Page 1


สวัสดีครับเพือ่ นบ้านเครือไทยออยล์ทกุ ท่าน ก่อนหน้าที่ผมจะเข้ารับหน้าที่ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไทยออยล์ จ�ำกัด (มหาชน) ผมได้รับทราบว่าตลอดระยะเวลาการด�ำเนินงาน 50 ปีที่ผ่านมา เครือไทยออยล์และชุมชนต่างเป็นเพื่อนบ้านที่เอื้ออาทรและเกื้อกูลซึ่งกันและกัน เพราะความมุง่ มัน่ ในการด�ำเนินธุรกิจด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมและสิง่ แวดล้อม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและพัฒนาความเป็นอยู่ของผู้คนในสังคม โดยเฉพาะ ชุมชนที่อยู่รอบข้างให้เติบโตอย่างยั่งยืนไปพร้อมๆ กัน ผมดีใจที่เห็นทุกภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นเทศบาลนครแหลมฉบัง โรงพยาบาล อ่าวอุดม คณะกรรมการชุมชน สถาบันการศึกษา ตลอดจนหน่วยงานในพื้นที่ที่ได้ ร่วมแรงร่วมใจในการพัฒนาโครงการต่างๆ เพือ่ สร้างสุขภาวะทางด้านกาย จิต สังคม และปัญญาให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในชุมชนของเรา ในนามเครือไทยออยล์ ผมอยากจะขอบคุณทุกท่านมา ณ โอกาสนี้ และผมเชื่อว่าพลังแห่งความร่วมมือนี้ จะผลักดันให้ชุมชนของเราก้าวต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง ในวาระก้าวเข้าสู่ปีที่สามของจุลสารชุมชนของเรา สื่อกลางระหว่างพี่น้อง ในชุมชนกับเครือไทยออยล์ ผมหวังว่าจุลสารนี้จะเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่เราได้ สื่อข่าวสารแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ร่วมกัน ได้น�ำเสนอเรื่องราวที่สร้าง ความภาคภูมใิ จในชุมชนและท�ำให้เรารูจ้ กั ชุมชนของเรามากขึน้ รวมทัง้ ได้เป็นเพือ่ น ส�ำหรับสมาชิกทุกคนในครอบครัวครับ วีรศักดิ์ โฆสิตไพศาล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยออยล์ จ�ำกัด (มหาชน) จุลสารชุมชนของเรา เจ้าของ : บริษัท ไทยออยล์ จำ�กัด (มหาชน) จัดทำ�โดย : แผนกกิจการเพื่อสังคมและแบรนด์ขององค์กร สำ�นักงานกรุงเทพฯ : เลขที่ 555/1 ศูนย์เอนเนอร์ยค่ี อมเพล็กซ์ อาคารเอ ชัน้ 11 ถนนวิภาวดีรงั สิต แขวงจตุจกั ร เขตจตุจกั ร กรุงเทพฯ 10900 โทรศัพท์ 0 2299 0000, 0 2797 2999 โทรสาร 0 2797 2974 โรงกลัน่ : เลขที่ 42/1 หมูท่ ี่ 1 ถนนสุขมุ วิท กม.ที่ 124 ตำ�บลทุง่ สุขลา อำ�เภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี 20230 โทรศัพท์ 0 3840 8500, 0 3835 9000 โทรสาร 0 3835 1554, 0 3835 1444 แผนกบริหารงานชุมชน 0 3835 5028-31

สารบัญ เรื่องจากปก

1

ตามรอยพ่อ

4

รอบรั้วไทยออยล์

6

ลับสมองลองเล่นเกม

11

สกู๊ปพิเศษ

12

ปลอดภัยใกล้ตัว

14

เคล็ดลับสุขภาพ

15

ของดีบ้านเรา

16

บอกเล่าเก้าสิบกับศูนย์สุขภาพ 18 ก้าวทันโลก

19

กระบอกเสียงชุมชน

20

ร้านนี้รักษ์สิ่งแวดล้อม

22

CSR โฟกัส

24

ปราชญ์ชุมชน

26

เยี่ยมเยือนเพื่อนบ้าน

28


เรื่องจากปก

โดย กองบรรณาธิการ

ไทยออยล์ อยากเห็นเด็กไทย

สุ ข ภาพฟั น แข็ ง แรง

การดูแลสุขภาพปากและฟันเป็นเรือ่ งที่ไม่ควรละเลย เพราะอาจท�ำให้เกิดโรคร้ายแรงตามมา อย่างที่เราคาดไม่ถึงก็เป็นได้ เราทุกคนเคยเป็นเด็ก หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ที่ไม่ดีนักต่อการท�ำฟัน ท�ำให้กลายเป็นคนเข็ดขยาดต่อการไป พบหมอฟัน อย่าว่าแต่ปลี ะสองครัง้ เลย ให้ไปพบแค่ครัง้ เดียวในรอบสองปียงั ไม่อยากไปเลย บางคนยังคิดว่าฟันผุไม่ใช่เรือ่ งใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาฟันผุในวัยเด็กยิ่งเป็นเรื่องธรรมดา แต่ทราบหรือไม่ว่าปัญหาเล็กๆ อย่างฟันผุแค่ซี่เดียว อาจเป็น สาเหตุของปัญหาใหญ่ทยี่ ากต่อการแก้ไขและอาจเป็นอันตรายถึงชีวติ ได้ ภายในช่องปากของเรานอกจากจะประกอบไปด้วย ฟัน ลิ้น น�้ำลายแล้ว ยังมีเชื้อโรคอยู่อีกหลายชนิดโดยเฉพาะเชื้อแบคทีเรียชื่อ สเตรปโตคอคคัส ซึ่งพบมากในช่องปากที่มีฟันผุ เหงือกบวมอักเสบ ถ้า เราปล่อยให้ฟันผุถึงโพรงประสาทหรือมีบาดแผลในช่องปาก จะท�ำให้ เชื้อโรคแทรกซึมเข้าไปยังเซลล์ประสาท และแพร่กระจายไป ยังส่วนต่างๆ ของร่ายกายทางเส้นเลือด ก่อให้เกิด โรคร้ายแรง อาทิ โรคตับอักเสบ เยื่อบุสมอง อักเสบ เยื่อบุหัวใจอักเสบ เป็นต้น

ฟันแข็งแรง สุขภาพแข็งแรง

เครือไทยออยล์ตระหนักถึงความส�ำคัญของการดูแลสุขภาพปากและฟัน ตัง้ แต่ปฐมวัย เพราะเชือ่ ว่าหากปลูกฝังให้เด็กรูจ้ กั ดูแลสุขภาพฟันแล้ว เขาจะ เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง พร้อมเป็นก�ำลังส�ำคัญในการพัฒนา ชุมชนของเราต่อไปในอนาคต เมือ่ วันที่ 16 มิถนุ ายน 2553 ศูนย์สขุ ภาพและการเรียนรูเ้ ครือไทยออยล์ เพือ่ ชุมชน ได้จดั โครงการให้บริการด้านทันตกรรมแก่เด็กนักเรียนในชุมชน ซึง่ ถือเป็นหนึง่ ในภารกิจส�ำคัญเพือ่ สร้างเสริมสุขภาวะของชุมชนรอบโรงกลัน่ ร่วม กับฝ่ายทันตกรรม โรงพยาบาลอ่าวอุดม โดยเชิญนักเรียนระดับชั้นประถม ศึกษาปีที่ 1-6 จากโรงเรียน 7 แห่งมารับบริการตรวจฟัน อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน เคลือบหลุมร่องฟัน และเคลือบฟลูออไรด์ ต่อมาในรอบปีที่ 2 ได้ ปรับเพิ่มเป้าหมายการตรวจรักษาคนละ 1 ครั้งต่อปี ให้ครอบคลุมนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-มัธยมศึกษาปีที่ 3 ทุกคน ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

1


เรื่องจากปก

วันนีเ้ ราตามมาดูเด็กๆ รุน่ ใหม่ที่ไม่กลัวคุณหมอฟัน เขามาท�ำฟันทีศ่ นู ย์สขุ ภาพและการเรียนรูเ้ ครือไทยออยล์ เพือ่ ชุมชนกันดีกว่าค่ะ

ด.ช.ธิตินันท์ สาแก้ว โรงเรียนวัดมโนรม

ผมดีใจที่จะได้มาท�ำฟันวันนี้ คุณหมอบอก มีฟันผุสองซี่ แต่อุดเรียบร้อยแล้วครับ ตอนที่กรอฟัน รูส้ กึ เสียวเหมือนกันและเจ็บนิดหนึง่ แต่ไม่รอ้ งไห้ คุณหมอ ใจดีครับ สอนให้ผมแปรงฟันบ่อยๆ กินอาหารเสร็จให้ แปรงฟันด้วย

ด.ญ.นุสรา โพธารชร โรงเรียนวัดมโนรม

ไม่กลัวค่ะ หนูเคยไปหาหมอฟันที่คลินิกแถว บ้านมาก่อน เมื่อกี้คุณหมอบอกว่าหนูมีฟันผุสองซี่ คุณหมออุดฟันและท�ำความสะอาดฟันให้หนูดว้ ย ขูดหินปูน ไม่เจ็บเลยค่ะ คุณหมอใจดี หนูขอบคุณพี่ๆ ไทยออยล์ ที่ให้หนูได้มาท�ำฟันที่นี่ หนูจะได้มีฟันสวยๆ ค่ะ

ด.ญ.พนารัตน์ อุทมุ ภา โรงเรียนบุญจิตวิทยา

หนูเคยไปท�ำฟันที่โรงพยาบาลอ่าวอุดม วันนี้ได้มา ที่ นี่ ก็ เ ลยรู ้ สึ ก สนุ ก ดี ไม่ น ่ า กลั ว เท่ า ไร คุณหมอใจดีค่ะ หนูมีฟันผุแต่ไม่รู้กี่ซี่ ไม่เจ็บเลย ครั้งหน้าถ้าให้มาอีกก็จะมา หนูฝากบอกพีๆ่ ไทยออยล์วา่ ขอให้พๆี่ มีความสุข และขอบคุณ ที่ให้หนูได้มาท�ำฟันที่นี่

คุยกับตัวแทนน้องๆ คนเก่งกันแล้ว เราลองไปถามความรูส้ กึ ของคุณครู และคุณหมอต่อโครงการนีก้ นั บ้าง

อาจารย์ชนื่ สุข วุฒกิ านนท์ โรงเรียนวัดมโนรม เป็นโครงการที่ดีค่ะ การที่บริษัทไทยออยล์และชุมชนจัดโครงการให้กับเด็กๆ เป็น สิ่งที่ดีมาก เพราะว่าปกติแล้วงบประมาณของโรงเรียนไม่ค่อยมีอยู่แล้ว การที่บริษัทฯ ยื่นมือ ช่วยเหลือจะมีสว่ นช่วยในการศึกษา และไม่ใช่วา่ จะได้ประโยชน์แค่โรงเรียนอย่างเดียว แต่หมายถึง ผู้ปกครองด้วย ต่างก็ชื่นชมโครงการนี้ ผู้ปกครองเกือบทั้งหมดเห็นความส�ำคัญ และอนุญาต ให้เด็กมาท�ำฟันที่นี่ได้

อาจารย์ลดั ดาวัลย์ สืบจากเทียม โรงเรียนบุญจิตวิทยา ปีแรกผูป้ กครองยังไม่เข้าใจว่าเราน�ำเด็กมาท�ำอะไร ผลตอบรับจะไม่เต็มร้อย ปีตอ่ ๆ มา เราส่งเอกสารไป ผู้ปกครองตอบรับกลับมาแทบทุกห้องดีมาก เขาบอกว่าเป็นโครงการที่ได้ ประโยชน์กับทั้งชุมชน โรงเรียน และบุตรหลานของเขา ทางโรงเรียนเองให้การสนับสนุน อย่างเต็มที่ พอเราเข้าที่ประชุมว่าเราจะน�ำเด็กมา ทางผู้บริหารก็ให้การสนับสนุน อนุญาต ให้ออกมาได้ ถือเป็นงานอย่างหนึ่ง ขอขอบคุณผู้ใหญ่ใจดีที่สนับสนุนโครงการนี้นะคะ ขอให้มีต่อไปเรื่อยๆ คนที่ได้ประโยชน์ก็ไม่ใช่ใคร แต่เป็นลูกหลานของเราเอง

2

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


เรื่องจากปก ทพญ.สุพรรษา วิสาหะพานิช โรงพยาบาลอ่าวอุดม คิดว่าโครงการนีท้ �ำให้เราเข้าถึงชุมชนได้ดี เราได้ตรวจสภาพช่องปากเด็กไปด้วยว่าโดยพืน้ ทีน่ แี้ ล้ว เด็กมีฟนั ผุมากน้อยแค่ไหน มีอตั ราเสีย่ งอะไร เราจะได้ท�ำโครงการหรือเฝ้าระวังได้ถกู ได้เข้าร่วมโครงการ ตั้งแต่ปีแรก ปัญหาส่วนใหญ่ที่พบจะเหมือนกับที่อื่น คือเด็กที่อยู่ช่วงประมาณ ป.3 เป็นช่วงที่อยู่ ในระยะฟันผสมระหว่างฟันน�้ำนมกับฟันแท้ ฟันแท้เพิ่งเริ่มขึ้นฟันกรามซี่แรก ช่วงนั้นจะมีเริ่มผุบ้าง มีบางกรณีทฟี่ นั กรามผุเยอะมาก จนทะลุถงึ โพรงประสาทฟัน ซึง่ เด็กวัยนีไ้ ม่นา่ จะผุถงึ ขนาดนัน้ ในกรณี นีเ้ ราจะแนะน�ำให้เด็กหรือทางโรงเรียนแจ้งผูป้ กครองให้พาเด็กไปรักษารากฟันทีโ่ รงพยาบาล การท�ำงาน ที่ศูนย์สุขภาพฯ เราจะตรวจฟันและเน้นฟันที่มีปัญหามากที่สุด จะพิจารณาท�ำก่อน ถ้ามันเยอะหรือท�ำ ไม่หมดจริงๆ ก็จะแจ้งอาจารย์และผู้ปกครองให้พาน้องไปรักษาต่อที่โรงพยาบาล

ต่อยอดสูโ่ ครงการโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพ ปีการศึกษา 2555 เครือไทยออยล์และฝ่ายทันตกรรม โรงพยาบาลอ่าวอุดม มีแผนงาน ทีจ่ ะขยายงานด้านทันตกรรมนักเรียนให้ครอบคลุมถึงการส่งเสริมและป้องกันโรคฟันและ โรคเหงือกอย่างยัง่ ยืน ด้วยการรณรงค์ให้เด็กนักเรียนดูแลรักษาฟันและการลดปัจจัยเสีย่ ง อาทิ พฤติกรรมการแปรงฟันที่ไม่ถูกต้อง การแปรงฟันไม่สม�่ำเสมอ การบริโภคอาหาร และเครื่องดื่มที่มีรสหวาน เป็นต้น ในปีนี้แผนงานการส่งเสริมให้เด็กในชุมชนของเรามีสุขภาพฟันแข็งแรง จึงจัด ให้มีโครงการโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพ ตามเกณฑ์โรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพ ของกระทรวงสาธารณสุข ควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพการตรวจรักษานักเรียนที่ ศูนย์สขุ ภาพฯ โดยมุง่ เน้นให้เด็กๆ มีรากฐานสภาพฟันทีด่ ตี งั้ แต่ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 1-6 เน้นการรักษาและส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลฟันและช่องปากในเด็กนักเรียนชันั้ ประถมศึกษา ปีที่ 1 ไม่ให้มฟี นั ผุและโรคเหงือกอักเสบก่อนขึน้ ชัน้ ประถมปีที่ 2 และเริม่ จัดท�ำแฟ้มประวัติ การตรวจรักษาของนักเรียนเป็นแฟ้มรายบุคคลทีม่ ปี ระวัตติ อ่ เนือ่ งตัง้ แต่ชนั้ ประถมศึกษา ปีที่ 1 จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 นี่คืออีกหนึ่งโครงการความร่วมมือระหว่างเครือไทยออยล์ หน่วยงานราชการ ซึ่งได้แก่ โรงพยาบาลอ่าวอุดม และชุมชนซึ่งหมายถึงโรงเรียนและผู้ปกครอง และ นับเป็นอีกก้าวหนึ่งของภารกิจหลักที่ทุกภาคส่วนในชุมชนได้ร่วมด้วยช่วยกันเสริมสร้าง สุขภาวะที่ดีเพื่อลูกหลานของเรา...เพื่อชุมชนของเรา ข้อมูลการให้บริการท�ำฟันของศูนย์สุขภาพและการเรียนรู้เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน ตั้งแต่เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2553 จนถึงพฤษภาคม 2555 ได้ให้บริการท�ำฟันแก่ เด็กนักเรียนจากโรงเรียน 7 แห่ง ได้แก่ รร.วัดใหม่เนินพยอม รร.วัดมโนรม รร.บ้านแหลมฉบัง รร.บ้านชากยายจีน รร.เทศบาลแหลมฉบัง 2 รร.วัดบ้านนา และ รร.บุญจิตวิทยา รวมเยาวชน ที่มารับบริการตรวจฟัน อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน เคลือบหลุมร่องฟัน และเคลือบฟลูออไรด์ จ�ำนวนทั้งสิ้น 5,717 คน โดยระหว่างช่วงปิดภาคเรียน ศูนย์สุขภาพฯ ยังได้เปิดให้บริการด้าน ทันตกรรมแก่กลุ่มผู้สูงอายุและผู้ด้อยโอกาสในชุมชน รวมจ�ำนวนผู้รับบริการ 482 คน ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

