Issuu on Google+

‫ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮم ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻘﺪار ‪ DNA‬آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮي و ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﺳﻠﻮﻟﯽ‬ ‫ﺑﻬﺮوز ﺷﻤﺴﯽ‪ ،1‬رﺳﺘﻢ ﭘﻬﻠﻮان‪ ،1‬ﻧﺠﻤﻪاﻟﺴﺎدات روﺣﺎﻧﯽ‪ 2‬و ﻣﺮﯾﻢ ﺟﻮﮐﺎري‪.‬‬ ‫‪ - 1‬ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ارﺷﺪ ژﻧﺘﯿﮏ و اﺻﻼح ﻧﮋاد دام )داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان ‪ -‬ﭘﺮدﯾﺲ اﺑﻮرﯾﺤﺎن(‬ ‫‪ - 2‬ﮐﺎرﺷﻨﺎس ﻋﻠﻮم داﻣﯽ )داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان ‪ -‬ﭘﺮدﯾﺲ اﺑﻮرﯾﺤﺎن(‬ ‫‪2‬‬

‫ﺗﺎﮐﻨﻮن ﻫﺰاران ﻧُﺘﺎج‪ 1‬از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻠﻘﯿﺢ ﻣﺼﻨﻮﻋﯽِ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲﺷﺪه ﺑﻪﮐﻤﮏ روشﻫﺎي ﻓﻠﻮﺳـﯿﺘﻮﻣﺘﺮي‪ 2‬و ﻃﺒﻘـﻪ‬ ‫ﺑﻨﺪي ﺳﻠﻮﻟﯽ‪ 3‬ﺑﻪوﺟﻮد آﻣﺪهاﻧﺪ‪ .‬ﻻزم اﺳﺖ ﻗﺒﻞ از ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻣﻮرد اﯾـﻦ روش‪ ،‬اﺑﺘـﺪا رﻧـﮓﻫـﺎي ﻣﺘﺼـﻞﺷـﻮﻧﺪه ﺑـﻪ‬ ‫‪ DNA‬را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از اﺟﺰاي اﺻﻠﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﯾﻦ روش‪ ،‬ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬ ‫اﺗﺼﺎل ﻣﺤﮑﻢ ﺑﺮﺧﯽ رﻧﮓﻫﺎي ﻓﻠﻮرﺳﻨﺖ ﺑﻪ اﺳﯿﺪﻫﺎي ﻧﻮﮐﻠﺌﯿﮏ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻘﺪار ‪ ِDNA‬ﻫﺴﺘﻪي اﺳﭙﺮم را ﺑﻪﻃﻮر دﻗﯿـﻖ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﮐﻨﺪ و در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد ﻫﯿﭻﮔﻮﻧﻪ اﺛﺮي روي ﻗﺪرت زﻧﺪهﻣﺎﻧﺪن اﺳﭙﺮم ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺗـﺎﮐﻨﻮن رﻧـﮓﻫـﺎي ﺑﺴـﯿﺎري‬ ‫آزﻣﺎﯾﺶ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﻓﻘﻂ ﺑﻌﺪ از ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮي ‪ 4Bisbenzimidazole Hoechst 33342‬ﺑﺮاي رﻧﮓآﻣﯿـﺰي اﺳـﭙﺮمﻫـﺎي‬ ‫ﮐﺎﻣﻞ‪ ،‬ﻣﯿﺰان ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﻣﻮﺟﻮد در ‪ DNA‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي زﻧﺪه ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﺷﺪ‪ ،H33342 .‬ﯾﮏ رﻧﮓ ﺳﻠﻮﻟﯽ زﻧـﺪه‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻏﺸﺎء ﺳﻠﻮﻟﯽ ﻧﻔﻮذ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪﻃﻮر اﻧﺘﺨﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺟﻔﺖﺑﺎزﻫﺎي ‪ A-T‬در ﻃـﻮل ﺷـﯿﺎر ﮐﻮﭼـﮏ ‪ dsDNA‬ﻣﺘﺼـﻞ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬وزن ﻓﺮﻣﻮﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﺎدهي ﺟﺎﻣﺪ زردرﻧـﮓ‪ 561/9 ،‬اﺳـﺖ )‪ (C27H28N6O.3HCl‬و ﺗﺎﺣـﺪودي ﻣﺤﻠـﻮل در آب و‬ ‫ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻏﯿﺮﺳﻤﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ H33342 .‬اﻏﻠﺐ ﺑﺎ ﻃﻮل ﻣﻮجﻫﺎي ‪ 351‬ﯾﺎ ‪ 364‬ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ از ﯾﮏ ﻟﯿﺰرِ آرﮔﻮن‪-‬ﯾﻮن ﯾﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ دﯾﮕـﺮِ‬ ‫ﺗﺤﺮﯾﮏﮐﻨﻨﺪهي ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻻﻣﭗﻫﺎي ﺟﯿﻮهاي( ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ﯾﮏ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﻪﻧﺴﺒﻪ ﺑـﺰرگ را در ﻣﯿـﺰان ﺗـﺎﺑﺶ‬ ‫ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ )ﻧﺴﺒﺖ ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ اﻧﺘﺸﺎر اﻣﻮاج‪ ،‬در ﺣﺪود ‪ 350/460‬ﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ( ﮐـﻪ اﯾـﻦ وﯾﮋﮔـﯽ آن را ﺑـﺮاي ارزﯾـﺎﺑﯽ‬ ‫دﻗﯿﻖ ﻣﻘﺪار ‪ DNA‬در ﺳﻠﻮلﻫﺎ ارزﺷﻤﻨﺪ ﻣﯽﺳﺎزد‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮ رﻧﮓﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮاي رﻧﮓآﻣﯿﺰي ‪ ،DNA‬ﺑﯿﻦ ﺟﻔﺖﺑﺎزﻫﺎي آن ﺟﺎي ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و درﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﺒﺐ اﻓـﺰاﯾﺶ‬ ‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﺟﻬﺶ در آنﻫﺎ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ‪ H33342‬ﯾﮏ رﻧﮓ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦﺷﻮﻧﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻪﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿـﻞ ﺧﻄـﺮ اﺳـﺘﻔﺎده از آن‬ ‫ﮐﻤﺘﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ‪ ،‬ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ‪ H33342‬در ﻣﻘﺎدﯾﺮ زﯾﺎد ﺑﺮاي اﻓﺮادي ﮐﻪ ﺑﺎ آن ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺳﻤﯽ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ دﻗـﺖ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﻮد‪ .‬اﺗﺼـﺎل ‪ H33342‬ﺑـﻪ ‪ DNA‬از ﻃﺮﯾـﻖ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪاي از ﭘﯿﻮﻧـﺪﻫﺎي ﻫﯿـﺪروژﻧﯽ‪ ،‬ﻧﯿﺮوﻫـﺎي‬ ‫واﻧﺪرواﻟﺴﯽ و واﮐﻨﺶﻫﺎي اﻟﮑﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﯿﮏ ﺑﯿﻦ ﻣﻮﻟﮑﻮل رﻧﮓ و ﻣﻮﻟﮑﻮل ‪ ِDNA‬ﺣﺎوي ﺑﺎر ﻣﻨﻔﯽ ﺻﻮرت ﻣـﯽﮔﯿـﺮد‪ .‬ﻗـﺪرت‬ ‫اﯾﻦ ﭘﯿﻮﻧﺪﻫﺎي ﭼﻨﺪﻗﻄﺒﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﯾﺠﺎد وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي رادﯾﻮﭘﺮوﺗﮑﺘﯿﻮِ ﻣﻮﻟﮑﻮل ‪ H33342‬ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻣﺮده ﯾﺎ در ﺣﺎل ﻣﺮگ‪ ‬رﻧﮓآﻣﯿﺰيﺷﺪه ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ‪ ،H33342‬ﺑﺎ اﻓﺰودن ﯾﺪﯾﺪ ﭘﺮوﭘﯿﺪﯾﻮم‪ 5‬ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﻣـﯽﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻣﺮوزه از رﻧﮓ ﺧﻮراﮐﯽ ﻗﺮﻣﺰ‪ 6‬ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﯾﺪﯾﺪ ﭘﺮوﭘﯿﺪﯾﻮم )ﺑﻪدﻟﯿﻞ اﺛﺮ ﺟﻬﺶزاي اﯾﻦ رﻧﮓ ﻗـﺪﯾﻤﯽ(‪ ،‬ﺑـﺮاي رﻧـﮓ‬ ‫آﻣﯿﺰي ﺳﻠﻮلﻫﺎي ﻣﺮده اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬رﻧﮓﻫﺎي ﺧﻮراﮐﯽِ ﻣﻮﺛﺮ دﯾﮕﺮي ﻧﯿـﺰ وﺟـﻮد دارﻧـﺪ ﮐـﻪ از ﻃﺮﯾـﻖ ﻣﺤـﻮ ﺣﺎﻟـﺖ‬ ‫ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲِ ‪ H33342‬در اﺳﭙﺮمﻫﺎي داراي ﻏﺸﺎي ﺳﻠﻮﻟﯽ ﺻﺪﻣﻪدﯾﺪه و درﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺬف آنﻫﺎ از ﻓﺮآﯾﻨـﺪ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي ﻋﻤـﻞ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ DNA‬آنﻫﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮي و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺳـﻠﻮﻟﯽ‪:‬‬ ‫ِ‬ ‫ﺟﺪاﺳﺎزي اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪﮐﻤﮏ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻘﺪار‬ ‫ﺑﯿﺎن روشﻫﺎي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺟﺮﯾﺎﻧﯽِ‪ 7‬اﺳﭙﺮم ﭘﺴﺘﺎﻧﺪاران‪ ،‬ﻓﺮاﺗﺮ از اﻫﺪاف اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﺑﻪﻫﺮﺣﺎل ﯾﮏ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﮐﻠﯽ‬ ‫‪1 - Offspring‬‬ ‫‪2 - Flow cytometry‬‬ ‫‪3 - Cell sorting‬‬ ‫»‪4 - «2 ́-(4-ethoxyphenyl)-5-(4-methyl-1-piperazinyl)-2 ́,5 ́-bi-1H-benzimidazole·3 HCl‬‬ ‫‪5 - Propidium iodide‬‬ ‫)‪6 - Red food dye (FD&C40‬‬ ‫‪7 - Flow-sorting‬‬

