tijd en een nieuwe generatie. Toen ik in 2013 het bidbook van Culturele gebied. Ik ben er blij mee, want het tekent Hoofdstad las en mocht vertellen wat ik het geloof in vooruitgang, in soms even er van vond aan de Europese weer anders denken. Positief blijven en beoordelingscommissie, dacht ik, ja dat kunnen we, we gaan iets bijzonders doen. geloven in de kracht van de dialoog, uitleggen waarom je iets wilt doen.” In die flow van geloof en verandering, hebben we voor de uitwerking van de Verbeelding van innovatie Energiecampus studenten uit allerlei disciplines om ons heen verzameld en dat „De Energiecampus Leeuwarden wordt een broedplaats van innovatie op het werkt heel goed. Het beste moment gebied van energie en duurzaamheid. De waarop hun invloed duidelijk werd, was

Jan Zuidema, Martine Brandsma en Douwe Faber | Ekwadraat

plek waar het bedrijfsleven en kennisinstellingen samen met start ups elkaar ontmoeten en nieuwe innovaties en business ontwikkelen. We willen mensen in het hele land laten zien wat we in huis hebben. Als adviseurs maken we zelf doorgaans niets, we bedenken het. Ik wilde het zo graag tastbaar maken, laten zien wat we bedenken en dat realiseren. Laten zien welke duurzame oplossingen je kunt bedenken, wat werkt en wat niet werkt. Beleving van duurzaamheid, het zichtbaar maken van de stappen naar een circulaire economie. Wij laten zien wat je kunt doen met bijna afgeschreven land, weliswaar vol geschiedenis, maar vooral een vuilnisbelt. Dat je er op bouwen kunt en er onderzoeken op kunt doen met wat en hoe je bouwt. Praktijklessen: wat gebeurt er met een gebouw op een dijklichaam? Wet- en regelgeving loopt altijd achter op innovatie, maar je moet elkaar prikkelen om antwoorden te zoeken, om overeenstemming te vinden in het belang van verandering. Door bewust met innovatie bezig te zijn, kunnen we toegevoegde waarde blijven leveren aan onze klanten en omgeving en onze positie in de markt behouden en verstevigen. Het is de kunst om buiten grenzen te denken, maar er wel binnen te blijven opereren. Verandering wordt te vaak gezien als bedreiging; de (publieke) focus richt zich vaak op een incident, maar dat is niet waar het uiteindelijk over moet gaan.” Overtuigend ondernemen „De vraag naar kennis en verandering, de waarde van 2018, van Leeuwarden Culturele Hoofdstad. Wat we doen past in die Mienskip-gedachte van verandering en vanuit die gedachte organiseren we dit jaar met het onderwijs en ondernemers de Duurzame Innovatie Challenge. We willen elkaar in Friesland de komende maanden uitdagen op het gebied van circulariteit en energie, sociale innovatie en duurzame organisaties. Hiermee bedenken we mét de Mienskip oplossingen en innovaties voor twintig bedrijven. De gemeente Leeuwarden speelt ook hierin een rol omdat ze al vroeg de waarde van ons plan voor de Energiecampus herkende en het belang ziet van het voeden van verandering en innovatie. Inmiddels zijn we gestart met de bouw van iets unieks in Nederland, op een vuilnisbelt in Friesland en daar ben ik trots op. We maken zichtbaar maken wat verandering naar duurzaamheid betekent.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

8

Persoonlijke krachten zien en bundelen Ariënne Knol is tien jaar franchisenemer en trainer bij Kenneth Smit. Vaardigheidstrainingen op het gebied van management, verkoop en communicatie is waar het bedrijf bekend om staat. Maar het effectief toepassen van die vaardigheden, heeft volgens Ariënne ook met de persoonlijkheid van de mensen zelf te maken.

H

oe zorg je ervoor dat mensen zich blijven ontwikkelen, en zich meebewegen met de veranderingen in de markt? Zich enthousiast willen inzetten voor de doelstellingen van het bedrijf? Trainingen om vaardigheden te leren of verder te ontplooien, zijn een goede stap. Mensen zijn vaak bereid om te leren, weet Ariënne Knol. Maar de opgedane kennis structureel toepassen, dat is een tweede. “Mensen moeten echt inzien dat het ze verder helpt, dat het hun werk leuker, makkelijker en effectiever maakt. En dat inzicht heeft ook te maken met persoonlijkheid. Hoe kijk je tegen dingen aan? Dat is een aspect waarbij ik steeds meer verdieping zoek.” Verschillen benutten Ariënne heeft zich met het oog hierop bekwaamd in de methodiek Insights Discovery. Insights Discovery gebruikt een eenvoudig en toegankelijk kleurenmodel om inzicht te krijgen in de unieke persoonlijke voorkeuren van mensen. Het helpt medewerkers effectiever te worden en om teams productiever samen te laten werken. Daarnaast zorgt het voor betere prestaties van organisaties als geheel.

Dat is veel ondernemers eigen, zegt Ariënne lachend. Maar ze kunnen mensen in hun team hebben die juist aandacht hebben voor details, of die het belangrijk vinden om anderen ook te informeren voordat er iets nieuws geïntroduceerd wordt. Een derde persoon is juist van het buiten de kaders-denken en het brainstormen. “Al die kwaliteiten kun je als leidinggevende benutten, want er is niet één goede manier van acteren. Het hoeft elkaar ook niet te bijten: het gaat niet om of-of, maar om en-en.” Doel bepalen Het veelgehoorde ‘ik vind de mensen niet ambitieus genoeg’ is voor Ariënne een signaal dat een ondernemer of leidinggevende baat kan hebben bij Insights Discovery. “Want als je alleen vanuit jouw eigen beeld mensen mee probeert te krijgen, dan krijg je ze mogelijk inderdaad niet mee. Het gaat er niet alleen om hoe jij als leidinggevende in elkaar steekt, maar ook om hoe anderen in elkaar steken. Dat vergt inzicht, en vaardigheid. De managementvaardigheden die bij Kenneth Smith zijn te leren, komen hier weer van pas.”

Ariënne Knol | Kenneth Smit

reden voor Ariënne om met een scherpe blik en onafhankelijke geest aan de slag te gaan. “De directie kan wel zeggen dat zus en zo aan de hand is, maar de mensen op de werkvloer kunnen daar Overigens is het volgens Ariënne ook weer heel anders over denken. Ik wil “Het helpt mensen om in te laten zien wat relevant om scherp te hebben wat je met altijd zelf van de mensen horen wat in elkaar wilt bereiken. “Welke richting hun voorkeuren doen in relatie tot de hun beleving de uitdagingen zijn. En zien taak die ze uit te voeren hebben. Waarom gaan we op met elkaar? En wat is de wat de praktijk is. Dat kan soms wel bijdrage van elk persoon binnen de sommige werkzaamheden eenvoudig uit botsen. Bijvoorbeeld omdat een te voeren zijn en andere juist lastiger zijn. organisatie aan het totaal? Als dat management een beeld heeft van een Als je vervolgens aan de slag gaat met het onduidelijk is, dan kun je elkaar ook niet trainen van vaardigheden, dan kun je dat aanspreken op verantwoordelijkheden. Je uitdaging, maar dat de kern daarvan op een heel ander vlak blijkt te liggen dan moet het met elkaar eens zijn over wat veel gerichter doen. Ik zie dat hierdoor het management denkt. Heel nog meer enthousiasme ontstaat bij regelmatig ligt het ook bij het deelnemers om de geleerde management zelf. Is het een blinde vaardigheden ook daadwerkelijk te vlek. Uiteindelijk is het zaak dat er gaan toepassen in de praktijk. En “Het gaat om duidelijkheid. En het weer een goede verbinding komt dan gaat het renderen.” nemen van verantwoordelijkheid. In tussen management en welke relatie dan ook. En als je elkaar medewerkers.” De inzichten die de methodiek biedt zijn bovendien uitermate geschikt kunt zeggen wat er is, dan kun je ook Het vergt enige durf voor Ariënne. voor het effectiever samenwerken in samen stappen voorwaarts zetten“ Het zijn immers wel haar teams, zegt Ariënne. “Wat je vaak opdrachtgevers die ze met een ziet, is dat er onderling frustratie gezond-kritische blik bekijkt. En ze ontstaat op het moment dat men een neemt liever geen blad voor de andere kijk heeft op zaken. Insights mond. Maar opdrachtgever of niet; als zij het doel is, wat dat betekent voor geeft de tools om de verschillen niet te het gevoel heeft dat ze haar werk niet bijvoorbeeld het eerstvolgende jaar, en veroordelen, maar juist te waarderen en naar eigen maatstaven kan uitvoeren, wat iedereen gaat doen. En dan ook, en gebruiken. Ook kan ik blinde vlekken in daar komt Insights Discovery weer om de dan doet ze het liever niet dan wel. “Het kaart brengen binnen teams in relatie tot gaat om duidelijkheid. En het nemen van hoek kijken: waar zet je je tanden in op hoe ze bijvoorbeeld omgaan met verantwoordelijkheid. In welke relatie basis van waar je kracht zit?” doelstellingen, processen of mensen.” dan ook. En als je elkaar kunt zeggen wat er is, dan kun je ook samen stappen Opnieuw in verbinding Een concreet voorbeeld: veel Nu is juist het feit dat ieder met zijn eigen voorwaarts zetten. Ik heb ook wel eens leidinggevenden willen dat gisteren alles discussies met mijn opdrachtgevers over bril naar een bepaalde kwestie kijkt, klaar is. Ze hebben soms weinig geduld.

zaken, maar dat is goed. Het zorgt ervoor dat waar je mee bezig bent, alleen maar beter wordt”. Goede flow Serieus werk verrichten kan soms ook op een ietwat ludieke manier. Ariënne heeft voor haar eigen praktijk een workshop ontwikkeld waarbij de rust van de natuur gecombineerd wordt met goede discussies en het krijgen van persoonlijke inzichten. „Ik heb een elektrische sloep gekocht. Ik kwam op het idee om hiermee workshops te gaan geven.” Tijdens de workshop, toepasselijk FLOW genaamd, wordt het voor de deelnemers duidelijk wat hun persoonlijke motivatoren zijn, en waar ze energie van krijgen of juist energieloos van worden. Groepen komen te weten wanneer zij als team in een goede flow zitten, en wat hun teamcultuur is. “Dit is natuurlijk gerelateerd aan Insights Discovery, maar ook aan de management- en salestrainingen. Maar dan dus wel op het water, wat zorgt voor een andere onderlinge sfeer. Het gaat wel echt ergens over. Na de workshop kunnen mensen direct aan de slag met alle opgedane inzichten. Dat geeft mij dan weer ongelofelijk veel energie!”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

9

Telen is vak van de toekomst in Sexbierum De Nederlandse glastuinbouw is decennia lang een uitstekend exportproduct geweest. Die positie staat onder druk en onze visie op voedsel verandert. Wat betekent dat voor de grootste teler van het Noorden? Henny van Gennip van AC. Hartman in Sexbierum belicht markt, verandering en gedrag.

H

enny van Gennip kan bogen op een brede, intensieve en dertig jaar lange carrière in de Nederlandse voedingsindustrie. Hij werkte in de melken zuivelindustrie, in visverwerking, in de vlees- en vleeswarenverwerking, de kant-en-klaarmaaltijden en nu is hij aangeland in bij AC. Hartman, een begrip in de Nederlandse glastuinbouwsector, preferred supplier van Albert Heijn van tomaten, komkommers en paprika en voor andere buitenlandse klanten en bovendien marktleider in biologische teelt. Toch zegt de algemeen directeur: „Ik ben geen teler, want telen is een vak.” Zelfkennis heb je nodig om te weten waar je staat; toch is z’n brede ervaring en marktkennis die hem naar Sexbierum bracht, toen Hartman bij gebrek aan opvolging werd overgenomen door het Belgische The Fruit Farm Group. Een sterke moeder met productielocaties op drie continenten en een scherpe visie op gezond voedsel die Van Gennip goed kan gebruiken in Sexbierum.

voortdurende schaalvergroting en dat de prijs voor de producenten niet gestegen is. De prijs van een liter melk is gelijk aan die van de jaren tachtig; de boeren verdienen niet meer dan toen; hetzelfde zie je bij de varkensmesters. Schaalvergroting betekent goedkoper en efficiënter kunnen produceren en dat het aantal mensen dat er van profiteert, wordt kleiner. En in Nederland hebben we bovendien de laagste voedselprijzen in Europa en is de groei van de sector voorlopig niet meer aan de orde.” „Tegelijk groeit het besef dat voedsel weer volwaardiger moet worden. Onze producten hebben een hoge kwaliteitsstandaard, maar feit is dat in de loop der decennia de gemiddelde voedingswaarde is afgenomen. Inmiddels is er volop aandacht voor het belang van biodiversiteit en een gezonde bodem en moeten we wennen aan de idee dat grondstoffen eindig zijn; in een branche waar energie naast arbeid de hoogste kostenpost is, zijn dat goede drijfveren voor verandering.“ Tegen die achtergrond is dit het logische moment voor verandering, zegt Van Gennip, waarbij kennis, ervaring, samenwerking in de

Verandering is noodzaak „Binnen nu en enkele jaren is de situatie in Europa veranderd. Dan is Nederland geen Europees “Ik geloof dat biologisch telen tegen marktleider meer in geteelde fruit lagere kosten de toekomst heeft“ en groenten, maar teelt vrijwel ieder land z’n eigen voedsel. Duitsland, Spanje, Italië en OostEuropa zijn aan een enorme keten en visie onontbeerlijk zijn. Minder opmars bezig in de glastuinbouw, ons telen vanuit buikgevoel, meer vanuit favoriete exportproduct wordt steeds mathematische aanpak. meer een lokaal product. We moeten dus saneren, dat is duidelijk.” Balans en finesse „Terugkijkend op alle jaren in de „De kracht van Hartman zit in de kennis Nederlandse voedingsindustrie zie ik dat van het telen en in de locatie van onze het tot nu toe gegaan is over

Priscilla Daisy Hoogeveen en Julia Hamstra

Henny van Gennip | AC Hartman kassen, door de matigende invloed van zee en het goede licht dat we hier hebben. En niet in het minst omdat we solitair zijn in de omgeving. Want waar elders in concentratiegebieden van glastuinbouw net als bij kippenfokkers en varkensmesters, ziektekiemen gemakkelijk overslaan, hebben wij daar geen last van. En we zijn divers in onze productie: deze zomer heeft maar weer eens laten zien hoe kwetsbaar je bent als je je concentreert op één product.” „Ik geloof dat biologisch telen tegen lagere kosten de toekomst heeft. Dat betekent nog minder bestrijdingsmiddelen gaan gebruiken en meer inzetten op insecten, meer investeren in een gezonde bodem en biodiversiteit. Bacteriën en schimmels zo weten we inmiddels vanuit onze biologische teelt, kunnen helpen de balans terug te krijgen.” „Dat is de ene kant, want we moeten op alle vlakken scherp zijn. Je wordt terecht afgerekend op de kwaliteit van je product en je weet dat energiekosten daar een zeer substantieel van uitmaken. Je moet stoken om de door planten geproduceerde hoeveelheid vocht te laten verdampen, dus moeten we nog veel beter worden in het onder controle krijgen van de kosten die daarmee gepaard gaan. Het gaat om de finesses van het afstemmen van je systemen en je techniek, inzichtelijk maken wat je wanneer waar verbruikt. En hoe mooi ledverlichting ook lijkt, in de

glastuinbouw vergt dat nog meer ontwikkeling voor we het juiste lichtpotentieel hebben. Voortdurende balans in teelt is noodzakelijk, want in de allereerste plaats moet je voor winkel en consument een betrouwbare partner zijn. We hebben in de afstemming van onze processen en het inzichtelijk krijgen van informatie inmiddels belangrijke stappen gezet dit jaar.” Goeie mensen met gevoel „Vanaf eind dit jaar hopen we te kunnen gaan werken aan een deel van de oplossing: geothermie. Het plan voor een eigen geothermie-bron speelt hier al lang en nu is het moment aangebroken om met de juiste partners de stap naar realisatie te zetten. Een belangrijke en lastige stap, want in kassencomplexen gaat het om een combinatie van elektra, warmte en de CO2 opname.” „Het is een van de stappen in het complexe veranderingsproces: we moeten het op alle fronten goed doen en dat betekent ook dat we nog meer goede mensen nodig hebben, mensen met het juiste gevoel voor de waarde van de omgeving. De waarde die het platteland heeft voor ons allen tegenover de kwetsbaarheid van de stad. Die mensen, die balans en betekenis brengen, dat is waar we continue mee bezig zijn. Kennis, samenwerking in de keten en het goeie gevoel vormen voor Hartman het fundament voor de toekomst in deze prachtige omgeving.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

10

De kracht van een gespecialiseerde multinational in Kootstertille Professionele producten van blinkend staal en hydrauliek combineren met software en het wereldwijd verkopen vanuit het hoofdkantoor in Kootstertille naar bijvoorbeeld Amerika. Een bedrijf in hefbruggen en dockproducten, waar vakmanschap en technologie samengaan. Ontwikkelend perspectief op wereldschaal.

D

e zon schijnt in Kootstertille, de bakermat van de Stertil Group. Een bedrijf dat zich stevig heeft ontwikkeld en zich op basis van dat stevige fundament verder specialiseert. „We zijn het stadium van concurreren op prijs allang voorbij, zoals dat met name gebeurt in de markt van de grote aantallen van hefbruggen voor personenauto’s”, aldus algemeen directeur Ulbe Bijlsma. „Die slag zouden wij altijd verliezen, dus doen we waar we wel goed in zijn: onderscheiden van de concurrentie vanuit kennis en ervaring. Daarom hebben we ons wat betreft hefbruggen geconcentreerd op het zware segment (hefbruggen voor bussen en vrachtauto’s). We nemen zo genoegen met een stuk van de wereldwijde markt, maar wilden daar dan wel de beste in zijn. En dat is gelukt. In dit segment zijn we inmiddels wereldwijd marktleider. Het feit dat we in 2008 onze Amerikaanse concurrent ALM hebben overgenomen, heeft gezorgd voor een veel betere toegang tot die belangrijke markt .” Software is key „We hebben vervolgens in de loop van het afgelopen decennium onze ontwikkeling en productie gebaseerd op het beginsel van het toepassen van zoveel mogelijk dezelfde bouwstenen , die we vervolgens op efficiënte wijze met behulp van lasrobots en gemechaniseerd transport tussen de productieplekken produceren.

Robotlasapparaat

Hierdoor ontstaat de gewenste schaalgrootte op onderdeelniveau. In de zware hefbruggen zijn we zoals gezegd wereldmarktleider, maar ook bij dockproducten hebben we een vooraanstaande positie en dus kijkt iedereen naar ons. Daarom is het van groot belang te blijven investeren in onze R&D- afdeling. Omdat met ontwikkelingen op besturingsvlak veel mogelijkheden liggen om ons verder te onderscheiden, hebben we strategisch besloten deze know how in huis te halen in de vorm van elektro en software engineers. Vroeger ging het in deze branche over staal en hydrauliek, nu is dat in combinatie met dedicated besturingssystemen die ons de voorsprong geeft.” Voorsprong door kennis, ervaring en vakmanschap. Kunnen anderen dat ook? Ulbe Bijlsma | Stertil „Dat we deze positie hebben bereikt, wil niet automatisch zeggen dat we die „Het onderscheiden van de concurrentie mensen als in ruimte. Daarom houden. Onze kennis en ervaring heb je doen we ook bij dockproducten, waar we onderzoeken we op dit moment de niet zomaar ingehaald, maar om voorop mooie groeikansen zien in te blijven lopen op gebied van gespecialiseerde dockproducten software, heb je de goeie mensen voor onder meer de nodig. Wij ontwikkelen veel zelf, en “De combinatie tussen commercie en voedingsindustrie, waar gebruiken dedicated software en productveiligheid, efficiency en hardware in tegenstelling tot veel technologie in deze business-toenergiebesparing steeds concurrenten die standaard business markt biedt prachtige belangrijker wordt. Ook hier geldt besturingen toepassen. Vanwege kansen in een wereldwijde markt“ dat Stertil de beste wil zijn in het onze groei bij zowel hefbruggen als segment waar wij ons in dockproducten en ondanks dat we specialiseren. Inderdaad: we zijn veel hebben geïnvesteerd in het optimaliseren van de werkplekken lopen mogelijkheden voor een forse uitbreiding met mooie ontwikkelingen bezig, maar meer zeg ik er nu niet over want de we nu aan tegen beperkingen zowel in van onze vestiging ik Kootstertille.” concurrentie kijkt bij ons altijd over de schouder mee.” Chinese markt wordt booming „De combinatie tussen commercie en Techniek biedt een toekomst technologie in deze business-to-business „ We zijn een sterk en sociaal bedrijf met markt biedt prachtige kansen in een een duidelijke strategie waar wereldwijd wereldwijde markt. In China dagelijks zo’n 500 mensen werkzaam bijvoorbeeld gaat straks steeds meer zijn, met een geweldige mix van vraag ontstaan naar hefbruggen. Dit vakmanschap, kennis, ruimte voor deel van de wereld ontwikkelt zich namelijk snel. Even in perspectief: er zijn investeringen in productontwikkeling en productie en we zetten stappen op het wereldwijd 380.000 elektrische bussen, gebied van verduurzaming. Verder heeft waarvan er 370.000 in China rijden en Stertil een goede band met regionale in de rest van de wereld slechts 10.000. opleidingsinstituten zoals Friese Poort en We hebben daarom enige tijd geleden Noorderpoort die we verder kunnen besloten om vooruitlopend hierop in verdiepen, ook om te stimuleren dat meer Qingdao een eigen Chinese assemblage vestiging te starten voor hefbruggen voor jongeren voor techniek kiezen, een branche met toekomst, die op allerlei de Chinese markt, die inmiddels niveaus creativiteit, uitdaging en operationeel is.” perspectief biedt.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

11

De sociale kant van arbeid Caparis NV helpt mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt aan werk. „Bij werk”, zegt Alex Bonnema, directeur van Caparis, „gaat het om meer dan geld verdienen. Elke werknemer heeft talenten en ook ambities. Hoe dichter je talent, ambitie en werkzaamheden kunt laten samenvallen, hoe beter het is. Zo vergaat het mij ook. Er is werk waar ik gelukkig van word en er is werk dat je mij niet moet laten doen. Voor onze mensen geldt hetzelfde.”

