Page 1

Colofon

Multimail Jaargang 3 > 1002 Ingenieursbureau Multical Uitgave Ingenieursbureau Multical B.V. Schouwburgplein 30-34, Postbus 397 3012 CL ROTTERDAM, 3000 AJ ROTTERDAM T (010) 404 63 50 F (010) 411 55 72 E postbus@multical.nl I www.multical.nl KvK Rotterdam 24169588 De MultiMail verschijnt twee maal per jaar in een oplage van 1250 stuks en is bestemd voor alle relaties van Ingenieursbureau Multical Redactie Michael Dirks, Machiel Kuijt, René van Wijk Heeft u ideeën of suggesties voor een volgende uitgave van de MultiMail ? Mail die dan naar: multimail@multical.nl Foto’s Ingenieursbureau Multical, tenzij anders vermeld Interview/redigeren Sarah de Preter Vormgeving en productie Figé productions BV, Schiedam Niets uit deze MultiMail mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt op welke wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Van initiatief tot en met instandhouding Ingenieursbureau Multical houdt zich sinds 1988 bezig met de begeleiding van bouwprocessen. Vanaf de initiatieffase tot en met de instandhouding

MULTIMAIL

van gebouwen worden medewerkers van Ingenieursbureau Multical voor management en support ingeschakeld. Daarbij is het vooral de deskundigheid van de medewerkers die bepalend is voor de kwaliteit van de te leveren diensten en producten. Deze kwaliteit blijft niet beperkt tot de bouwtechnische aspecten. Wij hebben ervaren dat goed luisteren naar de wensen van onze opdrachtgevers de basis vormt voor een deskundige advisering. Want, daar waar het om ‘echte’ communicatie gaat, zijn wij van mening dat luisteren vaak belangrijker is dan praten. En dàt is een kwaliteit die u van de begeleiders van uw bouwproces verwachten mag.

“Het roer moet om” “Een integrale benadering van het bouwproces vraagt om een goede samenwerking tussen de disciplines”. Een interview met Emile Quanjel, architect te Breda. Taalproblemen? Een confrontatie tussen het BIM-concept en de moeizame totstand­ koming van kabinetten in Nederland en België. “Wie plukt de vruchten van duurzaam vastgoedbeheer?” Met als doelstelling duurzaam vastgoedbeheer onder de aandacht te brengen, heeft Ingenieursbureau Multical workshops georganiseerd in samenwerking met de gemeenten Hillegom en Delft. Een impressie.

Begeleiders van het bouwproces

Coverfoto: ‘Groot onderhoud Pretorialaan, Rotterdam’ – Vestia Rotterdam-Feijenoord.

Jaargang 3> 1002 MultiMail is een uitgave van Ingenieursbureau multical

10214 www.fige.nl

In opdracht van Vestia Rotterdam-Feijenoord en gebaseerd op de eerder uitgevoerde onderhoudsinspecties en opgestelde kostenramingen is Ingenieursbureau Multical gestart met de bouwvoorbereiding van het aan woningen en winkels uit tevoeren groot onderhoud.

of de koopsom.” woonlasten sturend worden in plaats van de kale huur Andries Laane: “Er zal pas echt iets veranderen als de

Taalproblemen? Wie kent niet de uit de geschiedenis van de toren van Babel voortgekomen uitdrukking ‘Babylo-

Babylonische spraakverwarring in de bouwkolom

“Het roer moet om”

nische spraakverwarring’? Als typering van een manier van communiceren, waarbij iedereen langs

Michelangelo had het als architect betrekkelijk eenvou-

zou een grondhouding moeten zijn. Daarnaast moet men

elkaar heen praat en niemand elkaar nog begrijpt.

