Issuu on Google+

Corporate finance DOOR JAN WIETSMA AA, MEDE-INITIATIEFNEMER VAN DE MKB-KREDIETCOACH, PARTNER FULL FINANCE

Bespaar op uw financieringskosten Voor de meeste ondernemingen geldt dat zij voor hun financieringsbehoefte in meer of mindere mate afhankelijk zijn van externe financiers. Geldt dit ook voor uw onderneming? Dan zult u daarbij vaak een beroep doen op de bank. Tegelijkertijd wordt u wellicht geconfronteerd met een bank die strengere eisen stelt aan de herfinanciering. Wellicht dat u zelfs gemerkt hebt dat uw bank niet eens bereid is om nieuwe investeringen van uw bedrijf te financieren. In dit artikel wordt ingegaan op de mogelijkheden om het succes van uw kredietaanvraag te vergroten en uw financieringslasten te verlagen.

WERK ACTIEF AAN UW RATING

N

a de kredietcrisis is één ding wel duidelijk geworden: banken lenen minder gemakkelijk geld uit aan het bedrijfsleven. Ondernemers wijten dit aan gebrek aan ondernemerschap bij de bank. Banken wijzen vooral op strengere regelgeving waarmee ze te maken hebben. Daarnaast vinden ze ondernemers nogal eens opportunistisch. Losstaand van het gegeven wie nu gelijk heeft, is wel duidelijk dat ondernemers en hun administrateurs vanuit een heel ander perspectief naar financieringsvoorstellen kijken dan de bank. Een belangrijk verschil is de tijdbeleving. Als u als administrateur een financieringsaanvraag indient, heeft u intern al diverse mogelijkheden met een (groot) aantal mensen besproken, zijn de nodige afwegingen gemaakt en alternatieven doorgerekend. In die zin is de financieringsaanvraag voor u het sluitstuk van een intensief proces. Voor de bankier echter is dezelfde financieringsaanvraag het begin van een proces. Hij heeft van alle intern gevoerde gesprekken en van alle overwegingen die gemaakt zijn nauwelijks weet. Daarnaast dient u een financieringsaanvraag alleen maar in als u ook zeker weet dat er een grote kans is dat de plannen van de onderneming waarvoor u werkzaam bent, zullen slagen. De bankier beoordeelt deze plannen echter vanuit een heel ander perspectief. Hij zal vooral onderzoeken hoe groot de kans is dat de onTIJDSCHRIFT ADMINISTRATIE – NUMMER 7/8 – juli/augustus 2011

derneming de plannen niet realiseert en wat de gevolgen daarvan dan zijn voor de bank. Een laatste misvatting is het idee dat de banken zich als ware ondernemers zullen gedragen. Dat is niet zo. Banken zijn zich er terdege van bewust dat ze alleen geld kunnen uitlenen dat spaarders hen heeft toevertrouwd. Banken opereren dus primair risicomijdend; dat zijn ze nu eenmaal verplicht op grond van wet- en regelgeving. Beoordelingscriteria Als u een kredietaanvraag indient bij de bank, dan zal de bank deze op een aantal criteria beoordelen: - Hoe staat uw bedrijf bekend? - Wat is de kwaliteit van het managementteam? - Hoe reëel zijn de plannen waarvoor u een kredietaanvraag indient? - Wat is de uitkomst van de rating? Hoe staat uw bedrijf bekend? De reputatie van het bedrijf waarvoor u werkt, is voor de bank een belangrijke graadmeter om te bepalen of de onderneming kredietwaardig is. De bank weet uit ervaring dat ondernemingen met een slechte reputatie eerder in financiële problemen komen. Daarnaast dient u te beseffen dat uw bedrijf wellicht

 2 8 W W W. T I J D S C H R I F TA D M I N I S T R AT I E . N L


een goede financiële reputatie kan hebben, maar dat de bank u toch niet graag als klant wil hebben. Bijvoorbeeld omdat het bedrijf zich bezighoudt met activiteiten die niet passen bij de mvo-eisen die de bank stelt aan de onderneming aan wie zij krediet verstrekt. Zie het voorbeeld hieronder.

VOORBEELD

Een bedrijf laat een deel van zijn productie in Azië verrichten. Het bedrijf vraagt een herfinanciering aan bij de bank. De bank zal bij de beoordeling van dit krediet nagaan of de productie in Azië wel voldoet aan de eisen die zij stelt aan mensenrechten en duurzaam ondernemen.