‫‪1‬‬


‫اراﺋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﻨﯽ‪ :‬روﺷﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺖ ‪ XY‬ﺑﺮاي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﻨﯽ ﮔﺎو ﺑﻪﮐﺎر ﻣﯽرود‪ ،‬ﺑﻪﻋﻨـﻮان ﭼـﺎرﭼﻮب‬ ‫ﮐﺎري در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ )ﺑﻪ ﺧﻼﺻـﻪ ‪ 1‬ﺗﻮﺟـﻪ ﮐﻨﯿـﺪ(‪ .‬در ﻃـﯽ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻓﺮآﯾﻨـﺪ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي‬ ‫)ﺑﺮاﺳﺎس ﺧﻼﺻﻪ ‪ ،(1‬اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻌﯽ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﮑﺎن ﺗﺎزه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ درون ﻣﺤﻠﻮلﻫـﺎي زﯾـﺮ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﻣـﯽﺷـﻮﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ ﻣﺨﺼﻮص رﻧﮓآﻣﯿﺰي‪ ،‬ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬ﻣﺨﻠﻮﻃﯽ از ﻣﺎﯾﻊ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه‪ ،‬ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷـﺎﻧﻨﺪه‪ 1‬و‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي و ﻣﺎﯾﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﺗﻐﻠﯿﻆ ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﻮژ‪ ،‬ﺑﺮاي آﻣﺎدهﺳﺎزي ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪﮐﺎر ﻣـﯽروﻧـﺪ‬ ‫)ﻣﺜﻞ ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﻣﺤﺎﻓﻆ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮﻣﺎ‪ .(2‬ﻣﺤﯿﻂ رﻧﮓآﻣﯿﺰي اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ‪ ،H33342‬ﯾـﮏ ‪3TALP‬ي ﺗﻐﯿﯿﺮﯾﺎﻓﺘـﻪ‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ‪TALP‬ي ﺣﺎوي زرده ﺗﺨﻢﻣﺮغ ﮐﻪ رﻧﮓ ﺧﻮراﮐﯽ زﻧﺪهي اﺻﻠﯽ ﺑﺮاي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬رﻗﯿـﻖ ﻣـﯽ‬ ‫ﺷﻮد‪ .‬در ﻃﯽ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ‪ ‬ﻣﺨﺼﻮصِ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪهي ﺗـﺮﯾﺲ‪ 4‬ﮐـﻪ ﺣـﺎوي‬ ‫اﺳﯿﺪ ﺳﯿﺘﺮﯾﮏ و ﻓﺮوﮐﺘﻮز اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺨﻠﻮط ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه ﮐﻪ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﯾﮏ دﯾﻮاره اﺳﺘﻮاﻧﻪايِ ﻣﺎﯾﻊ ﻋﻤﻞ ﻣـﯽﮐﻨـﺪ و‬ ‫ﺟﺮﯾﺎن ﻣﺮﮐﺰيِ‪ 5‬ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي )ﺣﺎوي اﺳﭙﺮمﻫﺎ( را اﺣﺎﻃﻪ ﻣـﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬ﻫـﺪاﯾﺖ ﺟﺮﯾـﺎن ﻣـﺎﯾﻊ را در ﻓﻠﻮﺳـﯿﺘﻮﻣﺘﺮ‬ ‫ﺑﺮﻋﻬﺪه دارد‪ .‬ﻣﺎﯾﻊ ﺧﺮوﺟﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً از ‪ 90‬درﺻﺪ ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه و ‪ 10‬درﺻﺪ ﻣﺎﯾﻊ ﺟﺮﯾﺎن ﻣﺮﮐﺰي ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه اﺳـﺖ‪ .‬ﭘـﺲ‬ ‫از ﻋﺒﻮر اﺳﭙﺮمﻫﺎ از ﻣﯿﺎن ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺟﺮﯾﺎنﻫﺎي اﺳﭙﺮﻣﯽِ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي ‪ X‬و ‪ ،Y‬در ﻟﻮﻟـﻪﻫـﺎي ﻣﺤﺘـﻮي ‪22‬‬ ‫درﺻﺪ رﻗﯿﻖﮐﻨﻨﺪهي زرده ﺗﺨﻢﻣﺮغ‪-‬ﺗﺮﯾﺲ ﺟﻤﻊآوري ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ ﭘﺮﺷـﺪن ﻟﻮﻟـﻪ آزﻣـﺎﯾﺶ در ﻃـﯽ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي‬ ‫)ﻧﮕﺎره ‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ ،(d‬ﻣﺎﯾﻊ ﮔﯿﺮﻧﺪهي اوﻟﯿﻪ ﺑﻪﻃﻮر داﺋﻢ ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎن ﺧﺮوﺟﯽ از ﻧﺎزلِ‪ 6‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه رﻗﯿﻖ ﻣﯽﮔـﺮدد‪.‬‬ ‫ﻣﺎﯾﻌﺎت ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه و ﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺣﻔﺎﻇـﺖ از ﺑـﺎروري اﺳـﭙﺮم ﺑﺎﺷـﻨﺪ و داراي ﺧﺼﻮﺻـﯿﺎت ﻏﻠﻈﺘـﯽ و‬ ‫اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﻣﺸﺨﺼﯽ ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎت رﻧﮕﯽ و ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ آﻟﻮده ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻼﺻﻪي ‪ :1‬ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮم‪:‬‬ ‫ﺧﻼﺻﻪاي از ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮم ﮔﺎو ﻧﺮ در اداﻣﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاي اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﭼﻨﮏ‬ ‫و ﻫﻤﮑﺎران )‪ (1999‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫‪ (1‬ﺟﻤﻊآوري ﻣﻨﯽ‪.‬‬ ‫‪ (2‬ذﺧﯿﺮهي ﻣﻨﯽِ رﻗﯿﻖﻧﺸﺪه ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 9‬ﺳﺎﻋﺖ‪ ،‬در دﻣﺎي ‪ 20‬ﺗﺎ ‪ 23‬درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽﮔﺮاد‪ ،‬ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎم رﻧﮓآﻣﯿﺰي‪.‬‬ ‫‪ (3‬رﻗﯿﻖﮐﺮدن ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﻣﻨﯽ در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ‪ ‬رﻧﮓآﻣﯿﺰي ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ‪ 2×108‬اﺳﭙﺮم در ﻣﯿﻠﯽﻟﯿﺘﺮ‪.‬‬ ‫‪ (4‬رﻧﮓآﻣﯿﺰي ﻣﻨﯽ ﺑﺎ ‪ H33342‬ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 45‬دﻗﯿﻘﻪ در دﻣﺎي ‪ 34‬درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽﮔﺮاد‪.‬‬ ‫‪ (5‬رﻗﯿﻖﮐﺮدن در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ‪ ‬رﻧﮓآﻣﯿﺰي ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ‪ 1×108‬اﺳﭙﺮم در ﻣﯿﻠﯽﻟﯿﺘﺮ و اﻓﺰودن رﻧﮓ ﺧﻮراﮐﯽ‪.‬‬ ‫‪ (6‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 90‬دﻗﯿﻘﻪ‪.‬‬ ‫‪ (7‬ﺗﮑﺮار ﻣﺮاﺣﻞ ‪ 3‬ﺗﺎ ‪ 6‬در ﻫﺮ ‪ 90‬دﻗﯿﻘﻪ‪ ،‬ﺑﻪﻣﺪت ﺑﯿﺶ از ‪ 9‬ﺳﺎﻋﺖ در ﻣﻮرد ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﻣﻨﯽ ﻣﺸﺎﺑﻪ‪.‬‬ ‫‪ (8‬ﺗﻐﻠﯿﻆ ﻧﻤﻮﻧﻪ )ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ‪ 4×107‬اﺳﭙﺮم در ﻣﯿﻠﯽﻟﯿﺘﺮ( ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﻮژ در ‪ 850 g‬ﺑﻪﻣﺪت ‪ 20‬دﻗﯿﻘﻪ و دوررﯾﺨﺘﻦ ﻣﺎﯾﻊ‬ ‫روﯾﯽ‪ .‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﺷﺪه ﺑﻪﺻﻮرﺗﯽ رﻗﯿﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﺣﺪود ‪ 8×105‬اﺳﭙﺮم در ﻣﯿﻠﯽﻟﯿﺘﺮ( ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻟﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﻠﻮط‪‬‬ ‫ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ‪ ‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬ﻣﺎﯾﻊ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه و ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه ﺑﻪوﺟﻮد آﯾﺪ )ﻧﮕﺎره ‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪.(d‬‬ ‫‪ (9‬ﺟﻤﻊآوري اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﺷﺪه و ذﺧﯿﺮه آنﻫﺎ‪.‬‬

