Page 1

De enige échte!

2012

Skûtsjekrant

Uitgave van PENN Communicatie Jaargang 17

www.skutsje.nl

Sieb Meijer, kampioen en schipper af (p.25)

Uitgever: PENN Communicatie

Schipper Berend Mink: ‘Wat jaan en nimme is der net mear by’ (p.11)


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Het blijft wel kunst! Elke skûtsjewedstrijd is een kunstwerk. Je moet er net zo respectvol mee omgaan als met een Van Gogh, of een concert. Want de skûtsjetraditie is rijk en oud. En het evenement wordt door honderdduizenden in binnen- en buitenland gevolgd. De grens tussen prachtige kampioenschappen en teleurstellingen is smal. Dat bleek in de zomer van 2011 wel. Bij de SKS kwam dat door het weer. De wedstrijd bij Elahuizen ging niet door en de titelstrijd in Lemmer ging uit als een nachtkaars. Bij de IFKS waren de omstandigheden veel mooier. Maar door de zwarte vlag na de valse start werd de finale bij Lemmer gedevalueerd. Erg Jammer, vooral ook voor Sieb Meijer.

Windkracht 5

Aan sommige dingen kun je weinig doen. Het weer hoort daarbij. Maar je kunt als organisatie wel de regels zo opstellen en hanteren dat er bij windkracht 5 tot 6 gevaren kan worden. Douwe Visser van Grou had in de stormachtige wedstrijd bij Woudsend naar eigen zeggen zelfs nog wat te weinig druk. Anderen hadden diezelfde middag zo de broek vol dat ze met het zweet onder de oksels de luwe baai bij Heeg opzochten. Maar

ja, als je niet eens reefknuttels in het zeil hebt en alle gewicht uit het schip gebrand… Het was kwalijk dat de schippers in onderling overleg bij onder meer Elahuizen de rol van de Minwaerrie doorkruisten. Leo Visser werd compleet verrast door de actie van Gerhard Pietersma van Earnewâld c.s. En hup,

"Als je niet eens reefknuttels in het zeil hebt..." daar ging de wedstrijd. Dat was in feite ontoelaatbaar. Het kampioenschap Skûtsjesilen is te groot om de gang van zaken door een paar schippers te laten bepalen. Die hebben daar hun onderlinge wedstrijden op de Fluezen, Lemmer Ahoy of de Roekoe Pôle wel voor.

Klaas Jansma

Zo hoort het ook niet te bestaan dat een wedstrijdorganisator de laatste dag van een IFKS-kampioenschap verstoort. De voorliefde van Gerlof van Wieren voor de gate is al discutabel. Het te gauw trekken van de zwarte vlag in de finale had grote gevolgen voor die wedstrijdmiddag. Bij Lemmer had het tot gevolg dat de voornaamste concurrent van kampioen Sieb Meijer er voortijdig al uit lag.

De snelste wint

En als Van Wierens voornemen wordt uitgevoerd om geregeld ook een gate aan het einde van de kruisrakken te leggen, blijft er geen interessante boeironding meer over. Zonder elkaar te hinderen varen de schepen dan als bejaarden achter een rollator hun rondjes. De snelste wint, zoals Harry Amsterdam graag wil. Dat er dan voor het publiek niks meer te beleven is, ach… Ja, als je zo redeneert kun je het live verslag voor Omrop Fryslân ook maar beter afschaffen. Skûtsjesilen is een kostelijke bezigheid en een kostbare traditie. Die verdient respect van alle betrokkenen. Lichtvaardige ingrepen, heeft de geschiedenis vaak genoeg bewezen, leiden tot devaluatie. Dat wil niemand.

Schilderij, gemaakt door Dirk Huizinga

3


advertorial

Aanpak achterstallig baggerwerk in jachthavens De recreatie in Fryslân is nog steeds een belangrijk speerpunt in het provinciaal beleid. Dat beleid niet enkel uit beloftes en streefbeelden bestaat blijkt uit de subsidieregeling die Provincie Fryslân jachthavenbeheerders biedt. De regeling ‘Onderhoudsbaggeren Friese Merenproject’ staat garant voor een forse tegemoetkoming in de verwerkingskosten van vrijkomende baggerspecie. Tijhuis Ingenieurs BV uit Heerenveen werkt samen met baggeraar Zijsling en Zonen BV uit Jutrijp om een totaal oplossing te bieden voor de recreatieve ondernemer. Samen zorgen wij voor: het vooroverleg, subsidieaanvraag, milieukundig onderzoek, het ontwerp en de uitvoering van bagger- en beschoeiingwerk. ‘Vooral het bundelen van ons netwerk en kennis met het vakmanschap van Zijsling ontzorgt de ondernemers’ aldus Jetze Genee van

Tijhuis Ingenieurs BV. Baggeronderhoud heeft niet een hoge prioriteit bij ondernemers. De subsidieregeling zorgt hierbij voor een enorme stimulans. Tijhuis Ingenieurs BV Als specialist in waterbeheer werkt Tijhuis Ingenieurs BV vanuit Heerenveen en zijn wij actief voor diverse gemeenten en recreatieondernemers. Daarnaast zijn de provincie Fryslân en het Wetterksip Fryslân tevreden opdrachtgevers. Tijhuis Ingenieurs BV zorgt voor veldinspec ties, milieukundig en flora en faunaonderzoek, werkvoorbereiding en de begeleiding van het baggerwerk. Speciaal voor de recreatiesector leveren wij een totaalpakket voor het beheer en onderhoud van recreatief water waarin de inrichting en het onderhoud afgestemd is op het voorkomen van overlast zoals ondiepten, slechte beschoeiing, blauwalg, stankoverlast en waterplanten.

Zijsling en Zonen BV Aannemer Zijsling en zonen uit Jutrijp verzorgt de uitvoering van baggerwerk en beschoeiingwerk. Als skûtsjesiler en baggeraar weet de familie Zijsling al jaren waar de knelpunten zitten op het Friese water. Voor de recreatiesector verzorgen wij: verdiepen van kanalen en havens, aanleggen beschoeiing, grond- en zandoverslag en divers kraanwerk. Vanaf het water kan Zijsling en Zonen BV met haar diverse materieel overal bij. Praktisch en voordelig zijn oplossingen waarbij baggerspecie hergebruikt wordt tot grond voor kade projecten. Algemeen Wanneer in uw haven een baggerprobleem speelt komen wij graag eens langs om dit met u persoonlijk te bespreken. Uw voorwaarden kunnen gekoppeld worden aan ons netwerk en kennis om samen tot een goedkope oplossing te komen.

foto’s: Mindert van Dijk

Tijhuis Ingenieurs BV De Ynfeart 7 -203 8754 GM Heerenveen j.genee@tijhuisingenieurs.nl www.tijhuisingenieurs.nl

Altijd al eens op een hekraderboot willen varen? Dat kan gewoon in Friesland. Met de Frisian Queen beleeft u de leukste feesten op het water.

Minimaal 40 tot maximaal 200 personen Voor meer informatie kijk op onze website.

[ Met vertrouwen kom je het verst ]

Bolsward (0515) 57 80 80 - Franeker (0517) 39 77 75 - Sneek (0515) 43 04 65 info@bentaccountants.nl - www.bentaccountants.nl

www.frisian-queen.nl

Familie Meeter It Salt 1, 8491 DV Akkrum tel: 0566 - 650 030


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Nieuwe SKS-schipper Jaap Zwaga op ‘Ut’e Striid’

‘We waren het draaipunt kwijt’ De nieuwe schipper Jaap Lammerts Zwaga (40) van Langwar is een gelukkig man. Het meest besproken SKS-skûtsje van de afgelopen jaren, de ‘Ut’e Striid’, blijkt na de winter snel en lenig. Langwar wil graag terug naar de gloriejaren van weleer. Na een carrousel van nieuwe roergangers, na forse ingrepen aan het nieuwe skûtsje en deels herstel van die ingrepen, lijkt eindelijk het tij gekeerd. Zwaga heeft meteen zijn dagelijks werk als binnenvaartschipper naar Fryslân verlegd. Gewoon omdat het beter past met het actieve skûtsjesilen, dan zijn eerdere week op-/week af functie in de duwvaart rondom Antwerpen. Wisselen van werk is in de binnenvaart geen probleem, verklaart Zwaga. ‘Als ze weten wat je kunt, is er altijd werk.’ Jaap Zwaga werkt en denkt vooral vanuit zijn gevoel. ‘Ik trek me nooit zoveel aan van wat anderen vinden. Dan kun je je overal wel druk om maken. Ik heb eerder ook als zelfstandige gevaren. Maar dan is er nooit een stop. Ik ben tevreden met drie stukjes kaas op mijn brood. Waarom zou ik dan proberen er zes op te krijgen? Hadden anderen tien jaar terug ook maar zo gedacht, dat was er nu wellicht geen kredietcrisis.’ Belastende druk om te presteren met het zwaar bekostigde Langwarder skûtsje Ut’e Striid voelt Zwaga niet. Niet vanuit de erekwestie dat hij een kleinzoon is van de legendarische

Ulbe Zwaga en niet vanwege de druk van de vele nauw bij het skûtsje betrokken financiers. ´Welnee, de tweede keer al dat we met de Ut’e Striid op het water waren, voelden we het wel. Dit scheepje is willig, accellereert zowel bij licht weer als bij windkracht 4-5, het is een lenig en extreem geveegd schip. Alles klopt. We varen met nieuwe zwaarden en het is een beetje teruggeknikt. Dit schip was het draaipunt kwijtgeraakt en dat is nu weer terug. Het is erg prettig om zo te beginnen. Hij draait gemakkelijk, we hebben goed getrainde bemanning, er zijn slechts drie nieuwe bijgekomen. En ik bel ook nog wel eens met Ulbe (de eerdere schipper en neef Ulbe Brandsma, red).’ Jaap Zwaga voer op zijn twaalfde al mee op het vroegere skûtsje van Langwar, ‘De Griene’, waar zijn vader Lammert nog op gewoond heeft. Dit schip werd in 1980 kampioen. Jaap voer nadien als bemanning mee op Leeuwarden (1987-1992), Huzum (2000-2008) en Grou (2009-2011). ‘Al die jaren heb ik van alles meegekregen, met name van heit en van oom Rienk. Ik maak me niet zo druk, ik voel het, met dit schip komt het nu helemaal goed.’

Jaap Lammerts Zwaga

"...Ik trek me nooit zoveel aan van wat anderen vinden..."

Pittige uitdaging voor jonge Lodewijk op Huzum

‘Grutsk op pake syn skûtsje’ Lodewijk Meeter (SKS Húzum) is vooral erg trots (grutsk) dat hij het helmhout op het eerdere skûtsje van zijn naamgever pake Lodewijk, gaat overnemen. ‘Het is voor mij een buitengewone eer en ik kan ook nog gewoon onder zijn zeilteken blijven varen.’ Maar hij beseft terdege, het is niet het makkelijkste schip uit de vloot. Lodewijk Meeter (43, Earnewâld) is de nieuwe schipper van It Huzumer SKS-Skûtsje. Lodewijk is de zoon van Hidzer Meeter, oud-schipper van Earnewâld, en kleinzoon van ‘pake’ Lodewijk, oud-schipper van Huzum en tweevoudig SKS-kampioen (19701971). Samen met broer Johannes (schipper op Lemmer) voert hij een bedrijf met twee binnenvaarttankers. Lodewijk begon in de jaren ’75-’80 bij heit Hidzer op Earnewâld. Daarna was hij bemanningslid tot 1989 bij pake op ditzelfde Huzumer skûtsje. In 2009 en 2010 voer hij opnieuw mee op Huzum, al was hij de afgelopen drie jaar ook zelfstandig schipper bij het IFKS-kampioenschap op de Friesland. De grootste uitdaging die Lodewijk nu aangaat is de strijd met de motivatie van het team. Huzum zeilde de afgelopen jaren vooral ver in de achterhoede. Dat heeft zijn weerslag op de bemanning. ‘Op een gegeven moment gelooft zo’n groep niet meer in de winst. We gaan dit jaar vooral in strijd met elkaar en met ons gevoel. Alle neuzen moeten in dezelfde richting.’ Aan externe zeiladviseurs zoals van Team Heiner heeft Lodewijk geen

boodschap. ‘Die komen zeker niet bij ons aan boord. Wij hebben onze eigen inzichten. Gerrit Visser, is onze man vanuit het moderne zeilen en Ale Zwerver is al jaren mijn vaste adviseur als vertegenwoordiger van de oude techniek. Op die mannen kan ik blindelings vertrouwen. Dat is mijn uitgangspositie. Daar hebben we geen Team Heiner bij nodig.’ Geveegde vooruitgang Er hoefde afgelopen winter weinig aan het schip te worden verspijkerd. Er staat nog een mooi nieuw tuig op, alleen aan de zwaarden zijn wat aanpassingen verricht. Het komt aan op het trimmen. Lodewijk gaat er qua schip en snelheid sowieso flink op vooruit. ‘De Friesland is wat zwaar gebouwd en minder geveegd dan Huzum. Bovendien kom je met de Friesland nooit in de snelle grote A-klasse, omdat het door zijn maten wat lastig in de IFKS zeilformule valt.’ Huzum is een oplossing, Lodewijk komt nu rechtstreeks in de eredivisie van het skûtsjesilen.

Lodewijk Meeter

"...We gaan dit jaar vooral in strijd met elkaar en met ons gevoel..."

5


> Nieuwbouw teakhouten vletten en wedstrijdschepen. > Onderhoud en refit van schepen tot 30 ton.

slachtedyk 7b 8501 za joure t (0513) 4126 64 www.jachtwerfdejong.nl

4QBT ;XFNCBEFO 4BVOBT 0VUEPPSDPPLJOH -PVOHF'VSOJUVSF

r;XFNCBEFOWBOBGö  r4QBTWBOBGö   r;XFNTQBTWBOBGö  De Kinder- enJeugdPsycholoog biedt kortdurende hulp aan kinderen en jongeren in de leeftijd van ± 4 tot 23 jaar (en hun ouders) bij lichte tot matige psychische problemen. De hulp wordt grotendeels vergoed door zorgverzekeraars.

8FMMOFTTGVO

5VSGTDIJQ %.)FFSFOWFFO 5FM   JOGP!XFMMOFTTGVOOM

XXXXFMMOFTTGVOOM

Leeuwarden en Groningen

Fok 68, Heerenveen, tel. 0513-848820 info@dekinderenjeugdpsycholoog.nl www.dekinderenjeugdpsycholoog.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Scheepsarchitect Niels Moerke

Skûtsjes kunnen sneller Skûtsjesilers halen lang niet alles uit hun schepen. Met toepassing van de nieuwste kennis kunnen ze veel sneller. Maar daar is wel een reusachtige computer bij nodig. Er is bij een schip drukweerstand en er is wrijvingsweerstand. De één is hinderlijk bij harde wind en hoge weerstand, de ander bij licht weer. Voor de scheepsontwerper van tegenwoordig is dit gesneden koek. Traditionele zeilers moeten er nog aan wennen. Dat zie je bij wedstrijden, waar geregeld tegen basisregels wordt gezondigd. Een rechtop staand bemanningslid verbreekt aan de wind de stroomlijn, wat seconden per route vertraging geeft. Over het dek draven veroorzaakt turbulentie onder de waterlijn. Dat is niet minder dan een doodzonde voor wedstrijdzeilers. Toch zie je het in bijna elke wedstrijd tussen skûtsjes wel eens gebeuren. Laat de jonge ingenieur Niels Moerke uit Sneek een uur aan het woord en je komt als skûtsjesiler in een andere wereld. Vrijdagavond 10 februari 2012 was dat in ‘De Driuwpôle’ in Woudsend het geval. Daar hield de Stichting Foar de Neiteam zijn traditionele winterpalaver met volgens Leo Visser 132 aanwezigen. Speciale gast was Niels Moerke, pas mede-eigenaar geworden van Van Oossanen Naval Architects in Wageningen. Dit bureau werkt met computerprogramma’s en elektronische geheugens waar geen mens met potlood en liniaal tegenop kan. Het resultaat is soms verbijsterend.

Eerst tekenen Vooraf staat er veel minder vast dan uit de overlevering wel eens wordt begrepen. De drukweerstand van ondiep water bijvoorbeeld. Dat is een rem, die het tempo met wel 2,5% kan drukken. Hoe geringer de afstand tussen vlak en waterbed, des te meer weerstand. Het kan voordeliger zijn om een stukje om te varen dan over een droogte heen te schuiven. Geen adviseur zonder dieptekaart, zou je zeggen. Maar de praktijk is anders. Het veelbesproken knikken levert ook lang niet altijd het gehoopte voordeel op. Soms leidt het zelfs tot een bittere teleurstelling, en Moerke legde uit waarom. De factoren die er een rol bij spelen, zijn te ingewikkeld voor de natte vinger. Je kunt, stelt Moerke, beter eerst tekenen en rekenen. Pas als het plaatje compleet is, mag de flex in een schip. Of niet natuurlijk, want het wordt lang niet altijd beter van die ingrepen. Vijftien graden ‘Stabiliteit is van veel groter belang dan skûtsjesilers lijken te denken. Anders zouden ze de romp niet zomaar lichter maken. Of bij harde wind te grote tuigages kiezen. Sommigen hebben niet eens reefknuttels! Terwijl reven volgens Moerke vaak veel voor-

Golfbeeld rond een traditionele Lemsteraak bij twee verschillende snelheden: een lage snelheid (links) en een hogere snelheid (rechts)

deliger is dan zwaar scheefhangen. Een slagzij van 15 tot 20 procent is optimaal. Schever remt. Veel van deze dingen zijn wel te berekenen als de juiste gegevens worden ingevoerd. Maar dat kost wel geheugencapaciteit. Over sommige variabelen rekent een grote computer wel zeven dagen. Dat kost een paar centen. Maar, zei Niels Moerke, ‘zomaar’ in een schip gaan snijden en lassen, kost veel meer. Organisaties als SKS en IFKS zouden daar wat meer rekening mee mogen houden, was een conclusie. Het is tijd voor meer wetenschap bij de skûtsjes. Klaas Jansma

Dilemma's voor 'De Rot' Moet het beurtscheepje ‘de Rot’ uit de Rottevalle naar de oorspronkelijke staat worden teruggerestaureerd? Voor die vraag staat de eigenarenstichting, die het schip als monument beheert. Gjalt de Jong, bekend als walcommentator bij de SKS, gaf bij het Winterpalaver van Foar de Neiteam een kijkje in de keuken. Er komt veel kijken bij het beheer van zo’n varend monument. ‘De Rot’ is namelijk het oudste ijzeren beurtscheepje in Fryslân. Het werd in 1887 door Mulder in Vierverlaten gebouwd voor twee Rottevalster kasteleins, die niet meer in het vervoer wilden concurreren. Sindsdien is er van alles met dit scheepje gebeurd. Het is onder

meer uitgerust met een forse roef en met een verstaging van koperdraad. Moet dat, om het authentieke profiel terug te krijgen, nu weer worden verwijderd? Maar daarmee vernietig je behalve kapitaal ook een stuk geschiedenis. En wordt zo’n scheepje er echt mooier van? Gjalt de Jong kan boeiend vertellen. Met verve deed hij voor een aandachtig luisterend publiek uit de doeken welke dilemma’s een beherend comité op te lossen krijgt. En wie weet ontstaat via deze initiatieven, mét een gerestaureerd Dorp Grouw, een goed onderhouden AEbelina en vier andere nog varende beurtscheepjes, wel een compleet nieuwe klasse voor zeilpartijen op klein water.

Reven levert meer op dan je denkt.

Skutsjepraat Van kotter naar tjalkje Bij Jelle Talsma in Osingahuizen zal de ‘Dorp Grouw’ haar oude gedaante herkrijgen. Er moet nogal wat gebeuren om het in 1910 door Auke Holtrop van der Zee in Joure gebouwde beurtschip haar oude vorm terug te geven. Onder meer moet daar de scherpe kop van het kotterjacht voor worden verwijderd. Bijzonder: binnen die kop zat een halve eeuw de oude romp van de ‘Dorp Grouw’ verscholen.

- skutsje.nl, november 2011

Het begin van de restauratie tot beurtschip ‘Dorp Grou’.

7


Cascobouw & reparatie Ook voor renovaties van pramen, skûtsjes, bakdekkers en inbouw van motoren en vuilwatersystemen.

SCHEEPSBOUW OP ‘T BUITENSTVALLAAT

experts in projects & professionals

Buitenstvallaat 8 - 9 9204 WX Drachten Tel.: 0512 - 51 26 01

Postbus 108 • 7300 AC Apeldoorn T: 055 - 5 412 412 • www.akos.nl

Wij wensen alle schippers veel succes Vaar met uw post- en verspreidingstarieven ook scherp aan de wind! Dus kies voor:

provinciaal postbedrijf sinds 1993

met de scherpste tarieven voor:

Zie voor de voorwaarden onze vernieuwde website of vraag naar uw specifieke prijs FRL-Group b.v. Leeuwarden, voor post- en pakket-bezorging en reclame-verspreiding

tel. 058-2154157(keuze 1), fax. 058-2162416, www.frl-post.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Forse vloot bij vroege opening van het seizoen

Henk Regts wint Langwar Met twee zeges en één tweede plaats won Henk Regts uit Nij Beets met de ‘Ut en Thús’ het prachtige skûtsjeweekend van Langweer, op 14 en 15 april. De organisatie in Langweer had een bijzondere primeur. Juist in Langwar en Diken, de bakermat van de Zwaga’s, kwam de legendarische familie voor het eerst sinds lange tijd in de wedstrijd weer aan het helmhout. Jaap Lammerts Zwaga verscheen met het SKS skûtsje de ‘Ut ‘e Striid’ van Langwar en Willem Ulbesz Zwaga startte op het IFKS-skûtsje ‘Opsjitter’. Verder debuteerde Paul de Koe met de ‘Hoop op zegen’ en waren er maar liefst twee debuterende dames aan het roer: Noortje Goedhart met de ‘Gerrit Ynze’ en Froukje Meijer met de ‘Jonge Jasper’. Er waren in totaal maar liefst 43 deelnemers, waaronder één (met dispensatie) van de SKS, het Langwarder skûtsje. Dit, gestuurd door de nieuwe schipper Jaap Zwaga, werd door een fout in de zondagswedstrijd slechts elfde in het klassement. Maar vooral in de twee zaterdagse wedstrijden liet Zwaga zien dat de ‘Ut ‘e Striid’ goed kan meekomen en dat hij uit het goede hout gesneden is.

Dankzij de skûtsjes en het prachtige weer was het dit weekend gezellig druk in Langweer. Zo had de Horeca er ook nog wat aan. En voor de Businessclub Freon van Langwar was het een topdag.