3


โดย กระดาษกรอง

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต ถ้าใครเคยใช้ทางหลวงหมายเลข 304 จากกรุงเทพฯ ผ่าน จังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อที่จะไปอ�ำเภอกบินทร์บุรีละก็ คุณต้องเคย ผ่านศูนย์ศกึ ษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนือ่ งมาจากพระราชด�ำริ ต�ำบลเขาหินซ้อน อ�ำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทราอย่างแน่นอน ป้ายชือ่ โครงการขนาดใหญ่ทางขวามือดูชา่ งเชือ้ เชิญให้เข้าไปเยีย่ มชม เสียนี่กระไร ว่าแล้ววันนี้เราแวะไปเที่ยวกันดีกว่าค่ะ ศูนย์ศกึ ษาการพัฒนาเขาหินซ้อนนี้เป็น 1 ใน 6 ศูนย์ศึกษาฯ ทีก่ ระจายอยูท่ วั่ ทุกภูมภิ าคของประเทศ มีวตั ถุประสงค์ตามชือ่ คือ “ศูนย์ศกึ ษาเพือ่ การพัฒนา” ท�ำหน้าทีร่ วบรวมแนวทางการพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชด�ำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้าน ต่าง ๆ ไว้ เพื่อให้ผู้สนใจเข้าชมศึกษาและน�ำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ ให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของตัวเอง และถ่ายทอดให้กบั ผูอ้ นื่ ต่อไป ความเป็นมาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนเริ่มต้น จากมีชาวบ้าน 7 รายได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินจ�ำนวน 264 ไร่ เมือ่ ครัง้ ทีพ่ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ วั เสด็จพระราชด�ำเนินมาเปิดศาล พระบวรราชานุสาวรีย์ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ต�ำบลเขาหินซ้อน อ�ำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา

4

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

เมือ่ วันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2522 เพื่ อ ให้ ท รงสร้ า ง พระต�ำหนัก ด้วยเห็นว่า เวลาเสด็จพระราชด�ำเนิน ไปที่ใด พระองค์ท่านทรง พัฒนาที่ดินให้เจริญขึ้น เนื่ อ งจากบริ เ วณต�ำบล เขาหินซ้อนเป็นดินทราย เสื่อมโทรม ไม่สามารถ ท�ำการเกษตรได้ งานสาธิตของศูนย์ศกึ ษาฯ แห่งนีม้ ลี กั ษณะแบบผสมผสาน คือ มีหน่วยงานต่างๆ ร่วมกันด�ำเนินงานในพืน้ ที่ ได้แก่ กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมส่งเสริมการเกษตร กรมป่าไม้ กรมประมง กรมปศุสตั ว์ กรมชลประทาน กรมพัฒนาชุมชน กรมโยธาธิการ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีฉะเชิงเทรา และมีหน่วยงาน นอกศู น ย์ ศึ ก ษาฯ สนั บ สนุ น การด�ำเนิ น การอี ก มาก โดยมี กรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานหลักประสานการด�ำเนินการ ดังที่ ได้พระราชทานแนวคิดว่า


...การพัฒนาจะต้องเป็นไปตามภูมปิ ระเทศทางภูมศิ าสตร์ และภูมปิ ระเทศทาง สังคมศาสตร์ในสังคมวิทยา ภูมปิ ระเทศตามสังคมวิทยา คือนิสยั ใจคอของคนเรา จะ ไปบังคับให้คนคิดอย่างอื่นไม่ได้ เราต้องแนะน�ำ เราเข้าไปช่วยโดยที่จะคิดให้เขาเข้า กับเราไม่ได้ แต่ถ้าเราเข้าไปแล้ว เราเข้าไปดูว่าเขาต้องการอะไรจริงๆ แล้วก็อธิบาย ให้เขาเข้าใจหลักการของการพัฒนานี้ก็จะเกิดประโยชน์อย่างยิ่ง... และ ...เป็นการสาธิตการพัฒนาเบ็ดเสร็จ หมายถึง ทุกสิ่งทุกอย่างทุกด้านของชีวิต ประชาชนที่จะหาเลี้ยงชีพในท้องที่จะท�ำอย่างไร และได้เห็นวิทยาการแผนใหม่จะ สามารถที่จะหาดูวิธีการ จะท�ำมาหากินให้มีประสิทธิภาพ...

เริ่มจากงานปรับปรุงและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติเพื่อให้ สามารถประกอบการเกษตรได้อย่างยั่งยืนตามแนวพระราชด�ำริ คือ จัดสร้างแหล่งกักเก็บน�้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง สร้างสภาพป่าและ ไม้ยืนต้นในบริเวณโครงการและพื้นที่ข้างเคียง เป็นการปรับ สภาพแวดล้อมและเพิม่ ความชุม่ ชืน้ ให้มากขึน้ สร้างระบบอนุรกั ษ์ ดินและน�้ำเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดินด้วยหญ้าแฝก และปรับปรุงดินให้อดุ มสมบูรณ์ขนึ้ หลังจากนัน้ ศึกษาหาเทคโนโลยี พัฒนาการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ โดยเน้นวิธีการผสมผสาน เป็นการ รักษาสมดุลธรรมชาติและประหยัดเพื่อเป็นตัวอย่างให้เกษตรกร เข้ามาศึกษาหาความรู้ น�ำไปปรับใช้กับพื้นที่ของตนเองได้ และ ได้ขยายผลออกสูห่ มูบ่ า้ นบริเวณรอบศูนย์ให้ราษฎรมีความเป็นอยู่ ที่ดีขึ้น ปัจจุบันศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนมีเนื้อที่ประมาณ 1,250 ไร่

นอกจากนี้ ยังมีโครงการฝึกอบรมถ่ายทอดความรูแ้ ก่ผสู้ นใจ เช่น การเกษตรทฤษฎีใหม่ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การ เพิม่ ผลผลิตมันส�ำปะหลังด้วยการปรับปรุงบ�ำรุงดิน การผลิตเมล็ด พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 การปลูกฝังจิตส�ำนึกด้านการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ “เยาวชนไทยรักษ์สิ่งแวดล้อม” การผลิต ผักปลอดสารพิษ การผลิตบอนสี การส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์ การ แปรรูปเนื้อสัตว์ การแปรรูปผลผลิตการเกษตร การส่งเสริมการ เลี้ยงปลาดุกอุยเทศในบ่อประจ�ำโรงเรียน การปลูกสบู่ด�ำพืช พลังงานทดแทนตามแนวพระราชด�ำริ เรียกว่ามาที่นี่ที่เดียวจะได้ทั้งความรู้ในทุกสาขาวิชาชีพ เสมือน “พิพธิ ภัณฑ์ธรรมชาติทมี่ ชี วี ติ ” เป็นตัวอย่างแห่งความส�ำเร็จ ในด้านการเกษตรกรรมและการพัฒนาอาชีพเพือ่ เป็นต้นแบบและ แนวทางให้แก่ผู้เข้าชมสามารถน�ำไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติใน พื้นที่ของตัวเองได้เป็นอย่างดี

สนใจดูงานติดต่อ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชด�ำริ เลขที่ 7 หมู่ 2 ต.เขาหินซ้อน อ.พนมสารคาม จ.ฉะเชิงเทรา 24120 โทรศัพท์ 0 3855 4982-3 โทรสาร 0 3855 4973 หรือ www.khaohinsorn.com

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

5


รอบรั้วไทยออยล์

โดย หน่วยกลั่นข่าว

ตรวจคัดกรองความเสีย่ ง ชุมชนบ้านอ่าวอุดม เมื่อวันที่ 18 มีนาคม และวันที่ 25 มีนาคม ที่ผ่านมา เครือไทยออยล์ โดยศูนย์สขุ ภาพและการเรียนรูเ้ ครือไทยออยล์เพือ่ ชุมชนร่วมกับโรงพยาบาล อ่าวอุดมศรีราชา จัดโครงการตรวจคัดกรองกลุ่มโรคทางด้านเมตาบอลิก (Metabolic) อาทิ โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคอ้วนลงพุงให้กับ ชุมชนบ้านอ่าวอุดม โดยมีการเจาะเลือด ตรวจวัดโรคความดัน และโรคเบาหวาน การให้ความรู้ส�ำหรับกลุ่มเสี่ยง ให้ปรับ พฤติกรรมการรับประทานอาหาร เพื่อร่วมสร้างชุมชนคน รักสุขภาพ มีผู้สนใจเข้าร่วมจ�ำนวน 172 คน

โรงเรียนฤดูรอ้ น ในช่วงปิดภาคการศึกษาทีผ่ า่ นมา ศูนย์สขุ ภาพฯ ได้จดั โครงการ ส่งเสริมการเรียนรู้ ทักษะด้านต่างๆ และการใช้เวลาว่างให้เป็น ประโยชน์แก่กลุ่มเยาวชนรอบโรงกลั่น อาทิ การจัดอบรมหลักสูตร ภาษาอังกฤษโดยอาจารย์ชาวต่างชาติส�ำหรับเยาวชนรอบโรงกลั่น ระหว่างวันที่ 23-27 เมษายน 2555 ในหัวข้อ “การใช้ภาษาอังกฤษ ในชีวิตประจ�ำวัน” เพื่อให้เด็กมีพื้นฐานความรู้ใช้ในชีวิตประจ�ำวัน และสร้างแรงจูงใจในการเรียนรูเ้ พือ่ เตรียมความพร้อมก่อนประชาคม เศรษฐกิจอาเซียน โครงการวาดภาพด้วยสีน�้ำและโครงการศิลปะ สิ่งประดิษฐ์ ระหว่างวันที่ 2-5 เมษายน 2555 โดยมีเยาวชนให้ความ สนใจเข้าร่วมกิจกรรมจ�ำนวนมาก

6

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


ปล่อยลูกกุง้

เตรียมความพร้อม บ�ำรุงรักษาเครือ่ งมือ อุปกรณ์ทนั ตกรรมประจ�ำปี

วันที่ 12 เมษายน 2555 กลุม่ ประมงพืน้ บ้านอ่าวอุดม และชุมชนบ้านอ่าวอุดมร่วมกับสถาบันวิจัยอาหารสัตว์น�้ำ ชายฝั่งทะเลจังหวัดชลบุรี บริษัทเอกชนในชุมชนบ้าน อ่าวอุดม และเครือไทยออยล์ ร่วมปล่อยลูกกุ้งแชบ๊วย จ�ำนวน 2,900,000 ตัว เพื่อความสมบูรณ์ของทรัพยากร และระบบนิเวศทางทะเล

วันที่ 3 เมษายน 2555 ศูนย์สขุ ภาพฯ ได้ให้ บริษทั ไพโอเนียร์ อินเตอร์ ซัพพลาย จ�ำกัด เข้ามาตรวจเช็คสภาพ ความพร้อมใช้งานของเครื่องมือ อุปกรณ์และระบบ การท�ำงานของระบบน�้ำ ปั๊มลมของชุดเตียงท�ำฟันและ ระบบเครื่องฉายแสงทั้ง 5 ห้อง ณ ห้องทันตกรรม ศูนย์ สุขภาพฯ พบว่าอยู่ในสภาพปกติดี ในการนี้ได้ท�ำการ ถอดไส้กรองระบบ Suction ล้างท�ำความสะอาดเพื่อ เตรียมความพร้อมส�ำหรับงานบริการด้านทันตกรรม ต่อไป

โครงการส�ำรวจผูส้ งู อายุ เมื่อวันที่ 19 เมษายน และ 23 เมษายน 2555 ศูนย์สุขภาพฯ ร่วมกับเทศบาลนครแหลมฉบัง ได้จัดประชุมร่วมกับอาสาสมัคร สาธารณสุขประจ�ำหมูบ่ า้ น (อสม.) คณะกรรมการชุมชน และเยาวชน จิตอาสาชุมชนบ้านอ่าวอุดม เพือ่ เตรียมความพร้อมก่อนการลงพืน้ ที่ ส�ำรวจกลุ่มผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไป ในโครงการส�ำรวจ ผู้สูงอายุ โดยมีการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น และน�ำเสนอ ผลการส�ำรวจให้กบั อสม. ผูน้ �ำชุมชนและหน่วยงานภาครัฐทีเ่ กีย่ วข้อง ซึ่งได้รับความร่วมมือจากนักศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัย ศิลปากร เป็นผู้ลงส�ำรวจพื้นที่ตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน จนถึงวันที่ 18 พฤษภาคม ทั้งนี้ นักศึกษาได้สรุปรายงาน สรุปรายชื่อและจัดท�ำ แผนที่ชุมชนระบุบ้านตามกลุ่มประเภทผู้สูงอายุ เพื่อให้หน่วยงานที่ เกีย่ วข้องน�ำไปใช้ประโยชน์ ในการวางแผนป้องกันปัญหาด้านสุขภาวะ ของผู้สูงอายุตามแนวทางเวชศาสตร์ชุมชนต่อไป

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

7


พระมหาสมปองแสดงธรรมเทศนา เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2555 เวลา 18.00-20.00 น. ศูนย์สุขภาพฯ ได้นิมนต์พระมหาสมปอง ตาลปุตโต มาบรรยายธรรมเทศนา ในหัวข้อ “ธรรมะส�ำหรับครอบครัว” ให้กับชุมชนรอบโรงกลั่นและผู้สนใจทั่วไป มีผู้เข้าร่วมฟัง กว่า 350 คน ณ หอพระ ศูนย์สขุ ภาพและการเรียนรู้ เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน

มหกรรมสะสมสุข เครื อ ไทยออยล์ ร ่ ว มกั บ กลุ ่ ม งานสนั บ สนุ น เครื อ ข่ า ยปฐมภู มิ โรงพยาบาลอ่าวอุดม จัดมหกรรม สสส. สะสมสุข (สุขภาวะ) ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2555 เวลา 07.00-09.00 น. ณ ลาน อเนกประสงค์ โรงเรียนวัดใหม่เนินพยอม ในงานมีกิจกรรม ส่งเสริมสุขภาพมากมาย อาทิ กิจกรรมยืดเหยียดร่างกาย การฝึกสมองด้วยกิจกรรมประกอบเพลง เป็นต้น มีผู้สนใจ เข้าร่วมงานจ�ำนวนมาก

กระโดดเชือก รร.วัดมโนรม ออกรายการชิงร้อยชิงล้าน เยาวชนนักกีฬากระโดดเชือกจากโรงเรียนวัดมโนรม 1 ใน 5 โรงเรียนน�ำร่องที่เข้าร่วมโครงการกระโดดเชือกเพื่อสุขภาพ ทีจ่ ดั โดยเครือไทยออยล์ น�ำโดย อ.สิทธิพนั ธ์ สว่างสังวาลย์ ได้ มีโอกาสแสดงความสามารถกระโดดเชือก ลีลาในรายการชิงร้อยชิงล้าน Sunshine Day ทางสถานีโทรทัศน์ ช่อง 3 เมื่อวันที่ 29 เมษายน ที่ผ่านมา

8

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


สืบสานงานประเพณีสงกรานต์ชมุ ชน

เครือไทยออยล์รว่ มอนุรกั ษ์ประเพณีปใี หม่ไทยหรือเทศกาล สงกรานต์ประจ�ำปี ระหว่างวันที่ 11-20 เมษายน 2555 ร่วมกับ เทศบาลนครแหลมฉบัง คณะกรรมการชุมชนต่างๆ รอบโรงกลัน่ อาทิ ร่วมสนับสนุนมวยตับจาก กีฬาพืน้ บ้านของชุมชนบ้านอ่าวอุดม ร�ำวงย้อนยุคของชุมชนบ้านทุ่ง สนับสนุนซุ้มหมูสะเต๊ะที่เทศบาล นครแหลมฉบัง รวมถึงการร่วมท�ำบุญสรงน�ำ้ พระ ท�ำบุญกองข้าว มอบของทีร่ ะลึกให้ผสู้ งู อายุ การก่อพระทราย ในพืน้ ทีช่ มุ ชนต่างๆ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสืบสานประเพณีดีงามแบบไทยให้คงอยู่ คู่กับชุมชนตลอดไป