‫‪1 - Sheath fluid‬‬ ‫‪2 - Cryoprotectant media‬‬ ‫‪3 - Tyrode′s albumin lactate pyruvate‬‬ ‫‪4 - Tris-based sheath fluid‬‬ ‫‪5 - Core stream‬‬ ‫‪6 - Nozzle‬‬

‫‪2‬‬


‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺟﻤﻊآوريﺷﺪه در ﻫﺮ ‪ 3‬ﺗﺎ ‪ 4‬ﺳﺎﻋﺖ‪ ،‬ﺑﻪﺻﻮرت ﯾﮏ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﻨﺠﻤـﺪ ﻣـﯽﮔﺮدﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻏﻠـﺐ دو ﺑﺴـﺘﻪي‬ ‫ﻣﻨﺠﻤﺪﺷﺪه ﺑﻪازاي ﻫﺮ اﻧﺰال ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻨﺪ ﺑﺴﺘﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﺷﺪه ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ .‬در ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣـﻮارد‪ ،‬دو‬ ‫ﯾﺎ ﺳﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه )ﺗﺎ ده ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه( ﺑﻪﻃﻮر ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ ﻋﻤﻠﮑﺮد‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ روش ﻣﻨﺠـﺮ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﻗﺎﺑﻞﻗﺒﻮﻟﯽ از اﺳﭙﺮم ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﺷﺪه ﻣﯽﺷﻮد )ﻫﺮ ‪ 3‬ﺗﺎ ‪ 4‬ﺳﺎﻋﺖ ﯾـﮏ ﺑﺴـﺘﻪ( و زﻣـﺎن ﺑـﯿﻦ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي و‬ ‫اﻧﺠﻤﺎد ﺑﺮاي ﻧﮕﻬﺪاري ﻃﻮﻻﻧﯽﻣﺪت را ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺪت ﻋﻼﺋﻢ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﻮﻟﮑﻮلﻫﺎي ﻓﻠﻮرﺳﯿﻦ ﻣﺘﺼﻞﺷﺪه ﺑﻪ ‪ DNA‬ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪ .‬اﯾﻦ ﻣﻄﻠـﺐ اﺳـﺎس ﺗﻌﯿـﯿﻦ‬ ‫ﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮمﻫﺎ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪﻋﻼوه‪ ،‬ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻋﻼﺋﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎي‪ 1‬دﯾﮕﺮي ﻧﻈﯿﺮ ﺷﺪت ﻧﻮر ﻟﯿﺰر‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ اﻧﺘﺸـﺎر اﻣـﻮاج ﻟﯿـﺰري‪،‬‬ ‫ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت ﻧﻮري ﮐﻞ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز و اﻣﻮاج اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ ﻣﺰاﺣﻢ ﻧﯿـﺰ ﺑﺴـﺘﮕﯽ دارد‪ .‬ﺗﻤـﺎم اﯾـﻦ‬ ‫ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺗﻔﺎوتﻫﺎي ﮐﻮﭼﮏ در ﻣﯿﺰان ‪ DNA‬ﺑﯿﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫـﺎي ‪ X‬و ‪،Y‬‬ ‫ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮاﺳﺎس اﯾﻦ ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻊ اﺻﻠﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﻨﺠﺶ دﻗﯿﻖ ‪ DNA‬اﺳﭙﺮمﻫﺎ‪ ،‬ﺷﮑﻞ ﻫﻨﺪﺳﯽ ﺳـﺮ اﺳـﭙﺮم ﻣـﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐـﻪ در‬ ‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي ﺑﺮرﺳﯽﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻪﺷﮑﻞ ﭘﺎرو ﯾﺎ راﮐﺖ ﭘﯿﻨﮓﭘﻨﮓ‪ 2‬اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺳـﻄﺢ ﺻـﺎف اﯾـﻦ راﮐـﺖ ﺑـﻪﺳـﻤﺖ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺪت ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻟﺒﻪ آن ﺑﻪﺳـﻤﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺎنﺳـﺎز ﺟﻬـﺖﮔﯿـﺮي ﻧﻤﺎﯾـﺪ‪،‬‬ ‫ﺷﺪت ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي‪ ،‬ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ دﻗﯿﻖﺗﺮ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫـﺎي ‪X‬‬ ‫و ‪ Y‬ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﻘﻂ اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪﺻﻮرﺗﯽ وﯾﮋه ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ )ﻧﮕـﺎره ‪ -2‬ﻗﺴـﻤﺖ‬ ‫‪ .(b‬دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز دوم ﮐﻪ در زاوﯾﻪ ‪ 90‬درﺟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻟﯿﺰر ﻗﺮار دارد‪ ،‬ﺑﺮاي ﺗﺸﺨﯿﺺِ ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷـﻮد )ﻧﮕـﺎره‬ ‫‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ .(b‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺷﺪت ﻋﻼﺋﻢ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﺑﺮاي اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ از ﻗﺴﻤﺖ ﺣﺎﺷﯿﻪاي ﺑﻪﺳﻮي اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳـﺎز‬ ‫ﻧﻮد درﺟﻪ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ و ﻓﻘﻂ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ از اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻧﻮر ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ را ﺑﻪﺳـﻤﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺎنﺳـﺎز‬ ‫ﻧﻮد درﺟﻪ و ﺑﻪﻃﻮر ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﻪﺳﻤﺖ ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﺳﺎﻃﻊ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ )ﻧﮕـﺎره‬ ‫‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪.(b‬‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي اﺳﭙﺮم اﻣﺮي ﺗﺼﺎدﻓﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻮن دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز در ﯾﮏ ﺟﺮﯾﺎن اﺳﺘﻮاﻧﻪاي از ﻣـﺎﯾﻊ‪،‬‬ ‫ﻓﻘﻂ ﺣﺪود ‪ 10‬درﺻﺪ از اﺳﭙﺮمﻫﺎ را ﺑﻪ اﻧﺪازهاي ﺟﻬﺖدﻫﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﯿﺮي دﻗﯿﻖ ‪ DNA‬آنﻫﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺗﻼش ﻗﺎﺑﻞﻣﻼﺣﻈﻪاي ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ اﯾﻦ درﺻﺪ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻫﻨﺪﺳﯽ اﺳﺘﻮاﻧﻪي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎن ﻣﺎﯾﻊ ﺻﻮرت‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺮوزه ﺣﺪود ‪ 70‬درﺻﺪ از اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﺎ ﻓﻦآوريﻫـﺎي ﺟﺪﯾـﺪ ﺑـﻪﺻـﻮرت ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎﺑـﻞ ﺟﻬـﺖدﻫـﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ‬ ‫)‪) (Johnson and Welch, 1999‬ﻧﮕﺎره ‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ .(b‬روشﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﺮاي ﺣﻞ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ‪ ،‬ﻣﺜﻞ اﻧﺪازهﮔﯿـﺮي ﮐـﻞ‬ ‫ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﮐﺮويﺷﮑﻞ‪ ،3‬ﻫﻨﻮز ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﯿﻮهي ﮐﺎرِ ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮ و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪهي ﺳﻠﻮﻟﯽِ ﻣﺨﺼـﻮص ﺗﻌﯿـﯿﻦﺟـﻨﺲ اﺳـﭙﺮمﻫـﺎ‪ :‬اﺟـﺰاي‬ ‫ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮ و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه ﺳﻠﻮﻟﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮمﻫﺎ‪ ،‬در ﻧﮕﺎره ‪ 2‬ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﻃـﯽ‬ ‫ﻋﺒﻮر ﯾﮏ اﺳﭙﺮم از ﻣﯿﺎن دو دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎزِ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﮐﻪ در زاوﯾﻪ ‪ 90‬درﺟﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻗﺮار دارﻧـﺪ )ﻧﮕـﺎره ‪-2‬‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ‪ ،(b‬ﻫﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﺷﺪت ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲِ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﮕﯽ ﻣﻮﻟﮑﻮلﻫﺎي رﻧﮕﯽِ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ‪ DNA‬را ﮐﻪ ﺑﻪوﺳـﯿﻠﻪ ﻧـﻮر‬ ‫ﺗﻮﻟﯿﺪﺷﺪه از ﯾﮏ ﻟﯿﺰر اﯾﺠﺎد ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻃﻮل ﻣﻮج ﻧﻮر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻮر و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﭘﺎﻻﯾﺶ آن‬ ‫ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪ .‬ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﻬﻢ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﯾﮏ ﻟﯿﺰر آرﮔﻮن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﯽﺷـﻮد‪ ،‬اﺳـﭙﺮمﻫـﺎ‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ ﻃﻮل ﻣﻮجﻫﺎي ﮐﻮﺗﺎه‪ ‬ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﺳﯿﺪﻫﺎي ﻧﻮﮐﻠﺌﯿﮏ و ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦﻫﺎ ﺟﺬب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺻﺪﻣﻪ ﻧﺒﯿﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪1 - Parameters‬‬ ‫‪2 - Paddle-shaped‬‬ ‫‪3 - Spherical detectors‬‬