„C

afstand tot de arbeidsmarkt te bewegen aparis is een naar arbeid. Ik noem dat sociaal veelzijdig ondernemen. De betekenis van arbeid in leerwerkbedrijf”, vertelt het leven van mensen is van grote Kostas Kalafatis, werkleider en voorzitter waarde.” Hij illustreert dit met een van de ondernemingsraad. „Veel mensen voorbeeld. „Vorige week sprak ik Antje. zullen Caparis kennen van de diensten in de groenvoorziening of het schoonmaakwerk. Maar we hebben ook bedrijven voor het verpakken van food en non-foodproducten, “Eén op de twee werkzoekenden montage en assemblagewerk in de die door Caparis worden begeleid elektrotechniek en het assembleren komen in een gewone baan aan van fietsen voor de fietsenbranche. het werk“ Verder is Business Post onderdeel van Caparis. Door deze veelzijdigheid is er een breed scala Ze heeft jaren bij Caparis gewerkt en gaat aan werkzaamheden waarin een nu met pensioen. Ze móet met pensioen. werkzoekende zich kan ontwikkelen.” Ze wil niet. Ze vroeg of ze alsjeblieft mocht blijven werken voor Caparis. ‘Als Naar een gewone baan ik thuis kom te zitten verpieter ik’, zei ze, Bonnema: „Eén op de twee ‘bij Caparis heb ik werk en collega’s.’ “ werkzoekenden die door Caparis worden begeleid komen extern in een gewone Wat kun je wel baan aan het werk. Met de aanpak van „Onze mensen hebben een beperking. Caparis wordt de afstand tot de Velen van hen zijn ook nog eens arbeidsmarkt succesvol verkleind. Wij laaggeletterd. In eerste instantie richten zijn in staat om mensen met een grote

we ons op wat iemand wel kan en wat iemand wil. Vervolgens gaan we kijken wat iemand nodig heeft om dat doel te bereiken. Daar gaan we dan aan werken en vervolgens zoeken we een geschikte werkkring. Mensen passend werk bezorgen vereist een bijzondere expertise. Onze begeleiders hébben die expertise. Zij weten: iedereen heeft zijn eigen verhaal en verdient een toegespitste inzet.” Sporten en gezond eten De dienstverlening van Caparis gaat verder dan mensen aan arbeid helpen. Bonnema: „We helpen mensen met leren lezen als dat nodig is en we hebben aandacht voor gezondheid. We zorgen voor goed eten in onze kantines en praten over het belang daarvan. We hebben ook een sportaccommodatie zodat er gesport kan worden. We dringen onze ideeën niet op, we reiken ze aan.” Kalafatis vult aan: „Op deze wijze is arbeid een versneller van de aanpak van - soms - veel andere sociale problemen. Als een werknemer

blij vertelt dat ze nu kan lezen, haar bankzaken zelf kan doen, haar pinpas niet meer hoeft af te geven met alle ellende van dien, is dat een bevestiging dat we op de goede weg zijn.” Caparis is een geweldig bedrijf vindt hij. „De mensen werken hier met veel plezier en krijgen de kans zich te ontwikkelen. Er ligt een goed plan voor de toekomst van Caparis, een plan waar we als ondernemingsraad volledig achter staan.” We doen ertoe Caparis doet ertoe. De sociale onderneming verricht mooi werk door de afstand op de arbeidsmarkt bij mensen te overbruggen. Bonnema "Onze mensen doen ertoe. Ze doen werk dat bij hen past en leveren daarmee een bijdrage aan onze samenleving."

Kostas Kalafatis, werkleider en voorzitter van de ondernemingsraad en Alex Bonnema, directeur | Caparis


VISIE MAGAZINE powered by noordz

12

‘We zijn verplicht om onze kennis te delen’ Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag staat vooral bekend als een zorginstelling. Minder bekend is dat het ook een kennisorganisatie is. Peter Visch, voorzitter Raad van Bestuur, brengt daar graag verandering in. “We hebben voor ruim honderd jaar aan specifieke kennis en ervaring in huis.”

„W

at onze behandelaars doen, is soms net toveren.” Een fonkeling in de ogen van Peter Visch als hij vertelt over wat Revalidatie Friesland allemaal in huis heeft. Ruim honderd jaar geleden is de instelling begonnen als kinderziekenhuis. In de jaren vijftig werd het een kinderrevalidatiecentrum met een school. Later, mede dankzij de komst van vaccinaties en goede geboortezorg, hadden minder kinderen behoefte aan revalidatiezorg en kwamen er bedden vrij. Kruisbestuiving Sindsdien is Revalidatie Friesland uitgegroeid tot een instelling waar jaarlijks vijfduizend mensen van alle leeftijden klinisch en poliklinisch behandeld worden. Bijvoorbeeld na een ongeval, amputatie, of beroerte, of vanwege spierziekten. Nog een verschil met vroeger: verbleven de kinderen ooit hun hele basisschooltijd in Revalidatie Friesland, nu gaan de patiënten binnen enkele maanden naar huis. De behandelingen zijn steeds beter geworden. “Onze behandelaars hebben unieke kennis en ervaring”, zegt Visch. “Niet alleen qua behandelingen, maar ook qua preventie.”

om de patiënt daarop voor te bereiden. “Door die samenwerking tussen verschillende disciplines, krijg je kruisbestuiving. Daarnaast werken er nergens zoveel fysiotherapeuten, ergotherapeuten en andere specialisten als hier. Die versterken elkaar ook.” Academie Nieuwe kennis wordt ook vergaard onder de vlag van de Revalidatie Friesland Academie, die nauw samenwerkt met het hbo en wo. Hanzehogeschool Groningen voert bij Revalidatie Friesland toegepast onderzoek uit. Met NHL/Stenden wordt samengewerkt op het gebied van Virtual Reality en serious gaming. En er is altijd wel een arts of behandelaar via de Rijksuniversiteit Groningen aan het promoveren in het revalidatiecentrum. Daarnaast voeren de specialisten van Revalidatie Friesland zelf ook ander toegepast onderzoek uit. „Als iets veelbelovend lijkt, gieten we het netjes in een onderzoek en voeren we dat onderzoek op ambachtelijke wijze uit in samenwerking met een hogeschool of universiteit. We passen pas iets toe als iets bewezen werkt.” Kortom, genoeg kennis in huis, en het eind is nog niet in zicht. Tijd om dit van de toren te roepen en de kennis te delen met netwerkpartners, vindt Visch. “De vraag naar revalidatie neemt toe. Hoe kun je daarop inspringen als je niet genoeg mensen kunt inzetten? Dat kan allereerst dankzij de technologie. We bieden e-health en beeldzorg. Mensen doen thuis oefeningen, filmen dit, en

Dit is mede te danken aan het feit dat een multidisciplinair team zich onder leiding van een revalidatiearts ontfermt over elke patiënt die bij Revalidatie Friesland binnenkomt. Daarin zitten onder meer een logopedist, een psycholoog, een fysiotherapeut, een ergotherapeut, een maatschappelijk werker en een “Onze behandelaars hebben unieke verpleegkundige die een kennis en ervaring, niet alleen qua behandelaarsrol heeft. “We behandelingen, maar ook qua behandelen altijd mensen met een meervoudige zorgvraag. Iemand is preventie“ bijvoorbeeld halfzijdig verlamd en kan niet meer praten als gevolg krijgen via internet feedback daarop. Dit van een hersenbloeding.” alles in een goed beveiligde omgeving. Volgend jaar willen we tien procent van Deze persoon krijgt op een gegeven de behandelingen via tele-revalidatie moment oefeningen van een uitvoeren. Zodat we meer mensen fysiotherapeut. De ergotherapeut neemt kunnen behandelen, en zodat mensen een kijkje bij de patiënt thuis, en merkt minder ritjes naar het Beetsterzwaag, of op dat het huis veel hoge kasten heeft. één van onze andere poliklinieken in Hierop kan de fysiotherapeut nadenken Friesland, of Meppel en Emmeloord over het aanpassen van de oefeningen,

Peter Visch | Revalidatie Friesland hoeven te maken.” Een andere manier om op de zorgvraag in te springen, is door samen te werken met netwerkpartners. Visch: “We willen onze kennis delen met bijvoorbeeld mantelzorgers zodat de zorg thuis efficiënter wordt. Daarnaast wordt het hierdoor mogelijk om mensen sneller uit Revalidatie Friesland te ontslaan. Thuis revalideren is toch wat mensen het liefst willen.” ‘Virtuele dorpspleinen’ Gemeenten kunnen eveneens baat hebben bij de kennis van Revalidatie Friesland. Zeker nu veel zorgtaken zijn overgedragen naar sociale wijkteams. Maar ook beleidsmedewerkers kunnen baat hebben bij de kennis die Revalidatie Friesland in huis heeft. “Andersom geldt dat net zo goed. Als wij beter snappen hoe zaken werken bij een gemeente, dan kunnen wij onze patiënten beter voorbereiden op de terugkeer naar hun omgeving.” Visch wil verder specialisten binnen ziekenhuizen, huisartsen en fysiotherapiepraktijken uitnodigen om Revalidatie Friesland wat vaker te raadplegen als ze een vraag hebben. Volgens hem is de tijd gekomen om ‘virtuele dorpspleinen’ te maken; plekken waar mensen kennis kunnen halen en

brengen. “We moeten meesurfen op de golf van deze tijd. Er is veel meer mogelijk dan wat nu gebeurt.” Creatieve oplossingen Door kennis te delen en samen te werken, kunnen volgens hem nieuwe, creatieve oplossingen ontstaan binnen de zorg. Een mooi voorbeeld vindt hij de therapie Speech-Music Therapy for Aphasia (SMTA). Mensen die niet meer kunnen praten, leren met behulp van muziek hoe ze wel weer kunnen praten. “Bij deze therapie werken een muziektherapeut en een logopedist in één behandelkamer. Dat was jaren geleden niet voor te stellen.” “We zitten nog teveel op de gebaande paden, en daarbij kijk ik ook naar mijzelf. Maar door met elkaar samen te werken, en buiten de kaders te denken, kunnen we nog meer nieuwe therapieën ontwikkelen. Dat is de kant die we op moeten.” Binnen Revalidatie Friesland is de drive in ieder geval groot om dit te bereiken. “En zet onze specialisten hierbij graag op een podium: zij doen het werk. Ze zijn ambitieus en willen altijd innoveren om meer en betere behandelingen te helpen ontwikkelen, en dat moedigen we aan. Er is nog heel veel niet verklaard of opgelost.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

13

Niet meebewegen, maar vooruit lopen Breman gehuisvest te Drachten, onderdeel van Breman Installatiegroep, één van de grootste partijen in de installatiemarkt, gaat ambitieus de toekomst tegemoet. In de installatiebranche is dat makkelijker gezegd dan gedaan.

D

e grote veranderingen op het gebied van verduurzaming, een gasketel plaatsen behoort bijna tot het verleden, zorgt voor een aantal flinke uitdagingen. Daarnaast vraagt de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd ook voor een andere kijk op installatiewerk: „Installateurs hebben fysiek niet het lichtste werk. Hoe zorgen we ervoor dat iedereen met gemak de pensioenleeftijd kan behalen”, vroegen Wytze Waringa (directeur Breman Woningbouw) en Willem Wagteveld (directeur Breman Woningbeheer) zich af. Op deze uitdaging heeft Breman een antwoord gevonden. Om elkaar denken en delen in de winst „Ieder personeelslid wordt hier gewaardeerd, kan meebeslissen en vijftig procent van de winst van Breman gaat naar het personeel”, zegt Wytze. „We zijn oorspronkelijk een familiebedrijf en de notie dat we het met elkaar moeten en dat we dus voor elkaar moeten zorgen zit in ons DNA. Het werk uitdagend en minder belastend maken hoort daar ook bij. Om die reden maken we in onze productieruimte prefab installatieonderdelen. Een prachtig voorbeeld is het project dat we met een bouwpartner uitvoeren. Betonnen bouwconstructies worden voorzien van leidingen en bekabeling waar uiteindelijk, naar believen, verschillende installatieonderdelen op aangesloten kunnen worden. Dat geeft natuurlijk tevens verlichting voor onze installateurs.” Willem voegt daaraan toe: „we willen zorgen voor een beter woon- en werkklimaat voor iedereen. Dat is ambitieus en we weten dat Breman dat

Willem Wagteveld (directeur Breman Woningbeheer) en Wytze Waringa (directeur Breman Woningbouw) | Breman niet alleen kan bewerkstelligen. Daarom zijn we ook erg voor het delen van kennis.” Verduurzaming in gebouwen is ons werk Na 1 juli is nieuwbouw gasloos. Het is aan de installatiebedrijven om de nieuwe technieken toe te passen in nog te bouwen en bestaande gebouwen. „Afwachten wat er gaat gebeuren is voor ons geen optie.

“Ons bedrijf is succesvol juist door proactief de maatschappelijke ontwikkelingen aan te voelen, niet af te wachten, maar de beweging voor te zijn“

We willen vooroplopen. Daarmee grijp je de kans om die toekomst in de installatietechniek mede vorm te geven. In ons nieuwe pand hebben we verschillende zones aangelegd waarin we nieuwe technieken voor warmtevoorziening kunnen toepassen. We kunnen op die wijze niet alleen nieuwe technieken ontwikkelen, maar ook aan de lijve ondervinden wat de verschillende manieren van warmtevoorziening doen in een gebouw. Daarmee kunnen we de klanten ook weer voorzien van beter advies.” Breman heeft voor zichzelf het doel gesteld energiepositief te zijn. „Dat is iets anders dan energieneutraal. We willen meer energie teruggeven aan

medewerkers, klanten en aarde dan dat we gebruiken.” Beide benen op de grond Breman hecht grote waarde aan mens en milieu. Het bedrijf stelt op dat gebied hoge doelen. Medewerkers voor vijftig procent laten meedelen in de winst en zeggenschap is bijzonder. Tegelijkertijd staat het bedrijf met beide benen op de grond. Inmiddels bestaat het bedrijf al 90 jaar. „Ons bedrijf is succesvol juist door proactief de maatschappelijke ontwikkelingen aan te voelen, niet af te wachten, maar de beweging voor te zijn.” Dat en het geloof dat we het met elkaar en voor elkaar moeten doen is de formule voor continuïteit van ons bedrijf.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

14

De specialist van het winkelschap over onze wonderlijke psyche Voor het winkelschap beslist de consument over 70 procent van z’n aankopen. En dat schap is het werkterrein van de schap-specialisten van het Heerenveense CoolPresentation van Johannes Nijdam. Van supermarkt tot apotheek brengt hij z’n servicegerichte credo in de retailpraktijk: wij zetten u vooraan in het schap.

I

n 1997 begon CoolPresentation met verspresentaties in winkels. Na twintig jaar is het bedrijf uitgegroeid tot specialist in schappresentaties voor merken en formules. Met z’n klanten heeft het bedrijf in die jaren meer dan 600 innovatieve presentatieoplossingen bedacht en is CoolPresentation actief in vijftien Europese landen, die ze bedienen via een netwerk van regionale distribiteurs. Nijdam en z’n collega’s bedienen in Nederland supermarktformules als Jumbo, Plus en Poiesz, groothandels zoals Sligro, de gemakswinkels van Primera, de drogisterijketens van A.S. Watson zoals Kruidvat en inmiddels ook apotheken.

maken. Ze zijn dichtbij, we hebben korte lijnen, we kunnen snel schakelen en omdat de voorraad altijd op orde en dichtbij is kunnen we maatwerk leveren voor onze klant.” “Het is een nichemarkt, dus je moet altijd goed weten wat je doet. Op het moment dat een supermarktformule een bestaande winkel gaat ombouwen moet er in korte tijd heel veel gebeuren. In een week of in twee weken gaat alles op z’n kop en komt er een compleet nieuwe inrichting, die volgens hele strakke planning wordt uitgevoerd. Dan moet je zeker weten dat alles op tijd klaar staat en dat iedereen bekend is met wat er komt en hoe het werkt.”

Kracht van snelheid “Het voordeel van een nichemarkt is dat Doen vanuit dna we in die ruim twintig jaar ervaring veel “De basis van CoolPresentation is ons kennis hebben opgebouwd, die we delen dna, waarin service de boventoon voert. met onze klanten. Onze innovaties Ons dna heeft drie pijlers, transparant, komen meestal tot stand uit vragen van vooraan en click. We zijn transparant is de klant en dus zijn ook wij steeds meer alles wat we doen, we doen wat we intern gericht op alle specialismen die bij beloven en we maken slimme, goede schappresentatie horen. De afgelopen producten en heldere totaaloplossingen voor onze klanten, die hun producten vooraan in het schap zetten; we stellen onze klanten en “De afgelopen jaren hebben we veel leveranciers voorop, we werken geïnvesteerd in professionalisering samen aan oplossingen om van ons team, bijvoorbeeld met producten vooraan in het schap te zetten en we willen een click met tekenaars en filmers op 2d en 3donze klanten, met mensen op de ontwerpgebied“ vloer, met formulemanagers, inkopers, met leveranciers, met onze distributeurs in het jaren hebben we veel geïnvesteerd in buitenland en met elkaar. Wat we doen, professionalisering van ons team, met doen we vanuit dat dna. Daarom hebben meer specialisten, bijvoorbeeld met we Nederlandse producenten waar we al tekenaars en filmers op 2d en 3deen lange relatie mee hebben, zij kunnen ontwerpgebied, zodat we oplossingen onze ideeën tot kwalitatieve producten

Johannes Nijdam | Cool Presentation voor de klant optimaal in beeld kunnen brengen. Omdat we een 3-d printer in huis hebben, kunnen we allerlei ideeën in de eerste fase zelf uittesten voor we opdracht geven om matrijzen te maken; dat scheelt in tijd en in investering, want met het ontwikkelen van matrijzen is veel kapitaal gemoeid.” “We zorgen er voor dat iedereen bij CoolPresentation met plezier zo optimaal mogelijk functioneert in z’n eigen vak, iedereen doet waar hij goed in is, zodat we samen de maximale inspanning kunnen leveren naar onze klanten. Die inspanning levert resultaat, want we staan bij al onze klanten in de top-3 van toeleveranciers. Wij bieden complete CoolPresentation toolkits die op de winkelvloer gestandaardiseerde oplossingen bieden, waar merkenbouwers mee aan de slag kunnen en onze klanten mee bekend zijn. Want wat je levert in deze markt, moet goed, slim en praktisch zijn. Als je op de winkelvloer moet uitvinden hoe iets precies werkt, dan komt het niet goed. Snelheid is steeds belangrijker, wat je doet moet goed zijn.” Onze wonderlijke psyche Hoe kijk je na twintig jaar schappresentaties maken naar dat schap? “De mens heeft een wonderlijke psyche, want we weten al heel lang dat we voor en rond het schap verleidt worden tot een aankoop. En toch worden we nog iedere

Simple Click Visual

dag getriggered door wat een formule of een merk met ons doet en daarom wordt nog steeds 70 procent van de aankoopbeslissingen door de consument voor het schap gemaakt. Dat was zo en dat blijft zo, de beleving rond het schap wordt van steeds grotere waarde en de eigen merknaam wordt steeds belangrijker. Wij merken dat steeds meer bedrijven en merken in de retail ontdekken dat meer omzet kunnen realiseren door te focussen op de mogelijkheden van het schap en schapbeleving. Apotheken bijvoorbeeld zijn daar nu veel meer dan een aantal jaren geleden mee bezig; het is een hele andere markt dan die van de supermarkten waar we al jaren groot in zijn.” “Zo groeien wij mee met de mogelijkheden die de markt of een branche ons biedt. En het draait lang niet alleen maar meer om de producten in het schap zo goed en effectief mogelijk te presenteren, maar ook steeds meer om en bij het schap; van de verpakking van een product tot de belettering. Ieder onderdeel op zich krijgt een steeds grotere waarde in het totaal van de maatwerkoplossing en dat biedt ons weer tal van kansen. Iedere fabrikant van een product wil nu eenmaal vooraan in het schap, het aantal merken en producten neemt alleen maar toe en onderscheidende product presentaties en productbeleving spelen een steeds grotere rol. Ik zie de toekomst met plezier tegemoet.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

15

‘Samenwerken aan betere zorg op maat’ De Friesland als voorbeeld van de zorgverzekeraar van morgen. Samen met anderen de zorg in de regio naar een hoger plan tillen. Directeur Zorginkoop Paul Offringa over kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.