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

9


เครือไทยออยล์ฝึกซ้อมแผนฉุกเฉิน เชิงปฏิบัติการ (Table Top Exercise) จ�ำลองสถานการณ์เกิดเพลิงไหม้เตา F-7201

เครือไทยออยล์ให้ความส�ำคัญกับการบริหารจัดการความปลอดภัย ในทุกขั้นตอนกระบวนการท�ำงาน โดยมุ่งเน้นการออกแบบหน่วยกลั่นและ ระบบตอบโต้เหตุฉกุ เฉินเชิงรุกตามมาตรฐานสากล อย่างไรก็ตาม การเตรียม ความพร้อมเพื่อรองรับเหตุฉุกเฉินทั้งในส่วนของเครื่องมือ อุปกรณ์และ ทีมปฏิบัติการตอบโต้เหตุฉุกเฉินรวมถึงการวางแผนฉุกเฉินล่วงหน้าเพื่อ ควบคุม แก้ไข และตอบโต้เหตุฉุกเฉินครอบคลุมสถานการณ์ฉุกเฉินที่ อาจเกิดขึ้นได้ เป็นสิ่งที่เครือไทยออยล์ให้ความส�ำคัญเป็นอันดับต้นๆ ไม่ว่าจะเป็น ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ภัยคุกคามทางด้านการเมือง ด้าน ความมั่นคง เพลิงไหม้หรือระเบิด สารเคมีหรือสารไวไฟรั่วไหล น�้ำมันหก รัว่ ไหลลงทะเล สารรังสี และการจัดการสารสนเทศ เป็นต้น เครือฯ ก�ำหนด ให้มีแผนการฝึกซ้อมกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินในระดับต่างๆ อย่างต่อเนื่อง และเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2555 ที่ผ่านมามีการฝึกซ้อมแผนฉุกเฉิน เชิงปฏิบัติการ หรือ Table Top Exercise ที่บริษัท ไทยพาราไซลีน จ�ำกัด โดยมีขั้นตอน ดังนี้ 1 จ�ำลองสถานการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นได้ และส่งผลกระทบต่อ การด�ำเนินธุรกิจของเครือไทยออยล์ 2 ทีมปฏิบตั กิ ารตอบโต้เหตุฉกุ เฉินและผูท้ เี่ กีย่ วข้องท�ำการวางแผน ควบคุม แก้ไข และตอบโต้เหตุฉกุ เฉินตามบทบาทหน้าทีท่ ไี่ ด้รบั มอบหมาย โดยมุ ่ ง เน้ น ลดผลกระทบและความสู ญ เสี ย ใน ทุกด้าน ตลอดจนการวางแผนเพือ่ ให้มนั่ ใจว่าธุรกิจเครือไทยออยล์ สามารถด�ำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง 3 สรุปผลการฝึกซ้อมฯ พร้อมข้อเสนอแนะ 4 ปรับปรุงแก้ไขแผนฉุกเฉินให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ทีมปฏิบัติการฯ ร่วมวางแผนควบคุม แก้ ไข และตอบโต้เหตุฉุกเฉิน

การฝึกซ้อมแผนฯ เครือไทยออยล์ ณ บริษัท ไทยพาราไซลีน จ�ำกัด เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2555

สรุปผลการฝึกซ้อม

10 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


เกมป้ายสัญลักษณ์

ป้ายสัญลักษณ์หลากหลายรูปแบบที่ปรากฏอยู่ตามสถานที่สำ�คัญต่างๆ หรือตามท้องถนนมีความหมายแตกต่างกัน เช่น ป้ายห้าม ป้ายคำ�เตือน ป้ายบอกทาง เป็นต้น จากภาพด้านล่าง แต่ละภาพหมายถึงอะไร ให้เพื่อนๆ เขียนคำ�ตอบใต้ภาพแล้วส่งเข้ามารอรับของรางวัลกันนะคะ

ลับสมองลองเล่นเกม โดย กองบรรณาธิการ

ถ่ายเอกสารและส่งคำ�ตอบชิงรางวัลได้ที่ แผนกกิจการเพื่อสังคมและแบรนด์ขององค์กร บริษัท ไทยออยล์ จำ�กัด (มหาชน) สำ�นักงานกรุงเทพฯ เลขที่ 555/1 ศูนย์เอนเนอร์ยี่คอมเพล็กซ์ อาคารเอ ชั้น 11 ถนนวิภาวดีรังสิต แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900 ภายในวันที่ 31 กรกฎาคม 2555 ชื่อ ................................................. นามสกุล .....................................................................ที่อยู่............................... ............................................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................................................

ทางเลือกประหยัดพลังงาน ปั่นจักรยาน

หลอดประหยัดไฟ

โซลาร์เซลล์

ถุงผ้า แก๊สโซฮอล์

เฉลยเกมฉบับที่แล้ว

ขอแสดงความยินดีกับผู้ตอบค�ำถามได้ถูกต้อง และโชคดีจากการจับฉลากรายชื่อ ดังนี้ 1. คุณจงรัชช ธีระชาติ 2. คุณธีระศักดิ์ ขันติธรรมกุล 3. คุณนันทพร โพธิ์ศรี 4. คุณปรียากร สิทธิ 5. คุณมณฑา เรืองเดช 6. คุณวรนุช แสงมาศ 7. คุณวลีรัตน์ ปิ่นเกตุ 8. คุณวันวิสาข์ หมี่นเป็ง 9. คุณสมนึก วูวงษ์ 10. คุณสุทธิ ตันทวีวงศ์ ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

11


พิธีอาราธนารูปเหมือน สกู๊ปพิเศษ

หลวงปู่เมือง ขึ้นสู่วิหารอาสนะ

โดย บกทะเล

“หลวงปูเ่ มืองเป็นอดีตเจ้าอาวาส วัดใหม่เนินพยอม ท่านมรณภาพไปนาน มากแล้ว แต่ญาติโยมทั้งใกล้และไกล ต่างเคารพนับถือปฏิปทาของท่านเป็น อย่างมาก จึงมีการจ�ำลองรูปเหมือน ของท่านไว้กราบเคารพบูชา ชาวบ้านที่ ทุกข์รอ้ นต่างยึดถือท่านเป็นทีพ ่ งึ่ ทางใจ มากราบอธิษฐานขอพรในเรื่องต่าง ๆ เป็ น ประจ� ำ เชื่ อ กั น ว่ า เมื่ อ กราบไหว้ ขอพรจากหลวงปู่เมืองแล้ว มักจะเกิด สั ม ฤทธิ ผ ลตามค� ำ ขออยู ่ เ นื อ งๆ” คุ ณ ภิ ญโญ ประยู ร หาญ ราษฎรใน ชุมชนผู ้ ช�ำ นาญพิ ธีก ารทางศาสนา ในงานส� ำ คั ญ ของวั ด ต่ า งๆ ในเขต แหลมฉบังบอกเล่าเก้าสิบให้ทราบ

การปฏิสังขรณ์วิหารหลวงปู่เมือง นี้เป็นด�ำริของท่านพระครูสาธรธรรมกิจ เจ้าคณะอ�ำเภอศรีราชาและเจ้าอาวาสปัจจุบนั ของวัดใหม่เนินพยอม ทางเครือไทยออยล์ จึ ง ร่ ว มกั บ ผู ้ มี จิ ต ศรั ท ธาในพื้ น ที่ จั ด งาน ทอดกฐินสามัคคีประจ�ำปีขึ้นเพื่อน�ำเงิน รายได้มาจัดสร้างวิหารหลวงปู่เมืองที่มี ความสง่างามและสะดวกต่อผูท้ จี่ ะเข้ากราบ ขอพรในวาระต่างๆ การก่อสร้างแล้วเสร็จ กระทั่ ง มี ก�ำหนดอาราธนารู ป เหมื อ น

12 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

หลวงปู่เมืองขึ้นสู่วิหารอาสนะในวันที่ 5 เมษายน 2555 ก่อนหน้านัน้ ทัง้ ฝ่ายกรรมการวัดและ กรรมการชุมชนร่วมหารือวางแผนรับมือ ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในงานกันหลายครั้ง เพราะหลวงปู่เมืองมีศิษยานุศิษย์ตลอดจน ผู้เคารพนับถือเป็นจ�ำนวนมาก คาดการณ์ ได้ว่าในวันงานจะมีผู้ร่วมพิธีจนแน่นวัด จึ ง มี ก ารท�ำรายละเอี ย ดการจั ด งาน ให้พรักพร้อมทุกด้านไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่ จอดรถ การเตรียมต้อนรับแขกผูใ้ หญ่ อาหาร และนำ�้ ส�ำหรับผูร้ ว่ มงาน ข่าวลึกแต่ไม่ลบั คือ พระอาจารย์เจ้าอาวาสจัดพิธีพุทธาภิเษก รูปเหมือนหลวงปูเ่ มืององค์เล็กๆ ไว้ส�ำหรับ มอบเป็นที่ระลึกแก่ผู้ร่วมพิธีทุกคน ข่าว อีกเรือ่ งหนึง่ คือแผนกบริหารงานชุมชนไทยออยล์ โดยคุณเกรียงไกร นาคะพงศ์ และ คุณสาวิตร

จิตรประวัติ ร่วมกับ คุณสุนันท์ เสียงดัง ประธานคณะกรรมการชุมชนบ้านอ่าวอุดม จะประดับรถบุปผชาติเพื่อน�ำรูปเหมือน หลวงปู ่ เ มื อ งขึ้ น รถแห่ แ หนตั้ ง แต่ ต ลาด อ่าวอุดมจนถึงก้นอ่าวฯ เพื่อเปิดโอกาส ให้พี่น้องรายทางได้สักการะก่อนอาราธนา ขึ้นสู่วิหารอาสนะตามก�ำหนดการ งาน ประดับรถบุปผชาตินี้ คณะครูโรงเรียน วั ด ใหม่ เ นิ น พยอมเป็ น ฝ่ า ยด�ำเนิ น การ ตกแต่ง พอถึงวันงานจริงในวัดคึกคักตัง้ แต่เช้า ทุกภาคส่วนเตรียมพร้อม แม่ครัวกิตติมศักดิ์ เปิดครัววัดจัดท�ำอาหารคาวหวานเต็มฝีมอื ทีมงานบริษัท ไทยลู้บเบส จ�ำกัด (มหาชน) เตรียมน�้ำท่า ผ้าเย็น มาบริการเต็มที่ร่วม กับผู้มีจิตศรัทธาจากหน่วยงานอื่น ฝนฟ้า ทีเ่ คยครึม้ มาก่อนทัง้ สัปดาห์ดเู หมือนความ


ศักดิ์สิทธิ์ของหลวงปู่เมืองบันดาลให้ไป ตกไกลจากพื้นที่ การจัดงานจึงเกิดความ สะดวกสบายไม่มีฝนรบกวน ขบวนแห่ หลวงปูเ่ มืองเริม่ ตัง้ ขบวนทีข่ า้ งศูนย์สขุ ภาพ และการเรียนรู้เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน มีพี่น้องชุมชนทั้งบ้านอ่าวอุดม เขาพุและ ตลาดอ่ า วอุ ด มร่ ว มขบวนจ�ำนวนมาก วงกลองยาวจากชุมชนวัดมโนรมบรรเลง น�ำขบวน พร้อมด้วยพี่น้องชุมชนส่วนหนึ่ง ร�ำฟ้ อ นน�ำหน้ า รู ป เหมื อ นหลวงปู ่ เ มื อ ง บนรถบุ ป ผชาติ แ ละขบวนเดิ น เท้ า อื่ น ๆ มีรถของศุลกากรในพื้นที่ รถของบริษัท เคอร์รี่สยามซีพอร์ต ร่วมในขบวนด้วย นอกจากนี้ ยังมีรถบริการของโรงพยาบาล สมิ ติ เ วช โดยการประสานงานของ ศูนย์สุขภาพฯ คอยให้บริการดูแลสุขภาพ ผู ้ ร ่ ว มงานตลอดเวลา ขบวนดั ง กล่ า ว เคลื่อนไปรอบชุมชนตลาดอ่าวอุดม แล้ว ย้อนไปสู่ชุมชนบ้านอ่าวอุดม วนเวียนไป ตามถนนซอยในชุมชน จากนั้นจึงเคลื่อน เข้าสูบ่ ริเวณทีต่ งั้ ของวิหารวัดใหม่เนินพยอม ซึง่ มีการเตรียมพิธสี งฆ์เรียบร้อยแล้ว ตรงนี้ วงกลองยาวโรงเรี ย นวั ด ใหม่ เ นิ น พยอม เข้ารับช่วงงานแทนวงกลองยาวจากชุมชน

วั ด มโนรม คุ ณ เกรี ย งไกร นาคะพงศ์ ลงมือตีกลองยาวร่วมกับนักเรียนประจ�ำวง ด้วยความครึกครื้น พี่น้องในชุมชนร่วม กั น สรงน�้ ำ รู ป เหมื อ นหลวงปู ่ เ มื อ งก่ อ น อาราธนาขึ้นสู่วิหารอาสนะเพื่อประกอบ พิธีสงฆ์ต่อไป พิธีอาราธนารูปเหมือนหลวงปู่เมือง กลายเป็ น จุ ด นั ด พบของบุ ค คลส�ำคั ญ ของทุกวงการในเทศบาลนครแหลมฉบัง

คุณจินดา ถนอมรอด นายกเทศมนตรีน�ำทีม บริ ห ารและสภาเทศบาลมาครบครั น ประธานชุมชนและคณะกรรมการชุมชน ทุ ก ชุ ม ชน นั ก บริ ห ารบริ ษั ท ใหญ่ น ้ อ ย นักธุรกิจ นักการธนาคาร ผู้น�ำ อสม. ผู้น�ำลูกเสือชาวบ้าน องค์กรเอกชนต่างๆ ส่ ง เสี ย งทั ก ทายกั น ตลอดงานทั้ ง พื้ น ที่ ขณะรอการด�ำเนินพิธีสงฆ์ ทุกคนผลัดกัน เวียนขึน้ กราบไหว้บชู าหลวงปูเ่ มือง และรับ รูปเหมือนขนาดเล็กที่ผ่านพิธีพุทธาภิเษก แล้ ว กลั บ มาบู ช ายั ง เคหสถานของตน ทุกคนต่างมีใบหน้ายิ้มแย้ม คุณภิญโญ ประยู ร หาญ พิ ธี ก รประจ�ำงานกล่ า ว ขอบคุณผูม้ าร่วมงานทุกท่าน และเชิญชวน ให้มาร่วมชมมหรสพฉลองวิหารในคืนนี้ และร่ ว มถวายภั ต ตาหารเช้ า พระสงฆ์ ในวันรุ่งขึ้น

“ผมตั้งจิตอธิษฐานขอให้พี่น้องชุมชนทุกคนมีความสุข ความเจริญในทุกสิ่งที่พึงประสงค์ และตั้งสัตยาธิษฐานว่าจะท�ำงานสนองพี่น้องชุมชนในนามเครือไทยออยล์ เพื่อความเข้มแข็งและความยั่งยืนของชุมชนเต็มที่” พิธสี งฆ์จบสิน้ แล้ว แต่ยงั มีญาติโยม คณะกรรมการวัด คณะกรรมการชุมชน และพนักงานของแผนกบริหารงานชุมชนปราศรัยทักทายขอบคุณซึง่ กันและกันอยู่ นับได้ว่าการจัดงานครั้งนี้เสร็จสิ้นด้วยความสมบูรณ์เป็นที่อิ่มเอมใจของผู้จัดงาน และผู้มาร่วมงานทุกคน เสียงพิธีกรบอกกล่าวผ่านทางเครื่องขยายเสียงว่า “ต้องขอขอบคุณเครือไทยออยล์ ไม่ว่าทางชุมชน ทางวัดจะประกอบกิจการใด เครือไทยออยล์เข้ามามีส่วนร่วมโดยไม่เคยขาด” ในขณะเดียวกันนั้นคุณเกรียงไกร นาคะพงศ์ ผู้จัดการแผนกบริหารงาน ชุมชนไทยออยล์ เพิ่งเสร็จจากการกราบบูชาหลวงปู่เมือง น้องคนหนึ่งในทีมงาน ถามว่าได้อธิษฐานอะไรหรือไม่ คุณเกรียงไกร นาคะพงศ์ ตอบด้วยใบหน้าอิม่ เอิบว่า “ผมตั้งจิตอธิษฐานขอให้พี่น้องชุมชนทุกคนมีความสุข ความเจริญในทุกสิ่งที่พึง ประสงค์ และตัง้ สัตยาธิษฐานว่าจะท�ำงานสนองพีน่ อ้ งชุมชนในนามเครือไทยออยล์ เพือ่ ความเข้มแข็งและความยัง่ ยืนของชุมชนเต็มที”่ จากนัน้ จึงหันหน้าสูร่ ปู เหมือน หลวงปู่เมืองอีกครั้งด้วยสายตาที่เคารพนับถือและแสดงออกซึ่งความมุ่งมั่น

