Page 19

วิ จ ั ย และ สิ ่ ง ประดิ ษ ฐ์

สาหรายไก ผลิตภัณฑสาหรายนํ้าจืด

สาหรายไก หรือมีชื่อวิทยาศาสตรวา คลาโดฟอรา โกลเมอรา ตา คัตซิง (Cladophora glomerata kutzing) เปนสาหรายสีเขียว ประเภทเสนสาย มีลักษณะเปนเสนยาว สีเขียวสด พบทางภาคเหนือ ของประเทศไทยโดยเฉพาะแมนํ้านาน ในอําเภอภูเพียง อําเภอทาวังผา จังหวัดนาน และแมนาํ้ โขง อําเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย สาหรายชนิด นี้ มีหลายชื่อไดแก ไกเหนียว หรือไกคาง, ไกเปอย หรือไกไหม, ไกตะ, สาหรายไก, สาหรายไคร, ไกคาว เปนสาหรายทีข่ นึ้ อยูบ นกอนหินบริเวณ ทองนํา้ ความลึกลงไป 30-50 เซนติเมตร หรือหาดหิน โดยมีความยาวมาก ถึง 1-2 เมตร และจะพบบริเวณที่คุณภาพนํ้าดี ใสสะอาด และมีนํ้าไหล เอื่อย พบไดในชวงฤดูหนาว ประมาณเดือนพฤศจิกายน ถึง พฤษภาคม โดยมีหลายงานวิจัยที่กลาวถึงคุณคาทางโภชนาการของสาหรายไก วามี โปรตีนสูงกวา การรับประทานเนื้อปลา มีวิตามินและเกลือแร มากกวา 18 ชนิด อีกทั้งมีสารตานมะเร็ง และมีกากใยอาหารสูงกวาสาหรายทะเล นอกจากนี้ ไกมีปริมาณเบตาแคโรทีนสูงกวาแครอทถึง 4 เทา มีวติ ามิน บี 1, บี 2 มากกวาผักบางชนิด, โปแตสเซียม, แคลเซียม, เหล็ก, ซีลีเนียม, กรดโฟลิก และกรดแพนโทธีนิก เปนตน รวมถึงคลอโรฟลด และแคโร ทีนอยด ที่มีฤทธิ์ชวยตานอนุมูลอิสระ การพัฒนาผลิตภัณฑทองถิ่นจาก สาหรายไกนั้นถือวาเปนการชวยสืบสานวัฒนธรรมดานอาหารใหคงอยู โดยปกติชนเผาไทลื้อจะนิยมนําสาหรายไกมารับประทาน ไดแก หอนึ่ง ไก นํ้าพริกไก และไกยี เปนตน ซึ่งสาหรายไกยีเปนอาหารคาวที่ไดรับ ความนิยมในผูคนทุกเพศ ทุกวัย ทําใหมีวางจําหนายในชวงฤดูกาลมาก แตเนื่องจากในสวนผสมมีการใชนํ้ามันสําหรับผัดสาหรายไกใหหอมและ ปรุงรส ทําใหผลิตภัณฑสาหรายไกยีมีอายุการเก็บรักษาสั้นประมาณ 1 สัปดาหเทานั้น ดังนั้นจึงเกิดเปนที่มาของการพัฒนาผลิตภัณฑสาหราย ไกยีสตู รลดนํา้ มัน โดยไดรบั การสนับสนุนจาก กระทรวงวิทยาศาสตรและ เทคโนโลยี ป 2558 ดําเนิน “ โครงการพัฒนาผลิตภัณฑจากสาหรายนํา้ จืดในจังหวัดนานสูตลาดอาเซียน ” มีวัตถุประสงคเพื่อแปรรูปสาหราย นํ้าจืดหรือสาหรายไกออกจําหนาย เพื่อสรางรายไดในครัวเรือนเพิ่ม ขึ้น โดยถายทอดเทคโนโลยีเรื่องการแปรรูปผลิตภัณฑสาหรายไก ไดแก สาหรายไกยีสูตรลดนํ้ามัน สาหรายแผนทรงเครื่อง ผงโรยหนาสาหราย ปรุงรส ขาวเกรี ย บสาหร า ยไก ทองม ว น ทองพั บ สาหร า ยไก และ