Lengtevoordeel of niet De skûtsjes startten in elk van de drie wedstrijden in twee groepen. Om vertragingen te voorkomen, gold een boetesysteem voor te snel starten. Verder waren de schepen ingedeeld in lengteklasses, zodat er in elke categorie aparte winnaars waren. Maar het waren niet de langste skûtsjes (A-klasse) die uiteindelijk de top drie wonnen. Achter Henk Regts (B-klasse) werd Tony Brundel (C-Klasse) in de eindrangschikking tweede met één overwinning, een tweede en een vijfde plaats. Ook de nieuwe schipper Froukje Meijer (B-klasse) op de Jonge Jasper kwam uitstekend voor de dag, met een derde klassering. Siebo Zysling werd vierde en Geale Tadema vijfde.

1. Sietse Broersma, Avontuur, 2. Koos Lamme, De Verwisseling, 3. Rinze Herrema, Engelina Smeltekop, 4. Henk Frankena, It Abbegeaster Skûtsje, 5. Robert de Jong, de Frisia, 6. Willem Prins, De Lege Wâlden, 7. Bauke van der Vaart, De Goede Verwachting, 8. Paul de Koe, Hoop op zegen, 9. Maarten Dirks, Oant Moarn, 10. Hildebrand de Vries, Stêd Sleat, 11. Michiel Kalsbeek, Raerder Roek, 12. Tim Roosgeurius, Doeke van Martena, 13. Floris Bottema, Harmonie, 14. Jan Overwijk, Twee Gebroeders, 15. Andries Honing, Lutgerdina Smeltekop, 16. Arend Wisse de Boer, Oude zeug, 17. Michael Boxum, Galamadammen, 18. Johan van der Vaart, Nooit Volmaakt, 19. Noortje Goedhart, Gerrit Ynze, 20. Koos van Drunen, Hoop doet leven, 21. Tjibbe v/d Veer, Hoop en vertrouwen

Uitslag Grote finale 1. Henk Regts, Ut en Thús, 2. Tony Brundel, Lytse Lies, 3. Froukje Meijer, Jonge Jasper, 4. Siebo Zijsling, De Striidber, 5. Geale Tadema, It doarp Eastermar, 6. Sikke Heerschop, Wylde Wytse, 7. Jaap Hofstee, ‘t Swarte Wief, 8. Arnold Veenema,Hoop op Welvaart, 9. Sietse Jan Rijpkema, Twee Gebroeders, 10. Jaap Lzn Zwaga, Ut’e Striid, 11. Anko van der Plas, Swan fan Donia, 12. Eelke Boersma, Hoop op Zegen, 13. Remy de Boer, De Eenvoud, 14. Henk Keizer, Singelier, 15. Klaas Kuperus, De Zes Gebroeders, 16. Sjoerd Kleinhuis, Lytse Earnewâldster, 17. Johannes de Vries, Gerrit de Vries, 18. Kees Hermsen, Ulbe Zwaga, 19. Willem Zwaga, Opsjitter, 20. Walter de Vries, Goede Verwachting, 21. Freddy van de Heide, De Drie Gebroeders, 22. Bas Krom, Elisabeth

Wedstrijd in een winterlanschap (Foto: Corneel Timmermans).

Koos terug op de Verwisseling zoute water en lag ernstig gepokt en gemazeld door roestvlekken aan de start. Koos vertelde al eerder in deze krant hoe ze met grote foto’s breed uitgemeten, als het skûtsje met ‘de Amsterdamse artsen’, in de media kwamen.

Uitslag Kleine finale

Koos Lamme had in Langwar een geslaagde come-back met de Verwisseling van eigenaar Martin Vlasbloem. In de kleine finale van Langwar werd Koos tweede. De Verwisseling is het skûtsje waarmee hij samen met wijlen broer Sippe precies 25 jaar geleden debuteerde in de IFKS-vloot. Het was destijds in 1987 een onvergetelijk debuut waarmee de voorpagina’s werden gehaald. Het schip kwam rechtstreeks van het

Ingreep Bandstra Sieb Bandstra van de Commissie Generaal kwam hen na afloop van de eerste wedstrijd verwittigen dat ze het schip direct moesten schilderden, anders konden ze maandag niet starten. ‘De hele zondag werd geschilderd. Maandag moesten we naar het Sleatemermar. Ik weet nog toen we ’s ochtends door de brug kwamen en door de sloot naar het meer voeren. Iedereen langs te kant begon te applaudiseren voor ons

glimmende schip. Een heel bijzondere ervaring.’ Zeiltechnisch viel het dit eerste jaar niet mee. De mast stond nog voorop met een zeil van zwaar katoen, terwijl de Verwisseling toch al een zwaar schip is. ‘Pas op de laatste dag kwamen we niet als laatste aan, maar als voorlaatste omdat we Jildert Zuidema hadden ingehaald. Dit schip is zwaar, maar je kon er alles mee en het heeft mooie lijnen, nog steeds. Elke dag vroeg wel iemand of het schip ook te koop was.´ In Langwar gaat het 25 jaar later gelukkig wat sneller, Koos werd tweede in de kleine finale.

Eelke Boersma meert tevreden af in de haven van Langwar. Hij zat met name zaterdagochtend voorin, met de Hoop op Zegen (Foto: Afke Jansen-de Vries).

IM

Beleef een dag skûtsjesilen met vrienden of collega’s! Proef de elementen, WIND, WATER EN ZON!

Stap bij ons aan boord, wij bieden goed verzorgde skûtsjes met gastvrije bemanning.

www.skutsje.com INFORMEER NAAR DAGTOCHTEN SKUTSJESILEN T 0515 469111 E dagtocht@skutsje.com

www.skutsje.com is onderdeel van www.deklassiekerederij.nl

9


i%FBEWPDBBUWPPSBMVXBBOWBSJOHFOu 8JMMFNTLBEF "8-FFVXBSEFO 1PTUCVT "$-FFVXBSEFO

 5 ' &WBOEFSTMVJT!WBOEFSTMVJTWBOEFS[FFLBMNJKOOM

XXXWBOEFSTMVJTWBOEFS[FFLBMNJKOOM


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Jappie Meeter en Roel Wester

Sneller, naar voren! Bijna laatste vorig jaar, dat wil Jappie Meeter als SKS-schipper van Leeuwarden niet wéér. En Roel Wester, adviseur van de SWH, ziet kansen op een topklassering voor Stavoren. Beiden hebben het er druk mee gehad. De Leeuwarder Commissie was niet blij na het debacle van vorig jaar. Een dertiende plaats was in de tijd van Albert van Akker misschien nog acceptabel, nu niet meer. Het hoeft zo gek ook niet, bleek bij het amateurzeilen. Daar werd de Rienk Ulbesz in de tweede heat derde met Henk Schippers aan het helmhout. Bij die wedstrijd was Willem van Ulbe Zwaga al niet meer aan boord. Hij vertegenwoordigde de ‘oude’ cultuur. Met en na hem zijn nog vijf vroegere bemanningsleden opgestapt. Onder de vervangers is Eildert van Klaas Meeter, die Huizum ondanks alle inspanningen niet naar voren kon brengen. Bovendien is in het kader van de vernieuwing Jappies zoon Lodewijk naar de fok verhuisd. Zo is er, hopen heit en soan Meeter, een betere communicatie tussen achter- en voordek. Ze vormden al een twee-eenheid, nu komt dat er misschien in de prestaties ook uit. Elk zijn taak Jappie was op ’t laatst bij het skûtsje met van alles en nog wat bezig. Volgens collega Berend Mink, die het in Grou van nabij kan volgen, was hij er geregeld twee dagen in de week. ‘Fierstente gek’, zegt Jappie nu. ‘En ek net goed foar de prestaasjes’. Beter is een goede taakverdeling tussen bestuursleden, schipper en beman-

ning. Dan kan elk zich op eigen werk concentreren. ‘It shirt moat wosken klearlizze mei de skuon derop’, zegt Jappie over de bestuursopdracht, het skûtsjesilen vergelijkend met het betere voetbal. Als het bestuur alle ‘omballingen’ regelt, kan de schipper zich toeleggen op tuig en bemanning. ‘We traine hurd om foarút te kommen’, vertelde Meeter eind april. Ze waren toen al meerdere keren het water op geweest. Belangrijk is bijvoorbeeld de vaardigheid om snel een boei te ronden, of als een perfect machientje overstag te gaan en snel weer op koers te liggen. Een handicap voor meerdere schippers is onduidelijkheid over de regelgeving en handhaving van de formule die de tuigage bepaalt. Over de metingen, de sleepproeven bijvoorbeeld, is in schipperskringen al heel wat afgemopperd. Met de uitkomst van bijvoorbeeld de sleepproeven lijkt de gelijkwaardigheid niet gediend te zijn. Meeter, die zich theoretisch uitstekend heeft laten voorlichten, zal er in de evaluatie het zijne toe doen om verbeteringen doorgevoerd te krijgen. Hij maakt daartoe deel uit van de klankbordgroep van SKS-schippers. En ondertussen dit jaar alles zo inrichten dat er weer een plekje in de kopgroep in zit. Want daar gaan de Leeuwarders voor.

De Súdwesthoeke heeft de nieuwe formule al verwerkt in een plan voor de toekomst. Auke de Groot jr. en zijn mannen verrasten vorig jaar op de Hegemermar bij Woudsend met een verrassende overwinning. Profiteerden ze daar nog van een gelukkige windschifting, de dag daarop werden ze, hartstochtelijk toegejuicht door eigen aanhangers, derde in Stavoren. De tijden lijken voorbij dat de SWH met Huzum in de achterste gelederen vaart. Terwijl het skûtsje geen Piipster is en niet eens uit Drachten komt, maar uit Stroobos. Daar hebben de Gebroeders Tammo en Gerrit Barkmeijer in 1923 deze ‘Hoop op Welvaart’ gebouwd voor de Gebroeders Jetse en Harmen Zuidema uit Rijperkerk. Volgens kenner Simon van der Meulen uit Warten is dit schip een topper. De Staverse IFKS-schipper Age Bandstra bewees dat in 1984 en ’86, toen hij moeilijk te verslaan was. Maar het skûtsje is ingekort om bij de SKS te mogen zeilen. En maak de favorietenrol uit 1984 anno 2012 nog maar eens waar bij een zo select gezelschap. Onverwachte klassering Adviseur Roel Wester uit Grou, Nederlands kampioen in de BM-klasse, zag er wel een uitdaging in. Hij was in 2011 zo enthousiast over de onverwacht goede klasseringen van de SWH dat hij met de schipper en een aantal bemanningsleden afspraken maakte om nog meer naar voren te komen. Daarbij is in een klein gemeenschap als Stavoren het budget uiteraard aan de krappe kant. Maar de ambities zijn er wel. Zelf ging Roel Wester aan de slag met roer en zwaarden om in ieder geval het houtwerk er perfect bij te krijgen. Als dat goed voor elkaar is, scheelt het gauw een paar procent in de snelheid. En dat kan het verschil maken tussen middenmoot en kopgroep. ‘Miskien moatte wy der noch wol wat oan wenne dat wy echt foar de prizen meidwaan kinne’, zegt Roel

Heit Jappie en soan Lodewijk vormen een twee eenheid op het Leeuwarder SKS-skûtsje, dit jaar met Lodewijk aan de fok.

Wester. ‘Dan hoopje ik net dat it lang duorret. Want ik tink dat dit skip wol nei foaren wol, en skipper en bemanning ek.’ Wat hijzelf precies allemaal heeft gedaan om dit te bevorderen, vertelt Roel Wester liever thuis onder vier

ogen bij een borreltje dan voor een groot publiek. Maar dat hij het houtwerk knap onder handen heeft genomen, kan niemand zijn ontgaan die de website skutsje.nl geregeld afstruint. Klaas Jansma

Roel Wester ging zelf aan de slag met roer, gaffel en zwaarden van de SWH om in ieder geval het houtwerk er perfect bij te krijgen.

11


KORTESTREEK 33 LEMMER IN BEWEGING! Beweeg & Meer www.beweegenmeer.nl

0514 - 59 34 39

Schoonheidssalon Jet

06 - 23 16 80 25

Nagelstudio FLOOR!

06 - 18 51 02 09

Cambridge Weight Plan www.cambridgeweightplan.nl

06 - 15 02 14 82

Step for Step Pedicure www.stepforstep.nl

06 - 19 94 56 47

Samen voor u!


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Nieuwe middelen door creatieve Business Club

IFKS weer op koers De IFKS ligt financieel weer op een goede koers. De schulden zijn weggewerkt en er is afgelopen jaar een bescheiden reserve opgebouwd. De vorig jaar opgerichte Business Club bouwt ondertussen haar netwerk gestaag uit. Na een presentatie van Rosalie Brundel (Gaastmeer) en Romke de Jong (Koudum) op de ledenvergadering van 10 maart jl traden spontaan ook uit eigen gelederen enkele nieuwe zakenpartners toe tot de Business Club. De IFKS skûtsjesilerij is een familiegebeuren, met meerdere generaties binnen de vloot. Maar het is ook een familie met vele symphatisanten, stelt Rosalie. ‘Wat wij als initiatiefgroep doen is de koppelingen en schakelingen maken tussen de groepen mensen en bedrijven die om de IFKS heen staan.’ Dat uitgangspunt lijkt de reddingsboei van de IFKS te zijn. Met 63 ingeschreven skûtsjes voor het kampioenschap van 2012 blijkt de IFKS de gevolgen van de financiële crisis goed op te vangen. De sfeer is nu totaal anders dan vorig jaar, toen er ondanks het hoge aantal van 64 deelnemers grote zorgen waren over het financiële perspectief van de vereniging. Nieuwe meting Het financiële herstel is met name te danken aan de loyale opstelling van de schippers, die samen twintigduizend euro hebben opgebracht. Er is

een nieuwe dynamiek ontstaan. Het voorstel om de IFKS-skûtsjes opnieuw te meten om zo tot een nauwkeuriger zeilformule te kunnen komen werd vlot door de schippersvergadering aangenomen. Binnen een maand ging de uitvoering van start. Op 25 april zijn al de eerste 11 skûtsjes bij Hotel Oostergoo in Grou opgemeten door keurmeesters van het Watersportverbond. De afgelopen jaren werden actuele meetgegevens door de schippers, dus de belanghebbenden zelf, opgegeven bij de Commissie Generaal. ‘Dat kan natuurlijk niet, van enige officiële archivering was amper meer sprake’, stelt zeilmeter Peter de Koe. Creatieve geldstromen Ondertussen heeft het bestuur en de nieuw opgerichte Business Club veel werk verzet. Er zijn naast hoofdsponsor Lasaulec meerdere subsponsoren toegetreden, waaronder Douma Staal en Fryslân Marketing (Beleef Fryslân). De gemeenten Gaasterlân-Sleat en Súdwest-Fryslân geven een financiële bijdrage. Romke de Jong vertelt dat de leden van de Businees Club in vele varianten een bijdrage leveren. ‘Het lidmaat-

schap kost duizend euro per jaar. De meesten handelen dat het liefst cash af. Maar er zijn ook leden die er een dienst met minstens dezelfde waarde tegenover stellen. De accountants van Van der Veen & Kromhout doen voor ons nu de hele administratie, dat is meer dan duizend euro per jaar, die we daarmee besparen. Alle begeleidingsboten voor de wedstrijden zijn ook gratis beschikbaar gesteld. Van der Let (internet) en PENN (magazines) zijn zo onze partners in de communicatie.’

treffen elkaar twee keer per jaar bij een exclusief uitje. Dit jaar was de winterbijeenkomst in februari jl bij Berenburg Weduwe Joustra en hebben we bezoek gebracht aan de succesvolle jonge horecaman Bas Hollenberg van Grand Café De Walrus in Sneek. Daar volgt nog een zeilevenement op in de voorzomer. En op de slotdag van het kampioenschap zijn de leden welkom met de andere prominenten, op de Frisian Queen, van Familie Meeter. Dit is direct ook de tegenprestatie van Meeter voor zijn 1000,- in de ledenpot.’

De Business Club met haar leden steunt nu als een financiële denktank de gehele IFKS organisatie, door op slimme manieren aan middelen te komen. ‘Vanuit deze club kunnen we elkaars netwerken weer aanspreken om ook de vaardagen te genereren voor de schippers van de IFKS.’ En die loyale wisselwerking is volgens schipper/recreatieondernemer Romke de Jong pure winst.

"...De IFKS skûtsjesilerij is een familiegebeuren, met vele symphatisanten..." Vooral spontane aanmeldingen, zoals recent van AP Marine, van schipper Anko van der Plas, geven de initiatiefnemers moed. ‘Alles wat IFKS-ers bij AP Marine aan extra omzet creëren, wordt met een modus verrekend met de IFKS. Voor hoofdsponsor Lasaulec geldt zo sinds afgelopen jaar ook een korting, bovenop ieders eigen quantumkorting, die rechtstreeks terugvloeit naar de IFKS-kas. Op deze wijze creëren we nieuwe financiële stromingen. Maar uiteindelijk willen we dat het lidmaatschap de leden vooral elkaar wat oplevert. De leden

Romke de Jong (aan het roer): ‘De Business Club met haar leden ondersteunt nu als een financiële denktank de IFKS, door op slimme manieren aan nieuwe middelen te komen.’

13


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Woudsend op weg naar een tweede plaats op eigen water. Het over bakboord liggende Joure Kan een aanvaring met het over stuurboord liggende Grou niet voorkomen.

SKS 2011 Wedstrijdverslag

Een bijzonder kampioenschap Met een tweede plaats in de finale werd Douwe Visser SKS-kampioen 2011. Titelverdediger Pieter Brouwer van Heerenveen, werd derde. De winnaar trotseerde alle uitersten. Er zijn twee wedstrijden door storm en windstilte uitgevallen. Twee werden bij te weinig en één bij te veel wind gezeild. En in de hele laatste week is er op

1

vijf dagen minder dan vier uren gezeild. Maar het waren wel onvergetelijke uren, met name voor de Lemsters, die hun zwaarste seizoen ooit, voeren.

Grou

Mobiele netwerk overbelast

Voor het eerst is er een drievoudige live registratie van het kampioenschap: track & trace via internet, live camerabeelden vanaf een hoog plateau en natuurlijk het traditionele radioverslag. Deze media waren getuige van een massale valse start van de openingswedstrijd. Bij de tweede start was er iets meer ruimte en moest alleen Heerenveen even terug.

Schitterende wedstrijd

It Doarp Grou wint bij noordwestenwind kracht 3-4 op het thuiswater een schitterende wedstrijd. Lemmer, pas voor tonnen opnieuw in siliconenverf

en nieuw vlak gestoken, moest na een aanvaring met Bolsward het veld met averij verlaten. Lemmer wint het protest van Bolsward, Bolsward protesteert door tegen Huzum en wint: Huzum krijgt 14 pt. Sneek was tweede. Debuterend op een lastige d'Halve Maen werd Berend Mink op zijn ‘eerdere thuiswater’ verrassend derde. Duizenden mensen langs de kant en op het water volgden de verrichtingen van de skûtsjes. Het volgen van het Track & Trace systeem is blijkbaar een groot succes, ook bij de toeschouwers, want het mobiele netwerk rond Grou wankelde door overbelasting.

2

De Veenhoop

Afgelast

"...Dirk-Jan Reijenga van Joure daarentegen zakte na een mooie start hopeloos weg..."

4

Chaotische taferelen

De sleepstart was onvermijdelijk. Omdat de Langesleat bij Earnewâld pal op de wind lag, kon er niet vanaf de wal worden gestart. Maar doordat dit water niet, al was het maar een stukje, in de route werden opgenomen, ontaardde het skûtsjesilen er in een chaos. Die trof vooral het tweede deel van de vloot, waarin favorieten als Grou en Heerenveen. De strijd begon met een mislukte aanval van Leeuwarden op nummer 1 Sneek. In de nauwe Ulekrite ontstond even later een ‘gribus’ van wel acht schepen, ingezet door een te laag binnenkomende Ulbe Brandsma van Langweer. Grou en Heerenveen gleden bovenlangs, terwijl Langweer worstelde om bakboord af te slaan. Dat lukte niet zonder tussen Grou en

Terherne

Heerenveen in te steken, en toen waren de poppen aan het dansen. Lemmer voer er, ondanks twee autobanden als rem, tussen. Bovenlangs probeerde Súdwesthoek te passeren. Toen die werd opgehouden, kwamen Drachten en d’Halve Maen erbij. Drachten leek te profiteren, maar verderop in de Folkertssleat viel het Drachtster skûtsje plotseling stil. Joure won afgetekend, Lemmer finishte weer niet, nu omdat ze er door Langweer uit werden geprotesteerd.

"...Het was meer een kwestie van overleven dan zeilen..."

Wachten op de wind

Tot half vier wachtte wedstrijdleider Jacobus de Vries woensdag op de Snitsermar bij Terherne voordat hij het voorbereidingssein voor de wedstrijd liet geven. Anderhalf uur later was het feest bij de Drachtsters. Albert Visser had zijn eerste zege in de SKS behaald.

Technologie

Met smartphones en informatie van Piet Paulusma kunnen we tegenwoordig buien en windstiltes van Biscaye tot de Noordkaap in de gaten houden. Dat garandeert echter nog geen wijsheid op eigen water. Integendeel. Terwijl op de startkotter ‘Zevenwolden’ ervaren mannen met twee windmeters en vier mobiele telefoons registreerden en communiceerden dat het een aard had, streek steeds hetzelfde lichte briesje over het water en zeilden de skûtsjes geduldig in het rond. Het tafereel leek een aanklacht tegen de moderne technologie, waarop de

14

3

Earnewâld

mens zozeer vertrouwt dat hij vergeet zelf naar de lucht te kijken.

Prestatie Drachten

Bij de eerste start vergalloppeerden wel acht schippers zich in hun angst om in de stilte te ver van de lijn te zitten. Bij de tweede start vergiste de starter zich in de tijd, zodat gauw de afkortvlag weer werd gehesen. De beste slag (na de derde start) lag onderin, over bakboord naar de wal. Lemmer en Sneek lagen daar; bij de eerste bovenste boei in de zandloper was de volgorde omgekeerd. Grou kwam zo ongunstig uit dat Douwe Visser over stuurboord een halve vloot voor moest laten gaan. Omdat ze allemaal dicht bij elkaar lagen, was het voorspelbare gevolg dat de hele kluit op elkaar dreef. Alleen Drachten zeilde royaal buitenom zonder een moment stil te vallen. Visser zeilde vanaf een zevende positie naar een eerste plek, waar hij niet eens anderen hoefde

aan te roepen. Zijn jeugdige bemanning met aanstormend talent als Harmen Brouwer, Hattum Hoekstra, zoon Jasper Visser en de ervaren Jeroen Pietersma, consolideerde de voorsprong.

Strijdlustige Meeter

Langweer deed het achter Sneek prima, in directe duels met Bolsward en een snel weer naar voren opgerukt Grou. Opvallend was de strijdlust waarmee Johannes Meeter van Lemmer de na één route verspeelde mooie positie probeerde te heroveren. DirkJan Reijenga van Joure daarentegen zakte na een mooie start hopeloos weg en kwam zelfs nog in conflict met een eveneens traag manouevrerende Jappie Meeter van Leeuwarden. Soms leek het wel aardig, maar behalve voor Drachten, Sneek en Langweer was het geen bijzondere wedstrijd.