„V

Maatschappelijke Ondersteuning heen. Ik ben er van overtuigd dat we op die manier met minder geld, meer en betere zorg kunnen verlenen.”

itaal leven, eigen verantwoordelijkheid nemen, een beetje op elkaar passen en veel meer gebruik maken van de digitale mogelijkheden. Daar moeten we naar toe. En als er zorg nodig is, dan zoveel als mogelijk dichtbij de patiënt. Alleen als het om complexe zorg gaat mag dat wat verder weg zijn. Over de provinciegrens als de aandoening daarom vraagt, maar zoveel als mogelijk in onze eigen provincie. Het betekent in een aantal gevallen dat de kwaliteit van de zorg omhoog moet om aan de landelijke volume- en kwaliteitsnormen te voldoen. Dat zijn onze uitgangspunten bij de zorginkoop.” Afspraken over kwaliteit „Wettelijk hebben wij als zorgverzekeraar een zorgplicht, die voorschrijft dat we er voor moeten zorgen dat al onze verzekerden toegang hebben tot de zorg die zij nodig hebben. Wij kopen daarvoor alle regionale zorg zelf in en we maken daarbij afspraken over de beschikbaarheid van zorg, de tarieven en de kwaliteit. Wij zijn er samen met de zorgaanbieders van overtuigd dat we die kwaliteit nog kunnen verbeteren. We doen dat op basis van de volume- kwaliteitsnormen die door de medische wereld zelf zijn opgesteld. Die gaan er vanuit dat hoe vaker chirurgen een operatie doen, hoe bedrevener ze erin raken. Deze normen worden steeds hoger en maken dat niet ieder ziekenhuis zelfstandig alle behandelingen kan blijven doen. Door concentratie van een specialisme (bijvoorbeeld borstkankerzorg) op één plek in Friesland kunnen we wel voldoen aan de normen en die zorg in Friesland ook op lange termijn blijven aanbieden. Daarbij is het ons streven om met ziekenhuizen meerjarige afspraken te maken. Niet meer zorg inkopen voor één jaar maar voor een periode van drie tot vijf jaar. Dit biedt de mogelijkheid om samen te werken aan het toekomstperspectief: de herverdeling en concentratie van zorg, het tot stand brengen van specialismen en daarmee goede en betaalbare zorg kunnen blijven leveren.” Vitaliteit en leefbaarheid „Bij de zorginkoop verdelen we de zorg in drie onderdelen: Acute zorg, Chronische

Paul Offringa | De Friesland zorg en Electieve zorg. Acute zorg moet in van inzet van nieuwe technologie , bijvoorbeeld met zelfmeetinstrumenten.” de regio goed geborgd zijn in de keten huisarts, ambulancezorg, huisartsenpost en het ziekenhuis. Chronische zorg willen „Naast de samenwerking die we hebben met de zorgaanbieders, hebben we in we zoveel als mogelijk dichtbij en steeds Friesland ook een hechte samenwerking meer door gebruik te maken van emet alle gemeenten, zoals op het gebied health. De huisarts en de wijkverpleging van ouderenzorg en dementie. We willen spelen hierin een belangrijke rol. Electieve zorg is kortdurend en planbaar en daarvoor geldt dat we het beter kunnen organiseren en de “Preventie, vitaliteit en kwaliteit verder kunnen verhogen. leefbaarheid spelen bij alle Dit kan door bepaalde operaties te concentreren, omdat bewezen is dat onderdelen van de zorginkoop een daarmee de kwaliteit van de belangrijke rol. Vanuit zorginkoop ingreep omhoog gaat en het aantal stimuleren we de beweging van onnodige complicaties omlaag.” zorg naar gezondheid“ „Hiernaast is de krapte op de arbeidsmarkt een belangrijk thema. Die verschilt regionaal ook met gemeenten sociaaleconomische nog weer sterk en vraagt dus om gezondheidsverschillen reduceren en een maatwerk. Daarvoor hebben we een gezonde leefstijl bevorderen.” brede samenwerking in Zorgplein Noord (regionale arbeidsmarkt van zorg en Samen anders organiseren welzijn in Noord-Nederland). Preventie, „Kwalitatief goede en betaalbare zorg vitaliteit en leefbaarheid spelen bij alle voor de burger is ons uitgangspunt en het onderdelen van de zorginkoop een beschikbare budget moet ten goede belangrijke rol. Vanuit zorginkoop stimuleren we de beweging van zorg naar komen aan de klant. We stellen de klant centraal en kijken daarbij over de gezondheid bijvoorbeeld door samen met zorggrenzen van de Wet langdurige Zorg, zorgaanbieders te bepalen waar we het slimmer kunnen organiseren met behulp de Zorgverzekeringswet en de Wet

Kun je aangeven hoe je met zorginkoop de kwaliteit van zorg en de zorg dichtbij kunt regelen? „Een goed voorbeeld van brede samenwerking op zorggebied is Ameland. Samen met de gemeente, zorgaanbieders en het zorgkantoor willen we dat de inwoners van Ameland zo lang mogelijk op het eiland kunnen blijven wonen, ook als ze ernstig ziek zijn. We zijn daarbij in overleg met het ministerie voor mogelijkheden om over de grenzen te kijken van de verschillende zorgwetten en de patiënt echt centraal te stellen. Hiervoor wordt een zorgorganisatie ingericht die naadloos preventie, welzijn en zorg kan leveren aan de inwoners van het eiland.” „In Noordoost Friesland werken we samen om welzijn en leefbaarheid in dorpen en wijken in stand te houden. De Friesland doet dit zowel met verschillende gemeenten en het Zorgkantoor Friesland, als met burgers, zorgaanbieders en woningcorporaties. In deze regio wonen steeds minder mensen en vergrijst de bevolking. Zorgorganisaties krijgen te maken met leegstand, die kan leiden tot sluitingen, zoals van voormalige bejaardenhuizen waarvoor sluiting dreigt. Met zorgaanbieders en gemeenten overleggen we hoe we de zorg op een vernieuwende manier kunnen aanbieden, waarbij we rekening houden met de ontwikkeling dat oudere mensen steeds langer thuis willen blijven wonen.” „Tot slot, zijn we met de Friese ziekenhuizen in gesprek over de blijvende beschikbaarheid van medisch specialistische zorg en het verder verbeteren van de kwaliteit van die zorg. Een voorbeeld hiervan is het in de toekomst concentreren van de borstkankerzorg, waarbij de operatie op één locatie wordt gedaan en de voor- en nazorg in de verschillende ziekenhuizen blijft bestaan. Hierdoor verbetert de kwaliteit van de ingreep en blijft de behandeling dichtbij huis. Al met al zijn zowel de verbetering van de kwaliteit van de zorg als zorg dichtbij in Friesland onze uitgangspunten.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

16

‘We leveren de wielen én alles daar omheen’ Bondiger kan algemeen directeur Marco Winder van Combex Bouwlogistiek, met vestigingen in Eastermar en Emmer-Compascuum, de activiteiten van het bedrijf niet omschrijven. Van huis uit is Combex een transportbedrijf, maar die titel dekt de lading allang niet meer. In de afgelopen jaren zijn Combex en een groot aantal van haar opdrachtgevers namelijk steeds dichter naar elkaar toe gegroeid, met maar één doel: het steeds verder optimaliseren van de gezamenlijke dienstverlening.

E

n dat is nodig in een tijd waarin just in time levering en leverbetrouwbaarheid belangrijker wordt. Orders worden steeds later geplaatst, terwijl het afleveren steeds vroeger gewenst is. Winder:„ Rondom elk transport moet er veel georganiseerd worden. Die logistieke uitdaging gaat verder dan alleen het afspreken van een tijdstip waarop de vracht op de plaats van bestemming moet zijn. Denk aan vergunningen, het uitzoeken van de meest gunstige aanrijroutes, het afstemmen met andere externe partijen, complete projectcoördinatie, er komt veel bij kijken voordat een transport gaat rijden. Onze afdeling planning en informatievoorziening is dan ook omvangrijk, want transport steekt nauw, daar mag niets fout gaan. Communicatie speelt daarbij een belangrijke rol. Wij zien dat als de meerwaarde van ons bedrijf.” Kwaliteit dienstverlening Een hoge mate van kwalitatieve dienstverlening lijkt vanzelfsprekend in de wereld van transport, maar Winder is ervan overtuigd dat door de schaalgrootte van Combex een bepaalde logistieke service verleend kan worden, die juist niet vanzelfsprekend is. Combex is gespecialiseerd in het ruwe betonmaterialenvervoer en exceptioneel

transport en beschikt over 120 eigen trekkende eenheden en 200 opleggers. Het bedrijf maakt daarnaast gebruik van een vaste ploeg van 25 à 30 charters. „Schaalgrootte en een goede organisatie zijn van grote invloed op de kwaliteit van de dienstverlening”, geeft hij aan. “We kunnen daardoor snel schakelen, reageren op eventuele veranderingen en aanzienlijke vervoerscapaciteit leveren. Klanten waarderen dat. Onze relaties weten dat ze daardoor altijd een beroep op ons kunnen doen.”

allerlei overzichten en statistieken. „We leveren heel veel informatie, ik durf te stellen dat we daarin verder gaan dan andere marktpartijen. Met deze informatie kunnen we duidelijk maken waar de knel- en verbeterpunten zitten en ontstaat er over en weer begrip voor elkaars situatie. En klanten willen meedenken, is onze ervaring, om tot een oplossing te komen. Immers, het is onze prioriteit, maar ook die van de klant, dat wij de transporten op tijd en nauwkeurig kunnen afleveren. En daarbij is, wat ons betreft, allang geen sprake meer van

Combex bieden, zo geeft Winder aan. „Combex beschikt over een groot aantal flexibele mensen, waarbij sommige chauffeurs op het laatste moment zelfs bereid waren hun vakantie af te stemmen op onze agenda, zodat alle projecten op tijd konden worden afgerond. Dat is natuurlijk fantastisch en tekent de mentaliteit van onze mensen.”

Informatievoorziening en ICT Combex maakt dit inzichtelijk met

Deze manier van dienstverlening vraagt wel de nodige flexibiliteit en die kan

Eén conclusie kunnen we trekken. Combex is specialist in bouw gerelateerde vervoer en daarin gaat de komende jaren nog heel veel gebeuren. „De verwachting is bijvoorbeeld dat prefab bouw een enorme vlucht gaat nemen. Daarop spelen wij nu al in, door te onderzoeken hoe we die bouwelementen zo efficiënt mogelijk kunnen vervoeren, waarbij bijvoorbeeld naar het gewicht en de afmetingen wordt gekeken, om de beladingsoptimalisatie zo hoog mogelijk te maken.”

Grote uitdagingen Combex is continue bezig met nieuwe ontwikkelingen. Niet voor niets heeft het bedrijf een manager productontwikkeling in dienst. Als „Dat is overigens geen geen ander weet men bij Combex éénrichtingsverkeer. Wij nemen dat de sector transport voor grote onze klanten mee in het traject en uitdagingen staat. Winder:„ We zijn indien gewenst zoeken we samen “We zijn gewend om mee te bewegen gewend om mee te bewegen met naar oplossingen. Hoe kunnen we met veranderingen. Dit is bij uitstek veranderingen. Dit is bij uitstek een bijvoorbeeld voorkomen om op de een sector waar je vooruit moet sector waar je vooruit moet kijken. drukste tijden van de dag te moeten Zo zijn we bezig te investeren in ons rijden. Maar ook bedenken we kijken“ materieel, maar kijken we ook allerlei concepten, die bijdragen aan nadrukkelijk naar het personeel. oplossingen waarmee beide partijen Gelukkig zitten we in een regio goed uit de voeten kunnen.” waarin we nog redelijk goed aan nieuwe eenrichtingsverkeer.” Sterker nog, het „Een mooi voorbeeld hiervan is onze chauffeurs kunnen komen, maar de gebeurt steeds vaker dat Combex ‘eenheden’-calculator, die wij inzetten bij spoeling wordt wel dunner. Ook de vroegtijdig in een proces bij de klant enkele klanten en waarmee we heel wordt meegenomen. „Daardoor weten wij levertijd van het materieel loopt op, treffend kunnen weergeven wat het waardoor we soms langer dan gewenst wat er op ons afkomt en kunnen we effect is van wijzigingen in het met bepaalde combinaties moeten daarop anticiperen, waardoor we klanten afleverschema op het aantal benodigde doorrijden.” niet teleur hoeven te stellen.” voertuigen.”

„We zijn we met allerlei marktpartijen in gesprek en weten dat de komende drie jaar een hoge mate van economische activiteit zal geven. Over de drie jaren daarna is men minder zeker. Dat neemt niet weg dat wij wel durven te ondernemen. Heel bewust, gebaseerd op de ontwikkelingen die gaan plaatsvinden. Combex is klaar voor de toekomst, waarin ruimte is voor innovatie. Niet voor niets zijn wij continue op zoek naar nieuwe ideeën en initiatieven die ertoe kunnen leiden dat Combex een nog betere partner voor haar klanten kan worden. En dat gaat inderdaad veel verder dan het leveren van wielen alleen.”

Marco Winder | Combex Bouwlogistiek


VISIE MAGAZINE powered by noordz

17

‘Alles wat we hier maken is maatwerk en uniek’ Kwaliteit wordt bij Wadro, specialist in wapening (betonstaal), met hoofdletters geschreven. En dat is niet voor niets. Het is namelijk de basis voor groei die het bedrijf in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Specialiseren in plaats van concurreren op een product dat vele andere fabrieken ook kunnen maken. „Wij maken wapeningsconstructies op maat en daar blijkt veel vraag naar te zijn”, legt Betty Hamstra, die samen met broer Bart de leiding heeft, uit.

V

ader Pieter, oprichter van het bedrijf, met vestigingen in Drachten, Kootstertille en Schuilenburg, hoort het goedkeurend aan. „In 2002 hebben we de stap naar specialisatie gemaakt, toen we een machine aanschaften waarmee we de maatwerk opdrachten tot in perfectie konden uitvoeren”, legt hij uit. „Daarmee konden we ons onderscheiden in de markt.” Na de eerste machine volgden ook al snel de tweede en derde. „We kunnen hele kleine staalnetten maken, maar we hebben ooit ook al een prefab wapeningselement van 62 meter lang gemaakt. In feite kunnen we alle lengtes en breedtes produceren, mits het maar te vervoeren is.” De specialistische machines zorgen er voor dat Wadro een voorsprong heeft in de markt. „Maar”, zo benadrukken beiden, „onze medewerkers spelen in dit hele proces een net zo belangrijke rol. De klant vraagt steeds meer van ons en dat kunnen we alleen uitvoeren doordat we mensen met kennis in dienst hebben.” Samenstellers Als voorbeeld noemt Betty de lassers, want de machines zijn prima, maar ze kunnen niet elke opdracht uitvoeren. „Onze lassers moeten de tekeningen goed kunnen lezen. Eigenlijk moet iedereen die hier werkt in 3D kunnen denken, zodat je een project vanaf de platte tekening voor jezelf kunt visualiseren. De uitdaging is dan om het gevraagde product zo efficiënt mogelijk in elkaar te zetten. Wij noemen onze lassers daarom liever samenstellers, want daar komt het in de praktijk wel op neer. Ja, kennis binnen ons bedrijf is ontzettend belangrijk.” „We zijn dan ook blij dat we onze vakmensen tijdens de crisis van een paar jaar geleden vast hebben kunnen houden.” En dat was nog niet zo eenvoudig. Wapening is een product dat veel in de bouw wordt gebruikt en laat die sector nou net moeilijke jaren achter de rug hebben. „In die periode hebben wij anticyclisch geïnvesteerd, zodat we klaar waren voor als de markt weer aantrekt. Nu zien we dat in de hele bouwkolom een gebrek is aan vakmensen, dat hebben wij dankzij onze aanpak kunnen voorkomen.” Lef en visie „Deze fabriek is sinds 2002 voorloper in Nederland”, voegt Pieter toe. „Dat heeft met lef en visie te maken. We vinden het fantastisch om bijzondere opdrachten uit

Pieter Henstra en Betty Hamstra | Wadro te voeren, daar ligt voor ons de uitdaging. Zoals met die klus van 62 meter, waar naast de wapening ook alle voorzieningen al in waren aangebracht. Wij kijken graag waar onze grenzen liggen, maar als we twijfel hebben over een klus zeggen we het ook.”

zijn van een goed product. Betty:„ Het is vervolgens aan ons om het product goed te behandelen en te verwerken. En daarin zijn we heel strikt. We hebben bijvoorbeeld een interne kwaliteitsmanager die steekproeven

Innoveren doet Wadro op allerlei “Kennis binnen ons bedrijf is manieren. Bijvoorbeeld in de prefabricatie van ingewikkelde ontzettend belangrijk“ constructies. Met name de betonindustrie en de grotere aannemers stellen die werkwijze afneemt. Niet omdat we geen vertrouwen op prijs. „Wij kunnen daardoor just in hebben in onze medewerkers, time leveren en onze verwachting is dat integendeel, we geven hen vooral veel de vraag naar prefab alleen maar zal verantwoordelijkheden. Maar, we zijn toenemen. Zeker omdat in de bouw het continue bezig om ons niveau hoog te aantal vakmensen nog altijd afneemt. houden en dat vraagt van iedereen de Bovendien is deze werkwijze veel nodige discipline.” prettiger voor onze eigen mensen. Zij En zo speelt Wadro een vooraanstaande kunnen droog en warm aan het werk en rol in de specialistische wapening van hoeven niet onder ongunstige allerlei gebouwen en objecten in ons omstandigheden moeilijke constructies land. Het bedrijf doet dit met een groot in elkaar te zetten. Wapening is, en dat verantwoordelijkheidsgevoel. Niet alleen wordt nog wel eens onderschat, richting klanten, maar ook naar het nauwkeurig werk. Het komt vaak op de personeel en de eigen fabrieken. Noem millimeter aan.” het maatschappelijk verantwoord ondernemen, zeker wanneer je al sinds Interne kwaliteitsmanager 2002 een warmtepomp hebt, die zomers Wadro koopt alleen gecertificeerd koelt en ’s winters verwarmt, alle kwaliteitstaal in, omdat men zeker wil

verlichting via ledlampen realiseert en nog dit jaar 10.000 zonnepanelen gaat plaatsen. Betty:„ En op het menselijke vlak proberen we zodanige arbeidsomstandigheden te creëren die het fysieke zo weinig mogelijk belasten. Wij streven ernaar onze medewerkers fit aan de eindstreep te krijgen, zodat ze ook nog kunnen genieten van hun pensioen. De bedrijfsfysiotherapeut is onlangs nog geweest, om tips en adviezen te geven. Ons ziekteverzuim is laag en we merken dat medewerkers er zelf ook veel voor doen om fit te blijven. Wij kijken dan ook met optimisme naar de toekomst, ondanks dat we weten dat we in een grillige markt actief zijn. Maar, dat zijn we sinds de oprichting in 1988 wel gewend. Het gaat erom dat we daar zorgvuldig op anticiperen en ik durf te stellen dat we daar goed in slagen.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

18

De natuur is onze grootste bondgenoot Het is al vaker ter sprake gekomen in Visie Magazine: in het noorden van het land zijn een aantal ontwikkelingen gaande die gezamenlijk een motor vormen tot innovatie op het gebied van duurzaamheid. Er gebeuren hier belangrijke en hoopvolle zaken richting duurzame toekomst.