dig: hij werkte voor één opdrachtgever – meestal de

de kunde hebben om zijn eigen kennis op verstaanbare

Met als gevolg dat een aanvankelijk vertrouwen, via een

Paus of de bankiersfamilie De Medici - en diens wil was

wijze door te geven aan anderen. Het ontwikkelen van

gereserveerde houding, mogelijk omslaat in wantrouwen. Als

wet. De huidige bouwprojecten zijn een krachtenspel

deze competenties is essentieel voor de verdere profes-

je de ander immers niet meer op zijn (onverstaanbare) woord

tussen verschillende partijen. De onderlinge communica-

sionalisering van de bouwsector.”

kunt vertrouwen, is dan het spreekwoordelijke ‘paar blauwe

tie loopt vaak stroef, met kwaliteitsverlies en faalkosten

ogen’ voldoende om geloof te hechten aan iemands goede

als gevolg. Het roer moet om, vindt Emile Quanjel.

bedoelingen?

Interdisciplinaire workshops In het kader van hun onderzoek organiseerden Zeiler

Hieraan moest ik denken terwijl Nederlandse en Belgische po-

Quanjel studeerde na de HTS Bouwkunde architectuur

en Quanjel interdisciplinaire workshops voor profes-

litici gedurende geruime tijd, afzonderlijk van elkaar, poogden

aan de TU Delft. Hij werkte voor grote architectenbu-

sionals. Architecten en installateurs werkten samen in

tot de vorming van een stabiele regeringscoalitie te komen.

reaus, tot hij in 2000 voor zichzelf begon. Na ruim tien

teams, waarbij ook studenten werden betrokken. Op die

Spreekt men in België al sinds haar ontstaan ‘niet met één

jaar projectwerk was hij toe aan meer verdieping. Hij

manier analyseerden en stimuleerden de onderzoekers

mond’, in ons eigen land ging het vooral om de ruimte die par-

wilde onderzoek doen naar het versnipperde karakter

de samenwerking tussen ruim honderd professionals.

tijen voor zichzelf opeisten bij het bepalen van de woordkeuze.

van de bouwkolom. “De huidige bouwprojecten zijn een

Sinds 2003 zijn deze workshops in samenwerking met

Het zijn taalproblemen die aan de basis lijken te liggen van het

samenspel van diverse partijen met vaak totaal verschil-

de BNA en ONRI (tegenwoordig ‘NLingenieurs’ geheten),

onvermogen om een kabinet te vormen, dat mag rekenen op

lende invalshoeken”, legt hij uit. “Architecten hebben

de organisatie van advies- en ingenieursbureaus, voor

voldoende steun in het parlement. Zowel bij ons, als bij onze

te maken met meerdere opdrachtgevers, adviseurs,

ongeveer 160 professionals gegeven. Inmiddels zijn er

zuiderburen. ‘Taalproblemen’ die vooral lijken voort te komen

constructeurs en uitvoerende partijen. Procesmanagers

ook workshops voor architecten en uitvoerende partijen

uit een gebrek aan vertrouwen.

moeten dan de vertaalslag maken tussen deze discipli-

ontwikkeld. “In de bouw staan praktijk, onderwijs en

Is het niet zo dat, na het gezamenlijk bepalen van een helder

nes, terwijl dit primair vanuit hun eigen professionele

onderzoek vaak los van elkaar. Het is de truc om ze aan

en bereikbaar doel, het vertrouwen in elkaar de basis voor een

houding zou moeten komen. Maar samenwerking is vaak

elkaar te koppelen. Een interdisciplinaire workshop is

vruchtbare samenwerking vormt? Een regeringscoalitie kan

moeilijk omdat iedereen opkomt voor zijn eigen belang.”

één van de meest werkbare vormen om die koppeling

niet zonder. Partijen die gezamenlijk een bouwproject willen

Al te vaak, zo heeft Quanjel in de praktijk ondervonden,

te maken. Toch nemen opleidingsinstituten dergelijke

realiseren evenmin.Dat brengt mij op ‘Building Information

praten de deelnemers aan het bouwproces langs elkaar

workshops niet of nauwelijks op in het curriculum.

