Moratorium

Page 98

IV. Wyginięcie podgorzałki i hełmiatki Tragiczny dla zachowania awifauny Stawów Zatorskich był rok 2019, w którym stwierdzono wyginięcie na tym obszarze dwóch skrajnie nielicznych, ściśle chronionych gatunków kaczek – podgorzałki i hełmiatki. W przypadku podgorzałki ornitolodzy potwierdzili przyczynę śmierci ostatniego, stwierdzonego tam osobnika - został postrzelony.

Samiec podgorzałki z przestrzelonym skrzydłem na Stawach Zatorskich, grudzień 2019. Fot. Paweł Malczyk.

Wcześniej w tym samym roku na stawach pod Zatorem udało się udokumentować dopiero trzeci lęg tych ptaków w ostatnich trzech dekadach. Postrzelenia zarówno podgorzałki, jak i hełmiatki udokumentowane zostały także w poprzednich latach, w czasie prowadzonego długofalowego monitoringu ornitologicznego10. Podgorzałka w locie jest podobna do czernicy, hełmiatka zaś do głowienki. Warto zaznaczyć, że cała krajowa populacja podgorzałki szacowana jest na jedynie 100–130 par, hełmiatki zaś tylko 15–30 par11. Utrata jakiegokolwiek osobnika tych gatunków to niepowetowana strata dla przyrody. V. Śmiertelna ołowiana amunicja Przeprowadzone na stawach pod Zatorem badania12 wykazały, że polowania dostarczają do środowiska wodno-glebowego znacznych ilości ołowiu, średnio 98 kg na rok w każdym kompleksie stawów, każde 100 oddanych strzałów zanieczyszcza terenu około 3,5 kilogramami ołowiu. Badanie to wykazało, że 13% krzyżówek i czernic ze Stawów Zatorskich było skażonych ołowiem, a mięso 18% z nich, z uwagi na podwyższone poziomy tego metalu, nie nadawało się do spożycia, co z kolei stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

10 D. Wiehle, Z. Bonczar. (2007), Op. cit. 11 T. Chodkiewicz i in. Ocena liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008–2012, Ornis Polonica 56 (2015), s. 149–189. 12 Binkowski, Ł., Dmowski, K., & Szarek, J. (n.d.). Koncentracje metali ciężkich i ich wpływ na zmiany histopatologiczne, aktywność dehytratazy kwasu \ delta-aminolewulinowego i parametry krwi u krzyżówki Anas platyrhynchos L. i łyski Fulica atra L., Uniwersytet Jagielloński. Instytut Nauk o Środowisku, Kraków (2011).

Polowania na obszarach wodno-błotnych a śmiertelność ptaków

98