É

én van de pijlers waar het noorden op bouwt is kennis. Een andere pijler is de circulaire economie . Beide komen samen bij Bioclear earth, het bedrijf dat dit jaar dertig jaar geleden is opgericht door haar directeur Sytze Keuning . Tijdens zijn studie scheikunde leerde Sytze de kracht van de natuur begrijpen en bedacht hij mogelijkheden om die kracht effectief te gebruiken om de leefomgeving van de mens gezonder te maken. Na zijn studie richtte hij daartoe het bedrijf Bioclear earth op. Zijn doel was bestaande kennis om te zetten in praktische en, vooral, duurzame oplossingen voor verontreinigings- en milieuproblemen. Er is geen probleem of het wordt wel opgelost „Door alle berichtgeving rondom het milieu en het klimaat kunnen we best een beetje somber worden” zegt Sytze Keuning, „maar we moeten niet alleen luisteren naar alle problemen die er zijn, maar aan de slag gaan met het vinden en toepassen van oplossingen.” „Een feit is dat we te maken hebben met een groeiende wereldbevolking. Iedereen gebruikt zijn deel van de aarde en als we gewoon voortgaan op de ingeslagen weg, dan zal de aarde uitgeput raken . Het

goede nieuws is dat we zijn gaan inzien dat het anders moet en anders kan. De mensheid heeft zich in het verleden continu aangepast en oplossingen gevonden voor problemen. Dat is nu ook gaande. Ieder op zijn gebied en met zijn eigen mogelijkheden kan een steentje bijdragen.” De kracht van de natuur Bij Bioclear earth heeft men vertrouwen in de kracht van de natuur. Als we inzien dat de natuur heel veel kan en zo’n beetje alles mogelijk maakt, dan is dat niet verwonderlijk. Bij de oprichting van Bioclear earth richtte het bedrijf zich op het biologisch saneren van verontreinigde grond. In die tijd waren afgraven of oppompen van de verontreinigde grond de enige mogelijkheden. De natuur is goed in staat om veel verschillende verontreinigingen om te zetten en te recyclen in onschadelijke stoffen. Bioclear earth ontwikkelde het idee om dat proces te sturen en zette gericht bacteriën in om de verontreinigde grond te saneren. „We hadden de kennis en kenden het potentieel van de bacteriën, maar voor veel mensen waren we pioniers. Onze werkwijze bleek succesvol. Inmiddels wordt de helft van alle

Sytze Keuning | Bioclear Earth verontreinigde grond op biologische wijze gesaneerd. Het resultaat is een schone, eenvoudige en enorm kostenbesparende wijze van saneren.”

en schimmels die kunnen zorgen voor een gezonde, veerkrachtige en voedzame bodem. Een bodem die zorgt voor een natuurlijke ziektewering voor plant en

Bioclear earth heeft bewezen dat planten, bomen, schimmels en “Inmiddels wordt de helft van alle bacteriën goed in staat zijn veel verontreinigde grond op biologische vormen van grond-, water en wijze gesaneerd“ luchtvervuiling aan te pakken. „We spreken graag over de kracht van de natuur. De toepassingen dier en tot een vergroting en zijn veelzijdig, duurzaam, voordeliger verduurzaming van de productie. Voor dan andere methoden en esthetisch Sytze Keuning is het een zekerheid: „Als aantrekkelijk. Bovendien kunnen we we de natuur in al haar kracht weten in afval en reststoffen gebruiken in ons te zetten voor bodem, water, klimaat en voordeel, door ze met behulp van een circulaire economie, is de groei van bacteriën om te zetten in nieuwe de wereldbevolking geen probleem.” producten of in biogas, dus in energie.”

Bioclear earth onderzoekt hoe met bacterien waterstof en CO2 kunnen worden omgezet in biogas

De bodem als basis voor duurzame welvaart Ook de voedselproductie kan worden verduurzaamd met de kracht van de natuur. Een vitale bodem bevat bacteriën


VISIE MAGAZINE powered by noordz

19

‘Voorraad is de kracht van ons bedrijf’ Grondige kennis, gedegen advies, eigenzinnige en duurzame producten, dat is waar Spinder Dairy Housing Concepts in Harkema voor staat. Het bedrijf is sinds 1973 producent en leverancier van stalinrichtingen, waarbij het welzijn van de koe, naast kwaliteit, een vooraanstaande rol speelt. „Onze stalinrichtingen zijn bestand tegen barre, woeste omstandigheden”, zegt commercieel directeur Jehannes Bottema met een glimlach. Waarmee hij eigenlijk bedoelt dat Spinder geen concessies doet aan de goede naam die het bedrijf in de afgelopen 45 jaar heeft opgebouwd.

D

We zijn daarom blij dat we in de zomer van 2019 gaan verhuizen. Dat begint aanvankelijk met het kantoorpersoneel, de expeditie en de montage-afdeling en in het jaar dat volgt zal in fases de productie worden overgeheveld. Daar mag de klant in elk geval niets van merken.”

e standaard producten, die seriematig worden geproduceerd, levert Spinder uit voorraad en dat wordt door de markt op prijs gesteld. „Het is de kracht van ons bedrijf. We kunnen daardoor snel inspelen op de wensen van de klant.” Maar, in de afgelopen jaren wordt Spinder ook steeds vaker gevraagd om met maatwerk oplossingen te komen. „Dat is geen hoofdzaak voor ons, maar we zien daarin wel een uitdaging”, legt Bottema uit. „De klant waardeert het en het is voor ons ook een manier om te zien wat er speelt in de markt. Los daarvan houden we sowieso allerlei ontwikkelingen bij en spelen we daar zo goed mogelijk op in.” Zo zijn bijvoorbeeld de afmetingen van de ligboxen in de loop der jaren groter geworden, vanwege het feit dat de koe anno 2018 groter is dan in de jaren 70. Stallogistiek Ook ontwikkelt Spinder eigenzinnige concepten, waarmee bijvoorbeeld een optimale stallogistiek wordt bereikt. „Daarbij kijken we naar het samenspel van de looplijnen en de activiteiten die in de stal plaatsvinden, zoals melken, voeren en rusten voor het kalf, jongvee en de volwassen koe”, geeft Bottema aan. „Uiteraard doen we dit in overleg met de boer, waarbij we streven naar optimale omstandigheden voor de boer en zijn vee.”

Jehannes Bottema | Spinder Dairy Housing Concepts voerhek van Spinder willen hebben. Zo zitten we inmiddels in alle ons omringende landen, maar gaat er ook regelmatig materiaal naar bijvoorbeeld Canada.”

veeartsen en hebben zelfs een prijs gekregen voor de slimme oplossing die we voor dit ‘probleem’ bedacht hebben.”

„Zo zijn we constant bezig te zoeken naar oplossingen die bijdragen aan het welzijn van dier en mens, zonder daarbij in te Cuddle Box Hoewel Spinder jarenlang vooral voor de leveren op kwaliteit, want dat staat bij Daarnaast is Spinder met nieuwe Nederlandse markt werkte, is sinds een alles wat we doen voorop.” Dat blijkt producten op de markt gekomen, zoals paar jaar de focus op meer omzet vanuit onder andere uit het feit dat boeren bij de Cuddle Box, een systeem dat na de het buitenland gericht. Bottema:„ In Spinder terugkomen, wanneer ze hun geboorte van een kalfje zorgt voor een eigen land hebben we veel werk en een ligboxen willen vervangen voor goede naam, dat is prachtig. Zeker bijvoorbeeld een groter formaat. toen bekend werd dat het „Zelf hebben we onlangs een hek uit melkquotum werd afgeschaft, zijn “Zo zijn we constant bezig te zoeken 1976 teruggekocht, die een plekje veel boeren gaan investeren. Dat naar oplossingen die bijdragen aan krijgt in onze nieuwe fabriek in heeft ons in de periode 2011 – 2015 Drachten”, geeft Bottema aan. ontzettend veel werk opgeleverd. De het welzijn van dier en mens, zonder dip kwam echter in 2016, toen de daarbij in te leveren op kwaliteit“ vraag ineens enorm terugliep. Die Nieuwbouw grilligheid heeft ons ertoe gebracht Op dit moment wordt er namelijk om ons fundament te verbreden druk gebouwd op het Bedrijventerrein eenvoudige en veilige interactie tussen met meer export. En dat begint te langs de A7. „We zitten nu in twee werken. Daarbij profiteren we ook van het koe, kalf en boer. Bovendien krijgt de bedrijfsgebouwen en dat is niet ideaal. natuurlijke band tussen koe en kalf feit dat veel veehouders de grens zijn Daarnaast is alle vrachtverkeer binnen de dankzij deze box meer een functie. „We overgetrokken, hun bedrijf verder bebouwde kom niet meer van deze tijd. hebben hierbij samengewerkt met ontwikkelen en daarin ligboxen en een

Dat wordt nog een hele klus. Sommige machines worden nieuw aangeschaft, maar er gaan ook bestaande machines mee naar de nieuwe fabriek. „Dat moet dan allemaal opnieuw worden opgestart en daarom sorteren we daar nu al op voor”, legt Bottema uit. „Zo gaan we voorafgaand aan die periode een nog grotere voorraad aanleggen.” De nieuwe fabriek wordt vanzelfsprekend volgens de meest moderne standaarden ingericht. Bottema:„ Klimaatbeheersing en ventilatie spelen daarin een belangrijke rol. Ik denk overigens dat het koelen van het gebouw straks meer inzet vergt dan het verwarmen.” Ook dacht men dat meer daglicht beter zou werken. Maar, kennis die is opgedaan bij andere fabrieken heeft de directie doen besluiten vooral met led-verlichting te gaan werken. Op de nieuwe locatie kan de productie worden verdubbeld. “Dat is uiteindelijk wel de bedoeling”, geeft Bottema aan. “We krijgen daar in elk geval de ruimte om keuzes te maken. We gaan groeien, dat is zeker en dat kunnen we op deze fantastische nieuwe locatie faciliteren. De toekomst van de melkveehouderij ziet er namelijk prima uit, is onze overtuiging. Helaas leidt onbegrip tussen de veehouder en een gedeelte van de maatschappij nogal eens tot tegenstellingen. Deze zijn echter minder groot dan je zou denken. Veehouderij als bedrijvigheid lijkt tegenover de emotie over dieren en landschap te staan, maar de veehouder houdt van zijn dieren en van het landschap, net als de burger. Zoek elkaar op en wees bereid naar elkaar te luisteren! Naast alle raakvlakken zal de burger dan vast begrijpen dat er ruimte moet zijn voor agrarisch ondernemen”.


VISIE MAGAZINE powered by noordz

20

Duurzame doeners Het realiseren van projecten met een toegevoegde waarde, dat is waar het bij Wind Groep om draait. Om de markt optimaal te kunnen bedienen, heeft het bedrijf vier businessunits met verschillende expertises. Wind Architecten, gespecialiseerd in ontwerp, Wind Design and Build, gespecialiseerd in het realiseren van grote, vooral sportgeoriënteerde bouwprojecten en Wind Vastgoedontwikkeling voor kavelontwikkeling voor particulieren en bedrijven. De vierde unit is Wind Solar. Met Wind Solar wordt ingespeeld op de huidige ontwikkeling van energieneutrale gebouwen.

U

iteindelijk zijn al deze units erop gericht een toegevoegde waarde te creëren voor de gebruiker”, zegt Harmen Wind, algemeen directeur Wind Groep. Functioneel met iets extra’s „Het gebouw dat wij als architect en ontwikkelaar realiseren is er voor de gebruiker. Dat betekent dat het functioneel en comfortabel moet zijn. Hoe fijner je het voor de gebruiker kunt maken, hoe beter het is. Dat het voldoet aan alle eisen is een eerste stap. Toegevoegde waarde zit in moeilijk te omschrijven kenmerken. Het heeft te maken met ‘thuisvoelen’, met schoonheid en duurzaamheid. Het heeft ook te maken met het gebouw pasbaar maken in haar omgeving en in die zin met toekomstwaarde. Ook schoonheid valt onder het kopje toegevoegde waarde. Als aan dat complexe geheel aan eisen is voldaan dan hebben wij ons doel bereikt.” Inspelen op veranderingen Volgens Harmen moet je doen waar je goed in bent, maar jezelf niet steeds herhalen. Innovatie, de tijdsgeest volgen, antwoorden vinden op nieuwe uitdagingen zijn belangrijke kenmerken voor een succesvolle ondernemer. Om hierop in te spelen zullen alle betrokken partijen moeten inzien dat een nieuwe benadering nodig is. Het uitlijnen van belangen en vertrouwen tussen markt en overheid is nog een hele kunst. De woningmarkt bijvoorbeeld verandert op een aantal fronten. De oudere verhuist niet zonder meer naar een appartement, maar, vitaal als hij is,zoekt hij een praktische woning in een omgeving waar hij nog actief kan zijn en kan genieten van de – sociale - omgeving. Er zijn gebieden waar we natuur en wonen kunnen combineren. Kavels voor bungalows met carport voor de auto en de camper met een aanlegplek voor een sloep. Gelegen in een omgeving met groen en sociale contacten. Blitsaerd, Leeuwarden, is een voorbeeld van dit weidse wonen aan het water.” Binnenkort mogen we de tweede fase van dat project vormgeven en op de markt brengen. Samen met de gemeente gaan we daar een fraaie eigentijdse invulling aan

Harmen Wind en Roelof Wind, directie Wind Groep geven die inspeelt op de actuele vraag in de markt.

Het totaalplaatje van vrij en weids wonen aan het water en met een volledige energievoorziening met elektriciteit geeft Blitsaerd een grote aantrekkingskracht en verslaat daarmee wijken in Wassenaar, Loosdrecht en Oud-Zuid

Zonnepanelenveld Gasaansluitingen bij nieuwbouwwoningen zullen tot het verleden gaan behoren. Dat vraagt om een nieuwe manier van denken. Energievoorziening vraagt om “Wij leggen graag de verbinding andere installaties en tot een fors tussen de verschillende betrokken hoger elektriciteitsgebruik. „Met partijen in een project. Naast de zonnepanelen op je dak maak je gunstig gebruik van de ruimte, kennis en ervaring van onze maar daarmee los je de totale vraag medewerkers, zit daar onze kracht. naar elektriciteit niet op. Bij De kracht van de verbinding“ Blitsaerd gaan we daarom een zonnepanelenveld realiseren waarmee we ruim 1000 Amsterdam op de statusscorelijst van het huishoudens kunnen voorzien van Sociaal en Cultureel Planbureau, zo bleek energie zonder dat er nog aardgas onlangs uit publicaties. gebruikt hoeft te worden.” De bewoners kunnen hierin meedoen.

In heel Nederland zijn projecten van Wind Groep gerealiseerd Wind Groep heeft projecten in heel Nederland gerealiseerd. We werken samen met vele verschillende partijen. Volgens Harmen is effectief samenwerken een belangrijke factor voor het succesvol maken van projecten. „We moeten zoveel mogelijk elkaars expertise gebruiken, in samenwerking zaken realiseren. Dat geldt intern voor de verschillende talenten binnen het bedrijf, maar ook voor ons werk met andere stakeholders. Wij leggen graag de verbindingen tussen de verschillende betrokken partijen in een project. Naast de kennis en ervaring van onze medewerkers zit daar onze kracht. De kracht van de verbinding”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

21

Champions League bij Lankhorst Sneek Lankhorst Engineered Products is in vrijwel elk land in de wereld actief, maar de binding met de regio is voor het Sneeker bedrijf een belangrijk gegeven. Algemeen directeur Sjouke Tjalsma: “De kwaliteit van leven is hoog in Fryslân, en dat kunnen we nog beter vermarkten.”

S

bouwen.” Ook huisvest Lankhorst een afdeling van Empatec. Het sociale werkbedrijf begon er met zes mensen, en nu zijn het er dertig. “Ze zijn volledig in ons primaire proces geïntegreerd.”

neek en de rest van Fryslân vormen een jas die Lankhorst prima past. En dat doet deze regio al sinds de oprichting van het bedrijf in 1803. Door de eeuwen heen is de toenmalige touwfabriek uitgegroeid tot een bedrijf dat gespecialiseerd is in het verwerken van grondstoffen naar kunststof oplossingen. “Alles is er al, maar vaak is het gemaakt van hout, staal of beton”, vertelt Sjouke Tjalsma. “Wij willen een alternatief bieden met kunststof, maar dan moet het wel een toegevoegde waarde hebben. Het moet langer meegaan, minder onderhoud vragen en makkelijker te installeren zijn, bijvoorbeeld.” Einddoel voor ogen Een goed voorbeeld zijn spoorbielzen. Die zijn normaal van beton of hout, maar Lankhorst Engineered Products heeft een alternatief ontwikkeld gemaakt van kunststof. “Als je op stalen bruggen het hout vervangt door onze kunststof liggers, dan is er veel minder geluid wanneer er een trein overheen rijdt. Op die manier zijn we altijd aan het zoeken naar nieuwe oplossingen, waarbij de klantvraag centraal staat. We beginnen met het einddoel voor ogen.”

Tjalsma vindt samenwerken met partijen in de regio belangrijk. Het is volgens hem het verschil tussen kort- en langtermijn denken. “We zitten hier ruim tweehonderd jaar, en ik hoop dat dit bedrijf hier over tweehonderd jaar nog steeds is. We willen graag binding met het publiek. Daarom participeren we ook in de 3O’s in gemeente Súdwest-Fryslân. Onderwijs, overheid en ondernemers die de krachten bundelen voor een sterkere positie van de regio.”

Sjouke Tjalsma | Lankhorst Sneek Omrin. Zij leveren een bepaalde sortering uit hun fabriek aan Lankhorst, waarbij laatstgenoemde de juiste toepassingen zoekt. “We kunnen het afval ook weer traceren, dus als een gemeente bij ons een parkbank bestelt, kunnen we garanderen dat gebruik is gemaakt van afval uit eigen regio.”

Lankhorst richt zich vooral op de staalindustrie, grond-, weg- en waterbouw, offshore en het spoor. De producten die het bedrijf ontwikkelt en Lankhorst is al decennialang bezig met produceert, zijn voor ongeveer tachtig duurzaamheid, nog voor de circulaire procent gemaakt van gerecycled kunststof. Het duurzame karakter van het bedrijf komt ook op andere manieren tot uiting. Lankhorst is “Uit Circulair Friesland ontstaan deel van de harde kern van waardevolle partnerships met Circulair Friesland, een samenwerkingsverband tussen bedrijven uit andere industrieën“ bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Het doel: onder meer een toekomst waarin afval economie op gang kwam. Het onderwerp geen afval meer is. is inmiddels voor alle klanten in Nederland en Europa relevant geworden, Hands on en ook in overige landen begint “Het is een positieve, actieve en duurzaamheid een hot topic te worden. succesvolle club”, stelt Tjalsma. “Met een “In Nieuw Zeeland bijvoorbeeld zien ze aantal bedrijven zijn we begonnen, hun oerbossen slinken. Daar is echt simpelweg door te kijken: hands on, wat aandacht voor dit thema. Daarnaast kunnen we doen? We hebben een heeft dit land veel uitdagingen qua beginbedrag op tafel gelegd en zijn infrastructuur. Dus met onze gewoon begonnen. Ik denk dat er spoorbielzen zie ik daar volop kansen.” inmiddels vijftig bedrijven bij zijn aangesloten. Uit Circulair Friesland Picknickbank van visnetten ontstaan waardevolle partnerships met Berichten in de media, bijvoorbeeld met bedrijven uit andere industrieën.” Een betrekking tot de plastic soep in de voorbeeld is de samenwerking met

oceanen, doen de vraag rijzen of het duurzame denken en acteren van bedrijven als Lankhorst wel een verschil kan maken. Is het geen druppel op de gloeiende plaat? Tjalsma wijst op een spreuk aan de muur van zijn kantoor: ‘If you think you are too small to make a difference, try sleeping with a mosquito’. “Dat is het verhaal in feite. Je bent nooit te klein om een verschil te maken. Circulair Friesland maakt hier in de regio lawaai, en dat horen ze in Den Haag.” Over de plastic soep gesproken: sinds kort heeft Lankhorst een nieuw product. Een Deense organisatie verzamelt visnetten die in de oceaan drijven. “Wij maken er picknickbanken van. Daar hebben we goede respons op gekregen, onder meer tijdens de Elfwegentocht, toen de picknickbank langs de route stond. Het is een heel duidelijk verhaal: van visnet naar picknickbank.” Binding met regio Waar Lankhorst ook veel tijd en energie in steekt, is een duurzame binding met de regio. Bijna alles wat aan machines in de fabriek staat, is geproduceerd door bedrijven die binnen een straal van vijftig meter rondom Sneek gevestigd zijn. “Dan zie je dat je binnen zo’n netwerk heel mooie dingen kunt

Kwaliteit van leven Wat hem betreft mag Fryslân wel wat harder van de bühne roepen dat de kwaliteit van leven in deze provincie hoog is. “Dat kunnen we als regio beter vermarkten, ook als je het hebt over het aantrekken van talenten. Wij merken ook dat het lastig is om technici hier te krijgen. Maar we werken veel samen met het mbo, hbo en de universiteiten om daar verandering in te brengen. Wij vinden het belangrijk dat ons bedrijf groeit en altijd doorontwikkelt, op een bepaalde manier met z’n mensen omgaat, en betrokken is bij de omgeving.” En zo is het dat Lankhorst, een groot industrieel bedrijf dat internationaal opereert, toch iets van een familiebedrijf is gebleven. Aandacht voor de medewerkers, ze ruimte geven voor ondernemerschap, is belangrijk volgens Tjalsma. “De grote uitdaging voor alle bedrijven in Nederland, is duurzame inzetbaarheid. We moeten met z’n allen langer werken, dus je wilt mensen gemotiveerd en betrokken houden. We sponsoren bewust een marathonschaatsploeg zodat binnen ons bedrijf meer aandacht komt voor bewegen en gezonde voeding. Daar zijn vanuit onze medewerkers initiatieven uit ontstaan als meedoen aan de Amstel Gold Race, waardoor er tussen collega’s meer binding ontstaat. Dat maakt ons bedrijf sterker. Je merkt bij ons de sfeer van: we spelen met z’n allen in de Champions League, maar dan binnen onze specialiteiten.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

22

‘Veel bedrijven zitten op goud’ Wiskunde ligt ten grondslag aan data science en analytics. Zodoende helpt wiskunde bedrijven om hun bedrijfsvoering efficiënter in te richten, en om consumentenbeleving te verbeteren. Toch laten veel bedrijven hier nog kansen liggen, ervaren Marina de Wolff en Geerhard de Vries van ORTEC. “Ze zouden veel meer moeten durven.”