ช ว ยพั ฒ นาบรรจุภัณฑ และฉลาก บานหาดผาขน หมู 3 ต. เมืองจัง อ. ภูเพียง จ. นาน เปนอีกพื้นที่หนึ่งในจังหวัดนานที่มีวัตถุดิบสาหรายไก โดยชุมชนไดจดั ตัง้ กลุม แปรรูปสาหรายนํา้ จืดบานหาดผาขนขึน้ มีสมาชิก จํานวน 30 คน ดําเนินกิจกรรมแปรรูปสาหรายไก ในชวงฤดูสาหรายไก ชาวบานมีการนํามาบริโภคในครัวเรือนเปนอาหารทองถิน่ แตไมสามารถ ทําการผลิตเพื่อจําหนายได เนื่องจากขาดองคความรูเรื่องการแปรรูป ผลิตภัณฑ ดังนัน้ คลินกิ เทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลาน นา นาน นําโดย ผูชวยศาสตราจารย ดร.ปยะนุช รสเครือ และ อา จารยชนินทร แกวมณี ไดเขาใหบริการวิชาการจนชุมชนสามารถดําเนิน กิจกรรมไดอยางตอเนื่อง และสามารถผลิตสินคาเพื่อสงจําหนายในราน คา OTOP จ.นาน สงผลใหมีรายไดเสริมในครัวเรือนมากขึ้นเทคโนโลยีที่ ใชในการแปรรูปสาหรายไก ไดแก ลดการใชนํ้ามันในผลิตภัณฑสาหราย ไกยี ซึง่ ผลิตภัณฑสาหรายไกยี เปนผลิตภัณฑทอ งถิน่ ทีม่ กี ารเจียวกากหมู เปนสวนผสม สงผลใหผลิตภัณฑมกี ลิน่ หืนเร็ว อายุการเก็บรักษาสัน้ ดังนัน้ ทางโครงการจึงไดพฒ ั นาผลิตภัณฑตอ ยอดจากภูมปิ ญ  ญาทองถิน่ เดิม โดย ลดการใชนาํ้ มันในผลิตภัณฑ ทําใหสามารถลดการเหม็นหืน อายุการเก็บ รักษานานขึ้นจากเดิม โดยรสชาติไมเปนเปลี่ยนแปลง แสดงดังแผนภาพ

กระบวนการวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีในการถายทอดสูชุมชน ขั้นตอนการทําผลิตภัณฑสาหรายไกยีสูตรลดนํ้ามัน สวนผสม สาหรายไก 20 กรัม งาขาวคั่ว 30 กรัม งาดําคั่ว 30 กรัม หอมแดงเจียว 25 กรัม ผงปรุงรส แบบเจ 5 กรัม นํ้าตาลทราย 3 กรัม เกลือ 2 กรัม นํ้าสะอาด 10 กรัม

1.ชั่งสวนผสมทั้งหมด 2.ผสมนํ้าสะอาด ผงปรุงรส นํ้าตาลทราย เกลือในกระทะดวยไฟออนคนจนละลาย 3.ใสสาหรายไกแหงลงไปคลุกใหเขากัน ยีจนแหงดวยไฟออน 4.เติม งาขาวคั่ว งาดําคั่ว หอมแดงเจียว คลุกผสมใหเขากัน 5.ทิ้งไวใหเย็น 6.บรรจุลงถุงฟอยด ปดสนิท เก็บรักษาที่อุณหภูมิหอง ไดนาน ประมาณ 3 เดือน

ขอขอบคุณ กระทรวงวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี และ คลินิกเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา นาน ผูรับผิดชอบโครงการ : ผูชวยศาสตราจารย ดร.ปยะนุช รสเครือ และ อาจารยชนินทร แกวมณี หนวยงาน : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลานนา นาน ที่อยู : 59 หมู 13 ต.ฝายแกว อ.ภูเพียง จ.นาน 55000 เบอรโทรศัพท : 054 710259 ตอ 1161 เว็บไซต : www.nan.rmutl.ac.th นิตยสาร ราชมงคลลานนา 19

RMUTL #5  

วารสารราชมงคลล้านนา ฉบับที่ 5 เดือนมกราคม -เดือนเมษายน พ.ศ.2559 โดยกองประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

RMUTL #5  

วารสารราชมงคลล้านนา ฉบับที่ 5 เดือนมกราคม -เดือนเมษายน พ.ศ.2559 โดยกองประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

Advertisement