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

5

Langweer

De wal de beste startplek

Ulbe Brandsma van Langweer was het van plan, een stuurboordstart maken in het gat dat bij de startboei ontstond. Hij zag zich de weg echter geblokkeerd door Leeuwarden. Ietsje later presteerde Berend Mink van d’Halve Maen het weer. Met lichte achterstand, maar vrij, begon hij met een mooie stuurboordslag aan de wedstrijd. Helemaal aan de andere kant startte Grou op bijna de mooiste plek, namelijk vlak bij de wal. Het bracht hun de overwinning. De strijd moest in de middenmoot boeiend voor het publiek worden gemaakt, omdat de ‘echte wedstrijdzeilers’ op de plaatsen 1, 2 en 4 (later 3) zorgvuldig elke confrontatie meden. Ze zeilden meer achter elkaar aan dan dat ze eens een listig avontuurtje aangingen. Omdat de beide Douwes Visser en Pieter Brouwer dat het summum van wedstrijdzeilen vinden, hebben ze alle drie een uitgesproken hekel aan de stijl van de Meeters en nu ook van

"...Ze streken als aasgieren op een gewond dier neer..."

7

Berend Mink, die de regelementair geoorloofde truukjes en foefjes zien als het wezenlijke wedstrijdzeilen. In de middenmoot was meer te beleven, mede dankzij een weer strijdlustige Gerhard Pietersma. Bij de lage ton kreeg hij het aan de stok met de eveneens goed zeilende Ype van der Meulen van Woudsend, maar die kon Earnewâld niet achter zich houden. Dat kwam mede door gedoe met de deze middag zeer aanwezige Jappie

6

Woudsend

Een draaiende wind

Vrijdag werd de traditionele rust na zes dagen skûtsjesilen opgeofferd aan het inhalen van de afgebroken wedstrijd bij de Veenhoop. Plaats van handeling: de Hegemermar bij Woudsend, waar de commissie een zandloper voor west zuid-west kracht drie tot vier had uitgelegd. In de laatste route (tweede kruisrak), toen velen al van plek waren verschoven, draaide rond een vervaarlijke bui plotseling de wind. Aan de noordkant werd de wind noordwest, aan de zuidkant zuidwest. Daar zaten koploper Van der Meulen, de inmiddels door Heerenveen gepasseerde Douwe J. Visser (Sneek) en enkele andere ongelukkigen. Heerenveen lag halverwege en kon door de koers te

Stavoren

De leider voorop

De eerste start was een rommeltje, de tweede ging de mist in, de derde was voor Sneek. Douwe J. Visser gleed met Sneek mooi midden over de startlijn op de kortste weg naar de hoogste boei. Daar konden Heerenveen aan de uiterste bakboordskant en Súdwesthoek aan stuurboord niet tegenop, hoewel ook die uitstekend startten.

Geen hinder

Door niemand gehinderd rondde Douwe Visser de bovenste boei, op drie scheepslengten gevolgd door Pieter Brouwer en daarachter Ype van der Meulen (Woudsend) en Auke de Groot (Súdwesthoek). Van die twee gleed de SWH in het ruimewindse rak naar de derde plek, zonder dat hij en Van der Meulen malligheden uithaalden.

Meeter. Bij de wal kwam het tot een climax toen Leeuwarden bijna werd aangevaren door Woudsend. Meteen zocht Van der Meulen de protestvlag op. Het bleek dat Meeter wel overstag had gewild, maar het vanwege de aanwezigheid van de Súdwesthoek, Auke de Groot, niet kon. Het gevolg was dat de SWH 14 punten aan de broek kreeg. En Woudsend niet verder kwam dan een zesde plekje.

Achterin zag Eildert Klazes Meeter machteloos toe hoe zijn mooie start al in twee rakken teloor ging door de onmacht van het te trage Huizumer skûtsje. En Ulbe Brandsma verergerde de maagklachten van de voorzitter van zijn businessclub door hopeloos achteraan te dobberen in het gezelschap van een weer geen potten brekende Jappie Meeter. Daarvoor lag Berend Mink nog, die tenminste het excuus van een geringe voorbereiding heeft. Na Stavoren durfde Douwe Visser het klassement wel rustig te bekijken. Hij was in de eerste week veruit de snelste. In Sneek werd het bier voor het kampioenschap al ingeslagen.

verleggen de schade nog enigszins beperken. Daarbij viel even later wel adviseur en reserveschipper Alco Reijenga met fokkeloet en al van boord. De persboot bracht hem nat en opgewonden terug.

Plotselinge wending

Plotseling veranderde het beeld totaal. Súdwesthoek lag op kop. Sneek zakte naar een twaalfde plek. Woudsend lag negende. Drachten was tweede, Bolsward derde, Heerenveen even negende. Toen moest er nog één voordewinds rak en een klapje omhoog worden gezeild, opgefleurd met protestvlaggetjes bij Leeuwarden en d’Halve Maen, die beide 14 punten zouden krijgen.

8

Woudsend

Korte strijd

De wedstrijd op de Hegemermar bij Woudsend werd gewonnen door Heerenveen, 2e werd Woudsend en 3e Joure. De wedstrijd was kort en hevig en moest vanwege te harde wind worden ingekort. Het was meer een kwestie van overleven dan zeilen. Hotze Venema van Joure was een van de drie bemanningsleden die tijdens de woeste wedstrijd bij Woudsend overboord sloegen.

9

Elahuizen

Stormweer

Nog meer storm. De minwaarrie heeft zijn advies gegeven aan de wedstrijdcommissie om de wedstrijd af te gelasten. Veiligheid staat uiteraard voorop.

De SWH tijdens de wedstrijd bij Woudsend

10

Lemmer

Grou wint zeeslag

Pas de derde start was goed, woensdag op de Iselmar bij Lemmer. Toen had Douwe Visser van Sneek al protest tegen zijn naamgenoot van Grou, wegens beschadiging van zijn fok bij de eerste. Neef Douwe had omgekeerd protest tegen Sneek vanwege een akkefietje bij de tweede start. Bij de bovenste boei wendde Joure te laat voor de over bakboord naar de ton stuivende Grouster Douwe Azn. Visser. In de buurt lag Drachten, Albert Visser. Joure kon er niet voorlangs en wendde. Woudsend ging ook overstag, vlak voor Heerenveen. Pieter Brouwer lag vlak boven de boei. Als hij direct meegedraaid was, had hij Woudsend volgens het reglement vrij baan gegeven, maar was hij bovenop de boei geklapt. Nu draaide Heerenveen zo traag dat Ype van der Meulen een aanvaring niet kon voorkomen.

11

Die twee blokkeerden de weg voor Joure en voor de Súdwesthoek, en Leeuwarden, Bolsward, Huizum, Drachten zelfs nog. Alleen Douwe Visser van Grou slaagde er met een ferme zwaai aan het helmhout in om de kluit mis te varen. Dat ging in één brede lijn vrolijk rood van alle tien protestvlaggen op weg naar de dam waar het publiek zat, de lage ton. Voorin greep uiteindelijk Douwe Visser van Grou in een scherp en hoog gezeild kruisrak de eerste plaats. In de middenmoot schakelde Gerhard Pietersma van Earnewâld zichzelf uit door over de laagste boei te varen. En vlak voor de finish ging Huizum om, vol getroffen door een verraderlijke vlaag. Mede daardoor was de wedstrijd zomaar afgelopen toen Langweer binnenkwam.

Finale: Sneek

Een mooie finale

De finale van vrijdag begon met vrij grote verschillen in het klassement van de nummers 1, 2 en 3. Alleen de strijd om de derde plaats kon nog echt spannend worden. Pieter Brouwer deelde deze verrassend met de kapitein in de wilde vaart Albert Visser, schipper van Drachten en broer van de latere kampioen. Nog twee anderen maakten kans op een podiumplaats. Dat werd mede veroorzaakt door het uitvallen van de twee voor donderdag geplande wedstrijden in Lemmer. Douwe Visser van Sneek juichte niet uitbundig toen hij op de Snitsermar moeizaam als derde tussen de finishboeien door gleed. Peinzend overdacht hij de wedstrijd, voordat hij zich liet feliciteren en knuffelen. Niet dat hij blasé was geworden van vijf voorgaande titels. Nee, hij besefte dat hij deze wedstrijd niet goed had gezeild.

De kampioensploeg van de Sneker Pan, de SKS winnaar van 2011.

Beginnersfoutje

Johannes Meeter van het zeer teleurstellende Lemster skûtsje had zijn team versterkt met zeilmaker Jaap Jongsma, die als BM-kampioen terugkwam van de Sneekweek, en de zeer ervaren fokkenist Marten Bijlsma. Het duo Jongsma-Meeter bracht met een paar tactische speldenprikken klassementsleider Visser danig in de war, en Dirk-Jan Reijenga van Joure deed de rest. Ze streken als aasgieren op een gewond dier neer, en Douwe Visser deed precies wat fout was: hij liet zich verlokken tot een licht loefduel. Daardoor liet hij zich de wind uit de zeilen stelen. ‘Beginnersfoutje’ zou hij later zeggen. Als excuus mag gelden dat hij Jongsma toen nog niet had ontwaard en van Meeter geen hogere zeiltactiek had verwacht. Het bleef, met af en toe een zakkertje en soms een vlaag, met steeds weer ruimende en krimpende wind, tot de finish een leuke finalestrijd bij een kracht van tussen de dik twee en bijna drie.

15


Talsma

Talsma Heeg

.

---------------

SCHEEPSWERF

---------------

Berend en bemanning succes!

Talsma Franeker

.

Droogdok Groningen

Of het nu gaat om een klein of een groot schip, de capaciteit, kennis en ervaring zijn aanwezig voor verlengen en inkorten van schepen, nieuwbouw, restauratie en in- en verkoop.

Tel. 0515 - 443376 info@scheepswerftalsma.nl www.scheepswerftalsma.nl

--------------------------------------------------------

Na de grondige restauratie van d’ Halve Maen kan de titel Berend Mink en zijn bemanning niet meer ontgaan!

--------------------------------------------------------------------

Mode van o.a Bandolera en Yoek en Seaside Lagoon Lingerie voor iedere buste

Vissersburen 84, de Lemmer www.yvonnelemmer.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Het geven en nemen is over

Berend Mink wil vlammen Na zes jaar aan de zijlijn debuteerde Berend Mink vorig jaar als schipper op het Philipsskûtsje. Op een redelijke eerste week volgde een slechte tweede. Mink werd twaalfde in het eindklassement, niets om trots op te zijn. Dat is de Grouster oud-kampioen ook niet.

‘De sfear is feroare’, zegt de nieuwe schipper van het SKS-skûtsje ‘d’Halve Maen’. ‘Se koene noch wol hieltyd fanatiker wurde. Nee, wat jaan en nimme is der net mear by.’ De mentaliteit van met name de jonge schippers is anders dan in zijn beste jaren. ‘Er wordt weinig meer van elkaar geaccepteerd. Dat was wennen. Het is geen excuus, maar ik heb er onvoldoende rekening mee gehouden.’ Helemaal vreemd is de grotere strijdlust niet voor Berend Joopszoon, want de afgelopen jaren stond hij broer Jitze aan hetzelfde helmhout als adviseur bij. Maar bij een schipper komen confrontaties, en die zijn er in 2011 volop geweest, toch nog net iets harder aan. Na een verrassende derde plaats bij Grou en een vijfde bij Langweer kwam de klad erin. Het dieptepunt was het oplopen van twee keer veertien punten door protesten bij Woudsend. Dat droeg natuurlijk wel bij tot de slechte eindklassering, maar was niet de oorzaak van het matige presteren. ‘Wy hiene te koart tiid hân om ús ta te rieden’, oppert Mink. Bovendien mocht een nieuw ‘hurdewynseil’ door ‘flauwe formaliteiten’ niet gebruikt worden.

Eén grote verlenging

Het moet anders, vond ook de eigenaar, de Philipscommissie. Afgelopen winter kwam de d’Halve Maen op de werf van Jelle Talsma in Osingahuizen. Vier verlengingen uit het verleden maakten plaats voor een nieuw stuk, waarmee het skûtsje tegelijk met 11 cm is verlengd tot 19.50 m. Mink: ‘Door al die verlengingen was het wat een houtje-touwtje schip geworden.’ De schipper heeft met Jan van der Veen van de Friesche Olie- en Verfhandel een gedetailleerd plan uitgewerkt om van d‘Halve Maen met het coatingsysteem van Hempel weer een geheel te maken. Het is eerst volledig van binnen en van buiten gestraald. Daarop is door Veenstra Schilders Heeg de hechtprimer met epoxycoating aangebracht en op het glad geplamuurde onderwaterschip de hechtprimer met antifouling. Boven de waterlijn is d’Halve Maen met twee componenten lak in de vertrouwde bruine kleuren afgelakt. Daar bleef het niet bij. Bovendeks kwamen nieuwe luiken, kreeg de roef nieuwe betimmering, de mastkoker is aangepakt en er is nieuw ‘origineel’

Berend Mink met d' Halve Maen tijdens de wedstrijd bij Woudsend.

hekwerk met knoppen. Het schip heeft in haar jubileumjaar weer de uitstraling van een ‘grande dame’, met nieuw tuig van Molenaar, aangepast op het nieuwe lijnenplan. Tot heel kort voor de eerste wedstrijden zijn daarvoor nog metingen uitgevoerd. Berend is van plan zich beter voor te bereiden dan afgelopen seizoen. ‘We gaan meer en fanatieker trainen. Vorig jaar hadden we er te weinig tijd

voor omdat ik toen pas half april benaderd werd om schipper te worden. En hoewel ik het schip als adviseur al wat kende, was de tijd om het skûtsje naar mijn hand te zetten te kort.’ Dat moet straks anders. ‘Het is een verplichting aan mijzelf, maar vooral ook aan de bemanning en de sponsors.’ Een Mink die achteraan zeilt, dat is

geen gezicht. Mink heeft er nu alle vertrouwen in. ‘Het is een mooier schip geworden en veel sneller. Want daar ben ik van overtuigd, ook in mijn werk. Niets komt je zomaar aanwaaien. Als je ergens veel tijd en energie in steekt, krijg je daar altijd iets voor terug.’

Philipshistorie van d’Halve Maen Het huidige skûtsje d’Halve Maen (het ‘Philipsskûtsje’) is gebouwd in 1912 door Roorda op scheepswerf de Pijp. Deze werf lag aan de voormalige Drachtstervaart op de plaats van het parkeerterrein van Philips aan het Moleneind. Philips heeft sinds 1959 in totaal 4 skûtsjes onder de naam d’ Halve Maen in de vaart gehad. Het eerste skûtsje is door Philips Drachten aangekocht met geld uit een schenking van de Amerikaanse dochter Norelco die de verkoop van het 50 miljoenste scheerapparaat op gepaste wijze wilde vieren. De aankoop moest een relatie hebben met het waterrijke Friesland. Philips heeft er toen voor gekozen om een bijdrage te leveren aan de Friese cultuur door een skûtsje aan te kopen. Het twee-

de skûtsje werd aangekocht (en het eerste verkocht) in 1983, het derde in 1993, en het huidige schip vaart vanaf 2001 mee in de SKS vloot. d’ Halve Maen was de naam van het Nederlandse VOC schip met een half Engelse en een half Nederlandse bemanning waarmee kapitein Henry Hudson in 1906 dacht de nieuwe westelijke verbinding met Azië te vinden. Om de verbondenheid van het Amerikaanse Norelco en het Nederlandse Philips kracht bij te zetten werd het geschenk van Norelco vernoemd naar het VOC schip van weleer. Meer info op www.skutsjedehalvemaen.nl

Taalstrijd: Is het af- of aanmeren? Er bestaat in de waterwereld veel taalkundige verwarring omtrent het woord ´meren´. Is het woord ‘aanmeren’ een verkeerde samenstelling van ‘afmeren’ en ‘aanleggen’, of is er nog wat meer over te zeggen? De grote Van Dale (2005) vermeldt bij aanmeren de betekenissen ‘afmeren’ en ‘meren’. Koenen (2006) geeft bij aanmeren: ‘een schip voor en achter vastleggen’, en bij afmeren: ‘met trossen vastleggen’ – ook Koenen ziet deze werkwoorden dus als synoniemen. De omschrijvingen in de Prisma-woordenboeken zijn vergelijkbaar. Er zijn meerdere woorden met dezelfde betekenis en afgeleid van ´meren´. Het vastleggen van je schip. Vroeger kende men ook nog maren, marren en moeren. Tegenwoordig gebruikt men in plaats van meren meestal afmeren. Het woord aanmeren betekent eigenlijk vastmaken aan een ander schip. Aan-

leggen is duidelijk vastmaken aan de wal. Maar ook ‘aanleggen’ heeft geen eenduidige betekenis. Met dit woord wordt ook het klaarleggen van netten en vistuig bedoeld. En ‘aanleggen op’ betekent dat het schip een koers vaart naar een bepaald doel. Tal van varianten zijn er nog op de betekenis te vinden. In het Lexicon van de watersport, visserij, koopvaardij, marine en bruine vloot (1996) wordt alleen afmeren vermeld: ‘Het degelijk bevestigen van een boot aan een kade, steiger of meerboei. Meren is niet juist.’ Kennelijk wordt het oude meren inmiddels als ‘fout’ beschouwd, al komt het natuurlijk nog wel voor in meerboei, meerpaal en meermast. Aanmeren komt in dit lexicon niet voor. De strekking van aan- en afmeren blijft in alle gevallen wel duidelijk voor de lezer, al geniet taalkundig het ‘afmeren’ de voorkeur.

Skutsjepraat Skûtsjepraat in Balk Ze keken vreemd op toen ze elkaar begin april troffen in Balk, Klaas Jansma in zijn Audi Cabrio, Gjalt de Jong en Piet Herrema in een luxe terreinwagen, bij een opgebroken straat. Alle drie heren, herauten van het authentieke skûtsjesilen, bleken onderweg naar De Treemter voor een optreden voor ouderen. Ze wisten het niet van elkaar. Dat wil zeggen: Gjalt en Piet vormden een muzikaal duo, Klaas kwam om te vertellen. Had de ouderenbond zo’n luxe en duur programma opgesteld? Was er een misverstand? Waarom wisten Klaas, Piet en Gjalt niet van elkaar? Moesten ze allemaal wel in De Treemter zijn trouwens? Klaas twijfelde. Was het toch misschien Koudum? Maar nee, in De Treemter zaten allemaal ouderen. Dus snel wilden Klaas en Piet de koppen bij elkaar steken om hun bijdragen wat op elkaar af te stemmen voor één programma. Maar ze werden al verwelkomd. ‘Ha, dêr wiene jim al.’ Door een bestuurslid van de PCOB, die wat vreemd naar Klaas keek. Die werd aan zijn jasje getrokken door een andere oudere. ‘Jo moatte by ús wêze’, siste die. En dat ‘by ús’ bleek de ANBO te zijn. Er waren, hoe bestaat het, tegelijkertijd twee ouderenbonden die in hetzelfde gebouw, maar wel in verschillende zalen hun vergadering hadden, allebei omlijst met skûtsjepraat van artiesten uit oostelijk Fryslân.

- skutsje.nl, april 2012

17


gem.SúdwestFryslân Kom bij Silerswaar afstempelen en ontvang € 2.50 korting op de 1811

stem mp e l

Makkum.nl gem. Súdwest Fryslân


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Sytze P. Brouwer, 28 jaar en fokkenist

‘Het is gewoon machtig!’ “Skûtsjesilen, dat moet altijd blijven. Dat mogen ze nooit verloren laten gaan. Het is zo rijk, al die historie, die tradities. De heit van mijn pake was al een beroemdheid in zijn dagen. En we zijn er thuis helemaal gek van. Heit natuurlijk, die zeilt zijn hele leven al. Maar mem niet minder. Die is een pakesizzer van Wietse Visser, ook een schipper. Het is ons er met de paplepel ingestampt. De laatste jaren zit ik aan de fok. Jonge, als alles klopt, als de hele bemanning als een geoliede machine draait, dat is bijna niet te beschrijven. Daar ga ik dan helemaal in op. O, ik ben zo verschrikkelijk fanatiek, niet normaal gewoon. Soms ga ik er te ver in. Als de foarhâlder even niet oplet zodat ik geen ruimte op de schoot heb om te vieren, of na ree gaat er even te laat een palletje op of af, dan kan ik wel knappen. Het gebeurt niet vaak, maar als het gebeurt, dan spring ik uit m’n vel. Ja, dan spreekt heit me wel eens toe. Rustich Sytze, it hoecht sa raar net. Heit is zelf ook heel fanatiek hoor, maar toch weer anders. Alles draait bij ons tegenwoordig ’s zomers om de skûtsjes en ’s winters om het schaatsen. Dat laatste komt door Margot Boer, mijn vriendin. Van het voorjaar tot de herfst vaar ik met ploegjes met de ‘Zorg en Vlijt’, van de Hobma’s van vroeger. Dat is twee

jaar geleden begonnen, en het gaat prima: vierenvijftig vaarten in 2011. Als je met passagiers op zo’n oud schip vaart, voel je de geschiedenis om je heen. Daar moesten ze volgens mij wat meer respect voor hebben. Ze gooien de schippers er bij de SKS tegenwoordig veel te gauw af. Je hebt als nieuwe schipper zeker vijf jaar nodig om een beetje thuis te raken in de vloot en op je schip. Kijk maar naar Gerhard Pietersma op Earnewâld. Dat is een hartstikke goeie zeiler, maar het heeft wel een paar jaar geduurd voordat hij dat kon bewijzen. En wat ze de laatste jaren bij Langweer met de schippers hebben gedaan, dat kan volgens mij echt niet. Maar ja, het is toch heel anders dan vroeger. Bij ons ook. Mijn kameraad Jaap Jan van der Molen ging van boord omdat hij het qua tijd niet meer op kon brengen. En mijn twee-

Sytze P. Brouwer aan het werk.

lingbroer Harmen vertrok omdat hij graag schipper wil worden. Daarom wil hij op Drachten ervaring opdoen. Harmen en ik waren altijd twee handen op één buik. Hij is wat anders dan ik ben, wat zekerder en wat meer berekenend. En hij is echt een sfeermaker, enthousiast. Ik ben wel onwen-

nig van hem geweest ja. Even. Ach, zo gaan die dingen. Daar moet je ook niet te lang bij stil staan, het gaat toch gewoon door. Verder hebben we een fantastische ploeg bij Heerenveen. Het is een van de snelste skûtsjes van de vloot en het is machtig om daar op te zeilen.’

Dit is een bijdrage over Sytze Pieterszoon Brouwer in het afgelopen voorjaar verschenen boek ‘Sportief Fryslân’.