W

at is de volgorde waarin boorplatformen in de Noordzee het best opgeruimd kunnen worden? Hoe het komt dat de tarieven voor een vliegvakantie bij Sunweb elke dag weer anders zijn? Maar ook: hoe de optimale teamsamenstelling van een schaatsploeg voor de Olympische Spelen wordt bepaald? Wiskunde is het antwoord. “Er is eigenlijk geen onderwerp in de maatschappij waarbij geen wiskunde toegepast kan worden”, vatten Geerhard de Vries en Marina de Wolff samen. En in veel gevallen is het ORTEC die dergelijke wiskundige en technologische oplossingen heeft ontwikkeld. Automatische prijsaanpassing Wat ORTEC precies doet: wiskundige algoritmes maken die bedrijven helpen om efficiënter en effectiever te werken. Het team bestaat voornamelijk uit econometristen, dus mensen die tijdens hun opleiding wiskunde en economie als hoofdvak hebben gehad. Naast het maken van wiskundige algoritmes, weten de medewerkers hierdoor ook raad met de bedrijfskundige kant van het verhaal. Dat is een unieke combinatie waar vooral Nederland sterk in is. Met achthonderd medewerkers die nationaal en internationaal opereren is ORTEC, met het hoofdkantoor in Zoetermeer en onder andere een vestiging in Groningen, wereldwijd marktleider.

leggen op het garanderen en verbeteren van de beleving en tevredenheid van de reiziger.” Algoritmes Dit soort maatwerk is waar ORTEC groot in is geworden. Maar er zijn ook uitdagingen die vragen om een bijna identieke oplossing en aanpak. Dit heeft geleid tot standaard en ver doorontwikkelde softwarepakketten. Bij personeelsplanning bijvoorbeeld. Meer dan zeventig procent van alle ziekenhuizen in Nederland gebruiken een softwarepakket van ORTEC om personeel in te roosteren. De Vries: “Daar zitten ook algoritmes in. Die houden onder meer bij of er op een verantwoordelijke manier wordt ingeroosterd. Maar ook persoonlijke voorkeuren kunnen hierin worden meegenomen. Andere oplossingen zijn bijvoorbeeld Routing. Door een geoptimaliseerde routeplanning ontvangen klanten van onder meer postorderbedrijven hierdoor bestellingen correct en op tijd, ondanks last-minute wijzigingen, verkeersdrukte of defect materieel.” Tot slot is ORTEC specialist op het gebied van Data Science. De Wolff voert momenteel een opdracht uit voor ESDSIC in Farmsum. In het bedrijfsproces komen soms blow outs voor. Dit leidt tot overlast in de regio. “Om te komen tot de oorzaak van dit probleem hebben we met een team van ORTEC gekeken naar

Marina de Wolff en Geerhard de Vries | ORTEC maritiem transport: alle schepen in de wereld zijn op internet te volgen. Als uit bedrijfsinformatie blijkt dat het ene schip vol van Amsterdam naar Amerika vaart en leeg weer terug, en een ander – niet tot de eigen vloot behorend – schip juist andersom, dan kunnen krachten gebundeld worden. Dit leidt tot zowel uitstootreductie als kostenbesparing.

Meer durven Volgens De Wolff valt met big data voor veel bedrijven nog een wereld te winnen, “Wij maken voor websites van ook in het Noorden. “Tijdens reisorganisaties bijvoorbeeld presentaties op congressen algoritmes die prijzen automatisch vertellen we veel over onze kennis aanpassen, gebaseerd op onder meer “Er valt met big data voor veel en ervaring in ons vakgebied, die consumentenprofielen”, legt De we hebben toegepast bij diverse Vries uit. “Een gezin met kinderen bedrijven nog een wereld te winnen, klanten. Ik hoor dan vaak: wij zijn betaalt bijvoorbeeld graag wat meer ook in het Noorden“ nog niet zover. Ik denk dat voor een reis naar een hotel waar bedrijven hierin wel wat meer geen feestende studenten verblijven. zouden mogen durven. De data Daarnaast blijft het natuurlijk een hoeft niet direct perfect op orde te zijn, beschikbare data binnen het bedrijf en hele puzzel om al die honderdduizenden we kunnen al snel waardevolle inzichten het productieproces, maar ook naar reizigers met verschillende vertrekdata genereren door op een kleine set data en reisduren efficiënt te plannen. Een reis omgevingsdata zoals neerslag en het wiskundige analyses toe te passen. grondwaterpeil. Hoe meer data je hebt, van veertien dagen goedkoper aanbieden Daarnaast merk ik ook wel dat bedrijven hoe duidelijker je patronen kunt zien en dan een reis van tien dagen levert dan zich vaak niet eens bewust zijn van kansen kunt berekenen. Dit heeft ook – wanneer dat planningtechnisch hoeveel data ze al verzamelen.” uiteindelijk gezorgd voor een beter handiger is - voor zowel de reiziger als inzicht in het bedrijfsproces.” reisorganisatie significante voordelen op. “Heel veel bedrijven zitten op goud, maar Een optimalisatieslag waar geen zijn zich daar vaak niet genoeg bewust Data Science omvat soms ook het handmatig werk hoeft te worden van”, vult De Vries aan. Toch wordt het combineren van bedrijfsinformatie met verricht. Dat doet het systeem immers volgens hem voor veel bedrijven hoog informatie die publiekelijk vrij te zelf. Hierdoor ontstaat voor de tijd om zich meer in data te verdiepen, verkrijgen is. Een voorbeeld binnen het organisatie meer ruimte om de focus te

als ze dat al niet doen. “Er is al een grote automatiseringsslag gemaakt, maar ik zie de komende jaren nog flink wat veranderingen in kantoorfuncties aankomen. Ook in regio Noord. Wat je vroeger zelf nog moest uitrekenen met excelsheets, kan een systeem ook, maar dan veel sneller, slimmer en betrouwbaarder. Banen zullen daardoor anders worden ingevuld. De nadruk zal in de toekomst dan ook veel meer liggen op het analyseren en monitoren van complexe berekeningen die door een systeem zijn gedaan.” Voor elk bedrijf zijn er kansen rondom data, en de specialisten van ORTEC denken graag mee in hoe die kansen zo goed mogelijk te benutten zijn. De Wolff: “We zitten echt bij de klanten om ze stap voor stap mee te nemen in de datagedreven transformatie. Zodat ze er helemaal in thuis worden. Naast het toepassen ervan, delen we onze kennis graag zodat bedrijven er zelf ook wijzer van worden en toekomstige uitdagingen zelfstandig op kunnen pakken. We blijven graag bij onze klanten betrokken, omdat meerwaarde op de lange termijn bij ons én onze klanten hoog in het vaandel staat.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

23

Sportstad Heerenveen blijft in beweging Een plek waar iedereen die dat wil, kan sporten in een veilige omgeving en onder goede begeleiding. En een plek waar talent kan doorgroeien tot op topsportniveau. Dit is waar Sportstad Heerenveen hoog op inzet. Ondertussen is de instelling van dit bedrijf als dat van een topsporter: het kan altijd beter.

E

en verouderd zwembad, sporthallen die aan vernieuwing toe waren, het Friesland College dat naarstig op zoek was naar een geschikte locatie voor de afdeling CIOS; er lagen begin deze eeuw nogal wat uitdagingen op sportgebied in Heerenveen. Ze hebben geleid tot een geheel nieuw bedrijf: Sportstad Heerenveen. De totstandkoming heeft het imago van Heerenveen versterkt. De gemeente draagt het predikaat ‘sportgemeente van het jaar’. Drie-eenheid We zijn sinds de start van Sportstad Heerenveen twaalf jaar verder, en volgens algemeen directeur Rinse Bleeker gaat het goed. De organisatie is erin geslaagd om de drie pijlers, (top)sport, onderwijs en zorg, bij elkaar te brengen. Het complex naast het Abe Lenstra Stadion heeft sportzalen waar allerlei sportverenigingen kunnen trainen, en waar wedstrijden en toernooien plaatsvinden. Er zijn drie zwembaden, een fitnesszaal, een dojo en twee squashbanen. En natuurlijk het Epke Zonderland Turncentrum. Buiten de muren van Sportstad is het eerste overdekte inline-skatecentrum van Nederland te vinden, om maar wat te noemen. Het Centrum voor Topsport en Onderwijs (CTO) heeft ook een plek gevonden

binnen Sportstad Heerenveen. Zwemmers, judoka’s, schaatsers en turners worden hier klaargestoomd voor EK’s, WK’s en de Olympische Spelen. De lessen op school worden rondom het trainingsschema van de sporters ingepast. Heerenveen is één van de vier plaatsen in Nederland met een CTO. “Dat voor een plaats met 28.000 inwoners. En tel daar ook SC Heerenveen en Thialf bij op. Dat is natuurlijk formidabel.” One-stop-shop Sportstad Heerenveen wordt ook geflankeerd door een gebouw van Friesland College, waar het CIOS is gehuisvest. Het opleidingsinstituut maakt eveneens gebruik van de faciliteiten van Sportstad. Tot slot zijn er op het gebied van gezondheid verschillende partijen in Sportstad Heerenveen gehuisvest, waaronder Tigra Fysiotherapie. De nieuwste aanwinst: Orthoradius, oftewel de afdeling orthopedie van ziekenhuis Tjongerschans. Die is in juli verhuisd naar Sportstad Heerenveen, en wordt in september officieel geopend.

behandeld, kan vervolgens bij een specialist een behandelplan worden opgesteld en kan de fysiotherapeut helpen om het sporten weer goed op te bouwen. En dat kan dus allemaal onder één dak. Dus voor de fitte sporter, de aangepaste sporter en voor mensen die tijdelijk niet kunnen sporten maar dat wel weer willen opbouwen hebben wij hier een plek.”

Waar volgens Bleeker in ieder geval belangrijk is, is dat verenigingen goede (jeugd)trainers hebben en houden. Nieuwe doelen Sportbonden kunnen daar volgens hem Bleeker is tevreden met de stand van een belangrijke rol in spelen. “De dure zaken bij Sportstad Heerenveen, maar cursussen die ze moeten volgen, zouden achterover leunen is er niet bij. Net als ze eigenlijk gratis moeten krijgen. een topsporter zoekt dit bedrijf steeds Gewoon om het voor meer mensen aantrekkelijk te maken om trainer te worden. Het is vrijwilligerswerk, “Als mensen bij Orthoradius worden en dus moeilijk om daar mensen voor te vinden. Maar topsporters behandeld, kan vervolgens bij een roemen vaak hun jeugdtrainers.”

specialist een behandelplan worden opgesteld en kan de fysiotherapeut helpen om het sporten weer goed op te bouwen, allemaal onder één dak“

Algemeen directeur van Sportstad Heerenveen Rinse Bleeker: “Er is hier een MRI-scan aanwezig en het is er ook mogelijk om operaties uit te voeren.” Hij spreekt van een one-stop-shop. “Als mensen bij Orthoradius worden

nieuwe doelen. “We hebben nog genoeg ambities.” Zo wil Sportstad Heerenveen zichzelf regionaal nog meer in de kijker spelen, bijvoorbeeld door het organiseren van evenementen. Later dit jaar is er een Sport & Health Congres. “Er zijn veel overeenkomsten tussen het bedrijven van topsport, en het werken binnen een bedrijf”, stelt Bleeker. “Je hebt doelen, moet snel schakelen, fit zijn is belangrijk, en je moet vooruit denken. Wat voor een topsporter de Olympische Spelen zijn, is voor een bedrijf het halen van een belangrijke deadline, of het lanceren van een nieuw product. Tijdens het congres zullen bekende sprekers uit de sport daar van alles over vertellen, met als doel te inspireren.”

Rinse Bleeker | Sportstad Heerenveen

doen”, vertelt Bleeker. Een hapklaar antwoord op de vraag ‘hoe?’ heeft hij niet. Inspringen op de behoefte van klanten is echter wel waar het mee begint. “Wat willen die? Wat is ervoor nodig om dat te realiseren? En welke rol kunnen verenigingen, en wij als Sportstad Heerenveen daarin vervullen.”

Toekomst sportverenigingen Een ander aandachtspunt is de terugloop van het aantal leden bij verenigingen. Een landelijke trend die aan Heerenveen en omstreken niet voorbij gaat. “De verenigingen vallen niet onder ons; ze huren enkel de zalen. Het is dan ook aan de verenigingen om het aantal leden op niveau te houden. Maar we denken wel met ze mee over hoe ze dat kunnen

Sportland De toegevoegde waarde van verenigingen kan misschien ook nog meer in de schijnwerpers worden gezet. Er zijn veel Nederlanders die op eigen initiatief sporten. “Een vereniging biedt echter wel de juiste begeleiding in het halen van doelen. Wil je een marathon lopen, dan kan een vereniging je bijvoorbeeld perfect begeleiden.” Aan de andere kant vinden trainingen bij verenigingen op gezette tijden plaats, en dat moet in een druk leven maar net passen. Aan de belangstelling voor sport ligt het in ieder geval niet. Nederland is een waar sportland, en steeds meer mensen zijn zich ervan bewust dat sporten goed is voor de gezondheid. “We willen het sportaanbod daarom steeds meer verbreden. We hebben buiten een urban sports-hoek gerealiseerd, en dat slaat heel erg aan bij de jeugd. Zo willen we meer nieuwe dingen ontwikkelen. Is de sporthal van nu over vijf jaar ook nog goed? De markt zal het aangeven. Maar wat we ook doen: we houden sport zo laagdrempelig mogelijk, zodat werkelijk iedereen die het wil, een sport kan beoefenen.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

24

Veendam is de bestaansgrond, samenwerking de toekomst Veendam groeit uit tot magnesium-hub. Van aanvankelijk ruwe grondstof in bulk naar duurzame producten voor de circulaire economie en life sciences. Kennis, kwaliteit en samenwerking met Nedmag en Kisuma als innovatieve voortrekkers om Veendam op de Europese magnesiumkaart te zetten.

H

et Japanse Kisuma en het Veendamse Nedmag tekenen in 1998 een tachtigjarige samenwerking over het Veendamse magnesium. „Dit is het zuiverste magnesium dat wij kennen en daarom wilden we vanuit Japan naar Veendam”, vertelt algemeen directeur Marcel Oolbekkink van Kisuma in Veendam, onderdeel van het Japanse Kyowa Chemical Industry met fabrieken in Japan en China. Het bedrijf investeerde bijna 200 miljoen euro in Veendam en produceert met magnesium van Nedmag specifieke toepassingen die wereldwijd worden verkocht. Producten voor de kunststofindustrie, waar de magnesiumtoepassingen van Kisuma onder meer worden gebruikt als brandvertrager voor leidingen en panelen en als anti-corrosiemiddel in verf, lijmen en gewapend beton. Het zijn allemaal toepassingen die grotendeels in Veendam zijn ontwikkeld.

Marcel Oolbekkink en Bert Jan Bruning | Nedmag / Kisuma

er nu echter om welke effecten het precies heeft en hoe je zuiver magnesium Kennis biedt kansen kunt toepassen bij voorkoming van Nedmag ontwikkelt zich ondertussen ziekten of het beter herstellen in steeds verder van vooral bulkproducent combinatie met goede voeding”, vertelt van magnesiumproducten voor Bert Jan Bruning , algemeen directeur vuurvaste stenen van ovens, tot Nedmag. We kijken daar natuurlijk met kennisinstituut en producent voor heel veel belangstelling naar uit, zeker hoogwaardige toepassingen van het gezien de voorlopige positieve resultaten, zuivere Zechsteinmagnesium, zoals het zoals de gunstige effecten van Veendamse magnesiumzout heet. magnesium op de rekbaarheid van Toepassingen voor het duurzaam bleken aderen.” van papier leidde al eerder tot de vraag of je met magnesium ook katoen kunt Blijvend investeren bleken, zodat dat proces veel „We zijn gekomen om te blijven”, vertelt vriendelijker wordt. Toepassing in de Oolbekkink , en we weten dat waterzuivering, waar samenwerking de enige manier is om magnesiumproducten worden gebruikt om zonder chemicaliën de gewenste zuiverheid van afvalwater te verkrijgen. Toepassing in de energietransitie, “De zuiverheid van het Zechstein door gebruik van magnesium bij magnesiumzout is uniek en biedt de opslag van waterstof waar nu mogelijkheden voor een breed scala onderzoek naar wordt gedaan. En aan duurzame producten“ tal van toepassingen in de medische – en gezondheidszorg. „Volgend jaar wordt aan de Rijksuniversiteit Groningen het onderzoek afgerond dat we samen met Nierstichting en UMCG doen naar de invloed van magnesium op het menselijk lichaam. Dat magnesium als lichaamseigen stof een natuurlijke rol speelt in het lichaam weten we, het gaat

Veendam als magnesium-hub verder op de kaart te zetten. Op allerlei plekken in de wereld wordt magnesiumzout gewonnen, maar de kwaliteit van het Veendamse Zechsteinveld is onderscheidend en biedt mogelijkheden voor een breed scala aan duurzame

producten. Met onze groeiende ontwikkelingsafdelingen en samen met bijvoorbeeld Rijksuniversiteit Groningen, UMCG en TNO ontdekken we in hoog tempo de toegevoegde waarde van magnesiumzouten. Zo zijn we op dit moment bezig met het terugwinnen van CO2 bij staalproductie en kijken we naar de toepassing van magnesium bij omzetten afvalgas tot urea. Dit draagt bij aan een flexibele inzet van hernieuwbare elektriciteit. Een ander voorbeeld is de internationale ontwikkeling van magnesiumbatterijen; niet alleen veel duurzamer dan batterijen met het zeldzame lithium, maar ook veel beter en goedkoper te recyclen.” „Door de druk op fossiele grondstoffen, wordt van alle kanten gezocht naar duurzame alternatieven. Uit onderzoeken op diverse terreinen blijkt steeds vaker de waardevolle toepassing van ons zuivere magnesiumzout. Door samenwerking te verbreden en investeringen in onderzoek en ontwikkeling, groeit de aandacht voor de mogelijkheden en wordt ‘Veendam’ als magnesium-hub ontdekt. Dat brengt meer kennis, meer hoogwaardige banen en productie van hoogwaardige toepassingen naar Veendam”, sluit Bert Jan Bruning zich aan bij z’n buurman.

Uniek netwerk in het noorden „Het is lang niet alleen het magnesium. Het is juist de synergie van bedrijven, omvangrijke investeringen, kennis en samenwerking tussen grote en kleine mkb- bedrijven en diverse kennisinstituten. Groningen biedt een bijzondere combinatie van mogelijkheden voor onze eigen toekomst. De chemische industrie staat ook voor de omvangrijke opdracht om te schakelen van fossiel naar groen. De chemie is in z’n totaliteit gebaseerd op ‘zout’, ook magnesiumzout speelt een belangrijke rol. We zitten bij elkaar om de hoek, met aan de ene kant het sterke chemie-cluster in de Eemshaven en de andere kant de sterke biobased-omgeving, kenniscultuur en startups rond Rijksuniversiteit Groningen. Het feit dat daarom heen nog tal van andere hoogwaardige productiebedrijven zitten, maakt het voor steeds meer mensen en bedrijven de moeite waard zich hier in de regio te vestigen.” Veendam als bestaansgrond De regio biedt meer dan ooit kansen zo lijkt het. Kunnen de mensen in de directe regio ook leven met de winningsaspecten van magnesiumzout? „We realiseren ons iedere dag dat door de impact van alles dat met gaswinning te maken heeft, er begrijpelijkerwijs ook naar ons gewezen wordt. Het is ook een vorm van mijnbouw en dus moeten we steeds opnieuw aantonen dat magnesiumwinning veilig en verantwoord is. Daarom voelen we de verantwoordelijkheid om voortdurend met onze omgeving in gesprek te zijn, want we moeten elkaar scherp houden en is het van het grootste belang om op alle mogelijke manieren te blijven investeren in de omgeving en in de regio. Niet alleen investeren in het eigen bedrijf en in de kennis en ontwikkeling van onze mensen, maar ook in maatschappelijke ontwikkelingen. We maken onlosmakelijk deel uit van onze omgeving, en we koesteren dat, want Veendam is onze bestaansgrond. Alleen door samenwerking en synergie versterken we het fundament van deze kansrijke regio.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

25

Detacheren van vakmensen: passie, kennis en motivatie AB Oost heet sinds 2 maanden Abeos. Je naam veranderen doe je niet zomaar, dus alle reden om algemeen directeur Martin Engbers te vragen naar de reden en z’n visie op het uitzenden. Over de 4 I’s, luisteren naar wat mensen doen en de beste willen zijn.