‫‪3‬‬


‫ﺳﺎﯾﺘﻮﻧﺎزل ﺑﺎ ﻧﻮك‬ ‫ﺟﻬﺖدﻫﻨﺪهي ‪XY‬‬

‫)‪ (b‬ﺑﺮرﺳﯽﮐﻨﻨﺪهﻫﺎي ﻧﻮر و ﻫﯿﺪرودﯾﻨﺎﻣﯿﮏﻫﺎ‪.‬‬

‫)‪ (a‬ﻧﻤﺎي ﮐﻠﯽ ﻃﺒﻘﻪﮐﻨﻨﺪه اﺳﭙﺮم )ﺑﺪون راﯾﺎﻧﻪ(‪.‬‬

‫ﻋﺪﺳﯽ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺖ‬ ‫ﮐﻨﺎري‪ :‬ﺟﻬﺖﻫﻨﺪه‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻠﻮل‬ ‫ﻣﯿﻠﻪ ﻣﺴﺪودﮐﻨﻨﺪه‬ ‫ﻋﺪﺳﯽ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺖ‬ ‫ﺟﻠﻮﯾﯽ‪ :‬ﺑﺮآوردﮐﻨﻨﺪه‬ ‫‪ DNA‬ﺳﻠﻮل‬ ‫ﺟﺮﯾﺎن ﺧﺮوﺟﯽ‬ ‫اﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ‪ ،‬ﻋﺪﺳﯽﻫﺎ را ﺑﺮاي آﺷﮑﺎرﺳﺎزﻫﺎي ﻓﻠﻮرﺳﻨﺖ‪ ‬ﮐﻨﺎري و‬ ‫ﺟﻠﻮﯾﯽ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺘﻮﻧﺎزل ﺑﺎ ﻧﻮك ﺟﻬﺖدﻫﻨﺪه و ﻣﯿﻠﻪ ﻣﺴﺪودﮐﻨﻨﺪه ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ‬ ‫ﻧﻮر ﺟﺰﺋﯽ از ﭘﺮﺗﻮ در ﺣﺎل ﮔﺴﯿﻞ از آﺷﮑﺎرﺳﺎزﻫﺎ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﺟﻠﻮﯾﯽ ﻣﯿﺰان ‪ DNA‬و ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﮐﻨﺎري ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﺳﻠﻮﻟﯽ‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎ را در ﺟﺮﯾﺎن ﺧﺮوﺟﯽ اﻧﺪازهﮔﯿﺮي ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫)‪ (d‬ﺑﻪ ﻗﻄﺮهﻫﺎي ﺣﺎوي اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫‪ ،Y‬ﺑﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﻣﺜﺒﺖ داده ﻣﯽﺷﻮد‪،‬‬ ‫ﺑﻪﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﺟﺬب ﻣﯿﺪان ﻣﻨﻔﯽ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ‪ .‬در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮهﻫﺎي‬ ‫ﺣﺎوي اﺳﭙﺮمﻫﺎي ‪ ،X‬ﺑﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ‬ ‫ﻣﻨﻔﯽ داده ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻪﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ‬ ‫ﺟﺬب ﻣﯿﺪان ﻣﺜﺒﺖ ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺮﯾﺎن ﻗﻄﺮهﻫﺎ در ﻟﻮﻟﻪﻫﺎي آزﻣﺎﯾﺶ‬ ‫ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺣﺎوي ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺸﺖ زرده‬ ‫ﺗﺨﻢﻣﺮغ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﻄﺮهﻫﺎي ﺑﺪون اﺳﭙﺮم‪ ،‬ﺣﺎوي اﺳﭙﺮم‬ ‫ﻫﺎي ﻣﺮده ﯾﺎ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ‪-‬‬ ‫ﻧﺸﺪه‪ ،‬ﺑﺎردار ﻧﻤﯽﮔﺮدﻧﺪ و در ﺟﺮﯾﺎن‬ ‫ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪه ﺣﺬف ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫ﺣﺎﻣﻞ ‪X‬‬

‫ﺟﺮﯾﺎن‬ ‫ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪه‬

‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫ﺣﺎﻣﻞ ‪Y‬‬

‫ﻣﻌﺮﻓﯽ‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ‬

‫ورودي‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ‬

‫ﻟﯿﺰر ‪MLUV‬‬

‫)‪ 333‬ﺗﺎ ‪363‬‬ ‫)‪ (c‬در داﺧﻞ ﺳﺎﯾﺘﻮﻧﺎزل ﯾﮏﻧﺎﻧﻮﻣﺘﺮ(‬ ‫ﻓﯿﺰوﮐﺮﯾﺴﺘﺎل‬

‫ﻧﺎﺣﯿﻪ‬ ‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‬

‫وﺟﻮد دارد‪ .‬ﻓﺮاواﻧﯽ اﻣﻮاجِ ﺑﻪﮐﺎررﻓﺘﻪ ﺑﺮاي‬ ‫ﮐﺮﯾﺴﺘﺎل‪ ،‬ﺑﺎ ﺟﺮﯾﺎن درون ﻧﺎزل ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺟﺮﯾﺎن ﺑﻪ ﻗﻄﺮهﻫﺎي داراي ﻓﻮاﺻﻞ ﮐﻨﺘﺮل‬ ‫ﺷﺪه ﺑﺸﮑﻨﺪ‪ .‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪهﻫﺎي اﺳﭙﺮمِ‬ ‫ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﻧﺎزلِ داراي ﻗﻄﺮ ‪ 70‬ﻣﯿﮑﺮوﻣﺘﺮ‪،‬‬ ‫‪ 70000‬ﻗﻄﺮه را در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽ‪-‬‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه اﺳﭙﺮم ﻃﻮري ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽ‬ ‫ﮔﺮدد ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﺑﺎر ﻣﺜﺒﺖ ﯾﺎ ﻣﻨﻔﯽ ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎن‬ ‫داده ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮏ اﺳﭙﺮم در داﺧﻞ‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ ﻗﻄﺮهي ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﻄﺮه ﺣﺎﻣﻞ اﺳﭙﺮم‪ ،‬در ﻫﻨﮕﺎم ﺟﺪاﯾﯽ از‬ ‫ﺟﺮﯾﺎن‪ ،‬ﺑﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ را ﺣﻔﻆ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬در‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻗﻄﺮه ﺑﺎ ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﯿﻦ دو ﻣﯿﺪان‬ ‫اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﻣﺨﺎﻟﻒ‪ ،‬در ﻟﻮﻟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد‬ ‫ﺟﺎي ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬ﻗﻄﺮهﻫﺎ در اﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫ﺣﺪود ‪ 240‬ﻣﯿﮑﺮوﻣﺘﺮ ﻗﻄﺮ دارﻧﺪ‪.‬‬ ‫آﺧﺮﯾﻦ ﻗﻄﺮهي ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ‬

