Moratorium

Page 57

sywne żerowanie gęsi na kiełkującym zbożu nie wpływa na wielkość zbioru43 albo w niewielkim tylko stopniu i dotyczy to wyłącznie pól najintensywniej zgryzanych44. W celu złagodzenia niezadowolenia rolników niezwykle ważne jest wprowadzenie systemowych rozwiązań, w tym wypłaty odszkodowań ze Skarbu Państwa. W Norwegii i Szwecji działa kompleksowy system łączenia wypłat odszkodowań (a te przyznawane są racjonalnie) za szkody powodowane przez dzikie ptaki (gęsi i żurawie), z innymi zabiegami, jak niezasiewanie pól atrakcyjnymi uprawami w pobliżu ich noclegowisk (co najmniej do 5 km od takich miejsc wyłączone zasiewy jęczmienia i kukurydzy) oraz tworzenie alternatywnych żerowisk, aby odciągnąć je od świeżo obsianych kwater lub kiełkujących upraw45. Poza tym na polach, gdzie ponoszone straty są największe, prowadzi się płoszenie. Jego skala powinna być większa w miejscach, gdzie gęsi pojawiają się regularnie, gdyż tylko kilkukrotne płoszenie w ciągu dnia daje skuteczne efekty (co najmniej 5 razy dzienne)46. Tymczasem jak wskazują szeroko zakrojone wyniki badań nad tym zjawiskiem, nie ma różnicy czy na polu regularnie pojawiają się gęsi czy też nie, wszyscy rolnicy płoszą podobnie. Podejmowanie tego typu działań ma zazwyczaj za zadanie tylko podkreślić frustrację poszczególnych osób, opartą na stosunkowo słabych przesłankach faktycznych i merytorycznych47. Okazuje się jednak, że największe efekty uzyskuje się właśnie poprzez systematyczne płoszenie gęsi z pól, a ptaki te są najbardziej podatne na te działania w pierwszym tygodniu od przylotu. Płoszenie niekoniecznie musi polegać na strzelaniu i zabijaniu ptaków, a obecności ludzi, pojazdów lub psów.

12. WPROWADZENIE MORATORIUM LUB OBJĘCIE OCHRONĄ GATUNKOWĄ PTAKÓW ŁOWNYCH W związku z (1) udowodnionym licznym wieloczynnikowym negatywnym wpływem polowań na ptaki oraz inne składowe ekosystemów, w których występują, (2) postępującą degradacją siedlisk wodno-błotnych, z którymi duża część ptaków łownych jest funkcjonalnie powiązana, (3) brakiem monitoringu (jarząbek) i danych na temat trendów długoterminowych wielu gatunków w celu racjonalnego planowania pozyskania łowieckiego, (4) dużą skalą rocznego pozyskania (np. łyska – 3100 osobników w sezonie 2018/1948), a także (5) aktualnymi długoterminowymi spadkowymi trendami liczebności większości gatunków, należy uznać, że pięć z nich (kuropatwa, głowienka, czernica, cyraneczka, łyska) zasługuje na natychmiastowe objęcie ochroną gatunkową. Pilną sprawą jest również rozstrzygnięcie aktualnego statusu prawnego gęsi tundrowej, ponieważ zachodzi podejrzenie, że zabijane są ptaki objęte ścisłą ochroną gatunkową.

43 Kear J. 1970. Biological Conservation, 2: 206–212. 44 Patterson et al. 1989. Journal of Applied Ecology, 26: 879 –895. 45 Hake et al. 2010. Ornis Svecica, 20: 225-233.; Madsen et al. 2014. Ambio, 43: 801–809.; Nilsson et al. 2016. Agriculture, Ecosystems & Environment, 219: 163–170. 46 Simonsen et al. 2016. Journal of Applied Ecology, 53: 916–924. 47 Simonsen et al. 2017. Op. cit. 48 http://www.czempin.pzlow.pl/palio/html.wmedia?_Instance=pzl_www&_Connector=palio&_ID=5849&_CheckSum=1038513142 (dostęp 2020.04.01).

Negatywne konsekwencje polowań na ptaki

57