Wat is de kwaliteit van het managementteam? Een ander punt waarop de bank beoordeelt, is de kwaliteit van het managementteam van een onderneming. De bank wil weten of de leden van het managementteam elkaar voldoende aanvullen. Daarbij zal men ook kijken naar het opleidings- en ervaringsniveau van de teamleden. Ook hier geldt dat als de bank het idee heeft dat het managementteam van onvoldoende niveau is, de kans groot is dat het gevraagde krediet niet of slechts ten dele wordt gegeven. Houdt u er rekening mee dat u de plicht hebt uw bank in te lichten als de samenstelling van het managementteam wijzigt, of als er een lid opstapt.

Wat is de uitkomst van de rating? De uitkomst van de rating is de belangrijkste indicator of een bedrijf wel of geen krediet krijgt. De rating bepaalt hoe groot de kans is dat het bedrijf gedurende drie maanden niet aan zijn aflossings- en renteverplichtingen kan voldoen en wat het uiteindelijke verlies voor de bank is als het bedrijf wordt geliquideerd. Het uiteindelijke verlies voor de bank wordt bepaald door van het krediet dat de bank aan het bedrijf heeft verstrekt de verwachte inkomsten af te trekken van de zekerheden die het bedrijf aan de bank heeft gegeven. (Zie ook het rekenvoorbeeld op de volgende pagina.) De uitkomst van een rating wordt bepaald op basis van zogeheten statistische algoritmen, waarbij de bank een groot aantal financiële en niet-financiële factoren van de afgelopen vijf jaar meeweegt van een bedrijf en de bedrijfstak waarin dit bedrijf opereert. Kredietwaardig Op grond van de Basel2-akkoorden is de bank verplicht om ieder jaar de rating van een bedrijf te bepalen. De uitkomst van

Hoe reëel zijn de plannen waarvoor u een kredietaanvraag indient? In de ogen van directies en ondernemers zijn de plannen die ten grondslag liggen aan de kredietaanvraag altijd reëel, ongeacht de grootte van het bedrijf. De meeste plannen gaan logischerwijs uit van een optimistisch scenario. Wat voor de bank vooral belangrijk is, is wat er zou gebeuren als de grootste klant wegvalt of als de markt gedurende langere of korte tijd tegenzit. Met andere woorden: wat is de uitkomst van de stresstest van de ingediende plannen? Als u hier als administrateur geen aandacht aan besteedt, zal de bank hier zelf mee aan de slag gaan. U geeft het initiatief hiermee uit handen, wat niet verstandig is. Een stresstest is wat anders dan het bepalen van het break-even punt. Een stresstest geeft aan wat het weerstandsvermogen van een bedrijf is, als het echt misgaat. Wellicht dat u nu denkt dat de bank u geen krediet wil verstrekken als de uitkomst van de test negatief is. Dat is niet zo, voor de bank is het feit dat u hier aandacht aan besteedt vooral een belangrijk teken dat u ook heeft nagedacht over de mogelijke gevolgen van een sterk terugvallende omzet, sterk stijgende inkoopprijzen, het niet kunnen krijgen van het benodigde personeel, of een grote afnemer die in betalingsmoeilijkheden komt. Als u bij de stresstest ook nog aangeeft welke maatregelen u gaat nemen om uit de problemen te komen, dan geeft u aan dat u goed over de ingediende plannen heeft nagedacht. En dat beïnvloedt aanzienlijk de kans op een positieve beslissing tegen gunstige voorwaarden. Hoe kunt u het succes van uw kredietaanvraag te vergroten?  2 9 TIJDSCHRIFT ADMINISTRATIE – NUMMER 7/8 – juli/augustus 2011

W W W. T I J D S C H R I F TA D M I N I S T R AT I E . N L


ALLE SITES OP EEN RIJ

REKENVOORBEELD

Stel het bedrijf waarvoor u werkt heeft een krediet van 5 miljoen euro. Aan zekerheden heeft u in de vorm van hypotheek en pandrecht op debiteuren een bedrag van 4,8 miljoen euro gegeven. De bank weet echter dat dit bedrag nooit wordt opgebracht als er werkelijk problemen zijn en schat dat de verwachte opbrengstwaarde rond de 4,5 miljoen euro zal liggen. Voor de bank is het verlies dat zij dan leidt 500.000 euro plus de gederfde rente-opbrengsten, omdat het bedrijf in gebreke bleef plus aanvullende kosten.

