Issuu on Google+

Verschijnt tweewekelijks (niet in juni. juli, augustus, september) Afgiftekantoor 1050 Brussel 5 VU : D. Vaccaro

De m Moeial

Studententijdschrift vam de Vrije Universiteit B rassel in samemwerMig met BSG, StedüekriEg Vrij Caderzoeflc en Dienst KiaHtum 13 d e ja a rg a n g

De numerus clausus discussie is een valse discussie! /" 'll' vorige M oeial k o n u het eerste deel van h et interview m et gezondheidssocioloog (en n iet sp ecia list in de sociale •:<n e e sk u n d e zo a ls v e rk e e rd e lijk sto n d v erm eld in d e vorige M oeial; deze verw arring zo u n a a r h et sc h ijn t nog a l g evoelig liggen in de fa c u lte it geneesku n d e aangezien specialisten in de sociale g eneeskunde artsen zijn) Prof. Loiickx lezen o v e r de gezondheidszorg. D e betrekking van de a nalyse van de gezondheidszorg in een b red er m aatschappelijk kader, de verw aarlozing van de socia le oorsprong van ziekten -en daa rd o o r o o k de p reven tieve geneeskunde- d o o r een overdreven nadruk op h e t biom edisch interventiem odel. de stijgende ongelijke toegang to t de gezondheidszorg wegens re ce n te o v e rh e id s in g r e p e n d ie m e e s ta l een verh o g in g van de e ig e n b ijd ra g e b e o g e n te r sa n e rin g van de overheidsfinanciën, de Q A L Y (Q uality A d ju sted Life Years) als selectiecriterium dat ten onrechte kan uitm aken wie recht h eeft o p een m edische behandeling en w ie n iet en de do o d a ls sto ren d elem ent in een a rtificiële sam enleving w a a r alles k a n g eko ch t w orden.w aren de them a 's d ie vorig k e e r aan b o d kw a m en (exem plaren van D e M o eia l 7 ku n n en de redactie a fg eh a a ld w orden). In dit ex em p la a r lee st u de o ntkrachting van de arg u m en ta tie d ie g eb ru ikt w ordt te r invoering van toelatingsbeperkende m aatregelen in de geneeskunde. De redenen die de o v e rh e id aanhaalt te r invoering van ingangsexam ens in de geneeskunde- en tandheelkundestudies zijn o n d u b b e lz in n ig g e b a s e e r d op d e h y p o th e s e a ls z o u e r e e n p o s itie v e c o r r e la tie b e s ta a n tu ss e n de g ezondheids zo rg uitgaven en het aantal dokters. D eze hypothese w ordt d o o r Prof. Louckx ste rk in vraag gesteld. C ijfe rs "In B e lg ië is e r 1 a rts p e r 263 in w o n e rs en 1 h u is a r ts p e r 613 in w o n e rs . T e r v e rg e lijk in g : in N e d e rla n d h e bben z e 1 huisarts per 2326 inw oners." D eze cijfers kunnen in d erd a a d de in d ru k w ek k en dat de B e lg ië te kam pe.n h e e ft m e t een o v e ra a n b o d aan a rtse n . Z e w orden d an o o k g retig g e b ru ik t d o o r de p ro ta g o n is te n van e e n re g u le rin g van het a an tal artsen. E chter, alles staat o f valt m et d e ste llin g als zou ee n s tijg in g van h e t a a n ta l artsen le id t to t e e n s ii jg i n g v a n de g z o n d h e id s z o rg u itg a v e n . L o u c k x : " In d ie n d e z e ste llin g z ou k lo p p en d an z ou B e lg ië , in v e rg elijking m et landen w aar e r w el een regulering van h e t a rts e n a a n b o d g e ld t, ee n veel h o g e r u itg a v e n p e rc e n ta g e van de g e z o n d h e id s z o rg u i tg e d r u k t in term en van het B N P (B ruto N ationaal Product) m oeten ken n en . W elnu, dit is d u id e lijk n ie t het g e v a l: B elgië besteedt 7.9% van haar B N P aan de g e z o n d h eid sz o rg te rw ijl landen als D u itsland. F ra n k rijk e n N ederland, w aar een toeg an g sb ep erk in g bestaat to t d e stu d ie s van d e geneeskunde, resp e c tie v e lijk 8.5% , 9 .1% en 8.3% v a n h e t B N P b e s te d e n a a n de g ez o n d h eid sz o rg ."

a a n ta l c o n s u lta tie s , m aar teg e lijk e rtijd o o k g ep aard gaat m et een daling van de algem ene kost. om d e e e n v o u d ig e re d e n d a t als de g e z o n d h eid sz o rg v o o rn a m e lijk v ia d e eerstelijn (intrede via de huisarts) w e r k t, m en u ite in d e lijk k o s te n b e sp aa rt. H eel de d isc u ssie in het g e n re van 'm e e r h u i s a r ts e n betekenen m eer k o ste n ’ is een valse d iscu ssie. K w a lite it van g e z o n d h e id s z o rg

d e

Uit de cijfers blijk t d a t de hypothese d a t een te g ro o t a a n ta l d o k ters de k o s te n o p d r ijv e n in de g e z o n d h e id s z o rg m is s c h ie n z e lfs kan om gedraaid w orden. W erken een gro o t aantal d o k ters o n d e r bepaalde o m s ta n d ig h e d e n n ie t k o s te n b e s p a re n d ? L o u c k x : "Een recent o n d erzo ek naar de m edische c o n s u m p tie to o n t a a n d a t e e n toenam e van h e t a a n ta l h uisartsen w el resulteert in e e n toenam e van het

Een an d ere, v e e lg e h o o rd e ste llin g van de verdedigers van d e regulering v an h e t a rts e n a a n b o d is d a t de k w a lite it van d e g ezo n d h eid sz o rg lijdt o nder een te groot aantal artsen. O o k d eze ste llin g b e ru st o p valse v e ro n d e r s te llin g e n . L o u c k x : "de verdedigers van deze stelling gaan er im m ers van u it d at artsen d ie m inder p a tië n te n z ien te w ein ig erv a rin g k u n n e n o p d o e n . w a a r d o o r de v e rz o r g in g a a n k w a l it e it z o u in b o e te n . D it k lo p t n ie t: u it w e te n sc h a p p e lijk o n d e rz o e k blijk t dat ongeveer 15% van de c o n su lta tie s bij de h u isarts bestaan u it a c u te , m o g e lijk le v e n s b e d re ig e n d e p ro b le m e n en 85 % b e tr e f f e n v e rk o u d h e d e n , ru g k la c h te n , p sy c h isc h e p roblem en, c h ro n is c h e v e r m o e id h e id , h o o fd p ijn e n ... . E en re la tie f klein p e rc e n ta g e g aat d u s o v e r e rn stig e aan d oeningen." B in n en h et d eel van d e c o n s u lt a ti e s b e s ta a n d e u it m o g e lijk le v e n s b e d re ig e n d e p ro b le m e n b e s ta a t d a n n o g een w a a ie r a a n z ie k te n d ie h e t leven k u n n e n b e d re ig e n . " V e rsch ille n d e s p e c if ie k e le v e n s b e d re ig e n d e pro b lem en v orm en d us sow ieso een m in iem p e rc e n ta g e van h et aantal co n su ltaties bij de h u isarts per jaar. De stelling d a t de d o k ter een slechte

De

-

De

h y p o th e s e

Moeial

o m g e d r a a id ?

13de ja a rg a n g

num m er 8

-

5 m a a r t 1996

d iag n o se z o u ste lle n in d ie n e r të w e in ig p a tië n te n o v e r d e v lo er kom en, m o et dus sterk gerelativeerd w orden ju is t om w ille van h et feit dat acute, lev en sb ed reig en d e problem en reeds een m in d erh eid vorm en van de c o n s u lta tie s." De

s te l li n g

o m g e d r a a id ?

O o k h ier kan m en z ic h d e vraag stellen o f n iet eerder de om gekeerde redenering van toepassing is. Is een o v e rw e rk te en o v e rb e la ste d o k ter niet nefast voor de kw aliteit van de .g e z o n d h e id s z o r g ? L o u c k x : "w e m oeten in d erd aad rek en in g houden m et h e t fe n o m e e n van d e tijd . H o e la n g b e s te e d t e e n d o o rsn e e h u isarts aan zijn p atiën t? Dit blijkt te variëren tu ssen de 10 en de 15 m inuten. M ijn vraag is dan o f in deze k o rte tijd sp a n n e w el k w a lite it kan geb oden w orden. B o v en d ien w eten we allem aal d at de m eeste huisartsen een hoge w erk b elastin g kennen. In e e n r e c e n te stu d ie (g e b ru ik t als v e ra n tw o o rd in g v o o r h et .in v o e ren • van een ingangsexam en, nvdr.) ging m en z e lfs u it van een 5 2 -u ren w e rk w e e k ( w a c h td i e n s t e n en b ijs c h o lin g in b e g re p e n ) v o o r de arts. O ok h ier kan m en zich de vraag ste lle n o f de k w a lite it van de gezo n d h eid szo rg w el gediend is m et d e z e z w a re w e r k b e la s tin g . De accreditering is de m aatregel die men n a a r voren sch u ift om d e kw aliteit van de g ezondheidszorg te bew aken. D il za l in v e le g e v a lle n e c h te r s le c h ts a a n le id in g g e v e n to t een so o rt van stem p elto u rism e.” "W e m o ete n d u s o p m erk en d a t de v o o rn aa m ste arg u m en ten die in de discussie o v er het verband tussen het

(vervolg op pagina 2)

num m er 8

-

5 m a a rt 1996

Corredactionele rechtbank Ken g r im m ig s p r o o k j e h e e ft a l t i j d e e n b a a r d j e Als donkere w olken zich boven een bepaald landschap scharen, lieve m ensjes, behoed u dan voor w at kom en gaat. H et zou het begin van een m ooi sprookje k u n n en zijn. Een sp ro o k je d at d o o r ied ereen w il w orden doorverteld. Een A n d ersen o f nog an d e rs een G rim m z o u d it oo k zo hebben gew ild. De geschiedschrijver in m ij gebiedt mij ech ter om u, anders dan een sprookje, een G rim m ige m are o v er te brengen. O ok deze m are begint m et een em m er zwarte w olkjes, die zich boven een m ooi landschap hadden vergaard. H et landschap w aaro v er ik verhaal heet A cadem opolis. Een grote stadstaat, het intellectuele centrum van een land d at de naam C orruptia draagt. Een land dat zich een halve w in d sto o t van de T w aa lf U ren bevindt. A cadem opolis w ordt bestuurd door H eerser R o v in a en haar 302 T sjunjies. onderdanen die in C om m issionii der G ro te Zaken praten en boven alles n a a r d e volle w aarh eid streven e n die waarheid oo k w illen doorgeven aan al de burgers van de stadstaat. Deze burgers zijn d e A sino's, de intellectuelen-in-w ording; de Q uadernii's die instaan voor d e vorm ing van de in tellectu elen -in -w o rd in g en de M ascalzoni's die instaan v o o r alles w at m et de in frastru ctu u r van A cadem opolis te m aken heeft. En ofschoon deze stadstaat de schijn h eeft dem ocratisch te zijn, gebeurde het m eer dan v aak d a t v eel en m ee r en m e e r in fo rm a tie o v e r het beleid van A cadem opolis w erd achtergehouden. Een kleine groep A sino's, die zich achter de naam G ro ep Loeiam hadden verstopt en die de ware toedracht van de zaak w ild e ach terh alen , ging daaro m op o n d erzo ek uit. G esteund d o o r enkele rec h tg e aa rd e Q u a d e rn ii's gingen ze o p o o rlo g sp ad in de hoop volledige k laarh eid te krijgen o v er w at R ovina en de Tsjunii's zoal aan belangrijke dingen 'vergaten' m ede te delen aan hun burgers. En nog voor ze kond konden doen van hun eerste ontdekkingen w erd Loeiam opgesloten in de K erkers van de Q ualA A . R o v in a en haar plichtsgetrouw e Tsunjies veroordeelden hen tot levenslange desinform atie. L oeiam liet het er niet bij en tekende beroep aan tegen A cadem opolis om d at d eze stad staat bew ust en valselijk aan verkeerde in fo rm atiesp reid in g g edaan had en d a t h et enige w at deze groep A sino's verkeerd gedaan had w as d at zij d e volledige waarheid wilden overbrengen naar alle burgers toe. Er kw am een rechtszaak. M aar d eze kende een bijzondere p rocedure. W an t daar w aar e r in een n orm aal rechtssysteem d e rechter, de op en b are aanklager en de verdediging d rie verschillende partijen waren, was d it in A cadem opolis niet het geval. Hier fungeerde de rechter ook als openbare aanklager. Z elfs de ju ry bestond louter u it aanhangers van de C om m issionii d e r G rote Zaken. H et werd een afm attende en een van in den Pèginne ongelijke rech tzaak . N a w ek en lan g e rec h tszittin g e n , k ende o o k d eze rechtzaak een laatste verhoor. M isschien laat h et vonnis zich raden, m aar een kort fragm ent uit deze laatste zitting wil ik U n iet onthouden: Ma. 24 jan uari 2013, 14.26u. de rech ter o n tste e kt in w oede o m d a t d e verdediging -een rechtgeaarde Q u a d ern ii- b lijk b a a r vin d t dat d e G roep Loeiam g een enkele sc h u ld treft w anneer ze in naam van de volledige w aarheid de blinde de weg w ijst doorheen het d o o lh o f van w aninform atie, w ant zo m eent de verdediging: "Als je elke engel een kaars to e ste e k t w eerhoud je je er op den duur zelf van in het donker te zitten". Edelachtbare. R e c h t e r : "V erdediger, je m aakt m ij to ch niet wijs dat de beklaagde, in dit g ev al de G ro ep L o eiam , rec h tv a ard ig e h u lp h e e ft v e rstre k t aan al de noodlijdenden van A cadem opolis". V e r d e d ig i n g : "In d e rd a a d , E d e la c h tb a re , h u lp in de z in van j u is te in fo rm a tie v e rsp re id in g in h et a a n g ez ic h t van d e vo lle w aarheid. H et is trouw ens, zoals u w el weet, de taak van iedere oprechte burger, zij het nu een Tsjunii. een A sino o f een Q uadernii te trachten te zoeken naar de waarheid. Zo staat h et geschreven in onze O pperw et." R e c h te r : "M aar. V erdediger. U beseft n iet w elkeen schade U onze stadstaat b e ro k k en t d o o r zo m aar te su g g ereren d a t n iet de beklaagde, m aa r w el de aanklager schuld heeft aan h et ontlokken van onjuistheden zoals daar zijn: het opstellen van een overenthousiast m aar o zo flue nota; de nakende verhoging van d e d ra n k p rijz e n ,- d e m o g e lijk e p r iv a tis e rin g van h e t o n o o g lijk e ro ck k affee "Pipi" en zijn laattijdige u itbetalingen aan noeste A sino-jobbers . het bezorgen van gehavende com puters aan inform atieverspreiders. de hoge huurprijzen aan de Sham rockvallei, h et nakende bankroet van het restaurant 'E sp lan ad eii' e n de schandelijke caterin g tijdens de C om m issioni's der G rote Zaken om e r m aar enkele op te noem en. Ik heb daarom sam en m et de jury geoordeeld de G roep Loeiam te veroordelen tot levenslange desinform atie. H et is dus triest, liefste m ensjes, te m oeten vaststellen d at een goede zaak niet altijd de bovenhand haalt. L aten w e er d u s allem aal w erk van m aken dat het sprookje van de G roep Loeiam geen stille dood sterft, m aar dat dit een baardje krijgt. Ik begin het alv ast te geloven.____________________________________

1


De (vervolg van pagina 1) a a n ta l d o k te rs en de g e z o n d h e id s z o rg u itg a v e n g e b ru ik t w o rd en geen w e te n schappelijk hout sn ijd e n ." Een p le id o o i voor een b e h o e fte n a n a ly s e " T e g e lijk e rtijd is e r toch w el een c ru c ia le vraag w an n eer m en spreekt o v e r b e p e rk in g van de in stroom in d e g e n e e sk u n d ig e s tu d ie s die n iet gesteld w ordt. O p w at zal de overheid z ic h b a sere n om d ie bep erk in g te v o lb rengen? W at zijn de behoeften? H oe kun je p e r d e fin itie stellen dat w e tev e e l artsen hebben in d ie n er g e e n g ro n d ig e w e te n sc h a p p e lijk e an aly se b estaat o v e r de behoeften in een s a m e n le v in g ? A ls g e z o n d h e id s s o c io lo o g had ik toch graag deze vragen beantw oord gezien v o o r a le e r j e b e ric h te n o v e r de b ep erk in g van d e vrije toegang tot d e g e n e e s k u n d e s tu d ie s d e w ereld i n s t u u r t. E r b e s ta a t w e l e e n p lan n ingscom m issie d ie een idee zou m o e te n geven over het b e h o e fte p a tro o n van d e k o m ende ja re n , m aar d an vraag ik m ij toch af w a a ro m d e r e s u lta te n v a n d ie c o m m iss ie n ie t a fg e w a c h t w orden om d e d isc u ssie o v e r de regulering van h et artsenaanb od te starten. Daar k o m t n o g bij d a t ik in d e z e c o m m iss ie l ie v e r een a a n ta l o n g e b o n d e n e x p e rte n h a d ge z ie n b u ite n d e tra d itio n e le p ijle rs van o n z e g e z o n d h eid sz o rg z o a ls artsen e n z ie k e n fo n d se n . A n d ers vrees ik d a t w e in d e a n a ly s e v an o n z e toekom stige behoeften w el eens zeer g e k le u r d e in fo r m a tie kunnen k rijg e n ." De s tu p id ite it van de p r e s ta tie g e n e e s k u n d e W at zijn nu de w are drijfveren achter d e b ep erk in g v an het d e b a t in de g e z o n d h e id s z o rg to t e e n v e rb a n d tu sse n de g e z o n d h eid sz o rg u itg a v e n en h e t a a n ta l d o k ters d a t z o als w e h ierb o v e n a a n g e to o n d h e b b e n op v a ls e b a s is v e ro n d e r s te llin g e n beru st? O ok h ier w eet Louckx raad m ee: "in d ie n w e rek e n in g houden m et d a tg e n e w a t ik al v erteld heb. k an ik m ij n ie t o n td o e n van de in d ru k d a t het om corp o ra tistisc h e belangen gaat. V olgens m ij is het zo d a l m en d o o r de beperking van het d ebat tot de regulering van het aantal a rts e n v e rm ijd t o m d e c ru c ia le p ro b lem en in de gezondheidszorg te b e s p re k e n . P ro b le m e n z o a ls d e to e g a n k e lijk h e id to t d e m ed isc h e s e c to r (z ie D e M o e ia l 7. n v d r.) w o rd en b ijv o o rb e e ld steeds acuter. H et an d ere c e n tra le probleem is het sy ste e m van d e prestatiegeneekunde. D it b etek en t dat het inkom en van de h u isa rts rec h ts tre e k s afh a n k e lijk is v an h et aantal patiënten die bij hem op c o n s u lta tie kom en. H et im p liceert d a t de arts m ee r verdient n aarm ate de patiënten zieker zijn. De artsen hebben e r dus alle b aat bij dat d e b ev o lk in g z o zie k m o g elijk is. D it is toch een stupid systeem ! Elke vorm van p rev e n tie v e g eneeskunde w o rd t alzo d o o r h e t systeem van de p re s ta tie g e n e e s k u n d e in d e k iem g esm o o rd ." "M ij m o et m en d an o o k niet kom en vertellen d a t h e t a an tal d okters de o o r z a a k z o u d e n z ijn v an d e problem en en d e ov erco n su m p tie in de m edische sector. Ik den k dat m en ein d elijk eens d e m oed m oet hebben om h et fin a n c ie rin g ssy ste e m en het systeem van de prestatiegeneeskunde o n d e r d e lo e p te ne m e n . B u iten B e lg ië . L u x e m b u rg . F ra n k rijk en D uitsland geldt in d e andere landen van de EG op één o f andere m anier een g e s tr u c tu r e e r d s y s te e m van fo rfa ita ire g e n e esk u n d e w aarbij de a rts g e h o n o re e rd w ordt p e r patiënt los van h e t feit o f d ie nu 1 o f 37 k e re n l a n g s k o m t. In s o m m ig e la n d e n is er z e lf s een sa la ris v e rg o e d in g v an to ep a ssin g . In B elgië zijn e r slechts een aantal

