Issuu on Google+


Έπαιξαν οι μουσικοί Γιάννης Ζιάκος – Κλαρίνο Δημήτρης Μαρογιάννης- Ακορντεόν Γιάννης Σαμόλαδος- Τουμπερλέκι,ντέφι Κώστας Παπαδημητρίου – λαούτο Τραγούδησαν Ηχογράφηση –επεξεργασία: Δημήτρης Μαρογιάννης Καταγραφή – επιμέλεια : Τάσος Γεωργούλας Εκτύπωση: Αναπαραγωγή:

Παραγωγή Μορφωτικός Σύλλογος Βαλανίδας

Η φωτογραφία στο εξώφυλλο του CD είναι από την περιοχή Ξηροπόταμος Η φωτογραφία στο εξώφυλλο του ένθετου είναι το δημοτικό σχολείο της Βαλανίδας


Ευχαριστήριο μήνυμα Το Δ.Σ. του Συλλόγου ευχαριστεί όλους όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της έκδοσης του μουσικού CD. Τις γυναίκες του χορευτικού τμήματος που τραγούδησαν, τον χοροδιδάσκαλο Τάσο Γεωργούλα, το Νίκο Σκυβαλίδα του Ιωάννη για την τεχνολογική υποστήριξη, τους μουσικούς μας Γιάννη Ζιάκο, Δημήτρη Μαρογιάννη, Γιάννη Σαμόλαδο , Κώστα Παπαδημητρίου Και εύχεται σε όλους σας καλή ακρόαση!!! Το Δ.Σ.


Σημείωμα προέδρου του Συλλόγου


Σημείωμα Χοροδιδασκάλου Όταν πριν δύο χρόνια ήρθα στη Βαλανίδα ως χοροδιδάσκαλος, προφανώς ήρθα για να μάθω στους ανθρώπους του χωριού κάποιους χορούς. Μετά από δύο χρόνια, δεν ξέρω αν τους έμαθα κάτι, πάντως αυτοί μου έμαθαν πολλά. Μου έμαθαν τους χορούς τους, τα τραγούδια τους, τον πλούτο αυτόν που χρόνια τώρα κατέχουν και φυλάγουν σαν το ακριβότερο κόσμημά τους. Ένιωσα μικρός και αδύναμος, ανίκανος να προσπεράσω όλα αυτά που έβλεπα και άκουγα και να ασχοληθώ με το να του διδάσκω «Μπαϊντούσκες» και «Ζωναράδικα», αν και οι γυναίκες του χορευτικού τα ήθελαν. Ευχαριστώ όμως το θεό που μου διατήρησε αυτή την αδυναμία μου και υπερίσχυσε η «Αρσίνα» και η «Θοδώρα» ‘Έτσι με πολύ κόπο και δουλειά φτάσαμε να ηχογραφήσουμε αυτά τα τραγούδια ‘ώστε να διαδοθούν όχι μόνο στα δικά μας παιδιά και εγγόνια αλλά και στα παιδιά όλων των ανθρώπων που τους αρέσει η γνήσια Ελληνική παραδοσιακή μουσική. Για κάποιους ίσως αυτό να φαίνεται εύκολο και απλό, πιστέψτε με όμως δεν είναι. Θα ήταν βέβαια περιττό να αναφέρω όλες τις δυσκολίες και ένα μόνο θα πω. Ότι όλα ξεπερνιούνται όταν συνεργάζεσαι με ανθρώπους που ο μόνος τους σκοπός είναι η ανιδιοτελής προσφορά στην τοπική κοινωνία. Τέτοια άτομα βρήκα στη Βαλανίδα και καταφέραμε μαζί να κάνουμε ένα όνειρο πραγματικότητα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω πολύ τους μουσικούς, το Γιάννη, το Δημήτρη, το Γιάννη , τον Κώστα που χωρίς τη βοήθειά τους και το ταλέντο τους δε θα υπήρχε αυτή ης συλλογή. Ευχαριστώ επίσης το νέο ταλαντούχο μουσικό Γιώργο Παπουλιά που μας συνοδεύει αφιλοκερδώς στις ζωντανές μας εμφανίσεις. Ευχαριστώ τη διοίκηση του Συλλόγου για την εμπιστοσύνη που μου δείξανε και στήριξαν την επιλογή μου. Τέλος ευχαριστώ τις γυναίκες του χορευτικού τμήματος όλες μία προς μία προσωπικά, όχι για την κούρασή τους, όχι για τις ατελείωτες πρόβες, όχι για το ότι μου έμαθαν τους χορούς και τα τραγούδια, αλλά για το κέφι τους και την ζωντάνια τους, που άσχετα με την όποια ηλικία, έχουν μέσα τους, μεταδίδουν στους θεατές τους και αφήνουν άριστες εντυπώσεις σε όλους Εύχομαι να είναι πάντα καλά Τάσος Γεωργούλας