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

13


ปลอดภัย ใกล้ตัว

โดย เซฟตี้เกิร์ล

ใช้มือถืออย่างไร จึงจะปลอดภัยในหน้าฝน

ต้องยอมรับว่า ขณะนี้โทรศัพท์มือถือได้กลายเป็น สิง่ จ�ำเป็นในการด�ำรงชีวติ ของคนเมืองไปเสียแล้ว แถมบางคน มีมากกว่าหนึง่ เครือ่ งเสียด้วยซ�ำ้ แต่ใครจะรูบ้ า้ งว่า บางครัง้ การใช้มอื ถืออาจท�ำให้เป็นอันตรายถึงชีวติ ได้ โดยเฉพาะการ ใช้ในช่วงที่มีพายุฝนฟ้าคะนอง นพ.ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา ผู้อ�ำนวยการสถาบัน คุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม (สบท.) กล่าวว่า หลายปีทผี่ า่ นมามีเหตุการณ์ฟา้ ผ่า จากการใช้มอื ถือจนเสียชีวติ หลายรายทั้งที่เป็นข่าวคือที่ จ.มุกดาหาร ซึ่งฟ้าผ่านักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวออสเตรเลียจน เสียชีวิตขณะเล่นน�้ำตกตาดโตนเนื่องจากการใช้มือถือ รวมทั้งที่ไม่เป็นข่าวตามสื่อต่างๆ เช่น กรณีฟ้าผ่า ที่ อ.งาว จ.ล�ำปาง เป็นต้น เหตุการณ์ฟ้าผ่าขณะที่ฝนตกมีแนวโน้มจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากปริมาณการใช้มือถือของ ประชาชนเพิม่ สูงขึน้ มาก ดังนัน้ ประชาชนควรระมัดระวังอันตรายทีอ่ าจเกิดจากสภาวะฝนฟ้าคะนองและ ฝนตกหนักให้มาก อันตรายที่เกิดขึ้นมีลักษณะเหมือนกันอยู่ 2 ประการ คือ • ความประมาทโดยการไม่ปิดมือถือขณะฝนตก โดยส่วนใหญ่จะคิดแค่ว่า “ไม่ใช้งานก็พอแล้ว” แต่นั่นเป็นวิธีคิดที่ผิดอย่างมาก เพราะต่อให้เราไม่ใช้ แต่ยังมีโอกาสที่ผู้อื่นจะโทรเข้ามาได้ หรือเพียงแค่ การรับข้อความ SMS, MMS หรือจะ GPRS ก็เพียงพอที่จะท�ำให้มือถือกลายเป็นสายล่อฟ้าได้แล้ว เช่น เหตุการณ์ที่ อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี ฟ้าผ่าคนงานชาวกัมพูชาเสียชีวิต 3 ราย เพราะหนึ่งในผู้เสียชีวิตก�ำลัง เช็คข้อความในมือถือ หรือที่ อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีสะเกษ ชาวนารายหนึ่งเข้าไปหลบฝนในกระท่อม และ มีสายเรียกเข้า ยังไม่ทันกดรับสาย ฟ้าผ่าลงกระท่อมจนท�ำให้ชาวนาผู้นั้นเสียชีวิต • ส�ำนักข่าวเอเอฟพีและส�ำนักข่าวรอยเตอร์รายงานผลการวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ อังกฤษ หรือ บริติช เมดิคอล เจอร์นัล (บีเอ็มเจ) ว่า การอยู่ในที่โล่งแจ้งและเปิดมือถือไว้ขณะเกิดพายุฝน อาจท�ำให้เกิดอันตรายจากฟ้าผ่าได้เช่นกัน พร้อมยกตัวอย่างกรณีหญิงสาวรายหนึง่ ถูกฟ้าผ่าขณะใช้มอื ถือ ในสวนสาธารณะกลางเมืองจนได้รับบาดเจ็บสาหัส ส่วนที่ประเทศจีนมีรายงานเช่นกันว่ามีผู้ถูกฟ้าผ่า ขณะใช้มือถืออยู่บนท้องถนนในช่วงที่ฝนตกฟ้าคะนอง เช่นเดียวกับที่รัสเซียมีรายงานว่าผู้หญิงคนหนึ่ง ถูกฟ้าผ่าเสียชีวิตขณะใช้มือถือในที่โล่งแจ้งเช่นกัน ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยของตัวเองและคนใกล้เคียง จึงควร “ปิด” โทรศัพท์มือถือในขณะที่เกิด ฝนตกฟ้าร้อง โดยเฉพาะอย่างยิง่ เมือ่ อยูใ่ นพืน้ ทีโ่ ล่งแจ้งหรืออยูใ่ กล้แหล่งน�ำ้ เช่น ทุง่ นา ชายหาด ลานกว้าง สนามกีฬา น�้ำตก เป็นต้น และควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้หรือใต้ต้นไม้สูง เสาไฟฟ้าหรือรั้วก�ำแพงที่มีโลหะ เป็นส่วนประกอบจะเป็นการดีที่สุดค่ะ ข้อมูลอ้างอิงจากหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ

14 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


เคล็ดลับสุขภาพ

โดย กาบกล้วย

15

โรคร้ายที่มากับหน้าฝน เนื่องจากสภาวะแวดล้อมของโลกได้เปลี่ยนแปลงไปจนท�ำให้ฝน ไม่ตกต้องตามฤดูกาล อย่างในปีนี้ที่ฝนเริ่มตกตั้งแต่ต้นปีทั้งที่ควร เป็นช่วงฤดูหนาว แต่อย่างไรก็ตาม ในขณะนี้เริ่มเข้าสู่หน้าฝนอย่างเป็น ทางการแล้ว นอกจากจะต้องระวังเรื่องปัญหาน�้ำกัดเท้าจากเชื้อรา ซึ่ง มีสาเหตุเกิดจากการแช่น�้ำสกปรกนานๆ และอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งู ตะขาบ แมลงป่อง ที่หนีน�้ำมาอาศัยในบริเวณบ้านแล้ว คุณผู้อ่าน ทุกท่านควรระมัดระวังสุขภาพให้ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้องเฝ้าระวัง 15 โรคส�ำคัญที่มักระบาดในช่วงหน้าฝน หรือตั้งแต่เดือน มิ.ย.-ส.ค. ซึ่งถือเป็นช่วง 90 วันอันตราย

โรคที่ควรระมัดระวังในช่วงหน้าฝนแบ่งออกเป็น 5 กลุ่ม รวม 15 โรค ได้แก่ กลุ่มที่ 1 กลุ่มโรคติดต่อของระบบทางเดินอาหาร ที่พบบ่อย

ได้แก่ โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน บิด ไทฟอยด์ อาหารเป็นพิษ ตับอักเสบ สาเหตุเกิดจากกินอาหารหรือดื่มน�้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค หรือ กินอาหารสุกๆ ดิบๆ กลุ่มที่ 2 กลุ่มโรคติดเชื้อผ่านทางบาดแผลหรือเยื่อบุผิวหนัง ที่พบบ่อย คือ โรคเลปโตสไปโรซิสหรือไข้ฉี่หนู อาการเด่น คือ ไข้สูง เฉียบพลัน ปวดศีรษะ มักปวดกล้ามเนื้อบริเวณน่องและโคนขาอย่าง รุนแรง และตาแดง กลุม่ ที่ 3 กลุม่ โรคระบบทางเดินหายใจ ทีพ่ บบ่อย ได้แก่ โรคหวัด ไข้หวัดใหญ่ คออักเสบ หลอดลมอักเสบ ปอดอักเสบหรือปอดบวม อาการเริ่มจากไข้ ไอ หายใจเร็ว หรือหอบเหนื่อย กลุ่มที่ 4 กลุ่มโรคติดต่อที่เกิดจากยุง ที่ส�ำคัญ 3 โรค คือ ไข้เลือดออก มียุงลายเป็นพาหะน�ำโรค ซึ่งกว่าร้อยละ 80 เป็นยุงลายที่ อยู่ในบ้าน ไข้สมองอักเสบเจอี มียุงร�ำคาญที่แพร่พันธุ์ในแหล่งน�้ำตาม ทุง่ นาเป็นตัวน�ำโรค และโรคมาลาเรีย มียงุ ก้นปล่องทีอ่ ยูใ่ นป่าเป็นพาหะ น�ำโรค ทั้ง 3 โรคนี้ อาการเริ่มจากมีไข้สูง ปวดศีรษะมาก คลื่นไส้ อาเจียน โดยเฉพาะโรคไข้สมองอักเสบ อาจท�ำให้พิการภายหลังได้ กลุม่ ที่ 5 โรคเยือ่ บุตาอักเสบหรือโรคตาแดง ซึง่ เกิดจากเชือ้ ไวรัส ที่อยู่ในน�้ำสกปรกกระเด็นเข้าตา อาการน�ำของโรคติดเชือ้ มีลกั ษณะเด่นหลักๆ คือ อาการไข้ ดังนัน้ หากมีไข้สูง เช็ดตัวหรือกินยาลดไข้แล้วไม่ดีขึ้น หรือไข้ยังไม่ลดภายใน 3 วัน ต้องไปพบแพทย์ ไม่ควรซือ้ ยาปฏิชวี นะกินเอง โดยเฉพาะในกลุม่ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจ�ำตัว

แอสไพรินเป็นยาทีห่ า้ มกินอย่างเด็ดขาด เพราะ มีอันตรายต่อโรคที่ส�ำคัญ 3 โรค คือ โรคไข้เลือดออก โรคไข้หวัดใหญ่ และโรคไข้ฉี่หนู ซึ่งโรคดังกล่าวท�ำให้ มีเลือดออกตามอวัยวะต่างๆ ในร่างกายอยู่แล้ว หาก ได้รับยาแอสไพรินซึ่งมีสารป้องกันเลือดแข็งตัวเข้าไป อีก จะท�ำให้เลือดออกได้ง่ายขึ้น ท�ำให้เสียชีวิตได้ง่าย ส�ำหรับวิธีการป้องกันโรคในฤดูฝนที่ดีที่สุด คือ การออกก�ำลังกายสม�ำ่ เสมอ สวมเสือ้ ผ้ารักษาร่างกาย ให้อบอุน่ เพือ่ ให้รา่ งกายมีภมู ติ า้ นทานโรค รวมทัง้ ควร ดื่มน�้ำสะอาด รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่ๆ ไม่มี แมลงวันตอม ล้างมือฟอกสบูใ่ ห้สะอาดก่อนรับประทาน อาหารและหลังเข้าห้องน�้ำ หรือพกเจลล้างมือเอาไว้ ล้างมือก่อนรับประทานอาหาร หลีกเลีย่ งสถานทีแ่ ออัด ซึง่ อาจท�ำให้ได้รบั เชือ้ ทางเดินหายใจ และเสริมภูมติ า้ นทาน ให้แก่ร่างกายด้วยการรับประทานวิตามินซีที่อยู่ในผัก และผลไม้ เช่น ฝรั่ง ส้ม องุ่น เป็นต้น แค่นี้คุณก็พร้อมรับมือกับโรคที่มากับหน้าฝน แล้วค่ะ

ข้อมูลอ้างอิงจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

15


ของดีบ ้านเรา

โดย คนศรี

สวนสาธารณะแห่งนี้มีมาตั้งแต่ปี 2535 และได้ปรับปรุงอยูต่ ลอดเวลา เพราะ เป็นนโยบายร่วมที่ผู้บริหารของเทศบาล นครแหลมฉบังทุกยุคต่างเห็นตรงกันว่า เรา ต้องมีปอดของชุมชน ให้คนในชุมชนได้มี อากาศดี มีทพี่ กั ผ่อนหย่อนใจ ออกก�ำลังกาย เช้า-เย็น ปัจจุบันมีชื่อเป็นทางการว่า สวน เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ วั เฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา บนเนือ้ ทีก่ ว้างขวางถึง 72 ไร่ มีไม้ใหญ่ ร่มรื่นให้มาหย่อนใจ บ้างมากันเป็นคู่ บ้าง มากันเป็นครอบครัว กลางสวนมีบึงน�้ำ ขนาดใหญ่ทเี่ ต็มไปด้วย ปลาดุก ปลาสวาย สารพัดปลาตัวโตๆ ขอย�้ำว่าตัวใหญ่และ มีเยอะมาก (แต่อย่าเพิ่งหิว เพราะนี่ไม่ใช่ คอลัมน์แนะน�ำร้านอาหาร) ทุกเย็นไม่ว่า ใครที่มาเที่ยวสวนจะมานั่งเล่นริมบึง เอา อาหารมาให้พวกปลาเหล่านั้น บางคนถึง กับผูกพันมาทุกวัน อย่างชายคนหนึง่ เล่าให้ ฟังว่า “ผมมาทุกวันครับ มาแล้วสบายใจ เห็นปลากระโดดตูมตามขึ้นมากินอาหาร เรา เหมือนเขารู้นะครับ พอเห็นเงาคนเดิน มา เขาจะมารอแล้ว มันผูกพันน่ะครับ ต้อง มาดูว่าเขาเป็นอย่างไรบ้าง” เต่าตัวเล็กตัว ใหญ่ก็มีไม่น้อย ว่ายอยู่ท่ามกลางฝูงปลา

สวนเฉลิมพระเกียรติฯ

ปอดสะอาด อากาศดี

เพราะมีสวน

เขาว่ า คนเราจะอยู ่ สุ ข อยู ่ ส บาย ร่ า งกายแข็ ง แรงขอให้ มี 3 อ นั่นคือ อาหารดี อารมณ์ดี และได้ออกก�ำลังกายดี แหม ! ฉบับก่อน คนศรี พ าไปรู ้ จั ก ของดี บ ้ า นเรา เป็ น อาหารดี อ าหารสดสมกั บ เป็นถิน่ ริมเล ฉบับนีข้ อพาไปดูสถานที่ บ้าง สถานที่ที่คนแหลมฉบังสุดแสน จะภูมิใจ เพราะท�ำให้คนแหลมฉบัง ได้ อี ก 2 อ ดี ๆ ทั้ ง อารมณ์ ดี แ ละ ออกก�ำลังกายดี นัน่ คือ สวนสาธารณะ ขนาดใหญ่กลางเมือง ตรงข้ามเทศบาล นครแหลมฉบัง

16 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


ภายในสวนจัดแบ่งเป็นโซน มีถนนให้ วิ่งออกก�ำลังกายหรือเดินเล่น ระหว่างทาง มีซมุ้ หรือลานเล็กๆ พร้อมอุปกรณ์สนามให้ ใช้ออกก�ำลังกายแบบต่างๆ แต่ถ้าไม่ชอบ อยากวิง่ อย่างเดียว ฟุตบาทด้านนอกรอบๆ รั้ ว สวน เขาท�ำเป็ น ลู ่ วิ่ ง ระยะทางกว่ า 3 กิโลเมตร ให้คนชอบวิ่งโดยเฉพาะ ส่วน คนชอบเล่นกีฬาก็มีสนามให้เล่น จะตั้งวง เล่ น ตะกร้ อ ตั้ ง ที ม เล่ น วอลเลย์ บ อลก็ ท�ำได้ อีกด้านหนึ่งของสวนเป็นสระว่ายน�้ำ มาตรฐานมี ถึ ง สองสระ ไม่ ว ่ า ใครก็ ม า ว่ายได้ แค่เตรียมชุดมาและลงชื่อเท่านั้น นายกเทศบาลคนปั จ จุ บั น คื อ คุ ณ จิ น ดา ถนอมรอด ก�ำลังปรับปรุงสร้างสระว่ายน�้ำ ส�ำหรับเด็กเพิ่มอีกหนึ่งสระ