H

ij begon z’n loopbaan in 1989 bij Randstad in een tijd dat automatisering alleen ergens op het hoofdkantoor in Diemen een functie had en je op vrijdag iedereen zag die je uitzond. Dertig jaar later en gepokt en gemazeld in dienstverlening waaronder automatisering, geeft Engbers sinds 2012 Abeos vorm vanuit z’n 4 I’s. Hij vergezelt z’n bezoek naar binnen en loopt bij het afscheid mee: het tekent het belang dat hij hecht aan de relatie, aan het persoonlijke contact. Uitzenden is je mensen en je klanten kennen. Nederland kent al lang zeven onafhankelijke AB’s in het agrarische personeelswerk; AB Oost dankt er z’n bestaan aan in het oosten van Nederland. Overzichtelijk, maar niet meer van deze tijd omdat specialisten zich ook topografisch verbreden. Wie goed is in wat hij doet, wordt herkent. „Je moet jezelf willen ontwikkelen en de ambitie hebben om de beste te willen zijn. Dit geldt voor de thuismarkt Agri & Food en onze aanverwante sectoren. Daarom groeit Abeos ook in industrie, transport en logistiek, de bouw, grond- weg en waterbouw, groenvoorziening, zakelijke dienstverlening en in de veterinaire branche.” Meegaan met je tijd betekent voor

Martin Engbers | Abeos

interesse, initiatief, interactie en impact. vraag en aanbod digitaal bij elkaar te Engbers vooral ontwikkeling vanuit Dat geldt voor iedereen en dus ook voor brengen en als er een match is tussen passie en intrinsieke motivatie. Het geldt iedere organisatie. Je moet de toekomst aanbieder en uitzendkracht rolt het voor de mensen die je uitzendt, maar ook naar je toe willen trekken. Intrinsieke contract er automatisch uit. Voor voor je eigen organisatie. Automatisering motivatie, weten waarom je doet wat je jongeren de normaalste zaak van de en robotisering is een onlosmakelijk doet. Natuurlijk, het is voor de een onderdeel van alles wat we doen, maar in wereld, dus moeten wij laten zien waar makkelijker dan voor de ander en het is Abeos voor staat, laten zien dat we ze de ogen van Engbers is het vooral de kunst om dat proces in een snappen. Ook dat past bij onze dienend. „Het kan het leven en arbeid organisatie goed te begeleiden, vergemakkelijken, processen ruimte te bieden, te kijken naar verbeteren, en intelligentie en waar iemands passie ligt, want de voorspelbaarheid toevoegen, maar drive maakt dat mensen zich willen de mens blijft aan zet. Stel de “Wij zijn de menselijke laag op die oplossing centraal en maak slim faciliterende rol van automatisering, ontwikkelen. Ik luister goed naar wat mensen zeggen, maar ik luister gebruik van automatisering. Dan de Human Touch is cruciaal en vooral goed naar wat ze doen. De hoeven we niet bang te zijn dat er maakt gelukkig het verschil“ lat leg ik hoog, omdat ik geloof dat straks geen plek meer voor ons is; ambitie een gezonde zaak is. Het sterker nog, het biedt juist begint met je interesse in iets, van mogelijkheden als je automatisering daaruit neem je automatisch vanuit kansen benadert.” initiatief en kom je in interactie met naamsverandering. Behoud het goede, anderen en de volgende stap is dat je verbeter jezelf in kleine beheersbare Human Touch vanuit kennis en passie impact krijgt op stappen.” „Eén van die ontwikkelingen is de je omgeving. Het geeft je rust en kracht, MatchAB. Die hebben we kortgeleden op want ongeacht de functie die je hebt, als „We laten automatisering voor ons de agrarische hogeschool Aeres in jij er alles aan doet om vanuit de 4 I’s te Dronten geïntroduceerd, een soort Tinder werken als dat past. Onze rol van handelen, blijf je jezelf ontwikkelen en bemiddelaar evolueert, wij worden de om werk en medewerker volledig hoef je niet bang te zijn voor bijvoorbeeld begeleiders, de coach, de zelfregulerend bij elkaar te brengen, automatisering.” probleemoplosser, de vooralsnog voor studenten. Zij hebben relatieontwikkelaars. Wij zijn de een hoge acceptatiegraad als het gaat om Waarde toevoegen menselijke laag op die faciliterende rol apps en willen zelf de regie kunnen „Wees zelf de rots in de branding. We van automatisering, de Human Touch is nemen in het vinden van werk op het moeten in dit land weer leren zekerheden cruciaal en maakt gelukkig het verschil.” moment dat het ze past, zelf de interactie naar ons toe te trekken, grip te krijgen op „Het draait altijd om de resultante van doen met de werkgever. Het is onze taak onszelf en onze ontwikkeling en stappen zetten op de intrinsieke verbeterladder. Dat is juist waar het bij de mensen van Abeos om draait. Wij zijn specialist in Agri & Food, omdat we geloven in de sterke waarde van vakmanschap, van mensen die vanuit passie en kennis de focus hebben om de beste te zijn in hun vak dat zich steeds verder ontwikkelt. Om dat te kunnen faciliteren hebben we onze vakschool in het leven geroepen. Succes in opleiden zit bij ons vaak aan de kant van vaardigheden, omdat dat het meest toevoegt aan een vakman. We willen met onze mensen complementair zijn aan de vakmensen die we uitzenden, ze coachen naar mogelijkheden. Landbouw verandert, met onze beperkte vierkante meters in Nederland zijn we productiviteitskampioen. Onder andere hierdoor wordt het steeds meer een specialisme in een steeds korter wordende keten: een kansrijke sector met ruimte voor vakmensen. Dit alles zal de roep om vaklieden op projectbasis vergroten. We gaan langzaam van werk naar oplossingen voor arbeid.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

26

‘Met elkaar zijn we de organisatie’ Ze hangen op een strategische plek in de stijlvol ingerichte kantine van Eerens Sloopwerken & Asbestverwijdering. De vier kernwaarden van het bedrijf, te weten respect, deskundigheid, samenwerken, passie. Kernbegrippen waaraan het nog jonge bedrijf van broer en zus Eerens haar bestaansrecht ontleent én de succesvolle gestage groei.

I

n 2013 begonnen met vier man personeel, werken er bij Eerens inmiddels tussen de vijftig en zestig mensen, verdeeld over fulltimers, parttimers en uitzendkrachten. Op de cv prijken onder andere de sloop van het supporters home en de tribunes van de BV Veendam, een groot pand op de Grote Markt in Groningen en een omvangrijk complex in het Duitse Leer. Op dit moment wordt onder andere gewerkt aan de renovatiesloop van het voormalige pand van NDC Mediagroep aan de Lubeckweg in Groningen. Circulaire wereld “We pakken in principe elke klus aan”, begint Robert Eerens, algemeen directeur Eerens Sloopwerken. "Ook de kleintjes, ja zelfs hele kleintjes. Onze slogan is dat we slopen van een toiletpot tot een flatgebouw. Maar hoe klein of groot de klus ook is, ze wordt uitgevoerd volgens de kernwaarden die door alle medewerkers zorgvuldig worden nageleefd. De tijd dat slopen betekende een object met groot geweld zo snel mogelijk neerhalen en afvoeren, is allang voorbij. We leven in een circulaire wereld, een wereld van hergebruik van materialen. Alles heeft een tweede leven, een gegeven dat het vak van slopen drastisch heeft veranderd. Het vereist een voortdurend anticiperen op

ontwikkelingen en daar innovatieve oplossingen voor bedenken." Kapitaal Een innovatie die verder reikt dan alleen technische vernieuwingen en verbeteringen. Robert: "We kunnen prachtige opdrachten binnenhalen en de meest geavanceerde machines aanschaffen, maar uiteindelijk is het echte kapitaal de mensen die voor je werken. Als Eerens hebben we de visie dat iemand die op zijn achttiende bij ons binnenkomt, tot z’n pensioen moet kunnen blijven. Hoe bereik je dat? Door mensen aan je te binden, ze het gevoel te geven dat ze een essentieel onderdeel uitmaken van de onderneming. Met elkaar zijn we de organisatie en met elkaar zijn we verantwoordelijk. Voor het karwei waar we mee bezig zijn, maar ook voor elkaar.” Innovatie “We betrekken onze mensen in alle aspecten van het bedrijf. En we laten ze meebeslissen. Zo hebben we onlangs een aantal containerbakken laten maken, op aanwijzingen van de chauffeur die ze vervoert. Omdat hij er elke dag mee werkt, weet hij als geen ander waar verbeterpunten kunnen worden doorgevoerd. Zo werkt innovatie naar twee kanten: een verbetering van het

Anja Aikema-Eerens en Robert Eerens Eerens Sloopwerken & Asbestverwijdering materiaal, maar vooral een verbetering van de werkverhoudingen. Met als resultaat in de eerste plaats dat de medewerker meer waardering uit zijn werk haalt. Vergeet niet dat bijvoorbeeld een kraanmachinist het grootste deel van zijn leven op de stoel van zijn kraan zit. Hij begin om zeven uur, half acht, wat maakt dat hij om zes uur van huis gaat. En hij is om zes uur ’s avonds weer thuis. Dag na dag, week na week, maand na maand, jarenlang. Het grootste deel van zijn leven speelt zich dus af bij Eerens. Dan heb je als onderneming de plicht het beste voor je mensen te doen en ze in hun werk te laten groeien.”

zeggen dat het meer en meer het karakter krijgt van demonteren. We gaan er naar toe dat echt alles kan worden hergebruikt. Tot stopcontacten en

“We kunnen prachtige opdrachten binnenhalen en de meest geavanceerde machines aanschaffen, maar uiteindelijk is het echte kapitaal de mensen die voor je werken“

Scholing Scholing is een van de middelen die wordt ingezet om de bewustwording bij de werknemers te verbreden en te verdiepen. “De verantwoordelijkheid voor elkaar vertaalt zich onder andere in het feit dat iedereen bij ons een BHV certificaat heeft. Dus niet slechts een aantal mensen, maar iedereen. Indien nodig, is hulp altijd vlakbij. De ontwikkelingen in de wereld van het slopen veranderen snel. Slopen wordt steeds meer omgekeerd bouwen. Dat wil

deurvangers aan toe. Het slopen zal daarom langer duren en een andere manier van werken vereisen. Als Eerens houden we voortdurend de vinger aan de pols van de veranderingen in ons vakgebied. Wat kunnen we verwachten? Hoe ziet het slopen eruit in 2030? En hoe moeten we daar op anticiperen? Vragen die we delen met onze medewerkers en waar we met elkaar antwoorden op proberen te vinden. Gestoeld op die vier kernwaarden: respect, deskundigheid, samenwerken, passie.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

27

Toenemende druk arbeidsmarkt vereist creativiteit en strategie De bloeiende economie veroorzaakt druk op de arbeidsmarkt. Problemen zijn er echter om opgelost te worden en onder druk blijkt het nodige vloeibaar. Christiaan Smilde, directeur van Randstad regio noordoost over tekorten, flexibilisering en competenties. „Ondanks alle technologie is de intercedent harder nodig dan ooit.”

H

ij volgde een klassieke carrière binnen Randstad van intercedent tot directeur regio noordoost. Christiaan Smilde constateert met plezier dat hij lang niet de enige is die al lang werkzaam is binnen het wereldwijde uitzendbedrijf. „Randstad kent veel mensen op allerlei posities die het prima naar hun zin hebben en ooit zijn binnengekomen als intercedent. Het geeft aan dat we een goede werkgever zijn met ruimte voor groei en persoonlijke ontwikkeling.” Spagaat Hij vervulde landelijke rollen binnen Randstad Payroll Solutions en bestierde zeven jaar Randstad Techniek, ervaringen die hij prima kan gebruiken in z’n huidige baan. Techniek, zo meent hij, is een van die sectoren waar we volop in moeten blijven investeren. „Dat is ook de reden dat wij binnen Randstad een aantal sectoren hebben waarvoor we eigen opleidingstrajecten hebben. Met name Techniek en Zorg zijn speerpunten, want daar zijn grote tekorten.” Met die constatering is Smilde direct bij een spagaat van de Nederlandse arbeidsmarkt. „We hebben 200.000 vacatures en 394.000 werklozen. Hoe bescheiden dat laatste cijfer ook is, het blijft wrang dat zoveel mensen langs de zijlijn blijven staan. De spagaat wordt steeds groter omdat de vaardigheden van veel werklozen niet aansluiten bij de gevraagde competenties. De vraag is fors groter dan het aanbod en het vraagt creativiteit om in vacatures te voorzien. De regionale verschillen zijn klein, de tekorten binnen sectoren zijn over het hele land vrijwel gelijk.” „Het is heel belangrijk mensen perspectief te bieden en daar hebben we met z’n allen een verantwoordelijkheid. We moeten het gesprek blijven aan gaan, wat we bij Randstad ‘human forward’ noemen. Want ondanks alle technologie die we ter beschikking hebben, gaat het om de mens, de intercedent. Misschien wel meer dan ooit. Gespreksvoering is key, de technologie maakt snellere en adequate selectie mogelijk, maar het persoonlijke contact is doorslaggevend. Aanvoelen waar je een match hebt, mensen doorgronden in hun competenties, dat is ons ding.” Mindset beïnvloeden „Aangescherpte wet- en regelgeving maakt het voor ons niet altijd

Christiaan Smilde | Randstad makkelijker, omdat dat juist afstand kan creëren naar mensen en wij juist dichterbij ze willen komen. De komende paar jaar moeten wij het verschil blijven maken met slimmere software en nog beter begrijpen wat mensen willen. We hebben door de overname van Monsterboard veel geleerd van technologie en juist ook waar de kracht van onze mensen ligt.”

moeten de ouders aanspreken, want zij zijn sturend in de keuze die hun kinderen maken.” Kunnen bedrijven zelf meer doen? „Ik denk zeker dat dat mogelijk is, zeker als je meer strategisch nadenkt over waar je bedrijf staat, wie je nu nodig hebt met

“Aanvoelen waar je een match hebt, mensen doorgronden in hun competenties, dat is ons ding“

Los van technologie en bedreven intercedenten, de spagaat in vraag en aanbod los je niet op. Is er hoop? „Ons motto is dat we mensen altijd verder willen helpen. Ik denk dat anders opleiden zeker kan bijdragen, maar het blijft heel lastig om te weten wat er over pakweg vijf jaar op de arbeidsmarkt gevraagd wordt. Ouders kunnen er echter zeker een rol in vervullen. Kijk naar de techniek die in de ogen van veel ouders nog een beroerd imago heeft. Als je naar de praktijk van de technische beroepen kijkt, is er echter een hele andere werkelijkheid ontstaan; veel diverser, hoger opgeleid, schoner, meer inzet van machines en technologie. Dat betekent dat wij, en zeker de overheid, anders moet acteren in het overbrengen van die boodschap. We

welke competenties en waar je met je bedrijf over een paar jaar wil staan en wie en welke competenties je dan nodig hebt. Wij merken bij bedrijven die we daar in helpen, dat dat vaak lastig is. Daarnaast is er een beweging om banen op te delen in meer en minder specialistisch werk. Het levert niet alleen meer banen op, bijvoorbeeld voor mensen met een beperking, maar ook een verlaging van de personeelskosten. Kijk efficient naar werkzaamheden en welke competenties je daarbij nodig hebt.”

Baanzekerheid populair „We merken ook dat er veel te halen valt bij een adequate en concrete benadering van je medewerkers: wat willen ze, hoe kun je ze betrekken bij je bedrijf, waar zijn ze trots op, neem je ze mee in waar jij naar toe wilt; welke uitdagingen willen ze, kun je samen doelen stellen? Uit onderzoeken blijkt voortdurend dat ondanks alle roep om flexibilisering, voor veruit de meeste mensen ‘baanzekerheid’ nog steeds hoog scoort. Een goede selectie en begeleiding kan daar veel in betekenen, want hoe beter mensen op hun plek zijn, hoe meer ze tot hun recht komen; de begeleiding van mensen van een flexibel naar een vast contract kan vaker en beter benut worden. Leer denken van uit strategisch personeelsbeleid. Ik ben wat dat betreft hoopvol: de druk op de markt zet werkgevers en werknemers aan het denken, het maakt ze creatiever en eerder bereid om externe kennis in te zetten om samen de goede weg naar een plezierige baan te vinden. Want gelukkige mensen werken harder en leven gezonder, dus het is in ieders belang.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

28

Onderzoeksinstituut voor welzijn van de mens PRA Health Sciences is een internationaal bedrijf met o.a. vestigingen in Groningen en Assen, dat onderzoek doet naar nieuwe geneesmiddelen. Farmaceutische bedrijven van over de hele wereld maken gebruik van de expertise van PRA om medicijnen te laten testen.

N

iet alleen de werkzaamheid van het medicijn wordt onderzocht, maar ook de veiligheid en eventuele bijwerkingen van het medicijn worden onder de loep genomen. „In Groningen testen we kleine hoeveelheden van een nieuw medicijn bij kleine groepen deelnemers. Dit is de eerste fase van onderzoek op mensen”, zegt Rick Nijssen, directeur van de operatie van het klinisch onderzoekscentrum in Groningen. „Iets toedienen aan iemand doe je met gegronde reden en kan alleen als honderd procent veiligheid voor de proefpersoon gegarandeerd is”, zegt Peter Ketelaar, directeur van het laboratorium. Gemotiveerd door de resultaten Het personeel en de participanten aan het onderzoek hebben gemeen dat ze gemotiveerd zijn om een bijdrage te leveren aan het welzijn van de medemens. De gezichten van Peter

een weg van minstens tien jaar bestraling en chemotherapie, dat veel Ketelaar en Rick Nijssen laten duidelijk onderzoek achter de rug. Alleen bijwerkingen kent, kan hij nu ook deze blijdschap zien als de resultaten van onderzoek, waarbij alles minutieus immuuntherapie inzetten.” Ook hier verschillende onderzoeken besproken gedocumenteerd is, geeft kennis over de heeft PRA een bijdrage geleverd aan de worden. Rick zegt: „We hebben een werking van een middel. Bij PRA hangt ontwikkeling. middel tegen epilepsie getest dat nu op de om die reden in elk vertrek een markt is verschenen. We zien een atoomklok om te garanderen dat filmpje hoe een jongen, waarbij geen elke stap op het juiste tijdstip enkele behandeling effectief was en “Met dit middel wordt er aan het plaatsvindt. „Zo weten we zeker dat die daardoor last bleef houden van heftige aanvallen, wèl geholpen arsenaal van de oncoloog iets nieuws iemand een medicijn elke dag op het juiste tijdstip toegediend krijgt. werd met dit medicijn. Dan wordt toegevoegd. Naast bestraling en Niet een minuut eerder of later. het succes heel zichtbaar. Dat geeft chemotherapie, dat veel bijwerkingen Alleen op die wijze kunnen we een voldoening. Daar doen we het voor!” kent, kan hij nu ook deze betrouwbaar beeld krijgen van de Peter vertelt over een nieuw wapen werking van een medicijn.” tegen kanker: „veel ziektes worden immuuntherapie inzetten.“ Nauwkeurigheid is van belang bij door het afweersysteem van de het beoordelen van de resultaten mens opgeruimd. Kankercellen zijn van het onderzoek, maar ook goed gewapend tegen het belangrijk om de veiligheid van de afweersysteem. Met immuuntherapie deelnemers te garanderen. Bovendien Meten is weten proberen we ons afweersysteem De kennis en kunde op gebied van ziektes wordt elk stapje in het onderzoek dusdanig extra te bewapenen dat het gemonitord door een onafhankelijke en effectieve therapieën is de laatste sterker wordt dan de kanker. Met dit medisch-ethische toetsingscommissie en decennia enorm vergroot. Elk nieuw middel wordt er aan het arsenaal van de medicijn dat op de markt verschijnt heeft het Europese Geneesmiddelen oncoloog iets nieuws toegevoegd. Naast Agentschap (EMA). Op deze wijze wordt de veiligheid en betrouwbaarheid geborgd. Grote inzet, meer onderzoek, meer resultaten Zowel in Groningen als in Assen beschikt PRA over state-of-the-art apparatuur. In een modern gebouw wordt voor de deelnemers alles gedaan om het verblijf in het onderzoekscentrum aangenaam te maken. Zij ontvangen een vergoeding, er worden uitjes georganiseerd, er zijn ontspanningsruimtes, er zijn spelcomputers en er is, vanzelfsprekend, prima internet. Vrienden en familie zijn welkom voor een bezoekje. „Alle ziektes zijn nog niet de wereld uit. We willen en kunnen meer onderzoek doen en zijn sterk groeiende met nu al 700 medewerkers. Professionals in de zorg of met een laboratorium opleiding, op allerlei niveaus, zijn bijzonder welkom bij PRA . We nodigen ook mensen uit om als deelnemer aan een onderzoek een bijdrage te leveren aan de gezondheid van de medemens. De studies waar we mee bezig zijn, de gestelde voorwaarden voor deelname en de vergoedingen per studie zijn te vinden op onze website prahs.nl.”

Rick Nijssen, directeur klinisch onderzoekscentrum en Peter Ketelaar, directeur laboratorium | PRA Health Sciences


VISIE MAGAZINE powered by noordz

29

Academische ingenieurs voor de industrie van de regio Er is veel vraag naar goed opgeleide technische mensen in de noordelijke regio. Het maakt de relevantie van het Groningen Engineering Center en de nieuwe Master Werktuigbouwkunde (Mechanical Engineering) aan de Faculty of Science and Engineering van de Rijksuniversiteit Groningen meteen helder. Twee professoren, één heeft een leerstoel in de mechatronica en niet-lineaire regeltechniek, de ander in de biotechnologie, over de noodzaak en kracht van kennis voor de maakindustrie van de toekomst.