In elk nummer van ta vindt u een overzicht van de in dat nummer genoemde sites, danwel een verwijzing naar relevante sites. Daarbij wordt het paginacijfer van het bijbehorende bericht of artikel vermeld. Belangenvereniging SPD www.bspd.nl (pagina 39)

die rating bepaalt uiteindelijk uw kredietwaardigheid en de kredietvergoeding die u dient te bepalen. De uitkomst van een rating wordt medebeïnvloed door de bedrijfsactiviteiten, de kwaliteit van het management, de kwaliteit van het managementinformatiesysteem (mis) en de voorspellende waarde hiervan. Ten aanzien van het mis vervult u als administrateur dus een belangrijke rol. Want hoe meer de geprognosticeerde kasstroom een juist beeld geeft van de werkelijke kasstroom, hoe hoger de bank de kwaliteit van het mis zal aanslaan. Een aspect dat de uitkomst van de rating eveneens sterk beïnvloedt, is de solvabiliteit. Een slechte solvabiliteit op de balansdatum heeft altijd een negatieve invloed op de aan u toegekende rating. Onderneem daarom ruim voor de balansdatum actie om de balans kort te houden. Bouw de omvang van voorraden af, voer een actief debiteurenbeleid en betaal uit de kasstroom zoveel mogelijk de openstaande crediteuren. Wees daarbij extra alert op debiteuren met posten die langer dan negentig dagen openstaan. Veel banken zullen in dit soort gevallen aan deze debiteur geen waarde meer toekennen en dat heeft weer gevolgen voor uw solvabiliteit.

Btw-tarieven EU-lidstaten per 1 juli 2011 http://tinyurl.com/2sj4hc* (pagina 26)

Kasstroombeheer Uit het voorgaande kunt u dus afleiden dat een administrateur (of controller) een zeer belangrijke functie vervult, als het gaat om de uitkomst van de rating die u van de bank krijgt. Gedurende het jaar is het voor de bank vooral van belang dat u grip houdt op de kasstromen en dus altijd weet wat het moment is dat vorderingen worden voldaan en u betalingen moet verrichten. Nu kan het natuurlijk gebeuren dat een grote debiteur door een bijzondere omstandigheid te laat is met betalen, waardoor u in de problemen komt met bijvoorbeeld het betalen van de salarissen of de belastingen. Neemt u in dat geval contact op met de bank en leg de situatie uit. Voor de bank is het feit dat u contact met hen opneemt al weer een belangrijke indicator voor het feit dat u grip hebt op de kasstromen van uw onderneming.

Premie Pensioen Instelling (PPI), aanvullende informatie http://tinyurl.com/premiepensioeninstelling* (pagina 20)

Communiceer Banken stellen het dan ook uitermate op prijs als u met enige regelmaat met hen communiceert over wat er gaande is binnen uw bedrijf. Dat geeft hen houvast en gevoel bij de cijfers. Investeer daarom in de relatie met uw bank, laat zien waar u mee bezig bent en vraag de bank hoe u uw rating nog verder kunt verbeteren, zodat u een aantrekkelijke en betrouwbare partij blijft. Uiteindelijk levert u dat op termijn ook het meest duurzame resultaat op. Bankier en ondernemer hebben immers hetzelfde belang: een duurzaam voortbestaan van de onderneming. Door het geven van het juiste financiële inzicht draagt u hier als administrateur wezenlijk aan bij. TIJDSCHRIFT ADMINISTRATIE – NUMMER 7/8 – juli/augustus 2011

Code banken www.commissiecodebanken.nl (pagina 33) Internetconsultatie als voorbereiding voor nieuwe wet- en regelgeving www.internetconsultatie.nl (pagina 6) Landal Greenparks (interview met Bert Kok) www.landal.nl (pagina 10) Nederlandse belastingverdragen, overzicht http://tinyurl.com/belastingverdragen* (pagina 26)

Standard Business Reporting (SBR), informatie over www.sbr-nl.nl (pagina 8) Uitstel betaling belasting in verband met te late teruggave btw uit de EU www.belastingdienst.nl/reken/gvk (pagina 24) Werkgeverssubsidie voor scholing ICT-werknemers www.caict-esf.nl (pagina 5) Pagina 40 - De boeken zijn te bestellen bij: www.managementboek.nl - Info genoemde cursussen en congressen: - www.kluwerfinancieelmanagement.nl/opleidingen en www.kluwersalarisadministratie.nl/opleidingen

* http://tinyurl.com wordt door de redactie gebruikt in geval de url’s te lang zijn om (op papier) te publiceren. Deze site biedt de mogelijkheid om een (zeer) lange url om te zetten naar een veel kortere.

 3 0 W W W. T I J D S C H R I F TA D M I N I S T R AT I E . N L


Bespaar op uw financieringskosten