Klapper voor Makkum Bij de seizoenstart op 14 en 15 april reisde een grote groep Makkumers tot steun van hun schipper Klaas Kuperus mee naar de wedstrijden in Langwar. Het ging voortvarend, tot de bezoekers met afgrijzen zagen hoe in de grote finale bij de bovenste boei de klap viel. ‘De start ging juist zo goed’, vertelt schipper Klaas Kuperus. ‘ Maar met teveel skûtsjes rond de ton klapte het Zwarte Wief op It Makkumer Skûtsje. Het helmhout raakte los en moesten we provisorisch met touwen op z’n plek houden. Het was eigenlijk onze eerste serieuze aanvaring. ’ Met het snelle succes van het Mak-

kumer skûtsje in de IFKS, dreigt net zo snel de concurrentie. Kuperus krijgt het in de B-Klasse flink voor de kiezen. ‘We komen tal van sterke schepen tegen dit jaar, de Yde, de Oude Zeug, de Frisia, de Lonneke, de Singelier en Freddy van der Heide met de Drie Gebroeders. In principe allemaal A-klasse skûtsjes.’ Kuperus

Adviseur Marten Visser van het Makkumer skûtsje (rechts) ervaart daags voor de finale 2011 een snel oplopende wedstrijdspanning. In de Lemster Baai, geeft hij met veel expressie, scherp commentaar op de verbaasde bemanning van de Oant Moarn.

weet het, hij moet gewoon volop trainen en flink aan de bak dit jaar. Steeds meer plaatselijke volgers tonen hun sympathie, dat geeft gezonde druk, ze hebben hoge verwachtingen.

Diplomatieke strijd

Naast de sportieve strijd op het water wordt er nog een diplomatieke strijd op het gemeentehuis gevoerd. De Makkumers willen graag een gunst met een eigen prominente ligplaats in het centrum, of in de gemeentehaven. Nu ligt het Makkumer skûtsje vaak in Heeg afgemeerd. Plaatselijk Belang en tal van sympathisanten zetten zich er al lange tijd voor in. Ze kunnen trainen en praten wat ze willen, maar die ambtelijke horde is blijkbaar nog een brug te ver. IM

19


ZOVEEL SLOEPEN... JE KIJKT JE OGEN UIT!

VAARPLEZIER BEGINT IN WOUDSEND De grootste ‘in water’ showroom van Nederland

Geniet van topkwaliteit uit Nederland… in Woudsend. Hier liggen alle Antaris, Maril en Makma sloepen en cruisers voor u klaar voor een proefvaart. Diverse demo-modellen direct uit voorraad leverbaar.

makma maximize your life

www.antarisboats.com

www.makmamarine.nl

www.maril.nl

Shipyard De Zwaan 28 | Woudsend | 0514 - 596 270 Of ga langs bij een dealer bij u in de buurt, kijk voor meer informatie op onze websites.


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Schipper Peter de Koe gaat zeilen meten

Meten met dilemma’s Peter de Koe is afgelopen jaar gestopt als schipper. Hij is nu zeilmeter met Eldert Meeter. Met deze functie is hij ook automatisch lid van de IFKS-Commissie Generaal. ‘Maar alleen als zeilmeter, verder bemoei ik me natuurlijk nergens mee...’ De functie van zeilmeter, samen met Eldert Meeter, past hem beter. Met deze functie is hij ook automatisch lid van de Commissie Generaal. ‘Maar alleen als zeilmeter, verder bemoei ik me natuurlijk nergens mee...’ Juist de gehanteerde zeillimitatie behoeft volgens De Koe wel enige verfijning. Al weer enkele jaren geleden stelde Peter de Koe samen met collegaschipper Jeroen de Vos de huidige IFKS-zeillimitering officieel ter discussie en ze begonnen te rekenen aan een nieuwe betere formule. De heren geraakten daarmee in een moerassig onderzoekstraject van meetmethoden, high-tech computermodellen en natuurlijk vergelijkingen met de broeders in de SKS. ‘Toen ze bij de SKS begonnen over aanpassing van hun tuiglimitering, zagen wij dat als een kans om daarop mee te liften’, verklaart Peter de Koe. ‘Er werd door de SKS ruim een ton geïnvesteerd in onderzoek, samen met ondermeer de TU in Delft. Dat leverde ook voor ons aantrekkelijke meetgegevens op. Jammer is dat de SKSvloot zelf weinig baat heeft gehad bij die investering. Iedereen lijkt ontevreden over de uitkomsten en er is niemand die de redenering snapt dat een viertal skûtsjes zeil moet aanpassen. Ze hebben gewoon te weinig runs kunnen maken met verschillende schepen.’ Rechthoekige bakken Terug naar de IFKS. Om vast te stellen hoeveel zeiloppervlak een IFKSskûtsje mag voeren, wordt de hele lengte over de buitenkant van de

stevens en de hele breedte, keer een factor berekend. Voor de specifieke factor per skûtsje is de lengte van het skûtsje bepalend. ‘Eigenlijk meten wij dus rechthoekige bakken. Gewicht en daarmee de waterverplaatsing doet er in de formule niet toe, terwijl dat wel van invloed is op de snelheid. En we moeten natuurlijk naar een meting over de waterlijn. Onze huidige zeillimitering gaat voorbij aan de vorm en dus de weerstand van het schip. Wij willen nu de weerstand van het skûtsje bij verschillende snelheden weten, dan kunnen we een nieuw gemiddeld zeiloppervlak per schip berekenen.’ Creatieve uitweg Een creatief plan van De Koe en De Vos om met gegevens die zij zelf aan zouden leveren zoveel mogelijk ‘VVP-runs’ bij UT Delft te laten doen, mislukte (VVP: zie kader). Ze zochten een uitweg via rekenaars van Kenniscentrum Jachtbouw van de NHL. De meetgegevens van vijf SKS-skûtsjes dienen nu als basis om een nieuwe zeillimitering te formuleren. Het plan is om dit jaar daarnaast nog een groot aantal schepen van de IFKSvloot in te meten. De meetploeg van het Nederlands Watersportverbond kan dat voor de IFKS uitvoeren, de schippers zijn hier inmiddels mee akkoord. Er zit wel een eigen bijdrage van 250 euro per skûtsje aan vast. Wanneer alles is afgerond, kan Peter de Koe met Eldert Meeter de nieuwe taak waartoe hij geroepen is uitvoeren: het meten van de zeilen. ‘Ons doel is dat alle schepen gelijkwaardiger worden, zodat het zeilen

Peter de Koe duikt in de aanscherping van de zeillimitering, hij vindt het fascinerend en afschrikwekkend tegelijk.

afhangt van de bemanning. Maar als je teveel berekent en afstemt, kom je voor het dilemma dat ze bij de Lemster aken al langer kennen: Wanneer de wedstrijd alleen nog met technologische snufjes is te winnen, zal alsnog de schipper met het meeste geld de strijd beslechten. Jachtarchitecten bij Van Oossanen kunnen straks precies voor je uitrekenen wat je winst is ten opzichte van de anderen, wanneer bij voorbeeld van jouw skûtsje het achterschip 3 cm hoger komt te liggen.’ Die technische mogelijkheden zijn voor Peter de Koe fascinerend en afschrikwekkend tegelijk. ‘Dat speelt voortdurend in mijn achterhoofd. Want wat we ook afspreken met elkaar, er moet wel wat over blijven voor het inzicht van de schipper.’

IM

Uw bedrijf op de mooiste en meestbezochte Skûtsjesite? www.skutsje.nl

Met nieuws van Klaas Jansma en Jacob de Hoop Met historisch beeldmateriaal Met verhalen over mensen en schepen Met wedstrijdagenda’s en voorbeschouwingen Met kundige analyses Voor informatie, bel 058-2849410 of mail naar info@penn.nl

www.skutsje.nl ......Met U!

Binnenkort:

Foto uit de oude doos

Meten met VVP

Zo zag het tweede Ljouwerter skûtsje, de huidige ‘Gerrit Ynze’ er vroeger uit. Op deze oude foto is het nog de ‘Nieuwe Zorg’ (L 1356 N) van F. Deinum bij een terpaftraving in Tirns. Het schip is in 1913 bij Roorda in Drachten gebouwd, toen 18,10 m lang. Albert van Akker voer er tussen 1979 en 1984 mee bij de SKS. Onder Rienk Ulbes Zwaga werd het na 1985 verkocht, waarna F. Woltman uit Gorredijk er voor het eerst mee zeilde bij de IFKS.

De weerstand is te berekenen met het zogenoemd VVP rekenprogramma. (Velocity Prediction Program). In dit computerprogramma worden gegevens zoals afmetingen, rompvorm, weerstand, gewicht ingebracht. Deze gegevens komen beschikbaar uit het lijnenplan en uit stabiliteitsmetingen. Verder is er een vast silhouet van

de zeilvoering in meegenomen. Daarnaast worden hierin de resultaten uit een windtunnelonderzoek van een skûtsjezeil meegewogen. De uitkomsten van VVP zijn getoetst aan de resultaten van de sleepproeven van een aantal skûtsjes en de resultaten van een onderzoek van schaalmodellen in een sleeptank.

Zoek de verschillen. Een centimeter lengteverschil op de romp, de kromming van de gaffel, bolling van het zeil, het is de grote uitdaging voor de zeilmeters, want er is geen skûtsje gelijk.

21


SMST in Drachten levert hoogwaardige, innovatieve systemen binnen de zware machinebouw en offshore industrie. Onze medewerkers houden zich dagelijks bezig met:

Ontwerpen

Bouwen

Installeren

In gebruik stellen en... Skûtsjesilen

Wij wensen Froukje Meijer en haar bemanning met de Jonge Jasper veel succes toe in de IFKS C-klasse!

Werken bij SMST? Kijk op www.smst.nl.

The British Pub Oude Sluis 7 Lemmer

't Vooronder Oude Sluis 9 Lemmer

1/8 Zonklaar

Vakkundig in het reinigen/coaten van uw zonwering, boottent of zeildoek • Gegarandeerd de goedkoopste! • Topkwaliteit! • Haal en brengservice (in Friesland)! • Snelle service!

www.horecabedrijventijsseling.nl

Geen lange levertijd en onnodige transportkosten: Zonklaar, uw nieuwe specialist, bij u in de buurt, voor een betaalbare prijs. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvende offerte. Correspondentie adres: Johan Willem Frisostraat 26 - 8606 CV Sneek Bezoekadres: Schrijnwerkersstraat 7F - 8701 VD Sneek tel. 06 - 280 981 55 - info@zonklaar.nl - www.zonklaar.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Froukje Osinga-Meijer, de nieuwe schipper

‘Scheefhangen, dat moet wennen’ Het was een emotioneel moment voor Omrop Fryslân Televyzje, op zaterdag 20 augustus. De verse kampioen Sieb Meijer van de IFKS-klasse A-Groot liet weten dat hij waarschijnlijk zou stoppen als schipper. Zijn plaats zou hij afstaan aan dochter Froukje. ‘Ik wist wel dat hij het van plan was’, zegt Froukje Osinga-Meijer. ‘We hadden het er wel over gehad. Maar om het zo in het publiek te zeggen, dat is natuurlijk wat anders. Aan de ene kant is het na zo’n kampioenschap het mooiste moment om te stoppen. Maar het is ook een hele stap als je vijfentwintig jaar lid van de IFKS bent geweest. Heel emotioneel.’ Froukje is de nieuwe schipper van het snelle skûtsje ‘Jonge Jasper’, dat vanwege de IFKS-regels vanuit de Cklasse weer moet zien op te klimmen naar de top. En ze geniet ervan. ‘De laatste wedstrijden van 2011, de Lemsterhoek-Race en de Roekoepôle, heb ik gestuurd. Het geeft een geweldige kick, zeker als het hard waait. Om dat geweld te beheersen, dat is fantastisch.’ Maar het is ook angstig, geeft ze toe. ‘Dat scheefhangen moet flink wennen. We zijn met heit twee keer met dit schip omgedonderd. Dat wil je niet. Aan de andere kant, iemand vroeg: waarom niet dan? Water is geen beton. Maar ik moet nog wel een paar keer ervaren wat het schip bij harde wind kan hebben.’ Froukje was 35 toen ze te horen kreeg dat ze schipper zou worden. Heit Sieb, de kampioen, was 63. ‘Hij

is nog lang niet versleten, maar hij wil meer varen met zijn Lemsteraak.’ Met zijn skûtsje heeft Sieb Meijer van alles meegemaakt, waaronder meerdere kampioenschappen en een degradatie. Er zijn bij het skûtsjesilen niet veel vrouwelijke schippers. Dat komt misschien van de macho sfeer die aan de traditionele skûtsjesilerij kleeft, maar ook omdat vrouwen van nature minder sterk zijn. ‘Ik ben al jaren fokkenist en ik heb daar geen last van’, zegt Froukje. ‘Sporten hë, daar word je sterk van.’ Het is ook een kwestie van techniek. Een goed schip is zo getrimd dat je niet aan het helmhout hoeft te hengsten. Bovendien, Wieger Kocken staat Froukje bij op het achterdek. Het leven zal van de promotie tot schipper veranderen, beseft Froukje. Ze moet bijvoorbeeld een uitstekende relatie met de dertien bemanningsleden opbouwen. En de verantwoording voor het materiaal heeft ze nu ook. ‘Het onderhoud doen we zo veel mogelijk als ploeg met elkaar. In de herfst komt het skûtsje op het droge, ’s winters wordt het geverfd en waar nodig opgeknapt.’ Bij al die werkjes was Froukje, projectinkoper bij het offshore equipment bedrijf SMST, eerder ook al betrok-

Froukje Osinga-Meijer aan het roer.

ken. Maar nu rust er een extra verantwoordelijkheid op haar schouders. ‘Daar hebben Klaas (haar man, red.) en ik het wel over gehad. Maar ik ben gek van skûtsjesilen, dus we hebben gezegd: daar gaan we voor.’ Hun twee kleine kinderen zullen er, daar is Froukje van overtuigd, niet

minder van worden. En zijzelf zeker niet. ‘Het is machtig, in één woord.’ Dit is een voor deze krant iets aangepaste versie van één van de skûtsjepagina’s in het nieuwe boek ‘Sportief Fryslân’. IM

Skutsjepraat Meer macht aan de vrouwen Steeds meer vrouwen komen aan het roer en de heren vinden het goed zo. Een overvolle zaal mannenbroeders van de IFKS gaf geen krimp, toen de Commissie Generaal hen de nieuwe leider voorstelde: Saskia Westerhoff heeft vanaf komende zomer de algehele wedstrijdleiding over de vloot van 63 IFKS-skûtsjes. Voorzitter Henk Hoornstra was ontspannen. Hij gaf op de drukbezochte ledenvergadering aan blij te zijn met meer vrouwen in de vloot. Hoornstra heeft de afgelopen jaren wel eens weerbarstiger vergaderingen moeten leiden. Financieel staat de IFKS weer in de plus en daarbij is er nu ook nog de verjonging met vrouwelijke aanwas in en buiten de vloot. Op de Jonge Jasper komt Froukje Meijer aan het roer en de Gerrit Ynze wordt gestuurd door Noortje Goedhart. Voor de nieuwe wedstrijdleider Saskia Westerhoff is er volop uitdaging. Haar voorganger Gerlof van Wieren weet als geen ander dat je als wedstrijdleider bij ongerief na de wedstrijd door niemand uit de wind wordt gehouden. Meerdere belangen spelen een rol. Naast de schippers, sturen ook publiek en media nadrukkelijk mee. Saskia kreeg al een voorschot. Vanuit de vergadering werd bij monde van Jelle Jan de Jong uit Lemmer, een duidelijke opdracht gesteld, om vooral aantrekkelijke banen dicht bij het publiek uit te zetten.

Een van de twee nieuw roergangsters in de IFKSvloot is Noortje Goedhart, schipper op de Gerrit Ynze.

- skutsje.nl, maart 2012

23


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Met een tweede plaats bij Heeg en derde plek bij Sloten, lijkt Tony Brundel de aanvaring met Michiel Kalsbeek van afgelopen maandag, weer aardig te boven.

A-klasse IFKS Wedstrijdverslag

Zeven dagen spanning Kampioen in de klasse A Groot. Ook zaterdag 20 augustus was Sieb Meijer in vorm. Weer was hij met zijn Piipster skûtsje voorin. Door de voorzichtige stijl van zeilen van Meijer kregen anderen wel de kans om dagzeges te boeken. Maar in het klassement kwamen alleen Walter de Vries van de Goede Verwachting en Henk Regts met de ‘Ut en Thús’ enigszins

1

in de buurt. Meijers voornaamste concurrent Siebo Zijsling liet in het begin van de week na een prachtig optreden bij de opening in Hindeloopen te veel steekjes vallen om echt nog een rol van betekenis te spelen.

Hindeloopen

Een zachtmoedig begin

Met bijna ideaal zeilweer kwamen 64 deelnemers bij Hindeloopen aan de start. De eerste start in de grote Aklasse was massaal vals, tot verrassing van de wedstrijdorganisatie, die hier met tegenstrijdige signalen op reageerde. Bij de tweede was alleen de pas gepromoveerde Sikke Heerschop van de ‘Wylde Wytse’ te gretig. Hij moest terug voor een herstart. Beheerst kozen Siebo Zijsling met de ‘Striidber’ en Siete Meeter met de gerenoveerde ‘Sûn en Wol’ voor een slag van de pin naar de kust. Toen zij over stuurboord richting hoogste ton koersten, was het helder. Niemand kon ze meer inhalen. Het had een saaie boel kunnen worden als daarachter niet verbeten om de betere plekjes werd gestreden.

Botsing met boei

de verkeerde slagen hadden gekozen. In de tweede route raakte Geale Tadema de boei, zonder zich iets aan te trekken van de luide waarschuwingen van onder meer Hendrik Keizer van de ‘Singelier’. Die deed toen maar niets meer. Jilles Bandstra kwam te laag bij de bovenboei uit. In plaats van dat te accepteren stuurde hij naar bakboord draaiend recht tegen de wind in. Even kwam het zeil weer over de stuurboordskant, maar profiterend van de lankmoedigheid van concurrenten vervolgde Bandstra zijn weg. Daardoor kwam de binnendoor schietende Henk Regts in de problemen. Hij voer de ‘Doarp Eastermar’ naast het roer aan. Beide schippers kondigden met de rode vlag een protest aan, maar ze zouden er later niks mee doen.

Bij de eerste bovenste boei wringde Kees Jonker over stuurboord aankomend, zich met een gewaagde ‘opschieter’ naast Geale Tadema. Dat ging om de zevende plaats. Daarachter merkten Henk Regts, Tony Brundel en regerend kampioen Jelle Los van de ‘Grutte Pier’ dat ze in de beginfase Aan boord van Sikke Heerschop.

24

"...ineens beroerde een vlaag zijn zeil, toen nog één - en lag hij om..."

2

3

Heeg

Gehavende ‘Lytse Lies’

Met een diepe deuk achter het zwaard met een gelast plaatje over een lek zeilde Ton Brundel zijn ‘Lytse Lies’ dinsdag naar een fraaie tweede plaats op de Hegemer Mar. Het was een vreemde wedstrijd, waarin de ‘Grutte Pier’ van de gebroeders Los om ging, de wind sterk ruimde en Henk Regts zich met de ‘Ut en Thús’ protesterend naar de kop zeilde.

Stavoren

Veldslag met grote schade

Op het IJsselmeer bij Stavoren waren 's morgens bij een straffe westenwind kracht 4 de winnaars bij de B-Klasse Kees van der Kooi en bij de C-Klasse Sint Bekkema. Het was houden en keren op volle zee. Bij de a-klein ging de winst wederom naar Arnold Veenema met de Hoop op Welvaart. Maar het was nipt. Veenema profiteerde op de finish van de loef-lij situatie en finishte daarom nog net voor Jaap Hofstee, die formidabel op gang is gekomen met It Swarte Wief. In de A-klasse werd het een veldslag onder de skûtsjes, twee bemanningsleden raakten gewond. Na het maken van een strafrondje valt Delmer Los terug naar een derde plaats. De Raerder Roek en de Lytse Lies moesten later de wedstrijd verlaten: persoonlijk letsel aan boord van de Lytse Lies van Tony Brundel en forse schade aan het schip waren het gevolg van

een aanvaring tijdens een bakboord/ stuurboord situatie met Michiel Kalsbeek van de Raerder Roek.

Een lek schip

Tony Brundel (zeilend over bakboord) verliet het veld met een lek schip en 9 punten van de wedstrijdcommissie. Ook ging het skûtsje It Doarp Eastermar van Geale Tadema eruit. Daar knapte een stag, waardoor een bemanningslid bekneld raakte. Er was nog een protest van de wedstrijdcommissie tegen Delmer Los van de Grutte Pier, volgens de commissie had het skûtsje een onjuiste combinatie van zeilen. De winst in de A-klasse was voor Sieb Meijer, hij bleef keurig ‘uit de wind.’

De start vond plaats onder ideale omstandigheden: een zonnetje, aangename temperaturen en een windkracht 3. Op de lange ruimewindse weg naar de gate werd koploper Jilles Bandstra voorbij gezeild door een soepel manoeuvrerende Regts, die zijn grote schip perfect stuurde. Brundel moest nog afrekenen met klassementsleider Sieb Meijer met de ‘Jonge Jasper’ en met Jonker. Achterin probeerde Jelle Los, in 2010 nog kampioen, naar voren te komen. Ineens beroerde een vlaag zijn zeil, toen nog één – en toen lag hij om. Kampioenskandidaat Siebo Zijsling verkeerde met de ‘Striidber’ voor zijn doen te lang in de achterhoede, terwijl zich in de middenmoot allerlei wisselingen voordeden. Zeker toen de bovenste boei een beetje omlaag was getrokken, maar de spread gewoon op zijn plaats bleef, hadden veel stuurlieden het moeilijk. Ineens was er een mini-kruisrakje bijgekomen. In een poging om het verloren terrein weer goed te maken kwam Sieb Meijer daar in de problemen. Hij moest over stuurboord tot twee keer toe wijken en kwam te laag uit voor het bijboeitje. Ineens draaide hij bij en volgde de vloot, zomaar weer in vijfde positie. Volgens sommigen had hij de extra boei niet gerond, volgens Meijer en bemanningsleden wel. In ieder geval werd er niet tegen geprotesteerd.