Ιστορικό του χωριού Σε χαμηλό υψόμετρο στα βόρεια της Ελασσόνας και σερ απόσταση 15 χλμ. βρίσκεται η Βαλανίδα, ένα από τα παλιότερα χωριά της επαρχίας μας. Προφορικές αναφορές από γεροντότερους μας πληροφορούν ότι η Βαλανίδα στη σημερινή θέση της χτίστηκε μετά από τη συνένωση εφτά παλιότερων χωριών-οικισμών. Τα τοπωνύμια των οικισμών αυτών είναι γνωστά στους κατοίκους του χωριού, ίσως στη θέση της σημερινής Βαλανίδας να ήταν ένα από τα χωριά αυτά. Την παλιότερη γραπτή αναφορά για το χωριό μας τη συναντήσαμε σε απογραφή του 1360 όπου αναφέρεται με το ίδιο όνομα και με 350 περίπου κατοίκους ασχολούμενοι με τη γεωργία (καλλιέργεια καλαμποκιού, σιτηρών και κάνναβης) , με την κτηνοτροφία και με τη μελισσοκομία. Ο τόπος της σημερινής Βαλανίδας αποτελούσε τη σημαντικότερη πηγή παραγωγής προϊόντων για την αρχαία Μονδαία σύμφωνα με αρχαιολογικές αναφορές. Η γεωγραφική της θέση αποτελούσε ένα βατό πέρασμα για στρατεύματα από την Μακεδονία και Ήπειρο για τη Θεσσαλία και αντίστροφα, με αποτέλεσμα πολλές μάχες να διεξαχθούν στον τόπο μας. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν κεφαλοχώρι χωρίς μόνιμη εγκατάσταση Τούρκων στο χωριό. Αργότερα στο Μακεδονικό αγώνα αποτελούσε πέρασμα μακεδονομάχων με Βαλανιδιώτες που αποτελούσαν την ασφαλιστική δικλείδα ελέγχου των ατόμων αυτών..Πέρασμα στρατευμάτων αποτελούσε και κατά τον εμφύλιο πόλεμο. Ο ικάτοικοι του χωριού κατά κανόνα ντόπιοι, δεν εγκαταστάθηκαν κατά την ανταλλαγή πληθυσμού πόντιοι και Μικρασιάτες αλλά ούτε και Βλάχοι παρόλο που βρίσκονταν στο δρόμο για το πέρασμα των κοπαδιών τους. Από το 1955-1960 άρχισε η μεγάλη μεταναστευτική φυγή των κατοίκων πρώτα προς το εξωτερικό (Γερμανία –Αυστραλία κατά κύριο λόγο) και αργότερα στο εσωτερικό της χώρας (Λάρισα-Αθήνα-Θεσσαλονίκη). Σήμερα στο χωριό κατοικούν περίπου 500 άτομα και άλλο τόσοι σχεδόν στη Λάρισα. Κύριες ασχολίες στο χωριό παραμένουν η γεωργία και η κτηνοτροφία. Στο χωριό μας ανήκει διοικητικά ο οικισμός της Κλεισούρας, ενώ μετά την εφαρμογή του Καποδίστρια γίναμε ένα δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Ελασσόνας