Modeling’ (kortweg ‘BIM’), de integrale samenwerking tussen

heen. Deze ‘spraakverwarring’ leidt tot fouten, kwali-

Brancheverenigingen zouden er aan kunnen bijdragen

participanten in het bouwproces, die zich in een toenemende

teitsverlies en torenhoge faalkosten. “Naar schatting

dat dit wel gebeurt.”

belangstelling mag verheugen. Ingegeven door de wens om,

zijn 5 tot 10% van de totale bouwkosten in Nederland

dankzij een tijdige inschakeling van de betrokken partijen, tot

faalkosten. Het gaat om miljoenen euro’s per jaar,

Urgentie onderschat

kostenbesparingen te komen in zowel het advies- als het uit-

hoofdzakelijk betaald door de opdrachtgevers.”

voeringstraject, slaan adviseurs én uitvoerende partijen steeds

Pieter Bruegel de Oude, De Toren van Babel, ca. 1560 Nieuwe invalshoeken

gen hun verantwoordelijkheid te nemen. Maar ook beleid

Sinds begin dit jaar combineert Quanjel zijn promo-

kan de noodzakelijke verandering in gang te zetten.

tieonderzoek met zijn rol als programmaregisseur

“Zolang de overheid niet voorschrijft dat er duurzaam

Sinds 2005 werkt Quanjel, naast zijn werk als prakti-

‘Bouwen met Groen en Glas’ (uitvoering: Stichting Living

gebouwd moet worden, gebeurt dit ook niet. Maar beleid

serend architect, aan het vervolg op ‘Babylon voorbij’.

Daylights), een initiatief van het Productschap Tuinbouw

werkt alleen als het consequent is. Onze overheid heeft

vaker de handen ineen, om aan deze wens gestalte te geven.

Kennis en kunde

Hij hoopt in de zomer van 2011 aan de TU Eindhoven

en het Innovatienetwerk met een looptijd tot 2013. Het

jarenlang de ontwikkeling van zonne-energie onder-

Want, evenals in de politiek geldt, dat zonder een voorafgaand

Wim Zeiler, Hoogleraar Building Services aan de TU

te promoveren op het onderwerp ‘samenwerking in het

project heeft tot doel zonnewarmte, daglicht en groen

steund. Tegen de tijd dat het een succes werd, heeft men

gezamenlijk vastgesteld doel en mét een beperkt vertrouwen

Eindhoven en Specialist Building Services bij instal-

bouwproces’. Het belang hiervan dringt slechts langzaam

integraal in gebouwen te verankeren. Ook hier staat

het losgelaten en zakte alles in elkaar. In Duitsland,

in elkaars kennis en kunde, veel tijd en energie verloren gaat.

latiebedrijf Kropman, deelde deze visie. Hij en Quanjel

tot de sector door. “De verschillende disciplines die bij

samenwerking – tussen de bouw- en de agrosector –

waar de overheid het gebruik van zonne-energie wel is

Het voorkomen van faalkosten is daarom één van de belang-

begonnen een praktijkonderzoek in samenwerking

het bouwproces betrokken zijn, zouden elkaar veel beter

centraal. “We leven in een complexe tijd waarin nieuwe

blijven stimuleren, boomt de branche. De instelling van

rijkste drijfveren om bouwprojecten volgens het BIM-concept

met de Bond van Nederlandse Architecten (BNA), TVVL

moeten voeden met informatie. Maar de urgentie om het

zaken als participatie en milieubewust bouwen totaal

het Duitse onderwijs en de industrie is ook meer

Emile Quanjel studeerde na de HTS Bouwkunde architectuur

te realiseren. Ingenieursbureau Multical voert als ‘begeleider

(installatiebranche) en de TU Delft. “Ook deze partijen

roer om te gooien wordt in de branche nog niet zo ge-

andere invalshoeken vereisen dan 20 jaar geleden.