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

4

Sloten

Heerschop op stoom

Op de Sleattemer Mar was de start woensdag wederom voor Jilles Bandstra van de ‘Lonneke’, maar bij de eerste bovenste boei kwam hij te laag uit. De ‘opschieter’ lukte maar half, zodat Walter de Vries, Henk Regts, Hendrik Keizer, Sikke Heerschop en met moeite ook Sieb Meijer hem nog voorbij staken. Al in het ruimewindse rak naar de gate kwam Heerschop bij De Vries, die de verkeerde westboei koos. Aan de droge Wyckeler kant van het meertje zat namelijk de wind niet. De startlijn lag er mooi in en toch moest de procedure drie keer herhaald worden voordat de deelnemers weg konden. De derde keer was de zwarte vlag gehesen, zodat iedereen de ruimte voor de startlijn vrij moest houden. Dat hielp. Sikke Heerschop

5

Echtenerbrug

Regts lijkt titelkandidaat

Het was een droomstart: vrij uit het midden over bakboord, met genoeg vaart en hoogte om na de draai over stuurboord goed en als eerste bij de bovenste boei uit te komen. Henk Regts presteerde het. Jeroen de Vos, die bij de ‘pin’ over de startlijn was gegleden, kwam net een paar meters tekort om hem met de ‘Eelkje II’ de loef af te steken. Regts en de Vos namen een grote voorsprong op de rest van de vloot. Ze kregen daartoe de kans doordat de concurrentie verwikkeld raakte in even boeiend als voor henzelf hinderlijk zeilgevecht. Onder weer prachtige omstandigheden leidde dat in de

6

denderde na de krachtige opening door met zijn machtig wit getuigde ‘Wylde Wytse’, ooit drijver onder de woning van visser en broodjager Kees Postma in Lemmer. Hij en zijn Rotterdamse vriendenploeg hebben wegens zakelijke drukten nooit veel tijd om in Fryslân te trainen, maar na drie wedstrijden hadden ze hun schip helemaal onder controle. Niemand kon er ook maar bij in de buurt komen. Heel knap, maar op het randje van reglementair, waren de slotmanoeuvres van Siebo Zijsling. Die loefde met zijn ‘Striidber’ Jilles Bandstra zo ver uit de rechte koers dat nog een derde ervan kon profiteren, Jeroen de Vos met de ‘Eelkje II’. Zo bleef het tot de laatste schoten boeiend.

kruisrakken en bij de boeien geregeld tot penibele situaties. Daarbij werd ook wel geprotesteerd, bijvoorbeeld tegen Jelle Talsma en Geale Tadema, maar door strafrondjes te draaien hielden de zondaars hun schade beperkt.

Vooraan A-kampioen Sieb Meijer, daarnaast B-kampioen Kees van der Kooij, daarnaast a-klein kampioen Jaap Hofstee en achteraan C-kampioen Arend W. de Boer.

Sieb Meijer maakt plaats voor zijn dochter Froukje

Siebo Zijsling hield het vreemd genoeg in de voorste gelederen niet vol, ook niet toen de organisatie een nieuwe blauwe bovenboei had neergelegd om de windschifting te compenseren. Die ingreep hield de wedstrijd tot de laatste meters boeiend. Met een paar prachtige slagen profiteerde Jelle Los daar ten volle van. Foto: Martin de Jong

De IFKS heeft in Sieb Meijer een terechte kampioen. Hij vocht zich helemaal terug na een smadelijke degradatie. Eind vorig jaar werd zijn nakende comeback aan het front zichtbaar door als hoogste IFKS-er bij de Friese Hoek race te eindigen. Dit seizoen heeft Meijer zich onder alle omstandigheden de sterkste IFKS-zeiler getoond. Hij is na vier titels in de jaren ‘90 de eerste die met een vijfde kam-

Lemmer 1

IM

Tolerantie brengt spanning

De boei aan het einde van het kruisrak lag er bij Tacozijl lastig in. Door de vlakbij geankerde boten en schepen was er weinig ruimte om uit te wijken. De honger bij de meeste deelnemers om na een scherpe start meteen bij de kopposities te komen, maakte het nog spannender. Walter de Vries ondervond dat als eerste. De ton ruim onderhalend liet hij, al over bakboord liggend, met zijn ‘Goede Verwachting’ wat ruimte. Daar stak Jelle Los zijn ‘Grutte Pier’ tussen. De schepen raakten elkaar, er werd wat geschreeuwd, maar De Vries accepteerde het aanbod van Los om zijn schip gratis te repareren als er schade was aangericht. Daarachter draaide Jilles Bandstra zijn ‘Lonneke’ tegen de ‘Singelier’

van Hendrik Keizer, of misschien nam Keizer ruimte die er niet was. Beide degradatiekandidaten raakten elkaar, ook weer zonder te protesteren. Wat daarna gebeurde, is niet te beschrijven. Nadat de op de boei dobberende ‘Lonneke’ nog bijna in aanraking was gekomen met de ‘Doarp Eastermar’ van Geale Tadema, raakten wel zeven schepen verwikkeld in een bijna hilarisch aanvaringsspel. In ieder geval de skûtsjes van Siebo Zijsling, Jelle Talsma, Henk Regts, Siete Meeter, Kees Jonker, Jeroen de Vos en Michiel Kalsbeek vormden een kluwen die wonder boven wonder zonder enige schade of verwonding ook zomaar weer oploste. Terwijl het toch, met een dikke vier, hard waaide. Alleen Zijsling erkende schuld door

pioenschap het ‘Zilveren skûtsje’ definitief het zijne mag noemen. De 63-jarige Meijer heeft al aangegeven dat hij het kleinood aan de organisatie terug zal schenken. Hij heeft ook, zoals hij eufemistisch formuleerde, de ‘sterke neiging’ om het schipperschap over te dragen aan dochter Froukje. Froukje zal dit jaar keurig in de C-klasse beginnen.

een rondje te draaien. Alle anderen gingen, soms foeterend, door naar de gate bij de haveningang. Er werd weer geen straf uitgedeeld deze dag, ook niet na twaalf aanvaringen, en zo bleef er nog iets over van de spanning op de finaledag.

"...door strafrondjes te draaien hielden de zondaars hun schade beperkt..."

7

Lemmer 2

Finale met zwarte vlag

Er was nog geen kwartier gezeild, toen kwamen Tony Brundel, Jeroen de Vos en Hendrik Keizer erachter dat ze onder het regime van de zwarte vlag te vroeg over de startlijn, dus in het verboden gebied voeren en waren uitgesloten van verdere deelname aan deze finale wedstrijd. Jammer, want Brundel en De Vos hadden de strijd om de kopposities enige allure kunnen geven. Theoretisch had Walter de Vries bij de start nog kans op een kampioenschap als Meijer als zevende of slechter zou eindigen en hij won. Die kans was na één route wel verkeken. Voor een andere theoretische kampioenskandidaat, Henk Regts, was het nog minder. Die lag lange tijd op een vijfde plek, na als tiende gestart te zijn. In de overzichtelijke route was het

Delmer Los was de enige die in de eerste route Walter de Vries nog enigszins bij kon houden.

alleen even spannend als schepen elkaar over stuur- en bakboord naderden. Jelle Talsma ging in de tweede route in de fout tegen Siete Meeter, die prompt de protestvlag liet wapperen. In de vierde route voer Geale Tadema met zijn ‘Doarp Eastermar’ zomaar over stuurboord tegen de ‘Wylde Wytse’ van Sikke Heerschop aan. Er bleef nog geen deukje van over, maar niettemin verliet Tadema direct de wedstrijd. ‘Als je zo’n fout maakt, verdien je niet om verder te zeilen’, zei hij over zichzelf en zijn bemanning. Eén route later gleed Meijer naar de koppositie. De Vries was Los toen al voorbij en Jilles Bandstra was afgezakt naar de tiende positie, waarmee hij zeker was een terugval volgend jaar naar de B-klasse, samen met Hendrik Keizer en Freddy van der Heide. Door die uitkomst kan Siete Meeter met zijn prachtig opgeknapte schip ook volgend jaar in de klasse A-groot verschijnen.

25


Op koers met Rodi Media

H[^LYR H T  K U L ‹7HZZ P[LP[ ‹2^HS WYPQZ L R Q P S Y ‹,L Y[PQK L ] L S  L [PN ‹.\UZ Jan Sikkes Scheepsstoffering

Broeker Werf 8 1721 PC Broek op Langedijk Postbus 150 1723 ZK Noord-Scharwoude T (0226) 33 33 11 F (0226) 33 33 22 E advies@rodimedia.nl

Zadelmakersstraat 10, Sneek Telefoon (0515) 41 81 90

Vaar op zeker U kunt pas écht zorgeloos van uw schip genieten als u daarvoor een goede verzekering heeft. Door onze ruim 65 jaar ervaring in het verzekeren van pleziervaartuigen zijn wij specialisten op dit vakgebied. Wilt u een passende offerte? Bel ons, of bezoek onze website www.kuiperverzekeringen.nl.

Postbus 116 8440 AC Heerenveen

Tel. (0513) 61 44 44 Fax (0513 ) 62 37 42

www.kuiperverzekeringen.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Jaap Jongsma, Zeilmakerij Molenaar

De Lemsteraak (voorpublicatie)

Het oog van de meester De Lemster Jaap Jongsma leek op 23-jarige leeftijd voorbestemd om via de HTS in Leeuwarden de techniek in te gaan. Toen zag hij in 1986 op Teletekst de advertentie waarin bij Zeilmakerij Molenaar een leerling-zeilmaker werd gevraagd. Er was maar één gesprek met baas Pim Schurink nodig om de baan te krijgen. Thuis kwam het niet helemaal als een donderslag bij heldere hemel. Ten eerste was Jaap geen geboren student. En ten tweede was hij van zowel vaders- als moederskant genetisch besmet met het zeilersvirus. Moeder was namelijk een kleindochter van ‘pake’ Bauke Kuipers, die bij hen in woonde. Hij was vele jaren zorgzaam oppasser van het Lemster skûtsje. Geregeld kwamen skûtsjemensen als bakker Loen en schipper Sytse Hobma bij hen op bezoek. Omdat de gebroeders Mantel net de zeilmakerij hadden verlaten om voor zichzelf te beginnen, kreeg Jaap Jongsma van baas Schurink de ruimte om zich als zelfstandig zeilmaker te ontplooien. De leerlingstatus ontgroeide hij al gauw. ‘Na drie weken inwerktijd heeft hij me losgelaten. Dat was heel goed. Daardoor kon ik me er helemaal op storten.’ Het was, herinnert Jongsma zich, een prachtige tijd vol spannende ontwikkelingen in de akenbouw en de zeilmakerij. Aan de overkant van het IJsselmeer waren verschillende jonge ontwerpers voor kapitaalkrachtige opdrachtgevers bezig met nieuwe vormen. Zo werd het hoog gesneden tuig ontwikkeld, dat wel afgeleid leek te zijn van een torentuig. Er ontstond een compleet nieuwe uitdaging door de mogelijkheden die de computer bood. Wel kostte een knap softwarepakket in het begin nog honderdduizend gulden. Maar dat droeg er wel toe bij dat het hele denken in ontwerpvariabelen kantelde. Vroeger combineerde je losse banen tot de gewenste tuigagevorm. Met de computer kon je de andere kant op redeneren, namelijk vanuit de eindvorm naar de samenstellende delen. Sindsdien zag Jongsma, succesvol kampioenszeiler in de zestien kwadraat, kluiver, fok en zeil als één geïntegreerd geheel: een soort grote vleugel met twee gaten.

Al weer een prachtig boek voor liefhebbers

Stichting Foar de Neiteam presenteerde afgelopen zomer met Uitgeverij PENN.nl de bijzondere ‘skûtsjebibel’ Troch de Wyn. De eerste druk was in enkele dagen weg, de derde druk is inmiddels in voorbereiding. Bij Uitgeverij PENN.nl staat nu een prachtig nieuw boek over Lemsteraken in de steigers. De Visotter van André Sterk.

Kort na de zomer moet het verschijnen. Dirk Huizinga, Peter Tolsma, Dirk Blom, Klaas Jansma en diverse gastauteurs, waaronder Niels Moerke, maken er in woord en geschrift een monumentaal werk van. De akengeschiedenis begon in 1877 in Lemmer, toen Pier de Boer als startend werfbaas twee boten voor de pas ontluikende visserij op de Zuiderzee bouwde. Vooral zijn zonen, de Gebroeders De Boer, bouwden vanaf 1902 tientallen prachtige snelle aken, die het behalve bij vissers ook bij pleziervaarders uitstekend deden. De Lemsteraak is nog steeds zeer gewild. Bij Skipshelling Iege Blom in Hindeloopen is de afgelopen maanden druk gewerkt aan de Buikschuiver 2, een razendsnelle aak die voor de dankzij zijn eigen ‘Tom Tom’ altijd sterk navigerende Peter Houtzagers is gebouwd.

Het boek De Lemster Aak (prijs € 50,-) is te reserveren op www.uitgeverijPENN.nl

Kampioenen

Eind jaren tachtig kwam de Lemster Benny Postma, eigenaar van de 10 meter Blomaak ‘Kentskele’, een akentuig bestellen. Omdat hij wilde winnen, moest het snel van snit zijn. Hoewel dat best lukte en er daarna tuigages voor snelle toeraken werden gemaakt, duurde het even voordat de echte doorbraak kwam. Dat was de periode waarin North Sails, leverancier van o.m. de roemruchte Tim Rootzelaar, in de akenwereld de handel leek te beheersen. ‘In die tijd had je nog de grote multifunctionele Lemsteraken, waar je ook prima mee kon toeren. Sterke schepen, die een boel druk in het zeil konden hebben. Dat mocht best wat hol, met de sjorlieren hield je de schoten er wel bij en om gaat zo’n schip bijna nooit. Het moet al bijna stormen als je water schept.’ Een kleine tien jaar later vormde Jaap Jongsma samen met Pierre Modderman de nieuwe directie van de eeuwenoude Zeilmakerij Molenaar in Grou. De skûtsjewereld werd voor hen weer hoogst interessant nadat in 1997 de SKS was afgestapt van katoen. Jongsma maakte met zijn ploeg in 1998 een snel hoog tuig voor de Leeuwarder schipper Ulbe Zwaga. Die werd er prompt kampioen mee. Jongsma: ‘Hij belde me op en zei: ik kan wel janken, zo mooi staat het erop. Dit is helemaal honderd punten. Ik dacht nog: die houdt me voor de gek, maar het was echt zo. Het stond er super bij.’ Alle fanatieke zeilers volgden ademloos de nieuwe ontwikkelingen die door sleepproeven werden gestimuleerd en in windtunnels werden getoetst. Ineens bleek de kluiver niet zo voordelig als altijd was gedacht. Door de belasting in rating viel het tempovoordeel weg. Toen was er een Lemsteraak (Daniëlle) die zonder kluiver meedeed en won. Het Stamboekbestuur kwam zodoende onder druk te staan om vernuftige ontwerpers bij te houden. Met dit akenzeilen-nieuwe stijl kreeg Jongsma te maken toen plaatsgenoot André Sterk uit Lemmer hem in 1999 opdracht gaf voor een tuig voor de Visotter. Toen die in 2000 Nederlands kampioen werd, stroomden de opdrachten binnen. Ook uit Holland, van wat ze in Fryslân ‘de rode broeken’ noemen. Van heinde en ver kwamen snelle zeilers naar Grou en de meesten zagen niet op een duizendje meer of minder. Jongsma noemt met respect Erik Hermans. ‘Die heeft toch maar met de handen een mooie aak bij elkaar gekneed, en hij is nog een kampioenszeiler ook.’

27


www.markdewitte.nl


advertorial

In een week naar alle Waddeneilanden? Het is mogelijk om van eiland naar eiland te hoppen, maar het vergt een zorgvuldige planning en ze in één vakantie allemaal langs te gaan is een hele uitdaging. Er is nu een stichting die je de zorgen hierover uit handen neemt en een volledig verzorgde wandel- of fietsreis organiseert.

De Eilandvijfdaagse, zoals deze genoemd is, is een unieke trip met een vloot historische zeilschepen langs alle Waddeneilanden. Beleving van het Waddengebied staat voorop en dat is bij deze tocht gegarandeerd. Iedereen heeft wel gehoord van eb en vloed, maar nergens is dit zo

puur als op de Wadden. Met elkaar op het schip, laverend tussen de zandplaten door, aanmeren in een kleine haven waarbij de ene keer de kade lager ligt dan het schip en een paar uur later veel hoger. Misschien passen de schepen er niet eens in en moeten ze ankeren of droogvallen! Na een heerlijke dag op het eiland worden de trossen losgegooid en de zeilen gehesen; Op naar het volgend eiland! Voor overdag is er op elk eiland een wandel- of fietsroute uitgezet zodat je de eilanden zelf ook van dichtbij kunt ervaren. En dan niet alleen het dorpje aan de haven, maar met zo’n 30 km per dag is

het een volledige beleving van de grote verscheidenheid op de eilanden. Wat in zo’n week vooral ook opvalt zijn de grote verschillen tussen de eilanden onderling. Van gecultiveerd tot ruig, maar altijd weer spannend wat je om de volgende bocht te wachten staat. Om die grote diversiteit goed te kunnen laten zien worden er ieder jaar drie reizen georganiseerd, die elk een totaal verschillend karakter hebben. Het is voor de deelnemers mogelijk om een of meerdere weken mee te doen, vooral de combinatie van de wandeledities is populair. De eerste week is een vervolg op

de Strand5- en -6Daagse en loopt van punt tot punt over de Noordzeestranden. Een hele uitdaging, waarna het heerlijk eten en uitrusten is op de schepen die je naar het volgende eiland brengen. De tweede week doen de schepen de haven van elk eiland aan en vanuit hier is steeds een wandeling van gemiddeld 30 km uitgezet. Genietend van de grote variatie in landschappen wandel je door bos, over hei en strand en doe je regelmatig een gezellig dorpje aan om lekker op een terrasje te zitten. Voor wie deze afstanden toch wat te groot zijn, is er dit jaar een nieuwe, derde week. Nu staat er iedere dag een

fiets voor je op de kade klaar met een route langs alle bezienswaardigheden en gezellige terrasjes.

De Eilandvijfdaagse is dus een pure Wadden belevenis. Of het nu over de stranden of rondes over de eilanden zelf is, na deze trip ben je er echt geweest!

advertorial

&ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚ͚͗ŶŝũƐŐũŝƌƌŝĐŚĞ͛ŝŶĨŽƌŵĂƟĞ over de mooiste provincie van Nederland DĂĂƌ&ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚŝƐŵĞĞƌĚĂŶĞĞŶ online reisgids met heel veel ‘nijsgjirriche’ ŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽǀĞƌ&ƌLJƐůąŶ͘,ĞƚƵŶŝĞŬĞŝƐĚĂƚĚŝĞ ŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽƉĞĞŶǀŽƵĚŝŐĞǁŝũnjĞŐĞŢŶƚĞŐƌĞĞƌĚ kan worden in websites van, bijvoorbeeld, ďĞĚƌŝũǀĞŶŝŶĚĞƚŽĞƌŝƐƟƐĐŚĞƐĞĐƚŽƌ͘

Fryslân werd vorig jaar verkozen tot mooiste provincie van Nederland. Voor de Friezen zelf was dat natuurlijk geen verrassing. Voor heel veel niet-Friezen trouwens ook niet… Al het moois van Fryslân, de enorme verscheidenheid, de bekende én de minder

FrieslandWonderland voor bezoekers én inwoners van Fryslân: FrieslandWonderland is de meest ĐŽŵƉůĞƚĞŽŶůŝŶĞƌĞŝƐŐŝĚƐŽǀĞƌĚĞ ŵŽŽŝƐƚĞƉƌŽǀŝŶĐŝĞǀĂŶEĞĚĞƌůĂŶĚ͘ ,ĂŶĚŝŐďŝũŚĞƚǀŽŽƌďĞƌĞŝĚĞŶǀĂŶ ĞĞŶĚĂŐũĞƵŝƚŽĨĞĞŶǀĂŬĂŶƟĞǀĂŶ drie weken. Maar ook heel leuk om ŐĞǁŽŽŶǁĂƚŝŶƌŽŶĚƚĞŬŝũŬĞŶĞŶ ǀĞƌƌĂƐƐĞŶĚĞĚŝŶŐĞŶƚĞŽŶƚĚĞŬŬĞŶ ŽǀĞƌƵǁĞŝŐĞŶǁŽŽŶŽŵŐĞǀŝŶŐ͘͘͘ EŝĞƵǁƐŐŝĞƌŝŐ͍sĞƌǁŽŶĚĞƌƵŽƉ ǁǁǁ͘ĨƌŝĞƐůĂŶĚǁŽŶĚĞƌůĂŶĚ͘Ŷů͊

ďĞŬĞŶĚĞƐĐŚĂƩĞŶ͕&ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚ ŚĞĞŌŚĞƚĂůůĞŵĂĂůŽǀĞƌnjŝĐŚƚĞůŝũŬďŝũĞůŬĂĂƌ gebracht. &ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚďĞǀĂƚǀŽŽƌĂůůĞ plaatsen in Fryslân (meer dan 400!) een ƐĐŚĂƚĂĂŶŝŶĨŽƌŵĂƟĞ͗ƚŽĞƌŝƐƟƐĐŚĞĞŶ cultuurhistorische beschrijvingen, foto’s, ŽƵĚĞĂŶƐŝĐŚƚĞŶ͖ŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽǀĞƌŵƵƐĞĂ͕ monumenten, bezienswaardigheden, ǁĂŶĚĞůͲ͕ĮĞƚƐͲĞŶǀĂĂƌƌŽƵƚĞƐ͕ŚĞƚůĂŶĚƐĐŚĂƉ en natuurgebieden in de directe omgeving; ĠŶĞĞŶĐŽŵƉůĞĞƚŽǀĞƌnjŝĐŚƚǀĂŶƚŽĞƌŝƐƟƐĐŚͲ ƌĞĐƌĞĂƟĞǀĞďĞĚƌŝũǀĞŶĞŶǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐĞŶŝŶ de buurt. &ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚďĞƐĐŚŝŬƚŽŽŬŽǀĞƌ ĞĞŶĐƟĞĨŐĞŶĚĂ͘ĂĂƌŝŶnjŝƩĞŶĂůůĞ ĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶĞŶĞǀĞŶĞŵĞŶƚĞŶǁĂĂƌďŝũ ďĞǁĞŐĞŶŝŶĚĞďƵŝƚĞŶůƵĐŚƚĐĞŶƚƌĂĂůƐƚĂĂƚ͗ ǁĂŶĚĞůĞŶ͕ĮĞƚƐĞŶ͕ŚĂƌĚůŽƉĞŶ͕ƐŬĞĞůĞƌĞŶ͕ paardrijden, etc. En er wordt hard gewerkt aan het opbouwen van een agenda met alle ĐƵůƚƵƌĞůĞĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶ͗ƚŚĞĂƚĞƌ͕ŵƵnjŝĞŬ͕ĚĂŶƐ͕ ĨĞƐƟǀĂůƐĞŶĞǀĞŶĞŵĞŶƚĞŶ͕ƚĞŶƚŽŽŶƐƚĞůůŝŶŐĞŶ ĞŶĞdžƉŽƐŝƟĞƐ͕ŵĂƌŬƚĞŶ͕ďƌĂĚĞƌŝĞģŶ͕ĞƚĐ͘

In dergelijke websites zit meestal maar ǁĞŝŶŝŐŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽǀĞƌǁĂƚĞƌŝŶĚĞ omgeving te zien en te doen is. Vaak wordt de bezoeker doorverwezen naar allerlei ĂŶĚĞƌĞǁĞďƐŝƚĞƐŵĞƚ͚ƐƚƵŬũĞƐ͛ŝŶĨŽƌŵĂƟĞ͘ &ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚŵĂĂŬƚŚĞƚƚŽĞƌŝƐƟƐĐŚĞ ondernemers mogelijk om binnen hun ĞŝŐĞŶǁĞďƐŝƚĞĞĞŶƐĐŚĂƚĂĂŶŝŶĨŽƌŵĂƟĞ over de (wijde) omgeving te laten zien. Op die manier biedt de ondernemer zijn ;ƉŽƚĞŶƟģůĞͿŬůĂŶƚĞŶĞĞŶǁĂĂƌĚĞǀŽůůĞĞdžƚƌĂ ƐĞƌǀŝĐĞ͘ŶŵŝŶƐƚĞŶƐĞǀĞŶďĞůĂŶŐƌŝũŬ͗Śŝũ houdt de bezoeker op zijn eigen website!

