Moratorium

Page 13

JARZĄBEK

spadek liczbności populacji UE w latach 1980–2018 Fot. Markus Varesvuo

60%

Jarząbek to najmniejszy europejski leśny kurak. Wiedzie skryty styl życia w zwartych kompleksach leśnych: iglastych i mieszanych. Lokalnie zasiedla także mniejsze, pofragmentowane kompleksy leśne o minimalnej powierzchni 70 ha (najchętniej o powierzchni ponad 400 ha). Krępy, o krótkich nogach, jarząbek niechętnie zrywa się do lotu. Gatunek nie jest objęty państwowym monitoringiem i brak wiarygodnych danych na temat jego populacji i trendów. Na przeważającej powierzchni terytorium Polski, tj. na niżu, jarząbek wyginął lub jest ptakiem bardzo nielicznym. Populację naszego kraju szacuje się na ok. 15-20tys. osobników1. Ogromnym zagrożeniem dla jarząbka jest gospodarka leśna: upraszczanie składu gatunkowego drzewostanów i ograniczenia udziału najstarszych klas wiekowych. Polowania są dodatkowym czynnikiem zwiększający śmiertelność. Wpływają nie tylko na wielkość populacji, ale również na jej cechy: strukturę płciową i wiekową2. Myśliwi strzelają najchętniej do starszych, dekoracyjnie ubarwionych samców kuraków. Do 1995 roku w Polsce w ten sposób polowano na cietrzewie i głuszce, co przyczyniało się często do zabijania najlepszych, dominujących osobników. W przypadku gatunków nielicznych, które podlegają silnym fluktuacjom, zwiększenie śmiertelności w okresie, gdy populacja osiąga minimalną liczebność, może doprowadzić nawet do jej wymarcia3.

1 C.Mitrus, A.Zbyryt, Wpływ polowań na ptaki isposoby ograniczania ich negatywnego oddziaływania, Ornis Polonica, 2015, 56: 309–327. 2 Lundberg P., Jonzén N. 1999. Optimal population harvesting in asource–sink environment. Evolutionary ecology research 1: 719–729. 3 Hung C.M., Shaner P.J.L., Zink R.M., Liu W.C., Chu T.C., Huang W.S., Li S.H. 2014. Drastic population fluctuations explain the rapid extinction of the passenger pigeon, PNAS 29: 10636–10641. IUCN/SSC. 2013.

Lista ptaków łownych

13