kennisgedreven dan in Nederland. Er is meer samenhang

aan de TU Delft. Hij werkte voor grote architectenbureaus, tot

van het bouwproces’ graag een vurig pleidooi om, waar nuttig

was opgevallen dat architecten en installateurs elkaar

voeld. De bouw richt zich nog te veel op zichzelf en haar

Professionele marktspelers hebben deze ontwikkeling

en structuur in het ontwikkelen en toepassen van

hij in 2000 voor zichzelf begon. Sinds 2005 werkt Quanjel,

en mogelijk, een samenwerking van alle participanten op een

steeds minder goed begrijpen. Terwijl een integrale be-

eigen problemen en te weinig op de opdrachtgevers en

al jaren geleden opgepakt. Ze hebben inmiddels veel

respect, kunde en kennis. Ook in Nederland zouden de

naast zijn werk als praktiserend architect, aan het vervolg

aan ‘BIM’ gerelateerde wijze na te streven. Daarbij zal het

nadering van het bouwproces juist vraagt om een goede

maatschappelijke ontwikkelingen.” Ook op onderwijsvlak ervaring opgebouwd met het energievraagstuk, het her-

koplopers op beleids-, proces- en projectniveau de ken-

op het praktijkonderzoek ‘Babylon voorbij’. Hij hoopt in de

voldoende compatible maken (en houden) van de door elk

samenwerking tussen de disciplines.” Onder de titel

ziet Quanjel nog verbeterpotentieel. “Hogescholen doen

gebruik van materialen etc. Jammer genoeg staan veel

nisketen ‘praktijk-onderzoek-onderwijs’ in samenhang

zomer van 2011 aan de TU Eindhoven te promoveren op het

van de participanten te gebruiken software een essentiële

‘Babylon voorbij’ verscheen in 2003 een samenvatting

het meest hun best om te veranderen, wellicht omdat

andere partijen pas aan het begin van dit traject.

moeten ontwikkelen en toepassen. Dat is de basis voor

onderwerp ‘samenwerking in het bouwproces’.

voorwaarde zijn. Om nieuwe ‘torens van Babel’ te voorkomen,

van het onderzoek. De auteurs formuleren handreikingen

ze dichter bij de praktijk staan. Maar op universiteiten

De cultuurverandering die eronder ligt, duurt een gene-

de verandering die nodig is om tot een beter gebouwde

“Respect voor andere partijen zou een grondhouding moeten

wil ik maar zeggen.

om tot een ‘lerende bouwkolom’ te komen. “Al tijdens

is de kloof nog groot, terwijl juist zij aan het begin van

ratie, tenzij externe partijen de sector dwingen om het

omgeving te komen.”

zijn. Daarnaast moet men de kunde hebben om zijn eigen ken-

de opleiding moet je partijen bewust maken dat ze

al die projecten staan. Ik vind ook dat er onvoldoende

roer om te gooien.”

samen met anderen moeten werken. Maar je moet er ook

wordt samengewerkt tussen universiteiten, hogescholen

Zo’n externe partij kan volgens Quanjel de overheid zijn,

professionals in trainen. Respect voor andere partijen

en MBO.”

die marktpartijen via nieuwe contractvormen kan dwin-

Machiel Kuijt

nis op verstaanbare wijze door te geven aan anderen.”


Workshop “Wie plukt de vruchten van duurzaam vastgoedbeheer?” In samenwerking met respectievelijk de gemeenten

geanimeerde gedachtenwisseling naar aanleiding van

Ook werd de gedachte geopperd het profijtbeginsel toe

Hillegom en Delft heeft Ingenieursbureau Multical

enkele stellingen, werd op beide middagen uitgebreid

te passen teneinde burgers en bedrijven te laten bijdra-

op donderdag 22 april en dinsdag 29 juni 2010 ten

stilgestaan bij ondermeer de volgende aspecten:

gen in de (door de investeerder gemaakte) kosten, naar

behoeve van vertegenwoordigers van een groot aantal Wat moeten wij onder ‘duurzaam’ verstaan?

de aangebrachte voorzieningen.