I

n Nederland is er tot 2020 een enorme vraag naar werktuigbouwkundigen, maar liefst 20.000. Er studeren er de komende jaren slechts 10.000 af. De wens van de Rijksuniversiteit Groningen, dat al decennia lang een groot aantal technische bachelor en masteropleidingen verzorgt, om ook een masteropleiding werktuigbouwkunde aan te willen bieden, is dus heel logisch. Die master begint in september 2019 en daarmee bedient ‘Groningen’ de regio met academisch geschoolde techneuten en ingenieurs en staat ze met het Groningen Engineering Center, dat onder meer zal gaan bemiddelen bij stages en afstudeerplekken voor studenten van ingenieursopleidingen bij bedrijven in de regio, naast bedrijf en ondernemer. „Er is een grote animo onder technische studenten in de noordelijke provincies Gert Jan Euverink en Bayu Jayawardhana | RUG om juist hier technische richtingen te studeren, er is een grote vraag vanuit het productie van morgen draait het niet Euverink: „Elkaar leren kennen is voor bedrijfsleven naar werktuigbouwmeer om het produceren van volle onze gezamenlijke toekomst belangrijk, kundigen en de opleiding die wordt magazijnen, maar om de productie van geboden is uniek omdat studenten ook de omdat het voor studenten van het enkele stuks ‘just in time’. Dat vergt in de breedte van onze universiteit meekrijgen grootste belang is stage en toekomstige productie een hoge mate van zekerheid werkplekken in de regio te vinden. Een in de opleiding. en automatisering is daarbij de leidraad. belangrijk deel van de studenten dankt Ingenieurswetenschappers in Groningen Dankzij bijvoorbeeld unieke gegevens z’n eerste baan aan de stage en gelukkig werken bijvoorbeeld samen met van verschillende huidtypen en de hebben we in het noorden veel prachtige onderzoekers van de faculteit Economie specificaties van jouw unieke huid, is de en goede bedrijven waar ingenieurs en Bedrijfskunde en met sociologen”, producent in staat een uniek uitstekend aan de slag kunnen. Juist vertellen Gert Jan Euverink en Bayu scheerapparaat speciaal voor jou te toegepaste academische kennis is van Jayawardhana. „Dat maakt ons profiel maken dankzij uitgekiende productie- en uniek. De opleiding werktuigbouwkunde belang, het zijn de ingenieurs die de logistieke algoritmes. Dat is een vertaalslag kunnen maken van idee naar past in een vergrijzende voorbeeld van ingenieursonderzoek dat productie.” beroepsbevolking, in de niet aflatende we in Groningen doen en daarmee vraag en de stijgende invloed van Jayawardhana: „Academische technische leveren we een praktische bijdrage aan techniek en technologie op iedere verbetering van productiemethoden en studies passen behalve bij nieuwe bedrijfstak. Goed opgeleide mensen met processen bij bedrijven in de regio.” een passie voor innovatie en ontwikkeling in de technologie zijn „Zo kijken we ook naar de onmisbaar bij steeds meer chemische industrie in de bedrijven en de aanwezigheid van “Hoe beter we als RUG zichtbaar Eemsdelta”, vertelt de biotechnoloog goed opgeleide mensen zijn mede zijn met ons unieke technische Euverink. „In de hele transitie naar de reden dat nieuwe bedrijven zich profiel, hoe meer de regio vergroening, kun je jezelf het hier in de regio vestigen. Daarnaast profiteert“ makkelijker maken als je groeit de bedrijvigheid rond bijvoorbeeld je half-fabrikaten zoals kennisinstellingen omdat bijvoorbeeld glucose in de regio hoogwaardige bedrijven de kennis beschikbaar hebt, in plaats van dat en de faciliteiten opzoeken. Niet je ze van ver haalt. Dichtbij de bron dus. technologie zoals de ontwikkelingen voor niets heeft Avebe haar Er is daarom alle reden te onderzoeken rond het 5G-netwerk, ook heel goed bij researchafdeling recent op de Campus wat je met aardappelzetmeel en eiwitten traditionele industrieën als Philips in Groningen gevestigd. Hoe beter we als kunt in chemische processen, want dat Drachten. We werken met het Smart RUG zichtbaar zijn met ons unieke hebben we al om de hoek. Als je zorgt Industry fieldlab van Region of Smart technische profiel, hoe meer de regio voor gebondenheid aan de regio, dan is er Factories samen aan industrie 4.0, zoals profiteert.” voor anderen noodzaak om hier naar toe flexibele manufacturering. In de

te komen. Die versteviging van ons eigen fundament is de basis van ons denken, van het ontstaan en de ontwikkeling van het Groningen Engineering Center doordat we een breed scala van onderzoeksmogelijkheden kunnen inzetten.” Jayawardhana: „De kracht van de maakindustrie is onder meer gelegen in het intellectueel eigendom van producten en processen. Door kennis binnen bedrijven te koppelen aan de onderzoekkracht- en faciliteiten die we binnen de Rijksuniversiteit Groningen hebben, kunnen industrieën hun voorsprong blijven houden. Onze taak ligt in het ontwikkelen van geavanceerde regeltechnieken, bijvoorbeeld voor autonome herconfiguratie van machines en productieprocessen, in het voorspellen wat je moet doen om op een bepaald moment iets te kunnen produceren en te leveren. In de fieldlabs leren we elkaar meer over de noodzaak van samenwerking en openheid, bijvoorbeeld over uitwisseling van gegevens en kennis. Door professionalisering en automatisering van processen word je minder kwetsbaar en minder afhankelijk van incidenten. Het tekent ingenieurs met een academische achtergrond dat ze zowel de principes en het technische jargon kennen als weten waar ze informatie kunnen halen.” „Noord-Nederland”, zegt Jayawardhana, „heeft een goed ecosysteem, zo hebben we ook weer gemerkt in onze nieuwe samenwerking met de Noord-Duitse Meyer Werft in Papenburg. Ze gebruiken software uit Groningen voor een belangrijk deel van hun ontwerpproces en logistiek, de basis van hun organisatie en productie.” „In dat goede ecosysteem en met de korte onderlinge afstanden ligt meer en betere samenwerking tussen kennisinstellingen, MKB- bedrijven en grote ondernemingen voor de hand”, vult Euverink aan. „Juist in die samenwerking zit de synergie voor onze toekomst en daarom hopen we dat het Groningen Engineering Center voor veel ondernemers een aanspreekpunt wordt om samen naar oplossingen voor de toekomst te zoeken.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

30

Nationale trots, de solution provider voor de circulaire economie Wereldleider in afvalrecycling, gevierd in de VS, maar in Nederland nog te vaak gezien als maker van machines voor de recyling industrie. Tijd voor een gesprek met de man die trots propageert en mensen op technologisch en automatiseringsgebied zoekt. Met Bollegraaf bedenkt, maakt en levert hij wereldwijd installaties voor sortering van huishoudelijk afval en recycling- oplossingen. “We zijn een parel die nog in de schelp zit.”

E

dmund Tenfelde is trots. Op het bedrijf en op de oplossingen die Bollegraaf al decennia voor de circulaire economie biedt. En hij kijkt in Appingedam naar een grote toekomst, want „De huidige fossiele grondstoffen zijn straks op, het is bittere noodzaak dat we anders gaan denken en nog veel meer met ons afval en met hergebruik gaan doen, wereldwijd.” De orderportefeuille van Bollegraaf is gevulder dan ooit, in de bouwvak wordt een indrukwekkende machine ingepakt om verscheept te worden. De volgende in de lijst van de meer dan 3.500 recycling- en sorteersystemen die de Appingedammers in hun bestaan al bouwden om huishoudelijk afval, plastic afval en industrieel afval te recyclen.

Nationale trots van de circulaire economie „De kennis neemt steeds verder toe: zo kunnen we nu met behulp van het analyseren van de afvalstoffen, de verwerking in goeddeels volledig geautomatiseerde fabrieken laten aansturen, de zogenaamde no-people fabrieken. Tijdens de IFAT 2018 in München hebben we voor het eerst een volledig robot gestuurde sorteermachine neergezet die een kwaliteits(hand)sorteerder kan vervangen; we hebben er maar liefst negen jaar over gedaan om dat voor elkaar te krijgen. Volautomatisch, geen mens te bekennen in de hele verwerkingsfabriek. Fantastisch! Wij zijn de enige die zover zijn. Ik zeg het vaker: we mogen echt trots zijn op wat Bollegraaf betekent en realiseert. Dit is nationale trots, maar Duurzaam efficient dan wel in Appingedam!” De werkgelegenheid in Appingedam Passie voor regio en maakindustrie bedraagt 240 mensen en in de vestiging Edmund Tenfelde | Bollegraaf De groei zit er goed in en om voldoende Emmen (sorteersystemen voor bouw- en goede mensen in huis te krijgen, staat sloopafval) werken nog eens 30 man. wordt nagedacht om een eigen gooiden tot de huidige eisen ten aanzien afvalverwerking en het recyclen van Plus 70 man in de VS. Van plaatselijke bedrijfsschool in te richten. „Het is van scheiding en hergebruik. Bollegraaf afvalstoffen.” machinebouwer en noodzaak dat de bedrijfsschool van is in staat mee te denken met haar plaatbewerkingsbedrijf in 1961 naar weleer weer terugkomt, we zoeken in de opdrachtgevers in de breedte en op alle De belangrijkste asset tussen 1961 en nu wereldmarktleider in het ontwikkelen breedte, van elektrotechnici in zit in de kennis en ervaring die van oplossingen voor het recyclen van industriele automatisering tot Bollegraaf heeft opgedaan. Wat waardevolle grondstoffen uit proces technologen en werkt en wat niet, welke materialen afvalstromingen ; met een uitgebreid softwarespecialisten die voor de machines moet je gebruiken netwerk van vestigingen en “Bollegraaf Recycling Solutions is onder welke condities van vertegenwoordigingen. Van geavanceerd inmiddels een volwassen full solution technieken als Virtual Reality en het concept van Smart Factory temperatuur en vochtigheid, hoe tot eenvoudig, Bollegraaf levert het. „In provider voor de circulaire economie kunnen integreren in proces- en hele grote delen van de wereld zijn ze niet kun je duurzamer voor mens en en het recyclen van waardevolle bedrijfsvoering. We leggen de lat of amper begonnen met afvalscheiding of milieu afval scheiden en verwerken hoog, want we weten wat we en welke rol kunnen nieuwe het recyclen van afvalstoffen en is grondstoffen uit afvalstromingen“ kunnen en willen, we hebben de technologie en big data spelen in de technologie nog een ver-van-je-bedshow, mogelijkheden om de ambities van circulaire economie waar producten dan moet je niet de meest geavanceerde onze groei- strategie te en materialen worden hergebruikt machines willen neerzetten. Daarom reverwezenlijken.” niveaus. Kennis, innovatie en en grondstoffen hun waarde behouden. fitten we ook machines die in Europese „Dat betekent verder groeien in Europa, technologische voorsprong is key en „Wij hebben decennia lang ervaring landen al jaren dienst hebben gedaan, Rusland, VS en Canada en in opkomende daarom investeren we veel in R&D. Niet opgedaan en kennis verzameld, we zijn zodat ze daarna weer geschikt zijn voor markten in de BRIC landen. In Rusland alleen in de maatwerkoplossingen voor meegegroeid van het moment dat we nog landen waar met veel minder geld dan hebben we net onze eerste grote opdracht onze klanten, ook in de nieuwste in de open lucht vuilnis op een berg hier de eerste stappen worden gezet in vervuld, een verwerkingsfabriek in technologische apparatuur en Nizhny Novgorod die zestig ton per uur machinerie voor onze eigen productie. Zo verwerkt, ik vind dat geweldig nieuws, staat hier een van de twee grootste daar ben ik trots op. In ieder land doen volautomatische lasrobots van Europa en wat er mogelijk is, voor Rusland is dit een hebben we een volledig automatische grote stap om afvalverwerkingsbedrijven machine ontworpen om in Rusland actief te helpen een hoog transportbanden te fabriceren. En we niveau op het gebied van innovatieve bouwen in Appingedam binnenkort ons technologieën te behalen.. En het is voor eigen testcentrum voor nieuwe deze regio Noord-Nederland verbindend. machines, robots en De regio waar ik vandaan kom en waar recyclingoplossingen, zoals we dat het de maakindustrie zo geworteld is. Daar afgelopen jaar voor de Amerikaanse ligt m’n passie, bijdragen met innovatieve vestiging ook al hebben gedaan. en betrouwbare oplossingen van hoge Bollegraaf Recycling Solutions is kwaliteit aan m’n eigen regio met inmiddels een volwassen full solution wereldwijde oplossingen in de circulaire provider voor de circulaire economie en economie. De wereld begint in het recyclen van waardevolle Appingedam…” grondstoffen uit afvalstromingen.” Cor Schuur laadt lopende band van Bollegraaf Recycling Solutions


VISIE MAGAZINE powered by noordz

31

'Een echte, duurzame vertrouwensrelatie kan niet zonder het persoonlijk contact' Als bedrijfsjuridisch adviseur draagt Miryam Breeuwer -gebaseerd op haar ervaring- welhaast een missie uit: maak werknemers flexibel! Want niets garandeert dat het werk van vandaag over drie of vijf jaar nog precies zo bestaat.

M

iryam Breeuwer deed naast haar dagelijkse werk in het internationale bedrijfsleven in de avonduren de studie bedrijfskunde en rechten, voerde daarna gedurende tien jaar een gezamenlijk advocatenkantoor en begon in 2016 haar eigen kantoor MPC Advocatuur in Tynaarlo. Daarnaast startte ze een tweede bedrijf, @juste B.V. in Tynaarlo en Amsterdam voor bedrijfsjuridisch management advies. "Mijn visie is dat wanneer een ondernemer een advocaat nodig heeft, je eigenlijk al een stap te ver bent. Procedures kosten veel tijd en veel geld en het is daarom beter om het niet zover te laten komen. Bedrijven hebben elkaar nodig en het is daarom beter om tot een vergelijk te proberen te komen. Dat geldt voor de relatie tussen de bedrijven, maar ook voor de relatie tussen werkgever en werknemer. Als bedrijfsjuridisch adviseur zet ik mij in op het hele traject, vóórdat het tot een gang naar de rechtbank komt."

plaag kan zijn. Het komt helaas maar al te vaak voor dat een geschil via social media binnen no time op straat ligt en daar wordt uitgevochten. De context is zoek en het geschil escaleert onnodig. De kracht van het één op één communiceren en de nuance in het enkele woord, zijn zó belangrijk." Face-to-face Als ondernemer tussen de ondernemers voelt Miryam feilloos het belang aan van die laatste. "Bij een eerste contact ga ik altijd naar de bedrijven toe. Ik moet inzicht hebben in de onderneming en hun strategisch belang weten. Mijn werkgebied is vooral Noord-Nederland en de kop van Overijssel, maar ik heb ook een werklocatie in Amsterdam voor mijn klanten in het westen. Dankzij de technologie kan ik vanaf elke plek werken en de ondernemer -waar die ook zit- op elk moment van de dag van advies bedienen, maar het face-to-face contact blijft belangrijk. Een echte, duurzame vertrouwensrelatie kan niet zonder het persoonlijk contact."

Pijlers Flexibiliteit, up to date kennis, Transparant samenwerking, snel handelen en wederzijds respect zijn de pijlers onder de Met welke vragen kan de ondernemer bij @juste B.V. (bedrijfs-)juridisch aanpak van Miryam. "We leven in een tijd waarin de ontwikkelingen dankzij de management advies terecht? Miryam: "In principe met alle vragen die een automatisering razendsnel gaan. De computer neemt in alle bedrijfssectoren taken en handelingen over. Wie op internet op zoek gaat naar ‘gratis’ “De kracht van het één op één bedrijfsjuridisch advies, kan een communiceren en de nuance in het heel eind komen. Wat internet enkele woord, zijn zó belangrijk“ echter niet biedt is een advies op maat. Het reikt sjablonen aan waarmee het ons een boel werk uit bedrijfsmatige en/of juridische oplossing handen neemt, maar die sjablonen moeten dan wel passend gemaakt worden behoeven. Bijvoorbeeld: Een vestiging in Duitsland openen of zaken doen met op de specifieke onderneming." Duitse ondernemers. Met als specialisatie Duits recht kunnen we de ondernemer Communicatie daarin uitstekend bijstaan. Of het "Een risico is bovendien dat niet alles wat adviseren/begeleiden bij een conflict op internet staat klopt. Het verschil met binnen een Raad van Bestuur of Raad toen ik startte als advocaat en nu is dat van Commissarissen. Of het opstellen heel veel juridische informatie op van (internationale) contracten internet staat, maar dat we ons bij al die (overname, samenwerking, licentie, ICT) informatie iedere keer moeten afvragen en het begeleiden of voeren van de of de informatie op z'n minst actueel is. onderhandelingen over deze contracten. We hebben het dan over communicatie, Een interne reorganisatie: wat komt daar waarbij internet een zegen maar ook een

Miryam Breeuwer | @juste BV juridisch allemaal bij kijken? Als niche bureau kan ik snel handelen en flexibel schakelen. De ondernemer heeft altijd direct met mij contact en ik ben altijd aanspreekbaar. Elke ondernemer houdt van transparante en vaste prijzen, die ik dan ook hanteer. Gebaseerd op dagdelen, abonnementen of uren. En mocht ik kennis en expertise op een ander vakgebied nodig hebben, dan werk ik samen met collegajuristen en/of vakspecialisten die ik dan inhuur. Die zorg nemen wij de ondernemer óók uit handen." Permanent education De 'missie' van Miryam is het flexibel maken van werknemers. "De traditionele manier van werken staat op de helling. Waar iemand nu voor een bepaalde functie wordt aangenomen en daar gedurende zijn carrière zich tot senior ontwikkeld , daar zal die functie in de nabije toekomst al binnen een paar jaar op de tocht staan, zo niet verdwenen zijn. Bedrijven zullen, als gevolg van een steeds meer fluctuerende vraag en aanbod in de markt, gedwongen worden om medewerkers flexibel in te zetten

en/of in te huren voor korte of langere tijd of voor een bepaalde klus. Dat vraagt, gezien de krapte op de arbeidsmarkt, om samenwerking tussen werkgevers op personeelsgebied. Dat vereist van de werknemer een flexibele houding, zowel inhoudelijk als fysiek. De werkplek die je nu hebt, kan over drie jaar wel overbodig blijken. Het is daarom zaak dat werkgevers én werknemers, zoals we het ook wel noemen, 'arbeidsmarkt-klaar' blijven. En dat kan alleen maar door voortdurend te investeren in opleidingen en gezondheid. Een werknemer gezond en fit en qua kennis up-to-date houden tot AOW gerechtigde leeftijd vraagt om een HR-afdeling die bestaat uit een loopbaancoach, een opleidingsdeskundige en een pensioenadviseur. Dàt is de uitdaging voor de toekomst. Mijn advies daarom: Volg opleidingen! Blijf leren! Omdat het moet, maar ook omdat het kan. Er is een wereld te ontdekken, vol kansen en nieuwe mogelijkheden. Mijn eigen werkervaring heeft mij dat wel geleerd."


VISIE MAGAZINE powered by noordz

32

Leiderschap in chemisch en geneesmiddelenonderzoek Syncom bestaat eind deze maand dertig jaar. Alle reden voor een feest en een beschouwing van de stand van zaken. Ton Vries en Robert Hof over start, impact en omvang van geneesmiddelenonderzoek, het belang van chemische onderzoekers en de cruciale verbinding naar de regio en de circulaire economie.

S

yncom is in 1988 door de in 2011 overleden professor Hans Wijnberg opgericht als spin off van de Rijksuniversiteit Groningen, Mercachem in 1997 vanuit de Universiteit Nijmegen. De synergie tussen beide bedrijven is groot, beide richten zich op chemisch onderzoek en chemische dienstverlening aan een breed scala van bedrijven in geneesmiddelen en life science. In 2017 bundelden ze hun kennis en ervaring en daarmee ontstond een voor Nederland vrijwel uniek bedrijf (MercachemSyncom) als een van de grootste Europese Drug Discovery Organisations. „Het veruit grootste deel van wat we doen gaat de wereld over. Toch is de impact op Nederland en zeker deze regio groot, omdat we een van de grootsten zijn als het om aantallen scheikundigen en chemici gaat. Van de 300 mensen die bij onze bedrijven werken, zijn er 250 chemisch onderzoeker, dat is meer dan bij Shell, Akzo of DSM’, verklaren Syncomdirecteuren Ton Vries en Robert Hof.