‫ﻧﮕﺎره ‪ :2‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪهي اﺳﭙﺮمِ ‪.MoFlo SX‬‬ ‫ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎ و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪهﻫﺎي ﺳﺮﯾﻊ ﺳﻠﻮﻟﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﭼﻪ ﺳﺮﻋﺘﯽ اﺳﭙﺮمﻫﺎ را ﺗﻌﯿـﯿﻦﺟـﻨﺲ ﻣـﯽ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ؟ ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬اﺳﭙﺮمﻫﺎ را ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺘﯽ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺿﻤﻦ ﺣﻔـﻆ ﻗﺎﺑﻠﯿـﺖ زﯾﺴـﺘﯽ آنﻫـﺎ‪ ،‬ﮐـﺎر از‬ ‫ﻟﺤﺎظ ﺗﺠﺎري ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺟﯿﻪﭘﺬﯾﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﻫﻨﮕﺎم ﺧﺮوج از ﻧﺎزل‪ ،‬ﺳﺮﻋﺘﯽ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻪ ‪ 90‬ﮐﯿﻠﻮﻣﺘﺮ در ﺳﺎﻋﺖ دارﻧـﺪ‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫ﮐﻨﺘﺮل‬ ‫ﻓﺸﺎر‬


‫ﻋﻼﺋﻢ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﻣﺠﺰا از دو دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎزي ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ در زاوﯾﻪ ‪ 90‬درﺟﻪ ﻗﺮار دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﯿـﺰان ﺑـﯿﺶ از‬ ‫‪ 180000‬ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )از ﻫﺮ دﺳﺘﮕﺎه در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ(‪ ،‬اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ راﯾﺎﻧﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﺎزوﮐﺎر ﺑﺎردﻫﻨـﺪه‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎن‪ 1‬ﻓﺮﻣﺎن داده ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در ﻟﺤﻈﻪ ﻋﺒﻮر اﺳﭙﺮمﻫﺎ از ﯾﮏ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻧﺘﯽﻣﺘﺮي‪ ،‬ﻋﻤﻞ ﺗﻘﻮﯾـﺖ ﺑـﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑـﯽ‬ ‫ﺻﻮرت ﮔﯿﺮد ﺗﺎ ﻗﻄﺮه ﮐﻮﭼﮑﯽ ﮐﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزوم ‪ X‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﻄـﺮه دﯾﮕـﺮي ﮐـﻪ‬ ‫ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزوم ‪ Y‬اﺳﺖ‪ ،‬داراي ﺑﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ‪ ،‬ﺑﻪاﻧﺪازهاي ﺳﺮﯾﻊ و ﺣﺴﺎس اﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑﺮاﺳـﺎس آن‬ ‫ﻗﻄﺮهاي ﮐﻪ ﺣﺎوي اﺳﭙﺮم ﺣﺎﻣﻞ ﯾﮑﯽ از دو ﮐﺮوﻣﻮزوم ‪ X‬ﯾﺎ ‪ Y‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ذﺧﯿﺮه ﻣﯽﮔﺮدد و ﻗﻄﺮهﻫـﺎي داراي اﺳـﭙﺮمﻫـﺎي‬ ‫ﻣﺮده ﯾﺎ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮيﻧﮑﺮده‪ ،‬ﮐﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫اﻣﺮوزه ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮم ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎ )ﺑﻪﻏﯿﺮ از اﻧﺴﺎن(‪ ،‬از ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎي ﭼﻨﺪﻣﻨﻈﻮرهي داراي ﻓﺸﺎر و ﺳـﺮﻋﺖ‬ ‫®‬ ‫ِ‬ ‫‪ MoFlo‬اﯾـﻦ ﻓﻠﻮﺳـﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎ ﮐـﻪ ﺗﻮﺳـﻂ ﺷـﺮﮐﺖ ‪) Cytomation‬ﮐﻤﭙـﺎﻧﯽ ‪(Fort‬‬ ‫ﺑﺎﻻ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻧـﻮع ‪SX‬‬ ‫‪ Collins‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻟﯿﺰر آرﮔﻮن‪ ،‬دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎزِ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ و ﯾﮏ ﻧﺎزل وﯾﮋه ﺑﺮاي ﺟﻬـﺖدﻫـﯽ ﺑـﻪ‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎ )ﺣﺎﺻـﻞ اﺻـﻼحِ دﺳـﺘﮕﺎه ﺳـﺎﺧﺘﻪﺷـﺪه ﺗﻮﺳـﻂ رﻧـﺰ و ﻫﻤﮑـﺎران )‪ 1998‬و ‪ ((1999‬ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ .‬در اﯾـﻦ ﻧـﻮع از‬ ‫ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎ‪ ،‬ﻣﯿﺰان ﺟﺮﯾﺎن ﻋﺒﻮري از دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎي ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز‪ ،‬ﭼﯿﺰي ﺑﯿﺶ از ‪ 20‬ﻣﺘﺮ ﺑﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ اﺳـﺖ‪ .‬ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ ﻧﻈـﺮي‪،‬‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺣﺪود ‪ 100‬ﻣﯿﮑﺮوﻣﺘﺮ ﻃﻮل دارﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪﺻﻮرﺗﯽ ﺟﻬﺖدﻫﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﯽ در ﯾﮏ ﺳـﺘﻮن ﺑـﻪ ﺣﺎﻟـﺖ‬ ‫ﺳﺮﺑﻪدم ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺪود ‪ 200000‬اﺳﭙﺮم در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻋﺒﻮر از ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد و اﮔـﺮ ﺗﻨﻬـﺎ اﻧـﺪازه ﺳـﺮ‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‪ ،‬ﺗﻌﺪاد ﺑﻪﻧﺤﻮ ﻗﺎﺑﻞﻣﻼﺣﻈﻪاي اﻓﺰاﯾﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓـﺖ‪ .