2

p r a k tijk e n d ie w e rk e n v ia een sy s te e m v an f o rf a ita ir e b e ta lin g zoals b ijv o o rb eeld D e S lo ep en De B o te rm a rk t in G ent en De R id d e r s tr a a t in L e u v e n . D e z e p r a k tijk e n h e b b e n h e t fin a n c ie e l z eer m o eilijk (zij w o rd en bovendien te g e n g e w e rk t d o o r d e O rd e d e r G en eesh eren , n v d r.) m aa r ze houden h e t vol d o o r h et id ea lism e van de m en sen d ie de p r a k tijk e n b e m a n n e n ." "Een an d ere d iscu ssie d ie naar m ijn m en in g g ev o erd m o et w orden is de e c h e lo n n e rin g . O v e ra l in E u ro p a z ie n w e d a t d e to e g a n g to t de sp e c ia lis t o p de en e o f d e andere m a n ie r g e re g le m e n tee rd is. B elg ië v o rm t h ie r o p n ieu w sam en m et de bovengenoem de la n d e n de u itzondering. D e ech elo n n erin g , een to eg an g tot d e g ezo n d h eid szo rg via de e e rs te lijn . w e rk t im m e rs k o s te n b e s p a re n d . Ze le v e rt b o v e n d ie n n ie t a lle e n fin a n c ië le voordelen o p m aa r ook kw alitatiev e vo o rd ele n a a n g ez ie n ied ereen zic h alz o kan b e z ig h o u d e n m et datg en e w aar hij v o o r is opgeleid." "Een and ere d iscu ssie is d ie o v e r de groepspraktijken. Ik d enk d a t we van la n g s o m m eer naar m u ltid is c ip lin e a ire tea m s m o eten , naar g e z o n d h e id s c e n tra . A lz o ku nnen jo n g e re artsen p ro ev en van de ervaring van de oudere. Bovendien z o u e r v ia i n p u t v an a n d e re d i s c i p li n e s i n f o r m a t ie kunnen do o rg eg ev en w o rd en z o a ls bijv o o rb eeld d e so ciale ach terg ro n d v a n d e p a ti ë n t w a a r d o o r een k w a l it a ti e v e r e v e r z o r g in g k an aangeboden w orden." "E lk e g ro n d ig e a n a ly s e v an de g e z o n d h e id s z o rg z o u o n s in feite m o ete n v e rte lle n d a t d it d e p istes z ijn d ie m o ete n v e rk e n d w o rd en . M aar d it betekent d a tj e on d er andere het s y s te e m van de presta tie g en e e sk u n d e in vraag stelt. D it is e c h te r n ie t zo m a k k e lijk a a n g ez ie n de p resta tie g en e e sk u n d e d e h o e k s te e n v an d e lib e ra le g e n e esk u n d e is: h e t is een heilig huisje. H et is d u s veel han d ig er om de to e g a n g sb e p e rk in g a ls bliksem afleider te gebruiken zodat de d is c u s s ie o v e r o n d e r a n d e re de p re s ta tie g e n e e s k u n d e n ie t g e v o e rd wordt. D oor d e d iscussie te beperken ro n d de n u m eru s c la u su s p ro b ee rt m en e c h te r a lle s b in n e n de tra d itio n e le . c o rp o ra tis tis c h e gren z e n te h o u d en . M aar h ierd o o r k u n n e n w e g e e n f u n d a m e n te le antw oorden geven op de uitdagingen in de gezondheidszorg in de kom ende jaren ." T o e k o m s t r a m p e n s c e n a r i o 's b ij de re g u le rin g van het a a n ta l a rts e n O n d an k s b o v en staan d e arg u m en tatie w o rd en door de o v e rh e id v e rsc h ille n d e p iste s o n d e rz o c h t ter r e g u le rin g v an h e t a rtse n a a n b o d . Z o a ls w e w eten w en sen D e G alan (M in iste r S o c iale Z a k e n ) e n C o lla ( M in is te r G e z o n d h e id s z o r g ) een c o n tin g e n te r in g d o o r te v o e re n indien de o n d erw ijsm in isters e r niet in slagen om een in g an g sex am en op te drin g en . Louckx w ijst o n s op de s o c ia l e re p e rc u s sie s van de verschillende aan w aanzin grenzende v o o rs te lle n . O p g em eenschapsniveau zijn e r twee m o g elijk h e d e n om h et aan b o d aan artsen te b ep erk en . T e n eerste kan m en een in gangsexam en o rganiseren vo o rd at de stu d ies aan g ev at w orden. W e w eten e c h te r a lle m a a l d a t de aangeboden k w a lite it in de hu m an io ra n iet o v e ra l d e z elfd e is. " B e te k e n t d a t d an d a t b e p a ald e c a te g o r ie ë n v an s tu d e n te n p e r d e fin itie g e d o e m d z ijn o m n o o it m ee r d e u n iv e rs ita ire stu d ie s van ge n eesk u n d e aan te vatten ? Ik denk nam elijk d a t w e er zek er van m ogen zijn d a t bij de in v o erin g van een d e rg e lijk e p r o e f b e p a ald e sc h o len z ic h z u lle n to e le g g e n o p h e t k w e k e n ' van m en se n d ie n a a r de

geneeskunde zullen toegaan. D e kans bestaat dus d at elitaire scholen zullen o n tsta a n d ie z ic h sp e cia lise re n op het voorbereiden van de studies in de geneeskunde en zich in hun PR ook zo gaan voorstellen. D e jo n g eren uit m in d e r b e g o e d e m ilie u s z u lle n w a a rsch ijn lijk n iet in deze sch o len terecht k o m en .” Hier d ien t m en nog aan to e te v o eg en d a t w eg en s de e enzijdige gerichtheid van d e studies het o n d e rw ijs o n taa rd t in algehele v a k id io tie . V a n e e n a lg e m e n e v o rm in g is w e g e n s h et zich enkel to e le g g e n o p h e t sla g e n in een in g an g sex am en aan de u n iv ersite it g e e n s p ra k e m ee r. O v e rd re v e n ? I n te g e n d e e l, in la p a n is h et o n d e rw ijssy ste e m g ek en m erk t door e e n z e e r s tra k k e h iëra rc h is e rin g . Elke sch o o l b ereid t v a n a f d e lagere sc h o o l -so m s z e lf v a n a f de k le u te rtu in voor op het in g an g se x a m e n van e e n v o lg en d e sch o o l. S le ch ts en k ele m id d e lb are sc h o le n v o o rzie n in de o p leid in g w a a rm e e d e stu d e n te n e e n kans m ak e n om te sla g e n v o o r h et in g a n g s e x a m e n van de to p u n iv e rsiteite n in T o k y o d ie o p hun b eurt w eer de toegang verlenen to t d e to p f u n c t ie s van het m a a ts c h a p p e lijk b e ste l in Ja p an , (z ie voor m eer in fo rm a tie h ie r o m tr e n t V A N W O L F E R E N . Japan. D e onzichtbare drijfveren van een wereldm acht.) T en ’ tw e e d e kan m en een p r o e f o r g a n is e re n na h et e e rs te j a a r geneeskunde. O ok d it zal leiden tot fin an ciële en so ciale d rem pels. "Zal ie m a n d m e t m in d e r fin a n c ië le m ogelijk h ed en im m ers deze studies aa n v atten in d ie n h ij/z ij h et risico loopt om een ja a r kw ijt te spelen. Op d ie m an ier gaan op n ieu w bepaalde s o c io -e c o n o m isc h e c a te g o r ie ë n m inder toegang krijgen tot de studies van de geneeskunde. Indien je dit wil o rg an iseren o p een zodanige m anier d a t h et n a één ja a r s tu d ie s geen verlo ren ja a r betekent d an m o et het e e rs te ja a r g eneeskunde een p o ly v ale n te o p leid in g zijn; w at o p d it o g e n b lik n ie t h et g e v a l is." B o v e n d ie n g e ld e n d e g e n o e m d e g e v o lg e n bij h et o rg an ise re n van e en p ro ef voor h et aanvatten van de studies ook hier. O p fed eraal n iv eau w orden er ook pistes u itg ed ach t ter reg u lerin g van h et a a n b o d . E n h ie r z ijn w e aanbeland bij de problem atiek van de co rttin g en terin g . T en eerste kunnen na de algem ene opleiding een aantal q u o ta's w o rd en ingevoerd (v o o rstel C o lla ) d ie bepalen h oeveel m ensen na zes ja a r stu d ies de stap m ogen z e tte n naar o fw el h u isa rts g e n e e sk u n d e o f n a a r een a n d e r s p e c ia lis m e . L o u c k x : "D it betek en t d a t je zes jare n gestudeerd h e b t en in ee n s g a a t m en z eg g en zo v e el m o g en n aar h u isa rts gaan: zoveel n a a r s p e c i a li s te n : en d ieg en en d ie n aar geen van beiden kunnen die zouden terecht kunnen in a lle rle i a n d e re se cto ren , d e zgn. b e le n d e n d e p e rc e le n z o a ls g e z o n d h e id s e c o n o m ie . de g ezo n d h eid sso cio lo g ie ... . V raag is o f die se cto ren d a a r b e h o e fte aan hebben en o f d it n iet getuigt van een z e er a rro g a n te hou d in g w an t m en g aal e rv an uit d a t deze d iscip lin es geen sp e cifie k e o p leid in g vereisen: artsen zouden d u s na hun opleiding a u to m a tis c h g o e d z ijn v o o r d ie d isc ip lin e s. D it b e te k e n t d at d eze d iscip lin es zich als het w are m oeten tevreden stellen m et tweede keuze." T en tw eed e kan de m in iste r van v o lk sg ezo n d h eid m aar een bep aald aantal huisartsen erkennen. V olgens L o u ck x is d it " a b su rd ite it in het k w ad raat". "Het belek en t d at m en aan de m ensen v ertelt van 'Studeer m aar. en o p e e n bep aald m o m en t zullen w e w el zien o f w e u erkennen o f n iet'. W at d ie m en sen m oeten doen indien ze niet erkend w orden, is een vraag die n iet gesteld wordt." En te n s lo tte k an h et R IZ IV de

De

teru g b e ta lin g van d e p resta tie s van b ep aald e d o k ters w eigeren. Louckx w ordt nu echt kw aad (en ik trouw ens ook): "W at is d at voor een systeem'? Je b en t e rk en d als huisarts m aar je p resta tie s w o rd en n iet teru g b etaald d o o r h et Riziv. Is d at d e voorbode van super-de-luxe artsen d ie bij wijze van sp rek en en k el p resta tie s gaan aan b ied en a a n m ensen d ie h et niet n od ig h eb b en om teru g b e ta lin g te k rijg e n ? W a n t w a t k u n n e n w e aanvangen m et een arts die erkend is m aar d ie geen teru g b etalin g k rijg t. Ik ga d aar niet n aartoe w ant ik m oet de volle pot betalen. M isschien zit d a a r e e n m a r k t in v o o r d e g eneeskunde: h et zich toeleggen op su p er-de-luxe p atiënten. O ok d it is dus absurd." "E lk van d e z e m o g e lijk h e d e n ter r e g u le rin g van h re t a rtse n aa n b o d leidt dus tot zeer gekke toestanden. B ovendien heb je de fundam entele vraag: 'ga je o p die m an ier niet het re c h t o p to e g a n g to t o n d e rw ijs beknotten' nog n iet gesteld . D it is to ch e e n s o c ia le v e rw o rv en h e id . G aan w e deze verw orvenheid, op het o g en b lik d a t w e toch al w eten dat kinderen uit lage socio-econom ische k lassen al re la tie f w ein ig aan hun trek k en k o m en in h et o n d e rw ijs, afknotten d o o r nog eens drem pels in te bouw en? Per definitie betekent dit d at d e d e c ala g e tu sse n d e so ciale sa m en stellin g van de b ev o lk in g en d e so c ia le s a m e n s te llin g van de b e v o lk in g van de u n iv e rs ite it zal toenem en. B ovendien kan m en zich de vraag stellen o f m en d it n iet bij and ere b ero ep en v a n p lan is. W ie zegt ons d at d it n iet h et begin is van e e n la n g p r o c e s ? S o c io lo g e n , p sy c h o lo g e n , ju ris te n v in d en ook niei m eer zo m ak k elijk w erk. G aat m en d a a r d an o o k een n u m eru s c la u s u s in v o e r e n ? O p g ro n d w a a rv a n ? O p g ro n d v an w elk e b e h o e fte n d e fin itie s ? W ie g a a t e r b ep alen h o ev eel e r nod ig zou d en zijn? Ik d enk d a t w e d aar een zeer gevaarlijk straatje inw andelen." H e t o n d e r w ij s in h e t n ie u w o n tw ik k e lin g sm o d e l B o v e n s ta a n d e a n a ly s e to o n t inderdaad aan d at achter de scherm en a n d e re b e la n g e n s p e le n . De arg u m en tatie die g ebruikt w ordt ter invoering van de num erus clausus is e e n l u c h tb e l d ie g e m a k k e lijk d o o rp rik t kan w o rd en . M om enteel zijn gew oon de o m standigheden het g u n stig st o m to ela tin g sb e p erk e n d e m aa tre g e len d o o r te voeren in de geneeskunde w egens de g e m ak k elijk e sch ijn arg u m en ten die d aar kunnen aangehaald w orden. Het vo lstaat im m ers o m het v erband te le g g e n m et de g ezo n d h eid sz o rg u itg a v e n en d it te k o p p e le n a a n h e t o n d e rtu s s e n alg em een aa n v aa rd e d o g m a d at er gesaneerd m oet worden en de kous is af. W at echter verzw egen wordt, m aar w at w el d u id elijk w ordt indien m en h et o v e rh e id s b e le id o p vlak van o nderw ijs globaal analyseert, is waar m en m et h et o n d erw ijs n aartoe wil. De v e rs c h i ll e n d e b e s p a r in g e n , s a n e rin g e n , r a tio n a lis a tie s of e u fem istisch er gesteld hervorm ingen beogen im m ers n iet de sanering van d e o v e rh e id sfin a n cië n -indien m en w eet w elke g roepen baat hebben bij een g ro te o v e rh e id ssc h u ld en hoe deze o v e rh e id s sc h u ld w erd o p g e b o u w d d a n zou d e fra n k al m o e te n v a lle n - m a a r w el e e n o n d e rw ijs g e s c h o e id op ec o n o m isch e leest, d it wil zeg g en d al in v esterin g en in h et o n d erw ijs e fficië n te r m oeten z ijn . rendabeler, ze m o e te n ó p b ren g en . D eze r e n ta b ilite it k an a lle e n m aar b e w e rk s te llig d w o rd en in d ie n de to en ad erin g tu ssen h et on d erw ijs en de econom ische sector verw ezenlijkt wordt. Indien dus de bedrijfsw ereld in to e n e m e n d e m a te k a n b e s lis se n welke inhoud aan welke opleidingen gegeven wordL w elke ond erzo ek aan