นอกจากนี้ ยังมีห้องฟิตเนสพร้อม อุปกรณ์ทันสมัยครบครันให้เล่น ด้านข้าง เป็นโต๊ะปิงปองอย่างดีให้ฝึกมือ ด้านล่าง ของอาคารฟิตเนสยังมีห้องสมุดไทยคิด รวบรวมหนังสือนิทาน หนังสือส�ำหรับเด็กๆ ไว้มากมาย รวมถึงห้องไอที ที่เปิดให้ บริการกับคนแหลมฉบังที่ต้องการเรียนรู้ และค้นคว้าจากโลกไซเบอร์ ทุ ก กิ จ กรรมในสวนแห่ ง นี้ ทั้ ง หมด ไม่เสียค่าใช้จ่าย และภายในสวนยังเป็น เหมือนศูนย์รวมของชุมชน ยามเทศกาล ปีใหม่ สงกรานต์ จะกลายเป็นพื้นที่จัด กิจกรรมที่สะดวกสบาย ทุกชุมชนจะมี บริการสาธารณะที่ช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิต ของคนในชุมชน นับว่าน่าภูมิใจแทนคน แหลมฉบังจริงๆ ที่มีบริการสาธารณะชั้น เยี่ยมอย่างสวนแห่งนี้ ที่เอื้อให้ชีวิตความ เป็นอยู่ของคนแหลมฉบังได้อยู่ดีมีสุข

ทุกวันนี้คนแหลมฉบังทุกรุ่นทุกวัย พอตกเย็นถ้าต้องการ ที่พักผ่อนหย่อนใจ ที่ออกก�ำลังกาย ที่นัดพบ ที่ส�ำหรับครอบครัว จะคิดถึงที่นี่ ที่ปอดสีเขียวอันแสนร่มรื่นแห่งนี้ ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

17


ศูนย์สุขภาพฯ จับมือ รพ.อ่าวอุดม พัฒนาความร่วมมืองานทันตกรรมนักเรียนเชิงลึก

บอกเล่าเก้าสิบกับศูนย์สุขภาพ หลังจากศูนย์สขุ ภาพและการเรียนรูเ้ ครือไทยออยล์เพือ่ ชุมชนเริม่ งานทันตกรรมนักเรียน โดย ตั๊กแตน

มาได้ 2 ปีเต็ม ปีที่ผ่านมาเป็นปีแรกที่เด็กๆ ที่ผู้ปกครองอนุญาตจากโรงเรียนในโครงการได้ รับการตรวจรักษาครบทุกคน แสดงถึงความพร้อมของระบบงานและทีมงานในงานให้บริการ ด้านทันตกรรมอย่างเต็มที่ ช่วงปิดเทอมจึงมีการวางแผนงานส�ำหรับปีการศึกษา 2555 ระหว่างทีมงานทันตกรรม รพ.อ่าวอุดม น�ำโดยทันตแพทย์วศิ ษิ ฐ์ หิรญั จรัญธ�ำรง กับทีมงานศูนย์สขุ ภาพฯ เพือ่ พัฒนางาน เชิงคุณภาพ โดยมีเป้าหมายส�ำคัญคือการลดปัญหาฟันผุ สาเหตุทที่ �ำให้เด็กต้องสูญเสียฟันแท้ ไปตัง้ แต่วยั รุน่ รวมทัง้ ลดโรคเหงือกอักเสบทีน่ �ำไปสูป่ ญั หาฟันและโรคทางช่องปากอืน่ ๆ

โครงการส�ำคัญที่จะเพิ่มขึ้นในปีนี้ คือ โครงการประกวดโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพ ซึ่งจะมีการประชุมขอความร่วมมือ จากผู้บริหารโรงเรียนและครูอนามัยในด้านต่างๆ อาทิ • บรรจุการสอนทันตอนามัยแก่นักเรียนไว้ในหลักสูตร • จัดให้มีการส่งเสริม รณรงค์ให้เด็กทุกคน โดยเฉพาะชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 แปรงฟันหลังอาหาร • ขอความร่วมมืองดขายขนม อาหารที่มีความหวาน หรือเป็นสาเหตุส�ำคัญของฟันผุในพื้นที่โรงเรียน • ขอความร่วมมือผู้ปกครองอนุญาตให้บุตรหลานมาตรวจรักษาฟันที่ศูนย์สุขภาพฯ ซึ่งไม่มีค่าใช้จ่าย และเป็นพิเศษในปีการศึกษานี้ส�ำหรับเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ทุกคน จะได้รับการตรวจรักษาถึงสองครั้ง คือ ระหว่างเดือน มิ.ย.-ก.ค. 2555 และครั้งที่สองในเดือนมกราคม 2556 ส่วนนักเรียนชั้นปีอื่นๆ จะมีการติดตามเด็กที่ต้อง รักษาเพิ่มเติมไปรับการรักษาต่อเนื่อง พร้อมทั้งจัดท�ำแฟ้มประวัติการท�ำฟันของเด็กทุกคนไว้ที่ศูนย์สุขภาพฯ ด้วย นับเป็นข่าวดีส�ำหรับเด็กๆ ที่จะได้รับการดูแลสุขภาพฟันและช่องปากได้อย่างถูกต้องเหมาะสม เพื่อให้ฟันอยู่ครบถ้วนมาก ทีส่ ดุ เมือ่ เขาเติบโตขึน้ โดยเฉพาะฟันกรามซึง่ มีความส�ำคัญต่อการบดเคีย้ ว แต่มกั มีปญั หาลาจากเหงือกไปก่อนเวลาอันควร โอกาส ดีๆ แบบนี้คุณพ่อคุณแม่รีบกรอกแบบฟอร์มอนุญาตให้บุตรหลานมาร่วมตรวจฟันนะครับ

โครงการกระโดดเชือก ขยายโอกาสให้โรงเรียน ที่สนใจเข้าร่วมอีก 2 แห่ง

18 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

หลังจากที่เริ่มส่งเสริมกีฬากระโดดเชือกแบบลีลา (Rope Skipping) จนเด็กๆ สนุกสนานกับการเล่นกีฬานี้มาครบปี และมีโอกาสสร้างความภูมิใจในการแข่งขัน กระโดดเชือกชิงแชมป์ไทยออยล์ (Thaioil Rope Skipping Championship) ไปแล้ว ในปีนี้ มีโรงเรียนสนใจขอเข้าร่วมโครงการฯ เพิม่ เติม ซึง่ ทางศูนย์สขุ ภาพฯ และคณะครู โรงเรียนน�ำร่องได้รับเข้าร่วมโครงการฯ อีก 2 โรงเรียน คือ โรงเรียนวัดบ้านนา และ โรงเรียนเทศบาลแหลมฉบัง 1 ขอประชาสัมพันธ์ล่วงหน้าว่า การแข่งขันกระโดดเชือกชิงแชมป์ไทยออยล์ ยังคงมีจดั แน่นอนช่วงต้นเทอมปลาย และทีส่ �ำคัญโปรดติดตามการแข่งขันระดับประเทศ ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ปลายปีนี้ เยาวชนแหลมฉบัง จะได้ไปแสดงฝีมือให้คนทั่วประเทศได้เห็น เด็กๆ เริ่มฟิตซ้อมได้แล้วนะครับ จะแข่ง ระดับประเทศต้องมีรา่ งกายทีพ่ ร้อม ใจทีพ่ ร้อม มุง่ มัน่ มีเวลาเตรียมตัวนานๆ ทีส่ �ำคัญ ต้องมีวินัยนะครับ


วิธีง่ายๆ ให้กาแฟร้อนนานกว่า 5 ชั่วโมง ก้ า วทั นโลก โดย ติมา

ผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ท�ำให้กาแฟถ้วยโปรดของคุณ ร้อน ควันหอมฉุย ไปได้นานกว่า 5 ชั่วโมง ผลิตภัณฑ์นี้มีชื่อว่า คอฟฟี่ จูเลียต หน้าตา เหมือนเมล็ดกาแฟยักษ์ พื้นผิวภายนอกมีสีเงิน ซึ่งท�ำจากเหล็กกล้าไร้สนิม ภายในบรรจุสารที่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายกับสุขภาพ แหล่งข้อมูลไม่ระบุว่า เป็นสารอะไร แต่สารนี้จะละลายในอุณหภูมิ 140 oF หรือ 60 oC แล้วดูดซับ พลังงานความร้อนไว้ เมื่อน�ำไปใส่ในกาแฟหรือเครื่องดื่มร้อนๆ ไม่ว่าจะเป็น นมร้อน ชาร้อนที่เพิ่งชงเสร็จใหม่ๆ มั น จะช่ ว ยลดอุ ณหภู มิล งพร้ อ มให้ คุณจิ บ ได้ แต่ เมื่อเครื่องดื่มเริ่มเย็นลง คอฟฟี่ จูเลียต จะปล่อยพลังงานความร้อนออกมา ท�ำให้ถ้วย โปรดที่คุณยังดื่มไม่หมดนั้นยังคงอุ่น คงความอร่อยอยู่เหมือนเดิม ปัจจุบันมีวางขายแล้ว ในอเมริกา ถุงละ 50 ดอลลาร์ หรือประมาณ 1,500 บาท

อีโค เอทีเอ็ม

ส�ำหรับโลกวันนีท้ ตี่ อ้ งใช้ทรัพยากรอย่างคุม้ ค่า อีโค เอทีเอ็ม คือนวัตกรรมใหม่ในการรีไซเคิล ลักษณะของ อีโค เอทีเอ็ม นี้ต่างกับเอทีเอ็มทั่วไปที่เราเคยใช้ ไม่ใช่บัตรหรือตู้ส�ำหรับกดเงิน โอนเงิน ท�ำธุรกรรมต่างๆ กับธนาคาร แต่อีโค เอทีเอ็ม คือ ตู้ที่รับทิ้งโทรศัพท์มือถือที่ใช้แล้วและเครื่องอิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิด เมื่อคุณเอาโทรศัพท์หรือเครื่องใช้ใดๆ มาหย่อนลงตู้ คุณจะได้รับคูปองส่วนลดส�ำหรับใช้ซื้อสินค้าและ บริการของสินค้ายี่ห้อต่างๆ คูปองนี้ยังสามารถน�ำไปแลกเป็นเงินสดกับแบรนด์เจ้าของสินค้าที่น�ำไปทิ้ง หรือจะแลกเป็นเมนูบริจาค โดยเครือ่ งจะตีมลู ค่าของสิง่ ทีค่ ณุ ทิง้ ลงไปในตูเ้ ป็นจ�ำนวนเงินแล้วให้เลือกว่าจะ บริจาคเงินนัน้ ให้กบั มูลนิธใิ ด คนทีค่ ดิ เครือ่ งนีเ้ ชือ่ ว่าจะช่วยลดปัญหาโลกร้อนได้ เพราะเจ้าของสินค้าเอง จะได้ของกลับไปรีไซเคิล ส่วนผู้บริโภคทั่วไปก็สนใจและสามารถมีส่วนช่วยรีไชเคิลได้มากขึ้น เพราะจะ หย่อนทิ้งสิ่งของอิเล็กทรอนิกส์ที่ต้องการรีไซเคิลที่ไหนเมื่อไรก็ได้ ทุกวันนี้ อีโค เอทีเอ็ม มีวางอยู่ทั่วไปใน เมืองซานดิเอโกตั้งแต่ปี 2553 และเมื่อปลายปีที่แล้วยังได้รับรางวัล Connect MIP Awards เพื่อเชิดชูว่า นี่เป็นธุรกิจและนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มเงินในกระเป๋า และช่วยโลกได้ด้วย ข้อมูลอ้างอิง : http://www.wiseknow.com/blog/2009/10/30/3812/#axzz1nt6piCZ2

เครื่องไล่ยุงไฮเทค

เครื่องไล่ยุงนี้มีชื่อภาษาอังกฤษยาวๆ ว่า มัลลิทารี มอสคิวโต เคาน์เตอร์เมสเซอร์ (Military Mosquito Countermeasure) เฮ้อ ! จะชื่ออะไรก็ช่าง เอาเป็นว่ามันไล่ยุงได้ผลดีมาก เพราะเครื่องนี้เดิมใช้กันในวงการทหาร (ชื่อค�ำแรก คือ ทหาร ค�ำต่อมา คือ ยุงนั่นเอง) มันไล่แมลงกัดต่อยได้ผลชะงัด ด้วยการปล่อยสารไล่ชนิดหนึ่งให้ฟุ้งกระจายออกมาโดยรอบ สารนี้ไม่เป็นอันตราย ต่อมนุษย์ เพราะสกัดมาจากดอกเบญจมาศ ท�ำเป็นแผ่น ขนาด 6.35 x 6.35 เซนติเมตร ไว้เสียบในช่องตะแกรงโลหะของเครื่อง และภายในเครื่องมีตัวท�ำความร้อน เมื่อแผ่นที่ว่านี้ร้อนจะระเหยออกมา สามารถสร้างพื้นที่ ปลอดยุงได้กว้างถึง 4.5 x 4.5 เมตร ประมาณห้องนอนกว้างๆ ห้องหนึ่งได้สบาย แต่แผ่นหนึ่ง ใช้ได้นานเพียง 4 ชั่วโมงเท่านั้น ส่วนตัวเครื่องนั้นหนักเพียงขีดกว่า สามารถพกติดเอวร้อยใส่ เข็มขัด ลุยไปนั่งเล่นในสวนยามพลบค�่ำได้สบายๆ มีขายในราคา 20 ดอลลาร์หรือประมาณ 600 บาท มีแผ่นไล่ยุงให้พร้อม 3 แผ่น ถ้าซื้ออะไหล่เพิ่มก็อีก 15 ดอลลาร์ แพงกว่ายากันยุงมาก แต่น่าลองหามาใช้ดู ข้อมูลอ้างอิง : http://www.redferret.net/ ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

19


กระบอกเสีย งชุมชน โดย ดอกล�ำโพง

“หัวใจของงานส่งเสริม สุขภาพอยู่ที่ความร่วมมือ ของชุมชน”

สุรพล ขลึมประเสริฐ

20 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

คุณสุรพล ขลึมประเสริฐ หรือ นสพ.สุรพลเป็นคนท้องถิ่น เกิดศรีราชา เดิมท�ำงานอยู่ที่ศรีราชา 15 ปี จนปี 2533 จึงย้าย มาอยู่ที่แหลมฉบัง เริ่มงานตั้งแต่เป็นพนักงานสายปฏิบัติ อยู่ 8 ปี จนกระทั่งปี 2541 ปรับมาเป็นนักบริหาร ปัจจุบันเป็นหัวหน้าฝ่าย ส่งเสริมป้องกันและควบคุมโรค ส่วนบริการสาธารณสุข ส�ำนักการ สาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมของเทศบาลนครแหลมฉบัง จากประสบการณ์ที่คลุกคลีกับงานส่งเสริมสุขภาพ ลงพื้นที่ อยู่กับชุมชนมาตลอด ท�ำให้คุณสุรพลหรือที่ชุมชนเรียกกันว่า หมอสุรพลนัน้ มีแนวคิดดีๆ และความมุง่ มัน่ ทีจ่ ะท�ำให้คนแหลมฉบัง อยู่ดีมีสุข คือมีสุขภาพดีทั้งกายและใจ “หลายสิบปีทผี่ มท�ำงาน ทัง้ ลงพืน้ ทีเ่ ป็นหนึง่ ในทีมงาน ค่อยๆ เรียนรู้เรื่องนี้พร้อมๆ กับเพื่อนพยาบาล อาสาสมัครสาธารณสุข และคนในชุมชน ผมพบว่าเรื่องงานส่งเสริมและงานป้องกันโรคนี้ ต้องได้รบั ความร่วมมือจากชุมชนเป็นหลัก เจ้าหน้าทีท่ มี่ อี ยูท่ �ำงาน ได้ท�ำไป แต่ถา้ ไม่ได้รบั ความร่วมมือจะประสบความส�ำเร็จยากและ ไม่ยงั่ ยืน เช่น งานคัดกรองโรคเรือ้ รัง ความดัน เบาหวาน ของคนที่ อายุ 35 ปีขนึ้ ไป แต่กอ่ นเราต้องคัดกรองโดยเจ้าหน้าที่ แต่ตอนนีม้ ี แนวคิดว่า เราต้องผลักดันส่งเสริมให้ชุมชนเข้ามาร่วมด้วย เพราะ เป็นเรือ่ งใกล้ตวั เรามีแกนน�ำ อสม. มีจติ อาสามาร่วมเป็นทีม ทาง เจ้าหน้าที่ก็ให้ความรู้ จัดแบ่งงาน ตั้งเป็นทีม มีหน้าที่ต่างๆ เช่น ลงทะเบียน ชัง่ น�ำ้ หนัก ประชาสัมพันธ์ พอพวกเขาเกิดความรู้ เริม่ เข้าใจในเรื่องการคัดกรอง ต่อไปเขาจะท�ำเองได้ หรือมีคนใกล้ตัว เป็น เขาจะรูไ้ ด้เอง ท�ำให้รกั ษาได้เร็ว ไม่ตอ้ งรอให้เจ้าหน้าทีเ่ ข้าไป ตรวจ ไปคัดถึงจะรู้” เพราะงานเรื่องสุขภาพเป็นเรื่องละเอียด การจะส่งเสริม ป้องกัน หรือควบคุมโรคให้คนในชุมชนอยู่อย่างมีสุขนั้นไม่ใช่เรื่อง ง่าย ต้องเข้าใจพืน้ ฐานความคิด พฤติกรรมของเขาด้วย หมอสุรพล จึงวิเคราะห์ให้ฟังว่า “ยิ่งแหลมฉบังเป็นเขตอุตสาหกรรม เขตเศรษฐกิจ มี ประชากรในทะเบียนราษฎร์ประมาณ 70,000 คน แต่ประชากร แฝงอีกร่วมสองแสน มีทั้งต่างถิ่น ต่างด้าว คนจ�ำนวนมากขนาด นี้เราต้องช่วยกัน พอมาวิเคราะห์องค์รวมของสุขภาพคนเหล่านี้ เราจะพบว่าทุกคนต้องเร่งรีบแข่งกันประกอบอาชีพ เรื่องการดูแล สุขภาพเป็นเรือ่ งทีม่ าทีหลัง อย่างอาหารส่วนใหญ่ไม่มเี วลาปรุงเอง ต้องซื้ออาหารถุง ถ้าแม่ค้าท�ำเค็มก็กินเค็ม ถ้าท�ำหวานก็กินหวาน ส่วนเรือ่ งอารมณ์นนั้ แต่ละคนต้องเข้างานตัง้ แต่เจ็ดโมงเช้า ถ้าท�ำโอที เลิกสี่ทุ่มห้าทุ่ม อย่างนี้อารมณ์เครียดแน่นอน เรื่องออกก�ำลังกาย ทุกคนคิดแต่ว่าท�ำงานก็เหมือนออกก�ำลังแล้วที่จริงไม่ใช่”


