Moratorium

Page 85

5. GATUNKI PTAKÓW Najważniejsze cechy diagnostyczne oraz informacje o ich wielkości i wadze, dla omawianej grupy ptaków można znaleźć m.in. w dostępnym i bardzo dobrym kluczu terenowym do rozpoznawania ptaków (Przewodnik Collinsa, Ptaki autorstwa Collinsa i in.) jak też innych publikacjach (np. Ptaki Polski autorstwa dr Kruszewicza). W Polsce stwierdzono występowanie ok. 15 gatunków gęsi w tym 6 gatunków tzw. gęsi „szarych” oraz ok. 10 gatunków kaczek pływających i 7 nurkujących. Bardzo ważne jest to, że wszystkie te gatunki zazwyczaj występują w mieszanych stadach, gdzie przemieszane są ze sobą gatunki łowne oraz te podlegające ścisłej ochronie.

5.1. Gęsi W Polsce do gatunków łownych zalicza się: gęś zbożową (obecnie kompleks dwóch gatunków gęsi zbożowej Anser fabalis oraz gęsi tundrowej Anser serrrirostris), białoczelną Anser albifrons oraz gęgawę Anser anser. Jednak w naszym kraju, często w mieszanych stadach gęsi występują także gęś mała Anser erythropuis, gęś krótkodzioba Anser brachyrhynchus. Wszystkie wymienione gatunki są to tzw. „szare gęsi” w odróżnieniu od znacznie bardziej kontrastowo ubarwionych bernikli (np. kanadyjskiej Branta canadensis, białolicej Branta leucopsis, obrożnej Branta bernicla i rdzawoszyjej Branta ruficollis oraz tzw. „białych gęsi” – śnieżycy dużej Anser caerulescens oraz śnieżycy małej Anser rossicus. Większość z „gęsi szarych” to duże gatunki o generalnie podobnych sylwetkach, których identyfikacja wymaga sprzętu optycznego (często nawet lunety, nie tylko lornetki), dużego opatrzenia i doświadczenia terenowego. Z uwagi na występowanie podgatunków i zmienność indywidualną, różnice wielkości w obrębie jednego gatunku mogą przekraczać te pomiędzy gatunkami. Dlatego najistotniejsze cechy diagnostyczne (dla identyfikacji w warunkach polowania) obejmują ubarwienie wierzchu ogona, spodu i wierzchu skrzydeł oraz głowy i dzioba. Charakterystyczne głosy gęsi nie mogą być wykorzystane do identyfikacji pojedynczych osobników w przelatującym stadzie. Obiektywne trudności w szybkiej identyfikacji grupy „szarych” gęsi sprawiają, że w warunkach polowania, praktycznie nie ma możliwości 100% pewnej identyfikacji i odróżnienia dorosłych i młodych gęsi, za wyjątkiem gęgawy. Wymaga to jednak odpowiednich warunków oświetlenia, co wyklucza m.in. identyfikację w nocy. O skali trudności identyfikacji „szarych” gęsi świadczy fakt, że praktycznie każda obserwacja w Polsce gęsi krótkodziobej i małej jest potwierdzona dokumentacją fotograficzna i jeszcze do niedawna wymagała akceptacji przez zespół ekspertów identyfikacji ptaków z Komisji Faunistycznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego.

Problemy z identyfikacją ptaków w warunkach polowania

85