en woningcorporaties workshops verzorgd, met als

• Welke lessen kunnen wij trekken uit het rapport ‘The

Aan de workshops werd, naast betrokkenen van de

thema “Wie plukt de vruchten van duurzaam vastgoedbeheer?” Belangrijke doelstelling van deze bijeenkomsten, die werden gehouden in de raadzaal

Limits to Growth’ (van de Club van Rome) • Valt objectief vast te stellen hoe duurzaam ons • W ie plukt de vruchten van een duurzame investering?

uit 1620 daterende door Hendrick de Keyser ontworpen

• K unnen wij wel duurzaam investeren, terwijl drasti-

elkaar in gesprek te brengen, zodat zij elkaar bruikbare tips konden meegeven teneinde daadwerkelijk met duur-

vermelde gemeenten, voorts medewerking verleend door de Milieudienst West-Holland, VillaNova architecten en Woonstad Rotterdam.

vastgoed nu al is?

van respectievelijk het gemeentehuis in Hillegom en het stadhuis op de Markt in Delft, was de deelnemers met

workshop gemeente Hillegom, 22 april 2010

de mate van het profijt dat men (de gebruiker) heeft van

gemeenten, onderwijsorganisaties, vastgoedbeheerders

sche bezuinigingen worden aangekondigd? • M aken wij de stap van duurzame beleidsplannen naar duurzame beheersmaatregelen?

Bent u, naar aanleiding van deze korte impressie, geïnteresseerd in een afspraak om met ons van gedachten te wisselen over dit onderwerp, danwel binnen uw organisatie een dergelijke workshop te laten organiseren, neemt u dan contact op Machiel Kuijt, senior-adviseur

zaam vastgoedbeheer aan de slag te gaan. Dankzij een

gebouwbeheer, e-mail: machielkuijt@multical.nl.

workshop gemeente Delft, 29 juni 2010

Vakgroep ‘Bestekken’

Vakgroep ‘Bouwmanagement’

Vakgroep ‘Onderhoud & Beheer’

Herontwikkeling ‘De Waaier’, Universiteit Twente, Enschede

‘De Haarlemse school’, Haarlem

Opname 310 wooneenheden Kralingen-Oost, Rotterdam.

Opdrachtgever: Universiteit Twente, Vastgoedgroep Drienerlo, Twente.

Opdrachtgever: Pré Wonen, Velserbroek.

Opdrachtgever: Woonstad Rotterdam.

Ontwerp: jefvandenputte architectuur, Rotterdam en OD 205 architectuur bv, Delft.

Ontwerp: Slangen Hulsker Architecten, Haarlem.

Advieswerkzaamheden: Uitvoeren onderhoudsinspecties bouwkundig casco en

Advieswerkzaamheden: Bestekboek en bouwkosten.

Advieswerkzaamheden: Bouwtoezicht.

opstellen inspectieformulieren t.b.v. visievorming gebied.

Intern leidinggevende: René van Wijk.

Intern leidinggevende: John Nederend.

Intern leidinggevende: Michael Dirks.

De opgave bestond uit het vergroten van de capaciteit van het restaurant en de keu-

De bouw van de 159 woningen, 209 parkeerplaatsen en 2400 m² commerciële ruimte

Kenschets project: Woonstad Rotterdam is een woningcorporatie met meer dan

ken, het samenvoegen van de twee grote collegezalen en het beter geschikt maken van op het terrein van het voormalige Damiate College in Haarlem, is begin 2010 gestart.

50.000 woningen aan beide zijden van de Maas. Als enige Rotterdamse woning-

het gebouw voor academische plechtigheden. Misschien wel de meest spectaculaire in-

De ruwbouw, die uit een mix van giet- en kalkzandsteen-lijmwerk bestaat, laat inmid-

corporatie hebben zij hun hele bezit uitsluitend in de stad zelf. Ten behoeve van de

greep is het samenvoegen van de twee grote collegezalen. De zalen hebben een nieuw

dels de ruwe vorm van het totale plan zien. In vijf afzonderlijke clusters wordt de

visievorming op het gebied Kralingen-Oost zijn door Ingenieursbureau Multical onder-

interieur gekregen: neutraal grijs en wit met een zee van stoelen in rood en fuchsia.