Ιστορικό του Συλλόγου Ο Σύλλογος μας ιδρύθηκε το 1977 από 28 κατοίκους του χωριού μας που αποτέλεσαν τα πρώτα ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου. Ανάλογα με τα χρόνια στην 33χρονη πορεία του Συλλόγου μεταβάλλονταν και οι στόχοι του. Υπό την αιγίδα του Συλλόγου βρέθηκαν θεατρικά και χορευτικά τμήματα με σκοπό την ψυχαγωγία των κατοίκων και τη διάσωση της παράδοσης. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι από τα διάφορα τμήματα του Συλλόγου πέρασαν αρκετοί νέοι τότε του χωριού με αποτέλεσμα να μείνει σ’ όλους αυτούς μια αγάπη για την παράδοση. Σήμερα ο Σύλλογος με ένα νέο καταστατικό σύγχρονο θέλει να βρίσκεται κοντά στις τρέχουσες εξελίξεις της κοινωνίας, να έχει ένα ρόλο πλούσιο πολιτιστικό, αλλά και να διαδραματίζει ένα ρόλο παρεμβατικό στην κοινωνία του χωριού μας. Σκοπός του είναι να παραμείνει δίπλα στον Βαλανιδιώτη αλλά και χρησιμοποιώντας τις νέες τεχνολογίες να τον νιώθει δίπλα του και να επικοινωνεί και ο μακρινός χωριανός μας γι’ αυτό το λόγο έχει δημιουργήσει το δικό του blog το οποίο μπορείτε να επισκεφτείτε και να αφήσετε τα σχόλια σας στη διεύθυνση www.valanida.wordpress.com . Στόχος μας επίσης είναι η προσπάθεια διατήρησης και ανάδειξης ιδιαίτερων τοπικών χαρακτηριστικών (σχολικό κτήριο, περιοχές ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς καθώς και η εξακτίνωση των δραστηριοτήτων μας στη Λάρισα .


Η Θοδώρα (Ιδιότυπος τοπικός χορός) Τα σύννεφα σηκώνονται βαριά ‘ναι φορτωμένα γεια σ’ Θοδώρα μ’ γεια σ’ Θοδωρίτσα μου το ‘να βαστάει την βροχή και τα’ άλλο το χαλάζι στους κάμπους ρίχνει τη βροχή και στα βουνά χαλάζι και στης Θοδώρας την αυλή ρίχνει μαργαριτάρι κι η μάνα της την έλεγε κι η μάνα της τη λέει έβγα Θοδώρα μ’ στην αυλή να δεις μαργαριτάρι.


Το πράσινο δεντρί (Από τα πιο γνωστά τραγούδια της επαρχίας σε τσάμικο ρυθμό) Ποιος είδε πράσινο δεντρί μαυροματούσα και ξανθή, να ‘χει γαλάζια φύλλα μαύρα μάτια, μαύρα φρύδια, και στην κορφή μαλάματα κορίτσια μες τα κλάματα, μες τη ρίζα κρύα βρύση ποιος την κρένει αυτή την κρίση Κι απ’όσκυψα να πιω νερό μα τα’ άστρο μα τον ουρανό γιεμ να πιω και να γιομήσω την καρδούλα μ’ να ρωτήσω, μου πεσε το μαν΄τηλι μου καημό πο’ χουν τα χείλη μου, γιεμ’ το χρυσοκεντημένο μια χαρά ήταν το καημένο


Οι Αγραφιωτοπούλες (Τοπικός χορός που χορεύεται στα τρία) Αι πάμι μωρέ πάμι πάμι να καρτερέσουμι τις Αγραφιωτοπούλες Αι πως ροβολούν απ’ τα’ Άγραφα κι ‘έρχονται διψασμένες. Μ’ άλλες πεινούν κι άλλες διψούν κι άλλες παντρειά γυρεύουν και μια κοντή μελαχρινή τη μάνα της μαλώνει: Μάνα μ’ δε με πάντρεψες σαν ήμουν στον καιρό μου βλέπω τα συνομήλικα που παίζουνε αντάμα ν’ έχουν παιδιά στον δάσκαλο κορίτσια στη δασκάλα κι εγώ είμαι κόρη ανύπαντρη κι ούτε αρραβωνιασμένη