Friesland Wonderland voor ondernemers: Laat uw website koppelen aan &ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚĞŶƵŚĞĞŌ in uw website in één keer een ƐĐŚĂƚĂĂŶŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽǀĞƌĂůůĞƐ wat Friesland zo mooi maakt: landschap, natuur, cultuurhistorie, ďĞnjŝĞŶƐǁĂĂƌĚŝŐŚĞĚĞŶ͕ĂƩƌĂĐƟĞƐ͕ noem maar op. FrieslandWonderland ŝƐŵĞĞƌƚĂůŝŐ͕ďĞǀĂƚƐĐŚŝƩĞƌĞŶĚĞ ĨŽƚŽ͛ƐĞŶǀŝĚĞŽĞŶŬĂŶƵǁǁĞďƐŝƚĞ ŽŽŬǀĞƌƌŝũŬĞŶŵĞƚĞĞŶĐŽŵƉůĞƚĞ ĐƟĞĨŐĞŶĚĂĞŶĞĞŶƵůƚƵƵƌŐĞŶĚĂ͘ Via een aparte menuknop wordt de ŝŶĨŽƌŵĂƟĞǀĂŶ&ƌŝĞƐůĂŶĚtŽŶĚĞƌůĂŶĚ in uw website getoond. U bepaalt zelf ǁĞůŬĞŝŶĨŽƌŵĂƟĞƵǁŝůƚůĂƚĞŶnjŝĞŶĞŶ ǀŽŽƌǁĞůŬŐĞďŝĞĚ͘ĞŶďĂƐŝƐŬŽƉƉĞůŝŶŐ ŬŽƐƚƐůĞĐŚƚƐΦϰϵƉĞƌũĂĂƌ͊ sŽŽƌŵĞĞƌŝŶĨŽƌŵĂƟĞ͕ĚĞ ŵŽŐĞůŝũŬŚĞĚĞŶĞŶĚĞƉƌŝũnjĞŶ͗ŬŝũŬŽƉ ǁǁǁ͘ĨƌŝĞƐůĂŶĚǁŽŶĚĞƌůĂŶĚ͘Ŷů͘


n e fe

Ca La

a g r se

g n i m

5IF0ME4BJMPS (FEFNQUF.PMFOXJKL #()FFSFOWFFO 5FMFGPPO &NBJMJOGP!UIFPMETBJMPSDPN XXXUIFPMETBJMPSDPN

Mode van o.a Bandolera en Yoek en Seaside Lagoon Lingerie voor iedere buste

Vissersburen 84, de Lemmer www.yvonnelemmer.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Wedstrijd SKS versus IFKS bij Jongereinfestijn

Vloot van miniatuurskûtsjes Ron Loorbach uit Jirnsum dacht vroeger bij het Skûtsjesilen een eenduidige vloot te zien. Sinds hij zelf radiografisch bestuurbare modelskûtsjes (schaal 1:16) bouwt, ziet hij de grote onderlinge verschillen. Het doel is de complete wedstrijdvloot na te bouwen. ‘Het radiografisch bestuurbare modelskûtsje van Joure zeilt veel beter dan het Huzumer skûtsje. Huzum heeft een lage kont, die is bij Joure wat hoger. Maar je kunt ze niet één op één met elkaar vergelijken. Joure heeft gewoon een snellere romp en dat merk je direct in het zeilen. Het roer van Huzum wil niet luisteren, je bent met dat schip nooit de snelste. Joure reageert veel beter op het roer.’ Loorbach kwam bij de modelbouw al snel zaken tegen, waar de Meeters, de Zwaga’s, de Brouwers en al die andere legendarische schippers in het echt ook tegenop liepen. Voor de

bestuurbaarheid is de tuigage bij modelskûtsjes van veel grotere invloed dan bij modelwedstrijdjachten. ‘En voor mijn modelskûtsjes was er zeiltechnisch ook veel te winnen, door de mast iets naar achteren te plaatsen.’ De modelbouw begon voor Loorbach met kotters. Een paar jaar geleden bouwde Loorbach na veel speurwerk in werfboeken en op websites zoals van Foar de Neiteam, zijn eerste skûtsje. Hij is als bouwer in goed gezelschap. In Den Helder is de Helderse Model Boten Vereniging HMBV "nieuwe Koers" in 2003 ook begonnen aan de opbouw van een modelskût-

sjesvloot (schaal 1:20) van SKS-skûtsjes inclusief startschip en vaart er bij gelegenheid wel wedstrijden mee. Ook in Den Haag zijn er modelskûtsje-wedstrijden, al zijn dit vooral minder gedetailleerde skûtsjevormen. Dat prikkelt Loorbach. ‘Ik wil graag dat we hier de complete vloot van authentieke IFKS- en SKS-skûtsjes opbouwen, waarmee we dan jaarlijks modelwedstrijden in Fryslân kunnen organiseren. Het Jongereinfestijn is alvast een mooi begin van zo’n reeks.’

Opmerkelijke functie Twee Gebroeders Loorbach is verbaasd dat de Twee Gebroeders uit Terherne (1901, Van der Werff in Leeuwarden, Schilkampen) niet in de IFKS vloot zit. Hij heeft het inmiddels als model nagebouwd. ‘De romp heeft een perfecte vorm. Dit schip is echt heel snel en

zeer wendbaar.‘ De Twee Gebroeders is sinds 2001 formeel een varend monument en doet dienst als rondvaartschip. Volgens Loorbach is het in potentie een ideaal wedstrijdschip.

Ron Loorbach

Schipper Erik Jonker

Winst uit meer twist

In Jirnsum is 8, 9 en 10 juni het Jongereinfestijn georganiseerd met onder meer een wedstrijd van radiografisch bestuurbare miniatuurskûtsjes. Achter dit festijn zit de bemanning en vrijwilligers van het Wytgaarder IFKSskûtsje Jonge Rein. De opbrengst van het festijn is bedoeld voor een nieuw tuig met meer twist.

Debuut

De Jonge Rein met schipper Erik Jonker debuteert dit jaar in de grote A-klasse. Dat vraagt om een tandje er bij. ‘Met 0,1 punt verschil hebben we afgelopen jaar net het podium gemist, maar we zijn wel gepromoveerd. We zeilen echter met oud tuig van Heerenveen, de fok is zelfs acht jaar oud. Willen we ons direct kunnen handhaven in de grote A-klasse, dan hebben we beter tuig nodig. En dat kost veel, vandaar dat we een benefietfestijn organiseren.’

Hoogte

De oude fok alleen bepaalt tot dusverre nog hoe hoog de Jonge Rein kan varen. Met een nieuwe minder bolle fok is hoogte te winnen. Bovendien wil Erik graag naar een maximale gaffellengte. ‘Die is nu 3,50 meter, maar mag naar 3,75. Daarmee krijgen we bovenin meer zeil en dus meer druk, met meer twist. Als we die wind bovenin maximaal kunnen lozen hebben we de meeste voorwaartse druk.’ De opbrengt van het Jongereinfestijn met de miniatuurskûtsjes zal bepalen of de Wytgaarders dit seizoen nog tijdig het beoogde nieuwe tuig van Molenaar op het skûtsje kunnen zetten.

Jonge Rein

"...De oude bolle fok alleen bepaalt tot dusverre nog hoe hoog de Jonge Rein kan varen..."

31


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Skûtsjesilen voor dummys en professionals

Van wangen tot billen Wie als niet-zeiler voor het eerst een skûtsjeverslag voor de radio hoort, gelooft zijn oren niet. Het is allemaal geheimtaal wat door de ether davert, en de betrokkenen doen alsof het normaal is. Het gaat over wangen en billen, neuzen en rompen, koppen en konten. Zelfs vliegt er nog wel eens een slappe lummel over de tafel. Gelukkig zijn er boeken, waaronder een skûtsje-encyclopedie en een woordenboek Skipperstaal. Bakboord gaat voor stuurboord, is het eerste dat de beginnend wedstrijdzeiler leert. In gewonemensentaal betekent dit dat een schip met de zeilen over de linkerkant doorgaans voorrang heeft op de zeiler met het doek over de rechterkant. Loef wijkt voor lij is ook zo wat: een schip dat in de luwte is gedreven, heeft het recht om zich daaraan te ontworstelen. Daar moet de fortuinlijke schipper die de wind het eerst opvangt, ruimte voor geven. Deze situaties doen zich geregeld voor in kruisrakken. Daarin laveren de skûtsjes bij de wind langs, omdat een zeilboot nu eenmaal niet recht tegen de wind in kan varen. Dat is in 1917 wel geprobeerd en met een scherp jacht lukt het soms ook, maar met een skûtsje never nooit. Juist dat laveren maakt het skûtsjesilen extra spectaculair op nauw water. Dat vind je bijvoorbeeld op de Ie bij de Veenhoop, de Folkertssleat bij Earnewâld, de Burgumermar en de Sleattemermar.

Scheefhangen

Wie deze woorden en regels niet begrijpt, behoort tot de dummys bij de zeilerij. Sommigen snappen niet eens dat de grote planken aan de zijkanten van de schepen – de zwaarden – niet bedoeld zijn om de tegenstander ermee te rammen, maar omdat skûtsjes een platte bodem hebben zonder kiel.

Anders zouden ze op ondiep water gauw vastlopen. Als het schip ‘aan de wind’ scheefhangt, laat je het laagste zwaard in het water zakken om wegdrijven of verlijeren te voorkomen. Dat spel van wind- en waterdruk, zeilen en zwaarden, is het wezen van zeilen. De zeilen op de skûtsjes zijn van stevig materiaal. Ze hangen aan een gaffel, een gebogen houten of metalen beugel bovenin. En ze zitten vast aan de giek, een zwaar rondhout dat aan de mast draait. Wie dat tijdens de wedstrijd tegen zijn hoofd krijgt, protesteert niet meer. Die doet er, na de klap, wel even het zwijgen toe.

Protest!

Wie protesteert, tegen een onreglementair zeilende tegenstander bijvoorbeeld, knoopt een rode vlag in de draad die vanaf de masttop naar de zijkant van de romp loopt, de stag of het want. Dat is de protestflage. Bij een wedstrijdjury moet later het protest officieel ingediend en uitgebreid toegelicht worden. Het is de bedoeling om de ander zo te laten diskwalificeren, zodat hij er in de rangschikken een flink aantal punten bij krijgt. De zeiler met het kleinste aantal punten wordt namelijk kampioen. Vreemd genoeg wordt dat protesteren door overtreders van de regels, die eigenlijk een forse boete moesten krijgen, vaak nog onsportief gevonden ook. Niet zelden leiden ‘gezochte’ protesten tot vetes tussen schippers en hun families, die jaren kunnen voortsudderen. Daar genieten verslag-

Een skûtsje met en zonder billen.

gevers van, en die poken het vuurtje ook wel eens onsportief op. Van de tekeningen die bij de protestbehandeling over de tafel worden geschoven, soms vergezeld van lelijke krachttermen, snapt een buitenstaander trouwens net zo weinig als een Hollander van een Fries skûtsjeverslag. Wees gerust: dat zijn de meeste toeschouwers die ’s zomers niet geregeld op het water verkeren. Zij denken dat de schreeuwende Omrop-verslaggever schromelijk overdrijft. Dat doet hij ook geregeld, want anders is het een toer om tienduizenden mensen twee uren lang aan de radio gekluisterd te houden. En zo lang duurt een wedstrijd meestal, en die tienduizenden zijn er elke dag, zonder overdrijving. Het is trouwens na 2012 gebeurd met dat geschreeuw door de ether. Dan zal er waarschijnlijk voor een wat rustiger begeleiding van het skûtsjegebeuren worden gekozen. Maar dat is nog even toekomstmuziek.

Jelmer Kuipers

Skutsjepraat Jelmer Kuipers uit Commissie Generaal

‘Zwaarden zijn er niet om anderen mee te rammen.

Echte deskundigen staan op In de nieuwe tijd zijn er naast de dummys echte deskundologen opgestaan, die over rompvorm, zwaar gecoate kunststof zeilen en zelfs over plamuur en coating op het metaal van de romp ingewikkelde dingen zeggen. De mooiste rompen hebben skûtsjes die in Drachten zijn gebouwd bij de Gebroeders Roorda onder leiding van Bouke. Zijn grootste, best bouwende concurrent was Jan Oebeles van der Werff. De eerste bouwde ‘Piipsters’, genoemd naar de Piipbrêge over de Drachtstervaart. De tweede had zijn helling aan het buitenste verlaat (=sluis), zodat die schepen Bûtenstfallaatsters worden genoemd.

Belangrijk voor de rompvorm is het soepel verstouwen van veel water dat onder het schip door moet. Zo ook moet een goed zeil al bij de driehoekige fok voor de mast veel wind kunnen opvangen, en die aan de achterkant weer vlot loslaten. Het achterlijk , met de klemtoon op lijk, mag niet wapperen. Dan leeft het te veel en dat heeft een negatieve uitwerking op de vaart. Onnodig te zeggen dat de lijken goed aan de zeilen genaaid moeten zijn, liefst met de hand. De vakman die dat werk uitstekend verstaat, heet in zeilersjargon een lijkennaaier.

Dinsdagavond 20 maart heeft Jelmer Kuipers uit Sneek ‘functioneel leeftijdsontslag’ genomen als keurmeester in de Commissie Generaal van de IFKS. De ‘boatsjeman’ en Fryslânkenner Jelmer Kuipers was bij de IFKS vooral bewaker van de originaliteit. Samen met Dirk Blom sr. uit Hindeloopen zette hij zich jarenlang in om het authentieke karakter van de IFKS te bewaren. Dankzij een eerdere functie bij het Fries Scheepvaart Museum en een technische opleiding kon hij daarbij bogen op veel technisch-historische kennis. Hoewel Kuipers streeft naar redelijke oplossingen, raakte hij in zijn onbetaalde functie betrokken in een conflict tussen het IFKS-bestuur en de eigenaar van de Nynke, Karel Kuiper. Dit schip zou bij Roorda in Drachten als bolschip gebouwd zijn en bij restauratie zodanig aangepas, dat het een mooi skûtsje was geworden. Het voer nog erg snel ook. Maar de opwaardering was volgens het IFKSbestuur in strijd met originaliteitregels. Lastige kwesties Er zijn nu weer een paar lastige kwesties vanwege het IFKS-reglement inzake met name de tonnenmaat van enkele grote skûtsjes. De ‘Oude Zeug’ is daar een van en naar verluidt ook het kampioensskûtsje ‘Grutte Pier’ van de Gebroeders Los en/of Sikke Heerschop. Het IFKS-bestuur probeert daar passend en metend zonder veel kleerscheuren uit te komen. Sowieso heeft de ‘tonnenkwestie’ geen invloed op de vlootindeling van het aankomende kampioenschap 2012. Jelmer Kuipers zal er hoe dan ook geen rol meer in spelen. Hij blijft voorlopig wel actief in de Historische Kring Sneek en de Stichting Foar de Neiteam.

- skutsje.nl, maart 2012

33


Bloeiend verenigingsleven in Lemmer Het verenigingsleven in Nederland ligt onder vuur. Steeds meer mensen hebben steeds minder tijd, moeten steeds vaker keuzes maken en komen daardoor vaak niet toe aan genieten in verenigingsverband. Gelukkig is dit alles niet van toepassing op de Watersport vereniging ‘de Zevenwolden’ in Lemmer. Al bijna 150 jaar wordt er volop gezelligheid georganiseerd, zowel op het water als op de wal. In de winter is er gelegenheid tot het leggen van een kaartje of het volgen van een mooie lezing over het varen naar verre bestemmingen. Zodra het seizoen met sloeproei kampioenschappen van start is gegaan, komen ook de zeilwedstrijden weer uit de kast. Voor alle type schepen is er wel iets te doen. De donderdagavonden zijn echt voor clubleden met open boten,. maar een evenement als Lemmer Ahoy kan zich gelukkig prijzen met zo’n 50 skĂťtsjes en 30 aken en andere rond- en platbodems aan de start. Maar ook de jeugd en de motorbootvaarders worden niet vergeten. Een goede CWO cursus voor de kinderen loopt als een rode draad door het hele seizoen heen. De motorbootvaarders hebben hun eigen schitterende tocht en in 2012 wordt zelfs aan een toer-weekend gewerkt. Kortom: vind je het leuk om in verenigingsverband te varen of in de winter de gezelligheid op te zoeken, aarzel dan niet en maak een klein beetje tijd vrij. Bij WSV de Zevenwolden Lemmer ben je altijd welkom!! www.zevenwolden.nl volgs ons op twitter: @zevenwolden

Belangrijke evenementen in 2012 Vanaf april 2012 elke maandag en dinsdagavond Jeugdzeilen

23 juni 2012 Lemster Motor Bokking tocht - voor alle motorboten een tocht over de binnenwateren, met afsluitend een bbq bij het clubgebouw

- voor kinderen vanaf 8 jaar wordt elke maandagavond lesgegeven in de Optimisten - de oudere jeugd vaart elke dinsdagavond in de Splash

8 - 9 augustus 2012 SKS-wedstrijden - in de Baai van Lemmer op het IJsselmeerÂ

5 mei 2012 Sloeproeiwedstrijden  - Iepen Friesk kampioenskip: rondje over de Brekken en via het Brandemeer en de Langesloot weer terug 17 – 19 mei 2012 Lemmer Ahoy  - voor skÝtsjes en alle andere rond- en platbodems  - op het IJsselmeer bij Lemmer  23 juni 2012 Lemster Bokking Race  - voor rond- en platbodems Ên voor scherpe jachten - op het IJsselmeer bij Lemmer, heen en weer naar Urk op 1 dag, met afsluitend een bbq bij het clubgebouw 

1 - 2 september 2012 Skegrace - hĂŠt zeil-evenement voor leden (en niet leden): zaterdag naar Hindeloopen, zondag weer terug. - voor alle ronde en platte bodems ĂŠn scherpe jachten 6 - 7 oktober 2012 Friese Hoek race - voor skĂťtsjes en alle andere rond- en platbodems - op het IJsselmeer bij LemmerÂ

UFMtXXXBLTFTDBUFSJOHOM

8JKTUBBOHBSBOUWPPSIĂ?UGFFTUFMJKLFUJOUKFPQBMVX GFFTUFOQBSUJKFO UIVJTFOPQMPDBUJF Sport Zorg Zalen MFC It Klif biedt complete faciliteiten voor organisaties en particulieren.

MFC

It Klif

Hegewei 16 8567 JN Oudemirdum www.itklif.nl

Het Woudagemaal, uniek in de wereld fascinerende techniek van het grootste, nog in werking

de beschermende kracht tegen

zijnde stoomgemaal ter wereld. Een indrukwekkende

het water. Zonder Woudagemaal

kathedraal van stoom gebouwd in de architectuur van

zag Nederland er heel anders uit!

Bij aa een ennkoop van treebe wijs

BON vo

or

GR DOEB ATIS OEKJE vo een

or kin geldig deren, gehe 2012 el

Openingstijden Dinsdag tot en met zaterdag: 10.00 - 17.00 uur Zondag: 13.00 - 17.00 uur Voor de openingstijden tijdens bijzondere dagen en feestdagen: kijk op de website. Bezoekadres: Gemaalweg 1a, 8531 PS Lemmer ^^^^V\KHNLTHHSUS ELD

ER FG

O

E D

ER

t

United Nations (GXFDWLRQDO6FLHQWLÂżFDQG Cultural Organization

E

GE

I

N

I

TA

MO

ER R LD H

N D I AL

WO

 :WHUULUKL+MPST  ,K\JH[PL]LHJ[P]P[LP[LU  7YHJO[PNLHYJOP[LJ[\\Y  ;LJOUPZJOOVVNZ[HUKQL . LaLSSPNLRVMMPLLU [OLLZJOLURLYPQ  >LYLSKLYMNVLK



je gezien hebben. Oog in oog met

t

BEZOEK HET GROOTSTE NOG WERKENDE STOOMGEMAAL TER WERELD

de Amsterdamse School. Dat mĂłet

en beleef het mee in 3D. De rondleiding voert je langs de

W

O N T D E K D E K R A C H T VA N

Ontdek de kracht van stoom in het bezoekerscentrum

t

PA T R I M

O

Ir. D.F. Woudagemaal Werelderfgoed sinds 1998

Magistrale beleving van stoom, architectuur en water


SkĂťtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Bevlogen kampioen wenst loyaliteit en discipline

'Het komt elke week dichterbij' Het gonst in de vloot soms van de verhalen, vooral wanneer er een nieuwe winnaar opduikt: ‘Zij hebben ook geoefend met professionele zeilers van Roy Heiner‘. IFKS-schipper Kees van der Kooij kreeg geen spijt van de professionele toetsing aan boord. Of het jaloezie is of misgunning, Kees van der Kooij is gelukkig met het resultaat. Kampioen in de B-klasse. ‘Als we er iets van geleerd hebben: we zijn pas een team als iedereen op de juiste plek zit.’ In Wâldsein ligt de Zeldenrust bij het scheepsmotoren reparatiebedrijf van Kees van der Kooij voor de wal. Sinds 2010 zeilt Van der Kooij er mee in de IFKS. Aanvankelijk met louter ongeschoolde zeilers. Dit skĂťtsje heeft wel verhaal. Tot 2003 werd het bestuurd door de markante Jentsje Schraa, (IFKS 1998-2003) immer getooid met een zwarte piratensjaal. Ook zijn bemanning begon zeiltechnisch ongeschoold, maar het waren vrienden voor het leven, een loyaal team. Het leverde mooi spektakel op, tijdens en na de wedstrijd. Zowel bij winst als verlies werd er na afloop stevig gefeest. Van der Kooij zocht zijn eigen bemanning bij elkaar en koos voor de exacte afstemming. ‘Wij kennen aan

boord een fanatieke gezelligheid. We doen mee omdat we graag winnen.’ Met name het trainen, elke donderdag, vergt een ijzeren discipline, waar ieder bemanningslid zich aan moet conformeren: ‘Vergelijk het met een voetbalteam, de ploeg hoort compleet te zijn. Alleen kun je niks, ieder heeft zijn plek. Dat vind ik erg leuk aan deze sport, om een team te vormen, fanatiek te zijn en tegelijk veel plezier aan boord te hebben. De teamdiscipline verdient zich dan altijd terug, dat zagen we afgelopen jaar. Het ging super.’ Toen vermoeide schaatsers in februari nog dankbaar neervlijden op het ingevroren skĂťtsje, voelde de schipper al de kriebels in zijn maag voor het aankomende seizoen. ‘We hebben een beter zeil gekocht, overgenomen van de Raerder Roek. Dit jaar moeten we ons waarmaken in de grote A klasse. Dat is de spanning, elke week komt het kampioenschap dichterbij.’