ดังนั้น นโยบายที่ผ่านมาของเทศบาลนครแหลมฉบัง จึงพยายามจะท�ำงานเพื่อช่วยแก้จุดอ่อนตรงนี้มาตลอด ทั้ง การรณรงค์และให้ความรูเ้ รือ่ งอาหารการกิน มีการจัดตัง้ กลุม่ ออกก�ำลังกายเล็กๆ ในชุมชน เช่น กลุ่มฮูลาฮูบให้เด็ก กลุ่ม แอโรบิกหรือโยคะส�ำหรับหนุ่มสาววัยท�ำงาน และร�ำกระบอง ให้ผู้สูงอายุ “เรือ่ งอาหาร เราไปบอกให้เขาเลิกซือ้ อาหารถุงคงไม่ได้ แต่เราให้ความรูเ้ พือ่ ให้เขาปรับเปลีย่ นพฤติกรรมการกินได้ เช่น เปลี่ยนจากซื้อแกงกะทิมาซื้อแกงจืดแทน เรื่องออกก�ำลังกาย เราให้ความรู้ สนับสนุนอุปกรณ์ เช่น เครื่องเสียง เรามีงบฯ ที่จะสนับสนุนเรื่องนี้เพียงแต่ชุมชนขอมาเท่านั้น ส่วนเรื่อง อารมณ์ เรามีนโยบายสร้างสถานที่พักผ่อนเล็กๆ กระจายอยู่ ในชุมชน นอกเหนือจากเดิมทีเ่ รามีสวนเฉลิมพระเกียรติฯ ตรง หน้าเทศบาลที่เป็นสวนขนาดใหญ่ไว้บริการทุกคน สิ่ ง ที่ ผ มอยากฝากบอกทุ ก คนในชุ ม ชนคื อ อยาก ย�้ำว่าการดูแลสุขภาพนี้ไม่ว่าการสร้างเสริม ป้องกัน หรือ ควบคุมโรคไม่สามารถท�ำโดยคนอื่นได้ รัฐ เทศบาล เอกชน

หรือศูนย์สุขภาพชุมชนท�ำได้แค่ให้ความรู้ ให้เงิน ให้อุปกรณ์ แต่หวั ใจคือพีน่ อ้ งประชาชนต้องเปิดรับความรู้ มีความตระหนัก ในด้านสุขภาพ เพราะเมื่อเรา รัฐ หรือเอกชนออกไปแล้ว ทุกคนต้องลงมือท�ำเอง อย่างทีไ่ ด้ยนิ กันเสมอว่าสุขภาพดีไม่มขี าย อยากได้ตอ้ ง ท�ำเอง เพราะฉะนั้นงานของเราคือเป็นตัวช่วย เป็นเพียงคน สนับสนุนเท่านั้น แล้วถ้าทุกคนมีสุขภาพกายดี สุขภาพจิต จะดีด้วย ครอบครัวย่อมดีขึ้น จากคนป่วยที่เคยไปหาหมอ ทุกอาทิตย์กไ็ ปน้อยลง หรือไม่เจ็บป่วยแล้ว ครอบครัวไม่ตอ้ ง เหนื่อยดูแล ไม่เครียด แม้ว่าทุกวันนี้คนจะเข้าถึงบริการ ทางการแพทย์ได้ง่าย ใช้บัตรประกันสังคม บัตรทอง ไม่ต้อง เสียค่าใช้จ่ายแล้วก็ตาม แต่อย่าลืมว่าเมื่อเจ็บป่วยแต่ละครั้ง ต้องหยุดงาน เงินเดือนหาย รายได้หาย มีค่าใช้จ่ายเรื่องการ เดินทาง ค่าเฝ้าไข้ จิปาถะ และในภาพรวมของประเทศ ถ้า คนแข็งแรง เงินที่ต้องเสียไปกับการรักษาพยาบาลจะลดลง กลายเป็นงบไว้ใช้ในการพัฒนาประเทศได้” สุดท้ายสิง่ ทีห่ มอสุรพลของลุง ป้า น้า อา คนแหลมฉบัง อยากฝากถึง คือ ถ้าใครสนใจอยากให้ตวั เองแข็งแรง สุขภาพดี แต่ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไร ขอให้แวะมาคุยกันได้

ถ้าคนแข็งแรง เงินที่ต้องเสียไปกับการรักษาพยาบาลจะลดลง กลายเป็นงบไว้ ใช้ ในการพัฒนาประเทศได้ “ขึ้นมาเลยครับที่ชั้น 2 ของเทศบาลนครแหลมฉบัง ถามหาฝ่ายส่งเสริมสุขภาพฯ มาคุยกับผมหรือทีมงานของผมก็ได้ ผมรับรองว่า เราพร้อมให้การสนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพทั้งความรู้และงบประมาณ เพราะเรามีงบประมาณกองทุน หลักประกันสุขภาพของเทศบาลนครแหลมฉบังคนละ 40 บาทต่อปี แล้วเทศบาลสมทบไปอีก 20 บาท เป็น 60 บาท ต่อคนต่อปี ดังนั้น ปีหนึ่งมีถึง 4 ล้านบาทส�ำหรับงานส่งเสริมนี้ รอคอยทุกท่านมาเอาเงินของท่านไปใช้ในการดูแลสุขภาพของท่านเอง พวกผมยินดีให้ค�ำปรึกษาครับ” สนใจสอบถามและนัดหมายได้ที่ โทร. 0 3849 4721 ในวันและเวลาราชการ ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

21


ร้านนี้รักษ์สิ่งแวดล้อม

โดย หงวน ชวน ชิม

ส้มต�ำป้าซิ้ว

ยกนิ้วให้กับ ความอร่อย และสะอาด

อาหารโปรดอย่างหนึ่งของคนไทยไม่ว่าจะอยู่ภาคไหน คง หนีไม่พ้นส้มต�ำ วันนี้เราพามาแนะน�ำร้านเก่าแก่ที่ฝีมือเก๋าจนไม่ ว่าจะชวนใครมาชิมเป็นต้องยกนิว้ ให้ เดิมร้านนีเ้ ปิดอยูฝ่ ง่ั ตรงข้าม กับที่ปัจจุบันมานานเป็นสิบปี แล้วจึงย้ายมาตรงที่ปัจจุบันเกือบ เจ็ดปีแล้ว “ขายมาตั้งแต่ปูกิโลละ 50 บาท จนเดี๋ยวนี้ 250 บาท จาก ที่มีแค่ 5 โต๊ะ เดี๋ยวนี้มีถึง 20” คุณชัยพร เตี่ยไพบูลย์ ลูกเขยป้าซิ้ว เล่าให้ฟังด้วยความ ภูมิใจ ร้านนี้ ป้าซิ้ว หรือ สมหมาย บุญศรี ท�ำมาตั้งแต่ลูกสาวยัง เล็กๆ จุดเริ่มต้นจากเมื่อลูกสาว (อุษา ขวัญเมือง) ปิดเทอม ได้ ขอให้แม่หมักหมู หมักไก่ให้เพื่อปิ้งขาย ขายไปขายมาพอลูกสาว เปิดเทอม ป้าซิ้วเลยต้องรับช่วงต่อ พอรับแล้วก็ต้องขายเต็มที่ จน ทุกวันนี้กลายเป็นร้านอร่อยที่อยู่ในหัวใจคนแหลมฉบัง เรียกว่า ลูกสาวมองการณ์ไกล คงอาจเป็นเพราะชิมรสมือแม่แล้วอร่อยจน อยากให้คนอื่นได้ลองกินบ้าง ทุกวันนี้คุณอุษาช่วยแม่ท�ำร้าน เป็นแม่ครัวมือสองรองจาก ป้าซิว้ ส่วนสามีคอื คุณชัยพรก็มาช่วยเต็มก�ำลัง แถมด้วยลูกมือตัว เล็กที่เดินไปเดินมาช่วยยกแก้ว เสิร์ฟน�้ำแข็ง นั่นก็ลูกสาวคุณอุษา เรียกว่าเป็นร้านของครอบครัวจริงๆ เมนูขึ้นชื่อสุดๆ ที่ใครมาต้องสั่ง กินทีร่ า้ นและยังต้องสัง่ กลับบ้านด้วย คือ ย�ำปูมา้ เพราะปูมา้ ของป้าซิว้ รับประกัน ความสด ยืนยันว่าทุกตัวเมื่อมาถึงร้าน ต้องยังเป็นๆ อยู่ แล้วมาผ่านกรรมวิธี คื อ ล้ า งน�้ ำ จื ด เพื่ อ ช็ อ กปู ใ ห้ ห มดแรง

22 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

ก่อนน�ำไปเข้านำ�้ ปลาดี แล้วส่งตัวเข้าแช่แข็งให้สดเสมอพร้อมปรุง เมือ่ มีลกู ค้าสัง่ จึงค่อยออกจากตูม้ าถึงครกและมือป้าซิว้ ทีโ่ ชว์ความ เก๋า จัดความอร่อยให้แบบไม่ยั้ง “บางคนมาที่ร้านบอกกินปูม้าสดๆ ไม่เป็น กลัวท้องเสีย กลัวคาว แต่พอได้ลองย�ำปูม้าที่นี่ แทบทุกรายติดใจต้องกลับมา กินอีก บางคนสั่งกลับบ้านเป็นสิบถุง เอากลับกรุงเทพฯ เราจะ แพ็คแยกปู แยกน�้ำ แช่น�้ำแข็งใส่กล่องไปให้” คุณชัยพรเล่าให้ฟังก่อนคะยั้นคะยอให้คนชิมที่แรกๆ ยัง ลังเลกลัวท้องเสียอย่างที่ว่าไว้จริง แต่พอลองแล้วอร่อยมาก และ ยังไม่มีอาการเจ็บป่วยใดๆ ทั้งสิ้น จนนึกเสียดายว่าท�ำไมชิมไป แค่นิดเดียวทั้งที่สุดอร่อย เมนูต่อไปที่แนะน�ำ คือ ต้มแซบ ที่แซบ สมชื่อไม่ใช่แซบเพราะเผ็ด แต่เป็นแซบเพราะความอร่อย รสชาติ กลมกล่อม หอมสมุนไพร ตะไคร้ ข่า พริก รากผักชี ผักชีฝรั่ง หอมแดง มะเขือเทศ พร้อมกับเห็ดฟางสดดอกใหญ่ ส่วนกระดูก อ่อนก็นุ่มหวานก�ำลังดี ไม่เละหรือแข็งกระด้างเกินไป ส่วนเมนูต�ำสุดอร่อยนอกจากต�ำไทย ต�ำปู ตามมาตรฐาน ร้านอาหารไทยอีสานทั่วไปแล้ว ขอแนะน�ำต�ำข้าวโพด ที่ใครมา ต้องสั่งเช่นกัน ป้าซิ้วเขามีสูตรเฉพาะ คือ ใส่ไข่เค็ม รสหวานหอม ของข้าวโพดตัดกับรสเค็มหอมมันของไข่เค็ม อร่อยลงตัวมากอย่าง


ไม่นา่ เชือ่ เคีย้ วรวมกับแครอทและกุง้ แห้งเนือ้ ดี ออกเค็มของกุง้ อีก หน่อยเข้ากั๊นเข้ากัน พูดถึงกุ้งแห้งถือว่าเป็นตัววัดมาตรฐานความสดอร่อยของ ร้านส้มต�ำทีเดียว ไปกี่ร้านคนชิมอย่างเราต้องขอเหล่ดูก่อนเลย ว่ากุ้งแห้งสีอะไร หน้าตาแบบไหน ส่วนใหญ่ถ้าไม่เจอกุ้งฝอยสีส้ม เจ็บทรวง ก็กงุ้ ใหญ่ตวั แบนสีชมพูแปร๋น ต่อให้สม้ ต�ำรสดีแค่ไหนยัง ท�ำใจล�ำบาก แต่ของป้าซิ้วนี้พอแลดูแล้วไม่ผิดหวังจริงๆ เพราะ เขาใช้กุ้งแห้งเนื้อดี ตัวเล็กหน่อย แต่เป็นกุ้งที่เคี้ยวสะดวกใจ สบายท้องแน่ ป้าซิ้วเห็นเราชื่นชมกุ้งจึงรีบส�ำทับว่านี่กิโลละหลาย ร้อยทีเดียวแต่ต้องใช้ เพราะถือคติว่าของอร่อยเริ่มต้นที่วัตถุดิบดี “ตอนมะนาวแพง ลูกละ 10 บาท เราก็ต้องใช้ เพราะถ้า ไม่ใช้ก็ไม่อร่อย หรืออย่างปลาเค็ม เราใช้ปลาอินทรีเค็มอย่างดี ตัวโต เวลาผัดมันถึงจะหอม”

นัน่ คืออีกเมนูทแี่ นะน�ำให้สงั่ ค่ะ ข้าวผัดปลาเค็ม เพราะหอม อร่อยจริง แถมสูตรร้านป้าซิ้วเขาใส่เนื้อกุ้งสดลงไปด้วย อร่อย เข้ากันมาก ส่วนคนที่ชอบของทอดๆ ย่างๆ แนะน�ำคอหมูย่าง ไก่ทอดใบเตย ไก่หมักไว้ตงั้ แต่กลางคืนจนรสเข้าเนือ้ ใส่ใบเตยไปชู ความหอม เวลาทอดจึงมีกลิน่ หอมไม่เหมือนทีไ่ หน ทีส่ �ำคัญเนือ้ ไก่ เขาใช้ไก่คุณภาพดีเนื้อไม่เละ ส่วนคอหมูนั้นเลือกชนิดที่ภาษา ตลาดว่า คอหนึ่ง คือ คุณภาพดี เนื้อแน่น มันไม่มากไม่น้อย เวลา ย่างเสร็จ หั่นเป็นชิ้นบางๆ เสิร์ฟใส่จานมาน่ากินมาก ร้านนีไ้ ม่ตอ้ งพึง่ ผงชูรส พึง่ แค่รสมือป้าซิว้ และอีกสองแม่ครัว ก็กินขาด สามแม่ครัวแบ่งกันคุมการท�ำอาหารคนละประเภท ถ้า เรื่องต�ำ ย�ำ ยกครกให้ป้าซิ้ว ถ้าเป็นเรื่องทอดเรื่องผัดยกให้พี่อุษา ส่วนเรื่องต้มแซบ ท�ำลาบ ยกให้พี่เล็กผู้ช่วยอีกคนรับไป อาหารที่ นีจ่ งึ รวดเร็วทันใจ และไม่ตอ้ งห่วงเรือ่ งความอร่อย เพราะแต่ละคน