Moeial

1 3de ja a r g a n g

M o e ia l

u n iv ersite ite n m o e t 'g e p ro d u c e e rd ' w orden. H et is in d ie op tie k d a t de san erin g en in h e t o n d e rw ijs m oeten b e g re p e n w o rd en . D e g e l ij k o n d e rw ijs en d e g e lijk o n d e rz o e k k o s t in d eze m aatsch ap p ij im m ers geld en indien d e o verheid saneert k a n d e o n d e rw ijs w e r e ld v o o r finan cierin g alleen m aar terecht bij d e b e d rijfsw e re ld . V o ilà, w e zijn r o n d . O o k d e in g a n g s e x a m e n s kaderen in deze logica. Een te groot aantal studenten kost im m ers in deze m a a ts c h a p p ij o o k c e n te n . En w aarom zouden w e nu investeren in m en se n d ie to ch h e t le g e r aan w e rk lo z e n z u lle n v e rv o e g e n ? De in g a n g s e x a m e n s d ie n e n d u s als re g u le rin g van h e t a a n b o d van afg estu d eerd en o p de arbeidsm arkt. T e v e n s z o rg e n ze e rv o o r d a t m iddelbare scholen zich op een zeer specifieke m anier gaan richten o p de v o o r b e r e id in g van deze ingangsexam ens w aardoor elke vorm van algem ene vorm ing verw aarloosd w o rd t e n h et o n d e rw ijs o n taa rd t in hei vorm en van vakidioten. D o o r d e z e ten d e n s to t het steeds bed rijfsg erieh ter w orden van alles in d e o n d e rw ijs- en o n derzoeksw ereld kom t de academ ische vrijheid en de o n a fh a n k e lijk h e id van de u n iv e rs ite ite n s te e d s m e e r in het ged ran g . Louckx beaam t d it laatste uit p rak tisc h e e rv a rin g : "Je w ordt van lan g so m m ee r g e d w o n g e n in w e te n sc h a p p e lijk o n d e rz o e k om te gaan b ed elen , o m gelden te halen bu iten d e u n iv ersiteit. Ik ho e f er geen tekening bij te m aken dit is een z e e r r e ë le b e d re ig in g v o o r d e o n a fh a n k e lijk h e id van het w eten sch ap p elijk on derzoek. V anaf iem and geld g eeft ga je voor een stuk oo k m oeten w erk en in functie van d ie g e n e d ie g e ld g e e ft. De b e d rijfs w e r e ld z a l d e s p o n s o r w orden. Je h o o rt o o k m eer van die d e n k p ro c e s s e n w a a rb ij m en z ic h a f v r a a g t o f w e in b e p a a ld e o p le id in g e n , b ijv . de p o s tg rad u aten . nog m o eten inv este re n . K unnen w e de m ensen dit niet zelf laten b etalen ? A lzo vo rm t dit een bron van in k o m sten . S tra ffe r nog. m en vindt dat bijna een evidentie om zo te redeneren. De vraag is w ie die p o s t- g r a d u a te n s tr a k s n o g za l volgen. O p die m anier evolueren we naar het A m erikaans systeem waarbij d ieg e n e d ie genoeg inkom en heeft zic h een g o ed e u n iv e rs ite it kan vero o rlo v en en d iegene die het niet h eeft, terech t m o et bij e e n andere u n i v e r s it e it . A lz o k r ij g t m en g radaties in u n iversiteiten. V o o r de d e m o k ra tise rin g van het on d e rw ijs betekent d at een grote stap achteruit, en een voortdurende toenam e van de a f h a n k e lijk h e id v an f in a n c ië le bro o d h eren ." (ie v o lg e n van een in g a n g s e x a m e n v o o r d e V U B Laien w e ons nu o o k eens van onze c o rp o ratistisch e k an t tonen en eens nagaan w at de im p act zou z ijn van een ingangsexam en voor d e VUB. V o lg e n s o n s zou h et o p v lak van fin a n c ie rin g ra m p z a lig e g e v o lg e n kunnen hebben, aangezien studenten zouden kunnen opteren voor de KUL o f de RUG in de hoop daar een betere o m k a d e r in g en d u s e e n b e te re o p le id in g te k r ij g e n en de u n iv e rs ite ite n nog a ltijd g e fin a n c ie rd w o rd e n p e r stu d e n t. W al o p n ieu w n e g a tie v e g e v o lg e n m e t z ic h m e e b r e n g t v o o r de fin a n c ie rin g en d e o m kadering van de g e n e esk u n d ig e s tu d ie s van de kleinere universiteiten en dus ook de VUB enz. L o u c k x : " H e t zo u k u n n e n dat w an n eer na de eerste kandidatuur een g e m e e n s c h a p p e lijk e p r o e f w o rd t in g e ric h t dat de g r o te r e u n iv e r s ite ite n e e n v eel s te rk e re in v lo e d gaan u ito e fe n e n o p d e invulling van die test. Dan zou het kunnen d at de kleinere universiteiten

(vervolg op pagina 5) num m er 8

5 m a a rt 1996


De

M oeial

^

Een bijdrage van de Studiekring Vrij Onderzoek

\fm Mag ik sterven dokter ? Een discussie over Euthanasie H el d e b a t o v e r euthanasie b lijft a ctu eel in B elgië, den k m a a r aa n d e opsch u d d in g ro n d M in ister C olla's p u b lieke b eken ­ ten is d a t h ij z ijn m oeder e e n zachte d o o d h a d gegeven. T even s is in e e n recent verleden e e n w ettelijke regeling van e u ­ th a n a sie van k ra c h t g e g a a n b ij o n ze noo rd erb u ren . D e m ed ia -a a n d a ch t v o o r b eid e p o lem ie k e n k a ta lyseerd e in ons B e lg en la n d d e euthanasiediscussie. W oensdag 13 m a a rt vindt in ge b o u w G (4de verdiep, lo ka a l 1 0 8 ) een debat o ver eu thanasie plaats. D e Stu d iekrin g Vrij O n d e rzo e k w il a ls org a n isa to r d e v ersch illen d e d eeln em ers a a n d it m a a tsc h a p p elijk d eb a t c o n fro n teren m et elkaar. D a a ro m ve rk o o s d e Studiekring o m zo w e l de ka th o lieke a ls d e vrijzin n ig /h u m a n istisch e eth isch e zijd e te confronteren m et d e m e d isch e w ereld. E e n a rts van hel A Z -V U B , b etro kken bij d e p a llea tieve zorg za l vanuit zijn p ra k tisch e ervaring d e ze zijd e belichten. B e k n o p te

h is to r ie k

D e e e rs te b ro n n en m .b.t. e u th an asie k a n m en re e d s tcru g v in d en in de O u d h e id . In z ijn w erk 'D e P o liicia' b ra c h t P lato (4 2 8 -3 7 4 v .c .) d it o n ­ d e rw e rp v o o r h e t e e rs t ten b erd e. P lu ta rc h u s v a n C h a lto n ia (5 0 -1 2 0 n .c .) e n S e n e c a (4 v .c .-65 n .c .) s c h re v e n e v e n ee n s hierover. Zo v e r­ w ijst d e e th y m o lo g ie v a n het w oo rd n a a r e e n 'g o ed e, zachte d o o d zonder l ijd e n ’. D e h u m a n is tis c h e a u te u r, T h o m as M ore, b e handelde ree d s in 'U to p ia '( 1 5 1 6 ) e u th a n a s ie in h a a r m o d ern e b etek en is. In d e 17de eeuw w erd 'E uthanasie o f s te rv e n ' v a n Jo h a n n e s H o o rn b e e k g e p u b lic e erd . R eeds v a n a f 1873 b e ­ sto n d in ze k ere k ringen h e t idee om e u th a n a s ie te le g a lis e re n . Z o w as b.v. 1931 h e t ja a r w aarin e e n vere n i­ ging v o o r e u th a n a sie (in E ngelan d ) w e rd o p g e ric h t d ie p a rle m e n ta ire sta p p e n on d ern am om een legalisatie te bekom en. D e m e n so n w aa rd ig e gruw elijkhed en v an h e t N az i-re g im e zorgden e rvo o r dat d e d isc u ssie ro n d de m isbruik en w e rd g e c o n c e n tre e rd . In 1939 te ­ k en d e H itler een decreet w aarin d e ter d o o d b ren g in g v a n som m ige ca te g o ­ r ie ë n o n g e n e e s lijk e z ie k e n (b v . g eestelijk gesto o rd en ) w erd bek rach ­ tigd. N a W O II w erd de discussie dan o o k tijd e lijk stopgezet o m w ille van de g e v o e lig h e d en n a de bek e n te n is­ sen van h e t N urem bergproces. D e ja ­ ren '6 0 w a s d e p e rio d e w a a rin de m a a tsch a p p e lijk e d isc u ssie p as ech t lo s k o n b rek e n . In b ijn a h eel d e W esterse w ereld ontstonden dan o o k b e w e g in g en v o o r v rijw illig e e u th a ­ n a sie . D it w as te w ijten aan h el feit d a t steeds m ee r m ensen b e g onnen te tw ijfe le n aan d e o n feilb aa rh e id van d e k e r k e lijk e in s titu te n . V e rd e r sp e e ld e d e stijg in g v an de le v e n s ­ sta n d a a rd en lev en sv erw ach tin g m ee in d e p o s t-in d u strië le s a m e n lev in g , g e k e n m e rk t d o o r e e n bijna alg e h e le v e rb e te rin g v an h e t m aterieel sociaal leven. V a n a f d an h ad m en dus d e tijd en d e g e le g e n h e id o m zic h be z ig te h o u d e n m et de rg c lijk e pro b le m atieken. M a ar o o k d e snelle tec h n o lo ­ g ische ev o lu tie w as h ier n ie t vreem d a a n e n b ra c h t d an ook n ie u w e e le ­ m enten aan in h e t debat. Z o o n tsto n d er in d e z e p e rio d e dan o o k e e n to ta a l v e rs c h ille n d e b e le ­ v in g v a n h e t s te rv in g sp ro c es. W aar v ro e g e r h e t ste rv e n thuis w e rd b e ­ lee fd om rin g d d o o r zijn naasten, stelt m en v a st d a t dit teg enw oordig d o o r e e n s o o rt 'te c h n isc h e d o o d ' in h e t z iekenhuis e n v a a k n a e e n z e er lang, a l d a n n ie t z in v o l g e v e c h t, w o rd t v e rv a n g e n . D e m ee rd e rh e id v an de p u b lie k e op in ie schaarde zich achter d e de p e n aü sa tie , on d e r zekere voorw aarde, van actieve euthanasie. D e bew eging voor leg a lisa tie zorgde v o o r ve le rea c tie s va n u it h e t m ilieu v an d e ka th o liek e n e n bij som m ige d o k ters e n ju ris te n . T e g e lijk m et de p ro b le m a tie k v a n le g a lis a tie k en d e m e n h e t o n ts ta a n v an g e s p e c ia li­ se erd e m edische afdelingen o f in stel­ lin g e n d ie p a llia tie v e z o rg e n v e r ­ stre k k e n aan stervenden.

De

Moeial

13de ja a r g a n g

V o rm en

van

E u th a n a s ie

D e p ra k tijk le e rt o n s d a t e r e e n o n ­ d e rsc h e id w o rd t g e m a a k t tu sse n de v e rsc h ille n d e v o rm e n v an e u th a n a ­ sie. H iern a v o lg t een overzicht: A ) d irecte euthanasie: d e behandeling d ie re c h ts tre e k s o p h e t le v e n sv e rk o rten d e betrek k in g h eeft. D e bed o e­ ling is d e d o o d zo sn el m o g elijk la­ ten in treden. A )1 a c tie v e eu th a n a sie : h e t b e tre ft h ie r e e n o p z e tte lijk e , v r ijw illig e h a n d e lin g , d ie d e d o o d to t g ev o lg h eeft, w anneer d e duur en d e aard van h e t ste rv e n sp ro c e s z o d a n ig z ijn d at h e t o n m o g e lijk w o rd t o m o p een m en sw aa rd ig e m an ie r te sterv en . Er w ordt a c tie f op g etred en om h et leven te b eëin d ig en , m en w ach t n iet o p de n a tu u rlijk e d o o d (bv. h e t to ed ien en v an een ov erd o sis) A )2 p a s sie v e e u th a n a s ie : w an n eer m en eenm aal h eeft vastgesteld d a t de do o d niet m eer v e ra f is, e n d at verdere b e h a n d e lin g (le v e n s v e rle n g in g ) de do o d slechts een gerin g e tijd zal uistellen , k a n m en b ew u st en o p z e tte ­ lijk n a la te n o m d e b eh an d elin g en o f d e ingrepen - die h e t lev en v erd er v e r­ len g en - v erd er te zetten. M en laa t de n atu u r v erder haar werk doen d o o r het k u n stm atig e lev e n o p te geven. B ) In d ire cte e u th an asie: d e z e vorm v an e u th a n a sie b e o o g t v o o ree rst d e p ijn te v erlich ten . H ierd o o r v erk o rt m en o n rech tstreek s h et lev en van de zieke. H et gaat h ier om een b ehande­ lin g w a a rv a n d e p ijn b e strijd in g o f h e t v e rlic h te n v an b en a u w d h e id o f a n g st h e t d o e l is, m e t m o g c lijk e d o o d als gevolg. B ij d e z e in d elin g m o et m en o p letten o m d e beg rip p en 'd irect' e n 'in d irect’ n ie t te v e rw a rre n m et de b eg rip p en 'la n g z a a m ' e n 'sn el' in tre d en v an d e dood. Zo w ordt d ire c t d oden n iet indi­ r e c t o m d at h el lan g zaam g eb eu rt en in d irecte lev e n sv erk o rtin g w o rd t n iet in d ire ct d o o r h e t sn e lle r v o lg en v an d e dood. C ) O n v rijw illig e e u th a n a s ie : m en m o et rekening h o uden m et d e situatie w aarbij iem and w ettelijk o m g ebracht w o rd t teg e n zijn w il in. E en v o o r­ b e e ld h ierv an z ijn d e n a z i-m isb ru ik en w aarbij aan d e staat de m achl o f de m id d elen w erden gegeven binnen een w ettelijke kader. D e staat zou dan k u n n e n b e p a le n w ie in lev e n m ag b lijv e n e n w ie niet. D eze o n d e rv e rd e lin g is lo u te r a rb i­ tra ir en ter illu stratie. V ersch illen d e an d ere d e fin itie s z ijn g angbaar. Een v an de belan g rijk ste is d iegene d ie in d e N e d e rla n d se w etgeving w ordt g e ­ h a n te e rd : 'e u th a n a s ie is o p z e tte lijk lev en sb eëin d ig en d h andelen d o o r een a n d e r d a n de b e tro k k e n e , o p d ien s v e rz o e k .' D e z e d e fin itie im p lic e e rt d a t h e t g a a t o m actie v e e u th an asie, g e e n zelfd o d in g , e n dus oo k v rijw il­ l ig . P a llia tie v e zo rg : h ie ro n d e r w o rd e n v erstaan d ie voorzien in g en d ie de n a ­ d ru k leg g en o p d e p ijn stille n d e v e r­ p le g in g , c o m f o r tg e r ic h te v e rz o r ­ ging, d e c reatie v an e e n ru stig e, v e r­

-

num m er 8

-

5 m a a r t 1996

trouw elijke, sociaal e n p sy ch isch g e­ ric h te o m g ev in g , e n e e n b e g rip s ­ v o lle b e g e le id in g in h e t lev c n sa fscheid. P alliatief b e te k e n t 'b ed ek k en m et d e m antel d e r liefd e’. Palliatieve zorgen zijn eigenlijk h e t v ertrek p u n t g ew eest v o o r d e geneeskunde. Z ow el d e v rijz in n ig e als d e k a th o liek e in ­ stan ties leggen de n a d ru k o p d e rg e ­ lijk e b e g e le id in g v an h e t le v e n s ­ ein d e.

th a n a s ie '. V ersch illen d e w e tsv o o rstellen om de b eslaan d e situ atie te v eran d eren w er­ den ingediend m aar n iet goedgekeurd. (G ille t, V an H em e ld o n c k ,...). M aar z o als w el m ee r h e t g ev al is, w ordt gev reesd d a t h et w ettelijk k a d e r zal a ch ter lo p en o p de d a g e lijk se m aa t­ s c h a p p e lijk e r e a lite it e n m ed isc h e p r a k tijk . H et

panel

D e w etgeving stelt 'actiev e e u th a n a ­ sie’ g elijk aan vrijw illig e doding m et v o o rb ed a c h te rad e. D it is strafb aar m et de d o o d straf (artikel 392 e.v. van h e t s tra fre c h t) B e w ee g re d e n en van m en slie v e n d h e id w o rd en in a rtik el 411 e.v . v a n h e t stra fw e tb o e k n iet als v ersc h o n in g aan v aard . O o k het v erzo ek v an h et 'sla c h to ffer' v o rm t geen v e rz a c h te n d e o m sta n d ig h e id .

In d it d e b a t n e e m t P r o f e s s o r D r . P a u l S c h o t s m a n s d e ro l v an v e r­ d e d ig e r v an d e C h riste lijk e k ijk op e u th a n a s ie o p zich . H ij is gew o o n h o o g leraar m ed isch e ethiek e n d ire c ­ teur v an h et c en tru m v o o r bio -m ed isch e e th iek e n rec h t aan d e facu lteit d er g en eesk u n d e van de K a th o liek e U n iv e rsite it L e u v e n . H ij g e e ft een h e ld e re u ite e n z ettin g in z ijn artik el 'E u th a n a s ie : e e n m e d is c h -e th is c h e v e rk e n n in g v a n u it C h riste lijk p e r ­ s p e c tie f , v e rsc h e n e n in C o llatio n es 24 (1994). '(...) O n ze vo o rkeu rso p tie vo o r term in a le begeleid in g w eer­ s p ie g e lt e e n r e la tio n e le v is ie op k w a lite it v a n h e t leven. C o n c re te s te rv e n sh u lp is e r sle c h ts vo o r d e stervende, a ls m e n zijn w ereld w il d e ­ len. In d it so o rt g re n ssitu a tie s w o r­ d en so m s m o e ilijke vra g en g e steld . (...) Iem a n d d ie de m o e d heeft om op d eze vragen in te gaan, ontkom t niet a an d e co n fro n ta tie m et deze zinvra-

