Moratorium

Page 64

5. POLSKIE OSTOJE PTAKÓW O ŚWIATOWYM ZNACZENIU Obszary chronione Konwencją Ramsarską Celem tego porozumienia jest ochrona i utrzymanie w niezmienionym stanie obszarów „wodno-błotnych”. Szczególnie chodzi o populacje ptaków wodnych zamieszkujących te tereny lub okresowo w nich przebywające. Jest to 40 typów obszarów bagien, błot, torfowisk lub zbiorników wodnych, konwencją ramsarską objęte są 1933 obszary w 171 krajach. W Polsce wyznaczonych jest obecnie 19 obszarów Ramsar o łącznej powierzchni 153 tys.ha, w tym sześć parków narodowych, pięć obszarów jeziornych, torfowiska karpackie i karkonoskie, dwa kompleksy stawów rybnych i ujście Wisły15. Important Bird Areas i ptasie obszary Natura 2000 Ostoje ptaków IBA (Important Bird Areas) to obszary wyróżniające się występowaniem na nich szczególnie cennych gatunków ptaków, lub tym, że są wyjątkowo licznie zasiedlane przez ptaki i mają dla nich kluczowe znaczenie. To obszary, na których występują rzadkie i zagrożone wymarciem gatunki ptaków, gatunki o ograniczonym zasięgu lub charakterystyczne dla konkretnych ekosystemów, albo ważne miejsca koncentracji ptaków migrujących i zimujących. Ostoje IBA to miejsca o najwyższym priorytecie dla efektywnej ochrony ptaków16. Program ostoi ptaków IBA został zainicjowany w latach 70-tych ubiegłego wieku i w skali globalnej koordynowany jest przez BirdLife International – ogólnoświatową federację organizacji zajmujących się ochroną ptaków. Do dziś na całym świecie wytypowano już ponad 11 000 ostoi ptaków, w blisko 200 krajach. W Polsce program koordynowany jest przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków17. Od początku lat 90-tych wytypowano 174 obszary w Polsce, które spełniają kryteria ostoi ptaków IBA. Stanowią oficjalną listę referencyjną do tworzenia Obszarów Specjalnej Ochrony ptaków Natura 2000 (OSO), tzw. „Shadow List”. Spośród wszystkich wyznaczonych dotąd w Polsce obszarów IBA 145 zostało włączonych do europejskiej sieci obszarów chronionych18.

15 Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Trzy nowe obszary Ramsar w Polsce. Witryna GDOŚ: https://www.gdos.gov. pl/trzy-nowe-obszary-ramsar-w-polsce, 2018 (dostęp 2020.04.01). 16 Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Ostoje ptaków a Natura 2000. Witryna OTOP: https://otop.org.pl/naszeprojekty/chronimy/ostoje-ptakow-iba/ostoje-ptakow-a-natura-2000/ (dostęp 2020.04.01). 17 Najpełniejszym obecnie kompendium wiedzy o obszarach kluczowych dla ochrony ptaków w naszym kraju jest książka Ostoje ptaków o znaczeniu międzynarodowym w Polsce wydana przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Na prawie 600 stronach podane są najnowsze, dostępne dane dotyczące ostoi ptaków IBA w Polsce, zebrane i spisane przez ponad 200 autorów. Kompendium to ukazało się też wydaniu popularnonaukowym pod tytułem „Ptasie ostoje”. 18 Ibidem.

Zróbmy w Polsce ptasi raj

64