‬ﻣﺘﺎﺳـﻔﺎﻧﻪ ﺗﻮزﯾـﻊ اﺳـﭙﺮمﻫـﺎ در ﭼﻨـﯿﻦ‬ ‫ﺳﺘﻮﻧﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً از ﺗﻮزﯾﻊ ﭘﻮآﺳﻮن‪ 2‬ﭘﯿﺮوي ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻪ آن ﻣﻌﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﯿﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎي در‬ ‫ﺣﺎل ﺣﺮﮐﺖ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻏﻠﻈﺖ اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪدﻟﯿﻞ ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻀﺎﻫﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺑﻪﻃﻮر ﻧﺴﺒﯽ اﺳﭙﺮمﻫـﺎي ﺑﯿﺸـﺘﺮي ﺑـﻪ‪-‬‬ ‫ﺻﻮرت ﺗﻮده درﻣﯽآﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪﻃﻮري ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻫﺪاف ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻼﺋﻢ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲِ ﺑﯿﻦ آنﻫﺎ ﺑﻪﻗﺪري ﺑﻪﻫﻢ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﯽﺷـﻮﻧﺪ ﮐـﻪ‬ ‫دﺳﺘﮕﺎه ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ‪-‬ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ آنﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ و درﻧﺘﯿﺠﻪ ﯾﮏﺳﺮي ﻋﻼﺋﻢ ﻫﻢﭘﻮﺷـﺎن و ﻏﯿﺮﺳـﻮدﻣﻨﺪ ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬دوﻣﯿﻦ ﻣﺸﮑﻞ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ اﺳﭙﺮمﻫﺎ از ﻧﻈﺮ آﻣﺎري ﺑﯿﻦﻗﻄﺮهاي‪ 3‬ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐـﺪام‬ ‫ﻗﻄﺮه ﻗﺮار دارﻧﺪ )ﻧﮕﺎره ‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ .(c‬در اﯾﻦﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد‪ ،‬ﻫﯿﭻﮐﺪام از ﻗﻄﺮهﻫﺎ ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ و درﻧﺘﯿﺠـﻪ ﺣـﺬف ﻣـﯽ‪-‬‬ ‫ﮔﺮدﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻧﻈﺮي و ﺗﺠﺮﺑﯽ‪ ،‬ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﻬﯿﻨﻪ در اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﺪود ‪ 25000‬اﺳﭙﺮم در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾـﻦ ﺗﻌـﺪاد ﺑـﺎ‬ ‫ﻋﻨﻮان ﺗﻌﺪاد ﺣﺎدثﺷﺪه‪ 4‬ﺧﻮاﻧﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺗﻌﺪاد ﺣﺎدثﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻪﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺗﺮاﮐﻢ اﺳﭙﺮمﻫـﺎ در ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﯾـﺎ از ﻃﺮﯾـﻖ‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺟﺮﯾﺎن ﻣﺮﮐﺰيِ ﻣﺎﯾﻊ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪه‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪﻫﺮﺣﺎل ﻣﺰﯾﺖ ﺧﺎﺻﯽ در اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻌﺪاد ﺣﺎدثﺷﺪه ﺑﻪ ﺑـﯿﺶ‬ ‫از ‪ 25000‬اﺳﭙﺮم در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ وﺟﻮد ﻧﺪارد؛ ﭼﻮن ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺰان ﺣﺬف و ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﮔﺰﯾﻨﻪ دﯾﮕـﺮ ﺑـﺮاي‬ ‫ﺑﻬﯿﻨﻪﺳﺎزي ﻋﻤﻠﮑﺮد‪ ،‬اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺰان ﺟﺮﯾﺎن ﻋﺒﻮري از دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪوﺳﯿﻠﻪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﺸـﺎر ﮐـﻞ ﺳـﺎﻣﺎﻧﻪ‬ ‫اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﺒﻠﯽ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺰان ﺣﺬف ﯾﺎ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ و ﺻﺪﻣﻪ ﺑﻪ اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻮارد ذﮐﺮﺷﺪه‪ ،‬ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎي ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ در اﻧﺪازه ﻗﻄﺮه ﻧﯿﺰ ﻣﻬﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﻄﺮات در ﺣﯿﻦ ﺧﺮوج ﺳﺘﻮن ﻣـﺎﯾﻊ از‬ ‫‪5‬‬ ‫ﺳﺮ ﻧﺎزل و ﻗﺒﻞ از ﻋﺒﻮر اﺳﭙﺮمﻫﺎ از دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز‪ ،‬ﺑﻪدﻟﯿﻞ ﺗﻮﻟﯿﺪ ارﺗﻌﺎﺷﺎت ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪوﺳـﯿﻠﻪ ﺳـﺎزوﮐﺎري ﻓﯿﺰواﻟﮑﺘﺮﯾـﮏ‬ ‫در ﺳﺘﻮن‪ ،‬ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻓﺮاواﻧﯽ ارﺗﻌﺎﺷﺎت ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﺮ ﻧﺎزل )ﺑﻪﺧﺼﻮص ﺿﺨﺎﻣﺖ آن(‪ ،‬ﻏﻠﻈـﺖ ﻣـﺎﯾﻊ‬ ‫و ﻓﺸﺎر دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪﻃﻮرﮐﻠﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧـﺎزﻟﯽ ﮐـﻪ ﻗﻄـﺮ دروﻧـﯽ آن ‪ 70‬ﻣﯿﮑﺮوﻣﺘـﺮ اﺳـﺖ‪ ،‬در ﻫـﺮ ﺛﺎﻧﯿـﻪ ﺣـﺪود‬ ‫‪ 70000‬ﻗﻄﺮه )در ﻓﺸﺎر ‪ (40psi‬ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬وﻟﯽ در ﻓﺸﺎرﻫﺎي ﮐﻤﺘﺮ و ﻗﻄﺮ دﻫﺎﻧﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ ،‬ﺗﻌـﺪاد ﻗﻄـﺮات ﮐـﺎﻫﺶ‬ ‫‪1 - Stream-charging mechanism‬‬ ‫‪2 - Poisson distribution‬‬ ‫‪3 - Between droplets‬‬ ‫‪4 - Event rate‬‬ ‫‪5 - Piezoelectric mechanism‬‬