O v e r h e t a lg e m e e n w o r d t in A ssisen h o v en d e besch u ld ig d e ev en ­ w el v rijg e sp ro k e n op basis v an een strik te to ep assin g v an h e t stra fw e t­ boek. D e orde v an geneesreden verzet zic h e x p liciet teg e n d e rg c lijk e vorm v an euthanasie: d e g e n e esh e e r m ag n iet m et opzet d e d o o d van z ijn p a ­ tië n t v ero o rza ken n o ch h em h elp en te d o d en . ( u it h e t d e o n to lo g is c h w etboek, artikel 95 d at in zijn m eest re c e n te v e rs ie g e e n u itz o n d e rin g h iero p toelaat.) A ls b e slu it kan m en d u s s te lle n d at d e w e tg ev in g a fw ij­ zen d s ta a t teg en o v er de afsch affin g van de bestraffing van euthanasie. M .b .t. 'p assiev e eu th an asie': 'E lk e e n w o rd t beteu g eld d ie o p ze tte lijk v o e ­ d ing o f zorgen heeft onth o u d en w a a r­ d o o r d e g e zo n d h eid in g e v a a r ka n w o rd en geb ra ch t aan, hetzij een k in d ben ed en d e leeftijd van 16 ja a r, hetzij e e n p e rso o n die o m w ille van zijn f y ­ s ie k e o f m e n ta le to e s ta n d n ie t in s ta a t w as om in z ijn levenonderhoud te v o o rzie n .' Zo m eld t ons h et artikel 4 01 b is v a n h e t stra fw e tb o e k , d at ook h e t d o m ein v a n d e 'p assiev e eu ­ th an asie' om vat. A a n g ezien n ergens in d e w et h et zelfb esch ik k in g srech t v an de p a tië n t e x p lic ie t w o rd t v e r­ m eld , w o rd en in d e rec h tsp ra a k in f e ite b e p a lin g e n o v e r n ie t-o n d c rs te u n in g v an p e rs o n e n in g e v a a r to egepast. Z o w el d e m ed isch e deonto lo g ie als d e w etgeving terzake d ra ­ g en erto e bij dat bij een term inale p a ­ tië n t d e v o orkeur w o rd t geg ev en aan p a llia tie v e zorg i.p .v . 'p a ssie v e e u ­

g e n o m tr e n t z ijn e ig e n b e s ta a n . D a a ro m is g e e n m e n sw a a rd ig e ste r­ v e n sb e g e leid in g m o g e lijk , a ls m e n d it re la tieg eb eu ren n iet ten vo lle ern ­ stig neem t. U ier w ordt o n ze eth isch e aanspraakb a arheid ten diepste geto etst d o o r de sm e k e n d e e is v a n de s te r v e n d e om n a b ijh e id . S te r v e n is im m e rs e e n 'so c ia le ' a c tiv ite it, z o a ls g e b o r e n w orden dat is. (...) D a t is de fo c u s van te r m in a le b e g e le id in g . (■■■)' (E xem plaren van d it artik el zijn v e r­ k r ij g b a a r in h e t lo k a a l van Studiekring V rij O nderzoek) V anuit d e m edische wereld neem t D r. W im D i s s e l s m a n s d e e l a a n d it d ebat. Hij is sp ecialist on co lo g ie-rad io th erap ie. D oor zijn p rak tijk w ordt h ij re g e lm a tig g e c o n fro n te e rd m et sterv en sb eg eleid in g in de ru im e zin. Hij zal d an ook d e m eer pragm atische b en a d erin g in deze p ro b lem atiek o p zich n em en en d e ro l v a n d e arts in d eze p ro b le m etick to elich ten . In h et d e b a t d a t D e M o rg e n e n de F i n a n c ie e l E c o n o m is c h e T ijd (d ec e m b er'9 5 ) o rg a n ise e rd e n , w erd e e n v e rra s s e n d e u its p ra a k g e d a an door een Leuvense hoogleraar: 'H et is n e fa st v o o r d e d iscu ssie o v e r e u th a ­ n asie als je h et in een relig ieu s kader plaatst. Je m oet v o o r je z e lf uitm aken w at kan en n iet kan. M a ar d at rech t op z elfb esch ik k in g m o et n iet o n a a n �� tastbaar zijn. Som s m o et een arts het laa tste w o o rd k rijg e n .' (D e M o rg en 15/1 2 /1 9 9 5 ). D e ro l v an d e arts in h e t v a a k zu iv e r eth isc h d e b a t k rijg t

H u id ig e

w e tg e v in g

in

B e lg ië

d e laa tste tijd a lle sz in s m ee r a a n ­ dacht. '(...) d e a rts m oet zijn p a tië n t na a r w aarheid inlichten over de diag­ n o se e n de p r o g n o se , d e behandelin g s- e n v e r z o r g in g s m o g e lijk h e ­ d e n , h u n e ffe c te n e n n e ven effecten . D ie inform atie dient uiteraard niet op e en bru ta le e n koude m a n ie r in med isch -tech n isch ja rg o n te w orden g e ­ g even . Z ij m o et p sych o lo g isc h a a n ­ g e p a s t zijn , g e d o s e e r d en b e v a tte ­ lijk, o p b a s is v a n e e n a fta s te n d en o p en a a n vo elen in d e concrete artsp a tië n t-r e la tie , r e k e n in g h o u d e n d m e t h et e x p liciet e n im p liciet vraaggedrag va n de patiënt, zijn bereidheid to t in fo r m a tie - o n lv a n g s t e n z ijn v e rw e rk in g sca p a c ite it.(...)' D it citaat is a fk o m stig uil 'O n s lev e n se in d e h u m an iseren : o v e r w aardig s te rv e n e n e u th a n a sie ' v an P r o f e s s o r D r . H u g o V a n d e n E n d e n , de d e rd e spreker in h et panel. (D it bock w ordt u itg e g e v e n b ij VU BPRESS, Pleinlaan 2, 1050 B russel, e n is al­ d a a r v e rk rijg b a a r voor 550 frank + e v en tu eel 5 0 fra n k v e rz e n d in g sk o s­ ten .) H ugo V an d en E nden is ho o g lera a r a an de U n iv ersiteit G ent, verb o n d en a a n h e t s e m in a rie H e d e n d a a g s e W ijsbegeerte, beheerder en ere-v o o r­ z itter v an d e V la a m se V e re n ig in g v o o r R e c h t o p W a ard ig S te rv e n . V ertrekpunt voor d e hoogleraar is het feit d at n ie t d e dood m a a r w el het sterv en een e ssentieel d eel uitm aakt v an h e t lev e n . I n z ijn p u b lic a tie s kom t hij o p v oor de m o ndigheid en re c h te n v a n d e p a tië n te n e n p le it v o o r e e n h u m an e in v u llin g v an de vraagstelling. D e eigen wil, het recht v an m ensen om zelf uit te m aken w at in hun stervensfase m et hun w aardig­ h eid stro o k t, is d an o o k de k e rn g e ­ dachte. D e co n fro n tatie tussen deze verschil­ lende v isies e n benaderingen belooft - e n n ie t en k el op p a p ie r - een inte­ ressan te uitw isseling e n b e v ruchting van ideeën te w orden. D it a lles w ordt g e m o d ereerd d oor P i e te r K n a p e n , R a d io n i e u w s d ie n s t B R T N . A fspraak V U B G ebouw G (4 d e v e r­ diep, lokaal 108) w oensdag 13 m aart om 2 0 .0 0 u , P le in la a n 2 , 1 0 5 0 Brussel, C am pus O efenplein P a tric k G y s e l in c k H aro u n B u r o le d e n v a n d e V rij O n d e r z o e k

en

A m ira

S t u d ie k r in g

geraadpleegde literatuur: b e sc h ik b a a r o p h e t lo k aa l v an de Studiekring V rij O nderzoek (gebouw Y', n aast h et K K , P leinlaan 2, 1050 B r u s s e l. T e l.: 0 2 /6 2 9 2 3 2 8 of 0 2 /6 2 9 2 8 3 5 ) - A n te n n e 'E u th a n a s ie ', tijd sc h rift v a n d e U n ie v a n V r ijz in n ig e V eren ig in g en , nr. 2, jaa rg a n g 1995, ju n i 1995. - O ns levenseinde hum aniseren: over w aardig sterv en en euthanasie, Hugo V an d en Enden, V U B PR ESS, B russel, 1995. - E u th an asie: e e n m ed isc h -e th isc h e v erk e n n in g v a n u it C h riste lijk p e r ­ s p e c tie f , v e rsc h e n e n in C o lla tio n c s 24 .Paul Sch otsm ans, 1994. - B ioethiquc e t L ibrc-cxam en, red. G. H ottois en C . Suzanne, e d ilio n s de l'U L B , 1988. - B io-ethiek: kerk elijk e standpunten, re d . J. R o lie s e n P . S c h o tsm a n s, A cco, Leuven, 1991. - "Euthanasie: the End, m y F ric n d ”, O zb erb er ö m er. F a k u lte it R echtsgeleerdheid, 3de Lic. R echten, 1 9 8 6 -1 9 8 7 .

3


De

Het secretariaat van Letteren en Wijsbegeerte: een anekdote. Z o ro n d b egin feb ru a ri krijg e n de studenten van d e fakulteit L etteren en W ijsb e g e e rte tw ee e x e m p la re n van hun " I n d iv id u e e l A angepast Jaarprogram m a" toegestuurd, m et de vriendelijke vraag er één van terug te stu ren . N a onde rte k e n d , g elezen en g o e d g e k e u r d te h e b b e n .w e l te verstaan. Een roekeloze studente die nog in d e w elw illendheid van de ons b e s tu re n d e b u re a u c ra a tje s g e lo o ft, m e e n t deze g e le g e n h e id te baat te k u n n e n g rijp e n o m e e n m ie z e rig k e u z ev a k nog in extrem is te kunnen veranderen, daar "na 20 februari het In d iv id u e el A an g ep ast Ja arp ro g ra m ­ m a d e fin itie f v a s t lig t”. M a g ister d ix it.. G e z ie n d e le g e n d a ris c h e rep u ta tie van h e t se cre ta ria a t van L etteren en W ijsb e g ee rte , b e slu it h et lieve kind -n aast d e verbeterde en ondertekende v e rs ie v a n h a a r IA J - n o g een a fs p ra a k m e t d e H e e r D ec a a n te m ak e n .o m a d m in istratie v e chaos te verm ijden, iets w at d e dam es van het G ro o t S e c re ta ria a t ten allen p rijze trachten te verm ijden. Eylaes. veel w erd zij o v e r land en zee g e d r e v e n .v o o r t g e ja a g d d o o r d e w o ede van de v ertoornde M orpheus, god van slaap en rust: h et kostte haar een w eek (1 w eek) om de drukbezette H e e r D e c a a n te b e re ik e n . S tel U im m ers het ja c h tig e leven van deze d y n a m is c h e m an eens v o o r: c o llo q u ia , v o o r d ra c h te n , th e a te r ­ b e z o ek . h et d a g e lijk s e ro e rg a n g e rsc h ap van de fakulteit, geïnterview d w o rd e n d o o r b e la n g r ijk e p e r io ­ d iek e n . m ed iteren o v e r de toekom st v an d e O o s tk a ra p a lk a ts c h e p la tv o e tk ik k e r. tu ss e n d o o r n o g u re n ­ lan g e lesv o o rb e re id in g e n , d e lessen z e lf. de v e rp lic h te p a u s e s , o n d e r­ brek in g en en c h ill-o u t se ssies... A fijn , u ite in d e lijk v in d t d e H eer D e c a a n toch v ijf m in u u tje s tijd om ee n van zijn p u p ille n te ontvangen. H et vervolg van de geschiedenis laat z ic h n a tu u rlijk zo rad e n : het is' o n m o g e lijk nog v an v ak -p ard o n " o p le id in g s o n d e rd e e l" - te v e ra n d e ­

A u G ra n d Bonheur de la petite Fa ta lité

ren . D e v e rb a a sd e stu d e n te d rin g t e ch ter aan, w aarop d e geintim ideerde H e e r D e c a a n s p o o rs la g s n a a r h et G r o o t S e c re ta ria a t v lu c h t. D a a r h e rv in d t h ij z ij n b e ru c h te k o e lb lo e d ig h e id e n d o o r ta s te n d o p tre d e n , m aar n ie t z ij n teg en w o o rd ig h eid van geest. W an t "K ijk eens ju ffro u w , hoe hard d e d a m e s h ie r w el n ie t m o ete n w e rk e n : zij m o ete n 1 1 0 0 0 in d i­ v id u e le e x a m e n ro o ste rs o p ste lle n . A ls zij dan nog voor elk e stu d en t die e ro m v r a a g t h e t IA J m o e te n a a n p a s s e n ..." w a u w e lt h ij, in een g eslaag d e p o g in g de lachers o p zijn h and te krijgen. E n d a a rm e e w a s de k o u s af, en k o n d e n de d a m e s v an h e t G ro o t S e c re ta ria a t sn e l de d e u r o p slo t d o e n , w ant het w as al tw aalf uur, en de ko ffie lonkte.

"M en w o rd t g etrain d o m d e m eest o n g e b r u i k e li j k e g e z ic h ts p u n te n serieu s te n em en, en z e lfs om een z e k e r p le z ie r te v in d e n in hun te g e n s p e l. M en m o e t k u n n e n lu is te re n , m et d ezelfd e in zet als w aarm ee m en zelf s p r e e k t. D e r h e t o r ic a is e e n rep u b lik ein se ku n st... D e v o rm in g v an d e a n tie k e m an v in d t d a a r o m z ijn a f s l u it i n g g ew oonlijk in de rhetotica. H et is de h o o g s te g e e ste lijk e a c tiv ite it van e en w elopgevoed po liticu s, een idee die o ns geheel vreem d is."

D it v e rh aal s p re e k t b o e k d elen .w an t h et gaat n i e t a lle e n om z u lk e "fu tu lite ite n ". M a ar d e hallu cin an te v e rk a lk in g , d e m o rb id e v e rk a fk a iaan sin g en h et gro tesk e m an ifes­ te re n van d e rg e lijk e w o e k e rin g e n van o n w il v allen m ij zo z w a a r ten m oede, d at ik geen zin heb om nog e e n b o o m o p te z e tte n o v e r de b e la c h e lijk e o p e n in g su re n van d it re se rv a a t, d e c h a o tisch e to estan d en d ie e lk j a a r u itb re k e n ro n d de ex am en ro o sters (de ro o sters voor de 2 d e z it w a re n tw e e d a g e n v o o r aanvang bekend). L aat staan o v e r de k lin k k lare o n zin d ie de H eer D ecaan d u r f t u i t te k r a m e n ( Ï I O O O in d iv id u e le e x a m e n r o o s te rs ? ?? Z itte n er 11000 studenten in Letteren en W ijsb e g ee rte ??? W as d a t geen aard m an n etje d a t d aarn et vo o rb ijliep ??? H yarrhr !!!!) o f over de idee d at ze h e t S e c re ta ria a t m issc h ie n gew oon ku n n eti a fsc h a ffe n , z o d a t n iem and h en d a a r n o g la stig v a lt en ze als b e sch a a fd e m ensen kunnen v o o rtb re ie n .

"M en w o rd t n iet m ee r arm en rijk: b eide zijn te bezw aarlijk... G een herder en éné kudde ! Ied er wil h etzelfd e, ie d e r is gelijk: w ie anders voelt, g a a t v rijw illig in het gek k en h u is."

A ves

D eze w o o rd en zijn a fk o m stig van F rie d ric h N ie tsc h e . Ja w e l g e ach te heren, adepten van de ueberm enschidee, N ietzsche w as een republikein. J a w e l, g e a c h te h e re n fa s c iste n , N ietzsche w as een hum anist.

D eze w o o rd en z ijn n iet afk o m stig v an K arl M arx , o f één o f andere

Oproep bekering:

tot

the hidden persuaders Studiekring V rij O n derzoek organiseert een debattenreeks o ver bio-ethiek. De reeks b estaat uit vier debatten: 1. V rij O nderzoek en B io-ethiek (do 29 feb 1996. Lokaal L210) 2. W anneer begint het leven & rech t o p m en selijk leven (do 7 m aa 1996. A ula 4G 108, 20u) 3. B rave N ew Em bryo, genetische selectie, vb. g e s la c h ts k e u z e k lin ie k e n (do 14 m aa 1996. Jette A ula, 20u) 4. P atentering levend m ateriaal, ju rid isch e aspecten van Bioethiek (do 21 m aa 1996, Aula Qd, 20u) In h et e e rste d e b a t w o rd t b io-ethiek benaderd binnen een c o n tex t van Vrij O n d e rz o e k , w a a rin d e ’to ets van d e w eerle g b a a rh e id ' c e n tra al staat. H et u itgangspunt voor deze discussie is de tekst 'Vrij O nderzoek & Bio-Etiek'. van M . D epraetere. H et uitgangspunt v oor het tw eede debat is de vraag 'W anneer begint het leven en h et recht o p leven?'. D e verschillende antw oorden o p deze vraag sturen de d ic u s s ie o v e r a b o rtu s, e x p e rim e n te n o p e m b ry o 's en g eab o rteerd foetaal w e e fsel. W at g e b e u rt e r m et de o v e rs c h o t aan e m b ry o ’s van in vitro fertilisatie? W etenschappers die de kern van h et leven b eter w illen begrijpen, v in d en e x p e rim e n te n o p em b ry o 's n o o d z a k elijk v o o r hun on d erzo ek . Ze a rg u m e n te re n d a t d it k an leiden tot een d o o rb ra a k in de b ehandeling van o n v ru c h tb a a rh e id tot v e ro u d e rin g to t k an k er. T e g e n sta n d e rs sp rek en van F ra nkensteinesque toestanden. D e e th isch e o p v attin g en hiero m tren t zijn dus afhankelijk van de antw oorden op 'W at is leven?'. H et d e rd e de b a t, g e o rg a n isee rd d o o r V .O .-Je tte . h a n d e lt o v e r g en etisch e sele c tie . O nlangs w as e r d e vraag van u it N ed erlan d om o o k in B elgië een g eslachtskeuzekliniek op te richten. D oor m iddel van genetische selectie kan m en teg e m o e t kom en aan de vraag n aar een jo n g en o f een m eisjes. N aast g e slacht k an m en tegenw oordig ook al enkele erfelijke zieken opspeuren. De sta p n a a r e e n 'é n fa n t a la c arte' is dan o o k m ak k elijk gezet. V an d aar het d oem beeld 'B rave N ew Em bryo'. In het vierd e e n laatste d eb at w orden en k ele ju rid isc h e aspecten van bioe th ie k besproken. Een berucht geval is de zaak van de ’kankerm uis'. M ag m en p a tent v e rlenen o p een levend w ezen? D eze vraag en het bio-ethisch verdrag van de Europees verdrag zullen behandeld worden. V o o r e lk d eb at zal de S tudiekring een brochure verspreiden. H ierin zetten we d e v e rs c h ille n d e le v e n s b e s c h o u w e lijk e v isie s o p h e t o n tw e rp u iteen . D aarnaast k om t e r een korte voorstelling van de sprekers en de m oderator.