„Voor de regio betekent de versterking van Syncom ook kansen op nog betere en bredere samenwerking met zowel UMCG, RUG en als met het bedrijfsleven. Niet alleen op het gebied van het opleiden van mensen, ook op allerlei andere terreinen, zoals het innovaties in chemie, biobased economie en healthy ageing. In de chemie gaat het in de breedte om het vergroenen van het totale proces van fossiel naar niet-fossiel. Syncom werkt vanuit haar chemische specialisme voortdurend aan het vergroenen van processen, we hebben een voortrekkersrol waarin we nauw inhoudelijk samenwerken op projectbasis met de RUG.” Onderzoekskracht regio groeit „Om de impact meer voedingsbodem te geven, hebben we met partners in RUG en UMCG naar een idee van professor Ben Feringa het InnoLab Chemie opgezet en binnen Syncom gehuisvest. InnoLab stimuleert, faciliteert en ondersteunt bedrijvigheid en initiatieven vanuit de Rijksuniversiteit Groningen richting ondernemerschap, specifiek op chemisch gebied. Het biedt startups ruimte en

Ton Vries en Robert Hof | Syncom

Resultaat en continuïteit Investeren en samenwerken Heeft de ontmanteling van de R&D„Onze kracht is het chemische kracht van de grote farmabedrijven onderzoekswerk; werk dat voorheen een positieve weerslag op de vooral bij grote farmabedrijven maatschappij, worden we er beter gebeurde, die de afgelopen jaren hun R&D- afdelingen ontmanteld “De combinatie tussen commercie en van? Hof en Vries zijn eensluidend: „De verschuiving heeft vooral hebben. De innovaties in de markt technologie in deze business-tobetekenis in de kostenstructuur, vinden veelal plaats bij startups die business markt biedt prachtige omdat het gehele proces goedkoper echter niet in staat zijn het idee dat wordt en het heeft inhoudelijk ze hebben zo ver te onderzoeken dat kansen in een wereldwijde markt“ betekenis omdat op initiatief van het marktwaardig wordt. Wij doen kleine spelers ook voor allerlei die kennisrijke fase van het relatief kleine patiëntgroepen onderzoek, waarbij kwaliteit en medicijnen worden ontwikkeld. En niet kennis en ondersteunt ze op tal van betrouwbaarheid voorop staat. in de laatste plaats, er is meer rust in de bedrijfsmatige terreinen. Op die manier MercachemSyncom is een leidende partij markt aan het ontstaan voor de mensen verbreden we de ontwikkelingskracht die niet alleen synthetische stoffen die er werken. De markt is weer aan het van de regio en vinden we betere ontwikkelt en verkoopt, maar de regie stabiliseren naar wereldwijd een paar aansluiting bij MKB-bedrijven in de life neemt in het proces. De volgende stap is hele grote bedrijven van 1.000 man of science als Ofichem, Polyganics en Lode. verdere groei en dat is de reden dat we meer en naar middelgrote bedrijven als Door de bundeling van krachten en het zowel in Groningen als in Nijmegen Mercachem-Syncom. Dat geeft ons de faciliteren van anderen, nemen investeren in nieuwe laboratoria. Naast ruimte om ons te bezinnen waar we onderwijsinstellingen en bedrijven de de autonome groei die we zo mogelijk lead in verdere ontwikkeling; de overheid willen zijn: large enough to matter, small maken, zullen we zeker ook groeien door enough to care.” hoeft daar niet in te investeren.” overnames in Europa.”

„Jazeker, we willen verder groeien om onze impact te vergroten en het risico te spreiden om zowel resultaat te boeken als onze mensen een stevig fundament te bieden. We zijn een internationaal georiënteerd bedrijf met veertien nationaliteiten. Sfeer, creativiteit, de academische grondslag en het doorzettingsvermogen en de passie om het goede te doen voeren de boventoon. We weten hoe cruciaal het is voor resultaat en continuïteit om te werken met de juiste mensen: zo zijn we gestart en daardoor zijn we gegroeid. Er is dus alle reden voor een feestje in Groningen op 28 september. En verder gaan we vooral door met wat we al die jaren al met plezier gedaan hebben!”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

33

Met plezier blijvend investeren in mobiliteit Het leidende leasebedrijf van het noorden, NoordLease, is verkocht en uitgebreid naar nationaal niveau en van naam veranderd. Hoog tijd om nader kennis te maken met Hitachi Capital Mobility. Algemeen directeur Gert Veenstra: „Het uitgangspunt is het behoud van de lokale identiteit vanuit het dna en de sociale waarden van de oorspronkelijke organisatie die uitzonderlijk veel overeenkomsten heeft met de Japanse visie.”

Z

e schurkten al even tegen de nationale top-tien van leasebedrijven aan met elfduizend leasecontracten toen Hitachi Capital Mobility zich aandiende. „Wij wisten dat het voor de toekomst van NoordLease noodzakelijk zou zijn om versneld te groeien om de ontwikkelingen bij te kunnen houden, we hadden een grotere omvang nodig. Natuurlijk was het wel ‘een dingetje’ toen Hitachi aan de deur klopte, we waren immers net 3 jaar eigenaar van het bedrijf,” zegt Gert Veenstra die de komende paar jaar aan het bedrijf verbonden zal zijn. „Het gaat de komende paar jaar om elektrificatie van de vloot met alles wat daarbij hoort en vooral over de omvang en de impact van de veranderingen in mobiliteit. Dan gaat het over zowel verbreding van het aanbod, het versneld vervangen van de huidige vloot door elektrische modellen, als over carmanagement- informatiesystemen en het toenemende belang van data, over car- sharing waarbij software een doorslaggevende rol speelt en de ontwikkelingen naar de zelfrijdende auto.”

Gert Veenstra | Hitachi Capital Mobility

en in het terug leveren van energie aan de „Ondertussen weet je dat lokale grid, hun kennis op dat gebied is groot. verschillen van steeds groter belang Sinds dit voorjaar bijvoorbeeld is Hitachi worden, want wat in Amsterdam werkt, samen met andere vooraanstaande werkt nog lang niet in Boertange. ondernemingen bezig met een proef om Tegelijk weet je dat je je klant op al die het potentieel van een (semi)elektrische verschillende plekken en de toename van auto te gebruiken als energieopslag voor de mogelijkheden, adequaat moet blijven ontzorgen. Waar het naar toe gaat, is bovendien lastig; want ook al zetten we hier bijvoorbeeld heel “Het gaat de komende paar jaar om stevig in op waterstof, er zijn maar elektrificatie van de vloot met alles een paar plekken op dit moment wat daarbij hoort en vooral over de waar je waterstof kunt tanken. En omvang en de impact van de hoe je ook kijkt naar waterstof, het is ook een vorm van elektrificatie veranderingen in mobiliteit“ van mobiliteit.”

Kun je de impact duiden van het voor velen relatief onbekende Hitachi Capital Mobility? „Lange termijn, vooral lange termijn. Dat is me in al die gesprekken in Japan en hier heel erg duidelijk geworden. Ze komen niet om een paar jaar de tent uit te baten en weer te verkopen, de lange termijn zit in hun genen en dat hebben wij inmiddels ook scherper binnen ons bedrijf weten te duiden, wie zijn we, waarom doen we het en hoe willen we dat blijven doen. En: ze hebben de omvang en financiele daadkracht die vereist is om leidend te zijn in ontwikkeling.”

„Een volgende ontwikkeling is dat je met andere partijen appartementen ontwikkelt inclusief een mobiliteitsuren- abonnement voor de bewoners, inclusief alle elektrische voorzieningen en diversiteit in mobiliteit. Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet alleen zorgt voor elektrische laadpalen, maar later voor opslag en uitwisseling van energie en uiteraard voor diverse vormen van maatwerk in vervoer. Hitachi is overigens een van de bedrijven die al lang zit in ontwikkeling van laadpalen

„Hitachi Capital Mobility maakt deel uit van Hitachi Capital, het Japanse Hitachi Ltd en MUFG (een samenvoeging van Mitsubishi Bank en de Bank of Tokyo, de aandeelhouders van Hitachi Capital). Het concern heeft grote financiele en innovatieve slagkracht en is wereldwijd georganiseerd met 1.100 ondernemingen met in totaal 450.000 mensen. Ze richten zich heel sterk op onder meer medische industrie, op infrastructuur en mobiliteit en daarin past de verdere groei binnen Europa. In

een kantoorpand. Het zijn ontwikkelingen die veel kapitaal vereisen en tegelijk moet je je huidige klant blijven ontzorgen. Die lokale identiteit was een visitekaartje van NoordLease en ook van Leasevisie - de leasemaatschappij die eind 2017 werd gekocht en waar NoordLease mee is gefuseerd- , we liepen voorop met ontwikkelingen in de markt en dat kunnen we juist nu op peil houden.”

Engeland zijn ze al decennia een grote speler in zowel het private financiele domein, net als in mobiliteit. Hitachi groeit nu in Nederland, maar tegelijk met autolease in Polen, Duitsland en België om internationaal impact te kunnen hebben.” Jullie deden veel in sport en andere maatschappelijke bijdragen, dat blijft? „Dat blijft, omdat de sociale waarden horen bij NoordLease en volledig passen binnen de sociale waarden van de Japanse lange termijnvisie. En zo sponsoren we bijvoorbeeld naast initiatieven in de gehandicaptensport, FC Emmen als shirtsponsor, prijkt Hitachi Capital Mobility nu net op het stadion van FC Groningen en blijven we doen we al deden, investeren in de omgeving. Je moet je afkomst nooit verloochenen, dus we blijven zichtbaar en nadrukkelijk aanwezig in de regio’s waar we ontstaan zijn en dat zijn naast het Noorden ook Noord-Holland en Zuid -Holland. Dat doen we met plezier, want met alles dat is veranderd, is het plezier gebleven!”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

34

Duurzaam perspectief en inspirerend voor mens en omgeving Marktleider in kwalitatieve kunststof vloeren en bezig met langjarige, duurzame miljoeneninvestering. Forbo-Novilon in Coevorden is al sinds 1978 een vaste waarde voor de omgeving. Vestigingsdirecteur David Glancy over de waarde van de omslag die het bedrijf maakt.

F

ben er daarom trots op dat we daar samen onze weg in gevonden hebben waarbij het familiegevoel zoals we dat al decennia kennen, is gebleven. We staan middenin de maatschappij en bieden structuur en perspectief met de investeringen die we doen. Ons Coevordense succes op de enorme markt die we bedienen, zit in de combinatie van kwaliteit in design en de beschikbaarheid van onze producten. We zorgen er voor dat we onze ontwerpen, collecties en portfolio voortdurend op peil hebben zodat uit voorraad geleverd kan worden.”

orbo-Novilon maakt deel uit van het Zwitserse beursgenoteerde Forbo Flooring systems met in totaal zo’n 3.500 mensen. Het levert wereldwijd vloerbedekkingen voor de projecten- en consumentenmarkt, negentig procent daarvan wordt gemaakt in Assendelft, Krommenie en Coevorden en daarnaast beschikt Forbo over een eigen lijmenfabrikant, Eurocol, in Wormerveer. Bij de Drentse fabriek werken 430 mensen. De jongste crisisjaren zijn niet ongemerkt aan Forbo-Novilon voorbij gegaan. Maar het zijn –zo mag je achteraf vaststellenvooral de jaren geweest waarin het bedrijf zich krachtig heeft herpakt met een nieuwe koers. Veel sterker dan voorheen concentreert Forbo zich op de business-to-businessmarkt, omdat die David Glancy | Forbo-Novilon minder onder prijsdruk staat en vloerontwerp een belangrijke rol speelt; vertelt David Glancy. „Het maakt deel uit de markt van scholen, ziekenhuizen, van onze groeistrategie die onze zorginstellingen en sport, bedrijfs- en Zwitserse holding financieel kantoorcomplexen. Daarmee werd ook ondersteund. De afgelopen tien jaar omgeschakeld van de bekende 4 meter hebben we in Coevorden voor miljoenen brede vloeren naar losse tegels en geïnvesteerd en de komende jaren blijven planken, die steeds vaker los of in elk geval met zo min mogelijk lijm worden gelegd. Het modulaire productieproces heeft de standaard “Omdat de ontwikkelingen hard vervangen, waardoor kwalitatief gaan en het aantal technieken maatwerk geleverd wordt. toeneemt, investeren we veel in het Daarnaast heeft het bedrijf de sterke positie behouden in het topsegment opleiden van mensen“ van de particuliere woningbouw, waar design en kwaliteit leidend zijn. Behalve die omslag, worden de we investeren. Het maakt deel uit van investeringen van Forbo gekenmerkt een meerjarenprogramma waarin door toenemende druk op de traditionele vervanging en uitbreiding van machines grondstoffenmarkt en de noodzaak van en productielijnen centraal staat en voor duurzaamheid, zoals forse duurzaamheid voor mens en milieu en energiebesparing, hergebruik van innovatie de speerpunten zijn.” materialen, ontwikkeling van nieuwe grondstoffen en vergroening van „Omdat de ontwikkelingen hard gaan en productieprocessen. het aantal technieken toeneemt, investeren we veel in het opleiden van Duurzaam perspectief mensen, zodat we uit dat brede aanbod „We groeien de laatste jaren flink, met van goed geschoolde mensen niet alleen percentages tussen de 12 en 30 procent makkelijker nieuwe mensen kunnen per jaar. We zijn gegroeid van 200 naar aantrekken, maar ook onze eigen 430 mensen en die groei houdt aan”,

mensen beter kunnen laten doorgroeien naar de vereiste hogere standaard in de technische productie. Specialisatie neemt steeds verder toe en dus moeten wij er voor zorgen dat bijvoorbeeld onze operators daar klaar voor zijn. Forbo leidt met eigen lesprogramma’s in Coevorden zo’n 100 mensen per jaar op, waarvan een deel z’n weg vindt binnen Forbo. Het gaat er om dat je mensen altijd perspectief kunt bieden, zeker als je zo’n eminente rol speelt in de omgeving.” Familiegevoel „De afgelopen jaren hebben we een cultuuromslag gemaakt zowel in de productie als in de organisatie. Omschakeling naar een andere afzetmarkt vergt een andere manier van denken en produceren, dus iedereen moet daar in mee. Het vergt van iedereen aanpassing en het is geweldig om te zien dat we daar in de mix met nieuwe en deels jongere mensen in geslaagd zijn. Ondertussen is ook de tijd is veranderd, is de verhouding tussen werk en privé veranderd en willen mensen meer regie over hun eigen tijd en ontwikkeling. Ik

Fabscrap, altijd uniek „We vergroenen verder, zowel in productie als vanuit design. Inmiddels slagen we er in om al 70 procent van ons productie-afval te verwerken in onze producten. We hergebruiken inmiddels twaalf procent van onze grondstoffen en zijn hard aan het werk op ieder onderdeel van de productie stappen te zetten naar minder uitstoot, meer hergebruik, minder gasgebruik en dus meer elektrificatie van onze productieprocessen, de ontwikkeling van nieuwe grondstoffen en te zorgen dat we klaar zijn om nieuwe, duurzamere grondstoffen te kunnen gaan gebruiken. Beter, veiliger en groener voor mens en milieu, dat zijn de uitgangspunten voor de komende jaren.” „Het laatste nieuws: in september komen we met de zogeheten Fabscrap, een homogeen product dat uit 40% Sphera Element granulaat en 60% gemixt reused granulaat bestaat. We kunnen daarmee wel de specificaties aangeven, maar weten nog welke kleur het precies gaat krijgen, want dat hangt er maar net van af welke kleuren granulaten en batch gebruikt worden. Het levert in elk geval unieke vloeren op! Dat is wat Forbo wil zijn: best quality, best designed en inspirerend voor medewerkers en omgeving.”


VISIE MAGAZINE powered by noordz

35

Focus on perfection Een enorme gedrevenheid om mensen beter te laten zien. Dat is de basis van het in Groningen gevestigde familiebedrijf Ophtec BV. Het heeft in de afgelopen 35 jaar geleid tot een unieke serie lenzen en instrumenten voor de oogheelkunde, waarmee Ophtec een vooraanstaande positie in de oogheelkundige wereld heeft opgebouwd.

E

n dat is niet zo vreemd: innovatie, kwaliteit, streven naar perfectie en het belang van de patiënt staan binnen Ophtec voorop. „Wij staan dicht bij de oogartsen, wereldwijd, en kunnen door onze omvang sneller anticiperen op ontwikkelingen”, zegt de algemeen directeur Erik-Jan Worst. Dit alles leidt er toe dat Ophtec, ook na 35 jaar, een sterk innovatief bedrijf is. Op het Innovation Center in Groningen zijn dagelijks medewerkers en oogartsen bezig nieuwe producten en toepassingen te ontwikkelen en te testen. Precies zoals oogarts en pionier Jan Worst, in 2015 overleden, eind jaren zeventig, begin jaren tachtig ook werkte. Hij was destijds niet blij met de oogheelkundige chirurgische producten die op de markt waren. „Mijn vader deed vooral praktische ideeën op terwijl hij aan het opereren was”, legt Erik-Jan Worst uit. „’Dat moet toch anders kunnen’, was een gevleugelde uitspraak van hem.” Revolutie Hij begon dan ook met het ontwikkelen en produceren van allerlei eigen producten, waarmee oogkundige chirurgische ingrepen beter konden worden uitgevoerd. In 1987 volgden de lenzen die hij onder het hoornvlies kon implanteren, een revolutie in de oogheelkunde, waardoor het gebruik van bril of contactlenzen tot het verleden behoorde. Die drive om te innoveren en de passie om mensen beter te laten zien, zijn nog altijd gemeengoed binnen Ophtec. Van idee tot ontwikkeling tot en met de productie van instrumenten en lenzen, alles vindt plaats binnen het bedrijf zelf.

Kennis Naast het eigen Innovation Center werkt Ophtec nauw samen met diverse hogescholen en universiteiten in binnenen buitenland. Worst:„ We wisselen kennis uit, die bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van onze producten. Maar, we bieden ook regelmatig stage- en afstudeerplekken aan, zowel nationaal als internationaal, zodat mensen de kans krijgen kennis te maken met onze unieke premium producten.” Terug naar de revolutionaire lenzen die Ophtec heeft ontwikkeld. De Artifllex en Artisan lenzen zijn inmiddels gemeengoed in de oogheelkundige wereld. Elk jaar vinden er in Nederland 180.000 lensimplantaties plaats. En ook in het buitenland neemt lensimplantatie volgens de Ophtec-methode nog altijd sterk toe. Het Groninger bedrijf heeft wereldwijd 8 vestigingen. Niet alleen om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen, maar ook om oogartsen op te leiden en onderzoek te doen. „Zo kunnen we overal laten zien dat Ophtec een innovatief bedrijf is. Oogartsen weten ons te vinden en als kleine speler in de markt heeft Ophtec ook de gunfactor. Oogartsen die voorop lopen, delen hun kennis graag met ons.” Computer en smartphone Erik-Jan Worst verwacht dat het aantal mensen met oogproblemen in de toekomst sterk gaat toenemen. „Dat heeft met het gebruik van computer en smartphone te maken. Onze ogen zijn er van oorsprong op gericht dat we in de ruimte kijken, ik zeg altijd dat we ogen hebben om over de prairie te kijken. Door de computer en smartphone krijgen onze ogen verkeerde prikkels, waardoor bijvoorbeeld bijziendheid ontstaat. We

Dat vraagt om medewerkers die elke dag de uitdaging aangaan om te komen tot nog betere producten. Zij “We gebruiken onze ogen verkeerd doen dit binnen een Gronings en dat gaat op termijn grote familiebedrijf waar sfeer en kleinschaligheid voorop staan, maar gevolgen hebben“ die tegelijkertijd een internationale allure en uitstraling heeft. „Mensen krijgen de ruimte om zich bij Ophtec gebruiken onze ogen verkeerd en dat gaat te ontwikkelen”, zegt Worst. „Zo hebben op termijn grote gevolgen hebben.” we in de afgelopen jaren al veel mensen intern opgeleid. En dan maakt het niet Ook het gebrek aan buitenlicht heeft uit of ze van de universiteit komen of invloed. „UV licht is belangrijk voor de lager opgeleid zijn. Wij ontwikkelen onze ontwikkeling van de ogen. Hoe minder mensen tot specialist in ons vakgebied.”

Erik-Jan Worst | Ophtec BV

we buiten komen, hoe minder die ontwikkeling kan plaatsvinden. Ook dat leidt op termijn tot oogproblemen. Net zoals de automatische klimaatbeheersing die in veel gebouwen en auto’s aanwezig is. Daardoor wordt het hoornvlies droger en dat leidt tot problemen, zeker bij mensen die contactlenzen dragen. Op congressen wordt al veelvuldig over deze problemen gesproken.” Het is daarom goed dat de ontwikkelingen in de oogheelkunde niet stil staan en Ophtec speelt daarin een belangrijke rol. „Niemand kan wat dat betreft om Ophtec heen”, besluit Worst.

„Ik verwacht dat we over een jaar of tien toegaan naar oplossingen die volledig toegespitst zijn op het individu. Dus, dat de oogarts de ogen meet en een op maat aangemeten lens kan implanteren. Op die manier worden we steeds meer een smart factory en als relatief kleine speler in de markt kan Ophtec daarin een vooraanstaande rol blijven spelen.”

Visie Magazine Leeuwarder Courant 2018  

Visie Magazine Leeuwarder Courant september 2018

Visie Magazine Leeuwarder Courant 2018  

Visie Magazine Leeuwarder Courant september 2018