Moratorium

Page 95

NEGATYWNY WPŁYW POLOWAŃ NA AWIFAUNĘ STAWÓW ZATORSKICH I. Śmiertelność chronionych gatunków ptaków W latach 2000–2006 oraz 2008–2014 zbadane zostały przyczyny śmiertelności ptaków wodnych w obszarze Natura 2000 Dolina Dolnej Skawy4. W trakcie systematycznych monitoringów na kompleksach stawowych Przyręb i Spytkowice przeprowadzanych przez doświadczonych ornitologów zbierano ptaki martwe oraz odnotowywano liczbę ptaków rannych, postrzelonych z broni myśliwskiej. Przyczyny śmierci ustalane były podczas badań laboratoryjnych i w oparciu o obserwację w terenie. Pierwszy z tych 7-letnich monitoringów wykazał 397 ptaków martwych bądź trwale uszkodzonych, należących do 33 gatunków. W grupie ptaków martwych dominowały czapla siwa, kormoran oraz śmieszka, a wśród ptaków postrzelonych – krzyżówka, łyska oraz czernica i głowienka. Badacze stwierdzili, że 71,9% znalezionych ptaków zostało zastrzelonych, zaś 14,6% padło z przyczyn naturalnych; w pozostałych przypadkach śmierć wynikała z innych przyczyn lub ich nie ustalono. „W trakcie prowadzonych badań odnotowano zastrzelenie 87 osobników należących do 15 gatunków chronionych (35,4% wszystkich zastrzelonych osobników) oraz postrzelenia 12 osobników należących do kolejnych 3 gatunków (21,8% osobników postrzelonych). Wśród ptaków zastrzelonych dominowały: perkoz dwuczuby, śmieszka, cyranka oraz mewa białogłowa. Stwierdzono także przypadki zastrzelenia bąka, płaskonosa, błotniaka stawowego, kokoszki, bataliona oraz świstuna. Obserwowano również postrzeloną podgorzałkę i hełmiatkę. Stwierdzenia zastrzelonych oraz postrzelonych osobników chronionych gatunków kaczek oraz kokoszki miały miejsce w czasie, w którym organizowano polowania (sierpień–listopad). W tym też okresie stwierdzono wszystkie przypadki zastrzelenia bąków (5 os.), większości perkozów dwuczubych (15 os.) oraz śmieszek (10 os.). W kwietniu i maju odnotowano wszystkie przypadki zastrzelenia błotniaków stawowych oraz batalionów. Jedynie do mew białogłowych strzelono zarówno wiosną (5 os.), jak i jesienią (4 os.).”5. Drugi monitoring powtórzono w latach 2008–2014. Miał pomóc ocenić, czy powołanie w 2008 roku OSOP Natura 2000 Dolina Dolnej Skawy ograniczyło śmiertelność występujących tam ptaków, do której dochodziło wskutek prowadzonej gospodarki łowieckiej i rybackiej. Dzięki badaniom przeprowadzonym w latach 2000–2006 prześledzono zmiany jakościowe i ilościowe, które nastąpiły w zakresie śmiertelności ptaków oraz ich przyczyn, w przeciągu kolejnych 7 lat. W czasie badań znaleziono 361 osobników martwych bądź okaleczonych ptaków należących do 35 gatunków. „W grupie ptaków martwych dominowały: kormoran (24,1%), śmieszka (21,9%), łabędź niemy (10,2%) i łyska (7,8%). Odnotowano także 31 żywych, postrzelonych osobników (niezdolnych do lotu) z 10 gatunków ptaków. Analizując

4 D. Wiehle, Z. Bonczar. „Śmiertelność ptaków w warunkach stawów rybnych”. Notatki Ornitologiczne 2007, 48: 163–173. 5 Ibidem.

Polowania na obszarach wodno-błotnych a śmiertelność ptaków

95