ruwbouw opgetrokken. Omstreeks eind 2010 zal worden gestart met het plaatsen van

houdsinspecties uitgevoerd van het bouwkundig casco van circa 310 woningen

De kleine zaal naast de foyer is veranderd tot promotiezaal en heeft een specifieke

de gevelvullende elementen en kan de afbouwcyclus starten.

en 30 winkels.

uitwerking gekregen, passende bij haar ceremoniële functie. Zowel in het glas als in de zwarte akoestische panelen is een braillepatroon aangebracht. De tekst dient als inspiratie voor aspirant-promovendi: Imagination is more important than knowledge. For while knowledge defines all we currently know and understand, imagination points to all we might yet discover and create. (Albert Einstein)

Nulstand-opname Wolfert Daltoncollege, Rotterdam. Restaurant ‘Etude’, Erasmus Universiteit, Rotterdam

Opdrachtgever: Ingenieursbureau Gemeentewerken Rotterdam, afdeling Bouwen.

Opdrachtgever: Erasmus Universiteit Rotterdam/

Advieswerkzaamheden: Uitvoeren nulstandopname en opstellen advies en kos-

SSC Erasmus Facilitair Bedrijf.

tenraming direct noodzakelijk onderhoud.

Ontwerp: Van Velzen La Feber Bonneur Architecten b.v.

Intern leidinggevende: Michael Dirks.

Werkzaamheden: Directievoering en bouwtoezicht.

Kenschets project: Het Wolfert Dalton betreft een middelbare school in Rotterdam

Intern leidinggevende: John Nederend.

Hillegersberg. De school is in 1959/1961 gebouwd en heeft een b.v.o. van ca. 6.100

Het werk omvat de herinrichting van restaurant ‘Etude’ in gebouw H (een gemeentelijk

m 2. Naast achterstallig onderhoud voldoet het schoolgebouw niet meer aan de huidige

Noodenergie voorzieningen van het Erasmus MC Rotterdam

monument) van de Erasmus Universiteit te Rotterdam. De werkzaamheden bestaan uit

normen. Aan Ingenieursbureau Multical is de vraag gesteld een nulstand-opname uit

Opdrachtgever: Erasmus MC, Rotterdam.

de bouwkundige werken, diverse installatietechnische werken, inrichting spoelkeuken,

te voeren en een advies en kostenraming op te stellen van het direct noodzakelijk

Ontwerp: Olivier + Partners Architecten, Werkendam.

keuken en uitgifte alsmede het losse en vaste meubilair. In de ontwerpfase is door

onderhoud, rekening houdende met de eis dat het gebouw tevens dient te voldoen aan

Advieswerkzaamheden: Bestekboek.

Ingenieursbureau Multical ook het bouwkundig bestekboek alsmede de DO-raming en

de huidige bouwbesluit eisen.

Intern leidinggevende: René van Wijk.

directiebegroting opgesteld.

Vanuit de functie van het gebouw zijn diverse ventilatieopeningen nodig. Door een Corten-stalen gevel te maken met perforaties in de vorm van hedra bladeren zijn deze uitgangspunten samengebracht in een ontwerp wat volstaat in zijn functie en

WERK IN UITVOERING

Projecten

Foto: jefvandenputte architectuur.

aansluit bij de omgeving. Op plaatsen waar meer ventilatie gewenst is, is de perforatie geïntensiveerd, waardoor een levendig gevelbeeld ontstaat. De bestaande gebouwstructuur is in hoge mate uitgangspunt geweest voor de indeling van het gebouw en de gevelmaatvoering.

Vakgroep ‘Bouwkosten’ Ondersteuning gebouwbeheer gemeente Nederlek.

Foto + artist impression: Olivier + Partners Architecten.

Nieuwbouw Cyber Center te Haarlem

Opdrachtgever: Gemeente Nederlek, afdeling gemeentewerken.