รสมือกินขาดจริงๆ สมเป็นสามแม่ครัวหัวป่าก์ประจ�ำร้าน ส่วนเรื่องนอกครัวต้องยกให้พี่ชัยพรซึ่งเป็นเสมือนผู้จัดการ ร้านรับหน้าที่ดูแลเรื่องทั่วไป ตั้งแต่จ่ายตลาด ดูแลลูกค้า เสิร์ฟ เก็บกวาด จนถึงเก็บขยะ “ผมจ่ายอาหารเองทุกวัน เราจะมีร้านประจ�ำอย่างกระดูก อ่อนต้องเจ้านี้ ข้าวโพดเจ้านั้น ผักบางอย่างเราไม่ซื้อแต่ปลูกเอง จะได้ใช้กันสดๆ อย่างกะเพรา โหระพา ตะไคร้ มะเขือ ผัก ที่ปลูกง่ายๆ ปลูกเองดีกว่าของตลาดที่เขาตัดค้างคืนมา ส่วน ผักบุ้งนาเรามีคุณลุงคนในชุมชนแถวนี้ไปเก็บมาส่งให้ จึงมั่นใจ ว่าสด ปลอดภัย” นอกจากจะรักอาหาร ห่วงคนกินแล้ว ร้านนี้เขายังตัวจริง เสียงจริงเรื่องรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วย เพราะนอกจากความสะอาด ที่สัมผัสได้ตั้งแต่โต๊ะอาหารจนถึงในครัว เราบุกไปดูถึงที่ล้างจาน สะอาดได้มาตรฐาน คือสูงจากพื้นเกิน 1 เมตร แถมจัดระเบียบ การแยกขยะไว้อย่างเรียบร้อย ทัง้ ขวดแก้ว พลาสติก ลังกระดาษ ที่ เด็ดสุดคือแม้แต่กระดาษชิน้ เล็กอย่างใบสัง่ อาหาร ร้านยังแยกเก็บ รวมไว้เป็นถุง นอกจากเป็นเครื่องรับประกันว่าร้านนี้คนกินเยอะ

แค่ไหนแล้ว ยังไม่มองข้ามแม้เศษกระดาษที่เมื่อมารวมกันเป็นถุง ยังน�ำไปขายให้เขาน�ำไปรีไซเคิลต่อ ได้รกั ษ์โลกแล้วยังช่วยรักก�ำไร ให้ร้านทุกเดือน คุณชัยพรเล่าว่า สิ่งละอันพันละน้อยนี้สามารถ คืนเงินได้ไม่ต�่ำกว่าหลักพันบาท ไปช่วยกันอุดหนุนร้านอร่อยๆ ฝีมือดี และมีหัวใจรักษ์โลก กันเถอะค่ะ การเดินทาง มาทางแหลมฉบัง ก่อนถึงสะพานลอยตรงข้าม สยามคอม ให้เลีย้ วซ้ายเข้ามาทีถ่ นนเมืองใหม่เหนือ เข้ามา ประมาณ 1 กิโลเมตร ร้านอยู่ขวามือ สังเกตหน้าร้านมี ซุ้ม ทรงไทยอยู่ใต้ต้นหว้า เปิดทุกวันตั้งแต่ 09.00-17.00 น. สั่งอาหารหรือจองโต๊ะ ล่วงหน้า โทร. 0 3849 0318, 08 3982 1673 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

23


โดย ฟ้าใส

อย ฉันนึกถึงเกาะแห่งหนึ่งที่นักท่องเที่ยวนิยมใน เกาะหมากน้อย จ.ตราดแรกได้แต่เยมืิน่อชืที่อมเกาะหมากน้ งานบอกว่าต้องนั่งรถตู้นานเกินสิบชั่วโมง ฉันจึงรีบไปค้นหา ถึงได้รู้ว่าเกาะหมากน้อยที่จะไปครั้งนี้อยู่ไกลถึง จ.พังงา โน่นแน่ะ ชุมชนต้นแบบ ข้ อมูลเกาะหมากน้ อยตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ต.เกาะปันหยี อ.เมือง จ.พังงา มีพื้นที่ประมาณ 1,500 ไร่ ะขึ้นอยู่กับเทศบาลเกาะปันหยี และอยู่ไม่ไกลจากแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมอย่างเขาพิงกัน การพึ่งตนเอง แม้หรือจเขาตะปู แต่ชุมชนบนเกาะหมากน้อยยังคงรักษาความเป็นอยู่แบบเรียบง่าย สงบเงียบ และ ด้านพลังงาน ความบริสุทธิ์ของธรรมชาติไว้ได้เป็นอย่างดี ชาวเกาะกว่า 290 ครัวเรือนนับถือศาสนาอิสลาม ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านขนาดเล็ก ท�ำสวนยางพาราและสวนมะพร้าว บนเกาะ อย่างยั่งยืน ทัยัง้งไม่หมดมีระบบไฟฟ้ าแรงสูงใช้ แหล่งพลังงานบนเกาะมีเพียงเซลล์พลังงานแสงอาทิตย์ ชาวบ้านมี เครื่องปั่นไฟขนาดเล็กส�ำหรับปั่นไฟใช้ในกลุ่มบ้านใกล้เรือนเคียง ส่วนก๊าซส�ำหรับหุงต้มอาหาร นั้นต้องขนส่งทางเรือมาจาก ต.อ่าวลึก จ.กระบี่ ราคาก๊าซจึงสูงกว่าบนฝั่ง

ชุ ม ชนบนเกาะประสบปั ญ หาด้ า นสิ่ ง แวดล้ อ มที่ เ กิ ด จากน�้ ำ เสี ย ใน กระบวนการท�ำยางแผ่นที่นับวันจะรุนแรงขึ้น ขยะอินทรีย์จากเศษกุ้งเศษปู ตัวเล็กตัวน้อยทีต่ ดิ มากับเครือ่ งมือหาปลา รวมทัง้ ขยะเศษอาหารจากครัวเรือน เครือไทยออยล์จึงได้ร่วมกับมหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง ด�ำเนิน โครงการการจัดการของเสียจากการผลิตยางแผ่นและของเสียจากครัวเรือนด้วย ระบบบ่อหมักก๊าซชีวภาพ และส่งเสริมการปลูกผักปลอดสารเคมีเพือ่ สุขภาวะทีด่ ี ของชุมชนเกาะหมากน้อย เพือ่ ขจัดปัญหาของเสียบนเกาะ และยังน�ำน�ำ้ เสียจาก การท�ำยางแผ่นกลับมาท�ำประโยชน์ได้อกี โดยมุง่ เน้นกระบวนการมีสว่ นร่วมของ ชุมชนทุกด้านทัง้ งบประมาณและร่วมลงมือท�ำ เพราะเมือ่ เข้าใจ ชาวบ้านก็ผลิต ก๊าซชีวภาพใช้งานเองได้ หากวันใดที่ระบบมีปัญหาก็แก้ไขได้เอง ซึ่งจะท�ำให้ โครงการพัฒนาได้อย่างยั่งยืน

24 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


ภารกิจติดตั้งระบบก๊าซชีวภาพจากของเสีย

วันที่ 29 เมษายน-2 พฤษภาคม 2555 ฉันออกเดินทางร่วมกับพนักงานจิตอาสาเครือ ไทยออยล์และทีมงาน 27 คนลงพืน้ ทีร่ ว่ มประกอบและติดตัง้ ระบบก๊าซชีวภาพ พร้อมกับ ทีมงาน ม.ทักษิณและชาวบ้านเกาะหมากน้อย พวกเราโดยสารเรือหาปลาของชาวบ้าน จากท่าเรือแหลมสัก อ.อ่าวลึก จ.กระบี่ ไปเกาะหมากน้อย ใช้เวลาประมาณครึ่งชั่วโมง จากนัน้ จึงเปลีย่ นพาหนะเป็นรถจักรยานยนต์และจักรยานสามล้อพ่วงข้างเพือ่ เดินทางไป ยังบ้านนายก อบต.เกาะปันหยีที่จะพ�ำนักอยู่ตลอดการท�ำกิจกรรม เราได้เรียนรูว้ ธิ กี ารเจาะ เชือ่ มถัง และติดตัง้ ท่อต่างๆ ทีป่ ระกอบเป็นระบบก๊าซชีวภาพ จากทีมงาน ม.ทักษิณและช่างชุมชนที่มีประสบการณ์สูง หลังจากนั้นจึงแบ่งออกเป็น 5 กลุ่ม โดยมีทีมงาน ม.ทักษิณและชาวบ้านที่จะได้รับมอบถังก๊าซชีวภาพประจ�ำอยู่ แต่ละกลุ่ม ทุกคนช่วยกันคนละไม้คนละมือโดยไม่ย่อท้อกับสภาพอากาศที่ค่อนข้างร้อน อบอ้าว เมื่อประกอบแล้วเสร็จชุดหนึ่ง พวกเราจะร่วมกันมอบถังก๊าซชีวภาพให้ชาวบ้าน ที่เข้าร่วมโครงการ โดยชาวบ้านต้องลงนามให้ค�ำสัญญาว่าจะดูแลรักษาระบบให้อยู่ใน สภาพดี และปฏิบัติตามข้อแนะน�ำอย่างเคร่งครัด จากนั้นแต่ละกลุ่มจะช่วยกันน�ำ ชุดถังก๊าซชีวภาพไปส่งและติดตัง้ ถึงทีบ่ า้ น ซึง่ เป็นช่วงเวลาอันดีทพี่ วกเราได้ท�ำความรูจ้ กั พูดคุยกับเจ้าของบ้านอย่างใกล้ชดิ ยิง่ ขึน้ การติดตัง้ ไม่ใช่แค่ประกอบอย่างเดียว แต่จะต้อง ใส่หัวเชื้อจุลินทรีย์ที่แต่ละหลังเตรียมพร้อมไว้ให้ช่วยบรรจุลงถังหมักด้วย นั่นคือมูลโค หรือขี้วัวนั่นเอง พนักงานต้องช่วยกันกวนมูลวัว 60 ลิตร ผสมกับน�้ำให้เนื้อเนียนละเอียด แล้วจึงกรอกลงถังหมัก จากนัน้ รออีก 2 อาทิตย์ถงึ จะรูว้ า่ เกิดก๊าซหรือไม่ และถังมีปญั หา รอยรั่วตรงจุดใดเพิ่มขึ้นหรือเปล่า ก่อนจะเติมเศษอาหารเพื่อหมักเป็นก๊าซหุงต้มต่อไป

ก๊าซชีวภาพ คือก๊าซที่เกิดจากการน�ำของเสียอินทรีย์ที่

ย่อยสลายได้ ผ่านกระบวนการย่อยสลายแบบไม่ใช้ ออกซิเจนในสภาวะไร้อากาศ คือสร้างถังปิดไม่ให้ อากาศเข้าไปได้ โดยข้างในถังหมักต้องมีจุลินทรีย์ ที่ก่อให้เกิดก๊าซที่จุดไฟติดเป็นตัวช่วยย่อยซึ่งมีอยู่ ในมูลสัตว์ องค์ประกอบของก๊าซชีวภาพหลักๆ คือ ก๊าซมีเทนที่จุดติดไฟ และก๊าซอื่นๆ ปนมาด้วย คือ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟด์ ก๊าซชีวภาพสามารถน�ำไปใช้เป็นพลังงานทดแทน รูปแบบต่างๆ เช่น ก๊าซหุงต้ม พลังงานไฟฟ้า เป็นต้น

โปรดติดตาม โครงการการท�ำก๊าซ ชีวภาพจาก เศษอาหารในโรงเรียน วัดใหม่เนินพยอมได้ เร็วๆ นี้

มูลวัวสด จ�ำนวน 60 ลิตรใช้เป็นหัวเชื้อจุลินทรีย์

ต่อยอดพลังงานทดแทนสูค่ วามยัง่ ยืนด้านสุขภาวะ วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น เช่น กะลามะพร้าว กาบมะพร้าว เศษไม้

นอกจากจะช่วยกันประกอบและติดตั้งถังหมักก๊าซชีวภาพ แล้ว เครือไทยออยล์และ ม.ทักษิณยังต่อยอดโครงการไปสู่การ ส่งเสริมการปลูกผักปลอดสารเคมีเพือ่ สุขภาวะทีด่ ขี องชุมชนบนเกาะ ที่มีปัญหาด้านสุขภาพจากการบริโภคอาหารทะเลมากเกินไป และกินผักน้อย เนื่องจากผักมีราคาสูง โครงการฯ จึงส่งเสริมให้ ชาวบ้านหันมาปลูกผักปลอดสารเคมีเพื่อบริโภคเองในครัวเรือน โดยใช้น�้ำหมักและกากตะกอนจากถังหมักก๊าซชีวภาพครัวเรือน เป็ น ปุ ๋ ย อิ น ทรี ย ์ ใ นการเพาะปลู ก แทนหรื อ ลดปริ ม าณการใช้ ปุ ๋ ย เคมี ใ นการเกษตรได้ นอกจากนั้ น ยั ง สนั บ สนุ น การท�ำ เตาเผาถ่านน�้ำส้มควันไม้จ�ำนวน 10 เตาในเบื้องต้น โดยการน�ำ

มาเผาถ่านเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในการหุงต้ม และยังได้น�้ำส้มควัน ไม้ ซึ่งมีประโยชน์สารพัด อาทิ เป็นสารก�ำจัดศัตรูพืช สารเร่งการ เจริญเติบโตของพืช ทุกวันนี้ชาวบ้านบนเกาะหมากน้อยเกือบทุกครัวเรือนมี ต้นทุนพลังงานทางเลือกเพือ่ ทดแทนก๊าซ LPG ทีส่ ามารถผลิตได้เอง จากของเสียในท้องถิ่น พวกเราทุกคนเองก็มีความภาคภูมิใจที่ได้ เป็นส่วนหนึง่ ทีส่ ร้างรอยยิม้ และความสุขให้กบั ชาวเกาะหมากน้อย เช่นกัน เครือไทยออยล์ร่วมสร้างต้นแบบชุมชนพึ่งตนเองด้าน พลังงานจากของเสียในชุมชน ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

25


ปราชญ์ชุมชน

โดย สรีชา

ลุงเหมา ขวัญ ชื่นจิตร

ขวัญของลูกหลาน

ชาวประมง

คงไม่ได้เป็นเพียงเพราะอาวุโสเท่านัน้ ทีท่ �ำให้ลกู หลานวางใจ แต่ความหนักแน่น ท�ำจริง มีฝีมือจริง และที่ส�ำคัญคือมีน�้ำใจ ที่ บ้านลุงเหมามีสารพัดเครื่องมืออุปกรณ์ช่าง ใครขาดเหลือก็มา หยิบไปใช้ ลุงไม่ว่าไม่หวง จนบางคนใช้เพลินลืมดูแล เดี๋ยวนี้ลุง เลยต้องขอเว้นอุปกรณ์บางอย่าง เพราะนอกจากลุงเหมาจะเป็น ชาวประมงโดยสายเลือดแล้ว ลุงเหมายังมีฝีมือท�ำได้สารพัดช่าง ช่างปูน ช่างไม้ ช่างเครื่อง ซ่อมได้ตั้งแต่เรือประมงยันเครื่องเรือ “เมื่ อ ปี ก ่ อ นที่ นี่ จ ะรวมกลุ ่ ม กั น ตั้ ง กลุ ่ ม ประมงพื้ น บ้ า น เดินสมุทร เรือบรรทุกสินค้า อ่าวอุดมขึ้น กรรมการเป็นลูกๆ หลานๆ เราคนรุ่นนี้ส่วนใหญ่ก็ “เคยมีคนท้า คนทีเ่ รียนมาเขารูห้ มด ทฤษฎีอะไร เรียกอะไร สมัครใจเป็นสมาชิกกัน แต่พวกเขาไม่ยอม บอกให้ลงุ เป็นประธาน เขาเรียกถูก แต่ผมเรียกไม่เป็น ชือ่ ฝรัง่ ออกเสียงไม่ถกู แต่ผมท�ำได้ เป็นขวัญให้เขา ถ้ามีงานลุยเดี๋ยวเขาลงมือเอง” เคยท้าให้เขาถอดเครื่องออกมากองไว้ แต่อย่าซ่อนชิ้นส่วนนะ ผม ประกอบเข้าไปได้หมด เครื่องเดินได้เหมือนเดิมไม่มีปัญหา” ทีบ่ า้ นอ่าวอุดม ซอย 5 เกือบสุดทางออกไปชายหาด บ้านหลังย่อม ทีม่ ตี น้ จันเก่าแก่เกือบร้อยปีอยูห่ น้าบ้าน คือบ้านของลุงเหมา หรือ ขวัญ ชื่นจิตร ที่อยู่มาตั้งแต่รุ่นปู่ รุ่นพ่อ ลุงเหมาเกิดที่บ้านหลังนี้ เติบโต อยูก่ บั หาดและทะเลบ้านอ่าวอุดมมาตลอดชีวติ จนวันนีว้ ยั ล่วงเข้า 65 ปีแล้ว ได้กลายเป็นขวัญของลูกหลานประมง