Op de Zeldenrust heeft ieder zijn plek, ook de ‘notabelen’, zoals IFKS bestuurder Wiepke Wierda. Tijdens wedstrijden en op elke donderdag zit hij bij schipper Kees van der Kooij op het achterdek.

"...De teamdiscipline verdient zich altijd terug..." advertorial

Het ir.D.F. Woudagemaal Lemmer Magistrale beleving van stoom architectuur en water Het ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer is het grootste en het enige nog functionerende stoomgemaal ter wereld. Bij een hoge waterstand zorgt het nog steeds voor droge voeten in Friesland. Het gemaal is in 1920 geopend door koningin Wilhelmina en is eigendom van Wetterskip Fryslân. In 1998 is het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO geplaatst. Het vorig jaar geopende, fraaie en eigentijdse bezoekerscentrum naast het gemaal is zowel een toeristische als educatieve pleisterplaats. Het biedt een experience waar jong en oud kunnen ervaren en beleven hoe stoomtechniek werkt en waarom waterbeheersing in Friesland maar ook wereldwijd van levensbelang is. Onderdeel van de expositie is een 3D filmbeleving van het opstarten van het stoomgemaal. Doeboekje en speurtocht In het bezoekerscentrum is een Doeboekje beschikbaar voor kinderen vanaf 6 jaar en ouder. Het Doeboek staat vol leuke weetjes, spellen en zoekopdrachtjes. Kinderen kunnen het Doeboekje gebruiken tijdens hun bezoek aan het Woudagemaal en daarna meenemen om thuis te laten zien. Jelle Terpstra, de hoofdmachinist van het Woudagemaal, vertelt de kinderen over ingenieur Wouda, over stoommachines en over het water in Friesland. Voor iets oudere kinderen, van 10 tot 14 jaar, is er een leuke speurtocht waarmee een ‘echt’diploma te verdienen is. Adres: Gemaalweg 1a , 8531 PS Lemmer. ER

ELD

ERFG

OE

W

D

Openingstijden: Dinsdag tot en met zaterdag United Nations Ir. D.F. Woudagemaal (GXFDWLRQDO6FLHQWL¿FDQG Werelderfgoed 10.00 tot 17.00 uur Cultural Organization sinds 1998 Zondags 13.00 tot 17.00 uur Voor openingstijden tijdens bijzondere feestdagen Tussen 10.00 en 12.00 uur tweede kopje koffie ( refill ) gratis. en entree prijzen zie: www.woudagemaal.nl ‹

‹

E

MO

ER RL D H

NDIAL

WO

GE

I

N

I

TA

‹

PATRIM

O

35


Kom genieten op Vlieland of Terschelling! Een compleet dagarrangement, inclusief boot, ďŹ ets of buskaart en meer! Boek direct op www.rederij-doeksen.nl of bel 0900 - 363 57 36

n!

Nu oo

vee n e r e e k in H


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Bij windkracht 7 het IJsselmeer over

‘Strontrace is het ultieme ambacht’ IFKS-schipper Bas Krom heeft in oktober met de Lutgerdina Smeltekop van Andries Honing de Strontrace 2011 gewonnen. De 37ste editie van de Strontrace was een zware editie. In plaats van nachtelijke vorst, werd het een oversteek naar Warmond met zwaar weer bij windkracht zeven. Woensdagochtend om 10.00 uur finishte de Lutgerdina Smeltekop in Workum. Het duurde ruim twee uur voor ook skûtsje Dankbaarheid met schipper Johannes Hobma it Soal indraaide. Bas Krom heeft tactisch gezeild al vind hij zelf dat je wat geluk moet hebben met waar je uitkomt. Aanvankelijk werden ze ingelopen door skûtsje Eenvoud. Op de heenweg besloot Krom voor de route Lelystad te kiezen, hoewel het onduidelijk was of de sluizen daar wel werkten. ‘Anderen kozen voor Enkhuizen. Maar met deze windvoorspelling, met een harde zuidwestenwind wilden wij niet bij Enkhuizen het meer op. In de luwte van de dijk werd het zeilen bij dit zware weer een stuk makkelijker.’ Bas Krom (27) was negen, toen hij aan boord van de klipperaak van zijn ouders zijn eerste Strontrace meevoer. Hij vindt de Strontrace het ultieme wedstrijdzeilen voor een skûtsje. ‘Zoals een molenaar zijn historische molen draait, zo varen wij in deze race het skûtsje. Het echte ambacht schipperschap komt naar boven als je in de Ringvaart voor de wind met een zwaar skûtsje op een brug afkomt, die niet gaat draaien. Hoe ga je op die brug aanzeilen en op welk moment ga je de mast strijken zonder teveel vaart te minderen.’ Krom wijst er op dat je tijdens de

hele race slechts met vier man aan boord bent. ‘Bij iedere beslissing moet je snel schakelen, je bent heel erg op elkaar aangewezen, ook in het donker. Ik ken zat schippers die zo’n race niet eens aandurven, velen verklaren ons ook voor gek om bij zulke wind het IJsselmeer op te gaan.’

Aanslag op het schip

De Strontrace is, eerlijk is eerlijk, wel een aanslag op het schip, zegt Krom. Je kunt niet altijd voorkomen dat je aan lager wal eens op de stenen slaat. Dat geeft krassen op het vlak in de plamuur. De zwaarden krijgen het zwaar te verduren en het zeil wordt bij het strijken natuurlijk niet steeds keurig opgedoekt. ‘Je gaat in één stuk door, dus loop je helaas ook wel eens met smerige vaarbomen over het doek.‘ Er is een groot verschil met wedstrijden tijdens het kampioenschap. ‘Wij mogen bij windkracht 7 nog steeds uitvaren. Maar dat kan dan ook prima. De Lutgerdina Smeltekop is gedubbeld, een zwaar schip en voor deze race heel geschikt. Met 2,5 ton extra ballast aan boord wordt zo’n Strontraceskûtsje ook een heel ander schip, heel stabiel, als je maar op tijd genoeg zeil wegneemt. Ze zijn er tenslotte voor gebouwd. De historie zegt genoeg, in 37 jaar is er nog nooit een skûtsje in deze race omgegaan.’

Links de Dankbaarheid met 1 jager, rechts de Lutgerdina Smeltekop met 3 jagers in de lijn. (Foto: Bram Romkema)

Gevecht in de Ringvaart

Door Jelmer Jager

Na een lange nacht op het IJsselmeer starten we na een paar uur slaap voor het volgende deel van de race. Van het Noordzee-kanaal, dwars door Haarlem naar de Ringvaart en vervolgens naar Warmond. Afwisselend bomend, jagend en zeilend schieten we goed op. Vlak na Haarlem krijgen we gezelschap van de Dankbaarheid. Niet

met krachten smijten is het devies, maar ondertussen mogen ze zeker niet op ons uitlopen. We zeilen door de bruggen en moeten na iedere knik in de Ringvaart weer in de jaaglijn. De Dankbaarheid haalt ons in en we moeten in de achtervolging. We gunnen onszelf geen pauze en jagen met drie man in de jaaglijn door tot de Kaag. Daar ha-

len we de Dankbaarheid weer in, zetten snel mast en zeil en kruisen met een zwaar gereefd schip, tegen windkracht 6 in, de Kaag op. Op naar Warmond, op naar een uurtje rust… *Jelmer Jager was bemanningslid op de Lutgerdina Smeltekop

De Lutgerdina Smeltekop. (Foto's: Bram Romkema)

Meerdaagse race vol traditie Jaarlijks wordt in de laatste week van oktober vruchtbare mest met skûtsjes en klippers onder zeil uit Fryslân naar Warmond gebracht. Steevast een kleine maand na de Turfrace, waarbij turf uit Vinkeveen in Warmond is afgeleverd. De meerdaagse Strontrace, een initiatief van de Workumer

vuurtorenbewoner Reid de Jong, is een loodzware race. Alles moet gaan zoals het vroeger ging, toen vele ladingen vruchtbare stront naar de Bollenstreek werden gebracht: zonder motor. Na een kort verblijf van circa een uur voor de wal in Warmond vertrek-

ken de schepen weer terug naar Workum. Aan boord dan een lading proviand en een lading bloembollen, waarvan een deel traditiegetrouw in de IJsselmeerdijk bij Workum wordt geplant.

37


SkĂťtsjesilen

Exclusieve dealer van : GRATIS ENTREE

Ontwerp en drukwerk: EosMultimedia.nl - Fotografie: Binne Kramer

Organisatie: Stichting skÝtsjesilen yn’e wâlden in samenwerking met IFKS

Aquacoating bv. wenst de skĂťtsje schippers en bemanning een fantastisch seizoen.

Fam. K v/d Zweep Postbus 95, 9000 AB Grou Tel: 06 53 50 80 80

www.rondvaartengrou.nl

Rederij van der Zweep Rondvaarten Grou SKS-skĂťtsjesilen Vertrek uit: Grou vanaf de Hellinghaven / Volmaweg. Datum: Dag: Plaats: Vertrek: 28 juli zaterdag Grou 11.00u 30 juli maandag Veenhoop 11.00u 31 juli dinsdag Eernewoude 11.00u 1 augustus woensdag Terherne 11.00u 2 augustus donderdag Langweer 10.30u 6 augustus maandag Woudsend 10.00u 7 augustus dinsdag Elahuizen 10.00u 8 augustus woensdag Lemmer 10.00u 9 augustus donderdag Lemmer 10.00u 10 augustus vrijdag Sneek 10.30u * kinderen t/m 12 jaar resp. â‚Ź 6,50 en â‚Ź 7,50

VRIJE SCHIPPERS KOZEN HUN EIGEN OPKIKKER: SCHIPPERBITTER. RUIG EN ONGEWIS,

IFKS-skĂťtsjesilen

ZOALS OOK DE GRIMMIGE

Afvaarten in de wedstrijdplaats (centrum) Datum: Dag: Plaats: Vertrek: 14 augustus dinsdag Heeg 13.30u 15 augustus woensdag Sloten 13.30u 16 augustus donderdag Echternerbrug 13.30u 17 augustus vrijdag Lemmer 13.30u 18 augustus zaterdag Lemmer 13.30u

STRIJD MET WIND EN WATER IS.

www.schipperbitter.nl

B6%B$'9B6.6B;LQGG

Prijs p.p.*: â‚Ź 12,00 â‚Ź 12,00 â‚Ź 12,00 â‚Ź 12,00 â‚Ź 12,00 â‚Ź 14,00 â‚Ź 14,00 â‚Ź 14,00 â‚Ź 14,00 â‚Ź 14,00

Prijs p.p.: â‚Ź 9,00 â‚Ź 9,00 â‚Ź 9,00 â‚Ź 9,00 â‚Ź 9,00

Reserveren: tel: 06-53 50 80 80

GENIET, MAAR DRINK MET MATE

Prinsenhoftocht iedere donderdag en zondag in Juli en Augustus : vertrek 14.00 u terug 16.00 u. 30


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Silersagenda 2012 145en 15 april mei

Langwar, Skûtsjesilen Langwar Hegemermar, SKS Sprintwedstrijden www.skutsjesilenlangwar.nl www.skutsjesilen.nl

2112 enen 2213 april mei

Grou, opening watersportseizoen Wâldsein/Hegemermar, wedstriid Fryske boerepream www.grouaktief.nl www.defryskeboerepream.nl

5 mei 17 - 19 mei

Hegemermar, SKS Sprintwedstrijden Lemster baai, Lemmer Ahoy www.skutsjesilen.nl www.zevenwolden.nl

1225 en-13 28mei mei

Wâldsein/Hegemermar, wedstriid Fryske boerepream Friese meren, SLAK 2012, www.defryskeboerepream.nl skûtsje lange afstand kampioenschap

25 - 28 mei 7 - 9 juni

www.deklaasvandermeulen.nl en www.skutsjesilen.nl Friese meren, SLAK 2012, skûtsje lange afstand kampioenschap Hindeloopen, Schuttevaerrace www.orionisslak.nl www.schuttevaerrace.nl

2 juni 8 - 10 juni

Hegemermar, SKSRein 100 jaar skûtsje Klaas van der Meulen Jirnsum, Jonge festijn www.deklaasvandermeulen.nl en www.skutsjesilen.nl wedstrijd schaalmodellen SKS-IFKS

8 - 10 juni 16 juni

www.skutsjesilen.nl Jirnsum, Jonge Rein festijn wedstrijd schaalmodellen SKS-IFKS Snitsermar, Waterpoortrace www.skutsjejongerein.nl www.skutsjesilen.nl

1516 juni en 17 juni

Snitsermar, Rotary Fryske boerepream Aldegea, wedstriid www.skutsjesilen.nl www.defryskeboerepream.nl

1622 juni en 23 juni

Snitsermar, Waterpoortrace Sail Kollum, www.skutsjesilen.nl met botenparade en wedstrijd drakenboten

16 en 17 juni 23 juni

www.sailkollum.nl Aldegea, wedstriid Fryske boerepream www.defryskeboerepream.nl Burgumer Mar, IFKS Openingswedstrijd

17 - 19 mei 2 juni

7 - 9 juni 15 juni

www.orionisslak.nl Lemster baai, Lemmer Ahoy www.zevenwolden.nl Hegemermar, SKS 100 jaar skûtsje Klaas van der Meulen

www.skutsjejongerein.nl Hindeloopen, Schuttevaerrace www.schuttevaerrace.nl Snitsermar, Rotary

IFKS start ‘yn’e Wâlden’ op de Burgumermar

De Stichting ‘Skûtsjesilen yn’e Wâlden’ organiseert op zaterdag 23 juni in samenwerking met de IFKS weer de openingswedstrijd op de Burgumermar. Na het succes van de eerste editie in 2009 moesten helaas twee edities wegens de abominabele weersomstandigheden worden afgelast. Schipper Cathrienus Herrema is er weer actief bij betrokken. ‘We concentreren alle activiteiten rond schipperspalaver en de gezamenlijke eetpauzes tussen de wedstrijden, in het dorp Eastermar. Het begint eigenlijk al op vrijdag, wanneer de vloot met bemanningen binnenkomt bij de Komerke. De wedstrijden zijn vanaf de kant te zien, de oostelijke kant van de Burgumermar is het meest ondiep, hoe harder het waait hoe westelijker we gaan varen.’ In principe worden er twee wedstrijden gevaren, zaterdagmorgen om 10 uur en ’s middags om 14 uur en de prijsuitreiking zal in hartje Eastermar zijn op It Breed, het centrale dorpsplein. De organisatie rekent op grote publieke belangstelling. Terugblik: 85 jaar Theehuis Grou Iedere skûtsjesiler kent het gezichtsbepalende Theehuis aan de Pikmar in Grou. Het bestaat dit jaar 85 jaar. Bij de “Vereeniging Voor Vreemdenverkeer” (v.v.v) in Grou ontstond medio jaren ‘20 behoefte aan een accommodatie waar na afloop van zeilwedstrijden een prijsuitreiking kon worden gehouden. Om zover te komen werd van de Nederlands Hervormde gemeente in Grou een perceel weiland aan het Pikmeer gekocht. Aan het water verrees een pand dat opviel vanwege het karakteristieke rieten dak en de grote ramen. Vanwege de gunstige ligging konden pleziervaartuigen vlak voor ‘Het Theehuis’ afmeren. ‘Het Theehuis’ voorzag daarmee in een grote behoefte. Veel sterke verhalen, vooraf en vooral na afloop van wedstrijden, passeerden de revue. En nog steeds. Het trekt tot op de dag van vandaag nog ieder jaar grote groepen trouw publiek bij de start van het SKS-skûtsjesilen.

22 en 23 juni 29 juni

www.skutsjesilenynewalden.nl Sail Kollum, met botenparade enRabo wedstrijd drakenboten Snitsermar, SKS Interpolis www.sailkollum.nl www.skutsjesilen.nl

2330 juni juni

Burgumer Mar,Friso IFKS Bokaal Openingswedstrijd Snitser Mar, www.skutsjesilenynewalden.nl www.skutsjesilen.nl

2914 juni juli

Snitsermar, SKSFoarwedstriid Rabo Interpolis Starum, SKS (proloog) www.skutsjesilen.nl www.skutsjesilen.nl

303juni - 9 augustus

Snitser Mar, Friso Bokaal Sneekweek www.skutsjesilen.nl www.sneekweek.nl

1428 juli juli - 10 augustus

Starum, SKS Foarwedstriid (proloog) SKS kampioenschap www.skutsjesilen.nl www.skutsjesilen.nl

3 -11 9 augustus - 18 augustus

Sneekweek IFKS kampioenschap www.sneekweek.nl www.ifks.nl

2825 juliaugustus - 10 augustus

SKS kampioenschap Aldegea, wedstriid Fryske boerepream www.skutsjesilen.nl www.defryskeboerepream.nl

111- september 18 augustus

IFKS kampioenschap Oostmahorn Lauwersmar, SKS Bonifatiusbokaal www.ifks.nl www.skutsjesilen.nl

251augustus en 2 september

Aldegea, wedstriid Fryske boerepream Goingarijpster Poelen www.defryskeboerepream.nl skûtsjes onder de 15 meter

1 september 8 september

www.skutsjewedstrijden.nl Oostmahorn Lauwersmar, SKS Bonifatiusbokaal www.skutsjesilen.nl Snitsermar, SKS Amateurwedstrijden

1 en 2 september 15 en 16 september

www.skutsjesilen.nl Goingarijpster Poelen skûtsjes onder de 15 meter Terherne, wedstriid Fryske boerepream www.skutsjewedstrijden.nl www.defryskeboerepream.nl

8 september 6 - 7 oktober

Snitsermar, SKS Friesche Amateurwedstrijden Lemster baai, Hoekrace www.skutsjesilen.nl www.zevenwolden.nl

1513 enoktober 16 september

Terherne, wedstriid Fryske boerepream Hegemermar, slotwedstrijd IFKS www.defryskeboerepream.nl www.ifks.nl

6 -20 7 oktober en 21 oktober

Lemster baai, en Friesche Hoekrace Snitsermar Poelen, Roekoepôlerace www.zevenwolden.nl www.sneekweek.nl

maandag t/m vrijdag: zaterdag, zondag en feestdagen:

1319 oktober - 27 oktober

Hegemermar, slotwedstrijd IFKS en Beurtveer Workum-Warmond, Strontrace www.ifks.nl www.strontraceworkum.nl en www.zeilvracht.nl

Buiten openingstijden op afspraak.

20 en 21 oktober

Snitsermar en Poelen, Roekoepôlerace www.sneekweek.nl

19 - 27 oktober

Workum-Warmond, Strontrace en Beurtveer www.strontraceworkum.nl en www.zeilvracht.nl

Concept cover Hindeloopen

Festival Hindeloopen Het jubileumweekend van Hindeloopen (6-8 juli) staat in het teken van het Folkloristisch Festival en de presentatie van het boek ‘Hindeloopen. Stad van levende herinneringen.’ Hindeloopen heeft een monumentaal badpaviljoen. Merkwaardige klederdrachten. Een schaatsmuseum en de grootste jachthaven van de IJsselmeerkust. Maar ook bouwden ze hier de snelste Lemsteraak en Neerlands grootste kerk van gele steentjes. Hindeloopen is verleden en toekomst ineen, jaarlijks is hier de sfeervolle opening van het IFKS skûtsjekampioenschap. In Hindeloopen houdt het verhaal nooit op. Daarover gaat het boek Hindeloopen. Stad van levende herinneringen. Geschreven door Karel F. Gildemacher met een team van ter plaatse deskundigen. Meer info op www.uitgeverijPENN.nl.

SLAK toernooi 2012 De Amsterdamse studentenzeilvereniging Orionis organiseert jaarlijks in het Pinksterweekeinde het SLAK toernooi, ofwel het Skûtsje Lange Afstands Kampioenschap. Het is een meerdaags zeil- en jaagevenement voor studenten uit het hele land, met wisselende routes dwars door Fryslân. Afgelopen jaar voer de route van Sneek, via Grou naar Langwar en bestond de vloot uit tien skûtsjes. IFKS-schipper Bas Krom werd kampioen. Hij zeilde voor deze gelegenheid met de Eenvoud van Remy de Boer. Extra ‘handicap’ in het SLAKtoernooi is dat de deelnemers tijdens het gehele toernooi stevig door blijven feesten. IM

Ontdek historisch Hindeloopen Openingstijden: 1 april - 1 november 11.00 uur - 17.00 uur 13.30 uur - 17.00 uur

39


• B R ANDSTO F F EN • S MEER MIDDELEN/VET TEN • KIWA G EKEUR DE TANKS • M ILIEUKUNDIG ADVIES • PO MP EQ UIP MENT

Ruim 50 waterspor t ver kooppunten in Noord Neder land.

Veenema Olie, Sneek, tel: 0515-420151

www.veenemaolie.nl

GIBO Groep

Accountants en Adviseurs heet per 1 januari 2012

EEN NIEUWE NAAM. EEN VERTROUWDE ORGANISATIE! Joure | Nipkowweg 13 (0513) 48 96 00 | joure@flynth.nl Kijk voor meer informatie op www.flynth.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Vleugelklassement 1945 - 2011 Dit klassement is gebaseerd op het aantal eerste, tweede en derde plaatsen dat een schipper heeft behaald tijdens officiële SKS-wedstrijden (kampioenschappen). Een eerste plaats levert 3 punten op, een tweede 2 en een derde 1. De vetgedrukte namen zijn de schippers die in 2011 hebben gevaren.