Μαύρα τα μούρα (Τοπικός χορός συρτός) Μαύρα τα μούρα της μουριάς και πράσινα τα φύλλα έχω καιρό δεν σ’ είδα. Έχω καιρό για να σε δω κοντεύω μια βδομάδα παλιά μου φιλενάδα. Θέλω να πάω στην αραπιά να πιάσω ένα αραπάκι χρυσό περιστεράκι. Να κάθομαι να το ρωτώ πως πιάνεται η αγάπη χρυσό περιστεράκι. Από τα μάτια πιάνεται στα χείλη κατεβαίνει μικρή ερωτευμένη κι από τα χείλη στην καρδιά ριζώνει και δε βγαίνει μικρή ερωτευμένη


Ο Χατζημπύρας (Ξέκοπος, ελεύθερος τοπικός χορός) Δεν κλαίτε μαύρα δέντρα Κι εσείς βουνοκορφές. Ν’ αυτός ο Χατζημπύρας Δεν το πραξε καλά, Κι απόλκει τα’ αρβανίτες λαμούρα στα χωριά. Μας πήραν δυο κορίτσια Απ’ την Βαλανιδιά Το ‘να το λεν Ελένη Κι τ’ άλλο Αναστασιά Θα φτιάσω δυο σαράϊα Με δυο πατώματα, Στο ‘να να μένει η Ελένη Και στ’ άλλο η Αναστασιά


Να δεις κυρούλα μ’ (Ιδιότυπος χορός της περιοχής) Μας νύχτωσε, να δεις κυρούλα μ’ να δεις μας νύχτωσε και σήμερα, Αμάν έλα-έλα πάει κι αυτή η μέρα (δις) Πάνε οι ά – να δεις κυρούλα μ’ να δεις πάνε οι άσπρες για νερό. Αμάν έλα – έλα κι οι ρόδινες να πλύνουν (δις) Σταυρώνουν μια να δεις κυρούλα μ’ να δεις σταυρώνουν και μια λυγερή. Αμάν έλα- έλα που ‘ρχεται απ΄ τ’ αμπέλι (δις) Που ‘χει τα μη – να δεις κυρούλα μ’ να δεις φέρνει τα μήλα στη μηλιά. Αμάν έλα- έλα τα κίτρα στο μαντίλι (δις) Και της ζητώ , κυρούλα μ’ να δεις και της ζητώ να πάρω δυο Αμάν έλα –έλα κι αυτή μου δίνει πέντε (δις) Και της ζητώ κυρο��λα μ’ να δεις και της ζητώ ένα φιλί Αμάν έλα –έλα τα μάτια χαμηλώνει.


Βουλγάρα (χορός στα τρία) Κάτω στην άσπρη ποταμιά Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ στον Λαρσινό τον κάμπο μικρή Βουλγαροπούλα εκεί διαβαίνει ένας πασάς Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ κι ένας βαρύς αφέντης μικρή Βουλγαροπούλα βάζει ζευγάρια δώδεκα Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ ζευγίτες δεκαπέντε μικρή Βουλγαροπούλα ολημερίς οργώνανε Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ το βράδυ ξεπεζεύαν μικρή Βουλγαροπούλα και στο κονάκι του πασά Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ Δερβίσηδες χορεύουν μικρή Βουλγαροπούλα βάζουν την κόρη να κερνά Βουλγάρα μ’ – Βουλγάρα μ’ να τραγουδάν να πίνουν μικρή Βουλγαροπούλα