‫‪5‬‬


‫ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻄﻠﻮب‪ ،‬ﺣﺎﻟﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺿﻤﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪﺷﺪن ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدي ﻗﻄﺮه در واﺣﺪ زﻣـﺎن‪ ،‬اﺧﺘﻼﻟـﯽ در ﺳـﺎﯾﺮ وﯾﮋﮔـﯽ‬ ‫ﻫﺎي ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺎزده ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي اﺳﭙﺮم( اﯾﺠﺎد ﻧﺸﻮد‪.‬‬ ‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﯾﮏ ﺗﻮزﯾﻊ ﭘﻮآﺳﻮن‪ ،‬از ﻫﺮ ‪ 25000‬اﺳﭙﺮﻣﯽ ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ در ﺳﺘﻮن ﻣﺎﯾﻊ ﺑـﺮاي ﺑـﻪوﺟـﻮدآوردن ﻗﻄـﺮهﻫـﺎي‬ ‫ﻣﺠﺰا ﺑﺎ ﯾﮏ اﻧﺪازه ﻣﺨﺼﻮص ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ 70000 ،‬ﻗﻄﺮه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺣﺪود ‪ 25‬درﺻﺪ از ﻗﻄـﺮهﻫـﺎ ﺣـﺎوي ﯾـﮏ‬ ‫اﺳﭙﺮم ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬درﺻﺪ ﮐﻤﯽ از آنﻫﺎ ﻫﻢ ﺣﺎوي دو ﯾﺎ ﭼﻨﺪ اﺳﭙﺮم ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﯿﺶ از ‪ 70‬درﺻﺪ آنﻫـﺎ اﺳـﭙﺮﻣﯽ را در ﺧـﻮد‬ ‫ﺟﺎي ﻧﺪادهاﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻣﻘﺪار ﺑﯿﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه )ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ‪ 80000‬ﻗﻄﺮه در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ و در ﻓﺸﺎر ‪ (50psi‬در‬ ‫ﻧﻈﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺣﺪود ‪ 10000‬اﺳﭙﺮم زﻧﺪه از ﻫﺮ ﺟﻨﺲ را در ﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻪ و از ﻫﺮ ﻧﺎزل ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ )اﻟﺒﺘﻪ ﺑـﺎ ﻓـﺮض‬ ‫ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﮐﺎﻣﻞ اﺳﭙﺮم و ﺗﻔﮑﯿﮏ ﮐﺎﻣﻞ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺟﻬﺖﮔﯿﺮيﮐـﺮده(‪ .‬اﻋﻤـﺎل ﻓﺸـﺎر و درﻧﺘﯿﺠـﻪ ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻗﻄـﺮات ﮐﻤﺘـﺮ‪،‬‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﻧﺘﺨﺎب ﺑﻬﺘﺮي ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪاﯾﻦﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﯿﺰان ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﺳﺮﻋﺖ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي ﮐـﻢ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮاي ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎ‪ ،‬ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ا‪‬ﻋﻤﺎل ﯾﮏﺳﺮي ﺗﻐﯿﯿﺮات اﺳﺎﺳﯽ در روشﻫﺎي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي اﺣﺴـﺎس ﻣـﯽ‬ ‫ﺷﻮد؛ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ در ﭼﻨﺪ ﺳﺎل آﯾﻨﺪه ﺑﻪوﻗﻮع ﺑﭙﯿﻮﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎزده ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي اﺳﭙﺮم‪ :‬دﻻﯾﻞ زﯾﺎدي ﺑﺮاي ازﺑﯿﻦرﻓﺘﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﻃﯽ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪي وﺟـﻮد‬ ‫دارد )ﺧﻼﺻﻪ ‪ 2‬را ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ(‪ .‬از ﺑﯿﻦرﻓﺘﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺗـﺎ ﺣـﺪود زﯾـﺎدي ﺑـﻪ ﭼﮕـﻮﻧﮕﯽ رﻧـﮓآﻣﯿـﺰي آنﻫـﺎ و ﻣﻬـﺎرت و دﻗـﺖ‬ ‫ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻓﻨﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪ .‬ﺗﻌﺪاد اﺳﭙﺮمﻫﺎي از ﺑﯿﻦرﻓﺘﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎر اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﯾﺎﺑـﺪ‪ .‬ﺑـﺎزده ﮐـﻞ ﺑـﺮاي ‪12‬‬ ‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺘﻮاﻟﯽِ ذﮐﺮﺷﺪه در ﺧﻼﺻﻪ ‪ ،2‬ﺑﺎ ‪ 90‬درﺻﺪ دﻗﺖ در ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ 22 ،‬درﺻﺪ اﺳﺖ )‪ 11‬درﺻﺪ ﺑـﺮاي ﻫـﺮ ﺟـﻨﺲ(‪.‬‬ ‫اﻟﺒﺘﻪ ‪ 10‬درﺻﺪ از اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﭘﯿﺶ از ورود ﺑﻪ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻣﺮدهاﻧﺪ و درﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺬف ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎزدهﻫﺎي ذﮐﺮﺷﺪه در اﯾﻦ ﺧﻼﺻﻪ‪ ،‬ﺑﺮﺣﺴﺐ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪ و ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﯾﺎن اﺳﭙﺮم در دﺳﺘﮕﺎه‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿـﺮ ﻣـﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ .‬ﮔـﺎﻫﯽ‬ ‫اﻧﺰالﻫﺎ در ﻃﻮل روز از ﻟﺤﺎظ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺗﻨﺰل ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ و ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎزده‪ ،‬ﺑﻪﺧﺼﻮص در ﻣﺮﺣﻠـﻪ ‪ 1‬و ﻣﺮاﺣـﻞ ‪ 5‬و‬ ‫‪ 6‬ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺣﺪود ‪ 5‬درﺻﺪ از زﻣﺎن ﮐﺎر روزاﻧﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪﻫﺪر ﻣﯽرود؛ زﯾﺮا ﺗﺤﺮك اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ذوبﺷﺪن در ﺣـﺪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭼﻮن ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ ،‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲﺷﺪهي ﮐﻤﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﻌﻤﻮل‪ ،‬در ﯾﮏ دوز ﺑﺴـﺘﻪﺑﻨـﺪي ﻣـﯽ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻌﺪاد دوزﻫﺎي ﺗﻠﻘﯿﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﯽ ﻓﺮآوريﺷﺪه ﺑﻪﺻﻮرت ﻃﺒﯿﻌﯽ )ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد اﺳﺘﺎﻧﺪارد اﺳـﭙﺮمﻫـﺎ( ﻻزم ﻣـﯽ‪-‬‬ ‫ﺷﻮد‪.‬‬ ‫اﻏﻠﺐ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﯾﻂ ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﺨﺸﯽ از ﯾﮏ اﻧﺰال ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬زﯾﺮا اﯾﻦ ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫ﻣﻮﺟﻮد‪ ،‬ﮐﻨﺪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪدﻟﯿﻞ اﯾﻦﮐﻪ اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﻃﯽ ﻣﺪت اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﯾﻨﺪ‪ ‬ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي‪ ،‬ﺗﻨﺶﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ را ﻣﺘﺤﻤﻞ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﺗﺎزه ﺑﻪﻃﻮر ﻣﻌﻨﯽداري ﺑﻬﺘﺮ از ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ ﺳـﺎﻋﺖ ذﺧﯿـﺮه ﺷـﺪهاﻧـﺪ‪،‬‬ ‫ﺷﺮاﯾﻂ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺬﮐﻮر‪ ،‬ﺑﻪﻋﻼوهي ﺗﻌﺪاد دﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎي ﻃﺒﻘـﻪﺑﻨـﺪيﮐﻨﻨـﺪهي اﺳـﭙﺮم‪ ،‬ﺗﻌـﺪاد‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ را ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﻫﺮ اﻧﺰال ﺑﺮاي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻧﮕﻬﺪاري و ﺗﻌﺪادي را ﮐـﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺑـﺮاي ﺳـﺎﯾﺮ ﮐﺎرﻫـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﻮﻧﺪ‪،‬‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫دادهﻫﺎي ﺧﺎم ﻓﻠﻮﺳﯿﺘﻮﻣﺘﺮﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺳﺎدهﺗﺮﯾﻦ راه‪ ،‬اراﺋﻪ دادهﻫـﺎي ﻓﻠﻮرﺳـﻨﺲ ﺣﺎﺻـﻞ از‬ ‫دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﺑﺮاي اﺳﭙﺮمﻫﺎي زﻧﺪهاي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪﻗﺪرﮐﺎﻓﯽ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﮐﺮدهاﻧـﺪ )ﻧﮕـﺎره ‪(3‬؛ ﯾﻌﻨـﯽ آن‪-‬‬ ‫ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ را ﺑﺎ دﺳﺘﮕﺎه ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﻧﻮد درﺟﻪ ﻧﺸﺎن دادهاﻧﺪ‪ .‬اﺳـﭙﺮمﻫـﺎي ﺟﻬـﺖﮔﯿـﺮيﻧﮑـﺮده و ﻣـﺮده در‬ ‫ﻧﮕﺎره ‪ 3‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﻗﻄﺮهﻫﺎي ﺣﺎوي آنﻫﺎ و اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻨﮕـﺎم‬ ‫ﺧﺮوج از ﻧﺎزلِ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺑﺎر اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ درﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻪﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﺖ در ﺟﺮﯾـﺎن ﺑـﺎﻗﯽﻣﺎﻧـﺪه ﺣـﺬف ﻣـﯽﺷـﻮﻧﺪ‬ ‫)ﻧﮕﺎره ‪ -2‬ﻗﺴﻤﺖ ‪ .(d‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﺣﺎﺻﻞ از ﻧﻤﺎﯾﺎنﺳﺎز ﺻﻔﺮ درﺟﻪ ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﺳﭙﺮمﻫﺎي زﻧـﺪهي ﺟﻬـﺖدﻫـﯽ‪-‬‬ ‫ﺷﺪه ﺑﻪﻋﻨﻮان زﯾﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪي اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﮑﯿﮏ اﺳﺖ )ﮐﻤﺘﺮ از ﻧﺼﻒ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺑﺮرﺳﯽﺷﺪه( را ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﮕﺎره‬