4

"V rede m et G o d en den buurm an: zo w il het de goede slaap. En vrede ook n o g m et d e s b u u rm a n s d u iv el ! A n d ers w a a rt hij d es n ach ts bij u o m ." N een, hier is n iet Jezus C h ristu s aan h et w oord, m aar w el Z arath o estra in a lw e e r e e n m e e s te r w e r k v an N ietzsch e. "D e o v e rh e id z ij e re en gehoorzaam heid, en o o k de krom m e o verheid !’’ M et and ere w oorden g e ach te heren De H aene. V an d en b ran d e. V andenbossche en andere klojo's: leer eerst lezen e n s c h rijv e n , b a b b el dan en laat de beslissingen o v e r aan m ensen die weten w aarover ze praten. D ank u voor uw waanzin. W ij kunnen nog steeds g ek k er w o rden, indien u d at w enst... N a d iep beraad hebben wij besloten o m d it g esch rijf te verlengen. O n d erg etek en d e w ach t nam elijk vol sp anning o p een uitnodiging van het B e lg is c h g e re c h t o m z ic h te v e ra n tw o o rd e n v o o r een s tra fb a a r feit.

van dep o rtatie in Europa, D e Bezige B ij, A m sterdam . 376p. •Z in zen , W . (1 9 9 5 ) M o b u tu . V an m ira k e l to t m a la is e , H a d e w ijch , A ntw erpen, 203p. •O om s, M . (1 996) Isra ë l na R abin, S ta n d a a rd U itg e v e rij, A n tw erp en , 48p. •R o u th , M . (1 9 8 2 ) Y ork n o tes on Brave N ew W orld, A ldous Huxley •A bu-Jam al. M. (1996) Berichten uit de dodencel. EPO . 19lp .

R id a x .

B IO -E T H IE K

a n a rc h ist, m ijn e h e re n . A an h et w o o rd is w e e r de d o o r so m m ig e k attekoppen en fasco' s zo aanbeden H eer N ietzsche Friedrich.

De b ib lio th e e k a n n o 1996

van

V .O .

O p h e t e in d e van 1995 h e e ft de S tu d ie k rin g een g u lle s c h e n k in g g e k re g e n v an d e h e e r A lb e rt V an d erg h in ste. D eze sch en k in g was v o o r d e S tu d ie k rin g e e n stim u lan s om m eer aan d ach t aan haar b i b li o th e e k te b e s te d e n . De in fo rm a tise rin g - g e sta rt in 1992 h eb b en w e e in d e lijk v o lto o id . H et u itle en sy stee m heb b en w e grondig v e ra n d e rd . H ie rd o o r z ie t u in een o o g o p sla g w elk e bo ek en o ntbreken en w ie d ie h eeft. Ja m m e r genoeg w erd en e r v ele boeken u itg e lee n d zo n d er dit te m elden (a ls u d u s nog een boek van V .O . liggen h eb t ....). De in fo r m a tis e r in g van de b ib lio th e e k m a a k t h e t o n s o o k m o g elijk u te in fo rm eren o v e r onze laa tste aanw insten. R e c e n tie -e x e m p la re n , g e s c h o n k e n door: V U B P r e s s •S u sa n n e . C . en J. Stuy (ed s) (1990) B io e th ie k , E th isc h e , m e d is c h e en w ete n sc h a p p e lijk e p e rsp e c tie v e n op d e m o r e le p r o b le m e n v a n de bio tech n o lo g ie, V U B P ress, B russel, 272p. •V an d en E n d en . H. (1 9 9 5 ) O n s le v e n s e in d e h u m a n is e r e n . O v e r w a a rd ig s te rv e n e n e u th a n a s ie . V U B Press, B russel, 174p. A angekocht •D e Stoop. C h. (1996) H aal d e was m aa r bin n en , A ziza o f e e n verhaal

De

In e e n v o lg en d n u m m e r van De M o eial k rijg t u een b espreking van o n z e nieu w e aan w in sten . M aar. 'in the m e a n tim e', ko m een s langs o p h e t lo k aal, en n eem een k ijk je in o n z e v e r n ie u w d e b ib lio th e e k . De inhoud van o n ze bibliotheek k unt u v a n a f nu o o k ra a d p le g e n v ia het V U B N e t (a ls u o n z e serv er vindt ten m in ste ). N aast boek en h e e ft de Stu d iek rin g Vrij O nderzoek een ruim assortim ent aan tijdschriften en dagbladen. L ijst van t i j d s c h r i f t e n •A c a d em isc h e tijd in g e n . M agazine van d e KUL, m aandelijks •A V K B russel, B lad van de A ugust V erm ey le n k rin g B ru s s e l, m aan d elijk s B e v rijd in g s film s , F i lm & v ideonieuw s, on reg elm atig •B in d -tek en , In fo rm atieb lad van de V r ijz in n ig e K o e p e l v o o r N ie tc o n fe s s io n e le en H u m a n is tis c h e •V e re n ig in g e n en I n ste llin g e n , 3m aan d elijk s •C a m p u sK ra n t, T ijd s c h rift van de K U L, gem aak t d o o r stu d en ten , 2w e k e lijk s • d ’o n d e r k a s t . B la d van het M a s e r e e lf o n d s B r a b a n t. 2m aan d elijk s •D e H U . K a d e r b la d van de H u m a is tis c h e Jo n g e re n . 2m aan d elijk s •D e K ran t, S tu d e n te n b la d van de V U B . 2 -w ekelijks •D e M o eial, S tu d e n te n b lad van de V U B . 2-w ekelijks •D e W e r e ld M o rg e n . O ver in te rn a tio n a le v e rs ta n d h o u d in g & o n tw ik k elin g ssa m en w e rk in g , m aan d elijk s •G en t U niversiteit, M agazine van de RUG. 2-m aandelijks •G raffiti, p u b lic a tie van d e G raffiti Jeu g d d ien st, m aandelijks

Moeial

1 3 d e ja a r g a n g

-

M oeial

S a m en m e t v ijf a n d e re p e rso n e n w o rd t o n d e rg etek ende v e rdacht van te r r o r i s ti s c h e a c ti v it e it e n . De g r o o ts te a a n s la g d ie d e z e z e s tra w a n te n g e p le e g d h e b b e n is de b e z e ttin g van d e E 40 in L euven, sam en m et 146 kam eraden. Z o als u allen w eet kan het w andelen o p een auto sn elw eg z e er gevaarlijk zijn . D e "fab o u lo u s six" - z o als s o m m ig e n h en in L e u e v n gaan n o em en z ijn - w orden hierv o o r op h e t m a tje g e ro e p e n . H et s p re e k t v an zelf d at een w andelend individu v o o r a l a ls h e t z ic h in g ro e p v e rp la a tst -v eel gevaarlijker is dan een file auto's. D aarom w orden deze reb e lse jo n g ere n vervolgd op basis van artik el 4 0 6 van het strafw etboek d a t h e t v rijw illig to eb re n g e n van slagen e n verw ondingen (o f zoiets) b e stra ft. B e s te m ensen, u bent dus gew aarschuw d, in onze dem ocratie is het verboden al te veel ruchtbaarheid te geven aan een m ening die indruist te g e n de m e n in g van de m ac h th e b b ers. D aarom m en sen , w il ik nogm aals een p ro v o ceren d e boodschap lan ceren : "I w a n n a fu ck F a b io la ”. M a u ro P a w lo w s k i zou het w a a rs c h ijn lijk a n d e rs fo rm u le re n : "Satan is in m y ASS !" Yours truly, F ré d é riq u e

N asser

• H e fb o o m , T i jd s c h r if t v an het N C O S. m aandelijks •h et A F F R O N T . F e m inistisch blad. 3 -m aan d elijk s •H U M J O S . P u b lic a tie v an de hum anistische jeu g d , 3-m aandelijks •H u m jo s -in fo , P u b lic a tie v an de hu m an istisch e jeu g d , m aandelijks • J e u n e A f r iq u e . O n a f h a n k e lijk k w a lite its b la d over A f r ik a , g e sch re v e n door A f r ik a n e n , w e k e lijk s •L e can ard ench aîné. C ontroversiëel satirisch blad. w ekelijks •O a z e . B la d v a n d e V la a m s e gem eenschap van E ls e n e . m aa n d e lijk s •O SB B riefin g . M ag az in e van de O u d s tu d e n te n b o n d VUB. 2m aan d elijk •P ro je c te r e n in 16 mm. o n re g e lm a tig •R o o d , T ijd s c h r if t van de S o c ia lis tis c h e A rb e id e rs p a rtij. 2w e k e lijk s •R o z e A k tie f r o n t N ie u w s b r ie f , H o m o-jongeren blad, m aandelijks • U P V -tijd s c h rift, U itstra lin g Perm anente Vorm ing, m aandelijks • U W -in f o , Inform atie over de Unie . m aa n d e lijk s • U V V -k n ip s e lk r a n t. V e rz a m e ld e artikels o v e r A ID S-SO A . bio-ethiek. e m a n c ip a tie , le v e n sb e sch o u w in g , m edia, m aandelijks •V erg eten V o lk e re n . P u b licatie van het KW IA, V laam se steungroep voor inheem se volkeren. 6-w ekelijks •V e to . S tu d e n te n b la d van de L eu ev en se o v e rk o e p e le n d e k rin g o rg a n isa tie . w ekelijks N a a s t d e z e t ij d s c h r if te n h e e ft S tu d ie k rin g V rij O n d e rz o e k nog an d e re in h et a rc h ie f. H e t is de b e d o e lin g om b in n en k o rt o o k het arch ief te classeren en zo een schat aa n in fo r m a tie b e s c h ik b a a r te s te lle n .

num m er 8

5 m a a rt 1996


De

M oeial

DE

BIZARRE WERELD ROND IN 1k DftQEN

@ De Raad van B estu u r van S a b e n a b e s li s te in te gaan op het o n tsla g v e rz o e k v a n z ijn v o o rzitte r G odfroid. D e red e n van zijn ontslag is e e n m a a n d e n la n g a a n sle p e n d s o c ia a l c o n flic t b ij de v lie g m a a tsc h a p p ij. Jan H uygebaert -de p la stie k e n b a a s- volgt hem ad interim op. Paul R eutlinger -de echte b a a s- v o lg t G o d fro id op aan het hoofd van d e direktie. @ N a 2 a a n sla g e n d ie 25 m en se n lev e n s ko stte n , he e rst e r in Isra ë l e e n gespannen sfeer. H ierm ee v e rk la a rt I s r a ë l o p nieuw de oorlog aan het radikale H am as dat tegen het v r e d e s p r o c e s v a n Is r a ë l e n de P a lestijn e n g e k a n t is. @ B oven C u b a w erden 2 particuliere v lie g tu ig e n van C ubaanse b a n n e li n g e n n e e r g e h a a ld . A ls g e v o lg h ierv a n k o n d ig d e p resid e n t C l in t o n s tr e n g e p o l it ie k e en e c o n o m is c h e m a a tre g e le n te g e n C uba. D at betekent d a t het em bargo teg e n C u b a w ordt verstren g d e n de c h a rte rv lu c h te n tu sse n de V S A en C u b a w orden opgeschort. @ D e E uropese U nie handhaaft het verb o d o p A m erikaans h o r m o n e n ­ v le e s en le g t hierbij een k lacht van de V S bij de W ereldorganisatie naast zich neer. @ E en m e e r d e r h e id v a n de N e d e rla n d s e b e v o lk in g (7 8 % ) is g e k a n t teg e n d e tec h n ie k van de g e s l a c h t s k e u z e . D e z e te c h n ie k be sta a t erin o m vöör de bevruchting het g e slacht van het kind te bepalen. @ H e t F ranstalig o n d e r w ij s staakt op nieuw tegen h et m ogelijk ontslag van ru im 3 .0 0 0 lera a rs als gevolg v an de b e sp arin g s-p lan n e n van de F ra n se G em eenschaps-regering. @ H et g e n e e s m id d e le n g e b r u ik bij jo n g ere n tussen 11 en 18 ja a r is de j o n g s t e j a r e n a n g s tw e k k e n d toeg en o m en . In e e n studie, d ie in 1990 en 1994 aan de universiteit van A ’p e n e n G e n t w e rd u itg e v o e rd , blijk t dat m eer m eisjes dan jo n g en s m e d ic ijn e n g e b ru ik e n . De jo n g e n s z ijn v eel v o o rz ic h tig e r, ze slikken alleen m aar d e bijsluiter. @ B ij e e n k e t t i n g b o t s i n g o m stree k s 9 .4 0 uu r o p d e E17 ter hoogte van N azareth vielen gisteren ten m inste 9 doden en 61 gew onden. E en v ra c h tw a g e n , d ie z o n d e r te rem m en o p e e n d e rtig ta l w a g e n s in re e d , v a tte v u u r. E e n a a n ta l b e s tu u rd e rs k o n u it de w ra k k e n w orden gered. A nderen kw am en om in d e vlam m en. A an d e andere kant v an d e s n e lw e g , in d e r ic h tin g K o rtrijk . w aren e r o n d e rtu ssen ook a u to ’s o p e lk a a r geknald. D e chaos die de hulpdiensten ov e r e e n afstand v a n 6 0 0 m e te r a a n tro ffe n , w as e n o rm . @ D e s p e r m a k o n c e n t r a t i e bij rokers is een kw a rt lager dan bij nietro k ers. D it s c h rijf t een o n d e rz o e k ste r in de B ritish M edical Jou rn al. In d e afgelopen v ijftig ja a r zo u d ie g e h a lv e e rd z ijn. N aar de o o rza k e n d a a rv a n kunnen w e te n sc h a p p e rs alleen m aar gissen, n a a r d e g e v o lg e n e rvan ev en zeer. H oe d an ook, in de tw eede helft van de v o lg en d e e euw , zouden m annen teg e n d it tem p o s te rie l b e g in n e n w o r d e n , b e re k e n d e n d e B r its e w e te n s c h a p p e r s . A ls d e te n d e n s aanhoudt, kunnen jo n g en s die in het m idden van de volgende eeuw worden g e b o re n w el eens se rie u z e vru ch tb a a rh e id sp ro b le m e n hebben," z e i d o k t e r S te w a r t I r v in e u it E d in b u rg h in e e n B B C -in te rv ie w . E e n v o o r tp la n tin g s p ro b le e m is e r

De

Moeial

13 d e ja a r g a n g

so w ieso al in B elg ië m et gem iddeld m aa r 1,7 k in d per vrouw , terw ijl 2 k in d eren nodig zijn om de bevolking o p p e il te houden. W aneer de huidige g e n e ra tie b a b y -b o o m e rs op p e n sio en gaat, zal een gew eld ig gat v allen , w o rd t vo o rsp eld . D e Franse d e m o g ra a f Pierre C h au n u bew eerde begin ja re n zeventig al d at de D uitse b e v o lk in g teg e n 2 0 2 0 g e h a lv e e rd zou zijn. Ik hoor u al denken: "Is er iem and die hierom m aalt?". @ S in d s de b e p e rk te leg a lis e rin g van 1990 w eigeren nog w einig huis­ a rtse n een a b o r t u s . D at b lijk t uit e e n e n q u ê te , d ie d e 'H u is a r ts ' p u b liceerde. De m eeste huisartsen in B e lg ië k rijg e n ten m in ste een keer p e r ja a r te m aken m et een vraag naar a b o rtu s. In V la a n d ere n is d a t het g ev al bij n e g e n op tien artsen . In W a llo n ië en B ru ssel lig t d a t c ijfer v eel lag er, w e llic h t o m d at W aalse v ro u w e n s n e lle r de h u i s a r ts o v e rs la a n e n m e te e n n a a r e e n z ie k e n h u i s of a b o rtu s c e n tru m s ta p p e n . 86 % v an d e h u isa rtse n (o o k h ier v ooral de V laam se) neem t z o ’n vraag in ov erw eg in g en van hen g aat 87 % e r u itein d elijk ook o p in. V r o u w e lijk e h u is a r ts e n h e b b e n m in d e r snel b ezw aren d an m annen, jo n g e r e m in d e r s n e l d an o u d e re k o l le g a 's . V a n d e 5 0 - p lu s s e rs w eig e rt ru im een k w art nog steeds o v e r ab o rtu s te praten. @ H e t M ilita ir g e re c h ts h o f in B ru ssel o o rd e e ld e dat I rm a L a p l a s s e schuldig w as aan verraad en v erklikking van verzetslui aan de D uitse b ezetter en veroordeelde haar to t lev en slan g . D it g eb eu rd e in een p ro ce s d a t o p vraag van v oorm alig m in is te r v an J u s ti ti e M e lc h io r W a th e let w erd h e rz ie n n ad at Irm a L a p lasse in 1944 en 1945 ter dood w as v e ro o rd eeld en o p 30 m ei 1945 was ge-executeerd. @ E en d e rtie n ja rig e jo n g e n h eeft ze lfm o o rd g e p le e g d na een e lle n ­ lan g e re e k s p e s t e r i j e n o p een K ortrijkse technische school (K TA ) . R eak tie van d e sc h o o ld ire k te u r : ” Z ijn w anh o o p sd aad k an e c h t n iet in v e rh o u d in g s ta a n to t z ij n m o e ilijk h e d e n o p s c h o o l" . E en rea k tie d ie al m eteen a an zet to t het pleg en van een andere zelfm oord. @ O p 20 februari 1996 is het precies 1 ja a r g eleden d a t d o k ter K a re i v an N o p p e n ( 4 2 ), in s p e c te u r - v e e a r ts bij h et I n stitu u t v o o r V e te rin a ire K euring (IV K ) , d o o r de horm o n en ­ m affia om het lev en w erd gebracht. D aarom rie p m en 21 feb ru ari uit tot v le e slo z e h e rd e n k in g sd ag . H ieraan w e rd m a s s a a l g e v o lg g e g e v en . V ooral de dieren zelf w aren hierover erg te spreken. @ E e n jo u rn a lis t m o e t m et a lle m id d elen n a a r d e w a arh eid zoeken. M a a r z ijn b e r i c h t m o e t n ie t n o o d z a k e lijk d e v o lle d ig k o rre k te v e rs ie v a n fe ite n b e v a tte n . Een jo u rn a lis t kan n ie t to t e e n s c h a d e v e rg o e d in g w o rd e n v e ro o r­ d e e ld z o d ra b lijk t d a t zijn artik el on ju isth ed en bevat. A ls m en d a t zou a a n v a a rd e n , w o rd t e lk e a k tu e le b e ric h tg e v in g o n m o g e lijk en e lk rec h t o p k ritiek aan banden gelegd". Z o o o rd ee ld e h et h o f van b eroep in A n tw erp en o p 26 se p te m b er 1995. H et a rre s t is g e p u b lic e e rd in h et R e c h tsk u n d ig W e e k b la d v an 17 februari 1996. D us als ik zeg dat het o n o o g lijk e V U B - c a f e t a r i a sam en ­ gesteld is u it d e o n d erd elen van de e erlan g zo ek geraakte m aar nu w eer teru g g e v o n d e n T ita n ic en d a t het fin an ciële m o n ster binnen de korste k eren av erij zal lo p en . zal ik niet k u nnen w orden vervolgd.