Μπιΐνα Άκου το πουλί Μπιΐνα άκου το πουλί πως μορφολαλεί πως μορφολαλεί Μπιΐνα πως μορφολαλεί, για την άνοιξη. για την άνοιξη Μπιΐνα το φθινόπωρο το φθινόπωρο Μπιΐνα το φθινόπωρο, για μια καλόγρια για μια καλόγρια Μπιΐνα για μια καλόγρια σέρνει το χορό σέρνει το χορό Μπιΐνα σέρνει το χορό τον καγκελιστό Μπιΐνα τον καγκελιστό Μπιΐνα τον καγκελιστό Τούρκοι διάβεναν Τούρκοι διάβεναν Μπιΐνα Τούρκοι διάβεναν τους κασκάντησαν τους κασκάντησαν Μπιΐνα τους κασκάντησαν όξω απ΄ το χορό όξω απ’ το χορό Μπιΐνα όξω απ’ το χορό τον καγκελιστό


Δώδεκα χρόνους (ιστορικό τραγούδι σε ρυθμό συρτού) Δώδεκα χρόνους έκανα στους κλέφτες καπετάνιος και κάνας δεν απήκασε πως ήμουν κοριτσάκι Μια Κυριακίτσα το πρωί μια επίσημη ημέρα βγήκα να παίξω τα σπαθιά να ρίξω στον αέρα κι από τα πολλά λυγίσματα κι απ’ τα πολλά τα σκέρτσα μι κόπκη τ’ αργυρό κουμπί κι φάνηκε ο λαιμός μου κι ο Δήμος χαμογέλασε κι ο Δήμος χαμολέει για σκύψε πάρε το κουμπί και βάλε το στην τσέπη εγώ είμαι τ’ ορφανό παιδί και θέλω να σε πάρω από μικρή σ’ αγάπησα μεγάλη θα σε πάρω


Η Αρσίνα (τραγούδι που υμνεί την αγάπη και τον έρωτα, σε συρτό ρυθμό) Σε όσα χωριά κι αν πήγα κι αν γκιζέρισα καλέ κι αν γκιζέρισα όλα τα κορίτσια τα είδα τα μπιζέρισα, καλέ τα μπιζέρισα σαν τσ’ Αρσίνας το κορίτσι δεν ελόγιασα καλέ, δεν ελόγιασα πάσα Κυριακή να αλλάζει να στολίζεται, καλέ να στολίζεται και στη σκάλα π’ ανεβαίνει όλο γυαλίζεται καλέ, όλο γυαλίζεται να περνάει ο γιος του Μπέη του Μεχμέτ Αγά καλέ, του Μεχμέτ Αγά πέντε προξεντάδες πάνε στην Αρσίνισα καλέ, στην Αρσίνισα δώσ’ μ Αρσίνα το κορίτσι στον Μεχμέτ Αγά καλέ, στον Μεχμέτ Αγά το κορίτσι δεν το δίνω στον Μεχμέτ Αγά καλέ, στον Μεχμέτ Αγά είναι Τούρκος και τ’ αρταίνει Τις Παρασκευές καλέ, τις Παρασκευές Το κορίτσι απηλοήθκει Απ’ τον αργαλειό καλέ, απ’ τον αργαλειό Σώπα μάνα μ’ καλή μου μάνα Μη το λες αυτό καλέ, μην το λες αυτό Το Μεχμέτ Αγά θα πάρω Και θα παντρευτώ καλέ, και θα παντρευτώ.


Το Μαργιολικό (τοπικός τσάμικος χορός) Για δεσ’ τε το Μαργιολικό και το μαργιολυμένο πως βάζει το ρούσα μ’ και ξανθή αχ πως βάζει το φεσάκι του. Πως βάζει το φεσάκι του σα να ‘ταν μεθυσμένο αυτό δεν η ρούσα μ’ και ξανθή αυτό δεν ήταν μέθυσμα ούτε κρασιοπιωμένο. Η αγάπη τον – ρούσα μ’ και ξανθή η αγάπη τον παράτησε και κάνει το μεθυσμένο. Σαράντα κιρούσα μ’ και ξανθή σαράντα κίτρινα φλουριά σε μια κλωστή δεμένα για πάρτα κι ερούσα μ’ και ξανθή για πάρτα κι έλα μια βραδιά.