Opdrachtgever: Architectuurstudio Kristel.

Advieswerkzaamheden: Ondersteuning gebouwbeheer.

Advieswerkzaamheden: Vervaardigen VO- en DO-elementenraming.

Intern leidinggevende: Michael Dirks.

Intern leidinggevende: Marcel van der Hoek.

Kenschets project: De gemeente Nederlek is ontstaan door samenvoeging van de

Kenschets project: Nieuwbouw en uitbreiding van een negen lagen tellende koel-

gemeente Lekkerkerk en Krimpen aen den Lek. De gemeente Nederlek bestaat uit twee

toren, voorzien van warmtewielen, verwerkt in de verdiepingsvloeren, ten behoeve van

dorpskernen langs de Lek en is omringd door polders. Ingenieursbureau Multical zal

koeling voor het datacenter, van Getronics DataCenters te Haarlem.

de komende jaren ondersteuning bieden bij het gebouwbeheer t.b.v. de uitvoering van diverse planmatig onderhoudswerkzaamheden aan gemeentelijke gebouwen.

VAKGROEP ‘Tekenwerk’ Restauratie Vrouwetoren te Gouda Opdrachtgever: Gemeente Gouda, Team Vastgoed. Advieswerkzaamheden: Inspectie, tekenwerk, bestekboek en bouwkosten. Intern leidinggevende: René van Wijk. De Onze Lieve Vrouwetoren is het restant van de afgebroken Onze Lieve Vrouwekapel. De Kapel met toren werd gebouwd in de periode 1489 tot 1494 in opdracht van de

Artist-impression: Architectuurstudio Kristel. Grote- of Johanneskerk te Lekkerkerk

Rozenkransbroederschap. De kapel werd later afgebroken. De gevel van de historische Onze Lieve Vrouwetoren moet gerestaureerd worden. De restauratie bevindt zich

Renovatie Belasting- en Douanemuseum te Rotterdam

nu nog in de voorbereidende fase. Tijdens de restauratiewerkzaamheden wordt het

Opdrachtgever: Broekbakema architecten.

metselwerk en het voegwerk hersteld, worden diverse stalen ankers vervangen, de

Advieswerkzaamheden: Vervaardigen VO- en DO-elementenraming, bestek en

dichtgemetselde ramen weer open gemaakt ten behoeve van een betere klimaatbe-

directiebegroting.

Onderzoek vastgoedbeheer gemeente Katwijk

heersing in de toren, wordt het houtwerk van de toren gecontroleerd en geschilderd en

Intern leidinggevende: Marcel van der Hoek.

Opdrachtgever: Gemeente Katwijk, afdeling Openbare Werken.

de elektrische installatie vernieuwd.

Kenschets project: Het renoveren en restaureren van het belasting- en douanemu-

Advieswerkzaamheden: Onderzoek reorganisatie gemeentelijk vastgoedbeheer.

seum te Rotterdam en een kleine uitbreiding van de derde verdieping. Waarbij pand

Intern leidinggevende: Machiel Kuijt.

14 (linker gebouw) een rijksmonument is en pand 16 (rechts) een monumentaal pand.

Nadat eerder door Ingenieursbureau Multical een advies is verstrekt met betrekking

De panden worden onderling verbonden met een glazen tussenlid. De expositiezalen

tot het verkrijgen van een beter rendement op het gemeentelijk vastgoed, heeft de

worden aangepast aan de nieuwe tentoonstellingseisen.

gemeente Katwijk in aansluiting daarop gevraagd te onderzoeken welke besparingen

VAKGROEP ‘Strategisch gebouwbeheer’

kunnen worden gerealiseerd wanneer besloten wordt de interne organisatievorm te wijzigen. Hoewel daarvoor verschillende scenario’s zullen worden onderzocht, zal het splitsen van de beleids- en beheertaak steeds het uitgangspunt zijn.

Bestaande situatie Artist-impression: Broekbakema architecten.

Nieuwe situatie

2010 2  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you