-

num m er 8

-

5 m aart

1996

@ . L u i te n a n t-g e n e ra a l H o e s s e in K am el H assan al-M ajid en zijn broer, lu ite n a n t- k o lo n e l S a d d a m K am el H a ssa n a l-M a jid , b e k o c h te n hun verraad aan h et vaderland en aan de fam ilie" m et hun leven, d rie dagen n ad at ze u it hun ballin g sch ap in de J o r d a a n s e h o o f d s ta d , A m m a n , h u isw aarts w aren g ekeerd. V olgens een berich t gisteren in een A rabische k ran t d o o d d e de Ira a k se p resid en t, zijn tw ee sch oonzoons eigenhandig. H erinnert U zich de kraker: "O was ik m a a r bij m o ed e r th u is g e b lev en " nog. S addam H o essein w e l! @ In 1995 slo o t de R ijksdienst voor A rb e id sv o o rz ie n in g (R V A ) 2 2 .2 7 4 w erk lo zen uit o m d at ze "abnorm aal l a n g d u r i g w e r k lo o s " w aren . D at b etekent d at z e van de RV A , zonder d at ze het z e lf w ilden, gedurende 6 m aanden in een dw angbuis de afwas m o e s te n d o e n . T o e n d a t n ie t gebeurde, w erd de R V A w antrouw ig en gin g d an o v e r to t d ra s tis c h e r m aatreg elen .

@ M in is te r van V o lk sg e zo n d h e id M a rc e l C o l l a (S P ) o n tk en t elk e betrokkenheid bij d e zaak-Stuyck. In v e rb a n d m e t h et p ro ce s van deze fa c tu re n z w e n d e l, d a t b e g in t o p 7 m aart, sta p te e e rd e r sch ep en Fons G eeraerts (SP) o p uit de A ntw erpse gem eenteraad. @ O p 22 feb ru ari is h et een eeuw g e le d e n d a t d e s c h rijv e r-d ic h te re x p re s s io n is t P a u l v a n O s t a ij e n w erd geboren. D it geboortejaar ging vergezeld van allerlei festiviteiten in A ntw erpen w aar e r voor hem onder anderen een standbeeld w erd onthuld. Pauk-boem - breek a f d at standbeeld, zal o n s Paulke hebben gedacht. @ l/1 0 0 0 s te van de to ta le jo u rn a lis te n -p o p u la tie ( 1 6 .0 0 0 stuks) die d it ja a r naar de O lym pische S p elen in A t l a n t a trekt, b estaat uit B R T N -m e d e w e rk e rs (1 6 s tu k s ). D e ta il: per v i e r k a n te m e te r k a n to o rru im te d ie d e m edia huren, w ordt tussen de 4 5 0 0 en 7 0 0 0 frank _____________ betaald .

D e M oeialredactie nodigt U uit op haar w ekelijkse vergadering, iedere dinsdag o m 18u. D eze vindt plaats in o n s w elgekend lokaal in gebouw Y'. Indien U zich o o k geroepen voelt om ak tief deel te nem en aan de verw ezenlijking van dit krantje, kom eens langs! Een warm onthaal zal U te w achten staan.________

M R .B L U E G R O E T

(vervolg van pagina 2) in een z e e r m o eilijk e situ a tie gaan tere c h t k o m en . S tu d en ten zouden im m e rs h e e l v lu g d o o r he b b e n , wanneer zich d it zou voordoen, d a t ze b e s t n a tu u r lijk d a a r g a a n w a a r m o g elijk d e " b e s te ” vo o rb ere id in g w ordt gegeven, om dat de inhoud van d ie p ro e f s te rk b e ïn v lo e d w o rd t va n u it d ie ho ek . H et is a llem aal h y p o th e tisc h . M a a r h e t is to ch realistisch o m te zeggen dat m ocht er zo'n proef kom en, dat de im pact van Leuven o f G en t rela tie f groot zal zijn o p de invulling van die proeven en d at de studenten hun conclusie daaruit gaan trekken e n d a a r d an o o k hun stu d ies gaan aanvatten. H et is een z e er realistisch e hypothese." L o u c k x : "Ik d e n k d a t w e m oeten voorzichtig zijn in h e t te ver vooruit te gaan lo p en . Ik d e n k d a t de beleidsm ensen aan de V U B zeer goed m et ëen aan ta l s c e n a rio 's m oeten rekening houden. D at de kans om een m arg in alisa tie van een u n iv ersite it als de VU B erin zit. M aar dat het op d it o g e n b lik n a tu u rlijk te vroeg is om te zeggen d at het in zo'n richting zou gaan. W ij danken p ro fe sso r Louckx vqor zijn m edew erking aan beide artikels. RR

S AVONDS D E D IN G EN EN B L IJF T DAAR DE G O D G A N SE N A CH T M E E B E Z IG .

H e t m edisch m o n ster m o ch t n iet verkocht w orden. H et b leef onbevredigd. O nbehaard. Ze lachtte hoog en m ekkerend. N et een geitje. Hij diende buiten bereik van kinderen gehouden te w orden. De datum w as vervallen. H et uur is laat. En het heeft m e te grazen. O nzekerheid splijt het brein. Tw ee helften. Even vluchtig sam enzijn. W arm nest voor m aden. In h et gras van het w eilan d in h et Z w arte W oud. W ie heeft z'n linkerbeen achtergelaten? Er drijven kleine d iertjes in een plas bloed. Ik sch rijf een scheurkalender voor de B ond Zonder N aam . H et jaa r is 2001. E n een hond met tw ee staartjes loopt kw ispelend voorbij. V reem d toch w at e r allem aal door je hoofd raast tussen slapen en waken. Duizend gedachten in een m om ent. Stukken en brokken. V odden en benen. D e onderw ereld aan het voeteind van je bed. M et op de achtergrond: stofzuigerm uziek. De voorw erpen en hun schaduw en vervorm en. W ezens m et gapende ogen. V oortdurend verontrustend aanw ezig. Dag tafel. D ag w ereldbol. Dag O m e W illem . Is e r hier een krokodil? H et bloem etjesbehang lacht m e uit. D e hallucinaties in het nachtkastje. De onrust tussen de lakens. En ik zie ze vliegen. W el duizend vliegjes... G is te re n n a c h t was het w eer zover. Ik kon niet slapen, d at hebt u w el al gem erkt. W as dit nu het gevolg van de tien k o ppen koffie, d e v ijf blikjes co la en de vierendertig sigaretten die ik d ie dag had g eco n sum eerd? O f za t het nuttigen van een lichte avondm aaltijd (een halve bloem kool, een paardebiefstuk en een portie pureepetatjes. afgerond m et tw ee potjes chocoflan) er voor iets tussen? Is het lezen van een N ero-strip n iet zo ontspannend als ik aanvankelijk v e ro n d e rste ld e? Is h e t d e sc h u ld van h et lag ed ru k g eb ied b o ven F aer O er e ilan d en ? V o rm en n e d e rla n d sta lig e sp reek w o o rd en en g ezegden een gev aar voor de volksgezondheid? Ik w eet het niet. Ik kan er geen touw m eer aan vastknopen. H et is kloten van de bok. Z e kunnen m ijn zak opblazen (het pijpje hangt erbij).

F

e it is d a t d eze sp e cifie k e vorm van sla p e lo o sh e id -g ep aard m et e e n g eb re k k ig e sa m enhang van s p ie rb e w e g in g e n , z w e te n , je u k . k o rts to n d ig e ro d e h u id , o p g e z w o lle n v o e te n , v e rs c h ille n d e k la c h te n van geslach tsd elen en u rinew egen, verg ezeld d o o r h artkloppingen, verw ardheid, geestelijk e sp an n in g, d e personalisatie, achtervolgingsw aanzin en andere ernstige afw ijkende gedragingen in de psychiatrie en nog h et b est te vergelijken m et een L SD trip (o f m et een beeldencocktail in Technicolour en 70m m ., w aar fragm enten uit de ingekleurde versie van Das K abinett des Dr. C aligari, Ilsa she-w olf o f the SS en The Sound o f M usic verm engen tot een buitenaards schouw spel van kosm ische proporties, w aar je gedw ongen w ordt naar te blijven kijken, net zoals Alex in A C lockw ork O range)- m e zo ongeveer tweem aal in de m aand w akkerhoudt, d at spreekt voor zich. V o o r de rest ben ik een vaste slaper. G een deurw aarder krijgt m e w akker. Laat staan m 'n wekker. En levendige drom en, m ens, je kan je n iet voorstellen w at ik in m 'n slaap allem aal beleef. H et is onw aarschijnlijk. H oew el het hier w a a rsch ijn lijk een o n g e w e n st e ffe c t b etreft van de m ed icatie d ie d e d o k ter m e h eeft v o o rg eschreven tegen m 'n in slaap p ro b lem en . N een . in d ie d ro m en h an teer ik, bijv o o rb eeld , een m erk w a a rd ig e lo g ic a w aar p ro fe sso r Van B endeghem nog een puntje kan aan zuigen. Ik kan e r nam elijk over w ater lopen, daarbij als volgt redenerend: als ik een goede, berekende en uitgem eten aanloop neem , dan ben ik de w aterkant naderend o p kruissnelheid en snel ik tot de overkant zonder te zinken. H et probleem is d at die overkant vaak in geen velden o f wegen te bekennen is. En ineens is er dan o v eral w ater. H et stroom t langs de oren m 'n kop in. H et onderw aterballet w ordt ingezet en ik zie een m an die roept m et luider stem : "Als iem and dorst heeft, hij kom e tot M ij: w ie in Mij gelooft, hij drinke!". M e n zou e r nog om kunnen lachen, ware het niet d at ik in h et w erkelijke (o f toch de toestand w aarin ik m e | bevind als u m ij uitgeslapen tegenkom t) leven niet kan zwem m en. Echt waar. vraag het m aar aan m 'n turnleraar van de lagere school, om evid en te red en en 'de pletskop' genaam d, ofschoon hij z'n bijnaam in h et S tedelijk Z w em bad van Lokeren (in de volksm ond 'het schim m elparadijs’ genoem d) wel kon verbergen on d er een badm uts. Ik heb een heilige schrik van water. M en zou zelfs gew ag kunnen m aken van een onverw erkt traum a dat zln oorsprong vond toen ik. onder zachte dw ang en m isb ru ik m akend van m 'n onm ondigheid, slachtoffer werd van de doopselliturgie. O f m isschien m oet m en teruggaan naar het m om ent waarop ik m e als foetus in het vruchtw ater bevond. H oe dan ook. O ndanks het feit dat ik m e w as. a f en toe spuitw ater drink, bij tijd en stond een serieus potje kan zeveren en voor 59% uit w ater besta, g eloof ik n iet d at ik o o it zal zw em m en.

U w to eg en eg en M R .B L U E , balan ceren d o p d e rand van een zen u w in zin k in g en ach tervolgd d o o r een kw alijke rep u ta tie .

5


De

RECHT OP ANTWOORD / RECHT OP ANTWOORD

Geruchten rond G o go Fred 0 niet opgeblazen 0 RECHT OP ANTWOORD / RECHT OP ANTWOORD Bij deze wens ik een aantal geruchten van de baan te vegen (als het moet met mijn nieuwe Mercedes). H et is nam elijk niet zo dat Elvis naast m ij in de auto za t die bew uste avond. W a a r ze d ie in fo rm a tie v a n d a an hebben w eet ik niet, m aar G ogo Fred is redacteur bij de Prater, het grootste roddelblad van V laanderen en de rest van de w ereld, en die hebben al een paar keer bew eerd dat Elvis nog altijd leeft. E lvis is dood. neem h et van mij aan. F re d d y M ercury heeft het mij o n lan g s nog verteld toen wij sam en naai- G ent reden voor een voorstelling van "The m an and his Friend". B ij deze w ens ik o o k toe te geven dal ik nooit m anager gew eest ben van de 'G ogo-boys'. Ik heb ze w el aan het lijntje gehouden, m aar toen ik m erkte d a t ze niet k o n d e n spelen, dat hun num m ers op niets trokken en dat hun gage-ideeen buiten proportie w aren en tot overm aat van ram p de enige ster uit het geheel. B u tth e a d , nog w erd w e g g e s m e te n , h ie ld ik h e t voo r bekeken. H et w einige geld d a t ik er in g e s to k e n h a d . w a re n im m e rs onkosten van m ijn nepbedrijf in heli­ kopters. zodat het verlies voor m ij .tot de sym bolische 1 frank, die ik m oest betalen aan "the M oneybag Inc." voor overnam e van de groep, werd beperkt. In te ressa n t te ver-m elden is ook dat the M oneybag eigenlijk nog geld wou bijgeven om van d e G ogoboys vanaf te zijn en eig en lijk vooral van G ogo F red. M aar d a t heb ik u it m o rele o v e rw e g in g e n a fg e -w e z e n en ook o m d at h e t te z e er zou doen bij the M oneybag, voor w ie elke frank telt. z e lfs een sy m -b o lisch e. E en bew ijs van hun s le c h te k w a lite ite n he e ft g roepsleider G ogo Fred on-langs nog g e d e m o n stre e rd door een sexy, niet onaardig lookende zangeres in dienst te nem en. G ogo Fred is altijd al een geslepen vos gew eest. Na m ijn verm eende ontslag, w at niet kan als je nooit in dienst was, is hij zelf m et het m anage-m ent van de g ro ep begonnen om alzo o p d e kap v a n d ie arm e m u zik a n te n r ijk tt w orden. D at hoopte hij althans, want in 't e c h t is het niet zo gem akkelijk. N adat hij had bot gevangen in de VK. A B . D e K re u n . P a c ific , V o rs t N ationaal, de M arkten. M aga-sin 4 en z e lfs K u ltu u r-k a ffe e en Je k a. de jeu g d c lu b w aar toch wel iedereen m ag optreden, begon hij zich bedenkingen te m aken. G o e d so c io loog als hij w as had hij telkens d e redenen opgeschreven die d e c lu b s o p g a v e n om zich van zijn gezaag te o n tdoen. Hij m aakte zo een l i j s t j e e n k l u n g e ld e w a t m e t correlatiecoëf-ficiënten en param eters van b e ste n d ig h eid , en kw am to t de volgende schrikw ekkende redenen van afw ijzing: 1. U h e e ft geen bloedgeile g o e d -o g e n d e z a n g e re s w aarop ons publiek geilt. 2. U heeft geen C D die loopt op S tudio B russel 3. U heeft in het geheel geen CD . 4. Uw vraagprijs is te hoog (1 pot m ayonaise en een zak f rie te n zo u e r w el v a n a f gekun d h ebben) 5 . U h e e ft geen exorbitan t k ontrakt dus U kan niet goed zijn. 6. U b e n t v r e s e lijk arro g a n t aan de telefoon 7. U h e b t ooit nog m et Spiep s a m e n g e w e r k t 8 . U h e e ft geen optredens. H et w as vooral deze laatste reden die d e doorslag gaf. Gogo Fred is a fg e s tu d e e rd e filo s o o f e n had g eh o o rd van d e vicieuze cirkel van Spaepen. D eze zegt d a t als U ooit het b egin van h e t ein d e niet m ee r kunt onderscheiden d a t U dan uit de kring m o et stappen en iets anders proberen. In zijn g ev al is d a t m issch ien w el uiensoepverkoper worden. D aar geldt

6

w el de regel d at hoe langer ge zaagt, hoe m eer soep ge verkoopt. M aar eenm aal uit die kring gestapt, w as het m oeilijk de draad w eer op te rap e n . D aaro m b e slo o t hij to t h et aanw erven van Kees V oois. D aarm ee h eeft hij nu d ad e lijk su cces geboekt w an t zes clu b s sto n d en nu m et hun m ond vol tanden en konden hem niet m eer w e ig e re n . O ok de p la te n firm a d ire c te u r d ie hem had afgeblaft om dat hij h et w aagde zonder zangeres m et dikke borsten achter een d iep e d eco lleté en ro o d slip je onder e en s u p e rk o rt ro k je o p au d itie te kom en, kon hem nu niet m eer ontzien. G ogo Fred w as m et d e d eur in huis g evallen en de zangeres had dadelijk de p laten firm a-d irecteu r haar kunsten g eto o n d . H et c o n tra c t w as toen nog slech ts een fo rm aliteit. A an een pot m ay o n aise en v ijf zakken frieten kon hij toch n iet failliet gaan. Hij m oest z e lfs geen stu d io b etalen w an t de G ogoboys zouden live-opnam en uit de S ham rock, illu ster on d erg ro n d s cafe aan de S ch o o fsstraat in O uder-gem . gebruiken en die o p oude overspeelde c a sse tte s zetten die v o o r de d em o ­ c ratisch e prijs van 699 fra n k aan de m an zouden gebracht worden. H un v e rk o o p stactiek en z ijn in ieder g eval doeltreffend. Z e spreken je aan o p' straat en als je w eig ert te kopen, b in d e n ze je v a st aan het d ic h ts tb ijz ijn d e v e rk e e rs -b o rd , ze o n td o en je van je k lere n e n doen daarna allerlei vulgaire dingen als in je bek schijten, op je hoofd zeiken en Ukan-het-nog-zo-gek-niet-verzinnen-ofz ij-d o en -h et-d in g en . Z e stoppen w el m et hun p rak tijk e n een m a a l je een tapetje gekocht hebt. Je za l je n u n a tu u rlijk a fv ra g e n w aarom ze dan een platenfirm a nodig hebben. Die platenfirm a w as een cover up voor de slech te k w aliteit. M et de naam van een platenfirm a op je cover e n d an no g w el als titel van h et c a s s e tje k an de o n b e w u s te k o p er m o e ilijk g a a n tw ijf e le n aan de k w a lite it. D ie groep m o et w el goed zijn w an t er w as zelfs een platenfirm a in hen geïnteresseerd en d ie h eeft er w a a r s c h ijn lijk heel v e e l g e ld in g e s to k e n . M a a r d ie p la te n firm a slaagde e r toch in van failliet te gaan. N adat ze zEU S hadden groot gemaakt, k w am en de oude sch la g e rg ro e p de B eukers u it Lier en teh B labs uit Diest bij hen aan k lo p p en . D eze g roepen w aren p a sse e en nog alleen enkele o u d e s c h la g e r-ro c k e rs v e rto o n d e n in te resse . D e m iljo en en verdw enen dan o o k zienderogen, maai- onze Gogo F red k o n d it n iet sch elen w ant hij w e rd s ti la a n r ijk . A l 2 6 .0 0 0 exem p laren had hij verkocht van hun "Take the m oney and run" tapetje en ze v o n d en nog steed s slach to ffers. O n d er-tu ssen is G ogo Fred dan toch rijk gew orden m et zijn m uziek, m aar ik ben ervan overtuigd d at als hij een k o m u ie n s o e p v o o r 1000 fra n k v e rk o c h t hij nu al w el m iljardair zou g ew eest zijn. G ogo Fred is nam elijk de m an die zijn e ig e n leu g e n s g e lo o ft, z ijn eig e n g ro o t-m o e d e r zou v erkopen e n zijn k u ip erije n v o o r b lo ed eerlijk e daden houdt. Hij deinst er niet voor terug zijn zan g er in zijn h o f levend te begraven in z o 'n o v e rle v in g sg a t. hem o p te g ev en a ls v e rm ist, h et v e rh a a l te v erzin n en van een vliegende schotel, zijn collegam uzikanten te ver-plichten zijn verhaal te bevestigen en dan als de p o p u lariteit van B utthead tot niets is g ed aald , hem vrij te laten e n te