De Groten der SKS Skûtsjevloot

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58

Ulbe Zwaga (1945-1946, 1948-1952, 1957-1975) 79 Lodewijk Meeter (1947-1989) 62 Klaas van der Meulen (1945-1954, 1956-1961, 1963-1973) 39 Tjitte Lammertsz Brouwer (1968-1985) 50 Douwe Jappiesz Visser (1989-2011) 42 Jan van Akker (1945-1947, 1954-1956, 1958-1978, 1980-1989) 22 Siete Meeter (1962-1988, 1990) 23 Jelle Reijenga (1982-1997) 25 Tjitte Sietsesz Brouwer (1985-1998, 2003) 26 Berend J Mink (1988-2004, 2011) 21 Anne Tjerkstra (1974, 1984-2008) 20 Pieter Sietsesz Brouwer (1997-2011) 18 Siebren van Terwisga (1962-1967) 19 Berend Mink (1949-1952, 1954-1965) 20 Rienk Ulbesz Zwaga (1968-1981, 1984-1991) 9 Jeen Ulbesz Zwaga (1981-1996) 19 Aldert Hattumsz Hoekstra (1952, 1954-1967) 8 Ale Zwerver (ii) (1984, 1999-2009) 16 Douwe Albertsz Visser (2002-2011) 15 Ulbe Rienksz Zwaga (1995-2002, 2006) 17 Douwe Tjerkstra (1947-1948, 1950-1952, 1959-1962) 13 Joop Mink (1976-1987) 8 Teake van der Meulen (1987-1999) 6 Sytze Hobma (1969-1981) 5 Eildert Sietesz Meeter (1989-2006) 5 Lammert Ulbesz Zwaga (1980, 1982-1986, 1992-1994) 12 Rintje Ritsma (1958-1961, 1965-1968) 6 Tjitte Jansz Brouwer (ii) (1991-1999) 6 Keimpe van der Meulen (1974-1986) 7 Meindert de Groot (1981-1995, 1997-2007) 6 Jitze Grondsma (2001-2006) 9 Dirk Jan Reijenga (2007-2011) 6 Jan Sytema (1945-1948, 1950-1957) 6 Pieter Jansz Brouwer (1985-2000) 5 Allard Syperda (2000-2006) 5 Pieter Eildertsz Meeter (1992, 2007-2011) 6 Wouter Pietersma (1945-1951) 2 Lucas Foekema (1945-1947) 6 Gerhard Pietersma (2004-2011) 3 Ale Pietersma (1945-1948) 1 Ype van der Meulen (2000-2011) 2 Douwe Visser (1962-1967) 3 Sietse Tjittesz Brouwer (1953-1954, 1965-1970) 2 Hattum Aldertsz Hoekstra (1966, 1968-1989) 2 Jan van Terwisga (1960-1961) 2 Jan Tjittesz Brouwer (1955-1962, 1964) 1 Bouke de Vries (1945-1948, 1951-1952, 1953-1956) 2 Hylke de Vries (1954, 1966-1970, 1972-1975) 2 Willem Lammertsz Brouwer (1946-1948) 1 Eildert Lodewijksz Meeter (1977, 1989-1996) 2 Taeke Lammertsz Brouwer(1945, 1963-1968, 1970-1976) 2 Albert Jappiesz Visser (2005-2011) 1 Tjalling van der Veen (1945-1947, 1952, 1954) 1 Jitze Mink (2007-2009) 3 Bernardus Tjerkstra (1945, 1947, 1949) 1 Dirk Blom (1945-1947) 1 Peter Syperda (2000-2002) - Evert van der Pol (2003-2005) 2

Postbus 633 8901 BK Leeuwarden Tel 058 284 94 10 www.penn.nl info@penn.nl4141

Fotografie Marten Sandburg Ontwerp/vormgeving Monique Meijering Kees Klip

33 51

380 357

34 24 30

39 15 35

224 213 221

33 25 24 18 18 21 22 15 8 25 13 26 18 12 9 9 14 18 17 13 4 11 12 4 6 4 8 9 4 4 3 6 3 5 8 4 4 4 3 3 3 2 2 3 2 1 3 1 0 3 2 2 1

46 25 16 21 22 19 13 12 22 21 13 16 6 12 11 12 16 10 11 12 8 9 6 15 11 5 6 3 10 9 5 10 1 5 5 6 2 5 6 3 6 4 3 4 2 4 3 7 1 1 2 5 -

178 144 139 135 121 121 111 99 98 98 96 92 90 81 80 69 68 64 60 53 52 49 48 44 41 40 40 39 33 32 29 28 25 24 24 20 19 19 18 15 15 14 13 13 12 12 12 12 10 10 9 9 8

Redactie Klaas Jansma Jacob de Hoop (hoofdredactie) Marten Sandburg

59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Kees Haarsma (1945-1948, 1950) Pieter de Vreeze (1979-1983, 2003) Lodewijk Eildertsz Meeter (1997-2008) Auke de Groot (2006, 2008-2011) Tjitte Jansz Brouwer (i) (1952-1953, 1955-1957) Peke Ritsma (1998) Lucas Kool (1945-1947) Anne Hattumsz Hoekstra (1994-1998) Jappie Lodewijksz Meeter (2007-2011) Willem Tjerkstra (1946, 1955) Sipke Douwesz Tjerkstra (1969-1971, 1976-1978) Johannes Hidzersz Meeter (2009-2011) Albert Douwesz Visser (1979, 1989) Ulbe Brandsma (2010-2011) Wiemer Aldertsz Hoekstra (1989-1993) Durk de Jong (1972-1975) Siete Eildertsz Meeter (1991) Ale Zwerver (i) (1945-1947) Chris Jansz Brouwer (1977-1981, 1987-1988) Eibert Remery (1962) Cor Salverda (1968-1971) Klaas Visser (1971) Homme Wester (1965) Albert van Akker (1971-1984) Jan de Boer (1945-1946) Wiggle Bouma (1945-1946) Atte Deinum (1961) Marten Engelsma (1957-1959) Pieter Engelsma (1976-1977) Yme Foekema (1962) Auke van der Heide (1945) Aldert Wiemersz Hoekstra (1989-1990) Hilbert Aldertsz Hoekstra (1975) Frans Huitema (2000-2001) Anne Jongstra (1945) Hendrik Jongstra (1945) Auke & Sietse Landmeter (1945) Eildert Klaasz Meeter (2009-2011) Hidzer Lodewijksz Meeter (1975-1980, 1989) Sietse Meter (1945) Johannes Mink (1999) Jeroen Pietersma (2009) Albert Salverda (1992, 1996) Egbert Scholten (1953) Henk Taekema (1999) Wiebe van Terwisga (1913-1918) Geert Vaartjes (1945) Auke & Simen van der Veen (1945, 1952) Sipke van der Veen (1945) Sjoerd G Visser (1945, 1948) Taeke Douwesz Visser (1977-1978, 1982-1984) Tjitze Walstra (1961) Melis Walsweer (1945) Jacob Zwerver (i) (1971-1974) Jacob Zwerver (ii) (2010)

1 1 - 1 1 1 1 - - 1 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

2 2 3 - 1 1 - 2 2 - 1 - - 1 1 1 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - 1 3 - - 2 - - - 1 3 3 1 - - 2 2 1 1 1 1 1 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

7 7 7 6 5 5 5 4 4 3 3 3 3 3 2 2 2 2 1 1 1 1 1 -

Bron: www.skutsjehistorie.nl

Acquisitie Wiesje Lemsma (coördinatie) Miles Media

Druk RODI media

Remco Jan Veldman Alwin van der Heide Gjalt Wijmenga Ward Media

ISSN 1874-0073

Websites www.skutsje.nl · www.ifks.nl · www.skutsjesilen.nl · www.skutsjehistorie.nl

NB: Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van de uitgever worden overgenomen.

Colofon

De Skûtsjekrant is een uitgave van

55 60

41


         

        

               

                                                     

          


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

SKS skûtsjevloot 2012 & uitslag 2011 2011 Klassering

Zeilteken

Schipper 2012

Skûtsje

Plaats

1

Douwe Visser Jzn.

De Sneker Pan

Snits

2

Douwe Azn Visser

Doarp Grou

Grou

3

Pieter Sietseszn. Brouwer

Gerben van Manen

It Hearrenfean

4

Dirk Jan Reijenga

Oeral Thús

De Jouwer

5

Pieter Eldertszn. Meeter

Bolsward

Boalsert

6

Albert Visser Jzn.

Twee Gebroeders

Drachten

7

Auke de Groot

Súdwesthoek

Starum

8

Gerhard Pietersma

Twee Gebroeders

Earnewâld

9

Ype van der Meulen

Klaas van der Meulen

Wâldsein

10

Jaap Lzn Zwaga

Ut’e Striid

Langwar

11

Johannes Meeter

Lemster Skûtsje

De Lemmer

12

Berend Mink

d’ Halve Maen

Drachten

13

Jappie Meeter

Rienk Ulbesz

Ljouwert

14

Lodewijk Hzn Meeter

It Doarp Huzum

Huzum

Wedstrijddata 2012 Zaterdag 28 juli 2012 Grou Maandag 30 juli 2012 De Veenhoop Dindag 31 juli 2012 Earnewâld Woensdag 1 augustus 2012 Terherne Donderdag 2 augustus 2012 Langweer Zaterdag 4 augustus 2012 Stavoren Maandag 6 augustus 2012 Woudsend Dinsdag 7 augustus 2012 Elahuizen Woensdag 8 augustus 2012 Lemmer Donderdag 9 augustus 2012 Lemmer Vrijdag 10 augustus 2012 Sneek

43


Steeds meer vormwerk bij Overwijk Scheepsbouw

Het begon allemaal met de aanschaf van een rollenwals voor het walsen van huidplaten voor de stalen rondspantcasco’s die Overwijk bouwt. Intussen heeft het bedrijf een uitgebreid machinepark voor het meest voorkomende 2d- en 3d-vormwerk, wat inmiddels ook veel voor derden wordt gedaan. Met behulp van mallen kan een ronding precies volgens tekening worden gemaakt. “Natuurlijk blijven we wel casco’s bouwen, maar het accent verschuift wel steeds meer naar het specialistische druk- en zetwerk voor de jachtbouw en de scheepsbouw”, aldus Overwijk.

Overwijk Scheepsbouw vof Raardaburren 15 8711 JC Workum Tel.: 0515-558104 info@overwijkscheepsbouw.nl www.overwijkscheepsbouw.nl

Werf/bezoekadres: Leyesleatswei 1 8724 HW Uitwellingerga

Skipshellling Blom: cascobouw en plasma snijden Iege Blom maakte naam met zijn Lemsteraken. Zijn zonen Dirk en Jaap zetten dat voort. Op dit moment neemt de derde generatie het over. Skipshelling Blom is gespecialiseerd in de bouw van stalen casco’s van Lemsteraken naar eigen ontwerp. En natuurlijk bouwen wij ook andere ontwerpen, zowel eigen als die van derden. Naast de cascobouw doen wij ook aan het plasma snijden van stalen bouwpakketten voor schepen. Dit doen we aan de hand van uitgewerkte gegevens aangeleverd door de ontwerper of opdrachtgever.

BUS is een begrip Schelto sr. en Dineke Bus leveren vanaf 1957 gereedschap aan diverse afnemers in het noorden van Nederland. Door hun klantgerichte aanpak is BUS binnen de kortste tijd een begrip in de regio. Menig skûtsje, jacht of kustvaarder is gebouwd met Kemppi lasapparatuur en materiaal geleverd door BUS Sneek. Het familiebedrijf BUS heeft met diverse overnames een hele ontwikkeling doorgemaakt en is uitgegroeid tot een professionele organisatie met acht BUS vestigingen en drie BUS|GEHA vestigingen in heel Nederland. Aangestuurd vanuit het hoofdkantoor in Zwolle, blijven de diverse vestigingen voor een groot deel autonoom. Zo kunnen we flexibel inspelen op de lokale markt. Alle vestigingen hebben een eigen magazijn met voorraden die specifiek op de klant afgestemd kunnen worden. Want klantgericht zijn we gebleven!

De aangeleverde gegevens worden door ons bewerkt, eventueel genest (in platen ingedeeld) en snijklaar gemaakt. De gesneden onderdelen worden braamloos afgeleverd. De gesneden platen kunnen naar wens door ons worden gevormd tot bijvoorbeeld waaierstevens, huidgangen en berghouten. Nieuwe weide 17-21 - 8713 JD Hindeloopen - Tel: 0514-521237- www.blomaak.nl

BUS Sneek Smidstraat 11 ∙ 8601 WB Sneek ∙ Tel: 0515-42 11 19 ∙ E-mail: sneek@bus.nl ∙ www.bus.nl

Koop - Verkoop - Verhuur Spanjaardslaan 127 8913 AR Leeuwarden T (058) 215 87 31 F (058) 216 47 10 Email: vanderzee@fogm.nl

friese onroerend goed maatschappij bv

Bezoekadres: Smidstraat 11 8601 WB Sneek

Postadres: Postbus 164 8600 AD Sneek

T: 0515 - 42 22 55 F: 0515 - 42 11 19

E: sneek@bus.nl I: www.bus.nl


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Eindklassement IFKS 2011 A-klasse 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

B-klasse

Sieb Meijer Walter de Vries Siebo Zijsling Henk Regts Delmer Los Jeroen de Vos Jelle Talsma Tony Brundel Kees Jonker Sikke Heerschop Siete Meeter Geale Tadema Michiel Kalsbeek Jilles Bandstra Henk Keizer Freddy v.d. Heide

Jonge Jasper (Frjentsjer) De Goede Verwachting (Sleat) Striidber (Drylts) Ut en Thús (it Hearrenfean) Grutte Pier (It Heidenskip) Eelkje II (Elahuzen) De Jonge Jan (Warten) Lytse Lies (De Gaastmar) Driuwpôlle (Wâldsein) Wylde Wytse (Rotterdam) Sûn en Wol (Ljouwert) It Doarp Eastermar (Eastermar) Raerder Roek (Raerd) Lonneke (Starum) Singelier (Starum) Drie Gebroeders (Grou)

13,8 21,9 22,9 23,8 28 36 39 40 48 51,9 56 56 59 72 78 86

Jaap Hofstee Arnold Veenema Rinze Herrema Sietse Broersma Erwin Boschma Eelke Boersma Bas Krom André Wiersma Sjoerd Kleinhuis Tim Roosgerius Hans van der Merel Andries Honing Hielke Kuiper Pieter Jansma Tsjibbe v/d Veer Jochem v/d Vaart jr. Barry Hofman Sikke Tichelaar Koos van Drunen

It Swarte Wief (De Tijnje) 7,6 Hoop op Welvaart (Snits) 13,7 Engelina Smeltekop (Earnewâld) 21 Avontuur (Oudega) 21 Trije Doarpen (Aldegae (W)) 29 Hoop op Zegen (Ljouwert) 39 Elisabeth (Snits) 44 Nieuwe Zorg (Earnewâld) 47 Lytse Earnewâldster (Earnewâld) 50 Doeke van Martena (Ljouwert) 66 Rust na Arbeid (Woerden) 68 Lutgerdina Smeltekop (Huizen (NH)) 69 De Tiid Sil ‘t Leare (Lelystad) 69 Twa Famkes (Drachten) 76 Hoop & Vertrouwen (Elahuzen) 77 Nooit Volmaakt (De Lemmer) 85 Noarderling (Balk) 89 Stad Harlingen (Harns) 96 Hoop doet Leven (Nij Beets) 104

A-klein 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Kees v/d Kooi Willem Prins Romke de Jong Erik Jonker Robert de Jong Cees Riezebos Peter de Koe Willem Timmer Koos Lamme Tjitze de Jong Sietse Jan Rijpkema Remy de Boer Johannes de Vries Bouke v/d Vaart Wiebe Leenstra Michael Boxum

Zeldenrust (Wâldsein) 9,7 De Lege Wâlden (Warns) 17,9 Grytsje Obes (Koudum) 21,8 Jonge Rein (Wytgaard) 21,9 Frisia (De Lemmer) 25 Nooit Volmaakt (Hindeloopen) 34 Hoop op Zegen (Gorredijk) 35 Ora et Labora (Snits) 40 Opsjitter (It Hearrenfean) 51 Roos van Dekema (Koudum) 58 Swan fan Donia (Langwar) 62 De Eenvoud (Harns) 65 Gerrit de Vries (Snits) 69 Goede Verwachting (Sleat) 70 Hoop op Zegen (De Gaastmar) 72 Galamadammen (Galamadammen) 85

C-klasse 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Arend Wisse de Boer Klaas Kuperus Wietse Bandstra Anko v/d Plas Sint Bekkema Kees Hermsen Lodewijk Meeter Henk Frankena Wouter Egas Hilbrand de vries Govert Riksen Floris Bottema Jan Overwijk

Oude Zeug (Gorredijk) De Zes Gebroeders (Makkum) De Yde (Parregea) De Twee Gebroeders (Langwar) De Verandering (Burgum) Ulbe Zwaga (Velp) Friesland (Lemmer) It Abbegeaster Skûtsje (Abbegea) Oant Moarn (Galamadammen) Stêd Sleat (Sleat) Gerrit Ynze (Galamadammen) Harmonie (Boalsert) Twee Gebroeders (Top en Twel)

10,7 12,8 14,9 27 32,9 35 41 44 48 55 57 60 65

45


Skûtsjekrant 2012

w w w. s ku t s j e . n l

Tony Brundel Lytse Lies Gaastmeer

Kees van der Kooij Zeldenrust Woudsend

Kees Jonker Driuwpôlle Woudsend

Michiel Kalsbeek Raerder Roek Raerd

Erik Jonker Jonge Rein Wytgaard

Romke de Jong Grytsje Obes Koudum

Delmer Los Grutte Pier Warns

Siete Meeter Sûn en Wol Leeuwarden

Henk Regts Ut en Thús Nij Beets

Sikke Heerschop Wylde Wytse Rotterdam

Willem Prins De Lege Wâlden Terherne

Jelle Talsma De Jonge Jan Warten

Geale Tadema it Doarp Eastermar Eastermar

A Jeroen de Vos Eelkje II Elahuizen

Walter de Vries Goede Verwachting Sleat

Siebo Zijsling Striidber IJlst

A-klasse

Kees Hermsen Ulbe Zwaga Amsterdam

Johannes de Vries Gerrit de Vries Sneek

Remy de Boer De Eenvoud Harlingen

Freddy v.d. Heide Drie Gebroeders Grou

B Sint Bekkema De Verandering Boornbergum

Jilles Bandstra Lonneke Stavoren

Cees Riezebos Nooit Volmaakt Hindeloopen

Skûtsje schippers van de IFKS

Wisselingen in de vloot

Nieuwe deelnemers met ‘nieuw schip’ in 2012 - Merijn Olsthoorn, (C-Klasse) op de Emanuel, het eerdere SKS-skûtsje van Earnewâld Nieuwe schippers in bestaande vloot - Paul de Koe (C-Klasse) op de Hoop op Zegen - Froukje Meijer (C-Klasse) op de Jonge Jasper - Noortje Goedhart (C-Klasse) op de Gerrit Ynze - Willem Ulbesz Zwaga (C-Klasse) op de Opsjitter Overgestapt - Koos Lamme (B-Klasse) van Opsjitter naar Verwisseling, van de eerdere IFKS-schipper Martin Vlasbloem.

Wedstrijddata en starttijden

Zaterdag 23 juni - Burgumer Mar Skûtsjesilen yn’e Wâlden | openingswedstrijden Henk Keizer Singelier Stavoren

Koos Lamme Verwisseling Lemmer

Henk Frankena It Abbegeaster skûtsje Abbegea

Robert de Jong Frisia Lemmer

Anko van der Plas Swan van Donia Langweer

Sietse Jan Rijpkema Twee Gebroeders Langweer

Arend Wisse de Boer Oude Zeug Gorredijk

Klaas Kuperus De Zes Gebroeders Makkum

Wietse Bandstra De Yde Parrega

Tijdens deze proloog wordt gestart in een klasse met grote en een klasse met kleine skûtsjes, starttijden 10.00 uur en 14.30 uur.

Kampioenschap zaterdag maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag

Sietse Broersma Avontuur Heeg

11 augustus - Hindeloopen 13 augustus - Stavoren 14 augustus - Heeg 15 augustus - Sloten 16 augustus - Echtenerbrug 17 augustus - Lemmer 18 augustus - Lemmer (finale)

B-klasse Elke wedstrijddag zeilen vier klassen

Paul de Koe Hoop op Zegen Heerenveen

Jan Overwijk Twee Gebroeders Oppenhuizen

Willem Zwaga Opsjitter Langweer

Bouke v.d. Vaart Goede Verwachting Lemmer

Wouter Egas Oant Moarn Galamadammen

C

IFKS Skûtsje len Si2012

Froukje Meijer Jonge Jasper Franeker

A-klasse : 14.10 uur C-klasse : 10.00 uur meer info:

www.ifks.nl

Floris Bottema Harmonie Bolsward

Michael Boxum Galamadammen Galamadammen

Wiebe Leenstra Hoop op Zegen Gaastmeer

Noortje Goedhart Gerrit Ynze Mantgum

Hilbrand de Vries Stêd Sleat Sleat

Merijn Olsthoorn Emanuel Lemmer

C-klasse

B-klasse : 09.50 uur a-klein : 12.00 uur

Koos van Drunen Hoop doet Leven Nij Beets

Rinze Herrema Engelina Smeltekop Earnewâld

a

Jaap Hofstee It Swarte Wief Tijnje

Andries Honing Lutgerdina Smeltekop Huizen (N.H.)

Pieter Jansma Twa Famkes Drachten

Hielke Kuiper De Tiid sil’t Leare Heeg

Rudolf le Poole Rust na Arbeid Woerden

Erwin Boschma Trije Doarpen Oudega (W)

Sikke Tichelaar Stad Harlingen Harlingen

Jochem v.d. Vaart (jr) Nooit Volmaakt Lemmer

Arnold Veenema Hoop op Welvaart Sneek

André Wiersma Nieuwe Zorg Earnewâld

Sjoerd Kleinhuis Lytse Earnewâldster Earnewâld

Bas Krom Elisabeth Sneek

Tsjibbe v.d. Veer Hoop & Vertrouwen Elahuizen

Tim Roosgeurius Doeke van Martena Hemelum

Eelke Boersma Hoop op Zegen Leeuwarden

Barry Hofman Noarderling Stavoren

a-klein

47


)FUJEFFJTEBUKFFMLBBSOPEJH IFCUPNWFSEFSUFLPNFO %F3BCPCBOLJTFFOCBOLNFUJEFF¿O/JFUBMMFFOPWFSHFME NBBSCJKWPPSCFFMEPPLPWFSTQPSU8BOUTQPSU WFSCJOEUPOTFOIBBMUIFUCFTUFJOPOTOBBSCPWFO%F'SJFTF3BCPCBOLFO[JKOTBNFONFU*OUFSQPMJTTJOET IPPGETQPOTPSWBOIFU4,44LÌUTKFTJMFO&OPPLEFLPNFOEFKBSFOCMJKWFOXFWFSCPOEFOBBOEF4,4 8F[JKOFSUSPUTPQFFOTUSVDUVSFMFCJKESBHFUFMFWFSFOBBOEF[FQSBDIUJHF'SJFTFUSBEJUJF.FUPO[FLMBOUFO FOSFMBUJFTHFOJFUFOXFPPLEF[F[PNFSWBOEJUVOJFLFFWFOFNFOU8FIFCCFOFMLBBSOPEJHPNWFSEFSUF LPNFO%BUJTEFHFEBDIUF%BUJTIFUJEFF

%F'SJFTF3BCPCBOLFOXFOTFOBMMF TLÌUTKFTWFFMTVDDFT 3BCPCBOL&FOCBOLNFUJEFFÌO

XXXTLVUTKFTJMFOOMSBCPCBOL

Skutsjekrant 2012  

De Skutsjekrant 2012

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you