Moratorium

Page 41

Światowa Deklaracja Praw Zwierząt stanowi, że jeśli okaże się, że śmierć zwierzęcia jest konieczna, należy je uśmiercić szybko, nie narażając na ból i trwogę (art. 3 lit b). Ze wzmiankowanego artykułu deklaracji oraz z analizy licznych przepisów wyżej wymienionych aktów prawnych wywieść można niekwestionowane, uniwersalne zasady humanitarnego standardu uśmiercania zwierząt. Mając na celu zmniejszenie bólu i stresu u zabijanych zwierząt, prawo wymaga, by procedura uśmiercania przebiegała tak szybko, jak to możliwe. Należy doskonalić techniki i narzędzia, dostosowywać je do cech gatunkowych i osobniczych zwierząt, tak aby maksymalnie ograniczyć ich ekspozycję na ból i trwogę. W każdym wypadku wymaga się profesjonalizacji procedury uśmiercania, tj. wykwalifikowanego zawodowo personelu, oraz poddania procedury wnikliwym i regularnym kontrolom właściwych organów państwowych. Zatem elementarne, niekwestionowane pryncypia humanitarnego standardu uśmiercania zwierząt to szybkość, doskonalenie metod i narzędzi, niezawodność technik, profesjonalizacja personelu, kontrola państwowa36. W odróżnieniu od kategorii zwierząt gospodarskich, domowych i laboratoryjnych prawo międzynarodowe, unijne i krajowe nie wprowadziło szczegółowych wymogów humanitarnych odnośnie polowań, pomimo faktu, iż są cała zwierzyna łowna to kręgowce posiadające wysoko rozwinięty, wyspecjalizowany i wrażliwy na bodźce układ nerwowy. Także ustawa z dnia 13 października 1995r. – Prawo łowieckie i wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie zawierają szczegółowych przepisów odnoszących się do humanitarnych aspektów uśmiercania zwierzyny, pozostawiając te kwestie obyczajom łowieckim37. W związku z tym powstaje znacząca różnica w humanitarno-prawnym statusie kręgowców należących do gatunków łownych i pozostałych kręgowców. Anachroniczne obyczaje łowieckie nie harmonizują z etyczno-prawnymi standardami uśmiercania zwierząt i nie gwarantują zachowania elementarnych pryncypiów humanitarnych. Polowania na ptaki naruszają wszystkie zasady, o których była mowa wyżej. Zważywszy na charakterystykę strzelania z amunicji śrutowej oraz specyficzne warunki polowań (świt, zmierzch, noc, mgła), odsetek strzałów śmiertelnych wynosi 40–30%. Pozostałe 60–70% to strzały niecelne lub postrzelenia powodujące w konsekwencji długotrwałą i bolesną śmierć zwierząt. Strzelanie z wiązki śrutu powoduje występowanie znacznego odsetka postrzałków, często skazanych na powolną śmierć, a także narusza zasadę doskonalenia technik. Co prawda § 5 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz wprowadza jako warunek podjęcia polowania na ptactwo wymóg posiadania „ułożonego w tym celu psa”, mający w założeniu ograniczać liczbę rannych, nieodnalezionych osobników. Przepis ten ma jednak, niestety, charakter lex imperfecta. W rozporządzeniu nie określono bowiem systemu szkoleń, egzaminów 36 Micińska-Bojarek M., Łowiectwo. Aspekt humanitarno-prawny, Silva Rerum, Poznań 2014. 37 Art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo łowieckie, wymaga uwzględnienia „konieczności humanitarnego postępowania ze zwierzętami” w związku z ich odłowem w pułapki żywołowne.

Przyrodnicze i humanitarno-prawne aspekty polowań na ptaki

41