Moratorium

Page 29

r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania oraz znakowania tusz11. Dodatkowe trudności z identyfikacją wynikają ze zmienności szat godowych i spoczynkowych, a także ze zróżnicowania upierzenia samic i samców oraz osobników młodych. Formalny zakaz zabijania gatunków chronionych konwencją berneńską odzwierciedlony w prawie krajowym jest więc niewystarczający dla realizacji zakazu umyślnego zabijania określonego w art. 6 lit. a konwencji. Umieszczenie na liście zwierząt łownych gatunków łudząco podobnych do gatunków chronionych bezpośrednio naraża te ostatnie na ryzyko zastrzelenia i stanowi naruszenie głównego celu konwencji. Umyślność czynu polega na tym, że wykonujący polowanie myśliwy (sprawca), mając świadomość ryzyka niemożliwej do uniknięcia pomyłki w identyfikacji gatunków, godzi się na popełnienie czynu zabronionego. Konsekwencją bliskości taksonomicznej kaczkowatych (Anatidae) są liczne analogie behawioralne między gatunkami chronionymi i łownymi. Ptaki łączą się w stada mieszane, wybierając wspólne tereny zimowania, odpoczynku, noclegowisk, żerowania, rozmnażania, pierzenia itp. Mieszanie się stad powoduje, że siedliska gatunków chronionych konwencją berneńską są intensywnie eksploatowane przez myśliwych. Gatunki ptaków chronione konwencją berneńską są nie tylko bezpośrednio narażone na zabicie, ale także płoszone odgłosami wystrzałów, szczekaniem psów myśliwskich, ruchem pojazdów. Całokształt tych działań ma istotny, negatywny wpływ na warunki bytowania zwierząt, wymusza bowiem zmianę czasowo-przestrzennego użytkowania siedlisk oraz zmianę aktywności dobowej, a także uniemożliwia korzystanie z preferowanych żerowisk i noclegowisk12. Ponadto w siedlisku pozostawiany jest toksyczny śrut ołowiany, który przenika do środowiska wodnego, pogarszając warunki ekologiczne bytowania ptaków chronionych. Jest to metal ciężki, który nie ulega biodegradacji, kumuluje się natomiast w tkankach organizmów żywych13. Polowania w siedliskach ptaków chronionych konwencją berneńską stanowią zatem naruszenie jej art. 6 lit. b i c: umyślne uszkadzanie lub niszczenie miejsc rozrodu lub odpoczynku; umyślne niepokojenie dzikich zwierząt, zwłaszcza w okresie rozrodu, wychowu młodych lub snu zimowego. Podsumowując dotychczasowe ustalenia, stwierdzić należy, że dla uzyskania pełnej zgodności prawa łowieckiego z celami konwencji należy wykreślić z listy ptaków łownych: głowienkę zwyczajną (Aythya ferina), gęś gęgawę (Anser anser), gęś zbożową (Anser fabalis) i gęś białoczelną (Anser albifrons), a ponadto wprowadzić zakaz używania śrutu ołowianego podczas polowań na ptaki.

11 Por. Dz.U. 2005 61 poz. 548. 12 Madsen I., Fox A.D., Impacts of hunting disturbance on waterbirds – a review, „Wildlife Biology” nr 4/1995, s. 193–207. 13 Krzywy I. , Krzywy E., Pastuszak-Gabinowska M., Brodniewicz A., Ołów – czy jest się czego obawiać? „Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” nr 2/2010, s. 119.

Przyrodnicze i humanitarno-prawne aspekty polowań na ptaki

29