Στην άμμο άμμο πάηνα (Τοπικός ιδιόμορφος χορός) Την άμμο να κι ωχ αμάν αμάν Την άμμο ν’ άμμο πάηνα, Γιε μ’ στην άμμο ν’ άμμο πάνω Έλα κόρη από κοντά μου Βρίσκω της κόρης τα μαλλιά Γιε μ’ στην άμμο ξαπλωμένα Έλα κόρη μετ΄ εμένα. Κι έκατσα και τα μάζεψα Γιε μ’ σ’ ένα χρυσό μαντήλι Κάνε κόρη ελεημοσύνη. Στον χρυσικό τα πάηνα Γιε μ’ στον χρυσικό τα πάνω Έλα κόρη από κοντά μου Κι ο χρυσικός τα έκανε Γιε μ’ σταυρό και δαχτυλίδι Κάνε κόρη ελεημοσύνη.


Περδικούλα γιορντανάτη (τραγουδιόταν όταν στόλιζαν τη νύφη πριν από το γάμο από τους συγγενείς της) Περδικούλα γιορντανάτη και καμαρωτή δε φοβάσαι αυτού στα πλάια και στα πετρωτά δε φοβάσαι απ’ τα σαΐνια κι απ’ τους σταυραετούς -τα σαΐνια τα’ χω αδέλφια και τους σταυραετούς ξαδέλφια.


Φεγγάρι μου λαμπρό (Τραγουδιόταν τη μέρα που πήγαιναν τα «σημάδια» στη νύφη, στο δρόμο) Ορέ συ φεγγάρι μου λαμπρό λαμπρό μου και κλωσμένο ορέ ν’ αφτού ψηλά που περπατείς και χαμηλά ‘γναντεύεις ορέ μην είδες μην ελόγιασες το φούντα το Μηλιώτη εμείς εμείς τον είδαμε σ’ ένα σουμπέτι να πίνει ορέ τίνος χεράκια τον κερνούν και τα δικά μου στέκουν ορέ τίνος ματάκια τον κοιτούν και τα δικά μου κλαίνε ορέ τίνος χειλάκια τον φιλούν και τα δικά μου στέκουν


Γεια μας , χαρά μας (το τραγούδι του αποχαιρετισμού από το γλέντι του γάμου) Σιόχτη για να φύγουμε γιατί μας μπιζέρισαν τσ’ εφάγαμι του ψωμί τσ’ ήπιαμι κι του κρασί Γεια μας – χαρά μας να ζήσουν τα παιδιά μας Άιντι μην του βάζτει στου γυαλί γιατί φαίνεται πολύ βάλτε το στο κατοστάρι βα το πιούμε στο ποδάρι Γεια μας – χαρά μας να ζήσουν τα παιδιά μας Πιέστε τα τσουγγρίστε τα κι στουν πάτο σπάστη τα (δις) Γεια μας – χαρά μας να ζήσουν τα χωριά μας Μην του σπάζτε του γυαλί γιατί θα μας χρειαστεί το ‘σπασε και μια μικρή κι τη βαλαν φυλακή Γεια μας – χαρά μας να ζήσει η λεβεντιά μας


Κάτω στον πολύ το κάμπο (χορός στα δύο) Κάτω στον πολύ τον κάμπο κι ως τα πράσινα λιβάδια έσπειρα σπυρί σιτάρι κι έσπειρα μαργαριτάρι γιόμισε ο κάμπος όλος κι έβαλα περσούς εργάτες έβαλα κι ένα λεβέντη για να δένει τα δεμάτια δέρνει απάνω δέρνει κάτω την κυρά του φοβερίζει κάτι να σου πω κυρά μου κι αντηριούμαι απ’ τον αφέντη πες μας λεβέντη μην αντηριέσαι απ’ τον αφέντη.


ενθετο Cd