Moratorium

Page 69

Puszcza Białowieska jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie polskich obiektów przyrodniczych i jedynym naszym przyrodniczym dziedzictwem UNESCO. Przyciąga wielu polskich i zagranicznych turystów, w tym tysiące birdwatcherów. Szczególnie atrakcyjna dla nich jest duża różnorodność gatunków, z których wiele związanych jest z cechami starego lasu. Przykładem mogą być prawie wszystkie występujące tu dzięcioły europejskie, w tym dzięcioł trójpalczasty i dzięcioł białogrzbiety. Gatunkom tym zagraża jednak wyrąb drzew w tym najcenniejszym, polskim lesie. Analiza białowieskiej gospodarki wykazała, że obserwowanie ptaków przynosi do lokalnego budżetu 2,2 mln USD rocznie, z czego znaczna część pochodzi od turystów z zagranicy. Obserwatorzy ptaków stanowią ok. 9% wszystkich odwiedzających Białowieżę turystów, ale ich dzienne wydatki na osobę są o 67% wyższe od pozostałych. Spędzają w regionie Puszczy więcej czasu w porównaniu z innymi turystami. Średnio polscy obserwatorzy ptaków wydawali w czasie swojego pobytu 115 USD, podczas gdy zagraniczni birdwatcherzy - do 368 USD. Ich wydatki są wyższe również dlatego, że płacą za wykwalifikowanych przewodników, którzy mogą pokazać im rzadkie gatunki ptaków. Dochód z turystyki ma zasadnicze znaczenie dla poziomu życia lokalnej społeczności, wobec niskiej opłacalności działalności rolniczej34. W najlepiej prosperujących gospodarstwach agroturystycznych dochody z usług noclegowych i gastronomicznych przekraczały 30 tys. złotych rocznie.

8. PODSUMOWANIE

Jak widać turystyka ptasia może generować znaczący, długoterminowy dochód dla lokalnych społeczności, przyczyniając się do rozwoju gmin oddalonych od dużych centrów miejskich. Zachowanie w jak najlepszym stanie tego, co pozostało z dzikiej przyrody ma więc ekonomiczny sens. Obecnie na wielu terenach o dużym potencjale rozwoju turystyki ptasiej wciąż dominuje jednak logika eksploatacji i produkcji surowca, w tym pozyskanie drewna, polowania, wydobycie torfu, czy melioracja łąk w celu zwiększenia ich produktywności. Działania te prowadzą wprost do degradacji ptasich siedlisk, a w konsekwencji utraty walorów turystycznych. Polowania na ptaki ograniczają także dostęp turystów do cennych, ptasich obszarów. Tam gdzie strzela się do ptaków trudno przecież jednocześnie zapraszać ludzi do ich podziwiania. Przyzwolenie na uprawianie łowiectwa w takich miejscach jest jednoznaczne z milczącą zgodą na to, aby ich mieszkańcy wciąż cierpieli z powodu niskich dochodów, ustępując wąskiej grupie myśliwych. Wstrzymanie polowań na ptaki i postawienie na rozwój turystyki ptasiej to alternatywa, z której żaden odpowiedzialny samorząd nie powinien rezygnować.

34 G. A. Ciepiela, M. Kur-Kowalska, J. Jankowska, Efekty ekonomiczne działalności agroturystycznej na przykładzie parków narodowych. Roczniki Naukowe, Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 17:14–23 (2015).

Zróbmy w Polsce ptasi raj

69