‫‪6‬‬


‫‪ 3‬رﺳﻢ ﮐﺮد‪ .‬ﯾﺎدآور ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺗﻮزﯾﻊ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﺮوﻣـﻮزومﻫـﺎي ‪ X‬و ‪ Y‬از ﯾـﮏ ﺗﻮزﯾـﻊ‬ ‫ﺑﺎﯾﻤﻮدال ﺳﺮاﺳﺮي‪ 1‬ﭘﯿﺮوي ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺮﻓﺘﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﺮﮐﺰ ﺗﻮزﯾـﻊ ﺑـﺎﯾﻤﻮدال واﻗـﻊ ﺷـﺪهاﻧـﺪ )ﻗﺴـﻤﺖ‬ ‫ﺳﺎﯾﻪدار ﻧﮕﺎره ‪ ،(3‬ﻗﺎﻋﺪﺗﺎً اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‪ ،‬ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزوم ‪ Y‬و اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺳـﻤﺖ راﺳـﺖ‪ ،‬ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﺮوﻣﻮزﻣـﻮم ‪X‬‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﻬﻨﺎي ﺑﺨﺶ ﺳﺎﯾﻪدار در ﻧﮕﺎره ‪ ،3‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲﺷﺪه ﺑﺎ دﻗﺖ ‪ 90‬درﺻﺪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اﺳـﭙﺮمﻫـﺎ‬ ‫در ﺑﺨﺶﻫﺎي اﻧﺘﻬﺎﯾﯽ ﻣﻨﺤﻨﯽ اﻏﻠﺐ ﻓﺎﻗﺪ ﮐﺮوﻣﻮزوم )اﻧﺘﻬﺎي ﭼﭗ( ﯾﺎ داراي ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي اﺿﺎﻓﯽ )اﻧﺘﻬﺎي راﺳﺖ( ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎيِ آﻧﺌﻮﭘﻠﻮﺋﯿﺪ ﺑﺎ ﺑﺎردارﻧﺸﺪن ﻗﻄﺮهﻫﺎي ﺣﺎوي آنﻫﺎ ﺣﺬف ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺧﻼﺻﻪي ‪ :2‬ﺑﺎزده ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺎدي‪:‬‬ ‫* اﺳﭙﺮمﻫﺎي رﻧﮓآﻣﯿﺰيﺷﺪه )‪ 100‬درﺻﺪ(‪:‬‬ ‫‪ (1‬اﺗﻼف ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪه اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﻟﻮﻟﻪ رﻧﮓآﻣﯿﺰي )‪ 10‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (2‬اﺗﻼف در ﻟﻮﻟﻪﮔﺬاريِ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه‪ :‬ﺑﯿﻦ ﺑﺴﺘﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﯿﻦ ﻧﺮﻫﺎ و ﺑﺮاي اﺻﻼح ﻧﺎزلﻫﺎي ﻣﺴﺪودﺷﺪه )‪ 12‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫* اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )‪ 78‬درﺻﺪ(‪:‬‬ ‫‪ (3‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺬفﺷﺪه ﺑﻪﺧﺎﻃﺮ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮي ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ )‪ 30‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (4‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺬفﺷﺪه ﺑﻪﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ )‪ 15‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (5‬ﺣﺬف اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻣﺮده )‪ 10‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫* اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي )‪ 35‬درﺻﺪ(‪:‬‬ ‫‪ (6‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺬفﺷﺪه ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﺧﻠﻮص )ﻧﮕﺎره ‪ ،(3‬ﺑﻪﺧﺎﻃﺮ ﭘﺮاﮐﻨﺪهﺳﺎﺧﺘﻦ ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲِ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫـﺎي‬ ‫‪ X‬و ‪) Y‬ﺑﯿﺶ از ‪ 12‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (7‬ﺣﺬف اﺳﭙﺮمﻫﺎي آﻧﺌﻮﭘﻠﻮﺋﯿﺪ در ﺻﻮرت وﺟﻮد )ﻧﮕﺎره ‪ 1) (3‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (8‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺬفﺷﺪه ﺑﻪﺧﺎﻃﺮ ﺣﺬفﺷﺪﮔﯽ )‪ (Abort‬و ﻗﻄﺮهﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي ‪ X‬و ‪ Y‬را ﺑـﺎ ﻫـﻢ دارﻧـﺪ )‪2‬‬ ‫درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫* اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )‪ 30‬درﺻﺪ(‪:‬‬ ‫‪ (9‬اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺗﻠﻒﺷﺪه درﻧﺘﯿﺠﻪ اﺳﭙﺮيﮐﺮدن )‪ ) (Spraying‬ازدﺳﺖرﻓﺘﻦ ﻣﺎﯾﻊ در اﻧﺘﻬﺎي ﻟﻮﻟﻪ ﺟﻤـﻊآوري )ﻧﮕـﺎره ‪ -2‬ﻗﺴـﻤﺖ ‪4) ((d‬‬ ‫درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (10‬اﺗﻼف اﺳﭙﺮمﻫﺎيِ ﺷﻨﺎور روي ﺳﻄﺢ‪ ،‬ﭘﺲ از ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﻮژ )ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻐﻠﯿﻆ( )‪ 15‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (11‬اﺗﻼف اﺳﭙﺮمﻫﺎ در ﺧﻼل ﭘﺮﮐﺮدن و ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪي ﻟﻮﻟﻪﻫﺎي اﺳﭙﺮم )‪) (Straws‬ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧـﺪن ﻣﻘـﺪار ﻧﺎﮐـﺎﻓﯽ ﺑـﺮاي آﺧـﺮﯾﻦ ﻟﻮﻟـﻪ‬ ‫اﺳﭙﺮم( )‪ 4‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫* اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﺷﺪهاي ﮐﻪ ﻣﻨﺠﻤﺪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ )‪ 23‬درﺻﺪ(‪:‬‬ ‫‪ (12‬اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﭙﺮمﻫﺎ ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﮐﻨﺘﺮل ﮐﯿﻔﯿﺖ اﺳﭙﺮمﻫﺎي آﻣﺎدهي ﺗﻠﻘﯿﺢ )ﺑﺮرﺳﯽ دﻗﺖ ﺗﻌﯿﯿﻦﺟﻨﺲ و ﺗﺤﺮك آنﻫﺎ ﭘﺲ از ذوبﺷﺪن(‬ ‫)‪ 4‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫* ﺑﺎﻗﯽﻣﺎﻧﺪه )‪ 22‬درﺻﺪ؛ ﯾﻌﻨﯽ ‪ 11‬درﺻﺪ از ﻫﺮ ﺟﻨﺲ ﺑﺎ دﻗﺖ ‪ 90‬درﺻﺪ(‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺎدﯾﺮ اراﺋﻪﺷﺪه در اﻧﺘﻬﺎي ﺑﻨﺪﻫﺎي ﺷﻤﺎرهدار‪ ،‬درﺻﺪ اﺗﻼف ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻨﺪﻫﺎي ﺳﺘﺎرهدار را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺎده اوﻟﯿﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬‬

‫‪1 - Overall bimodal distribution‬‬

‫‪7‬‬


‫ﻣﺠﻤﻮع دو ﻣﻨﺤﻨﯽ )آﻧﭽﻪ دﻗﯿﻘﺎً ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد(‬

‫آﻧﺌﻮ ﭘﻠﻮﺋﯿﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫ﺗﺮيزوﻣﯿﮏ‬

‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ‪Y‬‬

‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ‪X‬‬

‫ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ‬

‫ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ‬

‫آﻧﺌﻮ ﭘﻠﻮﺋﯿﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ‬ ‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي‬ ‫ﻣﻨﻮزوﻣﯿﮏ‬

‫ﺗﻌﺪا )ﻓﺮاواﻧﯽ( اﺳﭙﺮمﻫﺎي زﻧﺪهي ﺟﻬﺖﮔﯿﺮيﮐﺮده‬

‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ‪X‬‬

‫اﺳﭙﺮمﻫﺎي ‪Y‬‬

‫واﺣﺪﻫﺎي ﻓﻠﻮرﺳﻨﺲ ﻧﺮﻣﺎلﺷﺪه‬

‫ﻧﮕﺎره ‪ :3‬ﻫﯿﺴﺘﻮﮔﺮاﻣﯽ ﻓﺮﺿﯽ ﮐﻪ ﺑﺎزده ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﮔﺎو ﺑﻪﮐﻤﮏ ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪيﮐﻨﻨﺪه را ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬ﻧﻤﻮﻧـﻪ‬ ‫اوﻟﯿﻪ ﺷﺎﻣﻞ ‪ 50‬درﺻﺪ اﺳﭙﺮم ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزوم ‪) Y‬رﻧﮓ آﺑﯽ( و ‪ 50‬درﺻﺪ اﺳﭙﺮم ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﺮوﻣـﻮزوم ‪) X‬رﻧـﮓ ﺻـﻮرﺗﯽ(‬ ‫ﺑﻮد‪ .‬ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﯾﻪدارِ ﺑﯿﻦ دو ﻧﻘﻄﻪي اوجِ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي ‪ X‬و ‪ ،Y‬ﻣﻘﺪار ﻫﻤﭙﻮﺷﺎﻧﯽ را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬در‬ ‫اﯾﻦ ﻧﺎﺣﯿﻪ اﻣﮑﺎن ﺗﻤﺎﯾﺰ اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي ‪ X‬و ‪ Y‬وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﭙﺮمﻫﺎﯾﯽ ﺣﺬف ﻣـﯽﺷـﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺎﯾﻪدار ﻋﺮﯾﺾﺗﺮ‪ ،‬ﺟﻤﻌﯿﺖﻫﺎي ﺧﺎﻟﺺﺗﺮي از اﺳﭙﺮمﻫﺎي ﺣﺎﻣﻞ ﮐﺮوﻣﻮزومﻫﺎي ‪ X‬و ‪ Y‬وﺟﻮد دارﻧﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﺑﯿﺸـﺘﺮ‬ ‫آنﻫﺎ ﺣﺬف ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‪ :‬اﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﯿﻤﯽ از ﻣﻘﺎﻟﻪ زﯾﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻧﺪﮐﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ در ﺗﻮاﻟﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ‪ ،‬آﻣﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬ ‫‪Seidel, G.E., Jr and D.L. Garner (2002) Current status of sexing mammalian‬‬ ‫‪spermatozoa (Review). Reproduction, 124: 733–743.‬‬

‫‪8‬‬


تعیین جنس اسپرم پستانداران