26 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555


ความรูเ้ รือ่ งประมง เรือ่ งทะเล แน่นอนว่าลุงเหมาไม่เป็นรองใคร ความทีว่ า่ ออกเรือ ฟังค�ำพ่อมาแต่เด็ก ใฝ่รู้ ช่างสังเกต และลงมือท�ำจนเชี่ยวชาญ ประสบการณ์นับสิบปี ถึงวันนี้ลุงเหมายังออกเรือหาปลากับกุ้งอยู่ และได้ไม่น้อยหน้าแรงหนุ่มสาว “ลมหนาว ลมร้อน เราก็พลิกเปลีย่ นไปเรือ่ ย ลมร้อนกุง้ จะเข้ามา ลมหนาวปลาทูกบั หมึกจะมา ถามว่ารู้ได้อย่างไร ของอย่างนี้มันสัญชาตญาณชาวประมง เป็นภูมิปัญญา ทีส่ ง่ ต่อกันมาว่าจะออกเรือเมือ่ นำ�้ เป็น คือนำ�้ มีการเคลือ่ นไหวขึน้ ลง ถ้าน�ำ้ ตายคือน�ำ้ นิง่ ๆ ไม่ขนึ้ ไม่ลงเวลาวางอวนไป อวนมันจะอยูน่ งิ่ ไม่เคลือ่ นก็จบั ปลาจับอะไรไม่ได้ ช่วงน�ำ้ ตาย ตั้งแต่ 3 ค�่ำไปจนถึง 11, 12 ค�่ำ พอ 13 ค�่ำ 14, 15 ค�่ำ เรื่อยไปจนถึง 6-7 ค�่ำ เป็นช่วง น�้ำเป็น ชาวประมงไม่มีวันอยู่บ้านต้องออกเรือ

ประสบการณ์มันจะสอน อย่างเวลา เราฉายไฟไปทีผ่ วิ นำ�้ ปลาทีม่ นั ขึน้ มาเล่นนำ�้ ผิวมันต้องแสงวาบ ยิ่งเวลาเดือนมืดยิ่ง เห็นชัด วาบแสงเดียวที่เห็น เราค�ำนวณ ได้เลยว่าปลาตัวขนาดไหน ฝูงใหญ่ ฝูงเล็ก หรือถ้าไปเขตนี้บริเวณนี้จะมีปลาชนิดนี้ ชนิดนั้น หรือถ้าลมเงียบก็ใช้ฟังเสียง ถ้า ได้ยนิ เสียงเหมือนฝนตกรูแ้ ล้วว่าจะเจอปลา พวกที่หายใจทางท้ายทอย อย่างปลาโลมา ปลาวาฬ หรือบางทีกลิ่นลอยลมมา เราก็รู้ แล้วว่ามีปลาอะไร ปลาแต่ละชนิดกลิ่นไม่ เหมือนกัน อย่างปลากุเลากลิ่นจะค่อนข้าง เหม็นเขียว กลิน่ ปลากุแล ปลาหางโกยก็ไม่ เหมือนกัน ประมาณ 100 วา ลมหวนมา เราได้กลิ่นก็รู้เลย” เมือ่ ถามลุงว่า ลุงรูไ้ ด้อย่างไร ใครสอน ลุงเหมารีบย�้ำ ของอย่างนี้สอนกันแบบ ครูสอนในห้องไม่ได้ ต้องออกไปกลางทะเล

ไปท�ำจริง ลุงรูม้ าจากพ่อ ดูจากพ่อ ถามพ่อ สังเกตแล้วจดจ�ำเอา เป็นความรูท้ ถี่ า่ ยต่อกัน มาปากต่อปากรุ่นต่อรุ่น “อย่างลูกผมออกเรือกับผม ผมจะบอก เขาจะค่อยเรียนรู้และค่อยๆ ท�ำได้เอง... เวลาอยูก่ ลางทะเลมองเห็นแต่ฟา้ กับนำ�้ มัน วังเวง ว้าเหว่นะ เหมือนเข้าป่าเวลาเห็นอะไร เขาห้ามทัก ออกทะเลก็ห้าม ถ้ามีอะไรก็ มองหน้ากันแล้วมาคุยทีบ่ า้ น บางคนล้อเล่น ตะโกนมา เฮ้ย ! ฉลาม นี่ต้องด่าสวนกลับ ไปเลย หรือเวลาเจอปลาจะพูดกันแค่ว่า “เตรียมพร้อม” หรือ “เหมือนเดิม” เรือ่ งของ ชาวประมงนี่เขามีถือเคล็ดนะ คนเดี๋ยวนี้ ไม่ค่อยรู้ ต้องบอกให้รู้กัน เวลาอยากได้กุ้ง ได้ปู ปลา เขาห้ามบอกกับชาวประมง หรือ มาบอกคนเรือโดยตรง ถ้าวันไหนมีใครมาสัง่ วันนัน้ ไม่ตอ้ งออกเรือหรอก เพราะจะจับอะไร ไม่ได้แน่นอน สมมติอยากได้กุ้งยี่สิบกิโล

ลุงวันนี้ขอปลานั่นปลานี่ อย่ามาพูด ให้ไป บอกแม่ค้าหรือสั่งคนอื่นถึงจะได้ เขาถือ เคล็ดกัน” “ต่อไปคนท�ำประมงจะน้อยลง แต่ ก็คงจะมี” ลุงเหมาปิดท้ายด้วยเสียงกังวล คงอาจเป็นเพราะความกังวลของคนรุ่นนี้ เจ้าของภูมิปัญญาอันล�้ำค่า ที่น่าเสียดาย หากวันหนึ่ง สิ่งที่เคยบอกต่อ ส่งทอดกัน มารุ่นต่อรุ่นจะค่อยๆ จางหายไป เศษเสีย้ วความรูข้ องลุงเหมาบนหน้า กระดาษแห่งนี้ ย่อมเป็นบันทึกอันล�้ำค่า บทหนึ่งที่จะช่วยส่งต่อให้คนรุ่นหลังได้รับรู้ และจดจ�ำได้ถึงมรดกความรู้จากปราชญ์ ชุมชนอีกคนหนึ่งแห่งบ้านอ่าวอุดม

ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

27


เยี่ยมเยือนเพื่อนบ้าน

โดย ค�ำศรี

บ้านบ่อมะกรูด สู้ยาเสพติด “ต้องเริ่มจากคนในชุมชนเอง เพราะเป็นเจ้าของพื้นที่ รู้ปัญหาจริง ที่ส�ำคัญคือเรารู้ว่าท�ำไปเพื่ออะไร”

ทุกวันนี้ปัญหาใหญ่อย่างหนึ่งที่หลายชุมชนเผชิญอยู่คือ ยาเสพติด เพื่อลูกหลานและอนาคตของชุมชนจึงมีความพยายามมากมายที่จะสู้กับปัญหานี้ เยี่ยมเยือนเพื่อนบ้านฉบับนี้จึงขอพา ไปรู้จักกับชุมชนบ้านบ่อมะกรูด หมู่ 7 และหมู่ 8 ต�ำบลบ้านฆ้อง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี ซึ่งสามารถแก้ปัญหาเอาชนะยาเสพติดได้ อย่างน่าชื่นชม จนได้ชื่อว่าเป็นหมู่บ้านปลอดยาเสพติดและหมู่บ้านดีเด่นของต�ำบลบ้านฆ้อง อีกทั้งยังได้รับการพิจารณาจากศูนย์ ปฏิบัติการต่อสู้เพื่อเอาชนะยาเสพติดภาคประชาชนแห่งชาติ (ศตส.) ให้รับโล่รางวัลต่อสู้กับปัญหายาเสพติดจากรองเลขาธิการ ส�ำนักงาน ป.ป.ส. เมื่อปี 2551 จากจิตส�ำนึกอันแรงกล้าของความรักในชุมชนถิน่ เกิด มองว่านีค่ อื ปัญหาร่วม ไม่ใช่ปญั หาของใครคนใดคนหนึง่ หรือครอบครัวใด ครอบครัวหนึ่ง ท�ำให้คนบ่อมะกรูดลุกขึ้นมาชักชวนให้ทุกคนเป็นเจ้าของปัญหา และร่วมกันปฏิบัติภารกิจที่หนักยิ่งนี้

ปัญหาหนักหน่วง ไม่ต่างจากชุมชนอื่น

28 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

ย้อนกลับไปเกือบ 15 ปีที่แล้ว ประมาณปี 2539 ปัญหายาเสพติดของชุมชน บ่อมะกรูด ถือว่ามีความรุนแรงไม่แพ้ที่หมู่บ้านอื่น “สมัยนั้นแม้กระทั่งบริเวณใกล้โรงเรียนยังซื้อขายยาบ้า สถานการณ์มีทั้งเด็ก ติดยา มีทั้งผู้ซื้อ ผู้ขายในชุมชน นอกชุมชน ส่วนหนึ่งมาจากโรงงานฆ่าสัตว์ โรงงาน ท�ำตุ๊กตา ยาที่แพร่หลาย ได้แก่ ยาแอมเฟตามีนหรือยาบ้า ยาขยัน” ผู้น�ำชุมชนอย่าง คุณธัมมสัญญ์ อุ่มเอิบ และอาจารย์ทองสุข ลาลาด เล่าให้ฟังก่อนย�้ำว่าท�ำให้ทนไม่ไหว ขณะนั้นอาจารย์ทองสุข เกษียณอายุราชการก่อน 2 ปี และคุณธัมมสัญญ์ได้กลับมา ท�ำงานที่บ้าน จึงได้รวมตัวคนในชุมชนมาเป็นคณะท�ำงาน มาช่วยกันคิดว่าจะจัดการ กับปัญหายาเสพติดที่เข้ามาในชุมชนได้อย่างไร และท�ำเรื่องนี้อย่างจริงจังตั้งแต่ปี 2540 ย้อนไปถึงฐานทุนเดิมของชุมชนนี้ คนในหมู่บ้านส่วนใหญ่เป็นชาติพันธุ์ลาวเวียง อพยพมาจากเวียงจันทน์ สมัยพระเจ้าตากสินครองกรุงธนบุรี หลวงยกกระบัตร (เจ้าพระยาจักรี) ปฐมบรมราชวงศ์จักรีที่ปกครองเมืองราชบุรีในครั้งนั้น ได้ยกทัพ ไปตีเมืองเวียงจันทน์แตก จึงได้พาชาวลาวเวียงจันทน์อพยพมาที่ราชบุรีมาอยู่แถว ฝั่งซ้ายแม่น�้ำแม่กลอง มีหลายหมู่บ้าน บ้านบ่อมะกรูดมี 2 หมู่ คือหมู่ที่ 7 และ 8 ก็เป็นหนึ่งในนั้น เดิมชื่อบ้านช้างงาม ปัจจุบันมีประชากรประมาณ 150 ครัวเรือน รวมกว่ า 600-700 คน คนในชุ ม ชนยั ง คงวั ฒ นธรรมพื้ น ถิ่ น แบบชาวลาวเวี ย ง หลายประการ สิ่งหนึ่งที่มีผลต่อการแก้ปัญหายาเสพติด คือ วัฒนธรรมที่ยังคงให้ความ เคารพนับถือผู้อาวุโส เมื่อมีผู้น�ำที่มีอาวุโส มีใจเสียสละ และมุ่งมั่นที่จะท�ำงานให้ชุมชน จึงรวมคนในชุมชนให้เกิดแรงพลังร่วมได้อย่างรวดเร็ว


เริ่มต้นด้วย 3 ยุทธศาสตร์ “หยุดยั้ง”

“ช่วงแรกเราใช้ 3 ยุทธศาสตร์หยุดยั้ง ได้แก่ 1. หยุดยั้งผู้ค้า จะประสานกับส่วนราชการที่ มีอ�ำนาจ แล้วไปพูดคุยกับพีน่ อ้ งในชุมชน ขออาสาสมัครตามหมูบ่ า้ นคอยส่งข่าวให้ และขอร้อง ให้คนที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดให้เลิกซะ 2. หยุดยั้งผู้เสพ แนะน�ำให้คนที่ติดยาอยู่ให้ไปรักษา พาไปบ�ำบัด เราท�ำเรือ่ งติดต่อส่งโรงพยาบาลโพธารามให้ คนทีม่ บี ตั รผูป้ ว่ ยต�ำรวจจะไม่จบั แต่ถา้ อาการถึงขั้นรุนแรงจะส่งไปบ�ำบัดที่วัดวังผาแดง กาญจนบุรี และวัดอินทราราม สมุทรสงคราม 3. หยุดยั้งไม่ให้ติดเพิ่ม เราจัดกิจกรรมมากมาย เช่น ศึกษาดูงาน จัดค่ายเยาวชน กีฬา ตีกลองยาว ซึง่ ต้องใช้ทนุ เท่าทีม่ ใี นชุมชน ยังไม่มหี น่วยงานภายนอกมาสนับสนุนแต่เราก็ตอ้ งท�ำ” ผูน้ �ำชุมชนทัง้ สองท่านยำ�้ เช่นเดียวกันว่าไม่ตอ้ งรองบประมาณจากใคร คน ท�ำงานต้องพึ่งตนเอง “ใช้วัสดุอุปกรณ์เท่าที่มี อย่างเขียนป้ายต่อต้านยาเสพติด เราก็ใช้ผ้าคลุม ศพบ้าง ใช้ฝาโลงบ้าง และค่าใช้จ่ายต่างๆ ก็ออกงบประมาณกันเอง งานนี้ยาก เราต้องท�ำกันอย่างจริงจัง ผูน้ �ำต้องเสียสละ มีใจสาธารณะ มีความอดทน เพราะ ต้องใช้เวลามากในการท�ำงาน”

เมื่อการท�ำงานช่วงแรกเริ่มเห็นผล ชัดเจน หยุดยัง้ ยาเสพติดได้มากขึน้ บ�ำบัด คนติดยาและดึงพวกเขาออกจากวังวนได้ ชุมชนข้างเคียงได้ขอให้คณะท�ำงานแก้ไข ยาเสพติดของบ่อมะกรูดไปช่วยเหลือ ทั้ง จากในหมู ่ บ ้ า นของต�ำบลบ้ า นฆ้ อ งเอง รวมถึงต�ำบลรอบข้างและอ�ำเภอใกล้เคียง ด้วย จนกระทั่งปี 2543-2544 ส�ำนักงาน คณะกรรมการป้ อ งกั น และปราบปราม ยาเสพติด (ป.ป.ส.) รับรู้กิจกรรมของ บ้านบ่อมะกรูด จึงสนับสนุนงบประมาณมาให้ “ได้มา 14,000 บาท แกนน�ำจึงน�ำ ไปจัดกิจกรรมในหมู่บ้าน และได้ขยาย เครือข่ายคนท�ำงานไปอีก 7 หมู่บ้าน” การต่ อ สู ้ กั บ ปั ญ หายาเสพติ ด มา นานนับสิบปี บ่มเพาะองค์ความรู้และ ประสบการณ์ท�ำงาน สามารถสร้างแนวร่วม

ภาคประชาชน และดึงหน่วยงานภายนอก ทัง้ รัฐและเอกชนมาสนับสนุนได้ จึงเอาชนะ ปัญหายาเสพติดได้อย่างเด็ดขาด ปั จ จุ บั น บ้ า นบ่ อ มะกรู ด ได้ รั บ การ ยอมรั บ ว่ า เป็ น หมู ่ บ ้ า นปลอดยาเสพติ ด และเป็นศูนย์ศึกษาเรียนรู้การแก้ไขปัญหา ยาเสพติ ด อี ก ทั้ ง งานสู ้ กั บ ยาเสพติ ด ยั ง กลายเป็นฐานให้คนในชุมชนรวมตัวกัน เหนียวแน่น เกิดความเชือ่ มัน่ และศรัทธาใน พลังชุมชน งานพัฒนาชุมชนในด้านอื่นๆ จึงก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว เพราะมีทั้ง ความพร้อมและเอาจริงเอาจัง ที่ส�ำคัญ ยั ง มี ก ารเรี ย นรู ้ แ ละพั ฒ นาชุ ม ชนตนเอง อย่างเป็นระบบ บ้านบ่อมะกรูดจึงนับเป็น ตัวอย่างดีที่พร้อมให้ชุมชนอื่นๆ มาเรียนรู้ เพื่อแก้ปัญหาในชุมชนของตนเองได้

ขยายผล ขยายความดี

ขอบคุณข้อมูล คุณธัมมสัญญ์ อุ่มเอิบ, http://www.magrood.com ติดต่อเรียนรู้ดูงานได้ที่ ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านบ่อมะกรูด โทร. 08 9235 0663 ชุมชนของเรา เดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2555

29


ชุมชนของเรา 13  

ไทยออยล์อยากเห็นเด็กไทย ฟ.ฟันแข็งแรง

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you