z eg g en d a t de m arsm an n etjes hem hebben teruggestuurd o m d at er niets m ee aan te vangen is zodat hij hem n iet hoefde terug te nem en nadat hij al iem an d an d ers had g ezo ch t m et het sm oesje dat de zanger al een tijdje niet m eer naar de repetities was gekom en e n d us z ijn in teresse in d e g ro ep w a a rs c h ijn lijk had v e rlo ren . T oen B utthead nadien pro-testeerde heeft hij g ed reig d hem terug te sturen naar M ars, m aar zo belangrijk w as het nu ook w eer niet om uitgebuit te worden door Gogo Fred, zodat hij het bijltje er m aar definitief bij neerlegde. D it zijn slechts d e w eder-varen van G o g o F re d d ie m ij te r o re zijn

g ekom en. W at hij v erd er nog heeft uitgevreten is m ij een raadsel, m aar ik ben e r zeker van dat we h et topje van d e ijsb erg nog n iet heb b en gezien. M isschien kan U m ij verder inlichten. L a a t d it a rtik el in ied e r g eval een w eerw oord zijn en een w aarschuw ing alhoew el een verw ittigd m an ook geen v erw eer h eeft tegen Gogo Fred en zijn daden. G ogo Fred werd zelfs vereeuw igd in de s trip B eatm an , als g e v a arlijk e te g e n stan d e r van de h o o fd -fig u u r. m aar aangezien B eat-m an slechts een sü-ipfiguur is. vrees ik het ergste. S piep

on t d e k je p le k je Brusselaars verhalen over hun favoriete plek in Brussel. A lp h o n s e , 67 j a a r , g e p e n s i o n e e r d t r a m b e s t u u r d e r . M ijn fav o riete p lek in B ru ssel is d e G reenw ich. Ik kom e r d ag elijk s een p artijtje schaak spelen, een koffieke o f een D uvel drinken. Sinds m ijn vrouw tw ee ja a r geleden gestorven is, zijn de stam gasten nu zo'n beetje m ijn fam ilie gew orden. D e G re e n w ic h : geen m uziek, w el sfeer, K artuizersstraat. R o g e r, 46 j a a r , a m b te n a a r. H et p a rk tussen het R ijk sad m in istratief centrum en de Pacheco-laan. m aar alleen in de zom er.'t H eeft d aar ech t iets cosm opolitisch. m aar als ik d aar zit en uitkijk o v e r B russel dan waan ik m ij in een andere wereld en vergeet de d ag e lijk se sleur. P a r k je a a n d e R iv o lis tr a a t: M anhattan aan de Z enne. A r le tte , 86 j a a r , g e p e n sio n e e rd n a a is te r. Elke zondagm iddag zit ik in L a Rose. D at is nog de enige plaats w aar ik voel d a t ik nog leef. V oor deze m aatschappij m ogen w e dan al afgedaan hebben, m aar aan de am biance d aar zullen w einig van die m oderne discotheken kunnen tip p e n . L a R o se: am biance tegen 10 bpm , V isverkopersstraat. R a ü l , 41 j a a r * p e r s a t ta c h é . M ijn ho b b y is L a tijn sam erik aan s d ansen. Eén van d e w ein ig e p laatsen in B ru ssel w aar de echte L atijn sam erik aan se sfeer hangt is de C artagena. Elk w eekend kom en w e er sam en en de sfeer is e r hot. hot. hot. C a r ta g e n a : salsa, cum bia. m erengue in het hartje van Brussel. K o len m ark t. G u y , 27 j a a r , p r o d u k tie -a rb e id e r. M ijn fav o riete p laats is de A renberg-cinem a. Ik m is e r geen enkele sneakp rev iew . elk e d o n d erdagavond ben ik om h a lf negen p resen t om k aarten te b em ach tig en voor de v erassingsfilm . H et is altijd spanend om te zien welke film e r gedraaid zal w orden. Ik vind het oo k to f om tegen vrienden te kunnen vertellen o ver films d ie pas w ekén later in roulatie gaan. A r e n b e r g - G a l e r i e s : sn eak e n de betere film . K o n in k lijk e S t.-H u b ertu s g a le rij. I n g r i d , 3 6 j a a r , m o d e lis te . M in sten s één keer per w eek m üak ik een voorm iddag vrij voor een uitstapje n aar d e V ossenm arkt. Je vind e r de gekste attributen voor geen p rijs. V orige w eek nog heb ik e r een ech t v o o roorlogs ko stsch o o lu n ifo rm p je o p de kop k u n n en tikken. M ijn bezoek aan de vossenm arkt laat ik altijd eindigen in 't W arm W ater voor een authentieke Brusselse 'sjat kaffee'. V o s s e n m a r k t: de on m o g elijk ste d ingen voor geen prijs, elke m o rg en , V o ssen p lein . K r i s t o f , 2 2 j a a r , s tu d e n t . M ijn ho b b y is ko k en , in m ijn v rije tijd p ro b eer ik de m eest e x o tisch e gerech ten k laar te stom en. R egelm atig ga ik dan ook o p zondagvoorm iddag n aar de B russelse Z u id m ark t v o o r m ijn papayas, couscous, griekse feta. ... D oor er alleen al rond te lopen, kom t het water m e in de mond. Z u i d n ia r k t: de m ulti-culturele superm arkt, voor het Zuidstation. E ls , 2 6 j a a r , e ta l a g is t e . E x-V oto: optredens, ten to o n stellin g en , film s, fuiven, er is altijd w el iets te b elev en . H et uitbundige en m u lticu ltu rele karak ter van deze keet, staat voor m ij sym bool voor w at B russel is o f toch zou m oeten zijn. E x -V o to : Rue des E pronniers. vlak naast de dolle mol. T h o m a s , 16 j a a r , s c h o lie r . H et Stripm useum . D e H o rta-sfeer die e r h an g t corresp o n d eert sterk m et het beeld dat ik heb van B russel. D e m ix van oude en nieuw e stijlen. C e n t r u m v o o r h e t B e e ld v e r h a a l: strips en aanverw anten in een uniek decor. Zandstraat. S im o n e , 7 6 j a a r , g e p e n s i o n e e r d e . E en p lek van kalm te e n ru st in h et m idden van de stad: de k leine Z avel. U itstekend o m op krachten te kom en en dichtbij de B russelse m usea. K le in e Z a v e l: v erg eet vooral uw boterham m en niet.

M oeial

On t d e k j e m u z ie k je D a v id S h e a - T h e t o w e r o f m irro rs . (S u b R osa, d istr. L o w la n d s ) D eze recentste cd is gebaseerd op een C hinees verhaal uit de 17e eeuw , dat h andelt o v e r de drom en van een aap. H e t g e lu id s la n d s c h a p d a t h ie r gesponnen w ordt, refereert zow el naar d e m ae stro van de e a sy liste n in g M a rtin D e n n y a ls n a a r d e m ee r s u b ti e le c r e a t ie s van M o rto n Feldm an. T o w er o f m irrors bevat 24 h o o f d s tu k k e n g e s p re id o v e r 75 m inuten. D e cd opent m et het law aai van spelende k in d eren m aar dom pelt d e lu iste ra a r al gauw on d er in een d ro o m w e re ld . "E en g ro en e to ren gevuld m et d u izenden spiegels, elke spiegel h eeft een naam en w anneer de a a p in een sp ie g e l k ijk t tre e d t hij binnen in een nieuw e w ereld". David's m u zik ale w o rtels lig g e n in d e N ew Y orkse im p ro v isa tie sc en e ( zie J. Z o rn , A. C o lem an, M . R ibbot, ...). Hij w erkt dan o ok geregeld sam en m et d e z e m e n s e n . D e z e cd is een u itg e le z e n m e n g e lin g v a n liv e in stru m en ten en sam ples. H et geheel k an het b est o m schreven w orden als E x o tis c h e e a sy lis te n in g . a n a lo g e techno (d it d ankzij de m edew erking v an k n o p p e n v itu o o s D. M o rle y ). Karate film s. Hollyw ood soundtracks. T ex A very cartoons, cult TV en New Y ork impro. V ergis u niet. dit is geen v oer voor tere zielen, fragiele oren o f m ensen m et m uzikale oorkleppen. E s q u i v e l , h is p i a n o a n d h is o rc h e s tra - M o re o f o th e r w o rld s, o th e r sou n d s. (R e p ris e , d is tr . S e m a p h o re ). D eze o p n a m e n d a te re n van 1962. Esquivel betekent zoiets als exotisch, opw indend, betoverend, elektrisch en kokend. E lk van d eze w oorden kan zo w e l van to ep a s s in g z ijn o p de perso n aliteit van E squivel als o p de m uziek van dit heerschap. E squivel is z o w at de ongekroonde koning van de 'cocktail m usic', bij ons beter bekend als liftm u ziek . D eze M exicaan heeft ta l van te le v is ie - en film m u z ie k g eco m p o n e e rd in d e ja re n '6 0 en z o d o e n d e z ijn s te m p e l k u n n e n d ru k k e n o p e e n h e le g e n e ra tie te le v is ie k ijk e n d e A m e rik a n e n ( w elk e A m erik aan k ijk t geen t.v.). Esquivel's m uziek is nooit zom aar wat h et lijk t, ze z it b o o rd ev o l hum or, ironie, vreem de w eerhaken en plotse bochten. D it is de perfekte soundtrack bij uw v o lg e n d e in te r g a la c tis c h e c o c k ta il p a rty , v e rg e e t v o o ra l de M artiaan se w orm sperm s niet uit te n o d ig en . J e r r y C o le a n d h is S p a c e m e n S u rf A ge. (S u rf, d istr. S e m ap h o re ). S u rf is hip. h ierm ee vertel ik u niets n ieu w s, d it v o o ral dankzij bepaalde soundtracks (P ulp Fiction) en labels ( Estrus). E r w ordt niet alleen w eer surf g e m a a k t, e r z ijn o o k ta l van heruitgaven van originele su rf m uziek u it d e ja re n 5 0 en 60. Jerry m aakt sam en m et zijn com panen spacey surf m u ziek , d it lig t n a tu u rlijk v o lledig b innen d e lijn van de verw achtingen als je sam en sp e elt m et een bende spacem en. D e cd bevat 31 num m ers, w a a rv a n v o o ra l d e e e rs te tw a a lf m eteen aanslaan. D e rest van de cd is m e e r v a rié té g e ric h t, m aa r b lijft desalniettem in lekker w egsurfen. Van d eze m uziek valt en k el ten volle te g enieten terw ijl u aan het sky surfen b e n t e n v e rg e e t a n d e rm a a l de M artiaanse w orm sperm s niet m ee te vragen. S u rf on...

A n n e , 3 5 j a a r , b e d ie n d e . D e b u u rt rondom de Fernand C o cq -p laats in E lsene. w aar zich veel jo n g e m ensen gevestigd hebben. E r zijn een heleboel interessante winkels en café's. F e r n a n d C o c q - p la a ts : M elrose P lace in h et hart van Europa. D e n n is

De

&

W a lt e r ,

Moeial

2

p r o v in c ia le n .

1 3 d e ja a r g a n g

num m er 8 -

5 m a a rt

1996


M oeial

De

concert

KULTUURKRANT

Carola van der Heyden, Edith van Hoef, Claudia Pü tz,

KAMBOU(Burkina Faso) De Kambou-muzikanten hebben nog nooit een voet aan wal gezet in onze westerse

Bogna Blazew icz, Marlies Mulders, M agda Lagerwerf

DIENST KULTUUR 0 2 / 6 2 9 23 25 - 23 26

De “Metamorfosen" van Ovidius zijn door de eeuwen heen een inspiratiebron voor kunstenaars en waren het uitgangspunt voor het kunstproject dat zes Europese

contreien. Het is dan ook voor ons een buitenkans om enkele traditionele Afrikaanse(Burkina Faso) nummers mee te pikken. Het programma, waarin percussie en de klanken van de balafon centraal staan, bestaan uit 8 muziekstukken, hieronder de toelichting ervan:

vrouwen realiseerden.

1. De ziekte die doodt: A ID S . Er is geen middel tegen, het i s ...

Elke vrouw ontving in november 1994 een map en deed vervolgens iets met één vel

zoals de wind die waait.

papier. Daarna stuurde ze de map naar een andere vrouw. N a i één maand ontving zij een tweede map, deed iets met het tweede vel papier en stuurde het wederom op. Z o ook met de derde, vierde, vijfde en zesde map.

2. Een begrafenislied, waarbij vrouwen wenen. Nog gratis kaarten voor het festival... voor de eerste tien personen die op de voorstelling woensdag verkleed als personage uit T h e Rocky Horro Picture Show” verschijnen.

De dood is niet eenvoudig te verwerken, maar de kracht van God biedt ons steun. 3. De woorden van dit lied richten zich tot de autoriteiten van Lobi.

En waar kunnen de resultaten van dit project beter tot hun recht komen dan in onze universiteitsbibliotheek!

Programma

21uur

23uur

Er moet dringend iets gedaan worden aan de diefstal en men vraagt hierbij naar

maandag 11 maart dnsdag 12 maart

Dark Future

Ozone

Vernissage: woensdag 6 maart 1996 om 18u30

andere middelen dan de gevangenis, waar men niets anders leert dan de regels en

Mr. Ice Cream Man

MS.45

113 maait

Inleiding: Prof. dr. Rudolf D E S M ET

taal der criminaliteit.

The Rocky Horror Pidure Show

4. Zonder woorden. 6 m aart 1 9 9 6 - 1 4 april 1996-Centrale B ib lio th e e k-G e b o u w B & C

m a . 1 1 , d i. 12 en w oe. 13 m aart 1996-Kultuurkaffee-inkom gratis-21 u

5. Bedrog in de liefde. Het kan ons allemaal overkomen. 6. Het doet er niet toe hoe mooi je bent, hoe kwaadaardig je kan zijn, je kan immers niet aanbeden worden en in de steek gelaten worden door iedereen. 7. Damalo da djeré, koop nooit rijst met saus. 8. Allanan koro.

film

Toen Kambou heel klein was, werd hij zo ziek dat iedereen dacht: hij sterft Maar op onverklaarbare manier bleef Kambou leven, vandaar zijn bijnaam 'Le sorcier': de tovenaar.

GREENAWAY

Q - concerten ENSEMBLE ARCHIPEL

Zoo (1985) Deze provocerende, fascinerende en onvertelbare film voert een tweeling zoölogen

De dood is niet beheersbaar en komt nooit alleen. Gaoua is de hoofdstad van de provincie Lobi. Door Gaoua loopt de rivier Poni. Lobi ligt ten zuidwesten van Burkina Faso, aan de Ivoorkust en bij Ghana. De bevolking van Lobi vormt een homogene en onafhankelijke groep en staat wantrouwig tegenover wat zij niet kennen. Dit verklaart ten dele waarom deze mensen zo gehecht

(die beiden hun echtgenote verloren), een vrouw zonder benen, een door Vermeer

Archipel: “groep eilanden die een ensemble vormen'

zijn aan hun tradities en rituelen.

geobsedeerde chirurg, een prostituée die verhalen schrijft, een zebra, een gorilla op één been en vele andere bizarre ten tonele.

Het ensemble Archipel, een klassiek muziek trio met fluit, cello en harp, verenigt

De bevolking van Lobi wil onze ogen openen en nodigt ons uit kennis te maken met

Een visueel verrukkelijke zwarte komedie, die tegelijk speels, intellectueel, pervers en

musici met grote artistieke talenten.

hun alledaagse activiteiten, hun rijkdommen en hun natuurlijke leven dat reeds vele

van een ijselijke schoonheid is.

Zij vormen een zeldzame formatie met een origineel repertorium dat door de aard van

m a an d ag 4 m aart 19 9 6-Ku ltu u rkaffe e -inko m g ratis-21u

generaties in stand houdt de verenigde instrumenten verwijst naar de Franse muziek van einde 19de en begin

KAM BOU Tchesoute: balafon

20ste eeuw, met componisten zoals Jovilet, Damase en Charpentier.

KAM BOU Yao: percussie D JIE M E Palenfo:

Maar de interessesfeer en de voorstellen van Archipel zijn breder en behelzen een waaier van muziek gaande van barokke componisten (zoals Bach en Vinei) over 1 4 m aart 1996 -K uttuu rkaffe e-in ko m gratis-21u

impressionistische muziek tot hedendaagse composities. Bij deze laatste neemt de

INTERNATIONAAL FESTIVAL VAN DE FANTASTISCHE FILM

Chinese muziek van de 20ste eeuw een bijzondere plaats in. Programma Trio voor fluit, cello en harp “Au matin", Concertstudie voor harp sok)

Eerstelingen en cult

J.M . Damase •

MAD DOG LOOSE (B)

Tournier

Roemeense Volksdansen, Duo fluit en harp

B. Bartók

Sonatine, Trio voor fluit, cello en harp

M. Ravel

Ook dit jaar stelt het festival van de Fantastische Film, Science-Fiction & Thriller drie

Trio voor fluit cello en harp

L Zhuang

avonden lang cultfilms voor in het KultuurKaffee van de VUB (Pleinlaan 2,1050

Gada Meilin, Cello solo

W. Qiang

uitgebrachte E P 'Laser Advice' vond meteen zijn weg naar de radio en bezorgde de

Brussel). Deze films, steeds het werk van een debuterend, al dan niet talentvol

Trio voor fluit, cello en harp op. 80

J . Jongen

groep een hit met ‘Shiny Side'. De muziekpers reageerde enthousiast en beschreef

regisseur, werden nog niet eerder aan het grote publiek vertoond. Uit deze werken

Dé nieuwe revelatie in België is vast en zeker Mad Dog Loose. Hun vorig jaar

hun muziek als 'een intens aangename druppel in een oceaan van metal en hardcore'. Alejandro Beresi: Ruit

blijkt dan ook dat het filmvak niet zo simpel is als het lijkt, en dat het pad naar de

Xue Wen Gaom: Cello

eeuwige filmroem niet altijd over rozen gaat. De reeks wordt afgesloten met “The

Momenteel is Mad Dog Loose druk in de weer met het promoten van hun eerste fullCD . En waar kunnen ze dat beter dan in het Kultuurkaffee?

Hanna Grodak: Harp

Rocky Horror Picture Show", dé klassieker onder de cultfilms.

Alain: zang, gitaar - Kurt gitaar - Armand: bass

Dark Future van Greydon Clark

Reservatie:

De 21ste eeuw. D e weinige mensen die “De Zwarte Plaag’ hebben overleefd, leven opgesloten

Secretariaat Q-Concerten

in een ondergrondse stad, getiranniseerd door cyborgs, androïdes met menselijke hersens en

tel. 02/629.23.48. fax 02/629.23.37.

Bemard: drums, viool (terzelfdertijd dan nog wel!)

donderdag 21 m aart 19 96-Kultuurkaffee-inkom gratis-21u

verlangens. Wanneer voor het eerst in 30 jaar een mensenkind geboren wordt, ontvoeren de cyborgs het. Een strijd op leven en dood tussen cyborg en mens ontbrandt.

w oensdag 6 m aart 1996-Aula Q VUB-300/150bf & 35Q/175bf -20u

O zo n e van J .R . Bookwalter

MUSIC-HALL

Agenten Eddie Boone en Mike Weitz schieten een drugdealer neer. Deze injecteert, net voor hij sterft, de nieuwe drug Ozone in Eddie's arm. De gevolgen zijn verschrikkelijk....

naar gedichten van Paul van Ostaijen

Mr. Ice Cream Man van Mack Hail In een klein, afgelegen stadje steelt een nieuwe ijsventer de harten van alle kinderen. Alleen het weeskind Jo e y, die bij zijn oudere zus Samantha inwoont, houdt het hoofd koel, zelfs wanneer

“Praten is een goed onderwerp om over te praten', schrijft van Ostaijen in zijn verhaal

het stadje opgeschrikt wordt door een reeks vreselijke kindermoorden.

Jus primae noctis. van Ostaijen houdt van letters, van woorden, van praten. Praten is

Ms. 45 van Abel Ferrara

voor hem zingen.

Een mooie, jonge vrouw wordt na haar werk twee maal verkracht: eerst in een donker steegje,

Hij was niet de enige die in het begin van de 20ste eeuw van praten hield. Mooi praten

vervolgens thuis door een inbreker. Z e doodt de inbreker, neemt zijn M S. 45 en trekt er op uit, vastberaden om wraak te nemen op alle mannen. Het debuut van een groot regisseur! Nadien

THOMAS CHAPIN TRIO (USA)

maakte Ferrara o.a. "Bad Lieutenanf en “Snake Eyes’ (beiden met Harvey Keitel) en een

was in, was de mode. Praten om te praten, als manifestatie van de zinnen. Tot een dwaas in Sarajevo - die niet van pra-ten hield - een schot loste. Maar van Ostaijen bleef praten. Hij was een verbale bokser. En als hij niet meteen een

remake van T h e Invasion of the Body Snatchers’ . Gratis kaarten voor het festival... gaan naar de schrijvers van de beste recensie van één van deze vier films. U schrijft ons, individueel of in groep, een bespreking van maximum een halve pagina en geeft die ter plaatse af ten laatste na de vertoning van woensdag. Meerdere inzendingen toegeslaan.

“If Thomas Chapin had been an early 20th century painter instead of a contemporary

tegenstrever vond, boksta hij met zichzelf.

jazz saxophonist, he would have been a member of the Fauves, that pack of wild

Papier was zijn boksring, de bladspiegel een matchronde. Tussen praten en schrijven

French artists, including Matisse and Poualt, whose works simmered with fury,

is er bij van Ostaijen geen verschil. Daarom dat er zoveel klank in zijn literatuur zit. De

fragmented images and violent colors. Chapin pushes his saxophones and flute to the

muziek stroomt van het blad af.

bursting point squeezing out colors and manic, joyous figures in a high-energy

The Rocky Horror Picture Show Tijdens een hels onweer valt een auto van het verliefd studentenkoppeltje Brad Major en Janet

performance with his trio..." (Owen McNally)

Weiss (Susan Sarandon) in panne. In een naburig landhuis hopen ze de pechdienst te

Naar aanleiding van zijn honderdjarig bestaan leek een hommage op zijn plaats. Een eerbetoon waarin van Ostaijens klanken iedereen ter ore komen. Dingeling, daar gaat de bel. De

telefoneren. Ze komen echter terecht op een bizar feest, georganiseerd door dokter

Met zijn nieuwe CD "Menagerie Dreams', waarop o.a. John Zorn meespeelt, staat dit

kampers treden naar voor, de scheidsrechter kijkt scheel, het publiek veert recht nog

Frank'n'Furter (Tim Cuny) en zijn exentrieke bedienden Riff Raff en Magenta. Rocky Horro, een

trio op de rand van de doorbraak. De vakpers is het er unaniem over eens: Thomas

voor er een opdoffer is gevallen. Maar zo hoort het nu eenmaal bij Paul van Ostaijen.

monster gecreëerd door Frank, wordt tot leven gewekt en wordt een knappe, bedeesde

Chapin Trio is één van de meest opwindende jazzgroepen van het moment Komende

spierbundel. Eddy (Meatloaf), een mislukt experiment, probeert het feest te verstoren, maar

legendes mogen dan ook niet gemist worden.

wordt afgemaakt en opgediend als hoofdschotel. De wellustige Frank Ontmaagdt vervolgens

Wees erbij trop c'est trop!

Janet, Brad e n ... Rocky.

Guido Lauwaert muziek: Peter Vermeersch orkest: Prima La Musica o.l.v. Dirk Vermeulen

De cultfilm bij uitstek. Uitbundige parodie van S F -e n Horrorfilms uit de jaren vijftig. Rock, transsexualiteit, camp, kitsch en overacting. Het bijwonen van een vertoning is een belevenis. Dolle fans hebben zich verkleed als de personages, bruBen dialogen en liedjes mee, dansen en

Thomas Chapin: sax, fluit - Mario Pavone: bas

regie: Guido Lauwaert

Michael Sarin: drum

producent: vzw Het Sienjaal

roepen uitbundig “boring' telkens als de commentator van de film, een saaie professor, in beeld komt. Vergeet vooral niet uw waterpistool, een zakje rijst en een regenscherm mee te brengen.

De

Moeial

13 d e j a a r g a n g

-

num m er 8

-

donderdag 7 m aart 1996-Kultuurkaffee-inkom gratis-21u

5 m a a r t 1996

w oensdag 20 m aart 19 9 6-Aula Q -in k o m 200/250bf & 400/450bf-20u30

■ 7


De h e t b e le e fd b lijv e n lu is te re n en d a a rb ij h e t d e n k e n a a n 'M is te r C o o l” . Z e probeerde haar ero v er te z etten d o o r to ch h a a r aa n d ac h t te plaatsen o p die stem m en. M aar niets lukte, h et hek w as van de dam (?). T o p p u n t daarbij w as, d at er m ensen m et v eel o n b e g rijp e lijk e k leu ren van h a a r b in n en k w a m e n p lu s een aantal honden, een k at m et duim en en haar m an (m et bril op). Nou ja, man, d a t zou j e n iet m ogen zeggen tot w anneer je getrouw d zou zijn. D at trouw en zou e r toch niet in z itte n w a n t z ijn b lik sto n d o p o n w e e r , ook al dachten haar ouders a a n h e e l d a t g e d o e d o o r aan v o o rh u w elijk ssp aren te doen e n zij aan h et budget d at ze zou uitsparen voor later, d o o r m inder te drin k en in h et KK. W at eig en lijk ook te m aken k o n hebben m et h et geru ch t d at er prijsstijg in g en zouden kom en, en dat ze daardoor nu al gew oon zou m oeten geraken aan m inder consum ptie van dranken en allerhande. M aar eens hij

BSG-AGENDA Films di 05/03: w o 06/03: do 07/03: ma 11/03:

di 12/03: w o 13/03: do 14/03: ma 18/03: di 19/03: do 21/03:

CARRINGTON (JS) QB FRENCH KISS(LWK) QC BORN ON SIDE (HLB) QD WHILE YOU WERE SLEEPING QC ARMY OF DARKNESS QD (KINNEKE BABA) QC (PERS) Q A BATMAN FOREVER (VSKM) QB THE QIUCK & THE DEAD (AVSG) QD GOLDENEYE (PERS) QB CRIMSON TIDE (LVSV) QC LA HAINE (HLB) QD MANNEKE PIS (Al) QC SPECIES (INFO) QD KWIS (LIA) QA THE FLINTSTONES (PK) QB (ZWK) QC WATERWORLD FAIR GAMES (HILOK) DESPERADO (BSK) CONGO (BM) UNDER SIEGE II (ZWK) DEATH ON A MAIDEN (OP)

Zaal di 05/03 w o 06/03 do 07/03 vri 08/03 zo 10/03 ma 11/03 d i12/03 wo 13/03 d o l 4/03 vri 15/03 zo 17/03 m al8/03 d i19/03 w o 20/03 do 21/03 vri 22/03

AVSG Kinneke TD KBS Polytechnique PPK CANTUS OP BTS WK en ME TD & optreden PK ESN LWK ZNK HLB GK HILOK ISAVUB

Het was een droevige d a g voor haar. H et b egon al fout, ze had h aar geliefde zo n d er b ril gevonden in een o verdekt terrasje ergens buiten de cam p u s. Hij k e e k k o el (o f c o o l) geen geruststellende aanblik- en het laatste w at ze voelde w as sym pathie. Z e ging m aar w eer weg w ant hij was toch m aar -op dat m o m en t- afw ezig. Z e d a c h t d a t h et d an toch aan haar a ch terste lag (h et z it in de fam ilie). D us d ie en e "m ove" van g iste re n ­ avond w as dan to c h to ta a l o n v e rw a c h t v o o r h em . E en on o m k eerb are verrassing. D acht ze. In h et K K aangekom en en n e e rg e z e te n , k o n ze a lle e n m aar d e n k e n a a n h em en d a t terw ijl d u iz e n d e n s te m m e n te g e n h a a r spraken. H aar hoofd en glim lach op de m ond barste bijna, d a t kw am door

S T U D E N T AID 96 W at is ST U D E N T A ID ? S tudent Aid is een studentenorganisatie die actief is aan alle universiteiten van V la a n d ere n , e n e v e n ee n s aan e n k e le h o g esch o len (T ielt. G eel. G en t en A n tw erp en ) en die o p een serieu ze en m in d er serieu ze m anier s t u d e n t e n b e w u s t w il m a k e n v a n d e D e rd e W e re ld -p r o b le m a tie k . S tu d e n t Aid w il s tu d e n te n in fo rm e re n e n e n th o u s ia s t m ak e n v o o r in te rn a tio n a le sa m e n w e rk in g .

10 JA A R ST U D E N T A ID !!! S tudent A id zag h et levenslicht in 1986. G eïnspireerd d o o r het overw eldigend succes van B ob G eldofs Band Aid. w aar het kruim van de Britse pop de koppen bij e lk aar gesto k en h ad . w ilden enkele V laam se studenten ook iets ludieks d oen ro n d ontw ik k elin g s-sam en w erk in g . O p de eerste driedaagse in d ecem ber 1986 in Leuven was er voor ieder wat wils: talk sh o w s, lu d ie k e a c tiv ite ite n en e e n g ro o ts o p g ezette h ap en in g . D e opbrengst d ie toen al 580.000B ef,- bedroeg ging naar V REDESEILAN DEN . In 1986-1987 w erkte S tudent Aid sam en m et V redeseilanden en h et jaa r daarna staken ze m et C O O P IB O van wal. Zoals we allem aal weten roest oude liefde n ie t. d it g o ld o o k v o o r S tu d e n t A id d a t in 1992 te ru g k e e rd e n aar V red eseilan d en . M aar in 1993 kon C o opibo d e studenten w eer v o o r zich w in n e n . S tu d e n t A id g ing stu d e n tik o o s e n in 1986 w as e r een re k o rd p o g in g b ierb a k k e n stap elen e n in H asselt o rg an ise erd e n en k e le "id ealisten " een b ie rk e ttin g . S tudent Aid heeft in de loop der jare n getracht een evenw icht te vinden tussen e n erzijd s h et v erw erv en van fo n d sen en an d erzijd s het inform eren van de stu d e n te n b e v o lk in g . M aar o o k z e er fu n d am en tele vragen binnen de ontw ikkelingssam enw erking zoals bedenkingen bij d e zin van projectw erking. werden binnen de m uren van S tu d en t A id gesteld. B ij S tu d en t Aid vond D irk B arrez sam en m et andere kenners o p h et terrein e e n uitgever voor een controversieel boek:"H et orkest van de Titanic" w at een bundeling is van zeven artikels over de zin en de onzin van d e n iet-g o u v ern em en tele ontw ikkelingshulp. Is o n tw ikkelingssam enw erking in de traditionele zin een goede zaak voor het Z uid en ? M oet e r niet overgegaan w orden o p nieuw e vorm en van financiering d ie voor het Z uiden ein d elijk een vorm van autonom ie zouden betekenen? Dit w aren de vragen w aarm ee d e nieuw e kandidaten Student A iders in 1995-1996 geconfronteerd w erden. N a jare n la n g S tu d en t A id g eprofileerd te hebben zijn w e tot de vaststelling gekom en d at de naam S tudent Aid iedereen wel bekend in de oren klinkt, m aar geen k at w eet w aar S tudent Aid voor staat. Bij m ondelinge enquetes horen we altijd dezelfde zin :"S h it, w at w as dat nu ook alw eer". Daarom hopen wij dat ju llie h et nu langer gaan onthouden dan een week.

Musikalitis De finale van de wereldberoem de en -berucht m uziekwedstrijd M USIKALITIS gaat door op 18 m aart o m 20 uur in het Kultuurkaffee. Het talent ontsnapte niet aan het alziend oog van de jury . sam engesteld uit deskundigen afkom stig van het BSG. Dienst K uituur en de Cultuurcom m issie, en volgende groepen werden d oor de strenge ju ry geselecteerd: • GO GO BOYS (grunge) • SPIRAL OF SILENCE (new wave) • JAN C U Y PE R S (singer-songwriter) • B U L L SH A R K (dub. death metal. rap. house cross-over....) • CLUTCH ASSEM BLY (techno)

8

M u s ik a l it is ,

18

m aart

20u,

De

h a a r zag, b eg o n hij d a a r to ch een g lim lach van je w e ls te a f te steken. Stel je v o o r d a t hij haar nu op dit m o m e n t, o f to c h h e t m o m e n t w an n eer hij aan haar tafeltje kwam (w a n t n u s to n d hij nog e rg e n s a n d e rs ), h a a r ten h u w e l ij k . zou v rag en . S y m b o lisch dan o f liefst echt. W at zou ze dan doen o f denken? Z e w ist het n i e t de verrassing zou té g ro o t zijn. T o ch d a c h t ze even aan een tijd elijk e ch ro n isch e bronchitis. D o o r d ie g lim la c h n a a r h a a r. b e g o n h e t p ra te n en het lu is te r e n g r o te v e r a n d e r in g s v ersc h ijn se le n aan te nem en. Een heel lieve en geduldige persoon naast h a a r had h a a r n aam nog in een g o u d k leu rig a sb ak je g etekend, w at heel m ooi w as en w at nu nog m ooier w erd. gew oon d oor die lach van haar a n d e re stu k je lev e n , (m a a r toch bedankt, het w as heel lief.) Zou h e t d o o r dat b rilletje k om en? H opelijk niet, w an t dan was de enige rem ed ie voor zijn hum eur; een straffe tube superlijm . N a v e le o m w e g e n zijn e r zijd e, kw am hij dan toch aan. Hij zei:... Hij zei; H eb je nog w at geld o v er? Zij zei: ja ! H ij zei: dat is p rachtig, liefste, voor mij een pilsje en betaal e r u w eigen o o k iets mee. Zij zei: O K . Z e dacht: dag sparen, h allo K K k a ssa , die bril heeft geen enkel nut.

E lfie (m et d ank aan David en Frank voor de m u zikale aanzet)

Sterrenkundekring VUB W e zijn o p n ieu w opgericht en zijn o p zo ek n aar a l w ie in astronom ie g e ïn te re s s e e rd is, v o o r w ie m eer inform atiew il. ric h t U via e-m ail tot b d e c le rc @ v u b .a c .b e . o f ste e k een b r ie f je in d e b rie v e n b u s m et aan d u id in g " S terre n k u n d ek rin g " in de g an g te g e n o v e r het se cre ta ria a t W e te n s c h a p p e n , g e b o u w F 4 de v e rd ie p in g . ___________________ B a r t D e c le rc q .

De Moeial T w eew ekelijks studententijdschrift van de VUB in samenwerking m et het Brussels S tudentengenootschap. Studiekring Vrij O nderzoek en Dienst Kuituur.

Pleinlaan 2, 1050 Brussel tel. 02/629.23.38 fax 02/629.23.62 C oördinator Ruben Ram boer R edactie Sami. Michel. Haroun. Domenico, Ruben. Fred. Sjoonie, David. Dirk. Werner M ed ew erk ers Seppe. Saskia, Sven. Thierry

S tu d e n t A id o p d e V U B : v a n 4 to t 8 m a a r t.

F in a le

M o e ia l

I llu str a tie s Geert Rondou. Maarten, Wim Castermans, archief V.U. Domenico Vaccaro Pleinlaan 2, 1050Brussel

IX' Redactie is niet verantwoordelijk voor artikels van het BSG en VO

K u l t u u rK a f f e e

Moeial

1 3 d e ja a r g a n g

num m er 8

-

5 m a a rt

1996


Jg13 08 5 03 1996